Адам құқықтары жөніндегі уәкіл Артур Ластаев ЕҚЫҰ-ның Демократиялық институттар және адам құқықтары жөніндегі бюросының Варшавадағы адам өлшемі жөніндегі конференциясының құқық үстемдігі мәселелеріне арналған пленарлық отырысында сөз сөйледі.
Өз баяндамасында Омбудсмен Қазақстандағы конституциялық реформаның негізгі жетістіктерінің бірі адам құқықтары мен бостандықтарының іргелі кепілдіктерін едәуір нығайту болғанын атап өтті. Елдің конституциялық даму тарихында алғаш рет «Миранда қағидасы» Негізгі заңда тікелей бекітілді. Сонымен қатар кінәсіздік презумпциясы, өзіне-өзі қарсы куәлік бермеу құқығы және бір әрекет үшін қайтадан жауапкершілікке тартуға тыйым салу адам құқықтарына арналған бөлімге енгізілді. Мұның барлығы жеке тұлғаның құқықтарын нақты әрі тиімді қорғауды қамтамасыз етуге бағытталған.
Сот төрелігіне қолжетімділікті арттыру мақсатында 2025 жылы кассациялық соттар құрылды. Енді кассациялық шағымдар тараптардың қатысуымен өтетін сот отырысында алқалы құрамда қаралады.
Адам мен мемлекет арасындағы дауларды қарайтын әкімшілік әділет жүйесі де өзін тиімді қырынан көрсетті. Сот төрелігіне қолжетімділік пен сот арқылы қорғалудың әділдігін қамтамасыз ететін маңызды кепілдіктердің бірі – соттарды толық цифрландыру және істерді автоматты түрде бөлу жүйесі болды.
Сөз соңында Артур Ластаев жүргізіліп жатқан өзгерістер орталығында адам және оның сот арқылы тиімді қорғалуға деген құқығы тұрған құқықтық кепілдіктердің жаңа жүйесін дәйекті түрде қалыптастырып жатқанын атап өтті.
