Қазақстандық ғалымдар алма ағаштарын бактериялық күйіктен қорғауға арналған отандық «Лактин АС» және «Плантарин АС» биологиялық препараттарын өндірістік жағдайда сынақтан өткізді.
Алматы, Жамбыл және Түркістан облыстарындағы жалпы аумағы 500 гектарға дейінгі алма бақтарында жүргізілген сынақтар қорғау құралдарының тиімділігін көрсетті. Алма ағаштарын кешенді қорғау жүйесінің тиімділігі өндірістік жағдайда 92 пайызға, ал шағын учаскелерде жүргізілген тәжірибелерде 95 пайызға дейін жетті.
Биологиялық құралдарды Ж. Жиембаев атындағы Қазақ өсімдік қорғау және карантин ғылыми-зерттеу институтының ғалымдары Микробиология және вирусология институтының мамандарымен бірлесіп, сүт қышқылды бактериялар негізінде әзірледі. Қазақ өсімдік қорғау және карантин ғылыми-зерттеу институтының мамандары препараттарды өндірістік жағдайда сынақтан өткізіп, оларды қолдану тәсілдерін жетілдірді. Сондай-ақ шаруашылықтарда жүргізілген тәжірибелер арқылы алма бақтарын қорғау жүйесінің тиімділігін бағалады.
Сынақ нәтижелері бойынша Түркістан облысында алма ағаштарын аурудан қорғау тиімділігі 90-92 пайызға жетіп, өнімділік әр гектардан 2 тоннадан астам артты. Алматы облысында бактериялық күйікке бейім «Апорт» сорты бойынша қорғау тиімділігі 84 пайызға дейін жетті. Бұл өңірде өнімділік әр гектардан 1,5-2 тоннаға артты.
«Апорт» сортына жүргізілген жекелеген зерттеулер де оң нәтиже көрсетті. Биологиялық препараттарды екі рет қолданғаннан кейін бактериялық күйіктің таралуы мен даму деңгейі шамамен сегіз есе төмендеген.
Жаңа әзірлеменің маңызды тұстарының бірі – бактериялық күйікке бейім тарихи «Алматы апорты» сортын сақтауға үлес қосу мүмкіндігі. Отандық биологиялық препараттар алма ағаштарын қорғаудың жеке құралы ретінде ғана емес, биологиялық әдістер мен өзге де фитосанитариялық шараларды ұштастыратын кешенді қорғау жүйесінің құрамдас бөлігі ретінде қолданылады.
Сынақ нәтижелері отандық ғалымдар әзірлеген биологиялық препараттардың жеміс ағаштарын қорғаудағы әлеуетін көрсетті. Бұл жұмыс Қазақстанда өсімдіктерді биологиялық жолмен қорғау технологияларын дамытуға және отандық ғылыми әзірлемелерді ауыл шаруашылығы өндірісіне кеңінен енгізуге мүмкіндік береді.
