Мамлют ауданының 2026 – 2030 жылдарға арналған даму жоспары

Солтүстік Қазақстан облысы

Мамлют ауданы мәслихатының

2025 жылғы _______

№ __________

сессия шешімімен

бекітілді

2026-2030 жылдарға арналған

Мамлют ауданының даму

жоспары

Мамлютка қ.

Мазмұны

1. Паспорт 3
2. 2.Ағымдағы жағдайды талдау7

Ауыл шаруашылығының дамуы – ауыл тұрғындарының өмір сапасын жақсарту 7

Өнеркәсіп 8

Кәсіпкерлік 8

Инвестициялар 9

Туризм 10

Ұялы байланыс жабыны аймағын ұлғайту және интернет сапасын

арттыру 11

3. Инфрақұрылымды дамыту

Халықтың әлеуметтік осал топтары үшін тұрғын үй 11

Автомобиль жолдары, көлік қатынасы сапасын жақсарту 11

Коммуналдық қызметтер: жылумен жабдықтау, ауыз су, газдандыру 13

Жағымды экологиялық орта 13

4. Білім беру және денсаулық сақтау 14

Сапалы білім беру үшін жағдай жасау 14

Халық денсаулығы 17

Мәдениет – руханият негізі 18

Жаппай спортты дамыту 19

5. 5. Жастарды дамыту

Жастар – ел болашағы 20

Өңірдің негізгі проблемалық мәселелері 21

Негізгі проблемалардың кешенді сипаттамасы 22

Бәсекеге қабілетті артықшылықтар мен мүмкіндіктер 22

6. Негізгі бағыттар, мақсаттар, нысаналы индикаторлар, міндеттер, нәтиже көрсеткіштері және ресурстар 23

1. Паспорт

2. АҒЫМДАҒЫ ЖАҒДАЙДЫ ТАЛДАУ

Ауыл шаруашылығының дамуы – ауыл тұрғындарының өмір сапасын жақсарту негізі

Мамлютауданы-еттіжәнесүттімал шаруашылығы дамығанаграрлықөңір, аграрлық-индустриялықөңір болып табылады, облыстыңауылшаруашылығыныңжалпыөнімінің5,2% өндіреді.

Аудандажаңаинвестициялықжобаларды іске асыруесебінен жыл сайынбіліктіжұмыскүшінесұранысартып келеді.

Мемлекет басшысы 2023 жылғы 1 қыркүйектегі «Әділетті Қазақстанның экономикалық бағдары»Жолдауындаагроөнеркәсіптіккешенденақтысерпіліске қол жеткізудіңстратегиялықміндетін қойды.

Басымдықта перспективалы бағыттар көрсетілген: ет, сүт және астықты терең өңдеу.

Ауылшаруашылығын дамыту және азық-түлік қауіпсіздігін қамтамасыз ету үшін жоспарланды:

- 3инвестициялық жобаны іске асыру,оныңішіндебордақылауалаңын, сүтөңдеу,суарубойыншашағынзауыт ашу.Жаңажұмысорындарықұрылады.

1)Бордақылау алаңын кейіннен кеңейту арқылы ашу

2026 жылы Дубровное ауылдық округі, Дубровное ауылында 500 басқа арналған «Агрофирма Мамлютская» ЖШС базасында ІҚМ бордақылау алаңын ашу жоспарлануда. Жалпы ет өндірісінің өсуі. Жұмыс орындарын құру.

2)Ауыл шаруашылығы өнімдерін қайта өңдеу

«Ахитовка» АӨК2026жылыПригородауылдықокругі, Покровка ауылында сүтөңдейтіншағынзауытсалудыжоспарлап отыр.Жобаныңқуаттылығыжылына3600тоннаны құрайды.Жоспарланғанөнімшығару:пастерленгенсүт,сүзбе,май,йогурт.Дайынсүтөнімдеріншығару.Жұмысорындарынқұру.

3)Суару

«Тұмар»ФШкартопөсіруменайналысады,2026жылы51гектаржердіжаңбырлатыпсуарумашинасынсатып алуды жоспарлап отыр.Бүгінгікүнісуресурстарыкомитеті, «Тұмар»ФШарнайысу пайдалануға рұқсат берді,яғникөлемі1647текшеметр1 га жерге,жалпыкөлемі83997текшеметр51гектарға«Плоское»көліненсуалуға рұқсат берді. Суармалыжерлердеөнімділікті30-40% - ға арттыру.Жұмысорындарынқұру.

2026 жылы жоспарланған жобаларды іске асыру ауданның агроөнеркәсіптік кешенін одан әрі дамытуды қамтамасыз етуге, ауыл шаруашылығы өндірісінің тиімділігін арттыруға, өнім сапасын жақсартуға мүмкіндік береді.

Бұлшаралар ауыл шаруашылығының жалпы өнімінің көлемін 1,2 есеге арттыруға, жұмыс орындарын құруға, негізгі азық-түлік тауарларымен (оның ішінде әлеуметтік маңызы бар) қамтамасыз ету деңгейін 100% - ға дейін арттыруға және азық-түлік бағасын тежеуге мүмкіндік береді.

ӨНЕРКӘСІП

2025жылғы10айқорытындысы бойынша өнеркәсіпкөлеміөткенжылдыңсәйкескезеңіменсалыстырғанда 1427,5 млн.теңгенінемесе101,1% құрады (2024жылғықаңтар-қазанға - 1325,7млн. теңге).

ОблысэкономикасыныңқұрылымындағыМамлютауданыныңөнеркәсіпүлесі0,2% құрайды.

Ауданда өнеркәсіп өнімінің негізгі өндірушісі және экспорттаушысы (95,0% Ауғанстан Республикасына экспортталады) «AGRIMER Mamlutka» ЖШС болып табылады. 2025 жылғы қаңтар-қазанда ұн өндірісі 771,4 млн.теңге сомада 6647 тоннаны (2025 жылғы қазан айында 1872 тонна өндірілді) құрады (2024 жылғы қаңтар-қазанда 636,9 млн. теңге сомада 5513 тонна ұн өндірілді).

