Сәдуақасова Г.Ә.:Құрметті депутаттар! Құрметті сессияға қатысушылар!
Депутаттық жұмыс тек отырыстарға қатысу және шешім қабылдау ғана емес.
Біріншіден, бұл адамдар алдындағы жауапкершілік, халықпен тұрақты диалог, тұрғындарды толғандыратын мәселелердің шешілуін бақылау және нақты мәселелерді шешуге қатысуға дайын болу.
Дәл осындай тәсіл VIII шақырылған Шортанды аудандық мәслихатының жұмысының негізі болып табылады.
Бүгінде аудандық мәслихаттың депутаттық корпусында 10 депутат жұмыс істейді, 1 депутаттық орын бос.
1. МӘСЛИХАТТЫҢ ЖҰМЫСЫ САНДАРМЕН
Өкілетті орган қызметінің негізгі көрсеткіштерінің бірі сессиялық жұмыс болып табылады.
Осылайша, есепті кезеңде 22 сессия өткізіліп, 139 мәселе қаралды.
Мәслихаттың жұмысы шешімдер қабылдауға ғана емес, оларды мазмұнды талқылауға, өзекті мәселелерді зерделеуге және қабылданған шешімдердің іске асырылуын бақылауға бағытталды.
Мәселелерге ерекше назар аударылды:
аудандық бюджетті қалыптастыру және атқару;
елді мекендерді дамыту;
Халықты әлеуметтік қолдау;
жер қатынастары;
тұрғын үй-коммуналдық шаруашылық;
сумен жабдықтау және жылумен жабдықтау;
білім, мәдениет және спортты дамыту;
қоғамдық қауіпсіздікті қамтамасыз ету;
кәсіпкерлік және жұмыспен қамтуды қолдау;
абаттандыру және экологиялық жағдай;
сыбайлас жемқорлыққа қарсы жұмыс;
«Таза Қазақстан» бастамасын іске асыру.
2. ДЕПУТАТТЫҚ БАҚЫЛАУ: СҰРАУ ҒАНА ЕМЕС, НӘТИЖЕГЕ ҚОЛ ЖЕТКІЗУ
Депутаттық сауал-тиісті мемлекеттік органдардың қосымша зерделеуін және араласуын талап ететін мәселелерді шешу үшін өкілді органның негізгі құралдарының бірі.
Есепті кезеңде аудандық мәслихат депутаттары 166 депутаттық сауал жолдады.
Сауалдардың тақырыбы депутаттардың тұрғындар ең маңызды деп санайтын мәселелермен тікелей жұмыс істейтіндігін көрсетеді.
Сайлауалды бағдарламаларды іске асыру және нақты міндеттемелерді бақылау мәселелеріне ерекше назар аударылды.
2026 жылы депутаттық сауалдар, оның ішінде тұрғын үймен қамтамасыз ету, білім беру объектілерінің жай-күйі, спорттық инфрақұрылымды дамыту, мекемелердің материалдық-техникалық базасын жаңарту, кәсіпкерлікті қолдау және мемлекеттік гранттарды іске асыру мәселелері бойынша жіберілді.
Осылайша, депутаттық сұрау ресми хат алмасу ретінде емес, оны шешкенге дейін қоғамдық бақылау және белгілі бір мәселені ілгерілету құралы ретінде қарастырылады.
Қатысушылардың назарын заңнамадағы соңғы өзгерістермен депутаттық сауалдарға жауап беру мерзімі — 30-дан 15 күнге дейін қысқартылғанына аударғым келеді.
Енді біздің көптеген әріптестерімізде ұзақ "ойлауға" уақыт қалмайды — мәселені қысқа мерзімде зерделеп, депутаттық сауалға мазмұнды жауап беру қажет.
Бірақ ең бастысы — жауаптың өзі емес, біз оны жібергеннен кейін қол жеткізетін нәтиже.
