01.01.2025 жылғы31.12.2025 жылдыңаралығындағыкезеңбойынша
«Сырымбетауылдықокругіәкімінің аппараты» КММ қызметіндегісыбайласжемқорлықтәуекелдерінежүргізілгенішкіталдауқорытындыларытуралы
талдамалықанықтама
Кіріспе: ІшкісыбайласжемқорлықтәуекелдерінталдаудыжүргізугенегізСырымбетауылдықокругіәкімінің 2026 жылғы 25 мамырдағы №36-ө «2025 жылғы 01 қаңтардан 31 желтоқсанғадейінгікезеңбойынша «Сырымбетауылдықокругіәкімінің аппараты» КММ қызметіндегісыбайласжемқорлықтәуекелдерінеішкіталдаужүргізутуралы» өкімінесәйкесжұмыстобықұрылды:Жұмыстобыныңжетекшісі – Н. Дүйсембинов, бас маман-жергеорналастырушы;Жұмыстобыныңхатшысы – Г. Тайжігітова, бас маман-ісжүргізуші;Жұмыстобыныңмүшесі – Д. Сұлтанғазина, бас маман-бухгалтер. Талданған кезең: 2025 жылғы 01 қаңтардан 31 желтоқсанға дейін.Ішкі сыбайлас жемқорлық тәуекелдеріне талдау Қазақстан Республикасы«Сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл туралы» Қазақстан Республикасы Заңының 8-бабының 5-тармағына және Қазақстан Республикасы Мемлекеттік қызмет істері және сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл агенттігі Төрағасының 2016 жылғы 19 қазандағы №12 бұйрығымен бекітілген Ішкі сыбайлас жемқорлық тәуекелдеріне талдау жүргізудің үлгілік қағидаларына сәйкес жүргізілді.
1. НОРМАТИВТІК ҚҰҚЫҚТЫҚ АКТІЛЕРДЕГІ СЫБАЙЛАС ЖЕМҚОРЛЫҚ ТӘУЕКЕЛДЕРІ
Ішкі талдау нәтижесінде мемлекеттік органның функциялары, орындау мерзімдері, іс-әрекеттерді жүзеге асыру тәсілдері және оларды жүзеге асыруға қойылатын шектеулер нормативтік құқықтық актілермен нақты айқындалғаны анықталды. Бұл заңнамалық актілерде көзделмеген өзге тәсілдермен мәселелерді шешуге жол бермейді және тиісінше сыбайлас жемқорлық құқық бұзушылықтарының жасалу тәуекелін болдырмайды.«Ауылдық округі әкімі аппаратының қызметіне қатысты нормативтік құқықтық актілердегі сыбайлас жемқорлық тәуекелдерін анықтау» бағыты бойынша төмендегі заңнамалар зерделенді: Қазақстан Республикасының Еңбек кодексі, Қазақстан Республикасының Жер кодексі, Қазақстан Республикасының Азаматтық кодексі, Қазақстан Республикасының Салық кодексі, Қазақстан Республикасының Әкімшілік құқық бұзушылық туралы кодексі; Қазақстан Республикасының «Қазақстан Республикасындағы жергілікті мемлекеттік басқару және өзін-өзі басқару туралы», «Сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл туралы», «Қазақстан Республикасының мемлекеттік қызметі туралы», «Мемлекеттік көрсетілетін қызметтер туралы», «Қазақстан Республикасының Әкімшілік рәсімдік-процестік кодексі», «Құқықтық актілер туралы» заңдары.
Жүргізілген талдау нәтижесінде:ауылдық округ мамандарының өз қалауы бойынша шешім қабылдауына мүмкіндік беретін және жеке және заңды тұлғалардың өз құқықтары мен заңды мүдделерін іске асыруына кедергі келтіретінережелер анықталған жоқ.
