Заң мен құқықтық тәртіп — әділетті қоғамның негізі. Мұндай қоғамда адам құқықтары қағаз жүзінде ғана жарияланбай, іс жүзінде қорғалуы тиіс. Заңның сақталуы адамдардың қауіпсіздігіне, мемлекеттік органдарға деген сенімге және әрбір азаматтың өз құқығы қорғалатынына деген сеніміне тікелей әсер етеді.
Шымкент қаласы бойынша халықты әлеуметтік қорғау саласындағы реттеу және бақылау департаментінің жұмысы үшін заңдылық қағидатын сақтау айрықша маңызды. Өйткені біздің жұмысымыз азаматтардың, соның ішінде мүгедектігі бар адамдардың, қарттардың және мемлекет тарапынан ерекше қолдау мен қамқорлықты қажет ететін жандардың құқықтарын қорғаумен тікелей байланысты.
Әлеуметтік салада заңды сақтау — жай ғана талаптарды орындау емес. Әрбір нормативтік құжаттың, әрбір қабылданған шешімнің және әрбір бақылау іс-шарасының артында нақты адамдардың тағдыры, күнделікті қажеттіліктері, қадір-қасиеті мен толыққанды өмір сүруге деген құқығы тұр.
2026 жылдың тоғыз айында Департамент 24 бақылау іс-шарасын өткізді. Оның 15-і профилактикалық бақылау аясында, ал 9-ы азаматтардың өтініштері мен прокуратура органдарының тапсырмалары бойынша жүргізілген жоспардан тыс тексерулер болды. Соның ішінде 2 тексеру прокуратура органдарының тапсырмасы бойынша өткізілді.
Бақылау іс-шараларының нәтижесінде 105 заң бұзушылық анықталып, оларды жою туралы 17 нұсқама берілді. Кінәлі тұлғаларға қатысты 6 әкімшілік іс қозғалып, жалпы сомасы 1 081 250 теңге айыппұл салынды.
Бұл сандардың артында нақты міндеттер тұр. Біздің мақсатымыз — заң талаптарының сақталуын қамтамасыз ету, заң бұзушылықтардың алдын алу және азаматтардың құқықтарын қорғау. Әрбір өтінішке мұқият қарап, мәселені жан-жақты зерделеп, заң аясында тиісті шаралар қабылдау маңызды.
Мүгедектігі бар адамдар үшін ғимараттардың қолжетімді болуына да ерекше көңіл бөлеміз. Пандустар, көтергіштер, бейімделген санитарлық тораптар, тактильді көрсеткіштер және басқа да қолжетімді орта элементтері — жай ғана техникалық талаптар емес. Олар адамның өз бетінше жүріп-тұруына, қызметтерді алуына, білім алуына, жұмыс істеуіне және қоғамдық өмірге өзгелермен тең дәрежеде қатысуына мүмкіндік береді.
Сондықтан бұл саладағы заң талаптары мүлтіксіз орындалуы керек. Егер құрылыс немесе қайта жаңарту кезінде ғимараттың қолжетімділігі қамтамасыз етілмесе, мұндай жағдайға көз жұма қарауға немесе оны болмашы кемшілік деп қабылдауға болмайды. Анықталған заң бұзушылықтар белгіленген тәртіппен жойылып, кінәлі тұлғалар заңда көзделген жауапкершілікке тартылуы тиіс.
Мемлекеттік және әлеуметтік қызметтерді көрсету кезінде де заңдылықты сақтау аса маңызды. Әрбір азамат өз құқығын заңға сәйкес жүзеге асырып, нақты ақпарат алуға және өзіне әділ әрі құрметпен қаралатынына сенімді болуы керек. Бұл ретте немқұрайлылыққа, формалды көзқарасқа және заң талаптарына қайшы шешімдерге жол берілмеуі тиіс.
Сонымен бірге бақылаудың мақсаты тек заң бұзушылықтарды анықтап, жауапкершілікке тартумен шектелмейді. Ең бастысы — заң бұзушылықтардың алдын алу, азаматтардың бұзылған құқықтарын қалпына келтіру және заң талаптарын сақтауға деген жауапкершілікті қалыптастыру.
Менің сенімім бойынша, құқықтық мемлекет заң алдындағы теңдікке, жеке жауапкершілікке және адамды құрметтеуге негізделеді. Мемлекеттік органдар ашық әрі әділ жұмыс істеуі керек, ұйымдар заң талаптарын адал орындауға міндетті, ал азаматтар өз құқықтарын біліп, өзгелердің де құқықтарын құрметтеуі қажет.
Заң бәріне ортақ, ал адам құқықтарын қорғау жай ғана мәлімдеме емес, күнделікті жұмысымыздың нақты нәтижесі болуы тиіс. Осындай ұстаным қоғамның сенімін нығайтып, әлеуметтік әділеттілікті қамтамасыз етуге және адамды құрметтеу мен заңды сақтауға негізделген құқықтық тәртіпті қалыптастыруға ықпал етеді.
Заңды сақтау әрқайсымыздан басталады. Тек ортақ күш-жігеріміздің арқасында әділеттілік нақты іспен көрініс табатын, азаматтардың құқықтары сенімді қорғалатын және әрбір адам өз ісіне жауап беретін қоғам құра аламыз.
---
Тұрсынбаев Ғалым Сұлтанұлы
Халықты әлеуметтік қорғау саласындағы реттеу және бақылау комитетінің Шымкент қаласы бойынша департаментінің басшысы