3. ТҰРАҚТЫ КОМИССИЯЛАР-ТЕРЕҢ ТАЛҚЫЛАУҒА АРНАЛҒАН АЛАҢ
Аудандық мәслихатта екі тұрақты комиссия жұмыс істейді.
Жалпы, олар 15 отырыс өткізіп, 26 мәселе қарастырды.
Негізгі тақырыптар-Бюджет, әлеуметтік-экономикалық даму, ауыл шаруашылығы, жер қатынастары, коммуналдық мәселелер, кәсіпкерлік және бұрын қабылданған шешімдердің орындалуын бақылау.
Білім беру, құқықтық тәртіп, құқық бұзушылықтың алдын алу, әлеуметтік сала, балалар мен жастарды қорғау мәселелері басты назарда.
Сонымен қатар, әр сессия қарсаңында депутаттық сағат өткізіледі, оның шеңберінде сессиялық мәселелер қаралады.
Депутаттық комиссиялардың жұмысы бюджеттердің атқарылуы, әлеуметтік-экономикалық даму, сыбайлас жемқорлыққа қарсы күрес, полицияның Халықпен жұмысы, қосымша білім беру және «Таза Қазақстан» экологиялық бастамасын іске асыру сияқты практикалық мәселелерге бағытталды.
4. ДЕПУТАТТАР САЙЛАУШЫЛАРҒА: ДИАЛОГ ТОҚТАМАЙДЫ
Халықпен жұмыс-депутаттық қызметтің басты бағыттарының бірі.
Депутаттар азаматтардың жеке қабылдауларын өткізеді, сайлаушылармен кездеседі, халық жиындарына, аудан, кент және ауылдық округ әкімі өткізетін кеңестер мен кездесулерге қатысады.
Тек бір мекеме деңгейінде шешілмейтін өтініштерге ерекше назар аударылады.
Мұндай жағдайларда депутаттар тиісті мемлекеттік органдарды қосады, орындарға шығады, депутаттық сауалдар жібереді және мәселенің одан әрі қаралуын бақылайды.
Азаматтарды жеке қабылдаулары
Есепті кезеңде барлығы 370 қабылдау өткізілді, оған 381 сайлаушы қатысты.
Әрбір үндеу тек статистика емес.
Оның артында белгілі бір адам, отбасы немесе елді мекен бар.
Сондықтан депутаттардың жұмыс принципі өзгеріссіз қалады:мәселені тыңдау-түсіну-жауаптыларды қосу-нәтижені бақылау.
Кездесулер мен жиындар
Есепті кезеңде депутаттар ауданның елді мекендерінде өткізілетін Халықпен 95 кездесуге және азаматтардың жиындарына қатысты.
Бүгін заңнамалық деңгейде депутаттардың өз округінің сайлаушыларымен тұрақты кездесулер мен жиналыстар өткізіп қана қоймай, жергілікті өзін-өзі басқару органдарымен және ұйымдармен бірлесіп жылына кемінде екі рет кездесулер өткізуі міндетті.
Мұндай кездесулер проблемаларды тікелей сол жерде талқылауға, жағдайды өз көзіңізбен көруге және шешу жолдарын жедел анықтауға мүмкіндік береді.
Депутаттар мен атқарушы органдар өкілдерінің бірлескен сапарларының тәжірибесі мәселені талқылаудан нақты әрекеттерге көшуге мүмкіндік береді.
5. ЖЕРГІЛІКТІ ЖҰМЫС: АУДАННЫҢ МӘСЕЛЕЛЕРІ БАСТЫ НАЗАРДА
Депутаттық қызметтің басымдықтарының бірі халықтың өмір сүру сапасына тікелей әсер ететін мәселелерді бақылау болып қала береді.
Депутаттар жолдарды жөндеу және күтіп ұстау, сумен жабдықтау, жылумен жабдықтау, елді мекендерді абаттандыру, әлеуметтік инфрақұрылымды дамыту мәселелерін талқылауға қатысады.
