Аудандық мәслихаттың 2015 жылғы 24 желтоқсандағы №35-2 «2016-2018 жылдарға арналған аудандық бюджет туралы» шешіміне өзгерістер енгізу туралы

    Күші жойылғанМәслихаттың актісі
    Нұсқаның өзектілігі
    Құжаттың күші жойылған

    Аудандық мәслихаттың 2015 жылғы 24 желтоқсандағы №35-2 «2016-2018 жылдарға арналған аудандық бюджет туралы» шешіміне өзгерістер енгізу туралы

    Қазақстан Республикасының 2008 жылғы 4 желтоқсандағы Бюджет кодексіне, «Қазақстан Республикасындағы жергілікті мемлекеттік басқару және өзін-өзі басқару туралы» Қазақстан Республикасының  2001 жылғы 23 қаңтардағы Заңының 6 бабының 1 тармағының 1) тармақшасына сәйкес және аудан әкімдігі ұсынған 2016–2018 жылдарға арналған аудандық бюджетті нақтылау туралы ұсынысын қарап, аудандық мәслихат ШЕШІМ ҚАБЫЛДАДЫ:

    1. Аудандық мәслихаттың 2015 жылғы 24 желтоқсандағы №35-2 «2016–2018 жылдарға арналған аудандық бюджет туралы» шешіміне (нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде №3443 болып тіркелген, 2016 жылғы 28 қаңтардағы «Кең Жылой» газетінде жарияланған)

    келесі өзгерістер енгізілсін:

    1 тармақтың:

    1) тармақшасында:

    «20 045 347» деген сандар «20 856 764» деген сандармен ауыстырылсын;

    «18 156 111» деген сандар «18 750 323» деген сандармен ауыстырылсын;

    «1 767 298» деген сандар «1 984 503» деген сандармен ауыстырылсын;

    2) тармақшасында:

    «20 077 852» деген сандар «20 889 269» деген сандармен ауыстырылсын;

    2. Көрсетілген шешімге 1 қосымша осы шешімнің қосымшасына сәйкес жаңа редакцияда мазмұндалсын.

    3. Осы шешімнің орындалуын бақылау аудандық мәслихаттың бюджет, қаржы, экономика және кәсіпкерлікті дамыту мәселелері жөніндегі тұрақты комиссиясына жүктелсін (Ү.Жақашев).

    4. Осы шешім 2016 жылдың 1 қаңтарынан бастап қолданысқа енгізіледі.

    Аудандық мәслихаттың ІV cессиясының төрағасы

    А.Мұқанов

    Аудандық мәслихат хатшысы

    М. Кенғанов

    Аудандық мәслихаттың

    2016 жылғы 11 шілдедегі

    №4-1 шешіміне

    қосымша

    «2016-2018 жылдарға арналған

    аудандық бюджет туралы»

