memleket.kz

    Ақкөл ауданы бойынша 2024-2029 жылдарға арналған коммуналдық қалдықтарды басқару жөніндегі бағдарламаны бекіту туралы

    ҚолданыстағыМәслихаттың актісі тіркелмеген
    Нұсқаның өзектілігі
    Қолданыстағы

    Ақкөл ауданы бойынша 2024-2029 жылдарға арналған коммуналдық қалдықтарды басқару жөніндегі бағдарламаны бекіту туралы

    Қазақстан Республикасының Экология кодексінің 365-быбы 3-тармағының 1) тармақшасына сәйкес, Ақкөл аудандық мәслихаты ШЕШІМ ҚАБЫЛДАДЫ:

    1. Ақкөл ауданы бойынша 2024-2029 жылдарға арналған коммуналдық қалдықтарды басқару жөніндегі бағдарламасы осы шешімнің қосымшасына сәйкес бекітілсін.

    2. Оы шешім 2024 жылғы 1 қаңтардан бастап қолданысқа енгізіледі.

    Ақкөл аудандық мәслихатының төрағасы

    Д. Салыбекова

    Ақкөл аудандық мәслихатының

    2023 жылғы 22 желтоқсандағы

    № С 12-3 шешіміне

    қосымша

    Ақкөл ауданы бойынша 2024-2029 жылдарға арналған коммуналдық қалдықтарды басқару жөніндегі бағдарлама

    Кіріспе

    Осы Ақкөл ауданы бойынша 2024-2029 жылдарға арналған коммуналдық қалдықтарды басқару жөніндегі бағдарлама (бұдан әрі – Бағдарлама) Қазақстан Республикасының Экологиялық Кодексінің 365-бабы 3-тармағының 1) тармақшасына сәйкес әзірленді.

    Аудан аумағында сегіз ауылдық округ пен қалалық округ шекарасында орналасқан жиырма тоғыз елді мекен бар. Аудан тұрғындарының саны 24 888 (жиырма сегіз мың сегіз жүз сексен сегіз) адамды құрайды. Ауданның тұрғын үй қоры негізінен жеке тұрғын үйлерден тұрады, Ақкөл қаласындағы көп қабатты құрылыс 91 (тоқсан бір) бірлік көлеміндегі екі, үш, төрт, бес қабатты тұрғын үйлерден тұрады.

    Аудан ауылшаруашылық, ірі өнеркәсіптік кәсіпорындар жоқ. Аудан аумағы арқылы Республикалық маңызы бар «Астана-Бурабай» автомагистралі өтеді, Ак-куль теміржол станциясы бар.

    Табиғи ресурстарды сақтау және көбейту мемлекеттік органдар өздерінің барлық шешімдерінде ескеруі керек негізгі мәселелердің бірі болып табылады. Өндірістің тым сызықтық әдістері, тұтыну әдістері және қалдықтарды жою әдістері бүгінде өз шегіне жетіп отыр.

    Қалдықтарды басқару жөніндегі саяси жобаны әзірлеу табиғи кеңістіктердің, су ортасының, Топырақтың және ауаның қалдықтармен және оларды жеткіліксіз өңдеумен байланысты ластануын азайту арқылы халықтың өмір сүру жағдайларын айтарлықтай жақсартуға ықпал етеді.

    Ұлттық және халықаралық деңгейде биліктің еркі кеңінен бөлінеді. Табиғи ресурстарды пайдалануды шектеу және қоршаған ортаға әсерді азайту үшін қалдықтарды басқару әдістері барған сайын қалпына келтіру бағытында дамуы керек деген консенсус бар. Осылайша, циклдік экономика деп аталатын экономика, аумақтар, демек, азаматтар үшін құндылық құрудың қуатты тетігі болып табылады.

    Қалдықтарды басқарудың заманауи мәселелерін тиімді мемлекеттік саясатқа біріктіру оның барлығына пайда әкелетін қалдықтарды жинау және басқару әдістерін тұрақты енгізуді қамтамасыз ету үшін бірінші дәрежелі экологиялық өлшемді экономикалық тәсілмен біріктіруін талап етеді.

    Қалдықтарды басқару маңызды экологиялық мәселе, сонымен қатар маңызды экономикалық мәселе болып табылады және тиімділікті арттыру көптеген қатысушылардың әрекеттеріне байланысты, бірақ мемлекеттік органдарда бұл іске үлес қосу үшін көптеген құралдар бар.

    2. Қалдықтарды басқарудың ағымдағы жағдайын талдау

    2.1. Қалдықтарды басқарудың ағымдағы жағдайын бағалау

    Аудан аумағында жиырма тоғыз елді мекен бар, әр елді мекенде Советтік Социалистік Республикалар Одақтастығы кезеңінен бастап қалыптасқан тұрмыстық қалдықтар үйінділері бар. Бүгінгі күні бұл полигондар оларды заңдастырудың тиісті тетігінің болмауына байланысты ресімделмеген. Оларды пайдалану бүгінгі күнге дейін жалғасуда, полигондарды тиісті жағдайда ұстауды ауылдық округтердің әкімдіктері мен шаруашылық жүргізуші субъектілер жүзеге асырады. Бұл полигондарға тұрғын үйлерден, қоғамдық ғимараттар мен мекемелерден, сауда, қоғамдық тамақтандыру кәсіпорындарынан, көше және бақша-саябақ қоқыстарынан қалдықтар қабылданады. Барлық полигондар тұрғын үй құрылысынан және су көздерін санитарлық қорғау аймақтарынан алыс орналасқан.

