Нұсқаның өзектілігі
Өзекті нұсқа 24 желтоқсан 2025 ж.
Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкі Басқармасының кейбір қаулыларына бухгалтерлік есеп жүргізу мәселелері бойынша өзгерістер мен толықтырулар енгізу және Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкі Басқармасының кейбір қаулыларының құрылымдық элементтерінің күші жойылды деп тану туралы
Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкінің Басқармасы ҚАУЛЫ ЕТЕДІ:
1. Осы қаулыға 1-қосымшаға сәйкес Бухгалтерлік есеп жүргізу мәселелері бойынша өзгерістер енгізілетін Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкі Басқармасының кейбір қаулыларының тізбесі (бұдан әрі – Тізбе) бекітілсін.
2. Осы қаулыға 2-қосымшаға сәйкес тізбе бойынша Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкі Басқармасының кейбір қаулыларының құрылымдық элементтерінің күші жойылды деп танылсын.
3. Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкінің Бухгалтерлік есеп департаменті Қазақстан Республикасының заңнамасында белгіленген тәртіппен:
1) Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкінің Заң департаментімен бірлесіп осы қаулыны Қазақстан Республикасының Әділет министрлігінде мемлекеттік тіркеуді;
2) осы қаулыны ресми жарияланғаннан кейін Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкінің ресми интернет-ресурсына орналастыруды;
3) осы қаулы мемлекеттік тіркелгеннен кейін он жұмыс күні ішінде Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкінің Заң департаментіне осы тармақтың 2) тармақшасында көзделген іс-шараның орындалуы туралы мәліметтерді ұсынуды қамтамасыз етсін.
4. Осы қаулының орындалуын бақылау Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкі Төрағасының жетекшілік ететін орынбасарына жүктелсін.
5. Осы қаулы 2026 жылғы 1 сәуірден бастап қолданысқа енгізілетін Тізбенің 3-тармағының жиырма жетінші, отыз алтыншы, отыз жетінші, сексен бесінші, бір жүз екінші, бір жүз үшінші, бір жүз төртінші, бір жүз бесінші, бір жүз алтыншы абзацтарын қоспағанда, 2026 жылғы 1 қаңтардан бастап қолданысқа енгізіледі.
Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкінің Төрағасы
Т. Сулейменов
КЕЛІСІЛДІ
Қазақстан Республикасы
Қаржы министрлігі
Қазақстан Республикасы
Ұлттық Банкінің Төрағасы
2025 жылғы 24 желтоқсандағы
№ 105 Қаулыға
Бухгалтерлік есеп жүргізу мәселелері бойынша өзгерістер енгізілетін Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкі Басқармасының кейбір қаулыларының тізбесі
1. «Екінші деңгейдегі банктердің және Қазақстан Республикасының бейрезидент-банктері филиалдарының сенімгерлік операциялар мен кастодиандық қызметті бухгалтерлік есепке алуды жүргізуі жөніндегі нұсқаулықты бекіту туралы» Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкі Басқармасының 2007 жылғы 30 қарашадағы № 134 қаулысына (Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде №5089 болып тіркелген) мынадай өзгерістер енгізілсін:
тақырып мынадай редакцияда жазылсын:
«Екінші деңгейдегі банктердің, Қазақстан Республикасы бейрезидент-банктері филиалдарының, «Қазақстанның Даму Банкі» акционерлік қоғамының және ипотекалық ұйымдардың бухгалтерлік есепті жүргізуі жөніндегі нұсқаулықты бекіту туралы»;
кіріспе мынадай редакцияда жазылсын:
«Бухгалтерлік есеп пен қаржылық есептілік туралы» Қазақстан Республикасы Заңының 20-бабы 6-тармағының 2) тармақшасына, «Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкінің ережесін және құрылымын бекіту туралы» Қазақстан Республикасы Президентінің 2003 жылғы 31 желтоқсандағы № 1271 Жарлығымен бекітілген Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкі туралы ереженің 19-тармағының екінші бөлігі төртінші абзацының 12) тармақшасына сәйкес Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкінің Басқармасы ҚАУЛЫ ЕТЕДІ:»;
1-тармақ мынадай редакцияда жазылсын:
«1. Қоса беріліп отырған Екінші деңгейдегі банктердің, Қазақстан Республикасы бейрезидент-банктері филиалдарының, «Қазақстанның Даму Банкі» акционерлік қоғамының және ипотекалық ұйымдардың бухгалтерлік есепті жүргізуі жөніндегі нұсқаулық бекітілсін.».
көрсетілген қаулымен бекітілген Екінші деңгейдегі банктердің және Қазақстан Республикасының бейрезидент-банктері филиалдарының сенімгерлік операциялар мен кастодиандық қызметті бухгалтерлік есепке алуды жүргізуі жөніндегі нұсқаулық осы бухгалтерлік есеп жүргізу мәселелері бойынша өзгерістер енгізілетін Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкі Басқармасының кейбір қаулыларының тізбесіне қосымшаға сәйкес редакцияда жазылсын.
