Құтыру (гидрофобиясы) – қауіптітабиғи-ошақтықжұқпалы ауру орталық нерв жүйесініңқауіпіболады. Өкінішкеорай, қазіргіуақытқадейінқұтыруауруыболыптабылады 100% өлімменаяқталады. Құтыруменадамдар мен жануарларауырады. Адамдарүшінжұқпалықоздырғыштаркөздерініңнегіздеріболыптабыладыүйжануарлары (иттер мен мысықтар 60-70%). табиғаттақұтыруқоздырғыштарыныңрезервуаторларыжабайыжануарларболыптабылады: қасқырлар, қарсақтар, түлкілер, шакалдар, кеміргіштержәнет.б. Ұзақжасырған (инкубациялық) кезеңінентістепалғанорныжатады. Көбінесе аз инкубациялықкезеңібайқаладытістепалукезіндебетіненжәнебасынан, көбінесеұзақ- бірреттістепалғанденесін, төмеңгіжақтарын.
Құтыру вирусы қайнатқанкезде тез өледі, ультра дыбыстықсәулелердіңболуымен, 2-3% хлорамин ерітіндісі, бірақтатөментемпаратурадажәнееріткенкездесақталады. Басталғанаурудыңбелгілеріолкүйдіру, шаншу, тістепалғанорныұйю, қышудыбайқау, нервтердіңқаттықақсауытістепалғанорнындары. Барлығыжалпыәлсіреуі, бас ауруы, жамантүстердікөру, кеуденіңшаншуы, тамақтыңауруы,жиедемалу, жүректіңжиесоғуы, денетемпаратурасыныңкөтерілуі 38-40 дейін.
Гидрофобияларбелгілерініңқоздырукезеңдері (жұтқыншақжәнекөмей-кеңірдектерініңауруы) суды ішералдындаболады, кейіненсутүрініңкезінденемесеолтуралыойларда.
Бұндайжайттардененіңкенеттентітіркенуі, қолдаралғақарайсозылады, дірілдейді, бас пен денеартқақарайкетеді. Құтыруауруыналдын-алуыадамдарға ауру туралыескерту мен жануарларарасындақұтыруменкүресу.
Құтыруғақарсыүйжануарларыналдын-алуекпесімен, улыжануарлардыұстауережелерінсақтау, адамдарарасындақұтыруауруыменкүресумақсатындақаңғыбаситтер мен мысықтардыөлтіру. Тістепалған, сілекейленген, тырналғанжәбірленушітұлғаларөзуақытындамедициналықкөмеккежүгіну. Және де уақытындатағайындалғанантирабиялықекпелердіалу. Жәбірленушілериттістепалғандар, сілекейлеген, тырнағанжануарларданбарлығы 6 екпесіналукерек (0 күнқаралғанкезі, 3-ші күн, 7 күн).
Құтыруауруыныңеміжоқ, адамдардыңөмірінсақтаумүмкіндігі бар антирабиялықвакцинасыарқылы. Екпелердіалукезеңіндесалқындатудан, ыстықтанаулақ болу, ішімдіктерсусындарынпайдалануғаболмайды.
