Қазақстан Республикасында сыра мен сыра сусындарын міндетті цифрлық таңбалауды кезең-кезеңімен енгізу жалғасуда. Жаңа талаптар тек өндірушілер мен импорттаушыларға ғана емес, сонымен қатар аталған өнімдерді сақтау, тасымалдау, сатып алу және өткізу қызметін жүзеге асыратын көтерме сауда ұйымдарына, қоймаларға, дүкендерге, қоғамдық тамақтану орындарына, барлар мен мейрамханаларға да қатысты.
Таңбалаудың негізгі мақсаты – әрбір таңбаланған тауар бірлігінің өндірушіден немесе импорттаушыдан бастап түпкілікті тұтынушыға дейінгі қозғалысын қадағалауды қамтамасыз ету, сондай-ақ өнімнің заңсыз айналымға түсу мүмкіндігін болдырмау.
1.Қандай тауарлар міндетті таңбалауға жатады?
Міндетті цифрлық таңбалау ЕАЭО СЭҚ ТН-ның белгіленген кодтарына сәйкес келетін сыра мен сыра сусындарына қолданылады.
Таңбалау GS1 стандартына сәйкес келетін Data Matrix екі өлшемді штрих-кодын өнімнің қаптамасына түсіру арқылы жүзеге асырылады. Аталған код өнімнің әрбір жеке қаптамасына берілетін бірегей сәйкестендіру кодын қамтиды.
Таңбалау тұтынушылық қаптамадағы өнімдерге, оның ішінде шыны бөтелкелер мен банкаларға, сондай-ақ кегтерге қолданылады.
2.Міндетті таңбалауды енгізу мерзімдері
Таңбалау өнімнің қаптама түрі мен өндірілген күніне байланысты кезең-кезеңімен енгізіледі.
Міндетті таңбалауды енгізу мерзімдері:
* Кегтердегі сыра мен сыра сусындары – 2026 жылғы 1 ақпаннан бастап;
* Бөтелкелердегі сыра мен сыра сусындары – 2026 жылғы 1 қыркүйектен бастап;
* Банкалардағы сыра мен сыра сусындары – 2027 жылғы 1 қаңтардан бастап.
3. Таңбалау жүйесінде тіркелу және жұмыс істеу тәртібі
Айналымға қатысушылар Тауарларды таңбалау және қадағалау жөніндегі цифрлық жүйеде тіркелуі қажет.
Ақпараттық жүйеге келесі сілтеме арқылы қол жеткізуге болады:
·https://tanba.markirovka.kz
Мәліметтерді беру ЦТЖМ-мен (Тауарларды таңбалау және қадағалаудың цифрлық жүйесі) интеграцияланған автоматтандырылған бағдарламалық-аппараттық кешен арқылы немесе жүйенің жеке кабинеті арқылы жүзеге асырылуы мүмкін.
4.Таңбаланған сыра мен сыра сусындарын айналымнан шығару тәсілдері
Сыраны сақтау және өткізу қызметімен айналысатын ұйымдар үшін маңызды мәселелердің бірі – өнімді айналымнан шығару рәсімін дұрыс ресімдеу болып табылады.
Сәйкестендіру құралдары арқылы сыра мен сыра сусындарын таңбалау және қадағалау қағидаларына сәйкес, айналымнан шығару деп белгіленген негіздер бойынша таңбаланған тауардың одан әрі айналымын тоқтату танылады.
5.Бөлшек саудада өткізу
Бірінші және ең кең таралған тәсіл – таңбаланған сыраны жеке тұлғаға жеке тұтыну мақсатында сату.
Тауарды айналымнан шығару деректерді тіркеу және (немесе) беру функциясы бар бақылау-кассалық машина (БКМ) арқылы жүзеге асырылады.
Өнімді сату кезінде БКМ-мен біріктірілген техникалық құрылғының көмегімен сатылатын тауардың әрбір бірлігіндегі Data Matrix кодын сканерлеуді қамтамасыз ету қажет.
Сату туралы мәліметтер фискалдық деректер операторы (ФДО) арқылы Тауарларды таңбалау және қадағалаудың цифрлық жүйесіне (ЦТЖМ) беріледі.
Осылайша, сату операциясы жүйеде тиісті түрде тіркелгеннен кейін өнімнің тиісті бірлігі айналымнан шығарылды деп есептеледі.
Маңызды! Сәйкестендіру құралын сканерлемей, тек кассалық чекті қалыпты тәртіппен беру таңбаланған тауарды есепке алудың белгіленген тәртібін алмастырмайды.