Елді мекендерді дамыту және әлеуметтік маңызы бар жобаларды іске асыру мәселелері тұрақты бақылауда.
Бұл жұмыстың маңызды бөлігі депутаттардың аудан әкімдігімен, кенттер мен ауылдық округтердің әкімдерімен, мемлекеттік мекемелердің басшыларымен, ауыл шаруашылығы тауарын өндірушілермен және бизнес өкілдерімен өзара іс-қимылы болып табылады.
Көптеген мәселелерде депутаттық корпус пен жергілікті атқарушы органдар сындарлы және бірлесіп жұмыс істейтінін атап өту маңызды.
Депутаттар тұрғындардан келіп түсетін сұрақтарды көтереді, ал жергілікті атқарушы органдар оларды шешу жөнінде шаралар қабылдайды.
Бұл тәсіл нақты мәселелерді шешу үшін мемлекеттің, бизнестің және жергілікті қоғамдастықтың мүмкіндіктерін біріктіруге мүмкіндік береді.
6. ҚОҒАМДЫҚ КЕҢЕСПЕН БІРЛЕСКЕН ЖҰМЫС — ЖЕРГІЛІКТІ ЖЕРЛЕРДЕ ҚОҒАМДЫҚ БАҚЫЛАУ
Біздің жұмысымыздың маңызды бағыты аудандық мәслихаттың қоғамдық кеңеспен өзара іс-қимылы болып табылады.
Біз қоғамдық кеңесті қоғамдық бақылау, жүргізілетін жұмыстардың сапасын бағалау және аудан тұрғындары үшін әлеуметтік маңызы бар мәселелерді талқылау мәселелерінде маңызды серіктес ретінде қарастырамыз.
Есепті кезең ішінде депутаттар мен Қоғамдық кеңес мүшелерінің аудан үшін маңызды жобалар іске асырылатын объектілерге бірлескен сапарлары өткізілді.
Дамса бөгетіндегі жұмыстардың барысын бақылауға, Шортанды кентіндегі автомобиль жолдарын жөндеуге, қазандықтарды жөндеуге және коммуналдық инфрақұрылым объектілерін жылыту маусымына дайындауға ерекше назар аударылды.
Мұндай сапарлар кабинеттердегі ақпаратты қараумен шектеліп қана қоймай, жұмыстың орындалу барысын, сапасын, мерзімдердің сақталуын және туындайтын проблемалық мәселелерді тікелей сол жерде бағалауға мүмкіндік береді.
Шығу қорытындысы бойынша өзекті мәселелер жергілікті атқарушы органдардың, жауапты ұйымдар мен мердігерлердің назарына жеткізіледі, ал депутаттар олардың одан әрі шешілуін бақылауды жалғастырады.
Дәл осы формат — депутаттар, Қоғамдық кеңес және бір объектідегі атқарушы органдар — қоғамдық бақылаудың жақсы үлгісі болып табылады және кемшіліктерді уақтылы анықтауға және олардың жинақталуына жол бермеуге мүмкіндік береді деп санаймын.
Біз бұл тәжірибені жалғастыруға және кеңейтуге ниеттіміз.
7. ӘЛЕУМЕТТІК ҚОЛДАУ: ЖҮРЕКТЕН ШЫҚҚАН КӨМЕК
Депутаттық жұмыс заңнамада белгіленген өкілеттіктермен шектелмейді.
Өмірлік қиын жағдайға тап болғандарды адамның қолдауы маңызды орын алады.
Аудандық мәслихат депутаттары қайырымдылық бастамаларына қатысады, мұқтаж отбасыларға материалдық көмек көрсетеді, халықтың әлеуметтік осал топтарын қолдайды. Балаларға ерекше назар аударылады. Жаңа оқу жылы қарсаңында депутаттар қиын өмірлік жағдайға тап болған отбасыларға көмек көрсетеді, Балаларды мектепке дайындауға, қажетті мектеп керек-жарақтарын, киім-кешек пен аяқ киім сатып алуға көмектеседі.