    Органикалық қалдықтарды бөлек жинау, оларды сұрыптау, қайта пайдалану қажетті техникалық базаның болмауына, сондай-ақ электрмен жабдықтауға, сумен жабдықтауға және кәрізге қосылуға байланысты қиындықтарға байланысты жүзеге асырылмайды.

    Тұрмыстық қатты қалдықтардан жоспарлы-тұрақты тазалау тек Ақкөл қаласында жүргізіледі, бұл тұрғын үй секторы, кәсіпорындар, ұйымдар, мекемелер. Қамту пайызы 40 (қырық) пайыздан аспайды.

    Көпқабатты тұрғын үйлердің жанында тұрмыстық қалдықтарды жинауға арналған контейнерлер орнатылған арнайы алаңдар бар, абаттандырылған үйлердің бір бөлігіне тұрмыстық қалдықтарды шығаруға арналған арнайы техника қызмет көрсетеді, жиілігі аптасына екі рет. Қоғамдық ғимараттарда тұрмыстық қалдықтарға арналған контейнерлер де бар.

    Қатты тұрмыстық және өнеркәсіптік қалдықтар полигоны Ақкөл қаласынан оңтүстік-шығыс бағытта, «Акколь-Горкомхоз» шаруашылық жүргізу құқығындағы мемлекеттік коммуналдық кәсіпорын қызмет көрсететін, 1985 жылы ашылған, ауданы 25 га жер учаскесінде орналасқан. Қатты тұрмыстық қалдықтар полигонының орналасуы № 1 суретте көрсетілген.

    № 1 сурет-қатты тұрмыстық қалдықтар полигонының орналасуы

    Пайда болған қалдықтар Ақкөл қаласының қатты тұрмыстық қалдықтар полигонына орналастырылады.

    Тұрмыстық қатты қалдықтар қалдықтарының массасы жылдар бойынша бөліністе № 1 кестеде келтірілген.

    № 1 кесте

    Кезең
    Қалдықтардың көлемі, текше метр
    Қалдықтардың массасы, тонн
    2020 год
    38 700
    5998,5
    2021 год
    32 700
    5068,5
    2022 год
    36 600
    5673,0
    Ақкөл қаласындағы қатты тұрмыстық қалдықтардың морфологиялық құрамы № 2 кестеде келтірілген.
    № 2 кесте
    № р/с
    ҚТҚ түрі (фракциясы)
    Жалпы массадағы үлес, пайыз
    көп пәтерлі құрылыс
    жеке сектор
    1
    органикалық (тамақ) қалдықтары
    29,35
    42,37
    2
    картон
    4,46
    0,0
    3
    қағаз (газеттерді қоса)
    4,71
    2,08
    4
    қайта өңделетін пластмассалар
    2,42
    2,61
    5
    қайта өңделмейтін пластмассалар
    0,68
    0,48
    6
    пластикалық пакеттер
    2,89
    4,19
    7
    шыны маңдай
    9,87
    6,0
    8
    қара металдар
    0,76
    0,19
    9
    алюминий қаптамасы
    1,17
    1,78
    10
    тоқыма қалдықтары
    2,48
    0,99
    11
    электр және электрондық жабдықтардың қалдықтары
    0,22
    0,10
    12
    оқудан шығару (ұсақ фракция)
    4,17
    12,40
    13
    оқудан шығару (үлкен фракция)
    36,84
    26,56

    2.2. Соңғы үш жылдағы динамикадағы коммуналдық қалдықтарды басқаруды талдау (коммуналдық қалдықтарды басқару саласындағы күшті және әлсіз жақтарын талдау, коммуналдық қалдықтардың түзілу және жинақталу нормалары және қатты тұрмыстық қалдықтарды жинауға, тасымалдауға, сұрыптауға және көмуге арналған тарифтер бойынша нормативтік база)

    Қалдықтарды орналастыру үшін полигондар жоқ елді мекендердің қызметін алдын ала талдау көрсеткендей, қалдықтарды басқару бағдарламасын іске асыру бойынша жоспарлар жасау қажет. Осылайша, бір-біріне салыстырмалы түрде жақын орналасқан елді мекендер полигондарды салу бойынша жұмыс жоспарларын жасау кезінде аумақтылығы бойынша бірігіп, бірыңғай полигон салу процесін жүзеге асыра алады. Осылайша, қажетті іс-шаралар мен ақша қаражаттары тиімді және орынды іске асырылатын болады, бұл өз кезегінде осы халық үшін оң әсер ететін болады.

    Аудан аумағында жобалау-іздестіру жұмыстары жүргізілмеген, полигонды жобалау және кейіннен салу құнын бағалау мүмкін емес. Қызметтер, жұмыстар мен тауарлар құнының өсуіне байланысты шығындарға объективті баға беру және ақша қаражатын бюджеттік жоспарлау мәселесін қарастыру мүмкін емес.

    Қалдықтарды экологиялық қауіпсіз басқару саласындағы заңнамалық талаптардың бірі-қалдықтарды орналастыру ақысы. Коммуналдық қалдықтардың түзілу және жинақталу нормалары, сондай-ақ қатты тұрмыстық қалдықтарды жинауға, тасымалдауға, сұрыптауға және көмуге арналған тарифтер коммуналдық қалдықтардың түзілу және жинақталу нормаларын есептеу қағидалары бекітілгеннен кейін бекітілетін болады. Есептеулерге сәйкес қатты тұрмыстық қалдықтарды жинауға, тасымалдауға, сұрыптауға және көмуге арналған тарифтер: бір тұрғыннан айына абаттандырылған 415,00 теңге, бір тұрғыннан айына абаттандырылмаған 456,24 теңге, 1 текше метр бірлігіне жылдық тариф - 3 093,17 теңге (сомалар қосылған құн салығынсыз көрсетілген).

