«ENPF» АҚ (Қор) enpf.kz веб-сайтындағы «Статистика және аналитика - Зейнетақы активтерін инвестициялауды басқару» бөлімінде Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкінің (ҰБ) және инвестициялық портфельді басқарушылардың (ИПБ) зейнетақы активтерін басқару туралы есебін ұсынады.
ҰББ мен ИПБ басқаратын зейнетақы активтерінің жалпы көлемі 2026 жылдың 1 маусымындағы жағдай бойынша 27 630,11 млрд теңгені құрады. Осы күнге дейін Міндетті зейнетақы жарналары (МЗЖ), міндетті кәсіби зейнетақы жарналары (МЗЖ) және ерікті зейнетақы жарналары (ЕЗЖ) арқылы қалыптасқан, ҚРҰБ сенімгерлік басқаруындағы БЖБ зейнетақы активтері шамамен 26 424,41 млрд теңгені құрады [1]. ҚРҰБ сенімгерлік басқаруындағы жұмыс берушінің міндетті зейнетақы жарналары (МЗЖ) арқылы қалыптасқан зейнетақы активтерінің көлемі 1 095,72 млрд теңгені құрайды.
МЗЖ басқаруындағы зейнетақы активтері 109,98 млрд теңгені құрады.
ҚРҰБ басқаратын зейнетақы активтерінің инвестициялық портфелі
ENPF зейнетақы активтерінің сенімгерлік басқарушысы ретінде ҚРҰБ теңгерімді инвестициялық саясатты жүргізеді: портфельді валюта, ел, сектор және эмитент бойынша әртараптандыра отырып, әртүрлі қаржы құралдарына инвестиция салады.
ҚР Ұлттық Банкі ұсынған ақпаратқа сәйкес, 2026 жылдың 1 маусымындағы жағдай бойынша міндетті зейнетақы жарналары, міндетті зейнетақы жарналары және кеңейтілген зейнетақы жарналары арқылы қалыптасқан зейнетақы активтерінің негізгі инвестициялық бағыттары келесідей: Қазақстан Республикасы Қаржы министрлігінің мемлекеттік бағалы қағаздары – 43,38%, квазимемлекеттік компаниялардың облигациялары – 8,18%, Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкінің депозиттері – 3,12%, Қазақстан Республикасының екінші деңгейлі банктерінің облигациялары – 2,57%, Қазақстан Республикасы эмитенттерінің акциялары мен депозитарлық қолхаттары – 2,07%, шет елдердің мемлекеттік бағалы қағаздары – 1,62% және микроқаржы ұйымдары – 1,13%.
Активтердің 37,65%-ы индекстік басқару арқылы инвестицияланады. Бұл тәсіл инвестордың стратегиялық мүдделерін көрсететін бағалы қағаздар жиынтығы болып табылатын эталондық портфолиоға бағытталған инвестициялық портфолио қалыптастыруды қамтиды. Эталондық портфолионың кірістілігі басқару тиімділігін бағалаудың көрсеткіші ретінде қызмет етеді. Эталондық портфолио жетекші әлемдік қаржы компаниялары немесе Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкі әзірлеген және бақылайтын индекстерді пайдаланады. Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкі индекстік активтерді дербес те, шетелдік басқару компаниялары арқылы да белгілі бір салаларда, соның ішінде дамыған және дамушы нарықтар облигацияларының, корпоративтік облигациялардың және акциялардың қосалқы портфолиоларында басқарады.
Инвестициялық портфолио, OPV, OPV және DPV арқылы сатып алынған қаржы құралдары көрсетілген валюталар бойынша бөлінгенде, 2026 жылдың 1 маусымындағы жағдай бойынша келесідей: ұлттық валютадағы инвестициялар зейнетақы активтері портфолиосының 58,94%-ын, ал АҚШ долларындағы инвестициялар 41,06%-ын құрайды.
Инвестициялар нәтижесінде депозиттер мен кері репо операцияларын қоса алғанда, бағалы қағаздар бойынша пайыздық кіріс 928,70 млрд теңгені құрады; Сыртқы басқарудағы активтерден түскен кіріс, оның ішінде валюта бағамын қайта бағалау 42,48 млрд теңгені құрады; бағалы қағаздарды нарықтық қайта бағалаудан түскен кіріс 9,76 млрд теңгені құрады; ал басқа кірістер 2,90 млрд теңгені құрады.
Шетел валютасына инвестицияланған бағалы қағаздарды нарықтық қайта бағалау теріс болды.
2025 жылдың маусымынан 2026 жылдың мамырына дейінгі соңғы 12 айда есептелген инвестициялық кіріс шамамен 2,71 триллион теңгені құрады, осы кезеңде кірістілік 11,46% болды.
2026 жылдың 1 маусымындағы жағдай бойынша OPVR инвестициялық портфолиосы келесідей: Қазақстан Республикасы Қаржы министрлігінің мемлекеттік бағалы қағаздары – 87,69%, репо операциялары – 10,52%, ҚРҰБ депозиттері – 1,78% және инвестициялық шоттардағы қолма-қол ақша – 0,01%.
OPVR инвестициялық портфолиосына тек ұлттық валютада көрсетілген қаржы құралдары кіреді. Бағалы қағаздар бойынша пайыздық кіріс, оның ішінде депозиттер мен кері репо операциялары 55,62 млрд теңгені құрады. Бағалы қағаздарды қайта бағалау инвесторларға 1,95 млрд теңге әкелді.
2026 жылдың 1 маусымындағы жағдай бойынша соңғы 12 айда жинақталған инвестициялық кіріс 115,29 млрд теңгені құрады, ал кезеңдегі кірістілік 17,12% құрады.
ҚРҰБ басқаратын қаржы құралдарының инвестициялық портфолиосының егжей-тегжейлі бөлінуі, оның ішінде эмитенттер және инвестициялық қызметке шолу ENPF ресми сайтында қолжетімді. OPVR арқылы қалыптастырылған зейнетақы активтерінің портфолио құрылымы туралы ақпарат enpf.kz веб-сайтында да қолжетімді.
Инвестициялық портфолио менеджерлері
UPIM басқаруындағы зейнетақы активтерінің жалпы көлемі 109,98 млрд теңгені құрайды.
2026 жылдың 1 маусымындағы жағдай бойынша «Alatau City Invest» АҚ сенімгерлік басқаруындағы зейнетақы активтері 17,53 млрд теңгені құрады.
Компанияның негізгі инвестициялары: Биржалық сауда қорлары (БСА) акциялары - 29,90%, Қазақстан Республикасы эмитенттерінің акциялары мен депозитарлық қолхаттары - 15,45%, Қазақстан Республикасының екінші деңгейлі банктерінің облигациялары - 11,99%, шетел мемлекеттерінің мемлекеттік бағалы қағаздары - 9,11%, Қазақстан Республикасы эмитенттерінің корпоративтік облигациялары - 8,93%, Қазақстан Республикасының квазимемлекеттік ұйымдарының облигациялары - 8,74%, шетелдік корпоративтік облигациялар.