СЫБАЙЛАС ЖЕМҚОРЛЫҚТЫҢ АЛДЫН АЛУ
СЫБАЙЛАС ЖЕМҚОРЛЫҚТЫҢ АЛДЫН АЛУ – ҚОҒАМНЫҢ ОРТАҚ МІНДЕТІ
Сыбайлас жемқорлық – мемлекеттің дамуына, қоғамның тұрақтылығына және азаматтардың мемлекеттік органдарға деген сеніміне кері әсерін тигізетін күрделі әлеуметтік мәселе. Сондықтан сыбайлас жемқорлықтың алдын алу, оның себептері мен жағдайларын жою және қоғамда адалдық қағидаттарын қалыптастыру – Қазақстан Республикасының маңызды міндеттерінің бірі.
Қазақстан Республикасында сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл заң талаптарына сәйкес жүзеге асырылады. Бұл бағыттағы негізгі құқықтық құжаттардың бірі – «Сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл туралы» Қазақстан Республикасының Заңы. Аталған заң сыбайлас жемқорлыққа қарсы саясаттың құқықтық негіздерін белгілеп, оның алдын алу мен оған қарсы күрестің негізгі бағыттарын айқындайды.
Сыбайлас жемқорлықтың алдын алу тек құқық қорғау органдарының міндеті емес. Бұл – мемлекеттік қызметшілердің, ұйымдар мен мекемелердің, кәсіпкерлердің және әрбір азаматтың ортақ жауапкершілігі. Әсіресе мемлекеттік қызметте заңдылықты сақтау, ашықтықты қамтамасыз ету, азаматтардың өтініштерін әділ қарау және қызметтік өкілеттіктерді жеке мақсатта пайдаланбау ерекше маңызға ие.
Мемлекеттік органдарда сыбайлас жемқорлық тәуекелдерін азайту үшін қызмет көрсету үдерістерін ашық ұйымдастыру, мемлекеттік қызметтерді цифрландыру, шешім қабылдау кезінде заң талаптарын қатаң сақтау және азаматтардың құқықтары мен заңды мүдделерін қорғау қажет. Сонымен қатар мемлекеттік қызметшілер қызметтік әдеп нормаларын сақтап, азаматтармен қарым-қатынаста сыпайылық, әділдік және жауапкершілік танытуы тиіс.
Сыбайлас жемқорлықтың алдын алуда құқықтық сауаттылық пен қоғамдық бақылаудың да маңызы зор. Азаматтар өз құқықтарын білуге, заңсыз сыйақы беруден немесе алудан бас тартуға, күмәнді жағдайлар туралы тиісті органдарға заңды тәртіппен хабарлауға тиіс. Ал қоғамда адалдық, парасаттылық және заңға құрмет құндылықтарын қалыптастыру жас ұрпақ тәрбиесінен басталады.
Әрбір азаматтың заңды құрметтеуі, өз міндетін адал атқаруы және әділдік қағидаттарын ұстануы сыбайлас жемқорлықтың таралуына тосқауыл болады. Заң бұзушылыққа төзбеушілік таныту және қоғамдық жауапкершілікті арттыру арқылы ғана сенім мен өзара құрметке негізделген қоғам құруға болады.
Қорытындылай келе, сыбайлас жемқорлықтың алдын алу – мемлекет пен қоғамның бірлескен жұмысы. Заң үстемдігі, ашықтық, адалдық және жауапкершілік қағидаттарын берік ұстану Қазақстанның тұрақты дамуына ықпал етеді. Әрбір азаматтың адал әрекеті – әділетті қоғамның қалыптасуына қосылған үлес.
Адалдық – адамдықтың белгісі, заңға құрмет – өркениетті қоғамның негізі!
Мақаланың құқықтық негізі: Қазақстан Республикасының 2015 жылғы 18 қарашадағы № 410-V «Сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл туралы» Заңы.