Ақмола облысының туризм саласын дамыту бойынша
анықтама
(2026 жыл, қыркүйек)
- Туристер ағынын және аймақтың нөмірлік қорын талдау
Ақмола облысы-елдің туристік әлеуетін іске асырудың басым нысаны. Өңір елдегі туристік қызметтердің жалпы көлемінің шамамен 10% - құрайды. Барлық сапарлардың шамамен 99% - Қазақстан азаматтары, яғни аймақ ішкі туризмнің үстемдігімен сипатталады.
Туристік өнімнің негізі экотуризмді дамыту болып табылады, ол ең жоғары әлеуеті бар зәкірлік бағыт болып табылады (маусымның ұзақтығы - 3 айдан 5 айға дейін).
2025 жылдың қорытындысы бойынша туристердің жалпы ағыны 1788,4 мың адамды құрады, оның ішінде туристер саны (орналастыру орындарында бір тәуліктен астам тоқтаған) 2024 жылмен салыстырғанда 28% - ға ұлғайды және 681,7 мың адамды (оның ішінде 22,4 мың адам – резидент емес) құрады (2024ж. – 533,4 мың адам, оның ішінде 17,9 мың адам-резидент емес).
Анықтама үшін: туристердің жалпы саны-1788,4 мың адам (оның ішінде «Бурабай» МҰТП келушілерінің жалпы саны – 1067,6 мың адам, «Көкшетау» МҰТП келушілерінің жалпы саны-30,0 мың адам, «Бұйратау» МҰТП келушілерінің жалпы саны-3,1 мың адам, орналастыру орындарымен қызмет көрсетілген туристер саны-681,7 мың адам).
Өсім қарқынымен 2026 жылы өңірге туристердің жалпы ағыны 2,0 млн. астам келуге жетеді деп күтілуде.
Ішкі туристердің негізгі ағынын Щучье-Бурабай курорттық аймағы (86%) (бұдан әрі – ЩБКА) құрайды (2025 жылдың қорытындысы бойынша – 1542,4 мың адам, оның ішінде «Бурабай» МҰТП келушілерінің жалпы саны – 1067,6 мың адам, орналастыру орындарымен қызмет көрсетілген туристер саны – 474,8 мың адам).
Өңірде ағымдағы жылдың 2-тоқсанының қорытындысы бойынша облыста орналастыру орындарының саны 5% - ға төмендеп, нөмір қорының қуаты 6072 бірлікті құрайтын 368 нысанды құрады (3% - ға төмендеу, қаңтар- маусым 2025 - 6257 нөмір).
Орналастыру орындарында қызмет көрсетілген келушілер саны 357,2 мың адамды құрады ( өсім 123%, қаңтар - 2025 жылғы маусым-290,6 мың адам). Орналастыру орындарында қызмет көрсетілген келушілер саны 7,4 мың адамды құрады (өсім 107%, қаңтар- 2025 жылғы маусым-6,9 мың адам).
2026 жылғы жазғы туристік маусымда «Бурабай» мемлекеттік ұлттық табиғи паркі бұрын-соңды болмаған рекреациялық жүктемемен бетпе-бет келді, ол 1,2 миллион келуші белгісіне жақындаған жиынтық туристік ағын кезінде 890 мың адамнан тұратын негізделген нормадан екі есе асып түсті (биылғы 9 айдың қорытындысы бойынша ұлттық парктің жедел деректерін ескере отырып).
Жазғы туристік маусымда «Көкшетау» МҰТП Зеренді филиалында тіркелген туристік ағынның көлемі 100 мың келушіге жетті (ағымдағы жылдың 9 айының қорытындысы бойынша ұлттық парктің жедел деректерін ескере отырып).
Анықтама үшін:
2026 жылғы 1-ші жартыжылдықта туристік ағын - 934 мың адам (2,4%-ға өсім, 2025 жылғы 1-ші жартыжылдықта 912 мың адам).
Көрсетілген қызметтердің көлемі және орналастыру объектілерінің салық аударымдарын төлеуі
Орналастыру орындары 2025 жылдың сәйкес кезеңімен салыстырғанда 119% өсіммен 16,7 млрд. теңге сомасына қызметтер көрсетті (қаңтар - 2025 жылғы маусым - 14,0 млрд. теңге). Қонақ үйлер, қонақ үйлер көрсететін қызметтер көлемінің өсуі қызмет көрсетілген келушілер санының өсуімен түсіндіріледі.