Мұндай көмек әсіресе баланы оқу жылына дайындау үлкен қаржылық ауыртпалыққа айналатын отбасылар үшін өте маңызды.
Қолдау тек құжаттарда ғана емес, нақты істерде де болуы керек.
8. СУ ТАСҚЫНЫ КЕЗЕҢІ: ОЗЫҚ ЖҰМЫС
Су тасқыны жағдайы мемлекеттік қызметтердің жұмысын ғана емес, тұрғындарды, бизнесті және депутаттық корпусты жалпы жұмылдыруды талап етеді.
Су тасқынына дайындық және су басу қаупі кезінде шаруа қожалықтары мен кәсіпорындардың басшылары болып табылатын депутаттар Елеулі практикалық көмек көрсетті.
Бүгін депутаттарымызды атап өткім келеді:
Шахметов Еран Нұрланұлы,
Ткаченко Петр Петрович,
Кучальский Валерий Сергеевич,
Анарбай Бекзат,
Бекішев Мақсат Есенжолұлы.
Олар қажетті жұмыстарды орындау үшін техниканы, құрылыс материалдарын және басқа да қажетті ресурстарды ұсынды.
Мұндай өзара іс-қимыл туындайтын қауіп-қатерлерге жедел ден қоюға және бірінші кезекте талап етілетін жерде халыққа көмек көрсетуге мүмкіндік береді.
Бұл депутаттың адамдар алдындағы жауапкершілігін тек депутаттық мандат арқылы ғана емес, нақты істер арқылы да жүзеге асыра алатындығының жақсы мысалы.
9. АУДАННЫҢ ДАМУЫН ҚОЛДАУ
Аудандық мәслихат депутаттары ауданның әлеуметтік-экономикалық даму мәселелерін талқылауға белсенді қатысады.
Инвестициялық жобаларды іске асыру, ауыл шаруашылығын, кәсіпкерлікті дамыту, жұмыс орындарын құру, шағын және орта бизнесті қолдау мәселелеріне ерекше назар аударылды.
Шортанды ауданының 2026-2030 жылдарға арналған даму жоспары бекітілді.
Депутаттық сауалдар, тұрақты комиссиялардың жұмысы, депутаттық сағаттар және бейіндік мәселелерді қарау арқылы көзделген іс-шаралардың іске асырылуын және белгіленген индикаторларға қол жеткізуді бақылау жүзеге асырылады.
Біздің ауданды дамыту үшін Шортанды ауданының Астана агломерациясына қатысуы ерекше маңызға ие. Депутаттар Астана агломерациясын дамыту мәселелері бойынша семинарларға бірнеше рет қатысты.
Бұл көлік, инженерлік және әлеуметтік инфрақұрылымды дамытуға, инвестициялар тартуға, экономикалық байланыстарды кеңейтуге және халықтың өмір сүру сапасын арттыруға қосымша мүмкіндіктер ашады.
Осыған байланысты депутаттық корпус ауданның елді мекендерін дамытуға, көліктік қолжетімділікке, инфрақұрылымдық қамтамасыз етуге және аумақтың әлеуетін тиімді пайдалануға байланысты мәселелерге назар аударады.
Бұл мәселелерді шешу жергілікті атқарушы органдармен сындарлы өзара іс-қимылсыз мүмкін невозможностігін атап өту маңызды.
Біз аудан әкімдігімен, кент және ауылдық округ әкімдерімен бірлескен жұмыстардың оң екендігін атап өтеміз.
Көптеген проблемалық мәселелер бойынша депутаттар мен атқарушы органдар Бірыңғай топтамада жұмыс істейді: депутаттар тұрғындардың мәселелерін көтереді, оларды қарауға бастамашылық жасайды, ал жергілікті атқарушы органдар оларды практикалық шешу бойынша қажетті шараларды қабылдайды.
