Қазақстан Республикасы Қарулы Күштері қаржы қызметкерлерінің үлгілік еңбек нормалары мен нормативтерін бекіту туралы

    ЖаңаМинистрлік пен ведомствоның актісі
    Нұсқаның өзектілігі
    Өзекті нұсқа 4 наурыз 2026 ж.

    Қазақстан Республикасы Қарулы Күштері қаржы қызметкерлерінің үлгілік еңбек нормалары мен нормативтерін бекіту туралы

    Қазақстан Республикасының Еңбек кодексі 101-бабының 7-тармағына сәйкес БҰЙЫРАМЫН:

    1. Қоса беріліп отырған Қазақстан Республикасы Қарулы Күштері қаржы қызметкерлерінің үлгілік еңбек нормалары мен нормативтері бекітілсін.

    2. Қазақстан Республикасы Қорғаныс министрлігі Экономика және қаржы департаментінің бастығы:

    1) осы бұйрықты заңнамада белгіленген тәртіппен мемлекеттік тіркеу үшін Қазақстан Республикасының Әділет министрлігіне жолдасын;

    2) осы бұйрықтың көшірмесін мемлекеттік тіркелгеннен кейін күнтізбелік он күн ішінде ресми жариялау үшін мерзімді баспасөз басылымдарына және «Әділет» ақпараттық-құқықтық жүйесіне жолдасын;

    3) осы бұйрықты Қазақстан Республикасының Әділет министрлігінде алған күннен бастап бес жұмыс күні ішінде Қазақстан Республикасы нормативтік құқықтық актілерінің эталондық бақылау банкіне орналастыру үшін «Қазақстан Республикасы Әділет министрлігінің республикалық құқықтық ақпарат орталығы» шаруашылық жүргізу құқығындағы республикалық мемлекеттік кәсіпорнына жолдасын;

    4) осы бұйрықты Қазақстан Республикасы Қорғаныс министрлігінің интернет-ресурсына орналастырсын;

    5) осы бұйрықты Қазақстан Республикасының Әділет министрлігінде мемлекеттік тіркегеннен кейін он жұмыс күні ішінде Қазақстан Республикасы Қорғаныс министрлігінің Заң департаментіне осы бұйрықтың 2-тармағының 1), 2), 3) және 4) тармақшаларында көзделген іс-шаралардың орындалуы туралы мәліметтерді ұсынсын.

    3. «Қазақстан Республикасы Қарулы Күштері қаржы қызметкерлерінің үлгі нормалары мен нормативтерін бекіту туралы» Қазақстан Республикасы Қорғаныс министрінің 2015 жылғы 24 маусымдағы № 363 бұйрығының күші жойылды деп танылсын (Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде 2015 жылғы 28 тамызда № 11979 болып тіркелген, «Әділет» Қазақстан Республикасы нормативтік құқықтық актілерінің ақпараттық-құқықтық жүйесінде 2015 жылғы 11 қыркүйекте жарияланған).

    4. Осы бұйрықтың орындалуын бақылау Қазақстан Республикасы Қорғаныс министрінің жетекшілік ететін орынбасарына жүктелсін.

    5. Осы бұйрық лауазымды адамдарға, оларға қатысты бөлігінде жеткізілсін.

    6.  Осы бұйрық алғаш ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі.

    Қазақстан Республикасының Қорғаныс министрі

    И. Тасмағамбетов

    Қазақстан Республикасы

    Қорғаныс министрінің

    2023 жылғы «3» маусымдағы

    № 273 бұйрығымен

    бекітілген

    Қазақстан Республикасы Қарулы Күштері қаржы қызметкерлерінің үлгілік еңбек нормалары мен нормативтері

    1-бөлім. Функциялар бойынша жұмыскерлер санының нормативі

    1-тарау. Бюджеттік бағдарлама бойынша шығыс түрі бойынша есептеу

    Р/с №
    Орта есеппен алғанда бір жылдағы ұйым жеке құрамының тізімдік саны, адам, мыналарға дейін:
    Шығыс ерекшелігі саны, мыналарға дейін:
    10
    14
    18
    22
    26
    Сандық норматив, адам
    1
    200
    0,027
    0,035
    0,042
    0,050
    0,058
    2
    400
    0,049
    0,057
    0,064
    0,072
    0,080
    3
    600
    0,071
    0,079
    0,086
    0,094
    0,102
    4
    800
    0,093
    0,101
    0,108
    0,116
    0,124
    5
    1000
    0,115
    0,123
    0,130
    0,138
    0,146
    6
    1200
    0,137
    0,145
    0,152
    0,160
    0,168
    7
    1400
    0,159
    0,167
    0,174
    0,182
    0,190
    8
    1600
    0,181
    0,189
    0,196
    0,204
    0,212
    9
    1800
    0,203
    0,211
    0,218
    0,226
    0,234
    10
    2000
    0,225
    0,233
    0,240
    0,248
    0,256

    2-тарау. Бюджеттік сұранымды жасау және сүйемелдеу

    Р/с №
    Шығыс ерекшелігі саны, мыналарға дейін:
    Сандық норматив, адам
    1
    10
    0,021
    2
    14
    0,034
    3
    18
    0,047
    4
    22
    0,060
    5
    26
    0,073

    3-тарау. Жиынтық бюджеттік сұранымды жасау және сүйемелдеу

    Р/с №
    Шығыс ерекшелігі саны, мыналарға дейін:
    Бір жылдағы құрылымдық бөлімшелер саны, мыналарға дейін:
    5
    10
    15
    20
    25
    Сандық норматив, адам
    1
    10
    0,026
    0,210
    0,394
    0,578
    0,762
    2
    14
    0,205
    0,389
    0,573
    0,757
    0,941
    3
    18
    0,384
    0,568
    0,752
    0,936
    1,120
    4
    22
    0,563
    0,747
    0,931
    1,115
    1,299
    5
    26
    0,741
    0,925
    1,109
    1,293
    1,477

    4-тарау. Жеке қаржыландыру жоспарын жасау және өзгерістер енгізу

    Р/с №
    Шығыс ерекшелігі саны, мыналарға дейін:
    Сандық норматив, адам
    1
    10
    0,097
    2
    14
    0,099
    3
    18
    0,101
    4
    22
    0,103
    5
    26
    0,105