    аудандық мәслихаттың 2015 жылғы

    24 желтоқсандағы №35-2

    шешіміне 1 қосымша

    2016 жылғы нақтыланған бюджет

    Санаты
    Сомасы
    мың теңге
    Сыныбы
    Ішкі сыныбы
    Атауы
    І. Кірістер
    20 856 764
    1
    Салықтық түсімдер
    18750323
    01
    Табыс салығы
    1148915
    2
    Жеке табыс салығы
    1148915
    03
    Әлеуметтік салық
    734675
    1
    Әлеуметтік салық
    734675
    04
    Меншікке салынатын салықтар
    16754850
    1
    Мүлікке салынатын салықтар
    16495618
    3
    Жер салығы
    44777
    4
    Көлік құралдарына салынатын салық
    213402
    5
    Бірыңғай жер салығы
    1053
    05
    Тауарларға, жұмыстарға және қызметтерге салынатын ішкі салықтар
    101051
    2
    Акциздер
    13507
    3
    Табиғи және басқа да ресурстарды пайдаланғаны үшін түсетін түсімдер
    59444
    4
    Кәсіпкерлік және кәсіби қызметті жүргізгені үшін алынатын алымдар
    25654
    5
    Ойын бизнесіне салық
    2446
    08
    Заңдық мәнді іс-әрекеттерді жасағаны және (немесе) оған уәкілеттігі бар мемлекеттік органдар немесе лауазымды адамдар құжаттар бергені үшін алынатын міндетті төлемдер
    10832
    1
    Мемлекеттік баж
    10832
    2
    Салықтық емес түсімдер
    18460
    01
    Мемлекеттік меншіктен түсетін кірістер
    10806
    5
    Мемлекет меншігіндегі мүлікті жалға беруден түсетін кірістер
    4226
    9
    Мемлекеттік меншіктен түсетін басқа да кірістер
    6580
    04
    Мемлекеттік бюджеттен қаржыландырылатын, сондай-ақ Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкінің бюджетінен (шығыстар сметасынан) қамтылатын және қаржыландырылатын мемлекеттік мекемелер салатын айыппұлдар, өсімпұлдар, санкциялар, өндіріп алулар
    185
    1
    Мұнай секторы ұйымдарынан түсетін түсімдерді қоспағанда, мемлекеттік бюджеттен қаржыландырылатын, сондай-ақ Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкінің бюджетінен (шығыстар сметасынан) ұсталатын және қаржыландырылатын мемлекеттік мекемелер салатын айыппұлдар, өсімпұлдар, санкциялар, өндіріп алулар
    185
    06
    Өзге де салықтық емес түсімдер
    7469
    1
    Өзге де салықтық емес түсімдер
    7469
    3
    Негізгі капиталды сатудан түсетін түсімдер
    103478
    03
    Жерді және материалдық емес активтерді сату
    103478
    1
    Жерді сату
    103478
    4
    Трансферттердің түсімдері
    1984503
    02
    Мемлекеттік басқарудың жоғарғы тұрған органдарынан түсетін трансферттер
    1984503
    2
    Облыстық бюджеттен түсетін трансферттер
    1984503
    Функционалдық топ
    Сомасы
    мың теңге
    Бюджеттік бағдарламалардың әкімшісі
    Бағдарлама
    Атауы
    ІІ. Шығыстар
    20889269
    01
    Жалпы сипаттағы мемлекеттік қызметтер
    485660
    112
    Аудан (облыстық маңызы бар қала) мәслихатының аппараты
    22623
    001
    Аудан (облыстық маңызы бар қала) мәслихатының қызметін қамтамасыз ету жөніндегі қызметтер
    20577
    003
    Мемлекеттік органның күрделі шығыстары
    2046
    122
    Аудан (облыстық маңызы бар қала) әкімінің аппараты
    113925
    001
    Аудан (облыстық маңызы бар қала) әкімінің қызметін қамтамасыз ету жөніндегі қызметтер
    76854
    003
    Мемлекеттік органның күрделі шығыстары
    37071
    123
    Қаладағы аудан, аудандық маңызы бар қала, кент, ауыл , ауылдық округ әкімінің аппараты
    201369
    001
    Қаладағы аудан, аудандық маңызы бар қаланың, кент, ауыл, ауылдық округ әкімінің қызметін қамтамасыз ету жөніндегі қызметтер
    159978
    022
    Мемлекеттік органның күрделі шығыстары
    10472
    032
    Ведомстволық бағыныстағы мемлекеттік мекемелерінің және ұйымдарының күрделі шығыстары
    30919
    459
    Ауданның (облыстық маңызы бар қаланың) экономика және қаржы бөлімі
    43284
    003
    Салық салу мақсатында мүлікті бағалауды жүргізу
    1697
    010
    Жекешелендіру, коммуналдық меншікті басқару, жекешелендіруден кейінгі қызмет және осыған байланысты дауларды реттеу
    41587
    458
    Ауданның (облыстық маңызы бар қаланың) тұрғын үй-коммуналдық шаруашылығы, жолаушылар көлігі және автомобиль жолдары бөлімі