Өзара іс — қимылдың бұл форматы биліктің өкілді және атқарушы тармақтарын салыстыруға емес, жалпы нәтижеге-ауданның әлеуметтік-экономикалық дамуына және тұрғындарымыздың өмір сүру сапасын арттыруға күш біріктіруге мүмкіндік береді.
Кәсіпкерлік саласында депутаттар мемлекеттік гранттар беру, жобаларды субсидиялау, жұмыс істеп тұрған шағын және орта бизнес субъектілерін дамыту мәселелерін көтерді.
Біз ауданның стратегиялық құжаттары нақты істерде көрініс табатынына және әрбір іске асырылып жатқан жоба халық үшін елеулі нәтиже беретініне ұмтыламыз.
10. АШЫҚТЫҚ ЖӘНЕ ЖАРИЯЛЫЛЫҚ
Қазіргі депутат тұрғындарға ресми қабылдау кезінде ғана қол жетімді болмауы керек.
Аудандық мәслихат депутаттары халықты ақпараттандыру үшін әлеуметтік желілер мен мессенджерлерді белсенді пайдаланады.
Аудандық мәслихаттың қызметі туралы ақпарат ресми сайтта және әлеуметтік желілерде де орналастырылады.
Бұл тұрғындарға қабылданған шешімді ғана емес, депутаттық жұмыс процесін де көруге мүмкіндік береді.
Ашықтық-бұл ресми міндет емес, өкілді органның қазіргі жұмыс принципі.
Біз тұрғындардың сенімі адам көргенде қалыптасатынын түсінеміз: олар оны естіді, мәселе назардан тыс қалмады, бірақ ол бойынша нақты әрекеттер жасалуда.
11. «ТАЗА ҚАЗАҚСТАН»: БАСТАМАДАН ҚАТЫСУҒА
«Таза Қазақстан» бастамасы мемлекет Басшысы Қасым-Жомарт Кемелұлы Тоқаевтың тапсырмасы бойынша және қолдауымен іске асырылады және тазалықтың жаңа мәдениетін, қоршаған ортаға ұқыпты қарауды және әрбір азаматтың өз аумағының жай-күйі үшін жауапкершілігін қалыптастыруға бағытталған.
Біз үшін бұл бастама бір реттік экологиялық акция емес, ауданның елді мекендерін абаттандыру және жайлы ортаны қалыптастыру жөніндегі жұмыстың маңызды бөлігі болып табылады.
2026 жылы депутаттар «Таза Қазақстан» бастамасын іске асыру кезінде жергілікті атқарушы органдар мен жұртшылықтың өзара іс-қимылы туралы мәселені қарады.
Абаттандыру-бұл коммуналдық қызметтердің міндеті ғана емес.
Бұл мемлекеттің, бизнестің және тұрғындардың ортақ жауапкершілігі.
Депутаттар абаттандыру жөніндегі іс-шараларға қатысады, халықпен кездеседі және елді мекендердің аумақтарына ұқыпты қарау қажеттігіне назар аударады.
Депутаттардың бастамасымен Пригородное және Петровка ауылдарында экологиялық акциялар ұйымдастырылды. Мұндай іс-шаралар аумақтарды тазалаумен шектеліп қана қоймай, тұрғындардың, ең алдымен жас ұрпақтың өз ауылына, кентіне және ауданына жауапкершілікпен қарауын қалыптастыру өте маңызды.
Осы бағыттағы жұмыс жергілікті атқарушы органдармен, Қоғамдық кеңеспен, ұйымдармен және аудан тұрғындарымен бірлесіп жалғастырылатын болады.