- ҰЙЫМДАСТЫРУ-БАСҚАРУ ҚЫЗМЕТІНДЕГІ СЫБАЙЛАС ЖЕМҚОРЛЫҚ ТӘУЕКЕЛДЕРІ
2.1. Персоналды басқару
Персоналды басқару мәселесі бойынша жүргізілген талдау барысында ауылдық округі әкімі аппаратының штат саны 2025 жылғы 1 қаңтардағы жағдай бойынша 11 бірлікті құрағаны, оның ішінде 5 мемлекеттік қызметші болғаны анықталды. 2025 жылғы 31 желтоқсандағы жағдай бойынша штат саны 11 бірлікті құрады. Бос лауазымдар болған жоқ.Бос мемлекеттік әкімшілік лауазымдарға орналасуға ішкі конкурстар өткізілген жоқ. Мүдделер қақтығысы фактілері анықталған жоқ.Талданып отырған кезеңде ешбір қызметкер өз еркімен жұмыстан босатылған жоқ. Теріс себептер бойынша жұмыстан шығарылған қызметкерлер болған жоқ. Қызметкерлерді жұмысқа қабылдау кезінде аффилиирлену (артықшылық беру) фактілері, сондай-ақ жақын туыстары тікелей бағыныстылықта болатын мемлекеттік лауазымдарды атқару фактілері анықталған жоқ. Есепті кезеңде ауылдық округі әкімі аппараты қызметкерлерін мемлекеттік қызметтің беделіне нұқсан келтіретін құқық бұзушылықтар үшін әкімшілік немесе тәртіптік жауапкершілікке тарту, сондай-ақ Қызметтік әдеп қағидаларын бұзғаны үшін тәртіптік жауапкершілікке тарту фактілері тіркелген жоқ. Сонымен қатар сыбайлас жемқорлық қылмыстары мен құқық бұзушылықтарын жасау фактілері анықталған жоқ. «Сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл туралы» Қазақстан Республикасы Заңының 12-бабында белгіленген сыбайлас жемқорлыққа қарсы шектеулер мен тыйымдарды бұзу фактілері орын алған жоқ.
Мемлекеттік қызметке қабылдау «Айыртау ауданы әкімінің аппараты» КММ персоналды басқару қызметіменҚазақстан Республикасының 2015 жылғы 23 қарашадағы «Қазақстан Республикасының мемлекеттік қызметі туралы» Заңына сәйкес жүзеге асырылды.
2.2. Мүдделер қақтығысын реттеу
Сыбайлас жемқорлық тәуекелдерін анықтау жөніндегі комиссияның жұмысы барысында «Сырымбет ауылдық округі әкімінің аппараты» коммуналдық мемлекеттік мекемесінде «Мүдделер қақтығысын реттеу» бағыты бойынша мемлекеттік қызметшілер арасында мүдделер қақтығысы анықталған жоқ.
2.3. Мемлекеттік қызметтер көрсету: ауылдық округ әкімі Сырымбет, Дәуқара, Егіндіағаш, Қарақамыс, Сарыбұлақ, Сулықөл, Шоққарағай, Шолақөзек ауылдық елді мекендерінің тұрғындарына мемлекеттік қызметтер көрсетеді.Мемлекеттік қызметтердің көрсетілуін бақылауға жауапты тұлға тағайындалған, ай сайын ішкі бақылау жүргізіледі.
Ауылдық округ әкімі төмендегі 5 мемлекеттік қызметтерді көрсетеді:
- Жер учаскесінің нысаналы мақсатын өзгерту туралы шешім беру;
- Кент, ауылжеріненжеручаскесін беру;
- Мемлекеттікменшіктегіжеручаскелерінесауда-саттықты (конкурстарды, аукциондарды) өткізудіталапетпейтінқұқықтарды беру;
- Жеручаскесінжекеменшіккебіржолғытөлемменнемесебөліптөлеуарқылысату;
- Жеручаскесіналуүшінкезеккеқою.
2025 жылғы 1 қаңтардан 31 желтоқсанғадейінгіталданыпотырғанкезеңдебарлығы 13 мемлекеттікқызмет көрсетілді. Оныңбарлығы «Мемлекеттікменшіктегіжеручаскелерінесауда-саттықты (конкурстарды, аукциондарды) өткізудіталапетпейтінқұқықтарды беру» мемлекеттікқызметібойынша «Е-лицензиялау» ақпараттықжүйесіарқылыкөрсетілді.