2. «Қазақстан Республикасы қаржы нарығының жекелеген субъектілеріне арналған бухгалтерлік есептің үлгі шот жоспарын бекіту туралы» Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкі Басқармасының 2008 жылғы 22 қыркүйектегі № 79 қаулысына (Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде №5348 болып тіркелген) мынадай өзгерістер мен толықтырулар енгізілсін:
кіріспе мынадай редакцияда жазылсын:
«Бухгалтерлік есеп пен қаржылық есептілік туралы» Қазақстан Республикасы Заңының 20-бабы 6-тармағының 2) тармақшасына, «Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкінің ережесін және құрылымын бекіту туралы» Қазақстан Республикасы Президентінің 2003 жылғы 31 желтоқсандағы №1271 Жарлығымен бекітілген Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкі туралы ереженің 19-тармағының екінші бөлігі төртінші абзацының 12) тармақшасына сәйкес Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкінің Басқармасы ҚАУЛЫ ЕТЕДІ:»;
көрсетілген қаулымен бекітілген Қазақстан Республикасы қаржы нарығының жекелеген субъектілеріне арналған бухгалтерлік есептің үлгі шот жоспарында:
1-тармақ мынадай редакцияда жазылсын:
«1. Осы Қазақстан Республикасы қаржы нарығының жекелеген субъектілеріне арналған бухгалтерлік есептің үлгі шот жоспары (бұдан әрі – Шоттар жоспары) «Бухгалтерлік есеп пен қаржылық есептілік туралы» Қазақстан Республикасы Заңының 20-бабы 6-тармағының 2) тармақшасына, «Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкінің ережесін және құрылымын бекіту туралы» Қазақстан Республикасы Президентінің 2003 жылғы 31 желтоқсандағы № 1271 Жарлығымен бекітілген Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкі туралы ереженің 19-тармағының екінші бөлігі төртінші абзацының 12) тармақшасына сәйкес әзірленді және бірыңғай жинақтаушы зейнетақы қорының, ерікті жинақтаушы зейнетақы қорларының (бұдан әрі – жинақтаушы зейнетақы қорлары), банк операцияларының жекелеген түрлерін жүзеге асыратын ұйымдардың (ипотекалық ұйымдарды және бұрын еншілес банктер болған заңды тұлғаларды қоспағанда), Қазақстан Республикасының бағалы қағаздар нарығына кәсіби қатысушылардың, микроқаржылық қызметті жүзеге асыратын ұйымдардың, сақтандыру брокерлерінің, сақтандыру ұйымдары таратылған жағдайда сақтанушыларға (сақтандырылушыларға, пайда алушыларға) сақтандыру төлемдерін жүзеге асыруға кепілдік беретін ұйымның қаржылық есептілік элементтерін топтастыру және қаржылық есептілікті жасау үшін бухгалтерлік есеп шоттарында құндық мәнде ағымдағы көрсетуге, сондай-ақ Қазақстан Республикасы бейрезидент - сақтандыру брокерлері филиалдарының (бұдан әрі – ұйымдар) бухгалтерлік есеп деректері бойынша есептілік элементтерін топтастыру және бухгалтерлік есеп деректері бойынша есептілікті жасау үшін бухгалтерлік есеп шоттарында құндық мәнде ағымдағы көрсетуге арналған.»;
1-параграфта:
1030-шоттан кейін мынадай мазмұндағы 1040-шотпен толықтырылсын:
|
«1040
|
Корреспонденттік шоттардағы ақшалай қаражат»;
3-параграфта:
3050 06-шоттан кейін мынадай мазмұндағы 3050 07-шотпен толықтырылсын:
|
|
|
«3050 07
|
«Кері РЕПО» операциялары бойынша қабылданған бағалы қағаздарды қайтару бойынша міндеттеме»;
3380 02-шоттан кейін мынадай мазмұндағы 3380 03-шотпен толықтырылсын:
|
|
|
«3380 03
|
«Кері РЕПО» операциялары бойынша қабылданған бағалы қағаздар бойынша алынған сыйақы түріндегі міндеттеме»;
1-параграфта:
1030-шоттың сипаттамасынан кейін мынадай мазмұндағы 1040-шоттың нөмірімен, атауымен және сипаттамасымен толықтырылсын:
«1040 «Корреспонденттік шоттардағы ақшалай қаражат» (актив).
Мақсаты: Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкінде, корреспондент-банктерде және банк операцияларының жекелеген түрлерін жүзеге асыратын ұйымдарда ашылған корреспонденттік шоттардағы ақша сомасын есепке алу.
Шоттың дебеті бойынша Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкінде, корреспондент-банкте және банк операцияларының жекелеген түрлерін жүзеге асыратын ұйымдарда ашылған корреспонденттік шотқа түскен ақша сомасы жазылады.
Шоттың кредиті бойынша Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкінде, корреспондент-банкте және банк операцияларының жекелеген түрлерін жүзеге асыратын ұйымдарда ашылған корреспонденттік шоттан ақша сомасын есептен шығару жазылады.»;
1060 01-шоттың атауы мен сипаттамасы мынадай редакцияда жазылсын:
«1060 01 «Басқа да ақшалай қаражат» (актив).