    5-тарау. Жеке қаржыландыру жоспарын жинақтап жасау және өзгерістер енгізу

    Р/с №
    Шығыс ерекшелігі саны, мыналарға дейін:
    Бір жылдағы құрылымдық бөлімшелер саны, мыналарға дейін:
    5
    10
    15
    20
    25
    Сандық норматив, адам
    1
    10
    0,507
    1,070
    1,632
    2,195
    2,757
    2
    14
    0,563
    1,125
    1,688
    2,25
    2,813
    3
    18
    0,618
    1,181
    1,743
    2,306
    2,868
    4
    22
    0,674
    1,237
    1,799
    2,362
    2,924
    5
    26
    0,730
    1,292
    1,855
    2,417
    2,980

    6-тарау. Бюджет қаражатының игерілуін талдау

    Р/с №
    Шығыс ерекшелігі саны, мыналарға дейін:
    Сандық норматив, адам
    1
    10
    0,110
    2
    14
    0,154
    3
    18
    0,198
    4
    22
    0,242
    5
    26
    0,286

    7-тарау. Бюджет қаражатының игерілуін жиынтық талдау

    Р/с №
    Шығыс ерекшелігі саны, мыналарға дейін:
    Бір жылдағы құрылымдық бөлімшелер саны, мыналарға дейін:
    5
    10
    15
    20
    25
    Сандық норматив, адам
    1
    10
    0,008
    0,265
    0,522
    0,779
    1,036
    2
    14
    0,258
    0,515
    0,772
    1,029
    1,286
    3
    18
    0,508
    0,765
    1,022
    1,279
    1,536
    4
    22
    0,758
    1,015
    1,272
    1,529
    1,786
    5
    26
    1,008
    1,265
    1,522
    1,779
    2,036

    8-тарау. Қазынашылық органында азаматтық-құқықтық мәмілені тіркеу

    Р/с №
    Бір жылдағы азаматтық-құқықтық мәмілені тіркеуге өтінім саны, бірлік, мыналарға дейін:
    Сандық норматив, жұмыс кезінде адам
    «Қазынашылық-Клиент» бағдарламасынсыз
    «Қазынашылық-Клиент» бағдарламасымен
    1
    80
    0,112
    0,079
    2
    160
    0,224
    0,158
    3
    240
    0,336
    0,238
    4
    320
    0,448
    0,317
    5
    400
    0,560
    0,396

    9-тарау. Төлем құжаттарын іске асыру

    Р/с №
    Бір жылдағы төлем құжатының саны, бірлік
    Сандық норматив, жұмыс кезінде адам
    «Қазынашылық-Клиент» бағдарламасынсыз
    «Қазынашылық-Клиент» бағдарламасымен
    1
    400
    0,44
    0,224
    2
    800
    0,88
    0,448
    3
    1200
    1,32
    0,672
    4
    1600
    1,76
    0,896
    5
    2000
    2,20
    1,120

    10-тарау. Шарттардың орындалуын мониторингтеу және есептілік

    Р/с №
    Бір жылдағы шарт саны, бірлік
    Сандық норматив, адам
    1
    100-ге дейін
    0,290
    2
    101-200
    0,580
    3
    201-300
    0,870
    4
    301-400
    1,160
    5
    401-500
    1,450

    11-тарау. Өнім берушілермен жұмысты ұйымдастыру

    Р/с №
    Бір жылдағы шарт саны, бірлік
    Сандық норматив, адам
    1
    100-ге дейін
    0,140
    2
    101-200
    0,280
    3
    201-300
    0,420
    4
    301-400
    0,560
    5
    401-500
    0,700

    12-тарау. Бухгалтерлік есеп және есептілік

    Р/с №
    Орта есеппен алғанда бір жылдағы бухгалтерлік есеп-есеп беру құжаты айналымы, бірлік, мыналарға дейін:
    Сандық норматив, адам
    1
    5000
    1,19
    2
    10000
    1,59
    3
    15000
    1,99
    4
    20000
    2,39
    5
    25000
    2,79
    6
    30000
    3,19
    7
    35000
    3,59
    8
    40000
    3,99
    9
    45000
    4,39
    10
    50000
    4,79

    13-тарау. Әскери қызметшілердің ақшалай үлесінжәне азаматтық персоналдың еңбекақысы есебін есепке алу, еңбекке ақы төлеу бойынша басқа да есеп

    Р/с №
    Орта есеппен алғанда бір жылдағы ұйым жеке құрамының тізімдік саны, адам, мыналарға дейін:
    Сандық норматив, адам
    1
    200
    0,90
    2
    400
    1,16
    3
    600
    1,41
    4
    800
    1,66
    5
    1000
    1,91
    6
    1200
    2,16
    7
    1400
    2,42
    8
    1600
    2,67
    9
    1800
    2,92
    10
    2000
    3,17

    14-тарау. Бухгалтерлік есеп және есептілік бөлігінде құрылымдық бөлімшемен жұмыс

    Р/с №
    Бір жылдағы құрылымдық бөлімше саны, мыналарға дейін:
    Сандық норматив, адам
    1
    5
    0,016
    2
    10
    0,031
    3
    15
    0,047
    4
    20
    0,062
    5
    25
    0,078

    15-тарау. Жеке құраммен ақшалай үлесті, зейнетақы аударымын есептеу мәселелері және басқа да есеп бойынша түсіндіру жұмысын жүргізу

    Р/с №
    Орта есеппен алғанда бір жылдағы ұйым жеке құрамының тізімдік саны, адам, мыналарға дейін:
    Сандық норматив, адам
    1
    200
    0,026
    2
    400
    0,052
    3
    600
    0,078
    4
    800
    0,104
    5
    1000
    0,130
    6
    1200
    0,156
    7
    1400
    0,182
    8
    1600
    0,208
    9
    1800
    0,234
    10
    2000
    0,260

    16-тарау. Әскери басқару органының және басқа ұйымның сұрау салуы бойынша анықтама, ақпарат дайындау

    Р/с №
    Орта есеппен алғанда бір жылдағы әскери басқару органының және басқа ұйымның сұрау салу саны, бірлік, мыналарға дейін:
    Сандық норматив, адам
    1
    400
    0,12
    2
    800
    0,24
    3
    1200
    0,36
    4
    1600
    0,48
    5
    2000
    0,60