Сыбайласжемқорлықтәуекелдеріанықталғанжоқ, себебімемлекеттікқызметтертегінкөрсетіледі, мемлекеттікқызметкөрсетурегламенттеріақпараттықстендтеорналастырылған, мемлекеттікқызметтерқолданыстағызаңнаматалаптарынақатаңсәйкескөрсетіледі.
Ұсынымдар:Сыбайласжемқорлықтәуекелдерінбарыншаазайтумақсатындақызметкерлердіңкәсібибіліктілікдеңгейінарттыру, мемлекеттікқызметкөрсетустандарттары мен регламенттерінтұрақтызерделеу, мемлекеттікқызметкөрсетусапасынжәнекөрсетілетінқызметтіалушылардыңқанағаттанудеңгейінарттыруүшінмемлекеттікқызметкөрсетупроцесінеқатысатынөзге де қатысушыларментұрақтыөзараіс-қимылдықамтамасызетуқажет.
2.4. Мемлекеттіксатыпалудыұйымдастыружәнеөткізу
Жұмыс тобы 2025 жылғы 1 қаңтардан 31 желтоқсанға дейінгі кезең бойынша мемлекеттік сатып алу саласындағы сыбайлас жемқорлық тәуекелдеріне талдау жүргізді.Мемлекеттік сатып алуды ұйымдастыру және өткізу Қазақстан Республикасының 2024 жылғы 1шілдедегі «Мемлекеттік сатып алу туралы» Заңына және Қазақстан Республикасы Қаржы министрінің 2024 жылғы 09қазандағы №687 бұйрығымен бекітілген Мемлекеттік сатып алуды жүзеге асыру қағидаларына сәйкес жүргізіледі.
Заң мен Қағидаларда дискрециялық өкілеттіктер мен нормалардың болуына жүргізілген ішкі талдау нәтижесінде мыналар анықталды:А) ауылдық округі әкімінің аппараты шарттарды тек электрондық форматта жасасады; Б) мемлекеттік сатып алуды уақтылы өткізу мақсатында мемлекеттік сатып алудың алдын ала жылдық жоспары енгізілген; В) техникалық ерекшелікті алдын ала талқылау институты қолданылады (бұл техникалық ерекшелікті нақты бір өнім берушіге бейімдеу мүмкіндігін болдырмайды); Г) бір көзден сатып алуға қойылатын талаптар күшейтілген.Осылайша, электрондық шарттарды және мемлекеттік сатып алу рәсімдерінің ашықтығы мен айқындығын қамтамасыз етуге бағытталған өзге де нормаларды енгізу сыбайлас жемқорлық тәуекелдерін барынша азайтуға мүмкіндік берді.Жүргізілген талдау нәтижесінде мемлекеттік сатып алуды жүзеге асыру кезінде үлестестік (аффилиирлену) фактілері, сондай-ақ ауылдық округ әкімі мен бухгалтерінің жақын туыстарының, жұбайының немесе жекжаттарының әлеуетті өнім беруші ретінде мемлекеттік сатып алуға қатысу фактілері анықталған жоқ.
2.5. Жеке және заңды тұлғалардың өтініштерін қарау тәртібі
Жеке және заңды тұлғалардың өтініштерін қарау Қазақстан Республикасы Әкімшілік рәсімдік-процестік кодексінің 90-бабының 1-тармағына сәйкес жүзеге асырылады.
2025 жылғы 1 қаңтардан 31 желтоқсанға дейінгі кезеңде ауылдық округі әкімі аппаратына барлығы 13 азаматтың өтініші келіп түсті, оның ішінде:жеке тұлғалардан – 11, заңды тұлғалардан – 2.Барлық өтініштер заңнамада белгіленген мерзімде қаралды: оның ішінде 5 өтініш қанағаттандырылды, 8 өтініш бойынша түсіндірме берілді.