Мақсаты: №№ 1010, 1020, 1030, 1040 және 1050 баланстық шоттарында есепке алынбаған ұлттық және шетел валюталарындағы басқа да ақшалай қаражат сомасын есепке алу.
Шоттың дебеті бойынша уақытша және кездейсоқ сипаты бар, туындаған сәтте басқа баланстық шоттар бойынша жүргізілмейтін ақша сомасы жазылады.
Шоттың кредиті бойынша есептен шығару кезіндегі ақша сомасы жазылады.»;
3050 06-шоттан кейін мынадай мазмұндағы 3050 07-шоттың нөмірімен, атауымен және сипаттамасымен толықтырылсын:
«3050 07 «Кері РЕПО» операциялары бойынша қабылданған бағалы қағаздарды қайтару бойынша міндеттеме.
Мақсаты: «Кері РЕПО» операциясы бойынша қамтамасыз ету ретінде қабылданған, сатылған бағалы қағаздарды қайтару бойынша әділ құны бойынша бағаланатын міндеттеме сомаcын есепке алу.
Шоттың кредиті бойынша «кері РЕПО» операциясы бойынша қамтамасыз ету ретінде қабылданған, сатылған бағалы қағаздарды қайтару бойынша әділ құны бойынша бағаланатын міндеттеме сомасы, міндеттеменің әділ құнын теріс қайта бағалау жазылады.
Шоттың дебеті бойынша «кері РЕПО» операциясы бойынша қамтамасыз ету ретінде қабылданған, сатылған бағалы қағаздарды қайтару бойынша әділ құны бойынша бағаланатын міндеттемені есептен шығару, міндеттеменің әділ құнын оң қайта бағалау жазылады.»;
3380 02-шоттың сипаттамасынан кейін мынадай мазмұндағы 3380 03-шоттың нөмірімен, атауымен және сипаттамасымен толықтырылсын:
«3380 03 «Кері РЕПО» операциялары бойынша қабылданған бағалы қағаздар бойынша алынған сыйақы түріндегі міндеттеме.
Мақсаты: Ұйымның «кері РЕПО» операциясы бойынша қабылданған, бағалы қағаздар бойынша алынған сыйақы түріндегі міндеттеме сомаcын есепке алу.
Шоттың кредиті бойынша «кері РЕПО» операциясы бойынша қабылданған, бағалы қағаздар бойынша алынған сыйақы түріндегі міндеттеме сомасы жазылады.
Шоттың дебеті бойынша «кері РЕПО» операциясы бойынша қабылданған, бағалы қағаздар бойынша алынған сыйақы түріндегі міндеттеме сомасын есептен шығару жазылады.».
3. «Екінші деңгейдегі банктердегі, ипотекалық ұйымдардағы, «Қазақстанның Даму Банкі» акционерлік қоғамындағы және Қазақстан Республикасының бейрезидент - банктердің филиалдарындағы бухгалтерлік есептің үлгі шот жоспарын бекіту туралы» Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкі Басқармасының 2011 жылғы 31 қаңтардағы № 3 қаулысына (Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 6793 болып тіркелген) мынадай өзгерістер мен толықтырулар енгізілсін:
кіріспе мынадай редакцияда жазылсын:
«Бухгалтерлік есеп пен қаржылық есептілік туралы» Қазақстан Республикасы Заңының 20-бабы 6-тармағының 2) тармақшасына, «Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкінің ережесін және құрылымын бекіту туралы» Қазақстан Республикасы Президентінің 2003 жылғы 31 желтоқсандағы №1271 Жарлығымен бекітілген Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкі туралы ереженің 19-тармағының екінші бөлігі төртінші абзацының 12) тармақшасына сәйкес Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкінің Басқармасы ҚАУЛЫ ЕТЕДІ:»;
көрсетілген қаулымен бекітілген Екінші деңгейдегі банктердегі, ипотекалық ұйымдардағы, «Қазақстанның Даму Банкі» акционерлік қоғамындағы және Қазақстан Республикасының бейрезидент - банктердің филиалдарындағы бухгалтерлік есептің үлгі шот жоспарында:
1-тармақ мынадай редакцияда жазылсын:
«1. Осы Екінші деңгейдегі банктердегі, ипотекалық ұйымдардағы, «Қазақстанның Даму Банкі» акционерлік қоғамындағы және Қазақстан Республикасының бейрезидент - банктердің филиалдарындағы бухгалтерлік есептің үлгі шот жоспары (бұдан әрі – Шот жоспары) «Бухгалтерлік есеп пен қаржылық есептілік туралы» Қазақстан Республикасы Заңының 20-бабы 6-тармағының 2) тармақшасына, «Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкінің ережесін және құрылымын бекіту туралы» Қазақстан Республикасы Президентінің 2003 жылғы 31 желтоқсандағы № 1271 Жарлығымен бекітілген Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкі туралы ереженің 19-тармағының екінші бөлігі төртінші абзацының 12) тармақшасына сәйкес әзірленді және екінші деңгейдегі банктердің, ипотекалық ұйымдардың, «Қазақстанның Даму Банкі» акционерлік қоғамының, бұдан бұрын еншілес банктер болған заңды тұлғалардың қаржылық есептілік элементтерін топтастыруы және құндық көрсеткішпен ағымдағы көрсетуі және Қазақстан Республикасының бейрезидент - банктері филиалдарының бухгалтерлік есеп деректері бойынша есептілік элементтерін ағымдағы көрсетуі үшін арналған.»;