    Халыққа жүргізілген сауалнама барысында тұрғындардың үлесіне Қалдықтарды кәдеге жарату түрлері мен тәсілдері айқындалды. Бұл деректерді біз осы Бағдарламаның мақсаты мен міндеттерін анықтауда қолданамыз.

    Ақкөл қалалық округі

    Сауалнамаға қатысқандар саны: 120 (бір жүз жиырма) адам, үйлер санының 3 пайызды құрайды.

    Қалдықтардың түрі
    Кәдеге жарату тәсілі, сауалнамаға қатысқандардың үлесі
    Қайта пайдаланады
    Қабылдау пунктіне тапсырады
    Полигонға шығару үшін қойма
    Өртейді
    Іргелес учаскеге орналастырады
    Компост немесе жем үшін пайдаланады
    Пластикалық бөтелкелер
    12
    55
    13
    20
    0
    0
    Химиядан жасалған пластикалық қаптама және басқа пластик қалдықтары
    0
    22
    30
    48
    0
    0
    Шыны бөтелкелер
    1
    6
    94
    0
    0
    0
    Тоқыма қалдықтары
    6
    14
    22
    58
    0
    0
    Ағаш қалдықтары
    22
    0
    13
    65
    0
    0
    Электр құрылғыларының қалдықтары, соның ішінде батареялар мен батареялар
    4
    17
    74
    2
    3
    0
    Сұрыптаусыз қалдықтар қоспасы (шыны, пластик, тоқыма және тағы да басқа)
    0
    3
    97
    0
    0
    0
    Тамақ қалдықтары
    2
    0
    40
    0
    6
    52
    Ірі қара/жылқы терісі
    0
    34
    64
    2
    0
    0
    Ұсақ малдың/шошқаның терісі
    0
    34
    64
    2
    0
    0
    Құрылыс қалдықтары (кірпіш бетон, пластикалық терезелер)
    12
    6
    60
    0
    22
    0
    Құс тамшылары
    12
    0
    65
    0
    23
    0
    Сабан төсек қалдықтары
    20
    0
    50
    12
    18
    0
    Көң
    50
    0
    40
    0
    10
    0
    Күл
    12
    0
    63
    0
    25
    0
    Азат ауылы
    Сауалнамаға қатысқандар саны: 16 (он алты) адам, үйлер санының 5 пайызын құрайды.
    Қалдықтардың түрі
    Кәдеге жарату тәсілі, сауалнамаға қатысқандардың үлесі
    Қайта пайдаланады
    Қабылдау пунктіне тапсырады
    Полигонға шығару үшін қойма
    Өртейді
    Іргелес учаскеге орналастырады
    Компост немесе жем үшін пайдаланады
    Пластикалық бөтелкелер
    0
    2
    0
    98
    0
    0
    Химиядан жасалған пластикалық қаптама және басқа пластик қалдықтары
    0
    0
    0
    100
    0
    0
    Шыны бөтелкелер
    0
    3
    97
    0
    0
    0
    Тоқыма қалдықтары
    3
    0
    0
    97
    0
    0
    Ағаш қалдықтары
    20
    0
    0
    80
    0
    0
    Электр құрылғыларының қалдықтары, соның ішінде батареялар мен батареялар
    40
    31
    0
    9
    20
    0
    Сұрыптаусыз қалдықтар қоспасы (шыны, пластик, тоқыма және тағы да басқа)
    0
    0
    100
    0
    0
    0
    Тамақ қалдықтары
    0
    0
    0
    0
    0
    100
    Ірі қара/жылқы терісі
    0
    50
    50
    0
    0
    0
    Ұсақ малдың/шошқаның терісі
    0
    50
    50
    0
    0
    0
    Құрылыс қалдықтары (кірпіш бетон, пластикалық терезелер)
    0
    0
    100
    0
    6,7
    0
    Құс тамшылары
    0
    0
    80
    0
    20
    0
    Сабан төсек қалдықтары
    100
    0
    0
    0
    0
    0
    Көң
    100
    0
    0
    0
    0
    0
    Күл
    10
    0
    90
    0
    60
    0
    Қарасай ауылдық округі
    Сауалнамаға қатысқандар саны: 32 (отыз екі) адам, үйлер санының 10 пайызын құрайды.
    Қалдықтардың түрі
    Кәдеге жарату тәсілі, сауалнамаға қатысқандардың үлесі
    Қайта пайдаланады
    Қабылдау пунктіне тапсырады
    Полигонға шығару үшін қойма
    Өртейді
    Іргелес учаскеге орналастырады
    Компост немесе жем үшін пайдаланады
    Пластикалық бөтелкелер
    0
    0
    0
    100
    0
    0
    Химиядан жасалған пластикалық қаптама және басқа пластик қалдықтары
    0
    0
    0
    100
    0
    0
    Шыны бөтелкелер
    0
    0
    100
    0
    0
    0
    Тоқыма қалдықтары
    3
    0
    0
    97
    0
    0
    Ағаш қалдықтары
    22
    0
    0
    78
    0
    0
    Электр құрылғыларының қалдықтары, соның ішінде батареялар мен батареялар
    5
    55
    20
    5
    15
    0
    Сұрыптаусыз қалдықтар қоспасы (шыны, пластик, тоқыма және тағы да басқа)
    3
    0
    0
    96
    0
    0
    Тамақ қалдықтары
    0
    0
    0
    0
    0
    100
    Ірі қара/жылқы терісі
    7
    0
    0
    93
    0
    0
    Ұсақ малдың/шошқаның терісі
    0
    0
    0
    100
    0
    0
    Құрылыс қалдықтары (кірпіш бетон, пластикалық терезелер)
    11
    0
    89
    0
    0
    0
    Құс тамшылары
    23
    0
    77
    0
    0
    0
    Сабан төсек қалдықтары
