Валюта репатриациясы деген не?

Репатриация - бұл сыртқы экономикалық мәмілелер бойынша алынған валюталық түсімді Қазақстанға қайтару.

Басқаша айтқанда, егер қазақстандық компания шетелдік серіктесіне тауар сатса, жұмыс орындаса немесе қызмет көрсетсе, келісімшарт бойынша түскен ақша Қазақстандағы уәкілетті банктегі есепшотына аударылуы тиіс.

Сол сияқты, егер қазақстандық бизнес импорт үшін төлем жасап, бірақ мәміле жүзеге аспаса немесе шетелдік жеткізуші төлемнің бір бөлігін қайтаруға тиіс болса, ол қаражат та Қазақстанға қайтарылуға жатады.

Репатриация не үшін қажет?

Бұл талаптың негізгі мақсаты – мемлекеттің экономикалық мүдделерін қорғау. Репатриация мыналарды қамтамасыз етеді:
• валюталық түсімнің елге түсуін;
• капиталдың заңсыз әкетілуінің алдын алуды;
• сыртқы сауда міндеттемелерінің орындалуын бақылауды;
• қаржылық тұрақтылық пен валюталық бақылауды нығайтуды.

Осылайша, репатриация нормасы халықаралық мәмілелердің ашықтығын қамтамасыз етіп, ұлттық экономиканы қорғауға бағытталған.

ҚР ӘҚБтК 251-бабы бойынша жауапкершілік

Егер кәсіпкерлік субъектісі белгіленген мерзімде валюталық түсімді репатриацияламаса, ол әкімшілік жауапкершілікке тартылады.

Қазақстан Республикасының Әкімшілік құқық бұзушылық туралы кодексінің 251-бабы бойынша:
• ұлттық немесе шетел валютасын репатриациялау талабын орындамаған жағдайда жауапкершілік көзделеді;
• бұзушылық сомасы 50 000 АҚШ долларына тең немесе одан асқан жағдайда тіркеледі;
• бұл әрекет қылмыстық құқық бұзушылық белгілерін қамтымауы тиіс.

Жаза шарасы – репатриацияланбаған валютаның сомасынан 20 % мөлшерінде айыппұл.

Жауапкершілікке заңды тұлғалар, жеке кәсіпкерлер және коммерциялық емес ұйымдар тартылады.

Ал жеке тұлғалар, егер олар кәсіпкерлік қызметпен айналыспаса, бұл баптың әрекетіне жатпайды.

Тәжірибедегі негізгі себептер

Практикада мұндай бұзушылықтар көбіне келесі себептер бойынша орын алады:
• валюталық түсімді уақтылы есепшотқа аудармау;
• шетелдік серіктестермен келісімшартты дұрыс рәсімдемеу;
• контрагент тарапынан төлемдердің кешігуі;
• бухгалтерия немесе валюталық бөлім тарапынан бақылаудың болмауы.