12. «ДЕПУТАТ МЕКТЕБІ» - КӘСІБИ ҚҰЗЫРЕТТІЛІКТІ ДАМЫТУ
Депутат жұмысының тиімділігі оның белсенділігіне ғана емес, сонымен қатар заңнаманы білуге, бюджеттік процесті түсінуге, жергілікті өкілді органдардың жұмыс тетіктеріне де байланысты.
8 депутат Академияның мемлекеттік қызмет істері жөніндегі филиалында оқудан өтті.
Аудандық мәслихатта депутаттық оқыту практикасы жұмыс істейді, депутаттарға депутаттық өкілеттіктерін сапалы орындау үшін қажетті білім мен дағдыларды жетілдіруге мүмкіндік беретін оқыту іс-шаралары мен семинарлар өткізіледі.
Кәсіби депутат-бұл мәселені естіп қана қоймай, оны шешу үшін қандай тетіктерді қолдану керектігін білетін депутат.
Сондықтан депутаттық корпустың құзыретін арттыру біздің жұмысымыздың маңызды бағыттарының бірі болып қала береді.
13. НЕГІЗГІ НӘТИЖЕ-АДАМДАРДЫҢ СЕНІМІ
Есеп беру сандарының артында нақты адамдар мен нақты сұрақтар тұр.
Бір тұрғын үшін депутаттық жұмыстың нәтижесі сумен шешілген мәселе болып табылады.
Екіншісі үшін-жөнделген жол.
Отбасы үшін-әлеуметтік қолдау алу мүмкіндігі.
Бала үшін-мектепке қажетті заттар.
Ауыл үшін-жылдар бойы шешілмеген мәселеге назар аудару.
Сондықтан мәслихат жұмысы тек өткізілген сессиялар мен қабылданған шешімдер санымен ғана бағаланбайды.
Негізгі көрсеткіш-депутаттардың қызметі ауданның өмірін жақсы жаққа өзгертуге қаншалықты көмектеседі.
Бұл жерде бірлескен жұмыс ерекше маңызды.
Егер әркім бөлек жұмыс жасаса, тұрақты нәтижеге қол жеткізу мүмкін емес.
Сондықтан біз жергілікті атқарушы органдармен, қоғамдық кеңеспен, ұйымдармен, кәсіпкерлермен және ең бастысы аудан тұрғындарымен өзара іс-қимылды жалғастырамыз.
ҚОРЫТЫНДЫ
Құрметті әріптестер!
Біз түсінеміз: депутаттық жұмыс-бұл тұрақты жауапкершілік.
Әрбір қабылданған шешім үшін жауапкершілік.
Тұрғынның әрбір өтініші үшін жауапкершілік.
Бюджет қаражатын бақылау үшін жауапкершілік.
Елді мекендерді дамыту үшін жауапкершілік.
Және, ең алдымен, бізге олардың мүдделерін білдіруге сеніп тапсырған адамдар алдындағы жауапкершілік.
Есепті кезеңде біз өзара іс — қимылдың жұмыс форматын құра алдық-тұрғындарды есту, жергілікті атқарушы органдармен бірлесіп шешімдер табу, олардың іске асырылуын бақылау және нақты нәтижеге қол жеткізу.
Біз ашық, пәндік және нәтижелі жұмыс істеуді жалғастырамыз.
Біз тұрғындармен жиі кездесіп, тікелей елді мекендерге барып, өзекті мәселелерді көтеріп, оларды шешуге тырысамыз.
Біздің міндетіміз-әр тұрғынның дауысы естіліп, депутаттың жұмысы нақты нәтижеге жетуі.
Себебі әр шешімнің артында адамдар тұр.
Әрбір депутаттық сауалдың артында нақты мәселе тұр.
Біздің әрбір бірлескен жұмысымыздың артында нақты нәтиже болуы керек.
ЕСТИМІЗ. ШЕШЕМІЗ. БАҚЫЛАЙМЫЗ.КӨМЕКТЕСЕМІЗ.
Назар аударғаныңыз үшін рахмет!