Хаттарды, жеке және заңды тұлғалардың өтініштерін қабылдау және жіберу функциялары нормативтік құқықтық актілермен жеткілікті түрде реттелген және сыбайлас жемқорлық тәуекелдерінің туындауына жол бермейді.Әкім аппаратында мемлекеттік қызметшілерге қойылатын талаптар қатаң сақталады, мемлекеттік қызметшінің мәртебесіне байланысты шектеулер, Әдеп кодексі мен сыбайлас жемқорлыққа қарсы заңнама талаптары толық көлемде орындалады.Талдау жүргізілген кезде Әдеп кодексі мен сыбайлас жемқорлыққа қарсы заңнама талаптарының сақталмауына байланысты тәуекелдердің туындағанын растайтын фактілер анықталған жоқ.Ауылдық округі әкімі аппаратының барлық қызметкерлері Қазақстан Республикасы Бас прокуратурасының Құқықтық статистика және арнайы есепке алу жөніндегі комитетінде тиісті тексеруден өткен. Мемлекеттік қызметшілердің сотталғандығы анықталған жоқ.Бұқаралық ақпарат құралдарында ауылдық округі әкімі аппаратының мемлекеттік қызметшілеріне қатысты жағымсыз материалдардың жариялануына мониторинг жүргізілді. Талданып отырған кезеңде мұндай материалдар анықталған жоқ.
Ауылдық округі әкімі аппаратының қызметіне қатысты тексерулер жүргізілген жоқ.
2.6. Қазақстан Республикасының 2015-2025 жылдарға арналған сыбайлас жемқорлыққа қарсы стратегиясын іске асыру
Қазақстан Республикасы Президентінің 2014 жылғы 26 желтоқсандағы №986 «Қазақстан Республикасының 2015–2025 жылдарға арналған сыбайлас жемқорлыққа қарсы стратегиясы туралы» Жарлығын іске асыру мақсатында мынадай іс-шаралар жүргізілді: - ауылдық округі әкімі аппаратының құзыретіне кіретін мәселелер бойынша бұқаралық ақпарат құралдарында жарияланған жағымсыз материалдарға мониторинг жүргізілді; -қоғамның сенімін қамтамасыз ету, азаматтардың заңды құқықтары мен мүдделерін қорғау, сондай-ақ лауазымдық және сыбайлас жемқорлық құқық бұзушылықтарын анықтау мақсатында ауылдық округі әкімі аппараты тоқсан сайын аудандық газетте сенім телефоны туралы хабарландыру жариялап отырды (2025 жылғы 1 қаңтардан 31 желтоқсанға дейін – 4 хабарландыру). Сенім телефонына қоңыраулар түскен жоқ; - сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл туралы заңнама нормаларын және ауылдық округі әкімі аппаратының функционалдық қызметіне қатысты заңнаманы түсіндіру бойынша құқықтық оқыту ұйымдастырылды; - сыбайлас жемқорлыққа қарсы заңнама бойынша ақпараттық стенд тоқсан сайын жаңартылып отырды.
Қорытынды:01.01.2025 жылғы 31.12.2025 жылдың аралығындағы кезеңбойынша«Сырымбет ауылдық округі әкімінің аппараты» КММ қызметіне жүргізілген ішкі сыбайлас жемқорлық тәуекелдеріне талдау қорытындысы бойынша сыбайлас жемқорлықтәуекелдері анықталған жоқ.
Ұсынымдар
- ҚазақстанРеспубликасыныңқолданыстағызаңнамасынзерделеудіжалғастыружәнекәсібидаярлықдеңгейінарттыру.
- Сыбайласжемқорлыққақарсымәдениеттіқалыптастыружәнесыбайласжемқорлыққақарсыстандарттардысақтаужөніндегіжұмыстыжалғастыру.
- Мемлекеттікқызметкөрсетустандарттары мен регламенттерінзерделеудіжалғастыру.
- Қолданыстағызаңнаматалаптарыныңқатаңсақталуынқамтамасызету.
Жұмыстобыныңжетекшісі_______________ Н. Дүйсембинов
Жұмыстобыныңхатшысы_______________ Г. Тайжігітова
Жұмыстобыныңмүшесі_______________ Д. Сұлтанғазина
Қаралды:
Сырымбетауылдықокругініңәкімі_______________ М. Бекенов