    17-тарау. Түгендеуге қатысу

    Р/с №
    Орта есеппен алғанда бір жылдағы есепке алынатын актив саны, бірлік, мыналарға дейін:
    Сандық норматив, адам
    1
    20000
    0,082
    2
    40000
    0,164
    3
    60000
    0,246
    4
    80000
    0,328
    5
    100000
    0,410

    18-тарау. Пайдалану бөлімінің көрсетілетін қызметтерге ақша қаражаты қажеттілігін және жұмсалуын талдау

    Р/с №
    Бір жылдағы көрсетілетін қызмет түрі саны, бірлік, мыналарға дейін:
    Сандық норматив, адам
    1
    1
    0,254
    2
    2
    0,508
    3
    3
    0,762
    4
    4
    1,016
    5
    5
    1,271
    6
    6
    1,525
    7
    7
    1,779
    8
    8
    2,033

    19-тарау. Энергиямен жабдықтау ұйымына беру үшін коммерциялық есепке алу аспабының көрсеткішін тексеру

    Р/с №
    Бір жылдағы коммерциялық есепке алу аспабының саны, бірлік, мыналарға дейін:
    Сандық норматив, адам
    1
    140
    0,252
    2
    180
    0,324
    3
    220
    0,396
    4
    260
    0,468
    5
    300
    0,540

    20-тарау. Бухгалтерлік және қаржылық құжаттарды мұрағатқа тапсыру үшін дайындау

    Р/с №
    Бір жылда дайындалған мұрағаттық іс саны, бірлік, мыналарға дейін:
    Сандық норматив, адам
    1
    40
    0,112
    2
    80
    0,224
    3
    120
    0,336
    4
    160
    0,448
    5
    200
    0,560

    2-бөлім. Қазақстан Республикасы Қорғаныс министрлігінің мемлекеттік мекемелерінде бухгалтерлік есеп және қаржы қызметі жұмысына уақыт нормативі