8-тармақта:
2790-шоттар тобының атауы мынадай редакцияда жазылсын:
|
|
|
«2790
|
Берешек пен кірісті алдын ала төлеу»;
9-тармақта:
3000-шоттар тобының атауы мынадай редакцияда жазылсын:
|
|
|
«3000
|
Жарғылық капитал және сатып алынған акциялар»;
1-параграфта:
1267-шоттың нөмірі мен атауы алып тасталсын;
1861-шоттан кейін мынадай мазмұндағы 1862-шотпен толықтырылсын:
|
|
|
«1862
|
Кепілдік жарналары, қамтамасыз ету төлемдері»;
2-параграфта:
2052-шоттан кейін мынадай мазмұндағы 2053-шотпен толықтырылсын:
|
|
|
«2053
|
Басқа банктерден бір айға дейінгі мерзімге алынған қарыздар»;
2054-шоттың атауы мынадай редакцияда жазылсын:
|
|
|
«2054
|
Басқа банктерден бір жылға дейінгі мерзімге алынған қарыздар»;
2131-шоттың нөмірі мен атауы алып тасталсын;
2202-шоттың атауы мынадай редакцияда жазылсын:
|
|
|
«2202
|
Кастодиандық шарттардың талаптарына сәйкес клиенттердің ақшасын есепке алуға арналған ағымдағы шоттардағы инвестицияланбаған қалдық»;
2240-шоттың нөмірі мен атауы алып тасталсын;
2242-шоттың атауы мынадай редакцияда жазылсын:
|
|
|
«2242
|
Номиналды ұстаушы функцияларын, оның ішінде «Астана» халықаралық қаржы орталығының Қаржылық қызметтерді реттеу жөніндегі комитетінің тиісті лицензиясы негізінде жүзеге асыратын тұлға клиенттерінің ақшасын есепке алуға арналған, банктер ашқан ағымдағы шоттардағы инвестицияланбаған қалдық»;
2306-шоттың атауы мынадай редакцияда жазылсын:
|
|
|
«2306
|
Сатып алынған бағалы қағаздар»;
2707-шоттың нөмірі мен атауы алып тасталсын;
2790 және 2792-шоттарының атауы мынадай редакцияда жазылсын:
|
|
|
«2790
|
Берешек пен кірісті алдын ала төлеу
|
|
|
2792
|
Берілген қарыздар бойынша алдын ала төлем»;
2865-шоттан кейін мынадай мазмұндағы 2866-шотпен толықтырылсын:
|
|
|
«2866
|
Клиенттің мәмілелері бойынша міндеттемелер»;
3-параграфта
3000-шоттың атауы мынадай редакцияда жазылсын:
|
|
|
«3000
|
Жарғылық капитал және сатып алынған акциялар»;
4-параграфта:
4267-шоттың нөмірі мен атауы алып тасталсын;
4456-шоттан кейін мынадай мазмұндағы 4458-шотпен толықтырылсын:
|
|
|
«4458
|
Шығарылған бағалы қағаздар бойынша баланстық құнды түзету түріндегі және (немесе) пайыздың нарықтық емес мөлшерлемесі бойынша берілген бағалы қағаздардың құнын түзету түріндегі кіріс»;
5-параграфта:
5229-шоттың нөмірі мен атауы алып тасталсын;
5309-шоттан кейін мынадай мазмұндағы 5311-шотпен толықтырылсын:
|
|
|
«5311
|
Амортизацияланған құны бойынша есепке алынатын бағалы қағаздар бойынша баланстық құнды түзету түріндегі және (немесе) пайыздың нарықтық емес мөлшерлемесі бойынша берілген бағалы қағаздар құнын түзету түріндегі шығыс»;
5754-шоттың атауы мынадай редакцияда жазылсын:
|
|
|
«5754
|
Арнайы қорларға, оның ішінде «Қазақстанның депозиттерге кепілдік беру қоры» акционерлік қоғамына, «Даму» кәсіпкерлікті дамыту қоры» акционерлік қоғамының кепілдік қорына төлемдер, алымдар, жарналар түріндегі шығыс»;
7-параграфта:
7250-шоттан кейін мынадай мазмұндағы 7260-шотпен толықтырылсын:
|
|
|
«7260
|
ХҚЕС тану өлшемшарттарына сәйкес келмейтін клиенттердің басқа да активтері»;
7500, 7535, 7536, 7542, 7543 және 7544-шоттардың атаулары мынадай редакцияда жазылсын:
|
|
|
«7500
|
Талап ету құқықтары сенімгерлік басқаруға қабылданған қарыздар
|
|
|
7535
|
Талап ету құқықтары сенімгерлік басқаруға қабылданған қарыздар
|
|
|
7536
|
Талап ету құқықтары сенімгерлік басқаруға қабылданған мерзімі өткен қарыздар
|
|
|
7542
|
Талап ету құқықтары сенімгерлік басқаруға қабылданған қарыздар бойынша есептелген сыйақы
|
|
|
7543
|
Талап ету құқықтары сенімгерлік басқаруға қабылданған қарыздар бойынша тұрақсыздық айыбы (айыппұл, өсімпұл)
|
|
|
7544
|
Талап ету құқықтары сенімгерлік басқаруға қабылданған қарыздар бойынша мерзімі өткен сыйақы»;
1-параграфта:
1267-шоттың нөмірі, атауы және сипаттамасы алып тасталсын;
1861-шоттың сипаттамасынан кейін мынадай мазмұндағы 1862-шоттың нөмірімен, атауымен және сипаттамасымен толықтырылсын:
«1862. Кепілдік жарналары, қамтамасыз ету төлемдері (актив).