    16
    0
    6
    2
    76
    0
    Көң
    40
    0
    0
    4
    56
    0
    Күл
    20
    0
    80
    0
    0
    0
    Кеңес ауылдық округі
    Сауалнамаға қатысқандар саны: 86 (сексен алты) адам, үйлер санының 17 пайызын құрайды.
    Қалдықтардың түрі
    Кәдеге жарату тәсілі, сауалнамаға қатысқандардың үлесі
    Қайта пайдаланады
    Қабылдау пунктіне тапсырады
    Полигонға шығару үшін қойма
    Өртейді
    Іргелес учаскеге орналастырады
    Компост немесе жем үшін пайдаланады
    Пластикалық бөтелкелер
    10
    10
    10
    70
    0
    0
    Химиядан жасалған пластикалық қаптама және басқа пластик қалдықтары
    0
    0
    20
    80
    0
    0
    Шыны бөтелкелер
    5
    0
    95
    0
    0
    0
    Тоқыма қалдықтары
    0
    0
    0
    100
    0
    0
    Ағаш қалдықтары
    100
    0
    0
    0
    0
    0
    Электр құрылғыларының қалдықтары, соның ішінде батареялар мен батареялар
    0
    80
    20
    0
    0
    0
    Сұрыптаусыз қалдықтар қоспасы (шыны, пластик, тоқыма және тағы да басқа)
    0
    0
    100
    0
    0
    0
    Тамақ қалдықтары
    0
    0
    0
    0
    0
    100
    Ірі қара/жылқы терісі
    0
    0
    100
    0
    0
    0
    Ұсақ малдың/шошқаның терісі
    0
    0
    100
    0
    0
    0
    Құрылыс қалдықтары (кірпіш бетон, пластикалық терезелер)
    0
    0
    80
    0
    20
    0
    Құс тамшылары
    0
    0
    50
    0
    50
    0
    Сабан төсек қалдықтары
    30
    0
    10
    0
    50
    0
    Көң
    40
    0
    10
    0
    50
    0
    Күл
    20
    0
    40
    0
    40
    0
    Наумов ауылдық округі
    Сауалнамаға қатысқандар саны: 46 (қырық алты) адам, үйлер санының 13 пайызын құрайды.
    Қалдықтардың түрі
    Кәдеге жарату тәсілі, сауалнамаға қатысқандардың үлесі
    Қайта пайдаланады
    Қабылдау пунктіне тапсырады
    Полигонға шығару үшін қойма
    Өртейді
    Іргелес учаскеге орналастырады
    Компост немесе жем үшін пайдаланады
    Пластикалық бөтелкелер
    0
    10
    20
    70
    0
    0
    Химиядан жасалған пластикалық қаптама және басқа пластик қалдықтары
    0
    0
    0
    100
    0
    0
    Шыны бөтелкелер
    0
    0
    100
    0
    0
    0
    Тоқыма қалдықтары
    0
    0
    0
    100
    0
    0
    Ағаш қалдықтары
    100
    0
    0
    0
    0
    0
    Электр құрылғыларының қалдықтары, соның ішінде батареялар мен батареялар
    10
    70
    20
    0
    0
    0
    Сұрыптаусыз қалдықтар қоспасы (шыны, пластик, тоқыма және тағы да басқа)
    0
    0
    100
    0
    0
    0
    Тамақ қалдықтары
    0
    0
    0
    0
    0
    100
    Ірі қара/жылқы терісі
    0
    0
    100
    0
    0
    0
    Ұсақ малдың/шошқаның терісі
    0
    0
    100
    0
    0
    0
    Құрылыс қалдықтары (кірпіш бетон, пластикалық терезелер)
    0
    0
    80
    0
    20
    0
    Құс тамшылары
    0
    0
    80
    0
    20
    0
    Сабан төсек қалдықтары
    100
    0
    0
    0
    0
    0
    Көң
    100
    0
    0
    0
    0
    0
    Күл
    0
    0
    50
    0
    50
    0
    Жалғызқарағай ауылдық округі
    Сауалнамаға қатысқандар саны: 30 (отыз) адам, үйлер санының 23 пайызын құрайды.
    Қалдықтардың түрі
    Кәдеге жарату тәсілі, сауалнамаға қатысқандардың үлесі
    Қайта пайдаланады
    Қабылдау пунктіне тапсырады
    Полигонға шығару үшін қойма
    Өртейді
    Іргелес учаскеге орналастырады
    Компост немесе жем үшін пайдаланады
    Пластикалық бөтелкелер
    0
    0
    20
    80
    0
    0
    Химиядан жасалған пластикалық қаптама және басқа пластик қалдықтары
    0
    0
    90
    10
    0
    0
    Шыны бөтелкелер
    0
    0
    100
    0
    0
    0
    Тоқыма қалдықтары
    0
    0
    20
    80
    0
    0
    Ағаш қалдықтары
    25
    0
    10
    65
    0
    0
    Электр құрылғыларының қалдықтары, соның ішінде батареялар мен батареялар
    5
    10
    20
    0
    65
    0
    Сұрыптаусыз қалдықтар қоспасы (шыны, пластик, тоқыма және тағы да басқа)
    0
    0
    100
    0
    0
    0
    Тамақ қалдықтары
    0
    0
    0
    0
    0
    100
    Ірі қара/жылқы терісі
    0
    0
    100
    0
    0
    0
    Ұсақ малдың/шошқаның терісі
    0
    0
    100
    0
    0
    0
    Құрылыс қалдықтары (кірпіш бетон, пластикалық терезелер)
    0
    0
    40
    0
    60
    0
    Құс тамшылары
    0
    0
    0
    0
    100
    0
    Сабан төсек қалдықтары
    0
    0
    0
    0
    100
    0
    Көң
    0
    0
    0