Өнеркәсіпқұрылымындажалпыкөлемде ең үлкенсалмақтыөңдеуөнеркәсібі алады -74,9%,оғанмынадайкіші салалар кіреді:тамақөнеркәсібі(62,7%),машина жасау (12,0%)жәнеөзге де салалар(25,0%).

Өңдеу өнеркәсібіне 7 кәсіпорын, оның ішінде 4 орта және 3 шағын кәсіпорын жұмылдырылды.

КӘСІПКЕРЛІК

2024жылы жұмыс істеп тұрған ШОКсубъектілерініңсаны889бірлікті құрады,бұл2023жылғыұқсаскезеңнен5бірліккеаз(894бірлік).

Статистикалықдеректергесәйкес2025жылғы1қарашадағыжағдай бойынша ауданда908шағынжәнеортабизнес субъектісі (оныңішінде жұмыс істеп тұрғандары –848немесежалпыкөлеміне93,3%),оныңішіндежекекәсіпкерлер–552(жұмыс істеп тұрғандары –509немесе92,2%),заңдытұлғалар-131(жұмыс істеп тұрғандары –123немесе93,8%)тіркелген,шаруанемесефермершаруашылықтар- 225(жұмыс істеп тұрғандары –216немесе96,0%).

Ауданда жұмыс істемейтінкәсіпорындардыңсаныназайтумақсатындакәсіпкерлердіөзектендіру, жұмыс істемейтінЖК,ЖШС,ШҚ,ФШжабу бойынша жұмыстобыжұмыс істейді .

Жұмыс істемейтін кәсіпорындарды азайту жөніндегі жұмыс статистика басқармасымен және мемлекеттік кірістер басқармасымен және ауылдық округ әкімдерімен бірлесіп жалғастырылатын болады.

Аудан аумағында «Сапа Инвест Плюс» ЖШС ағаш-жоңқа тақталарын өндіру бойынша инвестициялық жоба іске асырылуда, жобаның құны - 1500,0 млн. теңге, қуаты жылына 30000 текше метр, 15 жұмыс орнын құрумен, іске асыру мерзімі 2025 жыл;

«Фатерланд» ШҚ етті (жартылай дайын өнімдер) қайта өңдеу бойынша жоба іске асырылуда - жобаның сомасы 20 млн. теңге, 6 жұмыс орнын құрумен, іске асыру мерзімі 2025-2026 жыл;

«Ухов» ЖК балықты қайта өңдеу цехын ашу жоспарлануда - сомасы 150,0 млн. теңге, жобаның қуаты жылына 50 тонна, 4 жұмыс орнын құрумен, іске асыру мерзімі 2025-2026 жыл;

«Ахитовка» АӨК сүт өңдеу шағын зауытын салу жоспарлануда - 110,0 млн. теңге, жобаның қуаттылығы жылына 5 500 тонна, 8 жұмыс орнын құрумен, іске асыру мерзімі 2025-2026 жыл;

«Vizitservicegroup» ЖШС жол бойындағы сервистің ашылуы (кафе, автосервис, жатақхана, дүкен), жоба сомасы 250 млн. теңге, іске асыру мерзімі 2025-2026 жыл;

«Акваспецстрой» ЖШС – 540,0 млн. теңге сомасына арнайы техника мен автомобильдерге арналған ауа сүзгілерін дайындау зауытының құрылысы, 7 жұмыс орнын құрумен, іске асыру мерзімі 2026 жыл.

ИНВЕСТИЦИЯЛАР

2024жылға негізгікапиталға салынған инвестицияларкөлеміаудан бойынша 15,4млрд.теңгені құрады, ФКИ–2023жылғысәйкескезеңге102,2%.

Оныңішіндежекеинвестициялар6,2млн.теңгенінемесе2023жылғысәйкескезеңмен салыстырғанда 79,0% құрады.

2025жылғы10айқорытындысы бойынша негізгікапиталға салынған инвестицияларкөлеміөткенжылдыңсәйкескезеңіменсалыстырғанда 14236,8 млн.теңгенінемесе105,3% құрады (2024жылғықаңтар-қазанға - 12812,8млн. теңге).

Жекеинвестицияларкөлемі2025жылғықаңтар-қазанға 5188,7 млн. теңгені құрады,ФКИ-өткенжылдыңсәйкескезеңіменсалыстырғанда95,7%(2024жылғықаңтар-қазанға- 4992,4млн.теңге).

2025 жылы негізгі капиталға салынған инвестициялар көлемі 21,0 млрд теңге, ФКИ 132 %, оның ішінде инвестиция тарту жоспарына қол жеткізу жоспарлануда:

Бюджеттікинвестицияларесебінен:«Челябинск-Новосибирск»М51автомобильжолынреконструкциялаужәнеорташажөндеу, облыстықжәнеаудандықмаңызы бар жолдардыжөндеу, ауылдарда және Мамлюткақаласында сумен жабдықтаужүйесінсалу, электр беру әуежелілерін салу, білім беру объектілерінежабдықтар,автокөліктер,жиһаздарсатып алу, денсаулық сақтау объектілерінежабдықтарсатып алу.

Жеке инвестициялар есебінен: инвестициялық жобаларды іске асыру, ауыл шаруашылығы техникасы мен жабдықтарын сатып алу және жөндеу, объектілер салу, ауданның шаруашылық жүргізу субъектілерінің малды негізгі табынға ауыстыруы.

ТУРИЗМ

2022–2024жылдаркезеңіндеауданға қызмет көрсетілгенкелушілерсанының109% - ғаартуыбайқалады(2022жылы-255адам, 2023жылы-217адам,2024жылы-280адам).

Қазіргі уақытта ауданда туризм объектілеріне кіретін екі орналастыру нысаны жұмыс істейді:

- «Петрович» кафе-қонақ үйі (15 төсек-орын);

-«Лада»кафе-хостел(7төсек-орын).

