Уақытша болу жағдайында арнаулы әлеуметтік қызметтер көрсету тәртібі
Уақытша болу жағдайында арнаулы әлеуметтік қызметтер көрсету – өмірлік қиын жағдайға тап болған азаматтарға уақытша баспана, әлеуметтік қолдау, оңалту және қоғамға бейімделу үшін қажетті көмек көрсетуге бағытталған қызмет түрі.
Бұл қызметтің негізгі мақсаты – азаматтардың өмір сүру жағдайын жақсарту, олардың құқықтары мен заңды мүдделерін қорғау, әлеуметтік бейімделуіне және қоғамға қайта қосылуына жағдай жасау.
Қазақстан Республикасы Премьер-Министрінің орынбасары – Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрінің 2023 жылғы 29 маусымдағы №263 бұйрығымен бекітілген Стандартқа сәйкес уақытша болу жағдайында арнаулы әлеуметтік қызметтер мынадай санаттағы адамдарға көрсетіледі:
* Белгілі бір тұрғылықты жері жоқ адамдарға;
* Бас бостандығынан айыру орындарынан босатылған адамдарға;
* Пробация қызметінің есебінде тұрған адамдарға;
* Адам саудасының құрбандарына;
* Тұрмыстық зорлық-зомбылық құрбандарына.
Қызмет көрсету тәртібі
Арнаулы әлеуметтік қызметтер азаматтардың жеке қажеттіліктері мен өмірлік қиын жағдайының ерекшеліктерін ескере отырып көрсетіледі.
Уақытша болу ұйымдары тәулік бойы уақытша тұруға немесе түнгі уақытта уақытша болуға арналған.
Қызмет алушыларға қажеттілігіне қарай мынадай қызмет түрлері ұсынылады:
* Әлеуметтік-тұрмыстық қызметтер – уақытша тұруға, тамақтануға және тұрмыстық қажеттіліктерін қамтамасыз етуге көмек көрсету;
* Әлеуметтік-медициналық қызметтер – денсаулық жағдайын бақылауға және медициналық көмек алуға жәрдемдесу;
* Әлеуметтік-психологиялық қызметтер – психологиялық қолдау көрсету;
* Әлеуметтік-педагогикалық қызметтер – әлеуметтік дағдыларды қалыптастыруға жәрдемдесу;
* Әлеуметтік-еңбек қызметтері – еңбекке бейімдеу және жұмысқа орналасуға көмектесу;
* Әлеуметтік-мәдени қызметтер – бос уақытты ұйымдастыру және қоғамдық өмірге қатысуға жағдай жасау;
* Әлеуметтік-экономикалық қызметтер – әлеуметтік қолдау шараларын алуға жәрдемдесу;
* Әлеуметтік-құқықтық қызметтер – құқықтары мен заңды мүдделерін қорғауға көмектесу.
Қызмет көрсету мерзімі
Уақытша болу ұйымдарында қызмет көрсету мерзімі азаматтың санатына және қажеттілігіне байланысты белгіленеді.
Жалпы жағдайда уақытша тұру мерзімі бір жылға дейін, ал адам саудасы мен тұрмыстық зорлық-зомбылық құрбандарына алты айға дейін көзделеді. Заңнамада белгіленген жағдайларда қызмет көрсету мерзімі ұзартылуы мүмкін.
Қызмет көрсету сапасын қамтамасыз ету
Арнаулы әлеуметтік қызметтер көрсететін ұйымдар қызмет алушылардың қауіпсіздігін, құқықтарының сақталуын және көрсетілетін қызметтердің сапасын қамтамасыз етуге міндетті.
Қызмет алушылар көрсетілетін қызметтердің сапасына қатысты ұсыныстар мен шағымдар беруге құқылы.
Қорытынды
Уақытша болу жағдайында арнаулы әлеуметтік қызметтер көрсету – өмірлік қиын жағдайға тап болған азаматтарды қолдаудың маңызды тетігі.
Басты міндет – азаматтарды уақытша баспанамен қамтамасыз етумен ғана шектелмей, олардың әлеуметтік бейімделуіне, дербес өмір сүруіне және қоғамға қайта оралуына ықпал ету.