Шоттың мақсаты: Қатысу, мүшелік, есеп айырысуды қамтамасыз ету және міндеттемелерге кепілдік беру мақсатында халықаралық төлем жүйелеріне, биржаларға, клирингтік алаңдарға және өзге де ұйымдарға аударылатын жарналар, төлемдер түріндегі банктің ақша сомасын есепке алу.
Шоттың дебеті бойынша кепілдік жарналары мен қамтамасыз ету төлемдері ретінде берілген банктің және ипотекалық ұйымның ақша сомасы жазылады.
Шоттың кредиті бойынша кепілдік жарналары, қамтамасыз ету төлемдері ретінде берілген банктің және ипотекалық ұйымның ақша сомасын есептен шығару жазылады.»;
2052-шоттың сипаттамасынан кейін мынадай мазмұндағы 2053-шоттың нөмірімен, атауымен және сипаттамасымен толықтырылсын:
«2053. Басқа банктерден бір айға дейінгі мерзімге алынған қарыздар (пассив).
Шоттың мақсаты: Басқа банктерден қоса алғанда бір айға дейінгі мерзімге алынған қарыздар сомасын есепке алу.
Шоттың кредиті бойынша басқа банктен жылдың бір айына дейінгі мерзімге алынған қарыздар сомасы жазылады.
Шоттың дебеті бойынша бір айға дейінгі мерзімге алынған қарыздар сомасы оларды өтеу кезінде есептен шығарылады.»;
2054-шоттың атауы мен сипаттамасы мынадай редакцияда жазылсын:
«2054. Басқа банктерден бір жылға дейінгі мерзімге алынған қарыздар (пассив).
Шоттың мақсаты: Басқа банктерден бір айдан бастап қоса алғанда бір жылға дейінгі мерзімге алынған қарыздар сомасын есепке алу.
Шоттың кредиті бойынша басқа банктен бір айдан бастап бір жылға дейінгі мерзімге алынған қарыздар сомасы жазылады.
Шоттың дебеті бойынша бір айдан бастап бір жылға дейінгі мерзімге алынған қарыздар сомасын оларды өтеу кезінде есептен шығару жазылады.»;
2131-шоттың нөмірі, атауы және сипаттамасы алып тасталсын;
2202-шоттың атауы мен сипаттамасы мынадай редакцияда жазылсын:
«2202. Кастодиандық шарттардың талаптарында клиенттердің ақшасын есепке алуға арналған ағымдағы шоттардағы инвестицияланбаған қалдық (пассив).
Шоттың мақсаты: Банктер кастодиандық шарттардың талаптарында қабылдаған клиенттердің, инвестициялық портфелді басқарушылардың, ерікті жинақтаушы зейнетақы қорының ақшасын есепке алуға арналған ағымдағы шоттардағы инвестицияланбаған ақша қалдығын есепке алу.
Шоттың кредиті бойынша кастодиан-банктер ашқан клиенттердің, инвестициялық портфельді басқарушылардың, ерікті жинақтаушы зейнетақы қорының ақшасын есепке алуға арналған ағымдағы шоттарға келіп түскен, банктер кастодиандық шарт талаптарында қабылдаған ақша сомасы жазылады.
Шоттың дебеті бойынша клиенттердің, инвестициялық портфелді басқарушылардың, ерікті жинақтаушы зейнетақы қорының ақшасын есепке алуға арналған ағымдағы шоттардан келіп түскен ақша сомасын кастодиандық шарт талаптарына және Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкес мақсаты бойынша есептен шығару жазылады.»;
2240-шоттың нөмірі, атауы және сипаттамасы алып тасталсын;
2242-шоттың нөмірі, атауы және сипаттамасы мынадай редакцияда жазылсын:
«2242. Номиналды ұстаушы функцияларын, оның ішінде «Астана» халықаралық қаржы орталығының Қаржылық қызметтерді реттеу жөніндегі комитетінің тиісті лицензиясы негізінде жүзеге асыратын тұлға клиенттерінің ақшасын есепке алуға арналған, банктер ашқан ағымдағы шоттардағы инвестицияланбаған қалдық (пассив).