    Р/c №
    Жұмыс атауы
    Өлшем бірлігі
    Нақты нормаланатын жұмыс түрін орындауға уақыт нормасы, Hуқі адам-сағат
    1
    2
    3
    4
    1
    Бюджеттік бағдарлама бойынша шығыс түрі бойынша есептеу
    бір бюджеттік бағдарламадағы бір шығыс ерекшелігі
    10,5
    2
    Бюд­жет­тік сұ­ра­ным­ды жа­сау және сүй­е­мел­деу
    бір бюд­жет­тік бағ­дар­ла­ма­да­ғы бір шы­ғыс ерекше­лі­гі
    6,0
    3
    Әс­ке­ри бас­қа­ру ор­га­ны үшін жиын­тық бюд­жет­тік сұ­ра­ным­ды жа­сау
    бір құ­ры­лым­дық бө­лім­ше­ден бір бюд­жет­тік бағ­дар­ла­ма­да­ғы бір шы­ғыс ерекше­лі­гі
    5,15
    4
    Әс­ке­ри бас­қа­ру ор­га­ны үшін бюд­жет­тік сұ­ра­ным­ды сүй­е­мел­деу
    бір бюд­жет­тік өті­нім
    40
    5
    Жеке қаржыландыру жоспарын жасау
    бір шығыс ерекшелігі
    1
    6
    Жеке қаржыландыру жоспарларына өзгерістер енгізуге өтінімді дайындау және ұсыну
    жеке қаржыландыру жоспарларына өзгерістер енгізуге бір өтінім
    15
    7
    Әскери басқару органы үшін жеке қаржыландыру жоспарын жинақтап жасау
    бір құрылымдық бөлімшеден бір жеке қаржыландыру жоспарындағы бір шығыс ерекшелігі
    1,6
    8
    Әскери басқару органы үшін жеке қаржыландыру жоспарына өзгерістер енгізуге өтінім дайындау және жинақтап ұсыну
    бір құрылымдық бөлімшеден жеке қаржыландыру жоспарына өзгерістер енгізуге бір өтінім
    16,5
    9
    Бюджет қаражатының игерілуін талдау
    бір шығыс ерекшелігі бойынша бір талдау
    1,8
    10
    Әскери басқару органы үшін бюджет қаражатының игерілуін жинақтап талдау
    бір құрылымдық бөлімшеден бір шығыс ерекшелігі бойынша бір талдау
    0,6
    11
    «Қазынашылық-Клиент» бағдарламасында жұмыс кезінде азаматтық-құқықтық мәміле дайындау және қазынашылық органында тіркеу
    азаматтық-құқықтық мәмілені тіркеуге бір өтінім
    1,94
    12
    «Қазынашылық-Клиент» бағдарламасынсыз жұмыс кезінде азаматтық-құқықтық мәміле дайындау және қазынашылық органында тіркеу
    азаматтық-құқықтық мәмілені тіркеуге бір өтінім
    2,8
    13
    «Қазынашылық-Клиент» бағдарламасында жұмыс кезінде төлем құжатын іске асыру
    бір төлем құжаты
    1,1
    14
    «Қазынашылық-Клиент» бағдарламасынсыз жұмыс кезінде төлем құжатын іске асыру
    бір төлем құжаты
    2,2
    15
    Шарттың орындалуын мониторингтеу және есеп беру
    бір шарт
    5,6
    16
    Өнім берушімен жұмысты ұйымдастыру
    бір шарт
    2,76
    Негізгі құралды және материалдық емес активті есепке алу
    17
    Негізгі құралды/материалдық емес активті қабылдау-тапсыру (өткізу) актісін іске асыру
    бір шартты құжат
    0,09
    18
    Негізгі құралды ішкі ауыстыруға жүкқұжатіске асыру
    бір шартты құжат
    0,05
    19
    Активтерді басқа жаққа беруге жүкқұжат іске асыру
    бір шартты құжат
    0,05
    20
    Негізгі құрал объектісін шығаруға (есептен шығаруға) актіні іске асыру
    бір шартты құжат
    0,08
    21
    Активтің анықталғанақауы туралы актіні іске асыру
    бір шартты құжат
    0,08
    22
    Негізгі құрал объектісін есепке алудың мүкәммалдық карточкасын жасау
    бір шартты құжат
    0,05
    23
    Материалдық емес активті есепке алу карточкасын жасау
    бір шартты құжат
    0,05
    24
    Амортизация ведомосын жасау
    бір шартты құжат
    0,17
    25
    Негізгі құралдың түгендеу тізімдемесін іске асыру
    бір шартты құжат
    0,17
    26
    Материалдық емес активтің түгендеу тізімдемесін іске асыру
    бір шартты құжат
    0,09
    27
    Материалдық есеп беруді (қойма бойынша) тексеру және қабылдау
    бір шартты құжат
    0,50
    28
    Материалдық есеп беруді (актив бойынша) тексеру және қабылдау
    бір шартты құжат
    0,50
    29
    Мем­ле­кет­тік ме­ке­ме­лер үшін бух­гал­тер­лік құ­жат­та­ма ны­сан­да­ры 438-ны­са­ны ұзақ мер­зім­ді ак­тив­тер­ді шы­ға­ру және ор­на­ла­сты­ру бой­ын­ша жи­нақ­тау ве­до­мо­сы – 9-ме­мо­ри­ал­дық ор­дер­ді жа­сау және тек­се­ру
    бір шар­тты құ­жат
    0,50
    30
    Мем­ле­кет­тік ме­ке­ме­лер үшін бух­гал­тер­лік құ­жат­та­ма ны­са­ны 326-ОС ны­са­ны ай­на­лым ве­до­мо­сын жа­сау
    бір шар­тты құ­жат
    0,17
    31
    Мем­ле­кет­тік ме­ке­ме­лер үшін бух­гал­тер­лік құ­жат­та­ма ны­сан­да­ры 326-ННҚ ны­са­ны ай­на­лым ве­до­мо­сын жа­сау
    бір шар­тты құ­жат
    0,17
    32
    Баланстан тыс шот бойынша айналым ведомосын жасау
    бір шартты құжат
    0,17
    Қорды есепке алу
    33
    Сенімхат ресімдеу
    бір шартты құжат
    0,08
    34
    Берілген сенімхатты есепке алу журналына жазба жасау
    бір шартты құжат
    0,07
    35
    Мем­ле­кет­тік ме­ке­ме­лер үшін бух­гал­тер­лік құ­жат­та­ма ны­сан­да­ры 429-ны­са­ны за­пас­тар­ды қа­был­дау ак­ті­сін іс­ке асы­ру
    бір шар­тты құ­жат
    0,08
    36
    Тауар-материалдық қорды есептен шығару актісін іске асыру
    бір шартты құжат
    0,08
    37
    Отынды қабылдау бойынша тауар-көліктік жүкқұжатты іске асыру
    бір шартты құжат
    0,09
    38
    Шот-фактураны іске асыру
    бір шартты құжат
    0,09
    39
    Отынды іріктеу актісін іске асыру
    бір шартты құжат
    0,09
    40
    Материалдық ведомосты іске асыру
    бір шартты құжат
    0,17
    41
    Материалдық құндылық қозғалысының айналым ведомосын жасау