    0
    100
    0
    Күл
    0
    0
    0
    0
    100
    0
    Новорыбин ауылдық округі
    Сауалнамаға қатысқандар саны: 52 (елу екі) адам, үйлер санының 17 пайызын құрайды.
    Қалдықтардың түрі
    Кәдеге жарату тәсілі, сауалнамаға қатысқандардың үлесі
    Қайта пайдаланады
    Қабылдау пунктіне тапсырады
    Полигонға шығару үшін қойма
    Өртейді
    Іргелес учаскеге орналастырады
    Компост немесе жем үшін пайдаланады
    Пластикалық бөтелкелер
    0
    0
    0
    100
    0
    0
    Химиядан жасалған пластикалық қаптама және басқа пластик қалдықтары
    0
    0
    10
    90
    0
    0
    Шыны бөтелкелер
    0
    0
    100
    0
    0
    0
    Тоқыма қалдықтары
    0
    0
    0
    100
    0
    0
    Ағаш қалдықтары
    0
    0
    0
    100
    0
    0
    Электр құрылғыларының қалдықтары, соның ішінде батареялар мен батареялар
    0
    0
    100
    0
    0
    0
    Сұрыптаусыз қалдықтар қоспасы (шыны, пластик, тоқыма және тағы да басқа)
    0
    0
    100
    0
    0
    0
    Тамақ қалдықтары
    0
    0
    0
    0
    0
    100
    Ірі қара/жылқы терісі
    0
    0
    100
    0
    0
    0
    Ұсақ малдың/шошқаның терісі
    0
    0
    100
    0
    0
    0
    Құрылыс қалдықтары (кірпіш бетон, пластикалық терезелер)
    0
    0
    80
    0
    20
    0
    Құс тамшылары
    0
    0
    100
    0
    0
    0
    Сабан төсек қалдықтары
    20
    0
    30
    0
    50
    0
    Көң
    50
    0
    10
    0
    40
    0
    Күл
    40
    0
    20
    0
    40
    0
    Еңбек ауылдық округі
    Сауалнамаға қатысқандар саны: 38 (отыз сегіз) адам, үйлер санының 11 пайызын құрайды.
    Қалдықтардың түрі
    Кәдеге жарату тәсілі, сауалнамаға қатысқандардың үлесі
    Қайта пайдаланады
    Қабылдау пунктіне тапсырады
    Полигонға шығару үшін қойма
    Өртейді
    Іргелес учаскеге орналастырады
    Компост немесе жем үшін пайдаланады
    Пластикалық бөтелкелер
    0
    10
    20
    70
    0
    0
    Химиядан жасалған пластикалық қаптама және басқа пластик қалдықтары
    0
    0
    0
    100
    0
    0
    Шыны бөтелкелер
    0
    50
    50
    0
    0
    0
    Тоқыма қалдықтары
    0
    0
    0
    100
    0
    0
    Ағаш қалдықтары
    100
    0
    0
    0
    0
    0
    Электр құрылғыларының қалдықтары, соның ішінде батареялар мен батареялар
    0
    30
    70
    0
    0
    0
    Сұрыптаусыз қалдықтар қоспасы (шыны, пластик, тоқыма және тағы да басқа)
    0
    0
    10
    0
    90
    0
    Тамақ қалдықтары
    0
    0
    0
    0
    0
    100
    Ірі қара/жылқы терісі
    0
    100
    0
    0
    0
    0
    Ұсақ малдың/шошқаның терісі
    0
    100
    0
    0
    0
    0
    Құрылыс қалдықтары (кірпіш бетон, пластикалық терезелер)
    0
    0
    20
    0
    80
    0
    Құс тамшылары
    50
    0
    0
    0
    50
    0
    Сабан төсек қалдықтары
    10
    0
    40
    0
    50
    0
    Көң
    60
    0
    0
    0
    40
    0
    Күл
    0
    0
    20
    0
    80
    0
    Урюпин ауылдық округі
    Сауалнамаға қатысқандар саны: 105 (бір жүз бес) адам, үйлер санының 18 пайызын құрайды.
    Қалдықтардың түрі
    Кәдеге жарату тәсілі, сауалнамаға қатысқандардың үлесі
    Қайта пайдаланады
    Қабылдау пунктіне тапсырады
    Полигонға шығару үшін қойма
    Өртейді
    Іргелес учаскеге орналастырады
    Компост немесе жем үшін пайдаланады
    Пластикалық бөтелкелер
    0
    0
    10
    90
    0
    0
    Химиядан жасалған пластикалық қаптама және басқа пластик қалдықтары
    0
    0
    0
    100
    0
    0
    Шыны бөтелкелер
    0
    70
    30
    0
    0
    0
    Тоқыма қалдықтары
    0
    0
    0
    100
    0
    0
    Ағаш қалдықтары
    10
    0
    0
    90
    0
    0
    Электр құрылғыларының қалдықтары, соның ішінде батареялар мен батареялар
    0
    80
    20
    0
    0
    0
    Сұрыптаусыз қалдықтар қоспасы (шыны, пластик, тоқыма және тағы да басқа)
    0
    0
    100
    0
    0
    0
    Тамақ қалдықтары
    0
    0
    0
    0
    0
    100
    Ірі қара/жылқы терісі
    0
    90
    10
    0
    0
    0
    Ұсақ малдың/шошқаның терісі
    0
    90
    10
    0
    0
    0
    Құрылыс қалдықтары (кірпіш бетон, пластикалық терезелер)
    10
    0
    50
    20
    20
    0
    Құс тамшылары
    0
    0
    0
    0
    100
    0
    Сабан төсек қалдықтары
    0
    0
    0
    0
    100
    0
    Көң
    0
    0
    0
    0
    100
    0
    Күл
    0
    0
    20
    0
    80
    0

