Технологиялық компанияны басқа елде бизнес бастауға не итермелейді? Неліктен кәсіпкерлер команданы сол жақта жасақтауды шешеді, ал тәжірибелі маман басқа елге қоныс аударып, мансабын сонда жалғастыруды таңдайды?
Кәсіпкер үшін тек төмен салық немесе заманауи инфрақұрылымның болуы аздық етеді. Оған жұмыс істеу тәртібі ашық, бизнесті тіркеу оңай, маман табуға, тиісті мәртебе алуға және істі кеңейтуге қолайлы жағдай жасалған ел керек. «Trusted Kazakhstan» тұжырымдамасы дәл осы қағидатқа негізделген.
Astana Hub бас директоры Мағжан Мадиев бұл ойды былайша өрбітеді:
«Қазақстан халықаралық IT және AI мамандары, кәсіпкерлер мен технологиялық компаниялар ұзақ мерзімді қызмет пен бизнесті кеңейту үшін таңдайтын қолайлы ортаны жүйелі түрде қалыптастырып келеді».
Тәжірибеде бұл қалай көрініс табады?
Қазақстаннан әлемдік нарыққа шығып жұмыс істеуге бола ма?
Соның бір айқын көрсеткіші — технология экспорты. 2020 жылы қазақстандық IT-қызметтердің экспорты 33,5 миллион долларды құраса, 2025 жылдың қорытындысы бойынша бұл көрсеткіш 1,142 миллиард долларға жетті. Бүгінде отандық IT-шешімдер 110-нан астам елге экспортталады.
Демек, бұл қазақстандық нарықтың технологиялық компания үшін тек соңғы мақсат емес, қайта өзге де халықаралық нарықтарға қадам басып, дамуға жол ашатын ыңғайлы алаңға айналатынын білдіреді.
Бұған елдің дамыған цифрлық инфрақұрылымы да айтарлықтай септігін тигізеді. Мәселен, БҰҰ-ның Электрондық үкіметті дамыту индексінде (UN E-Government Development Index 2024) Қазақстан 193 елдің арасында 24-орынға ие болды.
Мұнымен қатар, ел халықаралық деңгейдегі цифрлық байланыс жүйесін дамытып келеді. Ақтаудан Қорғасқа дейінгі ұзындығы шамамен 4,5 мың шақырым болатын «Батыс — Шығыс» гипермагистралі Транскаспий талшықты-оптикалық байланыс желісімен бірігіп, Еуропа, Орталық Азия және Қытай арасындағы цифрлық дәліздің негізгі бөлігіне айналмақ.
Осылайша, Қазақстанның географиялық орналасуы жаңа мазмұнға ие болып, бұл ел тек тауарлар ғана емес, сонымен қатар деректер, цифрлық қызметтер мен технологиялар ағыны өтетін маңызды хабқа айналып келеді.
Шетелдік кәсіпкер немесе маман үшін елмен танысу ауқымды стратегиялардан емес, ең алдымен нақты әрі практикалық сұрақтардан басталады. Бұл ретте Қазақстанда Digital Nomad Visa мен Digital Nomad Residency сияқты тиімді құралдар жұмыс істейді. Мұнда Astana Hub қатысушыларына арнайы режим қолжетімді, ал «Астана» халықаралық қаржы орталығы ағылшын жалпы құқық қағидаттарына негізделген дербес құқықтық юрисдикцияны ұсынады.
Мұның бәрі елге деген алғашқы қызығушылықтан бастап нақты жобаны іске қосуға дейінгі біртұтас бағытты айқындайды.
Алайда, тек инфрақұрылымның өзі аздық етеді: технология жасай алатын мамандар болмаса, технологиялық компаниялар да өмірге келмейді.