    38525
    001
    Жергілікті деңгейде тұрғын үй-коммуналдық шаруашылығы, жолаушылар көлігі және автомобиль жолдары саласындағы мемлекеттік саясатты іске асыру жөніндегі қызметтер
    38525
    459
    Ауданның (облыстық маңызы бар қаланың) экономика және қаржы бөлімі
    31533
    001
    Ауданның (облыстық маңызы бар қаланың) экономикалық саясаттың қалыптастыру мен дамыту, мемлекеттік жоспарлау, бюджеттік атқару және коммуналдық меншігін басқару саласындағы мемлекеттік саясатты іске асыру жөніндегі қызметтер
    30760
    015
    Мемлекеттік органның күрделі шығыстары
    773
    801
    Ауданның (облыстық маңызы бар қаланың) жұмыспен қамту, әлеуметтік бағдарламалар және азаматтық хал актілерін тіркеу бөлімі
    34401
    001
    Жергілікті деңгейде жұмыспен қамту, әлеуметтік бағдарламалар және азаматтық хал актілерін тіркеу саласындағы мемлекеттік саясатты іске асыру жөніндегі қызметтер
    30865
    003
    Мемлекеттік органның күрделі шығыстары
    3536
    02
    Қорғаныс
    10588
    122
    Аудан (облыстық маңызы бар қала) әкімінің аппараты
    10588
    005
    Жалпыға бірдей әскери міндетті атқару шеңберіндегі іс-шаралар
    10588
    04
    Білім беру
    4693239
    123
    Қаладағы аудан, аудандық маңызы бар қаланың, кент, ауыл, ауылдық округ әкімінің қызметін қамтамасыз ету жөніндегі қызметтер
    731759
    004
    Мектепке дейінгі тәрбие мен оқыту ұйымдарының қызметін қамтамасыз ету
    337549
    041
    Мектепке дейінгі білім беру ұйымдарында мемлекеттік білім беру тапсырысын іске асыруға
    394210
    464
    Ауданның (облыстық маңызы бар қаланың) білім бөлімі
    3204127
    003
    Жалпы білім беру
    3013728
    006
    Балаларға қосымша білім беру
    190399
    472
    Ауданның (облыстық маңызы бар қаланың) құрылыс, сәулет және қала құрылысы бөлімі
    12000
    022
    Бастауыш, негізгі орта және жалпы орта білім беру объектілерін салу және реконструкциялау
    12000
    465
    Ауданның (облыстық маңызы бар қаланың) дене шынықтыру және спорт бөлімі
    32698
    017
    Балалар мен жасөспірімдерге  спорт бойынша қосымша білім беру
    32698
    464
    Ауданның (облыстық маңызы бар қаланың) білім бөлімі
    708908
    001
    Жергілікті деңгейде білім беру саласындағы мемлекеттік саясатты іске асыру жөніндегі қызметтер
    22787
    005
    Ауданның (облыстық маңызы бар қаланың) мемлекеттік білім беру мекемелері үшін оқулықтар мен оқу-әдiстемелiк кешендерді сатып алу және жеткізу
    150599
    007
    Аудандық (қалалық) ауқымдағы мектеп олимпиадаларын және мектептен тыс іс-шараларды өткiзу
    856
    012
    Мемлекеттік органның күрделі шығыстары
    605
    015
    Жетім баланы (жетім балаларды) және ата-аналарының қамқорынсыз қалған баланы (балаларды) күтіп-ұстауға қамқоршыларға (қорғаншыларға) ай сайынға ақшалай қаражат төлемі
    20000
    022
    Жетім баланы (жетім балаларды) және ата-аналарының қамқорынсыз қалған баланы (балаларды)асырап алғаны үшін Қазақстан азаматтарына біржолғы ақша қаражатын төлеуге арналған төлемдер
    480
    029
    Балалар мен жасөспірімдердің психикалық денсаулығын зерттеу және халыққа психологиялық-медициналық-педагогикалық консультациялық көмек көрсету
    14973
    067
    Ведомстволық бағыныстағы мемлекеттік мекемелерінің және ұйымдарының күрделі шығыстары
    497455
    472
    Ауданның (облыстық маңызы бар қаланың) құрылыс, сәулет және қала құрылысы бөлімі
    4900
    037
    Мектепке дейiнгi тәрбие және оқыту объектілерін салу және реконструкциялау
    4900
    06
    Әлеуметтік көмек және әлеуметтік қамсыздандыру
    180757
    464
    Ауданның (облыстық маңызы бар қаланың) білім бөлімі
    1202
    030
    Патронат тәрбиешілерге берілген баланы (балаларды) асырап бағу
    1202
    801
    Ауданның (облыстық маңызы бар қаланың) жұмыспен қамту, әлеуметтік бағдарламалар және азаматтық хал актілерін тіркеу бөлімі
    176448
    004
    Жұмыспен қамту бағдарламасы
    44505
    006