    2.3. Соңғы үш жылдағы динамикадағы бөлінген қаражаттың сипаттамасы және талдауы

    Проблемалық мәселелердің бірі қатты тұрмыстық қалдықтардың полигондарын орнату үшін тиісті жер учаскелерін таңдау, сондай-ақ осы қызмет түрлерін көрсету нарығын дамытуға ықпал ететін тиісті бәсекелестік ортаның болмауы болып табылады.

    Ақкөл ауданының бюджетіне сәйкес жыл сайын елді мекендердің аумақтарын абаттандыру деңгейін жақсартуға, рұқсат етілмеген қоқыс үйінділерін жоюға және қоқыс үйінділерін ұстауға бағытталған іс-шаралар өткізіледі. Мәселен, 2021 жылы полигондарды ұстауға 6 482,0 мың теңге, 2022 жылы – 8 423,0 мың теңге, 2023 жылы – 13 242,0 мың теңге қаражат бөлінді.

    3. Бағдарламаның мақсаттары, міндеттері және нысаналы көрсеткіштері

    3.1. Бағдарламаның мақсаты мен міндеттері

    Бағдарламаның мақсаты түзілетін және жинақталған қалдықтардың, сондай-ақ жойылатын қалдықтардың қауіпті қасиеттерінің көлемін және (немесе) деңгейін біртіндеп қысқартуға, қоқысты бөлек жинау және оны сұрыптау үлесін ұлғайтуға бағытталған белгіленген көрсеткіштерге қол жеткізу болып табылады.

    Бағдарлама Қазақстан Республикасы Экология, Геология және табиғи ресурстар министрінің міндетін атқарушысының 2021 жылғы 9 тамыздағы № 318 (нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 23917 болып тіркелген) бұйрығымен бекітілген Қалдықтарды басқару бағдарламасын әзірлеу қағидаларына (бұдан әрі - Қағидалар) сәйкес жүзеге асырылуға тиіс.

    Қалдықтарды басқару бағдарламасының міндеттері:

    - қатты тұрмыстық қалдықтарды селективті (бөлек) жинауды енгізу;

    - полигондар мен алаңдар аумағында қалдықтарды уақытша орналастыру және жинақталған және түзілетін қалдықтардың қоршаған ортаға әсерін қысқарту жөніндегі мақсатқа қол жеткізу үшін оны дұрыс сақтауды және өңдеуді ұйымдастыру;

    - қалдықтарды уақтылы көму;

    - қосымша шикізат көзі ретінде қалдықтардың санын азайту және қалдықтарды шаруашылық айналымға тарту жөніндегі жоспарлар мен іс-шаралардың орындалуын тексеру.

    Тұрмыстық қатты қалдықтарды іріктеп (бөлек) жинауды енгізу жөніндегі міндет қайта пайдалануға болатын қалдықтарды (макулатура, шыны, металл, полимерлі материалдар) анықтау жөніндегі мақсатқа қол жеткізуге бағытталған. Осы міндетті орындау көмуге жататын қалдықтар көлемінің азаюына әкеледі.

    Бақыланатын көрсеткіштерді таңдау жүргізілген жұмыстарды, нормативтік талаптарды, арнайы экологиялық жобалардың ұсынымдарын талдау негізінде айқындалады:

    Қалдықтарды басқару Қазақстан Республикасы Экологиялық кодексінің 319-бабымен регламенттеледі. Қалдықтарды басқару деп қалдықтар пайда болған сәттен бастап түпкілікті жойылғанға дейін оларға қатысты жүзеге асырылатын операциялар түсініледі.

    Қалдықтарды басқару операцияларына мыналар жатады:

    1) қалдықтар пайда болған жерде олардың жинақталуы;

    2) қалдықтарды жинау;

    3) қалдықтарды тасымалдау;

    4) қалдықтарды қалпына келтіру;

    5) қалдықтарды жою;

    6) қалдықтар пайда болған жерде оларды жинақтау, қалдықтарды жинау, қалпына келтіру және жою жөніндегі операцияларды жүзеге асыру процесінде орындалатын қосалқы операциялар;

    7) қалдықтарды жинау, тасымалдау, қалпына келтіру және (немесе) жою жөніндегі операцияларға байқаулар жүргізу;

    8) жойылған (жабық, пайдаланудан шығарылған) қалдықтарды жою объектілеріне қызмет көрсету жөніндегі қызмет.

    Қалдықтарды көмуге немесе жоюға дайындау жөніндегі қосалқы операцияларды (оның ішінде оларды сұрыптау, өңдеу, залалсыздандыру жөніндегі) қоса алғанда, қалдықтарды көму немесе жою жөніндегі қалпына келтірілмейтін кез келген операция қалдықтарды жою деп танылады.