2025жылғықаңтар-маусымға төсек-тәуліктіңорташақұны2750теңгені құрайды. Қызмет көрсетілгенкелушілерсаны - 130адам,көрсетілгенқызметтеркөлемі–404,0мыңтеңге.

2024жылы«Авдеева» ЖКжаңасервистердіенгізе отырып, шамамен30млнтеңгегеобъектігекүрделіжөндеужүргізді: алып кетуге арналғанкофежәнефастфуд.

Мамлют ауданында туризмнің табысты дамуы үшін географиялық, табиғи, экономикалық, әлеуметтік, мәдени мүмкіндіктер бар. Аудан облыс орталығынан (40 км) шағын қашықтықта орналасқан, аудан орталығы арқылы өтетін «Мамлютка-Қостанай» республикалық тас жолы, Ресей Федерациясы ауданының аумағы арқылы өтетін «Челябинск – Новосибирск» халықаралық автожолы бар.

Аудандаішкітуризмдідамытуәлеуетібар.

- медициналық туризм - Мамлют ауданының Менгисор көлінің базасында балшық емханасының құрылысы, оның су құрамы Курган облысының Медвежье көліне жақын.

Жазғымаусымдакөлгекелушілерсанышамамен6000-7000адамды құрайды.Көлдіңдемалысмаусымышілденің басынан басталып, тамыздыңортасынадейінжалғасады.

Менгисор көліМинкесерауылынан3кмқашықтықтажәнеМамлюткақаласыныңауданорталығынан61кмқашықтықта орналасқан.

Бұлкөлбелсендібальнеологиялықәсері бар сульфидтібалшықтыңжеткіліктікен орындары бар бірегейбалшықкен орны болып табылады,бұлхалықарасындатанымалдылығыменжәнемұнда«жабайы»емдеудіңдамуыменрасталады.

Менгисор емдіккөлініңжағасындадемалушыларғаабаттандыружәнежайлыболумақсатындаинфрақұрылымдықамтамасыз ету бойынша келесі іс-шараларөткізілді.Салынғанқаражат-35млн. теңге.

«Менгесер» ЖК басшысы Р.Н. Қасенова тұлғасында өз қаражаты есебінен Менгисор тұзды көлінің демалыс аймағына электр қуаты тартылды, ауыз су мен техникалық су мамандандырылған көлікпен тасымалданады. Аумақта 4 орынға арналған жылжымалы монша, шезлонгтар, шезлонгтар, ашық үлгідегі беседка, душ кабиналары, киім ауыстыруға арналған кабиналар, стационарлық дәретханалар, футбол және волейбол алаңы, киіз үйлер, балалар ойын аймағы орнатылған, шатырларды, мангалдарды, заттар қапшықтары уақытша пайдалануға беріледі. Демалушылар үшін тариф 1500-ден 2000 теңгеге дейін (көліктің аумаққа кіруі) құрайды.

Ұялы байланыс жабыны аймағын ұлғайту және интернет сапасын арттыру

Шалғайдағыелдімекендердеұялыбайланыспенқамтудыңтөмендеңгейіпроблемасыбар. Атап айтқанда,шалғайдағыауылдықокругтердеұялыбайланысәлсіз.

Сондай-ақ, аудандаинтернетжылдамдығымәселесібар,бұлэкономиканыңнегізгісалаларынажәнеәсіресебілім беру менмедицина салаларындағы технологиялықпроцестердіілгерілетугетерісәсер етеді.

Кең жолақты интернеттің қолжетімділігі үшін мыналарды қамтамасыз етуді жоспарлап отырмыз:

- Белов а/о Щучье а. базалық байланыс мұнарасын салу және жабдықтарды орнату,

- ауданның барлық мектептерін 100% интернетпен қамтамасыз ету,

- ТОБЖ, елді мекендерде серіктік байланыс және т.б.

4. ИНФРАҚҰРЫЛЫМДЫ ДАМЫТУ

Қолжетімді баспана – халықтың әл-ауқатын арттыру факторларының бірі.

Жыл сайын ауданда 3 шаршы метрден астам баспана енгізіледі.

Ауданда ХӘОТ үшін жаңа тұрғын үйлер сатып алу жоспарланды.

Бұл шаралар 2030 жылға халықтың әлеуметтік осал топтары санаттарына жататын азаматтарды тұрғын үймен қамсыздандыруға мүмкіндік береді.

Автомобиль жолдары, көлік қатынасы сапасын жақсарту

Жалпы пайдалану ауданның автомобиль жолдары желісі 675 км құрайды, оның ішінде: республикалық маңызы бар 93 км: облыстық маңызы бар 105 км, аудандық маңызы бар жолдар 210 км, кентішілік жолдар 267 км.

Қазіргі уақытта жақсы және қанағаттанарлық жағдайдағы жергілікті маңызы бар жолдар үлесі 50% құрайды .

Автомобиль жолдары үлесін жақсарту үшін:

Ағымдағыжылыаудандықмаңызы бар автожолдардыжөндеужұмыстарыаяқталды:Мамлюткақаласынакіреберіс0-1,4км.

Кентішілік автомобиль жолдарын жөндеу жұмыстары аяқталды: Минкесер а. кентішілік жолдарды орташа жөндеу (Дружбы көшесі; Луговая көшесі; Молодежная көшесі; Трудовая көшесі).

Белоеауылынакіреберіс0-4,0кмаудандықмаңызы бар автомобиль жолдардарынжөндеужұмыстарыжалғасуда.

Аудандық маңызы бар автомобиль жолдарын жөндеу бойынша мынадай жобаларды іске асыру жоспарлануда:

Краснознаменное-Беловка 14-17 км;

Бекейіт-Бостандық 0-6, 2 км;

Леденево-Новомихайловка 0-20 км;

Покровкаа.кіреберістікүрделіжөндеу.

