Тұрғын үй көмегі – бұл Қазақстандағы аз қамтылған азаматтар мен отбасыларға арналған мемлекеттік төлем. Оның негізгі мақсаты – мемлекеттік тұрғын үй қорынан алынған тұрғын үй, коммуналдық қызметтер және тұрғын үйді жалға алу шығындарының бір бөлігін өтеу.
Мемлекет әлеуметтік осал азаматтарды қолдайды және цифрландыру арқылы процестің ашықтығын қамтамасыз етеді.
Өтініш беру процесі барынша жеңілдетілген және қолжетімді: порталда электрондық өтінім беру мүмкіндігі көзделген egov.kz. Бұл ретте өтініш беруші мен оның отбасы туралы түйінді мәліметтер (жылжымайтын мүліктің болуы, тұрақты тіркеу, кірістер, банк шоты) мемлекеттік органдарға сұрау салу арқылы тексеріледі. Кірістер туралы мәліметтер ақпараттық жүйелер арқылы тексеріледі.
Өтінімді тіркеу үшін отбасының кәмелетке толған мүшелерінен келісім алу қажет. «Әлеуметтік көмек» ААЖ-де белгіленген лимиттерді ескере отырып, нормативтік есеп жасалады, бұл шешім қабылдау процесін жылдам және ыңғайлы етеді.••
Өтінімді тіркеу үшін отбасының кәмелетке толған мүшелерінен келісім алу қажет. «Әлеуметтік көмек» ААЖ-да белгіленген лимиттерді ескере отырып, нормативтік есеп жасалады, бұл шешім қабылдау процесін жылдам және ыңғайлы етеді.
Тұрғын үй көмегін қалай алуға болады:
Тұрғын үй көмегі аз қамтылған азаматтарға және табысы төмен отбасыларға беріледі, ал тұрғын үйге, коммуналдық қызметтерге және тұрғын үйді жалға алуға арналған шығыстар (егер ол мемлекеттік тұрғын үй қорынан алынса) өңірде белгіленген шекті мөлшерден асып кетсе, онда бұл көмек беріледі.
Тұрғын үй көмегін өзінің жалғыз тұрғын үйінде тұратын немесе мемлекеттік тұрғын үй қорынан жалға алған азаматтар ала алады.
Кім аз қамтылған деп есептеледі? Бір тұрғын үйде тұратын және отбасының барлық табысына шаққандағы тұрғын үйге, коммуналдық қызметтерге немесе (мемлекеттік қордан жалға алған жағдайда) баспананы жалдауға жұмсайтын нақты шығындары, мәслихаттар белгілеген шекті деңгейден (отбасының жиынтық табысының 5%) асып кететін отбасылар аз қамтамасыз етілген деп есептеледі.
Көмек алудың негізгі шарттары:
- Тiркеу және тұру: көмек тек тұрақты тiркелген және нақты тұрған жерi бойынша ғана көрсетiледi.
- Жалғыз тұрғын үй: көмек тек бір тұрғын үй-жайға беріледі. Азаматтар өздерінің жалғыз тұрғын үйінде тұруы немесе оны мемлекеттік тұрғын үй қорынан жалға алуы тиіс.
- Табыстарды есепке алу: Отбасының табысы өтініш берген тоқсанның алдындағы тоқсан бойынща есептеледі. Кірістің барлық түрі есепке алынады: жалақы, жәрдемақы, алимент, бизнестен түсетін кіріс, жалға алу, бағалы қағаздар, сыйға тарту және т.б. Тұрғын үй көмегін көрсету қағидаларында көрсетілгендерді қоспағанда (Қазақстан Республикасы Өнеркәсіп және құрылыс министрінің 2023 жылғы 8 желтоқсандағы № 117 бұйрығы).
- Тағайындау кезеңі: Тұрғын үй көмегі бір тоқсанға (3 айға) беріледі. Осы мерзім аяқталған соң қайтадан өтініш беріп, табыс пен шығынды растап отыру қажет. Мемлекеттік қызметті қайта алу мүмкіндігі қарастырылған.
