Медициналық тексерунеліктен жүргізіледі: адам ағзасында бәрі жақсы ма, жоқ па, соны білу – ненің дұрыс емес екенін табу және анықтауүшін. Сондықтан медициналық тексерулерді тұрақты және мезгілдіжүргізу маңызды-бұл халықтың денсаулығын сақтауға көмектеседі. Басқаша айтқанда - адамдарға ауруды немесе патологияны ерте сатысында "ұстау" және оны емдеу үшін уақтылы тексеру қажет.
Бірақ медициналық тексерулердің өзіндікжіктелуібар: олар алдын – ала, мерзімді, ауысым алдындағы немесе рейс алдындағы, ауысымнан кейінгі немесе рейстен кейінгі болады.
Адам жұмысқа немесе оқуға түскен кезде алдын – ала медициналық тексеруден өту керек-оның міндеттерді орындауға жарамдылығын анықтау және жалпы немесе кәсіптік аурулардың алдын алуүшін өтеді.
Денсаулықты бақылауды қамтамасыз ету үшінмерзімді міндетті медициналық тексерулерқажет. Бұл әсіресе жұмыс істейтін халық үшін өте маңызды – мұндай тексерулер ауруды немесе оның белгілерін уақытында анықтауға және емдеуді уақытында тағайындауға көмектеседі. Тексерулер әсіресе жұмыс орнында шаң мен газдың пайда болуы (өндірістік факторлар) болған кезде, шу шығаратын және діріл тудыратын жабдықтардың жұмысында және жоғары ылғалдылық жағдайында жұмыс істеу керек болған кезде қажет және маңызды. ауа температурасы немесе керісінше, жұмыс орындарындағы төмен температурада (физикалық факторлар), шу шығаратын және діріл тудыратын жабдықтар жұмыс істеген кезде еңбек ауыр және ауыр еңбек процесінің факторларында қажет. Мерзімді тексерулер әр 6 және 12 ай сайын жүргізіледі-уақыт кезеңі мақсатты топтарға байланысты.
Әрине, медициналық тексерулерді ересектерге амбулаториялық-емханалық көмек көрсетуге лицензиясы болуы керек медициналық ұйымдар жүргізеді. Олар зерттеу үшін білікті кадрлар мен ресурстарға ие болуы керек.
Медициналық тексерудің нәтижелерін алғаннан кейін жұмыс беруші тексеруден өтпегендерді немесе денсаулығына байланысты жұмыс істеуге жарамсыз немесе жұмысқа медициналық қарсы көрсетілімдері бар адамдарды жұмысқа жібермеуі мүмкін. Егер қызметкерде кәсіптік ауруға күдік анықталса, жұмыс берушіге бағыныштыға еңбек жағдайлары бар ауруды анықтау үшін қажетті сараптама жүргізетін медициналық ұйымға уақтылы жолдама беру маңызды. Сонымен қатар, жұмыс беруші қызметкерлерді медициналық тексеру нәтижелері бойынша қорытынды актінің ұсынымдарын орындауы керек. Жалпы аурулардың айқын түрлерін анықтаған қызметкерлер медициналық ұйымда оңалтуға жіберілуі керек.
Медициналық оңалтудан кейін қызметкерлердің кәсіби жарамдылығына сараптама жүргізіледі. Кәсіби еңбекке жарамды деп танылғандар диспансерлік бақылауға жатады, өйткені олар жалпы аурулардың бастапқы формалары бар адамдарға жатады.
Ауысым алдындағы – рейс алдындағы медициналық тексерулердеген не? Олар сондай-ақ міндетті болып табылады және адамның жалпы аурулары бар-жоғын анықтау немесе растау үшін жасалады. Мүмкін оның уақытша еңбекке жарамсыздығы, ауысымда немесе рейсте жұмыс істеуге бейімділігі бар шығар. Мүмкін ол алкогольді, есірткіні немесе психоактивті заттарды қолданған шығар – немесе осы қолданғаннан кейін қалдық құбылысы барболуы мүмкін. Ауысымнан кейінгі немесе рейстен кейінгі тексерулер жұмыс күні, ауысым немесе рейс аяқталған кезде жүргізіледі. Олар жұмыс ортасы мен еңбек процесінің зиянды және қауіпті өндірістік факторларының әсер ету белгілерін табу үшін қажет. Сол тізімде алкоголь, есірткі, психоактивті заттарды қолдану белгілері бар.
Барлық аталған түрлердің уақтылы медициналық тексерулерін жұмыс берушілер өз қаражаты есебінен – ауыр жұмыстарда, еңбек жағдайлары зиянды және қауіпті жұмыстарда, машиналар мен механизмдерде жұмыс істейтін қызметкерлер үшін қамтамасыз етеді. Бұл процестердің барлығы Қазақстанның денсаулық сақтау және халықтың санитариялық-эпидемиологиялық саламаттылығы саласындағы заңдарымен реттеледі.