Көпбалалы отбасына берілетін жәрдемақы туралы
Көпбалалы отбасына берілетін жәрдемақы дегеніміз не және ол кімдерге тағайындалады?
Көпбалалы отбасына берілетін жәрдемақы – бірге тұратын төрт және одан да көп кәмелетке толмаған баласы бар отбасыларға берілетін мемлекеттік жәрдемақы. Бұл ретте жалпы орта, техникалық және кәсіптік, орта білімнен кейінгі, жоғары және (немесе) жоғары оқу орнынан кейінгі білім беру ұйымдарында күндізгі оқу нысанында білім алатын, он сегіз жасқа толған балалар оқуын аяқтағанға дейін, бірақ жиырма үш жасқа толғанға дейін отбасы құрамында есепке алынады.
Жәрдемақы мөлшері отбасы құрамында есепке алынатын балалардың санына байланысты.
Жәрдемақы Қазақстан Республикасында тұрақты тұратын Қазақстан Республикасының азаматтарына, сондай-ақ Қазақстан Республикасында ратификацияланған халықаралық шартқа сәйкес жәрдемақы алуға құқығы көзделген шетел азаматтарына және қандастарға тағайындалады.
Жәрдемақы алу құқығы төрт және одан да көп бірге тұратын кәмелетке толмаған баласы бар отбасыларға беріледі.
Бұл ретте 18 жасқа толған, бірақ жалпы орта, техникалық және кәсіптік, орта білімнен кейінгі, жоғары және (немесе) жоғары оқу орнынан кейінгі білім беру ұйымдарында күндізгі оқу нысанында білім алып жатқан балалар оқуын аяқтағанға дейін, бірақ 23 жасқа толғанға дейін отбасы құрамында есепке алынады.
Жәрдемақы тағайындау кезінде қандай балалар есепке алынады?
Отбасы құрамында: тірі туған балалар;асырап алынған (қыз асырап алу/ұл асырап алу) балалар;қорғаншылықтағы (қамқоршылықтағы) балалар;егер олар басқа ата-анасының отбасында есепке алынбаған болса, өгей балалар есепке алынады.
Бұл ретте ата-аналары ата-ана құқықтарынан айырылған немесе ата-ана құқықтары шектелген балалар отбасы құрамында есепке алынбайды.
Сондай-ақ толық мемлекеттік қамтамасыз етудегі балаларға көпбалалы отбасына берілетін жәрдемақы тағайындалмайды.
Жәрдемақы мөлшері қалай анықталады?
Жәрдемақы мөлшері отбасы құрамында есепке алынатын балалардың санына байланысты белгіленеді:
- төрт балаға – 16,03 айлық есептік көрсеткіш;
- бес балаға – 20,04 айлық есептік көрсеткіш;
- алты балаға – 24,05 айлық есептік көрсеткіш;
- жеті балаға – 28,06 айлық есептік көрсеткіш;
- сегіз және одан да көп балаға – әр балаға 4 айлық есептік көрсеткіш.
Жәрдемақы қашан тағайындалады?
Жәрдемақы оны тағайындауға өтініш берген күннен бастап тағайындалады. Өтініш берген күн болып өтінішті тапсырған күн есептеледі.
Жәрдемақы тағайындауға кез келген уақытта, мерзім шектелмей жүгінуге болады.
Жәрдемақы ағымдағы ай үшін және оны тағайындау шарттары сақталған кезеңге өтініш берген күннен бастап төленеді.
Өтінішті қалай беруге болады?
Жәрдемақы тағайындауға өтінішті:
- «Азаматтарға арналған үкімет» мемлекеттік корпорациясы арқылы;
- ұялы телефон нөмірі электрондық үкіметтің веб-порталында тіркелген жағдайда ұялы байланыс абоненттік құрылғысы арқылы;
- электрондық үкіметтің веб-порталы (eGov.kz) арқылы;
- екінші деңгейдегі банктердің ақпараттандыру объектілері арқылы
беруге болады.
Жәрдемақы проактивті қызмет көрсету тәртібімен тағайындалған жағдайда өтініш беру талап етілмейді.
Қандай құжаттар қажет?
Қажетті құжаттар мен мәліметтердің тізбесі өтініш беру тәсіліне байланысты.
