Қандас мәртебесін қалай алуға болады және оған қандай құжаттар қажет?

Қазақстан Республикасының азаматтығында болмаған және шетелде тұрақты тұратын этникалық қазаққа қандас мәртебесін алу үшін Қазақстан Республикасында тұрақты тұруға арналған міндетті алдын ала бағалаудан өтіп, өтініш пен қажетті құжаттарды тапсыру қажет.

Қандас мәртебесі Қазақстан Республикасына қоныс аударған этникалық қазақтарға және олардың отбасы мүшелеріне заңнамада белгіленген тәртіппен беріледі.

1-кезең. Алдын ала бағалаудан өту

Өтініш берер алдында Қазақстан Республикасында тұрақты тұруға арналған міндетті алдын ала бағалаудан (иммиграциялық әлеуетке критерийлік бағалау) өту қажет. Бағалау мыналарды қамтуы мүмкін:

• тестілеу;
• сауалнама жүргізу;
• әңгімелесу.

Бағалау нәтижесі бойынша өткені туралы хабарлама беріледі.

2-кезең. Өтініш беру

Қандас мәртебесін алу туралы өтінішті төмендегі тәсілдер арқылы беруге болады:

• migration.enbek.kz порталы арқылы;
• eGov.kz порталы арқылы;
• мемлекеттік қызметтердің мобильді қосымшалары арқылы;
• Қазақстан Республикасының шетелдегі мекемелері арқылы;
• «Азаматтарға арналған үкімет» мемлекеттік корпорациясы арқылы.

Қандай құжаттар қажет?

Қандас мәртебесін алу үшін келесі құжаттарды ұсыну қажет:

1. Еркін нысандағы өмірбаян;
2. Өтініш берушінің және отбасы мүшелерінің (бар болса) жеке басын куәландыратын құжаттарының көшірмелері, қазақ немесе орыс тіліне нотариат куәландырған аудармасымен бірге;
3. Қазақ ұлтына тиесілігін растайтын құжаттар (туу туралы куәлік, паспорт, азаматтығы жоқ адамның куәлігі немесе өзге де ресми құжаттар);
4. Міндетті алдын ала бағалаудан өткені туралы хабарлама.

Өтініш қалай қаралады?

• Өтінішті бастапқы тексеру — 1 жұмыс күні;
• Ведомствоаралық тексеру — 20 жұмыс күніне дейін;
• Комиссия ұсынымынан кейін түпкілікті шешім қабылдау — 1 жұмыс күні.

Мемлекеттік қызмет көрсету мерзімі жалпы алғанда 30 жұмыс күніне дейін созылады. Қызмет тегін көрсетіледі.

Қандай нәтиже беріледі?

Оң шешім қабылданған жағдайда өтініш берушіге:

• қандас мәртебесі беріледі;
• қажет болған жағдайда ЖСН рәсімделеді;
• растайтын құжат табысталады;
• бейімдеу және кіріктірудің жеке жоспары бекітіледі;
• өңірлік квотаға енгізілген жағдайда заңнамада көзделген тәртіппен әлеуметтік келісімшарт жасалады.

Мысал

Моңғолия азаматы, қазақ ұлтының өкілі, Қазақстанға тұрақты тұру үшін көшіп келуді жоспарлайды. Ол міндетті алдын ала бағалаудан өтіп, тиісті хабарлама алады, кейін migration.enbek.kz порталы арқылы өтініш беріп, паспортын, өмірбаянын және ұлтын растайтын құжаттарын қоса тапсырады. Тексеру нәтижесінде оған қандас мәртебесі беріледі.

Терминдерге түсіндірме

Қандас — бұрын Қазақстан Республикасының азаматтығында болмаған, тарихи отанына тұрақты тұру үшін қоныс аударған этникалық қазақ және оның отбасы мүшелері.

Тұрақты тұруға арналған алдын ала бағалау — шетел азаматының немесе азаматтығы жоқ адамның Қазақстан Республикасына қоныс аударуға және тұруға дайындығын бағалау рәсімі (ресми атауы — иммиграциялық әлеуетке критерийлік бағалау).

ЖСН (жеке сәйкестендіру нөмірі) — Қазақстан Республикасында жеке тұлғаны сәйкестендіру және мемлекеттік қызметтер алу үшін берілетін бірегей нөмір.

«Азаматтарға арналған үкімет» мемлекеттік корпорациясы — Қазақстан Республикасындағы мемлекеттік қызметтердің бірыңғай операторы.

Қандастарды қабылдаудың өңірлік квотасы — мемлекет белгілеген, қандастарды белгілі бір өңірлерге қоныстандыруға арналған және мемлекеттік қолдау шаралары қарастырылған орындар саны.