Коммуналдық қызметтер кімге өтеледі? Жаңа нормалар және тағайындау тәртібі
Тұрғын үй көмегі аз қамтамасыз етілген азаматтарға келесі шығындардың бір бөлігін өтеуге арналған:
- коммуналдық қызметтер: су, жарық, жылу;
- кондоминиум объектісінің ортақ мүлкін күтіп-ұстауға соның ішінде кондоминиум объектісінің ортақ мүлкін күрделі жөндеу;
- телекоммуникация желісіне қосылған телефон үшін абоненттік төлемақының өсуі бөлігінде байланыс қызметтер өтемақысы күрделі жөндеу;
- мемлекеттік тұрғын үй қорынан алынған тұрғын үй үшін жалдау ақысы.
Нені білу маңызды:
- көмек тек бір тұрғын үй-жайға ғана көрсетіледі;
- көмек жеке тұлғадан жалға алынған үйдің төлемдеріне қатысты емес;
- көмек коммуналдық қызметтерді нормативтен тыс тұтынуды жаппайды
- көмек тұрғын үй алаңының белгіленген нормаларынан асатын тұтынуды жаппайды;
- табысты жасырған жағдайда көмек тоқтатылып, қайтарылуы талап етілуі мүмкін.
Өтініш беру екі тәсілмен жүзеге асырылуы мүмкін:
- eGov.kz порталы арқылы (қызмет «Тұрғын үй көмегін тағайындау» деп аталады).
- Тұрғылықты жері бойынша Халыққа қызмет көрсету орталығында (ХҚКО) жеке өзі.
Егер өтінішті электронды түрде берсеңіз, электрондық цифрлық қолтаңба (ЭЦҚ) қажет болады.
Өтініш беру және қарастыру бойынша нұсқаулық:
Бірінші кезең: Өтініш беру. Іс-қимыл: Азамат тұрғын үй көмегін алуға өтініш береді. Талаптар мен тексерулер: электрондық немесе жеке беру. Өтініш 6 жұмыс күні ішінде қаралады.
Екінші кезең: тексеру. Іс-қимыл: негізгі мәліметтерді тексеру үшін мемлекеттік органдарға сұрау салу жүргізіледі: жылжымайтын мүліктің болуы, тұрақты тіркеу, отбасы құрамы, банктік шот және мемлекеттік жалға берілетін тұрғын үйдің болуы.
Өтінімді тіркеу үшін мыналар қаже т:
1) бірнеше жылжымайтын мүлкінің болуы туралы деректердің болмауы;
2) Отбасындағы кәмелет жасына толған мүшелерінің келісімі.
Үшінші кезең: деректерді енгізу. Іс-әрекет: ұсынылған түбіртектерге сәйкес өткен тоқсандағы нақты шығындар енгізіледі. Талаптар мен тексерулер: Тұрғын үй көмегін көрсету ережесіне сәйкес растайтын құжаттарды енгізу қажет.
Төртінші кезең: қарау. Іс-әрекет: жергілікті атқарушы органдар (әкімдіктер) өтінішті және кірістер, жылжымайтын мүлік, шығыстар бойынша нақты барлық мәліметті қабылдайды. «Әлеуметтік көмек» ААЖ-да нормативтік есеп жасалады. Талаптар және тексерулер: Өтініш 6 жұмыс күні ішінде қаралады.
Тұрғын үй көмегін рәсімдеу үшін мыналар қажет:
- Жеке куәлік;
- Жұмыс орнынан анықтама немесе жұмыссыз адам ретінде тіркелуі тупралы анықтама;
- Өтініш берер алдындағы тоқсанға отбасының табысын растайтын құжаттар;
- Алимент туралы мәліметтер;
- Сол тоқсандағы коммуналдық қызметтерге (жылу, су, жарық және т.б.) төленген түбіртектер, сондай-ақ кондоминиум объектісінің ортақ мүлкін күтіп-ұстауға соның ішінде кондоминиум объектісінің ортақ мүлкін күрделі жөндеуге;
- Байланыс қызметтері үшін (телефон және т.б.) түбіртек немесе келісімшарт;
- Егер баспана мемлекеттік қордан жалға алынған болса – жалға алу шарты және төлем мөлшері көрсетілген құжат;
- Банктік есепшот нөмері (IBAN).