Мемлекеттік корпорация арқылы жүгінген кезде:
- жеке басын куәландыратын құжат немесе цифрлық құжаттар сервисіндегі электрондық құжат;
- қандас мәртебесі бар адамдар үшін – қандас куәлігі немесе цифрлық құжаттар сервисіндегі электрондық құжат;
- балалардың туу туралы куәліктері немесе цифрлық құжаттар сервисіндегі электрондық құжаттар;
- қажет болған жағдайда – өтініш берушінің деректерінің өзгергенін, балаға қорғаншылық (қамқоршылық) белгіленгенін немесе бала асырап алынғанын (қыз асырап алу/ұл асырап алу) растайтын құжаттар;
- отбасы құрамында 18 жастан 23 жасқа дейінгі күндізгі оқу нысанында білім алатын балалар болған жағдайда – оқу орнының анықтамасы. Анықтама жыл сайын ұсынылады;
- ата-аналар некесін бұзған жағдайда, балалардың ата-анасының бірімен бірге тұратынын растау үшін – сот шешімі ұсынылады.
Байқоңыр қаласының тұрғындары үшін қосымша Байқоңыр қаласының тұрғын үй шаруашылығы азаматтарды есепке алу және тіркеу бөлімінің анықтамасы ұсынылады.
Бұл ретте көрсетілген құжаттардың көпшілігін ұсыну тиісті мәліметтер мемлекеттік ақпараттық жүйелерде болған жағдайда талап етілмейді. Мұндай жағдайда қажетті мәліметтерді мемлекеттік органдар электрондық түрде алады.
eGov.kz порталы арқылы өтініш берген кезде
Жәрдемақы тағайындауға арналған өтініш электрондық құжат нысанында беріледі және қызмет алушының электрондық цифрлық қолтаңбасымен (ЭЦҚ) куәландырылады.
Проактивті қызмет арқылы
Өтініш беру талап етілмейді. Қызмет алушының проактивті қызмет көрсетуге келісім беруі, сондай-ақ ұялы байланыс абоненттік құрылғысы арқылы банктік шот нөмірін растауы немесе ұсынуы қажет.
Екінші деңгейдегі банктердің ақпараттандыру объектілері арқылы
Жәрдемақы тағайындау үшін қажетті мәліметтер электрондық үкіметтің шлюзі арқылы тиісті мемлекеттік ақпараттық жүйелерден электрондық түрде алынады.
Маңызды. Өтініш берушінің жеке басы, балалардың тууы, неке қию немесе некені бұзу, тұрғылықты жері бойынша тіркелуі, банктік шоты және заңнамада көзделген басқа да қажетті мәліметтер тиісті мемлекеттік ақпараттық жүйелерден автоматты түрде алынады.
Сондықтан тиісті мәліметтер ақпараттық жүйелерде болған жағдайда, мұндай құжаттарды қағаз түрінде қайта ұсыну талап етілмейді.
Егер құжаттар шет тілінде жасалған болса, оларды Қазақстан Республикасының заңнамасында белгіленген тәртіппен нотариат куәландырған қазақ немесе орыс тілдеріндегі аудармасымен ұсыну қажет.
Балалардың бірге тұруы қалай расталады?
Балалардың өтініш берушімен бірге тұруы өтініште өтініш берушімен бірге тұратын балаларды көрсету арқылы өздігінен расталады.
Бұл ретте 18 жасқа толған және күндізгі оқу нысанында білім алатын балалар оқуын аяқтағанға дейін, бірақ 23 жасқа толғанға дейін бірге тұру фактісіне қарамастан отбасы құрамында есепке алынады.
Отбасы құрамы өзгерген жағдайда не болады?
Егер жәрдемақы тағайындау кезінде есепке алынатын балалардың саны өзгерсе, жәрдемақы мөлшері қайта есептеледі.
Мысалы, бала белгілі бір жасқа толған жағдайда немесе 18 жасқа толған және күндізгі оқу нысанында білім алатын баланы отбасы құрамында есепке алу құқығы туындаған кезде жәрдемақы мөлшері өзгеруі мүмкін.
Жәрдемақы мөлшерін өзгерту құқығы туындаған күннен бастап жүргізіледі, бірақ жәрдемақы бастапқы тағайындалған күннен ерте болмайды.
Жәрдемақы мөлшерін өзгерту үшін алушы растайтын құжатты қоса бере отырып, «Азаматтарға арналған үкімет» мемлекеттік корпорациясының бөлімшесіне жәрдемақы мөлшерін өзгерту туралы өтініш береді, егер тиісті мәліметтер ақпараттық жүйелерде болмаса.
Нормативтік құқықтық акт
Қазақстан Республикасы Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрінің 2023 жылғы 24 мамырдағы № 169 «Бала тууға, бала күтіміне байланысты жәрдемақыларды, көпбалалы отбасыларға берілетін жәрдемақыны, наградталған анаға берілетін жәрдемақыны тағайындау және жүзеге асыру қағидаларын бекіту туралы» бұйрығы.