Қазақстан Республикасындағы Адам құқықтары жөніндегі уәкіл
Неліктен елдің Негізгі заңында өлім жазасын жоюды бекіту маңызды болды?
Қазіргі әлемде өлім жазасы адамның негізгі құқықтарына қайшы келетін жаза түрі ретінде қарастырылуда. Ол гуманизм мен әділеттілік принциптеріне сәйкес келмейтін қатыгез, адамгершілікке жатпайтын және адамның қадір-қасиетін төмендететін шара ретінде танылды.
Өмір сүру құқығы демократиялық қоғамның негізгі құндылықтарының бірі болып табылады және мемлекет әр адам үшін осы құқықты қамтамасыз ету және қорғау міндетін атқарады. Ел Конституциясында өлім жазасын жоюды бекіту – бұл заңды қадам ғана емес, сонымен бірге адам өміріне деген құрмет пен әділеттіліктің адамгершілік жүйесіне деген ұмтылысты көрсететін маңызды символдық әрекет.
2021 жылы Қазақстан өлім жазасын толығымен жоюға бағытталған Азаматтық және саяси құқықтар туралы халықаралық пактіге екінші Факультативтік хаттаманы ратификациялады. Бұл құжатты БҰҰ Бас Ассамблеясы 1989 жылы желтоқсанда қабылдады және оны ратификациялау адам құқықтары саласындағы халықаралық стандарттарды сақтау жолындағы маңызды қадам болды.
Маңыздысы, өлім жазасының болуы қылмыс деңгейін төмендетуде тиімділігі дәлелденбеген. Керісінше, қылмыстың алдын алуға, әділ сот төрелігіне және құқық бұзушыларды оңалтуға баса назар аудару керек.
Хаттама ратификацияланғаннан кейін Қазақстан Республикасының Қылмыстық кодексі оның ережелеріне сәйкес келтірілді – өлім жазасы қылмыстық заңнамадан толығымен алынып тасталды. Осылайша, конституциялық деңгейде ел өмір сүру құқығын қорғаудың құқықтық негізін нығайта отырып, гуманизм қағидаттарына берілгендігін тіркеді.
Ерлер мен әйелдер арасындағы теңдік нені білдіреді?
Ерлер мен әйелдер арасындағы теңдік – бұл Азаматтық және саяси құқықтар туралы халықаралық пактіде көзделген барлық азаматтық және саяси құқықтарды, сондай-ақ Экономикалық, әлеуметтік және мәдени құқықтар туралы халықаралық пактіде көзделген барлық экономикалық, әлеуметтік және м...
Кемсітушілік нені білдіреді, оған тыйым салу немен бекітілген?
Кемсітушілікке тыйым салу Конституцияның 14-бабында және басқа заңдарда бекітілген заң мен сот алдында барлығының теңдігі қағидасынан туындайды. Бұл негізгі қағида халықаралық құқық нормаларына, атап айтқанда Адам құқықтарының жалпыға бірдей декларациясының 7-бабына және Азаматты...
Ұлттық орталық халықаралық ұйымдармен ынтымақтастық жүргізе ме?
Иә. Ұлттық орталық адам құқықтарын сақтау мәселелері бойынша өңірлік және халықаралық құқық қорғау ұйымдарымен өзара іс-қимыл жасайды.
Адам құқықтары жөніндегі уәкіл сотқа дейінгі тергеп-тексеру процесіне араласа ала ма?
Жоқ. «Қазақстан Республикасындағы Адам құқықтары жөніндегі уәкіл туралы» Конституциялық заңға сәйкес Адам құқықтары жөніндегі уәкіл сотқа дейінгі тергеп-тексеруді жүргізетін адамдардың қызметіне араласуға жол бермей, адамның және азаматтың құқықтары мен бостандықтарын қорғауға жә...
1. Адам құқықтары жөніндегі уәкіл сот процесіне араласа ала ма?
Жоқ. Адам құқықтары жөніндегі уәкіл сот төрелігін іске асыру жөніндегі соттың қызметіне араласуға жол бермей, адам мен азаматтың құқықтары мен бостандықтарын қорғауға жәрдем көрсетеді.
Жалпы байқау қалай өткізіледі?
Агенттіктің 2017 жылғы 21 ақпандағы № 40 бұйрығымен бекітілген «Б» корпусының лауазымына орналасуға конкурсты өткiзу қағидаларының 2-тармағына сәйкес конкурсты «Б» корпусының бос және (немесе) уақытша бос мемлекеттік әкімшілік лауазымы бар мемлекеттік орган өткізеді. Осылайша, ме...
АҚҰО мемлекеттік қызметке кімдер кіре алады?
Мемлекеттік лауазымдарға тиісті біліктілік талаптарына сай келетін, өзінің жеке және кәсіби қасиеттері, денсаулық жағдайы, білім деңгейі бойынша өзіне жүктелген лауазымдық міндеттерді атқаруға қабілетті және Қазақстан Республикасының заңында белгіленген зейнеткерлік жасқа жетпеге...
Халықаралық деңгейде азаматтардың қандай құқықтары қорғалады?
Халықаралық деңгейде адам құқықтары БҰҰ-ның Адам құқықтарының жалпыға бірдей декларациясында бекітілген. Онда шамамен 40 негізгі құқық пен бостандық айқындалған. Олар азаматтық, саяси, әлеуметтік, экономикалық және мәдени салаларды қамтып, адам қадір-қасиетін қорғаудың әмбебап не...