Кентішілік автомобиль жолдарын жөндеу жұмыстары жалғасуда:

Андреевка а. кентішілік жолдарды орташа жөндеу;

Бостандық а. кентішілік жолдарды орташа жөндеу;

Бексейіт а. кентішілік жолдарды орташа жөндеу (Еңбек көшесі, Жастар көшесі, Жеңіс көшесі, Мектеп көшесі).

Кентішілік автомобиль жолдарын жөндеу бойынша мынадай жобаларды іске асыру жоспарлануда:

Новомихайловка а. кентішілік жолдарды орташа жөндеу (Интернациональная көшесі, Молодежная көшесі);

Краснознаменное а. (М. Белова к-сі, Б. Тұрғынов к-сі, Конституция к-сі, Садовая к-сі, Мектеп к-сі) кентішілік жолдарды орташа жөндеу;

Мамлютка қ. А. Құнанбаев, Ломоносов, Лермонтов, Гоголь, Деповская көшелерін орташа жөндеу;

Мамлютка қ. Ыбырай Алтынсарин, Интернациональная, Достық, Горький көшелерінің жолдарын орташа жөндеу;

Мамлютка қ. Гагарин, Панфилов, Беловский тұйық көшесі, Құрманғазы, Ғ. Мүсірепов көшелерін орташа жөндеу.

Бұлшаралар 2030 жылға жақсы және қанағаттанарлық жағдайдағы жергілікті маңызы бар жолдардың үлесін 50% - дан 100% - ға дейін ұлғайтуға мүмкіндік береді.

Сапалы ауыз су және ауылдарды газдандыру, жылумен жабдықтау

Ауданның33ауылдықелдімекеніненхалықсаны15365адам(немесе92,7%) 24ауыл(73%)орталықтандырылғансуменқамтамасыз етілген, халық саны 1218адам(немесе7,3%) 9ауылсуменқамтамасыз етілмеген (27%).

Жалпы,ауылтұрғындарыныңорталықтандырылғансумен жабдықтауға қол жеткізуі2030жылдыңаяғында–100,0%құрайдыдепкүтілуде.

Жобалар бойынша жұмыстар аяқталды:

Солтүстік Қазақстан облысы Мамлют ауданы Искра ауылын сумен жабдықтау тарату желілерін салу;

Мамлют ауданы Афонькино ауылында сукернеуіш құрылыстарын салу;

Мамлют ауданы Воскресеновка ауылында сумен жабдықтау тарату желілерін салу;

Мамлют ауданы Дубровное ауылын сумен жабдықтау жүйесін салу;

МамлютауданыКраснознаменноеауылын сумен жабдықтаутаратужелілерінсалу.

Жобалар бойынша жұмыстар жалғасты:

Солтүстік Қазақстан облысы Мамлютка қаласында сумен жабдықтау тарату желілерін салу (3 кезек);

Мамлютка қаласында сумен жабдықтау тарату желілерін салу (2 кезек);

МамлютауданыБексейітауылында сумен жабдықтаутарату желілерінсалу.

Келесі жобаларды іске асыру жоспарланды:

Солтүстік Қазақстан облысы Мамлют ауданы Белое ауылдық округінің Щучье ауылында сумен жабдықтау жүйесін салу;

Солтүстік Қазақстан облысы Мамлют ауданы Токаревка ауылында сукернеуіш құрылыстарын салу;

Солтүстік Қазақстан облысы Мамлют ауданы Мамлютка қаласында сумен жабдықтау тарату желілерін салу (1 кезек).

Жағымды экологиялық орта

Мамлют ауданында ҚТҚ орналастырудың 23 объектісібар.Барлықобъектілергежер-кадастрлықактілерресімделдіжәнеәділеторгандарындаменшікқұқығы тіркелді.1нысанға(Мамлютка қ.)барлықрұқсатқұжаттары бар.

Мамлютка қаласы бойынша құрамында сынап бар шамдарды жинауға арналған 5 контейнер орнатылды (қызмет көрсету шартын жасасу үшін ақшалай қаражат бөлуге өтінім берілді) және полигонның өзінде тұрмыстық қатты қалдықтарды сұрыптау қолмен жүргізіледі.

Аудан аумағында «Любенко» ЖК және «Коркин» ЖК (макулатура,целлофан, бөтелкелер, картон, металл сынықтары және т.б.) қайталама шикізатты қабылдайтын 2 пункт жұмыс істейді.

Аудан бойынша ҚТҚ әкетуге, сұрыптауға және көмуге арналған тариф бекітілмеген.

«Қазақстан Ғарыш Сапары» Ұлттық Компаниясы» АҚ анықтаған ауданның барлық рұқсат етілмеген қоқыстары уақтылы жойылады.

5. БІЛІМ БЕРУ ЖӘНЕ ДЕНСАУЛЫҚ САҚТАУ

Сапалы білім беру үшін жағдай жасау.

Ағымдағыкезеңде мектепке дейінгіұйымдардыңжалпыжелісі22бірліктіқұрайды(2022ж.-22,2023ж.-22,2024 ж. –22).ОныңішіндеМамлютка қ.жобалыққуаты190орындық Х.Бектұрғанов атындағы1мектеп-балабақша кешені (123тәрбиеленуші).

Сондай-ақ ауданда21шағынорталық жұмыс істейді, оның20-сы толықкүнімен(95%).Ауданбойынша0-ден6жасқадейінгібалаларсаны922құрайды.

Ауданда мектепке дейінгіұйымдардаәрбіржалпы білім беретін мектептіңжанындағыашықшағынорталықтаресебінен786орынқұрылды.Қамту393баланықұрайды,бұл98% құрайды (2026-99%,2027-99%,2028-100%).Кезекжоқ. Мектепке дейінгіорындардың50%профицитібар.

2023жылы «Мектеп–бөбекжайкешені»КММжобалыққуаттылығы184-тен190орынғадейінұлғайтылды,қосымша6орынқазақтіліндеоқытатынтопқабөлінді.