Шоттың мақсаты: Номиналды ұстаушы функцияларын, оның ішінде «Астана» халықаралық қаржы орталығының Қаржылық қызметтерді реттеу жөніндегі комитетінің тиісті лицензиясы негізінде жүзеге асыратын тұлға клиенттерінің ақшасын есепке алуға арналған, банктер банктік қызмет көрсету және (немесе) номиналды ұстау шартарының және (немесе) кастодиандық шарттардың талаптарында ашқан ағымдағы шоттардағы инвестицияланбаған ақша қалдығын есепке алу.
Шоттың кредиті бойынша номиналды ұстаушы функцияларын, оның ішінде «Астана» халықаралық қаржы орталығының Қаржылық қызметтерді реттеу жөніндегі комитетінің тиісті лицензиясы негізінде жүзеге асыратын тұлға клиенттерінің ақшасын есепке алуға арналған, банктер ашқан ағымдағы шоттарға түскен ақша сомасы жазылады.
Шоттың дебеті бойынша номиналды ұстаушы функцияларын, оның ішінде «Астана» халықаралық қаржы орталығының Қаржылық қызметтерді реттеу жөніндегі комитетінің тиісті лицензиясы негізінде жүзеге асыратын тұлға клиенттерінің ақшасын есепке алуға арналған, банктер ашқан ағымдағы шоттардан түскен ақша сомасы шарттың талаптарына және Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкес мақсаты бойынша есептен шығарылады.»;
2306-шоттың нөмірі, атауы және сипаттамасы мынадай редакцияда жазылсын:
«2306. Сатып алынған бағалы қағаздар (контрпассив).
Шоттың мақсаты: Ұстаушылардан сатып алынған бағалы қағаздардың номиналды құнын есепке алу.
Шоттың дебеті бойынша ұстаушылардан сатып алынған бағалы қағаздардың номиналды құны жазылады.
Шоттың кредиті бойынша сатып алынған бағалы қағаздарды басқа ұстаушыларға сатқан не оларды жойған кезде олардың номиналды құнын есептен шығару жазылады.»;
2707-шоттың нөмірі, атауы және сипаттамасы алып тасталсын;
2792-шоттың нөмірі, атауы және сипаттамасы мынадай редакцияда жазылсын:
«2792. Берілген қарыздар бойынша алдын ала төлем.
Шоттың мақсаты: Болашақ кезеңге жататын берілген қарыздар бойынша алдын ала төленген сыйақы мен негізгі борыш сомасын және банктік қарыз шартында айқындалған өзге де соманы есепке алу.
Шоттың кредиті бойынша болашақ кезеңге жататын берілген қарыздар бойынша алдын ала төленген сыйақы мен негізгі борыш сомасы және банктік қарыз шартында айқындалған өзге де сома жазылады.
Шоттың дебеті бойынша болашақ кезеңге жататын берілген қарыздар бойынша алдын ала төленген сыйақы мен негізгі борыш сомасы және банктік қарыз шартында айқындалған өзге де сома есептен шығарылады.»;
2865-шоттың сипаттамасынан кейін мынадай мазмұндағы 2866-шоттың нөмірімен, атауымен және сипаттамасымен толықтырылсын:
«2866. Клиенттің мәмілелері бойынша міндеттемелер (пассив).
Шоттың мақсаты: Клиенттердің мемлекеттік немесе өзге тіркеуге жататын мәмілелері бойынша және (немесе) мемлекеттік немесе өзге тіркеуге жатпайтын, бірақ клиенттің мәміле жасау сәті мен мәмілені немесе мәміле нысанасын мемлекеттік немесе өзге тіркеу сәті арасындағы кезеңге кейіннен мәміле нысанасын тіркеу көзделетін мәмілелері бойынша банктің клиенттер алдындағы міндеттемелер сомасын есепке алу.
Шоттың кредиті бойынша клиенттердің мемлекеттік немесе өзге тіркеуге жататын мәмілелері бойынша және (немесе) мемлекеттік немесе өзге тіркеуге жатпайтын, бірақ клиенттің мәміле жасау сәті мен мәмілені немесе мәміле нысанасын мемлекеттік немесе өзге тіркеу сәті арасындағы кезеңге кейіннен мәміле нысанасын тіркеу көзделетін мәмілелері бойынша банктің клиенттер алдындағы міндеттемелер сомасы жазылады.
Шоттың дебеті бойынша клиенттердің мемлекеттік немесе өзге тіркеуге жататын мәмілелері бойынша және (немесе) мемлекеттік немесе өзге тіркеуге жатпайтын, бірақ клиенттің мәміле жасау сәті мен мәмілені немесе мәміле нысанасын мемлекеттік немесе өзге тіркеу сәті арасындағы кезеңге кейіннен мәміле нысанасын тіркеу көзделетін мәмілелері бойынша банктің клиенттер алдындағы міндеттемелер сомасын есептен шығару жазылады.»;
4267-шоттың нөмірі, атауы және сипаттамасы алып тасталсын;
4456-шоттың сипаттамасынан кейін мынадай мазмұндағы 4458-шоттың нөмірімен, атауымен және сипаттамасымен толықтырылсын:
«4458. Шығарылған бағалы қағаздар бойынша баланстық құнды түзету түріндегі және (немесе) пайыздың нарықтық емес мөлшерлемесі бойынша берілген бағалы қағаздар құнын түзету түріндегі кіріс.