    Ауылдық жерлерде тұратын білім беру, әлеуметтік қамтамасыз ету, мәдениет, спорт және ветеринар мамандарына отын сатып алуға Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкес әлеуметтік көмек көрсету
    2750
    007
    Тұрғын үйге көмек көрсету
    2500
    009
    Үйден тәрбиеленіп оқытылатын мүгедек балаларды материалдық қамтамасыз ету
    2500
    010
    Мемлекеттік атаулы әлеуметтік көмек
    1747
    011
    Жергілікті өкілетті органдардың шешімі бойынша мұқтаж азаматтардың жекелеген топтарына әлеуметтік көмек
    31842
    014
    Мұқтаж азаматтарға үйде әлеуметтік көмек көрсету
    29973
    016
    18 жасқа дейінгі балаларға мемлекеттік жәрдемақылар
    25941
    017
    Мүгедектерді оңалту жеке бағдарламасына сәйкес, мұқтаж мүгедектерді міндетті гигиеналық құралдармен және ымдау тілі мамандарының қызмет көрсетуін, жеке көмекшілермен қамтамасыз ету
    34690
    458
    Ауданның (облыстық маңызы бар қаланың) тұрғын үй-коммуналдық шаруашылығы, жолаушылар көлігі және автомобиль жолдары бөлімі
    2007
    050
    Қазақстан Республикасында мүгедектердің құқықтарын қамтамасыз ету және өмір сүру сапасын жақсарту жөніндегі 2012 - 2018 жылдарға арналған іс-шаралар жоспарын іске асыру
    2007
    801
    Ауданның (облыстық маңызы бар қаланың) жұмыспен қамту, әлеуметтік бағдарламалар және азаматтық хал актілерін тіркеу бөлімі
    1100
    018
    Жәрдемақыларды және басқа да әлеуметтік төлемдерді есептеу, төлеу мен жеткізу бойынша қызметтерге ақы төлеу
    1100
    07
    Тұрғын үй коммуналдық шаруашылығы
    383653
    464
    Ауданның (облыстық маңызы бар қаланың) білім бөлімі
    7651
    026
    Жұмыспен қамту 2020 жол картасы бойынша қалаларды және ауылдық елді мекендерді дамыту шеңберінде объектілерді жөндеу
    7651
    479
    Ауданның (облыстық маңызы бар қаланың) тұрғын үй инспекциясы бөлімі
    4611
    001
    Жергілікті деңгейде тұрғын үй қоры саласындағы мемлекеттік саясатты іске асыру жөніндегі қызметтер
    4537
    005
    Мемлекеттік органның күрделі шығыстары
    74
    472
    Ауданның (облыстық маңызы бар қаланың) құрылыс, сәулет және қала құрылысы бөлімі
    243915
    003
    Коммуналдық тұрғын үй қорының тұрғын үйін жобалау және (немесе) салу, реконструкциялау
    81388
    004
    Инженерлік-коммуникациялық инфрақұрылымды жобалау, дамыту және (немесе) жайластыру
    162527
    458
    Ауданның (облыстық маңызы бар қаланың) тұрғын үй-коммуналдық шаруашылығы, жолаушылар көлігі және автомобиль жолдары бөлімі
    127476
    012
    Сумен жабдықтау және су бұру жүйесінің жұмыс істеуі
    40802
    026
    Ауданның (облыстық маңызы бар қаланың) коммуналдық меншігіндегі жылу жүйелерін қолдануды ұйымдастыру
    35674
    058
    Елді мекендердегі сумен жабдықтау және су бұру жүйелерін дамыту
    51000
    08
    Мәдениет, спорт, туризм және ақпараттық кеңістік
    229611
    123
    Қаладағы аудан, аудандық маңызы бар қаланың, кент, ауыл, ауылдық округ әкімінің қызметін қамтамасыз ету жөніндегі қызметтер
    21146
    006
    Жергілікті деңгейде мәдени-демалыс жұмыстарын қолдау
    21146
    455
    Ауданның (облыстық маңызы бар қаланың) мәдениет және тілдерді дамыту бөлімі
    66433
    003
    Мәдени-демалыс жұмысын қолдау
    66433
    465
    Ауданның (облыстық маңызы бар қаланың) дене шынықтыру және спорт бөлімі
    16905
    001
    Жергілікті деңгейде дене шынықтыру және спорт саласындағы мемлекеттік саясатты іске асыру жөніндегі қызметтер
    8168
    006
    Аудандық (облыстық маңызы бар қалалық) деңгейде спорттық жарыстар өткiзу
    4037
    007
    Әртүрлi спорт түрлерi бойынша аудан (облыстық маңызы бар қала) құрама командаларының мүшелерiн дайындау және олардың облыстық спорт жарыстарына қатысуы
    4700
    472
    Ауданның (облыстық маңызы бар қаланың) құрылыс, сәулет және қала құрылысы бөлімі
    5000
    008
    Спорт объектілерін дамыту
    5000
    455
    Ауданның (облыстық маңызы бар қаланың) мәдениет және тілдерді дамыту бөлімі
    76015
    006
    Аудандық (қалалық) кітапханалардың жұмыс істеуі
    76015
    456
     