2024 жылы Мамлют ауданының Жол картасына сәйкес, мектеп жасына дейінгі кезден бастап мемлекеттік тілді еркін меңгеру үшін тілдік ортаны қалыптастыру мақсатында қазақ тілінде оқытатын 4 жастағы балалар үшін Покровка ОМ жанындағы «Бөбек» шағын орталығының жобалық қуаты 4 орынға ұлғайтылды.

Ауданда мемлекеттік тілде оқытатын 3 мектепке дейінгі ұйым, оның ішінде 47 тәрбиеленуші мектепке дейінгі тәрбиемен және оқытумен қамтылған, сондай-ақ 6 мектепке дейінгі ұйым 2 жастан 5 жасқа дейінгі 84 баланы қамтитын аралас тілде оқытумен жұмыс істейді.

2023–2025жылдарыкөрсеткіштерге қол жеткізуүшінбілім беру ұйымдарыныңжарғысындағыталаптардыөзгертубойыншажұмысжүргізілді, атап айтқанда, мектепке дейінгі ұйымдардағы санитариялық-эпидемиологиялықталаптарғасәйкесбалаларғаарналған мектепке дейінгіұйымдардаміндеттіжағдайжасаудыескере отырып, балаларды 2жастанбастап мектепке дейінгіұйымдарғақабылдаужәнеесепке алу,бұлмектепкедейінгіұйымдардақолжетімділікмәселесінайтарлықтайшешті,кезектіқысқартты.

2026 жылы балаларды ерте жастан бастап мектепке дейінгі ұйымдарға рәсімдеу, мектеп жасына дейінгі балалардың дағдылары мен дағдыларын дамыту деңгейін арттыру, сондай-ақ профицитті азайту үшін ата-аналармен түсіндіру жұмыстары жоспарланды.

2025жылғыағымдағыкезеңгеауданда1-11сыныптардан бастап білім алушылар саны–2351(2023ж. -2405,2024 ж.-2350)баланы құрайды.

Қазіргіуақыттаауданда23жалпы білім беретін мектеп жұмыс істейді,оныңішінде:2-бастауыш,3 –негізгі,18– орта, 23 мемлекеттіктілдеоқытатынмектептің 3мектебі(Мамлютқазақмектеп-интернаты,БостандықОМ,БексейітОМ),араластілдеоқытатын6мектеп(АндреевкаОМ,КраснознаменноеОМ,ПокровкаОМ,Х. Бектұрғановатындағымектеп-балабақшакешені),қалған14орыстіліндеоқытатынмектеп.

Бүгінгітаңда үш ауысымдыоқытатынмектептержоқ,апаттымектептержоқ.Соңғы3жылдаауданныңбілім беру ұйымдарын қайта ұйымдастыру ментаратуғатүскенжоқ.

Күрделіжәнеағымдағыжөндеу

2025 жылы 219,8 млн. теңге сомада «С.Г. Гуденко атындағы Дубровное орта мектебі» КММ екі жылдық жобасы күрделі жөндеуден өтті. Сондай-ақ екі жылдық жоба «Минкесер орта мектебі» КММ-де 223,8 млн.теңге сомада күрделі жөндеу басталды. Сондай-ақ «Краснознаменное ОМ» КММ ағымдағы жөндеу жұмыстары 6,4 млн.теңгеге аяқталды. «Х. Бектұрғанов атындағы мектеп-балабақша кешені» КММ 1,5 млн. теңге сомада, «Калугино БОМ» КММ 0,5 млн. теңге сомада. «Новомихайловка ОМ» КММ 8,0 млн. теңге сомада. «Ленино ОМ» КММ 3,0 млн. теңге сомада. «№1 Мамлют мектеп гимназиясы» КММ 30,5 млн.теңге сомада, «Михайловка орта мектебі» КММ 4,6 млн. теңге сомада.

2024 жылы «Покровка орта мектебі» КММ 150,6 млн.теңге сомада күрделі жөндеу жүргізілді. Сондай-ақ «Новомихайловка ОМ» КММ 10,0 млн.теңге сомада. «Краснознаменное ОМ» КММ 5,0 млн. теңге сомада. «Белое ОМ» КММ 5,0 млн. теңге сомада. «Мамлют қазақ мектеп-интернаты» КММ 20,0 млн. теңге сомада. «Х. Бектұрғанов атындағы мектеп-балабақша кешені» КММ 1,8 млн.теңге сомада ағымдағы жөндеу жұмыстары аяқталды.

2023жылы«Қызыласкерортамектебі»КММ-де 129,8млн.теңгесомадакүрделіжөндеужүргізілді.

Материалдық-техникалық база.

2023-2024 жылдары жергілікті бюджеттен 10 жаңа модификация кабинеті сатып алынды. 2024 жылдың соңында Қазақстан халқына Қоғамдық Қоры «№1 Мамлют мектеп-гимназиясы» КММ кабинеттерін заманауи компьютерлік жабдықтармен – жаңа модификация кабинеттерімен (биология, физика, химия, Stem зертхана) жабдықтады.

2025жылы«Ауылмектебі–сапаалаңы»жобасыаясында6жаңамодификациякабинеті(БелоеОМ,МинкесерОМ,НовомихайловкаОМ) сатып алынды.

Ауданның23мектебінде732сандықбейнебақылаукамерасыбар.Оныңішінде490ішкібейнебақылаукамерасыжәне242сыртқыбақылаукамерасы бар.Оныңішінде18мектептеррористіктұрғыданосал - ЖБО-ға қосылған.

23білім беру мекемесіндесөзбен хабарлау бар.Турникеттерқаланың4мектебіндебар,қазіргіуақыттабұлмектептердеаппараттық-бағдарламалықкешендерорнатылған.

18мектептедабылтүймелерібар,сондай-ақ№117бұйрық бойынша біріншітопқажәнеекіншітопқажататынаудандықполиция бөліміне қосылған.

Мамлюткақаласының4мектебінде3жылғамамандандырылғанкүзетпеншарт жасалды.