Шоттың мақсаты: Қаржылық міндеттемені бастапқы тану сәтінде пайыздың нарықтық емес мөлшерлемесі бойынша шығарылған бағалы қағаздарды түзету түріндегі соманы есепке алуға арналған кіріс сомасын есепке алу.
Шоттың кредиті бойынша қаржылық міндеттемені бастапқы тану сәтінде пайыздың нарықтық емес мөлшерлемесі бойынша шығарылған бағалы қағаздарды түзету түріндегі соманы есепке алуға арналған кіріс сомасы жазылады.
Шоттың дебеті бойынша кіріс сомасын № 4999 баланстық шотқа есептен шығару жазылады.»;
5229-шоттың нөмірі, атауы және сипаттамасы алып тасталсын;
5309-шоттың сипаттамасынан кейін мынадай мазмұндағы 5311-шоттың нөмірімен, атауымен және сипаттамасымен толықтырылсын:
«5311. Амортизацияланған құны бойынша ескерілетін бағалы қағаздар бойынша баланстық құнды түзету түріндегі және (немесе) пайыздың нарықтық емес мөлшерлемесі бойынша берілген бағалы қағаздар құнын түзету түріндегі шығыс.
Шоттың мақсаты: амортизацияланған құны бойынша ескерілетін бағалы қағаздар бойынша баланстық құнды түзету түріндегі және (немесе) пайыздың нарықтық емес мөлшерлемесі бойынша берілген бағалы қағаздар құнын түзету түріндегі шығыс сомасын есепке алу.
Шоттың дебеті бойынша амортизацияланған құны бойынша ескерілетін бағалы қағаздар бойынша баланстық құнды түзету түріндегі және (немесе) пайыздың нарықтық емес мөлшерлемесі бойынша берілген бағалы қағаздар құнын түзету түріндегі шығыс сомасы жазылады.
Шоттың кредиті бойынша жұмсалған шығыс сомасын № 4999 баланстық шотқа есептен шығару жазылады.»;
5754-шоттың нөмірі, атауы және сипаттамасы мынадай редакцияда жазылсын:
«5754. Арнайы қорларға, оның ішінде «Қазақстанның депозиттерге кепілдік беру қоры» акционерлік қоғамына, «Даму» кәсіпкерлікті дамыту қоры» акционерлік қоғамының кепілдік қорына төлемдер, алымдар, жарналар түріндегі шығыс.
Шоттың мақсаты: Арнайы қорларға төлемдерді, алымдарды, жарналарды, оның ішінде «Қазақстанның депозиттерге кепілдік беру қоры» акционерлік қоғамына міндетті күнтізбелік, қосымша және төтенше жарналарды, «Даму» кәсіпкерлікті дамыту қоры» акционерлік қоғамының кепілдік қорына жарналарды жүзеге асыру бойынша шығыс сомасын есепке алу.
Шоттың дебеті бойынша арнайы қорларға төлемдерді, алымдарды, жарналарды, оның ішінде «Қазақстанның депозиттерге кепілдік беру қоры» акционерлік қоғамына міндетті күнтізбелік, қосымша және төтенше жарналарды, «Даму» кәсіпкерлікті дамыту қоры» акционерлік қоғамының кепілдік қорына жарналарды жүзеге асыру бойынша шығыс сомасы жазылады.
Шоттың кредиті бойынша жұмсалған шығыс сомасын № 4999 баланстық шотқа есептен шығару жазылады.»;
7250-шоттың нөмірі, атауы және сипаттамасы мынадай редакцияда жазылсын:
«7250. Клиенттің міндеттемелерін қамтамасыз етуге (кепілге) қабылданған мүлік.
Шоттың мақсаты: Болашақта түсетін мүлікті қоса алғанда, клиенттің міндеттемелерін қамтамасыз етуге (кепілге) қабылданған мүліктің (ақшаны қоспағанда) құнын есепке алу.
Шоттың кірісі бойынша кепіл туралы шарт жасау кезінде болған және (немесе) банктің ішкі құжаттарында белгіленген кезеңділікпен, болашақта түсетін мүлікті қоса алғанда, клиенттің міндеттемесін қамтамасыз етуге (кепілге) қабылданған мүліктің (ақшаны қоспағанда) құны жазылады, шоттың кірісі бойынша қамтамасыз етуге (кепілге) қабылданған мүліктің құнын оң қайта бағалау жүргізіледі.