    Ауданның (облыстық маңызы бар қаланың) ішкі саясат бөлімі
    3000
    002
    Мемлекеттік ақпараттық саясат жүргізу жөніндегі қызметтер
    3000
    455
    Ауданның (облыстық маңызы бар қаланың) мәдениет және тілдерді дамыту бөлімі
    13212
    001
    Жергілікті деңгейде тілдерді және мәдениетті дамыту саласындағы мемлекеттік саясатты іске асыру жөніндегі қызметтер
    10658
    010
    Мемлекеттік органның күрделі шығыстары
    1054
    032
    Ведомстволық бағыныстағы мемлекеттік мекемелерінің және ұйымдарының күрделі шығыстары
    1500
    456
    Ауданның (облыстық маңызы бар қаланың) ішкі саясат бөлімі
    27900
    001
    Жергілікті деңгейде ақпарат, мемлекеттілікті нығайту және азаматтардың әлеуметтік сенімділігін қалыптастыру саласында мемлекеттік саясатты іске асыру жөніндегі қызметтер
    11399
    003
    Жастар саясаты саласында іс-шараларды іске асыру
    16253
    006
    Мемлекеттік органның күрделі шығыстары
    248
    10
    Ауыл, су, орман, балық шаруашылығы, ерекше қорғалатын табиғи аумақтар, қоршаған ортаны және жануарлар дүниесін қорғау, жер қатынастары
    122579
    459
    Ауданның (облыстық маңызы бар қаланың) экономика және қаржы бөлімі
    2501
    099
    Мамандардың әлеуметтік көмек көрсетуі жөніндегі шараларды іске асыру
    2501
    462
    Ауданның (облыстық маңызы бар қаланың) ауыл шаруашылығы бөлімі
    13320
    001
    Жергілікті деңгейде ауыл шаруашылығы саласындағы мемлекеттік саясатты іске асыру жөніндегі қызметтер
    13320
    472
    Ауданның (облыстық маңызы бар қаланың) құрылыс, сәулет және қала құрылысы бөлімі
    21900
    010
    Ауыл шаруашылығы объектілерін дамыту
    21900
    800
    Ауданның (облыстық маңызы бар қаланың) ветеринария және ветеринариялық бақылау бөлімі
    21894
    001
    Жергілікті деңгейде ветеринария саласындағы мемлекеттік саясатты іске асыру жөніндегі қызметтер
    16894
    003
    Мемлекеттік органның күрделі шығыстары
    1350
    006
    Қаңғыбас иттер мен мысықтарды аулауды және жоюды ұйымдастыру
    3150
    007
    Алып қойылатын және жойылатын ауру жануарлардың, жануарлардан алынатын өнімдер мен шикізаттың құнын иелеріне өтеу
    500
    463
    Ауданның (облыстық маңызы бар қаланың) жер қатынастары бөлімі
    13412
    001
    Аудан (облыстық маңызы бар қала) аумағында жер қатынастарын реттеу саласындағы мемлекеттік саясатты іске асыру жөніндегі қызметтер
    13057
    007
    Мемлекеттік органның күрделі шығыстары
    355
    800
    Ауданның (облыстық маңызы бар қаланың) ветеринария және ветеринариялық бақылау бөлімі
    49552
    010
    Эпизоотияға қарсы іс-шаралар жүргізу
    49552
    11
    Өнеркәсіп, сәулет, қала құрылысы және құрылыс қызметі
    22891
    472
    Ауданның (облыстық маңызы бар қаланың) құрылыс, сәулет және қала құрылысы бөлімі
    22891
    001
    Жергілікті деңгейде құрылыс, сәулет және қала құрылысы саласындағы мемлекеттік саясатты іске асыру жөніндегі қызметтер
    21721
    015