Қаңтар айының қорытындысы бойынша - 2026 жылғы маусымда туристік қызметтен түсетін салықтық түсімдер (ЭҚЖЖ 55 орналастыру орындарымен қызмет көрсету) өңірге 2,8 млрд.теңгені құрады, бұл 2025 жылғы ұқсас кезеңге қарағанда 8% - ға артық (2025 жылғы қаңтар-маусым - 2,6 млрд. теңге).
Инвестициялар
2026 жылдың 7 айының қорытындысы бойынша негізгі капиталға салынған инвестициялардың жалпы көлемі 16,7 млрд.теңгені (бюджет – 3,3 млрд. теңге, жекеше – 13,4 млрд. теңге) құрады, бұл 2025 жылдың ұқсас кезеңіне қарағанда 5,5% - ға төмен (қаңтар-шілде-17,7 млрд. теңге).
Ағымдағы жылы «Бурабай» курортының аумағында Щучье көліндегі «Mövenpick» халықаралық желісінің бутик-қонақ үйін пайдалануға беру жоспарлануда (инвестиция сомасы – 2,5 млрд.теңге).
Сонымен қатар, IHG Hotels & Resorts Халықаралық қонақ үй операторының франшизасы бойынша іске асырылатын «4* Holiday Inn Resort Burabay» қонақ үй кешенінің жобасын іске асыру басталады. Қалған инвестициялық жобалар бойынша жұмыстар жалғасуда. Атап айтқанда, «Radisson Blu Burabay» брендімен апарт-қонақ үй құрылысы жүргізілуде (инвестиция сомасы – 15,0 млрд теңге), «Pana» желісінің стандарттары бойынша көгілдір Шығанақтағы «Абылай хан» қонақ үйін қайта жаңарту басталды (инвестиция сомасы – 3,5 млрд. сондай-ақ "Тара Ашамай" этно-кафесінің халықаралық желісінің жобасын іске асыру (инвестиция сомасы – 1,0 млрд.теңге).
Сондай-ақ, туризмді дамыту мақсатында Зеренді курорттық аймағында «Зеренді Экопаркі» жобасы іске асырылды (ауданы – 1,6 га, құны – 135 млн.теңге), Визит-орталықтың құрылысы жүргізілуде (ауданы – 0,13 га, құны – 1,1 млрд. теңге, дайындығы – 65%, іске қосылуы-2026 жылғы желтоқсан).
Жол инфрақұрылымының, сумен жабдықтау және су бұру желілерінің, электр беру желілерінің жай-күйінің сапасы
Инженерлік, көліктік және энергетикалық инфрақұрылымды дамыту мақсатында Щучье-Бурабай курорттық аймағының туризмін дамытудың 2025-2029 жылдарға арналған Кешенді жоспары бекітілді ( 06.03.2025 ж. ҚРРК) бекітілді. № 126).
ЩБКА–да туризмді дамыту жөніндегі кешенді жоспарды іске асыру бойынша (бұдан әрі-КДЖ) 2026 жылы 14,2 млрд. теңгеге 34 іс-шараны іске асыру көзделген (оның ішінде РБ есебінен – 7 млрд. теңге, ЖБ-7,2 млрд. теңге).
Ағымдағы жылдың 1 тамызындағы жағдай бойынша КДЖ – ның 13 іс-шарасын жүзеге асыруға 3,1 млрд.теңге бөлінді:
- Арнаулы мемлекеттік қор есебінен 1,4 млрд. теңге (2026 жылғы 28 шілдедегі №11 РБК отырысының хаттамасынан үзінді);
Анықтама үшін:
– 64т. Щучинск қаласында кварталішілік кәріз желілерінің құрылысы (82,2 км) – 602,2 млн.теңге;
– 65т. Щучинск қаласының су бұру желілері мен объектілерін қайта құру (49,6 км) – 138,4 млн.теңге;
– 66т. Щучинск қаласының (113,4 км) магистральдық су құбыры желілерін қайта құру және салу- 243,3 млн.теңге;
– 72т. Қатаркөлкөл ауданында орналасқан балалар сауықтыру орталықтарына су құбырларын салу. (85 км) – 381,3 млн.теңге;
– Жергілікті бюджет қаражаты есебінен 1,7 млрд. теңге.