    бір шартты құжат
    0,17
    42
    Материалдық есеп беруді тексеру және қабылдау
    бір шартты құжат
    0,17
    43
    Отын бойынша материалдық есеп беруді тексеру және қабылдау
    бір шартты құжат
    0,17
    44
    Тауар-материалдық құндылықты түгендеу тізімдемесін іске асыру
    бір шартты құжат
    0,17
    45
    Мем­ле­кет­тік ме­ке­ме­лер үшін бух­гал­тер­лік құ­жат­та­ма ны­сан­да­ры 398-ны­са­ны азық-тү­лік өні­мі­нің кі­рі­сі бой­ын­ша жи­нақ­тау ве­до­мо­ста­ры­ның жиы­ны – 11-ме­мо­ри­ал­дық ор­дер­ді жа­сау және тек­се­ру
    бір шар­тты құ­жат
    0,17
    46
    Мем­ле­кет­тік ме­ке­ме­лер үшін бух­гал­тер­лік құ­жат­та­ма ны­сан­да­ры 411-ны­са­ны азық-тү­лік шы­ғы­сы бой­ын­ша жи­нақ­тау ве­до­мо­ста­ры­ның жиы­ны – 12-ме­мо­ри­ал­дық ор­дер­ді жа­сау және тек­се­ру
    бір шар­тты құ­жат
    0,17
    47
    Мем­ле­кет­тік ме­ке­ме­лер үшін бух­гал­тер­лік құ­жат­та­ма ны­сан­да­ры 396-ны­са­ны ма­те­ри­ал­дар­дың шы­ғы­сы бой­ын­ша жи­нақ­тау ве­до­мо­сы – 13-ме­мо­ри­ал­дық ор­дер­ді жа­сау және тек­се­ру
    бір шар­тты құ­жат
    0,17
    48
    Мем­ле­кет­тік ме­ке­ме­лер үшін бух­гал­тер­лік құ­жат­та­ма ны­сан­да­ры 438-ны­са­ны ар­найы ки­ім­ді және бас­қа да же­ке пай­да­ла­ну­да­ғы бас­қа да заттар­ды шы­ға­ру және ор­на­ла­сты­ру бой­ын­ша жи­нақ­тау ве­до­мо­сы – 10-ме­мо­ри­ал­дық ор­дер­ді жа­сау және тек­се­ру
    бір шар­тты құ­жат
    0,17
    49
    Кіріс ордерін іске асыру
    бір шартты құжат
    0,07
    50
    Қорды ішкі ауыстыруға жүкқұжатты іске асыру
    бір шартты құжат
    0,07
    51
    Лимиттік-жинау картасын іске асыру
    бір шартты құжат
    0,08
    52
    Талап-жүкқұжатты іске асыру
    бір шартты құжат
    0,07
    53
    Материалды басқа жаққа беруге жүкқұжатты іске асыру
    бір шартты құжат
    0,08
    54
    Азық-түлік өнімінің кірісі бойынша ведомосты іске асыру
    бір шартты құжат
    0,17
    55
    Азық-түлік өнімінің шығысы бойынша ведомосты іске асыру
    бір шартты құжат
    0,17
    56
    Тауарлар шығысы туралы актіні іске асыру
    бір шартты құжат
    0,17
    57
    Тауар-материалдық құндылық қалдығын есепке алу ведомосын іске асыру
    бір шартты құжат
    0,17
    58
    Арнайы киімді, арнайы аяқ киімді беруді есепке алу ведомосын іске асыру
    бір шартты құжат
    0,08
    59
    Арнайы киімді және басқа да жеке пайдаланудағы заттарды шығару және ауыстыру ведомосын іске асыру
    бір шартты құжат
    0,08
    60
    Материалдық құралды есепке алу кітабына жазба жасау
    бір шартты құжат
    0,08
    61
    Мем­ле­кет­тік ме­ке­ме­лер үшін бух­гал­тер­лік құ­жат­та­ма ны­сан­да­ры М-17 ны­са­ны қор­ды қой­ма­да есеп­ке алу кі­та­бы­на жа­з­ба жа­сау
    бір шар­тты құ­жат
    0,08
    62
    Бағалы сыйлықты есепке алу кітабына жазба жасау
    бір шартты құжат
    0,08
    Ақша және есеп айырысу операциясын есепке алу
    63
    Кіріс кассалық ордерін іске асыру
    бір шартты құжат
    0,07
    64
    Шығыс кассалық ордерін іске асыру
    бір шартты құжат
    0,07
    65
    КО-3а нысанының кіріс және шығыс кассалық құжаттарын тіркеу журналына жазба жасау
    бір шартты құжат
    0,07
    66
    КО-4 нысанының кассалық кітабын жасау және тексеру
    бір шартты құжат
    0,07
    67
    Мем­ле­кет­тік ме­ке­ме­лер үшін бух­гал­тер­лік құ­жат­та­ма ны­сан­да­ры 453-ны­са­ны мақ­сат­ты ар­на­луы бой­ын­ша қол­ма-қол ақ­ша­ны пай­да­ла­ну­ды ба­қы­лау кі­та­бын жа­сау және тек­се­ру
    бір шар­тты құ­жат
    0,08
    68
    Кассир қабылдаған және берген ақша қаражатын есепке алу кітабын жасау және тексеру
    бір шартты құжат
    0,07
    69
    Орындалған жұмыс актісін іске асыру
    бір шартты құжат
    0,07
    70
    Авизо-хабарлама жазу
    бір шартты құжат
    0,14
    71
    Шот-фактураны іске асыру
    бір шартты құжат
    0,09
    72
    Мем­ле­кет­тік ме­ке­ме­лер үшін бух­гал­тер­лік құ­жат­та­ма ны­сан­да­ры 381-ны­са­ны Ақы­лы қыз­мет­тер қол­ма-қол ақ­ша­ны ба­қы­лау шот­та­рын­да­ғы, Де­ме­у­ші­лік, қай­ы­рым­ды­лық кө­мек қол­ма-қол ақ­ша­ны ба­қы­лау шот­та­рын­да­ғы, Ақ­ша қа­ра­жа­тын уа­қыт­ша ор­на­ла­сты­ру қол­ма-қол ақ­ша­ны ба­қы­лау шот­та­рын­да­ғы, Жер­гі­лік­ті өзін-өзі бас­қа­ру қол­ма-қол ақ­ша­ны ба­қы­лау шот­та­рын­да­ғы, Ны­са­на­лы қар­жы­лан­ды­ру қол­ма-қол ақ­ша­ны ба­қы­лау шот­та­рын­да­ғы, Сырт­қы қары­здар мен грант­тар бой­ын­ша бюд­жет­тік ин­ве­сти­ци­я­лық жо­ба­ның ше­тел ва­лю­та­сын­да­ғы шот­та­рын­да және ар­найы шот­тар­да­ғы ақ­ша қа­ра­жа­тын есеп­ке алу­дың жи­нақ­тау ве­до­мо­сы – 3-ме­мо­ри­ал­дық ор­дер­ді жа­сау және тек­се­ру
    бір шар­тты құ­жат
    0,50
    73
    Мем­ле­кет­тік ме­ке­ме­лер үшін бух­гал­тер­лік құ­жат­та­ма ны­сан­да­ры 408-ны­са­ны ұй­ым­дар­мен есеп ай­ы­ры­су бой­ын­ша жи­нақ­тау ве­до­мо­сы – 6-ме­мо­ри­ал­дық ор­дер­ді жа­сау және тек­се­ру
    бір шар­тты құ­жат
    0,50
    74
    Мем­ле­кет­тік ме­ке­ме­лер үшін бух­гал­тер­лік құ­жат­та­ма ны­сан­да­ры 408-ны­са­ны аван­стық тө­лем­дер тәр­ті­бін­де есеп ай­ы­ры­су бой­ын­ша жи­нақ­тау ве­до­мо­сы – 7-ме­мо­ри­ал­дық ор­дер­ді жа­сау және тек­се­ру
    бір шар­тты құ­жат
    0,50
    75
    Дебиторлық және кредиторлық берешекті түгендеу актісін іске асыру
