Қазақстан Республикасында жеке мақсаттағы тауарларды (жолжүкті) бажсыз әкелу нормалары асып кеткен кезде кедендік төлемдерді есептеу ЕЭК Кеңесінің 2017 жылғы 20 желтоқсандағы № 107 Шешімімен (№ 2 Қосымша) және ЕАЭО Кеден кодексінің нормаларымен реттеледі.
Егер сіздің сатып алған заттарыңыз немесе жолжүгіңіз ЕАЭО-ға кірмейтін елдерден әкелінсе және жалпы салмағы немесе құны белгіленген лимиттерден асып кетсе, жиынтық кедендік төлем (баж + ҚҚС) немесе бірыңғай мөлшерлеме қолданылады.
1. Бажсыз әкелудің жалпы ережелері мен лимиттеріБір адамға арналған базалық лимиттерді еске саламыз:
·Әуе көлігі:10 000 еуроға дейін және 50 кг дейін.
·Жер үсті көлігі (автомобиль, пойыз, жаяу):500 еуроға дейін және 25 кг дейін.
·Пошта жөнелтімдері (халықаралық сәлемдемелерде):200 еуроға дейін және 31 кг дейін (лимит бір сәлемдемеге қолданылады).
2. Лимиттер асып кеткен кезде баж салығы қалай есептеледі?Есептеу бүкіл жолжүктің құнына емес, тек асып кеткен сомаға немесе салмаққа ғана жүргізіледі.
А нұсқасы: Жалпы жолжүктің құны немесе салмағы бойынша асып кетуЕгер сатып алынған тауарлардың жалпы құны немесе салмағы нормадан жоғары болса, асып кеткен сомаға бірыңғай мөлшерлеме қолданылады:
·Асып кеткен салмақ бөлігі үшін 1 кг үшін 4 еуродан кем емес, асып кеткен құнның 30%-ы.
·Маңызды ереже:қай мөлшерлеме жоғары болса (құнның пайызы немесе килограмм үшін бекітілген төлем), сол қолданылады.
Жер үсті көлігі үшін есептеу мысалы (автомобиль):
·Сіз жалпы құны 800 еуро және салмағы 30 кг ноутбук пен заттарды әкеле жатырсыз.
·Лимит: 500 еуро және 25 кг.
·Құны бойынша асып кету: 800 - 500 = 300 еуро.
·Салмағы бойынша асып кету: 30 - 25 = 5 кг.
·Құны бойынша бажды есептейміз: 300 еуро × 30% = 90 еуро.
·Салмағы бойынша бажды есептейміз: 5 кг × 4 еуро = 20 еуро.
·90 еуро 20 еуродан артық болғандықтан, төлеуге жататын сома – 90 еуро.
Б нұсқасы: Алкоголь өнімдері мен сыраБажсыз әкелуге бір адамға 3 литрге дейін рұқсат етіледі (жасы — қатаң түрде 18 жастан бастап).
·3-тен 5 литрге дейін:әкелуге рұқсат етіледі, бірақ нормадан тыс әрбір литр үшін бекітілген мөлшерлеме – 1 литр үшін 10 еуро төленеді.
·5 литрден жоғары:жеке тұлғаларға әкелуге қатаң тыйым салынады (баж салығы төленсе де, артық мөлшері міндетті түрде кері қайтарылуға немесе тәркіленуге жатады).
В нұсқасы: Шылым және темекі өнімдеріБір адамға арналған бажсыз лимит (18 жастан бастап): 200 сигаретке дейін, немесе 50 сигараға (сигариллаға), немесе 250 г темекіге, болмаса салмағы 250 г дейінгі ассорти.
·Бұл көлемдер асып кеткен жағдайда (жеке мақсатқа сай шеңберде) есептеу бірыңғай мөлшерлеменің жалпы ережелері бойынша (30%, бірақ 1 кг үшін 4 еуродан кем емес) салмақ пен құн негізінде жүргізіледі немесе мұндай тауарлар коммерциялық партия деп танылуы мүмкін.
Г нұсқасы: Электроника, гаджеттер және техникаТехника (смартфондар, планшеттер, ноутбуктер, фотоаппараттар) жеке жолжүктің жалпы массасы мен құнына кіреді.
·Егер техниканың және басқа заттардың жалпы құны лимиттен аспаса (500 еуро / 10 000 еуро), баж салығы төленбейді.
·Егер лимит асып кетсе, есептеу бірыңғай мөлшерлеме бойынша жүргізіледі (асып кеткен соманың 30%-ы, бірақ 1 кг үшін 4 еуродан кем емес).
·ҚР ҚМ сандық критерийлеріне назар аударыңыз:егер сіз, мысалы, 3 бірдей жаңа ноутбук немесе 4 смартфон әкеле жатсаңыз, жалпы құны лимитке сыйса да, кеден мұны жеке мақсатқа арналмаған партия деп бағалауы мүмкін. Бұл жағдайда кіріс кедендік бажы мен 12% ҚҚС төлей отырып, заңды тұлғаларға арналған жалпы ережелер бойынша толық декларациялау талап етіледі.
3. Баж салығы қашан және қайда төленеді?
1.Шекарадан өту кезінде сіз «қызыл» дәлізде Жолаушылар кедендік декларациясын (ЖКД) бересіз.
2.Кеден инспекторы төлем сомасын еуромен есептейді (теңгеге немесе басқа валютаға қайта есептеу декларация тіркелген күні ҚР Ұлттық банкінің курсы бойынша жүргізіледі).
3.Төлем өту пунктінің кедендік рәсімдеу аймағында тікелей орнатылған серіктес банктердің терминалдары арқылы немесе банктердің мобильді қосымшалары арқылы сол жерде төленеді.
4.Төлем түбіртегі ұсынылғаннан кейін тауарлар еркін айналымға шығарылады.