Анықтама үшін:
– 4т. Туристік орындардың дамуын ескере отырып, егжей-тегжейлі жоспарлау жобасымен бас жоспарды әзірлеу: Бурабайа., Жөкейа., Ақылбайа.,Қатаркөла.бас жоспарын түзету - 81,6 млн.теңге;
– 45т. Бурабай кенті (II кезек) жол желісін салу және дамытуды реконструкциялау. Алимусин көшесі- 138,8 млн.теңге;
– 48т. Бурабай кенті (3 кезек), Жамбыл көшесі, Казахстанская, Интернациональная (2,6 км) жол желісін қайта жаңарту және салу- 400,0 млн.теңге;
– 49т.Текекөлкөлдің айналасында автожол салу - 400 млн.теңге;
– 66т. Щучинск қаласының магистральдық су құбыры желілерін қайта құру және салу (4-кезек) – 173,8 млн. теңге;
–69т. Бурабай кентінде тазарту құрылыстарын салуға арналған ЖСҚ (іске қосу-жөндеу жұмыстары) - 6,4 млн.теңге;
– 72т. Катаркөлкөлі БСОсу құбырларын салу - 202,7млн.теңге;
– 74т. Щучинск қаласының тазарту құрылыстарына Катаркөл коллекторын қосу үшін желілер салу- 18,4 млн. теңге;
– 83т. Сарыбұлақ айрығынан Бурабай кентіне дейін жарықтандыру құрылысы- 236,8 млн.теңге;
– 86т. Бурабай кентінің көше жарығын салу- 34,1 млн.теңге;
– 99т.Расчеты по установке «умных» камер видеонаблюдения – 75 млн. тенге.
Қазіргі уақытта Үкімет орындау бойынша жұмыс жүргізуде. Мемлекет басшысының әлеуметтік және инженерлік инфрақұрылым объектілерін ауқымды салу жөніндегі тапсырмасын орындау шеңберінде инфрақұрылымдық даму қорының қаражаты есебінен қаржыландырылатын инвестициялық жобаларды іріктеу қағидалары, өлшем шарттары бекітілді (Қазақстан Республикасы Премьер-Министрінің орынбасары – Ұлттық экономика министрі С.М. Жұманғариннің бұйрығы,2026 жылғы 13 тамыз № 129). Бурабай кентінде Конгресс-орталық салу жобасы инфрақұрылымдық даму қорының қаражаты есебінен жобаларды қаржыландыру өлшемдеріне сәйкес келеді.
Зеренді курорттық аймағында туризмді дамыту үшін 2026 жылы «Көкшетау-Атбасар» Р-12 Республикалық маңызы бар жолының орташа жөндеуі аяқталды (жалпы ұзындығы – 47 км, жоба құны-8,3 млрд. теңгеден астам).
Туристік дестинацияларды абаттандыру және санитарлық жағдайы
Туристердің келуіне қолайлы жағдай жасау және дестинациялардың эстетикалық келбетін қамтамасыз ету мақсатында кешенді шаралар қабылданды:
– абаттандыру және санитарлық тәртіпті қамтамасыз ету мақсатында өңірдің курорттық аймақтарында 714 (ЩБКА – 597 бірлік,ЗКА– 114 бірлік) қоқыс жәшіктері мен контейнерлер (туристік маршруттар бойында, тұрақ аймақтарының жанында, жолаушылар терминалдарында, іргелес аумақтарда) орнатылды, туристік орындарды санитарлық тазалау режимі күшейтілді, тазалау кестелері жолаушылар ағынының ең жоғары жүктемелеріне сәйкес келтірілді;
– танымал табиғи және мәдени-тарихи объектілердің аумақтарында ("Бурабай", "Көкшетау" МҰТП және т.б. қоса алғанда) қосымша қоқыс шығару және шағын сәулет нысандарының жай-күйіне тұрақты мониторинг ұйымдастырылды;
– облыста туристердің жайлы болуы үшін 85 СГТ жұмыс істейді, оның ішінде Щучье-Бурабай курорттық аймағы - 55 СГТ ( 14 портативті (қозғалмалы) дәретхананы қоса алғанда); Зеренді курорттық аймағы - 6 СГТ;
– "Курорт-Бурабай" теміржол станциясына іргелес аумақты абаттандыру жұмыстары аяқталды;
– Щучинск қ. дендрологиялық паркінің жанында 20 машина-орынға арналған тұрақ алаңының құрылысы аяқталды, нысан пайдалануға берілді және жазғы туристік маусымға дайындалды;
– 50 бірлік пикник аймақтары (41 бірлік от жағылатын, 9 бірлік от жағылмайтын).