    бір шартты құжат
    0,17
    76
    Алдағы кезең шығысын түгендеу актісін іске асыру
    бір шартты құжат
    0,17
    77
    Аванстық есеп беруді іске асыру
    бір шартты құжат
    0,09
    78
    Мем­ле­кет­тік ме­ке­ме­лер үшін бух­гал­тер­лік құ­жат­та­ма ны­сан­да­ры 381-ны­са­ны кас­са­лық опе­ра­ци­я­лар бой­ын­ша жи­нақ­тау ве­до­мо­сы – 1-ме­мо­ри­ал­дық ор­дер­ді жа­сау және тек­се­ру
    бір шар­тты құ­жат
    0,50
    79
    Мем­ле­кет­тік ме­ке­ме­лер үшін бух­гал­тер­лік құ­жат­та­ма ны­сан­да­ры 381-ны­са­ны мем­ле­кет­тік ме­ке­ме­нің код­та­рын­да қа­ра­жат қоз­ға­лы­сы бой­ын­ша жи­нақ­тау ве­до­мо­сы – 2-ме­мо­ри­ал­дық ор­дер­ді жа­сау және тек­се­ру
    бір шар­тты құ­жат
    0,50
    80
    Мем­ле­кет­тік ме­ке­ме­лер үшін бух­гал­тер­лік құ­жат­та­ма ны­сан­да­ры 386-ны­са­ны есеп бе­ре­тін тұ­лға­лар­мен есеп ай­ы­ры­су бой­ын­ша жи­нақ­тау ве­до­мо­сы – 8-ме­мо­ри­ал­дық ор­дер­ді жа­сау және тек­се­ру
    бір шар­тты құ­жат
    0,50
    81
    Мем­ле­кет­тік ме­ке­ме­лер үшін бух­гал­тер­лік құ­жат­та­ма ны­сан­да­ры 409-б ны­са­ны ак­тив­тер­ді бас­қа­ру­дан кі­рі­сті ауда­ру­дың жи­нақ­тау ве­до­мо­сы – 17-ме­мо­ри­ал­дық ор­дер­ді жа­сау және тек­се­ру
    бір шар­тты құ­жат
    0,50
    82
    Қал­ған опе­ра­ци­я­лар және «Тү­зет­пе» опе­ра­ци­я­ла­ры бой­ын­ша Мем­ле­кет­тік ме­ке­ме­лер үшін бух­гал­тер­лік құ­жат­та­ма ны­сан­да­ры 274-ны­са­ны же­ке ме­мо­ри­ал­дық ор­дер­ле­рін жа­сау және тек­се­ру
    бір шар­тты құ­жат
    0,50
    83
    Мем­ле­кет­тік ме­ке­ме­лер үшін бух­гал­тер­лік құ­жат­та­ма ны­сан­да­ры 448-ны­са­ны қа­таң есеп­ке алы­на­тын блан­кі­лер­ді (оның ішін­де ақ­ша­лай ат­те­стат­тар­ды) есеп­теу бой­ын­ша кі­ріс-шы­ғыс кі­та­бын жа­сау және тек­се­ру
    бір шар­тты құ­жат
    0,17
    84
    Әскери тасымалдау құжатының бланкісі бойынша қатаң есептіліктегі бланкіні есепке алу журналын жасау және тексеру
    бір шартты құжат
    0,09
    85
    Қатаң есептіліктегі бланкіні (оның ішінде ақша аттестатын) түгендеу актісін іске асыру
    бір шартты құжат
    0,14
    86
    Қатаң есептіліктегі бланкіні (оның ішінде ақша аттестатын) есептен шығару актісін іске асыру
    бір шартты құжат
    0,09
    87
    Әскери тасымалдау құжатын есептен шығару актісін іске асыру
    бір шартты құжат
    0,09
    88
    Коммуналдық қызметті қалпына келтірудің бухгалтерлік анықтамасын жасау және тексеру
    бір шартты құжат
    0,14
    89
    Ерекшеліктер бойыншаақша қаражаты қалдығын Қазынашылықпен салыстырып тексеру
    бір шартты құжат
    0,07
    90
    Қазынашылықтың бекітілген нысандары бойынша үзінді алу
    бір шартты құжат
    0,07
    91
    5-15А нысаны бойынша үзінді алу
    бір шартты құжат
    0,07
    Салық операцияларын есепке алу
    92
    Кеден одағы шеңберінде қосымша кұн салығы бойынша декларация жасау және тексеру
    бір шартты құжат
    3,64
    93
    Кедендік декларацияжасау және тексеру
    бір шартты құжат
    3,67
    94
    Қоршаған ортаға әсер ету туралы декларация жасау және тексеру
    бір шартты құжат
    3,64
    95
    Мемлекеттік баж төлеуге төлем тапсырысын іске асыру
    бір шартты құжат
    0,16
    96
    Салықтық және кедендік төлембойынша авизо-хабарлама жазу
    бір шартты құжат
    0,17
    97
    Кеден және салық органымен салыстырып тексеру
    бір шартты құжат
    0,19
    98
    Әрбір қызметкерге жеке табыс салығын және әлеуметтік салықты есептеу және оны ұстау бойынша есеп
    бір шартты құжат
    1,17
    99
    Жеке табыс салығын және әлеуметтік салықты есептеу бойынша жиынтық есеп
    бір шартты құжат
    1,54
    100
    Жеке табыс салығы және әлеуметтік салық бойынша декларация жасау және тексеру
    бір шартты құжат
    2,08
    Жиынтық-баланстық операцияны есепке алу, есептілікті жасау және ұсыну
    101
    Шот бойынша айналым-сальдолық ведомосты жасау және тексеру (Басты кітап)
    бір шартты құжат
    2,06
    102
    Бухгалтерлік балансты жасау
    бір шартты құжат
    2,15
    103
    Қаржылық қызмет нәтижесі туралы есеп беруді жасау
    бір шартты құжат
    2,15
    104
    Қаржыландыру көздері бойынша мемлекеттік мекеменің шоттарындағы ақша қозғалысы туралы есеп беруді жасау
    бір шартты құжат
    2,15
    105
    Таза активтердің/капиталдың өзгерістері туралы есеп беруді жасау
    бір шартты құжат
    2,15
    106
    Түсіндірме жазбаны жасау
    бір шартты құжат
    2,15
    107
    ҚЕ-2-КБ-Б нысаны бойынша кредиторлық берешек туралы есеп беруді жасау
    бір шартты құжат
    2,07
    108
    ҚЕ-2-КБ-Ө нысаны бойынша кредиторлық берешек туралы есеп беруді жасау
    бір шартты құжат
    2,07
    109
    ҚЕ-1-ДБ-Б нысаны бойынша дебиторлық берешек туралы есеп беруді жасау
    бір шартты құжат
    2,07
    110
    ҚЕ-1-ДБ-Ө нысаны бойынша дебиторлық берешек туралы есеп беруді жасау
    бір шартты құжат
    2,07
    111
    Қаржыландыру жоспарының атқарылуы бойынша есеп беруді жасау
    бір шартты құжат
    2,07
    112
    Актив қозғалысы туралы есеп беруді жасау
    бір шартты құжат
    2,15
    113
    Материалдық қор қозғалысы туралы есеп беруді жасау
    бір шартты құжат
    2,15
    114