    3.2. Қойылған мақсат пен міндеттерге қол жеткізу жолдары

    Қойылған мақсат пен міндеттерге қол жеткізу жолдары:

    - стратегиялық тәсілдер:

    қалдықтарды басқарудың заманауи инфрақұрылымын дамыту: бағдарлама заманауи құрастыру пункттерін құруға, бөлек жинауға арналған контейнерлер орнатуға, қалдықтарды шығару жүйесін жаңғыртуға және қайта өңдеу зауыттарын салуға инвестицияларды көздейді;

    - операциялық шаралар:

    мониторинг және талдау: қалдықтардың көлемін, қызмет көрсету сапасын және басқа да негізгі параметрлерді бақылау үшін мониторинг жүйесін енгізу және процестерді үздіксіз жақсарту үшін деректерді талдау;

    - мониторинг және бағалау:

    тиімділікті бағалау: қойылған мақсаттар мен міндеттерді ескере отырып, бағдарлама нәтижелерін мерзімді бағалау, сондай-ақ алынған мәліметтер негізінде стратегияны түзету.

    3.3. Бағдарламаның нысаналы көрсеткіштері

    Жалпы көрсеткіштер:

    - өндірілетін қалдықтардың жалпы көлемін азайту: ауданда өндірілетін қалдықтардың жалпы көлемін 2029 жылға қарай жиырма пайызға азайту;

    - бөлек жинау деңгейін ұлғайту: қалдықтарды бөлек жинау деңгейіне қалдықтардың жалпы көлемінің кемінде он пайызына қол жеткізу.

    Жүйе тиімділігінің көрсеткіштері:

    - Халыққа қызмет көрсету деңгейі: қалдықтарды басқару саласында халыққа қызмет көрсету деңгейін кемінде отыз пайызға қамтамасыз ету;

    - жинау және тасымалдау тиімділігі: логистикалық шығындарды он пайызға қысқарту арқылы көрсетілген қалдықтарды жинау және тасымалдау тиімділігін жақсарту;

    - қауіпсіздік және санитария деңгейі: қалдықтарды басқару процесінде қауіпсіздік және санитария стандарттарын қамтамасыз ету.

    Экономикалық көрсеткіштер:

    - қаржылық тұрақтылық: бағдарламаның жалпы бюджетінің кемінде он пайызын өзін-өзі қаржыландыруды қоса алғанда, бағдарламаның қаржылық тұрақтылығын қамтамасыз ету;

    - жұмыс орындарын құру: қалдықтарды басқару саласында кемінде бес бірлікке жаңа жұмыс орындарын құру;

    - бизнесті қолдау: қалдықтарды басқарумен байланысты жергілікті кәсіпорындардың дамуын қолдау және ынталандыру және олардың нарықтағы үлесін арттыру.

    Әлеуметтік жауапкершілік көрсеткіштері:

    - білім беру және ақпараттандыру: қалдықтарды басқару мәселелері бойынша білім беру және ақпараттық іс-шараларға халықтың қатысу деңгейі;

    - жұртшылықты тарту: жұртшылықты қалдықтарды басқару саласындағы шешімдер қабылдау және бақылау процестеріне тарту;

    - қоршаған орта сапасын жақсарту: топырақтың, судың және ауаның ластануының төмендеуінен көрінетін қоршаған орта сапасын жақсарту.

    Мониторинг және бағалау:

    - мониторинг жүйесі: жоғарыда аталған барлық көрсеткіштерді бақылау және бағдарлама нәтижелерін үнемі бағалау үшін мониторинг жүйесін құру;

    - есеп беру: прогресті және қабылданған шараларды талдауды қоса алғанда, бағдарламаның мақсаттары мен міндеттеріне қол жеткізу туралы жария есеп беру;

    - стратегияны түзету: алынған мәліметтер мен кері байланысқа байланысты қалдықтарды басқару стратегиясын түзету.

    4. Қойылған мақсат пен міндеттерге қол жеткізудің негізгі бағыттары, жолдары

    Негізгі бағыттар:

    - қалдықтарды басқару инфрақұрылымын жаңғырту;

    - дереккөзде сұрыптау және бөлек жинау;

    - қайта өңдеу мен кәдеге жаратуды ынталандыру;

    - білім беру және халықты ақпараттандыру.

    Негізгі бағыттардың бірі қалдықтарды жинау, тасымалдау, қайта өңдеу және кәдеге жарату үшін инфрақұрылымды жаңғырту және дамыту болып табылады. Бұған заманауи құрастыру пункттерін салу, бөлек жинауға арналған контейнерлерді орнату және тасымалдау жүйесін жаңарту кіреді.

    Үй шаруашылықтары мен кәсіпорындар деңгейінде қалдықтарды бөлек жинауды ынталандыру маңызды бағыт болып табылады. Бұл қайта өңдеу және кәдеге жарату процестерін оңтайландыруға мүмкіндік береді.

    Бағдарлама қайта өңдеу компанияларымен серіктестік құру және қайта өңдеу материалдары үшін жергілікті нарықтардың дамуын қолдау арқылы қайта өңдеу мен кәдеге жаратуды белсенді түрде дамытады.

    Бағдарламаны сәтті жүзеге асыру үшін бөлек жинау, тұрақтылық және экологиялық жауапкершілік ережелері туралы жұртшылықты қалыптастыру және хабардар ету маңызды.

    Қойылған мақсатқа жету жолдары:

    - ұзақ мерзімді стратегияны әзірлеу және енгізу;

    - инфрақұрылымға инвестициялар;

    - заманауи технологияларды енгізу;

    - ынтымақтастық және серіктестік;

    - бағалау және түзету.

    Бағдарлама мақсатқа жетудің нақты қадамдары мен мерзімдерін анықтайтын қалдықтарды басқарудың ұзақ мерзімді стратегиясын әзірлеуді және енгізуді көздейді.

    Бағдарлама құрастыру пункттерін, қайта өңдеу зауыттарын және тасымалдау жүйелерін қоса алғанда, инфрақұрылымды жаңғыртуға және салуға қаражат бөлуді көздейді.