Бақылауды күшейту мақсатында ЩБКА-да бақылау және профилактикалық іс-шаралардың ведомствоаралық жоспары бекітілді, жазғы кезеңде 102 күндік және 53 түнгі рейд жүргізілді, 39 млн. теңгеге жуық айыппұл сомасына 850 әкімшілік хаттама жасалды, санитарлық органдар 19 ұйғарым берді және жедел ден қоюдың 19 шарасы қабылданды.
Ұлттық стандарттарға сәйкес курорттық аймақтардағы жағажай инфрақұрылымы(санитарлық тораптарды, киім ауыстыруға арналған кабиналарды, құтқару мұнараларын, қоқыс контейнерлерін және т. б. орнату)
2026 жылы Қазақстан Республикасы Туризм және спорт министрлігі жеткізген стандарттардың талаптарына сәйкес жабдықталған 33 жағажай аймағы жұмыс істеді (29 - Щучье–Бурабай курорттық аймағының аумағында, 4-Зеренді курорттық аймағының аумағында).
Тұрғындар мен туристердің демалуы үшін қолайлы және қауіпсіз жағдай жасау мақсатында Щучье және Бурабай көлдерінде қажетті инфрақұрылыммен жабдықталған екі қоғамдық жағажай жабдықталған (құтқару мұнаралары, киім ауыстыратын кабиналар, шезлонгтар, беседкалар, орындықтар, қоқыс жәшіктері).
Бурабай көлінде PANA Sayakhat экологиялық жобасы аясында электр өзен трамвайлары ресми түрде іске қосылды. Пилоттық жоба ұлттық парк аумағына көлік жүктемесін азайтуға және туристер үшін қозғалудың балама тәсілдерін жасауға бағытталған. Жаңа көліктік-логистикалық жүйе шеңберінде саябақтың неғұрлым тығыз учаскелерінен тыс стратегиялық нүктелерде тосқауыл қоятын тұрақтарды жабдықтау жоспарлануда. Бірінші кезекте мұндай автотұрақтар Айнакөл ауданында пайда болады. Жобаның негізгі элементі Айнакөл және Болектау бағыты бойынша электр өзен трамвайы болды.
Сонымен қатар, ағымдағы жылы "Алтынтау Көкшетау" компаниясының әлеуметтік жауапкершілігі шеңберінде Зеренді көлінің жағалауы абаттандырылуда (ауданы – 10,3 га, құны - 2,1 млрд. теңге).
Туристік аймақтарда ұялы байланыс пен Интернеттің сапасын қамтамасыз ету
Щучье-Бурабай курорттық аймағы жалпы ұялы байланыс қызметтерімен және Интернет желісіне қолжетімділікпен қамтамасыз етілген (2G/3G/4G стандарттары бойынша). Қамтуды негізгі операторлар жүзеге асырады және негізгі орындар мен елді мекендерді қамтиды. Сонымен қатар, жекелеген учаскелерде сигнал деңгейі әлсіз аймақтар сақталады, бұл жер бедерінің ерекшеліктеріне және аумақтардың қашықтығына байланысты.