Соңғы үш жылда (2023-2025 ж.) балаларды қауіпсіз және жайлы тасымалдау үшін 85,7 млн. теңге сомада Краснознаменное ОМ, Дубровное ОМ, №2 Мамлют орта мектебі, Воскресеновка ОМ автокөлік сатып алынды (4 бірлік).

Қосымша білім беру

2025жылыМамлютауданындақосымшабілім берудің қолжетімділігіменсапасынқамтамасыз ету бойынша жүйеліжұмысжалғастырылды.Есептікезеңгешығармашылықүйірмелерді(театрүйірмелері,вокал,хореографияжәнет.б.),спортүйірмелерін,техникалықүйірмелерді(робототехника,ЗДмодельдеу) қоса алғанда, қызметтің жаңабағыттарынқамтумендамытудыңөсуібайқалады.

Аудан аумағында 2 қосымша білім беру ұйымы жұмыс істейді, онда 1178 оқушы оқиды, бұл оқушылардың жалпы санының 52% құрайды:

* «Мамлют өнер мектебі» КМҚК - 464 оқушы;

* «Балалар – жасөспірімдер дене шынықтыру клубы» КММ - 714 оқушы;

23білім беру ұйымдарында 2351оқушықамтылғанқызығушылық бойынша үйірмелерменсекцияларөткізіледі.Қосымшабілімменжалпықамту98% құрады.Бұл2024-2025оқужылымен салыстырғанда 5%жоғары.

Есептікезеңішінде оқушылардың сапалыоқуыменшығармашылықдамуыүшінжағдайжасаумақсатындаМамлютөнермектебініңматериалдық-техникалықбазасыннығайтубойыншажұмыстаржүргізілді.

«Мамлютөнермектебі»КМҚК-да2022жылы 11982855,98 мыңтеңгесомадаағымдағыжөндеу жұмыстары жүргізілді.Жұмсақшатыр,терезеблоктарыауыстырылды.

2023жылыжарықтандырудыауыстыру,перделерді тігу,косметикалықжөндеу жұмыстары жүргізілді.

Мектептің материалдық-техникалық базасын нығайтуға 6413000,00 теңге бөлінді. Сатып алынды:

Музыкалық аспаптар 1511368 мың теңге сомада.

1746912мыңтеңгесомададыбысжәне дыбыс жазу аппаратурасы.

104 000 теңге сомада бейнекамера.

Маркер тақтасы 4 дана 96 000 теңге сомада.

Металл мольберттер 10 дана 42 110 теңге сомада.

Көркем кәсек жиектемесі 10 дана 54 440 теңге сомада.

КФҚ (принтер) 4 дана, олардың бірі түсті 135 116,88 теңге сомада.

Ұзартқыш 5 дана, сейф 1 дана 80 567 теңге сомада.

Стендтер 10 дана 269 000 теңге сомада.

Су ішетін субұрқақ 172 000 теңге сомада.

5 дана көлемінде компьютерлер, фортепианоға арналған орындықтар мен отырғыштар 1362720 мың теңге сомада түседі деп күтілуде.

Жұмыста 8523011 мыңтеңгесомадахореографиякабинетінағымдағыжөндеугеарналғансмета және 2250937 мыңтеңгесомадакомпьютерлікграфикажәнедизайнсыныбынаарналғанбөлгішорнату бар.

Бұлжұмыстыңнәтижесіоқужағдайларынжақсарту, оқушыларменмұғалімдердіңынтасынарттыру,сондай-ақ шығармашылық іс-шаралардыөткізумүмкіндіктерінкеңейтуболды.

Материалдық базаны одан әрі нығайту жөніндегі жұмыс жоспарлы тәртіппен жалғастырылатын болады.

Негізгіпроблемалардың кешенді сипаттамасы

Оқушыларсанының жыл сайынтөмендеуүрдісібайқалады.Соңғыүшжылда(2023-2025ж.)мектепоқушыларыныңсаны154балағаазайдыжәнебүгінгі күні (2025ж. 1.09.)2351оқушынықұрайды.

Бәсекелестікартықшылықтар

Оқытусапасыныңөсуі.

Мүмкіндіктер

Білім беру ұйымдарының материалдық-техникалық базасын нығайтуға бағытталған шығыстарды бюджеттік қаржыландыруды қамтамасыз ету;

Оқушылардың білім деңгейін арттыру және білім беру қызметтерін көрсету сапасын арттыру.

Халық денсаулығы

Бүгінгітаңда ауданда денсаулық сақтау ғимараттарының тозуы – 88,3% байқалады, дәрігерлік кадрлардың тапшылығы – 3 адам, орта медициналық персоналдың тапшылығы – 8 адам.

- «Ауылда денсаулық сақтауды жаңғырту» ұлттық жобасы бойынша алғашқы медициналық-санитарлық көмектің қолжетімділігін арттыру мақсатында 2025 жылы 4 денсаулық сақтау объектісінің құрылысы жүргізілді (Новомихайловка а.ФАП, Покровка а. ФАП, Бостандық а. МП, Бексейіт а. МП.);

- 2025жылы Дубровное, Қызыласкер а. күрделі жөндеу жүргізілді;

- балаларды 1жасқа дейін проактивті бақылаумен және скринингтермен 98% дейін қамтуды ұлғайту;

- қатерлі ісіктерді ерте анықтауға жыл сайын 2,7мыңнан астам скринингтікзерттеулержүргізу.

Бұлшаралар халықтың өмір сүру ұзақтығын 68 жастан 71,6 жасқа дейін ұлғайтуға, денсаулық сақтау ғимараттарының тозуын азайтуға және жалға алынған және бейімделген үй-жайларда орналасқан медициналық объектілердің санын қысқартуға, денсаулық сақтау қызметкерлерінің тапшылығын шешуге мүмкіндік береді.