    Мемлекеттік мекемедегі материалдық құндылықтың жәнеақша қаражатының жетіспеуі мен ұрлануы туралы есеп беруді жасау
    бір шартты құжат
    2,15
    115
    Шығыстар бойынша жиынтық есеп беруді жасау(4-20-нысан)
    бір шартты құжат
    2,15
    116
    Жеке лауазым мен кәсіп бойынша жұмыскердің еңбекақы мөлшері бойынша есеп беруді жасау
    бір шартты құжат
    1,08
    117
    Еңбек бойынша есеп беруді жасау
    бір шартты құжат
    1,00
    118
    Ұйым желісі, штаттары, контрагенттері туралы мәлімет дайындау
    бір шартты құжат
    1,00
    119
    Штаттық және тізімдік сан туралы есеп беруді жасау
    бір шартты құжат
    0,50
    120
    Жиынтық жылдық кіріс және ұсталған табыс салығы туралы анықтама дайындау
    бір шартты құжат
    0,50
    121
    Қаржы қызметінің кадрлармен жасақталуы туралы есеп беруді жасау
    бір шартты құжат
    0,50
    122
    Анықталған қаржылық бұзушылық, материалдық құндылықтың жетіспеуі мен ұрлануы және келтірілген нұқсанның орнын толтыруға өндіріп алу туралы мәлімет жинау және жасау
    бір шартты құжат
    0,50
    123
    Есепті кезеңде жоғалту, ұрлау мен жетіспеу бойынша мәлімет жинау және жасау
    бір шартты құжат
    0,50
    124
    Тексеру саны, қаржылық бұзушылық пен қабылданған шаралар туралы мәлімет жинау және жасау
    бір шартты құжат
    0,50
    125
    Қатаң есептіліктегі бланк қозғалысы мен қолда бары бойынша есеп беруді жасау
    бір шартты құжат
    0,50
    126
    Әскери тасымалдау құжатының бланкісі қозғалысы бойынша есеп беруді жасау
    бір шартты құжат
    0,50
    127
    Басшылықтың талабы бойынша жеке тұтынушылар бойынша анықтама дайындау
    бір шартты құжат
    0,54
    128
    Ақша қаражатының бар болуы туралы анықтамажасау
    бір шартты құжат
    0,50
    129
    Іссапар шығысынаақша қаражатын жұмсау туралы мәлімет жинау және жасау
    бір шартты құжат
    0,50
    130
    Қызметтік іссапар жоспарын орындау туралы мәлімет жасау
    бір шартты құжат
    0,50
    131
    Шығыс бойынша есеп беруді жасау
    бір шартты құжат
    0,50
    132
    Кіріс бойынша есеп беруді жасау
    бір шартты құжат
    0,50
    133
    Алынған авизо-хабарлама тізілімін жасау
    бір шартты құжат
    0,50
    134
    Жіберілген авизо-хабарлама тізілімін жасау
    бір шартты құжат
    0,50
    135
    Ұзақ мерзімді активті есептен шығару тізілімін жасау
    бір шартты құжат
    0,50
    136
    Арнайы киімді есептен шығару тізілімін жасау
    бір шартты құжат
    0,50
    137
    Алынған авизо-хабарлама (басқа государственный орган) тізілімін жасау
    бір шартты құжат
    0,50
    138
    Жіберілген авизо-хабарлама (басқа государственный орган) тізілімін жасау
    бір шартты құжат
    0,50
    139
    Қаржыландыру жоспары бойынша ақша қаражатын игеру туралы анықтама-баяндама жасау
    бір шартты құжат
    0,50
    140
    Бюджеттік бағдарлама іс-шараларының жауапты орындаушыларын қаржыландыру бағдарламалары бойынша жиынтық шығыс кестесін жасау
    бір шартты құжат
    0,50
    Әскери қызметшілерге ақшалай үлес төлеу
    141
    Төлемге тізім жасау
    бір шартты құжат
    1,07
    142
    Төлемге шот жасау
    бір шартты құжат
    0,17
    Азаматтық және техникалық персоналға жалақы төлеу
    143
    Төлемге тізім жасау
    бір шартты құжат
    1,33
    144
    Төлемге шот жасау
    бір шартты құжат
    0,17
    Курсанттарға стипендия төлеу
    145
    Төлемге тізім жасау
    бір шартты құжат
    1,27
    146
    Төлемге шот жасау
    бір шартты құжат
    0,13
    Тұрғын үй-коммуналдық қызметтерге өтемақы есептеу
    147
    Төлемге тізім жасау
    бір шартты құжат
    1,07
    148
    Төлемге шот жасау
    бір шартты құжат
    0,17
    Тұрғын үй төлемін есептеу
    149
    Төлемге тізім жасау
    бір шартты құжат
    1,07
    150
    Төлемге шот жасау
    бір шартты құжат
    0,17
    Алимент ұстап қалу
    151
    Төлемге тізім жасау
    бір шартты құжат
    1,07
    152
    Төлемге шот жасау
    бір шартты құжат
    0,17
    Материалдық көмекті есептеу
    153
    Төлемге тізім жасау
    бір шартты құжат
    1,07
    154
    Төлемге шот жасау
    бір шартты құжат
    0,16
    Салықты ұстап қалу
    155
    Жеке табыс салығына төлемге шотты жасау
    бір шартты құжат
    1,07
    156
    Әлеуметтік салық бойынша төлемге шот жасау
    бір шартты құжат
    1,07
    157
    Бюджет кірісіне ұстауға төлемге шот жасау
    бір шартты құжат
    1,07
    Әлеуметтік аударымды есептеу
    158
    Төлемге тізім жасау
    бір шартты құжат
    1,07
    159
    Төлемге шот жасау
    бір шартты құжат
    0,17
    Сауықтыруға арналған жәрдемақы есептеу
    160
    Төлемге тізім жасау
    бір шартты құжат
    0,49
    161
    Сауықтыруға арналғанжәрдемақы төлеуге шот жасау
    бір шартты құжат
    0,17
    Орташа жалақыны есептеу
    162
    Төлемге тізім жасау
    бір шартты құжат
    1,07
    163
    Төлемге шот жасау
    бір шартты құжат
    0,17
    Көтерме жәрдемақыны есептеу
    164
    Төлемге тізім жасау
    бір шартты құжат
    1,07
    165
    Көтерме жәрдемақы төлеуге шот жасау
    бір шартты құжат
    0,17
    Жұмыстан шығу жәрдемақысын есептеу
    166
    Төлемге тізім жасау
    бір шартты құжат
    1,07
    167