Аталған шектеулерді жою мақсатында Ақмола облысының әкімдігі цифрландыру және "Бурабай" курортын қамтуды кеңейту бойынша Жол картасын іске асыруда, оған 6 антенна-діңгек құрылысын салу көзделген. Бүгінгі күні 5 ғимарат орнатылды (Абылай хан алаңы, "Энергоинформ" АҚ ҚІЖК, Қатаркөл көлі ауданындағы "Жезқазғанец" ДОЦ, Сарыбұлақ, Жөкей ауылдарына баратын жол бойындағы "Бурабай" МҰТП базасы). "Aqbura Park" демалыс базасы ауданындағы нысан бойынша жер учаскесі анықталды.
Қосымша 2 антенналық-діңгекті құрылым (Бұланды ауылында және көгілдір шығанағы ауданында) пайдалануға берілді, бұл олардың жалпы санын 7 бірлікке дейін жеткізуге мүмкіндік берді. Барлық нысандар электрмен қамтамасыз етілген.
Көптеген алаңдарда байланыс операторларының базалық станциялары (Кселл, Кар-Тел, Мобайл Телеком-Сервис), оның ішінде инфрақұрылымдық Шеринг тетігін қолдана отырып орналастырылған және жұмыс істейді. Қосымша "Кар-Тел" ЖШС Жөкей ауылындағы АМС базалық станциясын орнатуда.
Қалған объектілер бойынша жабдықтарды орналастыру және базалық станцияларды пайдалануға беру бойынша байланыс операторларымен жұмыс жалғасуда.
Сонымен қатар операторларға жалдау жүктемесін азайтуды және жабдықты жаңғыртуды қоса алғанда, байланыс қызметтерінің сапасын арттыру жөніндегі шаралар іске асырылуда. Байланыс сапасын бақылау "Мемлекеттік радиожиілік қызметі" РМК-мен бірлесіп тұрақты көшпелі тексерулер арқылы жүзеге асырылады.
Телекоммуникациялық инфрақұрылымды дамыту бойынша жүргізіліп жатқан жұмыстарға қарамастан, байланыс сапасы қанағаттанарлықсыз жергілікті аймақтар сақталуда. Ең проблемалы учаскелер: Ақкөл қаласының ауданында, Wyndham Residences Aqkol қонақ үй кешенінің аумағын қоса алғанда; Бурабай – Зеренді бағыты бойынша автомобиль жолында тіркелді.
Курорттық аймақтарда демалушылардың қауіпсіздігін қамтамасыз ету
Жазғы кезеңде демалыс аймақтарында демалушылардың тиісті қауіпсіздігін қамтамасыз ету мақсатында қоғамдық тәртіпті қорғауды және жол қауіпсіздігін қамтамасыз етуді 100 полиция қызметкері (оның ішінде 13 туристік полиция қызметкері) жүзеге асырды.
Бурабайда 123 "ақылды" камераны (281,5 млн.теңге) қамтитын зияткерлік бейнебақылау жүйесі енгізілді, сондай-ақ жол қозғалысы ережелерін бұзушылықтарды анықтау үшін "Ekin Patrol G2" мобильді фотовидеофиксация кешені пайдаланылады. Зерендіде 31 бейнебақылау камерасы орнатылған.
Әзірленген маршруттар мен патрульдеу бекеттері бойынша жедел-профилактикалық пысықтаулар тұрақты негізде жүргізіледі (курорттық аймақтарда патрульдеудің 3 бағыты бекітілген), олар туристердің жаппай жиналатын орындарын қамтиды. Сонымен қатар, ЩБКА су айдындарындағы қауіпсіздікті 3 құтқару станциясы жүзеге асырады (№6ҚП Щучье к.,№7ҚПБоровое к., №9ҚПүлкенШабақты к.), ЗКА – 1 су-құтқару станциясы (Зеренді ауылының №8ҚП).
Экологиялық қауіпсіздікті қамтамасыз ету
Бурабай және Зеренді аудандарында ҚТҚ мәселесінің стратегиялық шешімі органикалық қалдықтарды компосттау кешендерінің құрылысы болады. Жобаны "ECO DUMP" ЖШС Златополье (20 га, ЩБКА) және М. Ғабдуллин (10 га,ЗКА) ауылдық округтерінде жүзеге асыруда. Облыстық бюджеттен 2026 жылы 2,0 млрд. теңге бөлінді. Нысандарды пайдалануға беру ағымдағы жылғы желтоқсанға жоспарланған.