МӘДЕНИЕТ

Аудандамемлекеттікменшіктегі28мәдениетнысаны жұмыс істейді(2022 ж.-27,2023ж. -28,2024ж.-28),олардыңқызметімәденимұранысақтауғажәнедамытуғабағытталған.(12-клубүлгісіндегімекемелер,16-кітапхана).

Мәдениетмекемелерініңқызметіхалықтыңөмір сүру сапасыныңәлеуметтікнегіздерініңбірі болып табылады.Мәдениетмекемелеріхалықтыңбарлықсанаттарыүшін іс-шараларөткізеді.Ауданда80клубтыққұрылым жұмыс істейді,онда857адамайналысады.

Бүгінгітаңдатөрт мәдениет объектісінекүрделіжөндеу жұмыстары аяқталды: Воскресеновкаауылыныңмәдениетүйі, Бике ауылының мәдениет үйі,Дубровноемәдени-демалыс ойын-сауықорталығы(жөндеу«Ауылелбесігі» бағдарламасыаясындажүргізілді).Бостандықауылдықклубыныңғимаратынқайта жаңарту аяқталды.

Белое ауылындағы ауылдық клубты күрделі жөндеу қажет, жобалық-сметалық құжаттама бар. Сондай-ақ Мамлют мәдени орталығын, Щучье және Новодубровное ауылдық клубтарын күрделі жөндеу қажет.

МамлютмәдениорталығынкүрделіжөндеугеЖСҚтүзетужүргізілуде.

Сондай-ақ МамлютауданыныңКраснознаменное,ЛеденевожәнеПокровкаауылдарысияқтыелдімекендердемәдени-демалысорталықтарыныңболмауымәселесіөзекті болып табылады.

2025 жылы «Қазақстандықтардың мемлекеттік тілі мен лингвистикалық капиталын дамыту» бағыты бойынша халықтың 52,2% аудандағы тілдік ахуал мәселелері бойынша әлеуметтанулық және талдамалық зерттеумен қамтылды (2026 жылы – 52,3%, 2027 жылы – 52,5%, 2028 жылы – 53%, 2029 жылы –53,3%, 2030 жылы - 53,5%). Жыл сайын ауданда «Қазақстандықтардың мемлекеттік тілі мен лингвистикалық капиталын дамыту» бағыты бойынша бір әлеуметтік зерттеу бойынша жүргізіледі.

Бұқаралықспортты дамыту

2024жылыденешынықтыружәне спорт бөліміашылды.

Демеушілікқаражат есебінен БостандықжәнеАндреевкаауылдарындашағынфутболалаңдарысалынды.Новомихайловкаауылында«Новомихайловка2003»ЖШСкүшімен спорт кешеніашылды.

Ауылдықокругтердеспортнұсқаушылары болып жұмыс істеу үшінстуденттердітартумәселесіпысықталуда.

Бүгінгі таңда ауданда 76 спорт ғимараты жұмыс істейді, оның 30-ы ауылдық жерлерде. Аудан аумағында Мамлютка қаласында орналасқан 1 стадион жұмыс істейді. Ауданда 23 спорт залы, 17 зал ауылдық мектептерде, 5 зал қалалық мектептерде және 1 зал Воскресеновка ауылының мәдениет үйінде, сондай-ақ 6 бейімделген спорт залы бар. Ауданда 8 хоккей корты жұмыс істейді, оның 1-і Мамлютка қаласында «Тарлан» жабық хоккей корты. Әрбір ауылдық округ пен Мамлютка қаласының аумағында 37 жазықтық құрылыстар жұмыс істейді, оның ішінде 25 – і ауылда, 17 – сі спорт алаңдарында; (оның ішінде волейбол алаңдары - 9, баскетбол алаңдары-5, көше тренажер кешендері-3), футбол алаңдары - 18 (оның ішінде 7-і Бексейіт а., Андреевка а., Леденево а., Минкесер а., Бостандық а. және Мамлютка қ. 2 бірлік жасанды жабыны бар шағын футбол алаңдары.

«Юность» стадионында 11 дана көше тренажерларының бір кешені, «Достық» саябағында - 8 дана, сондай-ақ Абылайхан көшесіндегі балалар ойын алаңының аумағында 7 дана бар;

- Мамлюткақаласында«Жеңіс» дене шынықтыру-сауықтырукешенініңқұрылысыаяқталды,ондаүлкенойынзалы,күресзалдары, киім ауыстыратын бөлмелермендушкабиналары бар.

2026 жылы «Юность» стадионын күрделі жөндеу жоспарлануда.

- Дене шынықтырумен және спортпен шұғылданатындардың жалпы саны 7333 адамды құрайды, бұл ауданның жалпы халқының 44,27% құрайды, 2024 жылы 7308 адам-43%, өткен жылмен салыстырғанда 25 адамға ұлғаю байқалды (облыстық көрсеткіш 43%).

Аудандабалалар мен жасөспірімдерспортынжалпы білім беретін мектептер,балалар мен жасөспірімдер денешынықтыруклубыжәнебалалар мен жасөспірімдерспортмектебідамытады.

Жалпыбілім беретін мектептердеденешынықтыру бойынша оқусабақтарынабарлығы2326адам қатысады.

ДШ БЖКоқушылардыңжалпысаны714адамнантұратын42топ жұмыс істейді, оның544ауылда(сонымен2024жылменсалыстырғанда34адамғаұлғайды). Жаңаоқужылындабокссекциясыашылды.

БЖСМ 43 топ жұмыс істейді ( 2024 жылы-38 топ), жалпы оқушылар саны 553 адам, оның ішінде ауылда 502 адам. (2024 жылмен салыстырғанда бөлімшелердің азаюы есебінен 95 адамға ұлғаю орын алды). Ағымдағы жылы ауыр атлетика бөлімі ашылды.

Ауданның спорт саласындағы негізгі проблемалары болып:

- халықтың спорттық мүкәммалмен қамтамасыз етілуінің төмен үлесі;

- спорттық ғимараттар мен жабдықтардың жетіспеушілігі;

-жақсыспортшылардыңбасқаөңірлергекетуі табылады.

