Қазақстан Республикасының Бәсекелестікті қорғау және дамыту агенттігіне басқарушы компаниялардан, МИБ-тен, қарапайым серіктестіктерден және кондоминиум объектілерін басқарудың өзге де субъектілерінен көппәтерлі тұрғын үйлердің қасбеттеріне белгілер орналастырғаны үшін ақы алудың заңдылығы туралы өтініштер келіп түсуде.
Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкес белгі жеке және заңды тұлғалар қызметінің нақты жүзеге асырылатын орны бойынша орналастырылатын атауы мен қызмет түрі туралы ақпаратты көрсетіледі.
Бұл ретте заңнамада «белгі» және «сыртқы (көрнекі) жарнама» ұғымдары ажыратылады.
Белгі «Жарнама туралы» Қазақстан Республикасы Заңының 1-1-тармағына сәйкес сыртқы (көрнекі) жарнамаға жатпайды, оны орналастыру үшін хабарлама жасау тәртібі және төлемақы енгізу көзделген.
Осылайша, кәсіпкерлік субъектісі туралы және заңнама талаптарына сәйкес келетін сәйкестендіру ақпараты бар белгіні орналастырудың өзі міндетті түрде ақы алу үшін негіз болып табылмайды.
Көп пәтерлі тұрғын үйдің қасбеті кондоминиум объектісінің ортақ мүлкіне жататынын және оны пайдалану мәселелерін меншік иелері жиналысының шешімдерімен немесе шарттық қатынастармен реттеуге болатындығын ескеру қажет.
Сонымен қатар, төлемақы белгілеу азаматтық заңнаманың және Қазақстан Республикасының бәсекелестікті қорғау саласындағы заңнамасының талаптарына сәйкес келуге тиіс.
Қазақстан Республикасы Кәсіпкерлік кодексінің 116-бабына сәйкес, заңнамада тікелей көзделген мемлекеттік реттеу жағдайларын қоспағанда, бағалар мен тарифтерді кәсіпкерлік субъектілері дербес айқындайды.
Осыған байланысты белгілерді орналастырғаны үшін төлем нақты көрсетілетін қызмет не ортақ мүлікті пайдалану құқығы, ақы алудың құқықтық негізі, оның мөлшерінің экономикалық негізділігі, сондай-ақ келісілген шарттық шарттар не заңда көзделген жағдайларда меншік иелері жиналысының шешімі болған кезде ғана рұқсат етіледі.
Қызмет, құқықтық негіз немесе шарттық қатынастар болмаған кезде белгіні орналастыру фактісі үшін ғана ақы алу кәсіпкерлік қызмет үшін негізсіз кедергілер жасау ретінде қарастырылуы мүмкін.
Сонымен қатар, кондоминиум объектісін басқару субъектісінде айрықша жағдай болған және нақты көрсетілетін қызметтер көлеміне сәйкес келмейтін экономикалық негізсіз төлем белгіленген кезде бәсекелестікті қорғау саласындағы заңнаманы бұзу тәуекелдері, оның ішінде монополиялық жоғары бағаны белгілеу белгілері туындауы мүмкін.
Осыған орай, кондоминиум объектілерін басқару субъектілеріне қызметтердің құнын қалыптастыруды ашық, кемсітусіз және экономикалық негізделген негізде қамтамасыз ету ұсынылады.