    Төлемге шот жасау
    бір шартты құжат
    0,17
    Қызметтік іссапарға шығысты өтеу
    168
    Қызметтік іссапарға шығысты өтеуге тізім жасау
    бір шартты құжат
    1,07
    169
    Төлемге шот жасау
    бір шартты құжат
    0,17
    Әскери қызметшілердің зейнетақы аударымын есептеу
    170
    Әскери қызметшілер тізімін жасау
    бір шартты құжат
    1,07
    171
    Төлемге шот жасау
    бір шартты құжат
    0,17
    Әскери қызметшілердің өз мүлкін тасымалдау үшін ақша төлеу
    172
    Төлемге тізім жасау
    бір шартты құжат
    0,49
    173
    Төлемге шот жасау
    бір шартты құжат
    0,17
    Азаматтық персоналдың зейнетақы жарнасын есептеу
    174
    Азаматтық персонал тізімін жасау
    бір шартты құжат
    1,07
    175
    Төлемге шот жасау
    бір шартты құжат
    0,17
    Пайдаланылмаған демалыс үшін өтемақы есептеу
    176
    Төлемге тізім жасау
    бір шартты құжат
    1,07
    177
    Төлемге шот жасау
    бір шартты құжат
    0,17
    Еңбекке уақытша жарамсыздығы бойынша әлеуметтік жәрдемақы есептеу
    178
    Төлемге тізім жасау
    бір шартты құжат
    1,07
    179
    Төлемге шот жасау
    бір шартты құжат
    0,17
    180
    Қаржы қызметін көрсетуге шот жасау (банк комиссиясы)
    бір шартты құжат
    0,17
    181
    Есепті-төлем ведомосын жасау
    бір шартты құжат
    3,23
    182
    Төлем ведомосын тіркеу журналын жасау
    бір шартты құжат
    0,17
    183
    Стандартты емес, қосымша төлем кезінде қосымшаны (есеп) жасау
    бір шартты құжат
    3,30
    184
    Есеп айырысу парағын жасау және беру
    бір шартты құжат
    0,14
    185
    Мем­ле­кет­тік ме­ке­ме­лер үшін бух­гал­тер­лік құ­жат­та­ма ны­сан­да­ры 405-ны­са­ны жа­ла­қы мен сти­пен­дия бой­ын­ша есеп ай­ы­ры­су ве­до­мо­ста­ры­ның жиын­тығы – 5-ме­мо­ри­ал­дық ор­дер­ді жа­сау және тек­се­ру
    бір шар­тты құ­жат
    3,30
    186
    Әскери қызметшілерді есепке алу кітабына жазба жасау
    бір шартты құжат
    0,17
    187
    Жылдық жиынтық кіріс және ұсталған табыс салығы туралы анықтама жасау
    бір шартты құжат
    0,50
    188
    Табыс туралы анықтаманы тіркеу журналына жазба жасау
    бір шартты құжат
    0,14
    189
    Ақшалай шығынды және өндіріп алуды есепке алу кітабына жазба жасау
    бір шартты құжат
    0,14
    190
    Атқару парағын есепке алу кітабына жазба жасау
    бір шартты құжат
    0,14
    191
    Әскери қызметшілердің ақшалай үлесінің жеке карточкасын (ақшалай аттестат) толтыру
    бір шартты құжат
    0,14
    192
    Мем­ле­кет­тік ме­ке­ме­лер үшін бух­гал­тер­лік құ­жат­та­ма ны­сан­да­ры 441-ны­са­ны де­по­зит­ке са­лын­ған жа­ла­қы мен сти­пен­ди­я­ны тал­да­ма­лық есеп­ке алу кі­та­бы­на жа­з­ба жа­сау
    бір шар­тты құ­жат
    0,17
    193
    Әскери қызметшілерге төлемді есепке алу кестесін жасау
    бір шартты құжат
    2,07
    194
    Азаматтық персоналға төлемді есепке алу кестесін жасау
    бір шартты құжат
    2,10
    195
    Әскери қызметшілердің және азаматтық персоналдыңкарт-шотына аударғаны үшін банкке төленетін қаржы қызметтерін есепке алу ведомосын жасау
    бір шартты құжат
    2,10
    196
    Мем­ле­кет­тік ме­ке­ме­лер үшін бух­гал­тер­лік құ­жат­та­ма ны­сан­да­ры 437-ны­са­ны али­мент­ті өн­ді­ріп алу ту­ра­лы орын­да­у­шы­лық па­рақ­ты есеп­ке алу кі­та­бы­на жа­з­ба жа­сау
    бір шар­тты құ­жат
    0,14
    197
    Берілген ақшалай аттестатты тіркеу кітабына жазба жасау
    бір шартты құжат
    0,14
    198
    Жұмыс уақытын пайдалануды есепке алу табелін пысықтау
    бір шартты құжат
    0,14
    199
    Мем­ле­кет­тік ме­ке­ме­лер үшін бух­гал­тер­лік құ­жат­та­ма ны­сан­да­ры 451-ны­са­ны мін­дет­ті зей­не­та­қы жар­на­ла­рын есеп­ке алу кар­точ­ка­сын жа­сау
    бір шар­тты құ­жат
    0,14
    200
    Мем­ле­кет­тік ме­ке­ме­лер үшін бух­гал­тер­лік құ­жат­та­ма ны­сан­да­ры 463-ны­са­ны пай­да­ла­ныл­ма­ған де­ма­лы­стар бой­ын­ша ре­зерв есе­бін жа­сау
    бір шар­тты құ­жат
    0,14
    201
    Мем­ле­кет­тік ме­ке­ме­лер үшін бух­гал­тер­лік құ­жат­та­ма ны­сан­да­ры 285-ны­са­ны ай­на­лым ве­до­мо­сын жа­сау және тек­се­ру
    бір шар­тты құ­жат
    3,15
    202
    Әскери басқару органы үшін бухгалтерлік есеп пен есептілікті жүргізу бөлігінде құрылымдық бөлімшемен жұмыс
    бір құрылымдық бөлімше
    6
    203
    Ақшалай үлесті, зейнетақы аударымын есептеу және басқа да есеп мәселелері бойынша түсіндіру жұмысын жүргізу
    бір түсіндірме
    0,25
    204
    Әскери басқару органының және басқа ұйымның сұрау салуына жауап дайындау
    бір сұрау салу
    0,5
    205
    Түгендеуге қатысу
    бір актив
    0,008
    206
    Пайдалану бөліміне көрсетілетін қызметтерге ақша қаражаты қажеттілігін және жұмсалуын талдау
    бір көрсетілетін қызмет түрін бір талдау
    41,5
    207
    Энергиямен жабдықтау ұйымына беру үшін коммерциялық есепке алу аспабының көрсеткішін тексеру
    бір коммерциялық есепке алу аспабын бір тексеру
    0,30
    208
    Мұрағатқа тапсыру үшін бухгалтерлік және қаржылық құжаттарды дайындау
    дайындалған бірмұрағат ісі
    5,5

    Мәтін танысу мақсатында ұсынылған; ресми қолдану үшін Қазақстан Республикасы заңнамасының қолданыстағы редакциясымен салыстырыңыз.