Мамлют ауданында спортты дамыту мақсатында:

- ауылдық округ әкімдері аппараттарының штатына спорт бойынша нұсқаушы бірліктерін енгізу қажет, бүгінгі күні спорт бойынша нұсқаушы ерікті негізде саналады. Нұсқаушылар барлық жастағы тұрғындарды спорт секцияларына тарту, жарыстар өткізу, үздік спортшыларды іріктеу бойынша жұмыс жүргізетін болады;

- чемпиондар мен жүлдегерлерді ақшалай сыйлықтармен, облыстық халық спорты ойындарында жүлделі орындарға көтермелеуді жалғастыру қажет;

- спорттың барлық түрлері бойынша спорттық мүкәммал сатып алу қажет;

- жеңіл атлетикадан, қысқы спорт түрлерінен білікті жаттықтырушыларды жұмысқа тарту және жақсы жас спортшыларды даярлау;

- жалпы білім беру мекемелерінің оқушыларымен сыныптан тыс және мектептен тыс секциялық жұмысты жандандыру, сондай-ақ барлық жас топтары мен мүмкіндігі шектеулі адамдар арасында спорттық-бұқаралық іс-шараларды ұйымдастыру;

- ауылдық округ әкімдерінің халықты спортпен шұғылдануға тарту және өткізілетін аудандық жарыстарға қатысу жөніндегі жұмысын күшейту.

Жоспарланды:

- балаларға спорт секцияларына немесе шығармашылық үйірмелерге, ең алдымен көп балалы және әлеуметтік осал отбасылардан шыққан балаларға тегін қатысуға мүмкіндік беру;

- ауданда спорттық-бұқаралық іс-шаралар мен жарыстар өткізу.

Бұлдене шынықтырумен және спортпен шұғылданатындар көрсеткішін жалпы халықтың 40,96% дейін жақсартуға мүмкіндік береді.

6. ЖАСТАРДЫ ҚОЛДАУ

Жастар – ел болашағы

Ауданда4120жас адамдар тұрады.Жұмыссызжастардыңсаны181адамды құрайды.АудандағыNEETсанатындағыжастарсаны205адамды құрайды.Жастарресурстықорталығыныңқызметкерлерітұрақтынегізде жұмысқа орналастыру бойынша консультативтіккөмек көрсету, жастарарасындақолданыстағымемлекеттікбағдарламалардытүсіндірубойыншажұмыстар бойынша әңгімелесулерөткізеді:

- «Дипломмен ауылға!».

Сондай-ақ жастардың бойындапатриоттықсанаменәскериқызметке деген қызығушылықтықалыптастырумақсатында6 іс-шараұйымдастырылды.

Жоспарланған іс-шараларды іске асырунәтижесіндеинженерлік-коммуникациялықжәнежолинфрақұрылымдарыныңөзектімәселелерішешіледі, білім беру сапасыартады, халыққаәлеуметтікқызмет көрсету жүйесіжетілдіріледі.Мәдениетпен спортты дамытуғаерекшекөңілбөлінеді.

Жоспарланған іс-шараларды іске асыру нәтижесінде инженерлік-коммуникациялық және жол инфрақұрылымдарының өзектімәселелері шешіледі, медициналық қызмет көрсету сапасы жақсарады, білім беру сапасы артады, халыққа әлеуметтік қызмет көрсету жүйесі жетілдіріледі. Мәдениет пен спортты дамытуға ерекше көңіл бөлінеді.

НЕГІЗГІ ПРОБЛЕМАЛАРДЫҢ КЕШЕНДІ СИПАТТАМАСЫ

Бүгінгі таңда ауданда келесі мәселелер өткір тұр:

1. Мамлютауданы11ауылдықокругтенжәнеМамлюткақаласынантұрады.Барлығы18517адамтұратын38елдімекен(6345аула). Елді мекендердісумен қамтамасыз ету Пресновкатоптық су құбырынанжүзеге асырылады,оныңішінде:I-кезектен13елдімекен, II-кезектен 7 елді мекен.1елдімекен(Леденево ауылы)Булаевтоптық су құбырынан,14елдімекенәкелінгенсумен,3елдімекенКраснознаменауылдықокругіжергілікті су көзінен.2елдімекен(Бостандықауылы, Минкесер ауылы)үздіксізсуменқамтамасыз етілген. Сумен жабдықтауға қол жетімділік79,9%құрайды.

Ауданда кәріз тазарту құрылысы және орталықтандырылған газбен жабдықтау жоқ.

2. Ауданда - 23мектепбар.(Бұлмектептердегібалаларсаны-2361 адам, мектептердіңқуаттылығы7519орын).Күрделіжөндеужүргізуқажетмектептерсаны–6.
3. Аудандатұрғын үй алуғакезектебарлығы234адамтұр,оныңішіндеХӘОТсанаты–57адам.
4. Дәрігерліккадрлардыңтапшылығы3дәрігердіқұрайды: 2бірлікдәрігер-терапевтжәне1бірлікдәрігер–ЖТД.
5. Жұмыссыздық сақталуда-5,2 %.

Бәсекелестікартықшылықтар

Тиімді географиялық орналасуы және дамыған көлік байланыстары, соның ішінде Ресей Федерациясының шекаралас аймақтарымен;

Өсімдік шаруашылығы мен мал шаруашылығы өнімдерін өндірудегі елеулі аграрлық әлеует, орнықты позициялар;

Ауыл шаруашылығы дақылдарының тұрақты өнімділігі;

Мал шаруашылығы өнімін өндірудің өсуі үшін жағдайлардың болуы;

Өнеркәсіптік әлеуеттің өсуі, ең алдымен өңдеу өнеркәсібінде.

4 бөлім. Негізгі бағыттар, мақсаттар, нысаналы индикаторлар, міндеттер, нәтиже көрсеткіштері және ресурстар

Мамлют ауданының әкімі Е. Степаненко