    Бағдарлама контейнерлерді толтыруды бақылау жүйелері және географиялық ақпараттық жүйені қолдана отырып, қалдықтарды жинау маршруттарын оңтайландыру сияқты заманауи технологияларды енгізуге бағытталған.

    Бағдарлама бірлескен табысты қамтамасыз ету үшін жергілікті кәсіпорындармен, өңдеуші компаниялармен, үкіметтік емес ұйымдармен және қоғамдық ұйымдармен белсенді ынтымақтастықты көздейді.

    Бағдарлама нәтижелерді үнемі бағалауды және алынған мәліметтерге және қоғамнан кері байланысқа сәйкес стратегияны түзетуді қарастырады.

    5. Қажетті ресурстар (қаржылық-экономикалық, материалдық-техникалық, еңбек және өзге де дереккөздер)

    Қалдықтарды басқару бағдарламасын әзірлеу қағидаларына сәйкес бюджеттік қаражат, шағын және орта бизнес қаражаты және басқа да ықтимал қаржыландыру көздері Бағдарламаны қаржыландыру көздері болып табылады.

    Қалдықтарды басқару бағдарламасын іске асыру бойынша қаржыландыру жоспары № 3 кестеде келтірілген.

    № 3 кесте

    Іс-шараның атауы
    Іске асыру кезеңі
    Қаржыландыру көлемі,
    мың теңге
    Еңбекақы
    2024-2029 жылдар
    Бюджетке сәйкес *
    Көлік құралдарын ұстау және оларға қызмет көрсету
    2024-2029 жылдар
    Бюджетке сәйкес *
    Басқа шығындар
    2024-2029 жылдар
    Бюджетке сәйкес *
    * ескерту-қаржыландыру көлемі тиісті жылға арналған бюджетті қалыптастыру кезінде нақтыланатын болады.

    6. Бағдарламаны іске асыру жөніндегі іс-шаралар жоспары

    Іс-шаралар жоспары Бағдарламаның құрамдас бөлігі болып табылады және іс-шаралар (күтілетін іс-шаралар) бойынша нәтижелер көрсеткіштерін көрсете отырып, Бағдарламаны іске асыруға қажетті шығындар мен қаржыландыру көздерін, мерзімдерді, орындаушыларды, аяқталу нысанын айқындай отырып, бағдарламаның мақсаты мен міндеттеріне толық қол жеткізуге бағытталған іс-шаралар/іс-шаралар жиынтығын қамтиды.

    Қалдықтарды басқару бағдарламасының мақсаты: түзілетін өндіріс және тұтыну қалдықтарының көлемін біртіндеп қысқартуға, сондай-ақ түзілетін қалдықтардың қоршаған ортаға әсерін азайтуға бағытталған белгіленген көрсеткіштерге қол жеткізу.

    Қалдықтарды басқару бағдарламасын іске асыру жөніндегі іс-шаралар жоспары № 4 кестеде келтірілген.

    № 4 кесте

    № р/с
    Іс-шара
    Орындау мерзімі
    Болжалды шығындар
    Қаржыландыру көзі
    1
    Уақытылы әзірлеу
    нормативтік құжаттар
    2024-2025 жылдар
    Қаржыландыруды қажет етпейді
    Қажет емес
    2
    Көлемдерді анықтау үшін екі жыл ішінде мониторинг жүргізу және қайта өңделетін қалдықтар (пластмасса, шыны ыдыстар, қағаз) бойынша есеп жүргізу
    2024-2025 жылдар
    5 000,0 мың теңге
    Бюджет қаражаты
    3
    Соңғы екі жылдағы мониторингтік деректер негізінде қалдықтарды басқару бағдарламасын түзету
    2025 жыл (4-тоқсан)
    1 500,0 мың теңге
    Бюджет қаражаты
    4
    Ақкөл қаласында қалдықтарды сұрыптай отырып қабылдау пунктін ашу
    2026-2028 жылдар
    Қаржыландыруды қажет етпейді
    Қажет емес
    5
    Ақкөл қаласында қатты тұрмыстық қалдықтар полигонын салу жобасын іске асыру
    2026-2027 жылдар
    1 500 000,0 мың теңге
    Бюджет қаражаты
    6
    Қатты тұрмыстық қалдықтарды сұрыптауды ұйымдастыру
    2024-2029 жылдар
    30 000,0 мың теңге
    Бюджет қаражаты
    7
    Ұзындығы бес километр қатты тұрмыстық қалдықтар полигонынан ұшып кеткен қоқыстардан кірме жолды тазалау
    2024-2029 жылдар
    7 500,0 мың теңге
    Бюджет қаражаты
    8
    Аумағы 50 (елу) гектар қатты тұрмыстық қалдықтар полигонынан ұшқан қоқыстардан іргелес аумақты жинау.
    2024-2029 жылдар
    12 000,0 мың теңге
    Бюджет қаражаты
    9
    Полигонның периметрі бойынша ағаштар мен бұталарды отырғызу, жыл сайын 50 (елу) көшет
    2024-2029 жылдар
    1 500,0 мың теңге
    Бюджет қаражаты
    10
    Полигонда пайдаланылған карталарды карта беті бойынша бульдозермен төрт есе өту жолымен кезең-кезеңімен тығыздау, қалдықтар үйіндісін бес пайызға тығыздау.
    2024-2029 жылдар
    60 000,0 мың теңге
    Бюджет қаражаты

    Мәтін танысу мақсатында ұсынылған; ресми қолдану үшін Қазақстан Республикасы заңнамасының қолданыстағы редакциясымен салыстырыңыз.