    Мемлекеттік органның күрделі шығыстары
    1170
    12
    Көлiк және коммуникация
    1595559
    458
    Ауданның (облыстық маңызы бар қаланың) тұрғын үй-коммуналдық шаруашылығы, жолаушылар көлігі және автомобиль жолдары бөлімі
    1595559
    022
    Көлік инфрақұрылымын дамыту
    64000
    023
    Автомобиль жолдарының жұмыс істеуін қамтамасыз ету
    111200
    045
    Аудандық маңызы бар автомобиль жолдарын және елді-мекендердің көшелерін күрделі және орташа жөндеу
    1420359
    13
    Басқалар
    788455
    469
    Ауданның (облыстық маңызы бар қаланың) кәсіпкерлік бөлімі
    9880
    001
    Жергілікті деңгейде кәсіпкерлікті дамыту саласындағы мемлекеттік саясатты іске асыру жөніндегі қызметтер
    9611
    004
    Мемлекеттік органның күрделі шығыстары
    269
    123
    Қаладағы аудан, аудандық маңызы бар қаланың, кент, ауыл, ауылдық округ әкімінің қызметін қамтамасыз ету жөніндегі қызметтер
    25375
    040
    «Өңірлерді дамыту» Бағдарламасы шеңберінде өңірлерді экономикалық дамытуға жәрдемдесу бойынша шараларды іске асыру
    25375
    458
    Ауданның (облыстық маңызы бар қаланың) тұрғын үй-коммуналдық шаруашылығы, жолаушылар көлігі және автомобиль жолдары бөлімі
    543200
    044
    Моноқалаларды ағымдағы жайластыру
    15200
    085
    Моноқалаларда бюджеттік инвестициялық жобаларды іске асыру
    528000
    459
    Ауданның (облыстық маңызы бар қаланың) экономика және қаржы бөлімі
    210000
    012
    Ауданның (облыстық маңызы бар қаланың) жергілікті атқарушы органының резерві
    210000
    15
    Трансферттер
    12376277
    459
    Ауданның (облыстық маңызы бар қаланың) экономика және қаржы бөлімі
    12376277
    006
    Нысаналы пайдаланылмаған (толық пайдаланылмаған) трансферттерді қайтару
    11176
    007
    Бюджеттік алып қоюлар
    12189005
    051
    Жергілікті өзін-өзі басқару органдарына берілетін трансферттер
    176096
    III. Таза бюджеттік несиелендіру
    3181
    Бюджеттік несиелер
    3181
    10
    Ауыл, су, орман, балық шаруашылығы, ерекше қорғалатын табиғи аумақтар, қоршаған ортаны және жануарлар дүниесін қорғау, жер қатынастары
    3181
    459
    Ауданның (облыстық маңызы бар қаланың) экономика және қаржы бөлімі
    3181
    018
    Мамандарды әлеуметтік қолдау шараларын іске асыруға берілетін бюджеттік кредиттер
    3181
    Санаты
    Сомасы
    мың теңге
    Сыныбы
    Ішкі сыныбы
    Атауы
    V. Бюджет тапшылығы (профициті)
    -35686
    VI.Бюджет тапшылығын қаржыландыру (профицитті пайдалану)
    35686
    7
    Қарыздар түсімдері
    3181
    01
    Мемлекеттік ішкі қарыздар
    3181
    2
    Қарыз алу келісім-шарттары
    3181
    8
     
     
    Бюджет қаражаттарының пайдаланылатын қалдықтары
    32505
     
    1
     
    Бюджет қаражаты қалдықтары
    32505
     
     
    1
    Бюджет қаражатының бос қалдықтары
    32505

    Мәтін танысу мақсатында ұсынылған; ресми қолдану үшін Қазақстан Республикасы заңнамасының қолданыстағы редакциясымен салыстырыңыз.