Шоттың шығысы бойынша ішкі құжаттарда белгіленген кезеңділікпен болашақта түсетін мүлікті қоса алғанда, қамтамасыз етуге (кепілге) қабылданған мүліктің құнын теріс қайта бағалау немесе қамтамасыз етуге (кепілге) қабылданған мүлікті есептен шығару, сондай-ақ клиент міндеттемелерді орындамаған жағдайда, оларды клиентке қайтару немесе кепілге салынған мүлікті сату кезінде жүргізіледі.»;
7250-шоттың сипаттамасынан кейін мынадай мазмұндағы 7260-шоттың нөмірімен, атауымен және сипаттамасымен толықтырылсын:
«7260. Клиенттердің ХҚЕС тану өлшемшарттарына сәйкес келмейтін басқа да активтері.
Шоттың мақсаты: Клиенттердің ХҚЕС тану өлшемшарттарына сәйкес келмейтін басқа да активтерінің сомасын есепке алу.
Шоттың дебеті бойынша Клиенттердің ХҚЕС тану өлшемшарттарына сәйкес келмейтін басқа да активтерінің сомасы жазылады.
Шоттың кредиті бойынша Клиенттердің ХҚЕС тану өлшемшарттарына сәйкес келмейтін басқа да активтерінің сомасы оларды есептен шығару кезінде есептен шығарылады.»;
7535, 7536, 7542, 7543 және 7544-шоттардың атаулары мен сипаттамалары мынадай редакцияда жазылсын:
«7535. Талап ету құқықтары сенімгерлік басқаруға қабылданған қарыздар (актив).
Шоттың мақсаты: Талап ету құқықтары сенімгерлік басқаруға қабылданған қарыздар сомасын есепке алу.
Шоттың дебеті бойынша талап ету құқықтары сенімгерлік басқаруға қабылданған қарыздар сомасы жазылады.
Шоттың кредиті бойынша талап ету құқықтары сенімгерлік басқаруға қабылданған қарыздар сомасын оларды өтеу немесе кері сатып алу жағдайлары туындаған кезде есептен шығару жазылады.
7536. Талап ету құқықтары сенімгерлік басқаруға қабылданған, мерзімі өткен қарыздар (актив).
Шоттың мақсаты: Талап ету құқықтары сенімгерлік басқаруға қабылданған, мерзімі өткен қарыздар сомасын есепке алу.
Шоттың дебеті бойынша талап ету құқықтары сенімгерлік басқаруға қабылданған, мерзімі өткен қарыздар сомасы жазылады.
Шоттың кредиті бойынша талап ету құқықтары сенімгерлік басқаруға қабылданған, мерзімі өткен қарыз сомасын оларды өтеу немесе кері сатып алу жағдайлары туындаған кезде есептен шығару жазылады.
7542. Талап ету құқықтары сенімгерлік басқаруға қабылданған қарыздар бойынша есептелген сыйақы (актив).
Шоттың мақсаты: Талап ету құқықтары сенімгерлік басқаруға қабылданған қарыздар бойынша сыйақы сомасын есепке алу.
Шоттың дебеті бойынша талап ету құқықтары сенімгерлік басқаруға қабылданған қарыздар бойынша сыйақы сомасы жазылады.
Шоттың кредиті бойынша қарыздарды өтеу немесе кері сатып алу жағдайлары туындаған кезде қарыздар бойынша сыйақыны есептен шығару жазылады.
7543. Талап ету құқықтары сенімгерлік басқаруға қабылданған қарыздар бойынша тұрақсыздық айыбы (айыппұл, өсімпұл) (актив).
Шоттың мақсаты: Талап ету құқықтары сенімгерлік басқаруға қабылданған қарыздар бойынша төленген тұрақсыздық айыбы (айыппұл, өсімпұл) сомасын есепке алу.
Шоттың дебеті бойынша талап ету құқықтары сенімгерлік басқаруға қабылданған қарыздар бойынша төленген тұрақсыздық айыбы (айыппұл, өсімпұл) сомасы жазылады.
Шоттың кредиті бойынша талап ету құқықтары сенімгерлік басқаруға қабылданған қарыздар бойынша төленген айыбы (айыппұл, өсімпұл) сомасын есептен шығару жазылады.
7544. Талап ету құқықтары сенімгерлік басқаруға қабылданған қарыздар бойынша мерзімі өткен сыйақы (актив).
Шоттың мақсаты: Талап ету құқықтары сенімгерлік басқаруға қабылданған қарыздар бойынша мерзімі өткен сыйақы сомасын есепке алу.
Шоттың дебеті бойынша талап ету құқықтары сенімгерлік басқаруға қабылданған қарыздар бойынша мерзімі өткен сыйақы сомасы жазылады.
Шоттың кредиті бойынша қарыздар бойынша мерзімі өткен сыйақыны оларды өтеу немесе кері сатып алу жағдайлары туындаған кезде есептен шығару жазылады.».
4. «Қаржы нарығының жекелеген субъектілерінің бухгалтерлік есепті жүргізуі жөніндегі нұсқаулықты бекіту туралы» Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкі Басқармасының 2011 жылғы 1 шілдедегі № 68 қаулысына (Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде №7121 болып тіркелген) мынадай өзгерістер енгізілсін:
кіріспе мынадай редакцияда жазылсын:
«Бухгалтерлік есеп пен қаржылық есептілік туралы» Қазақстан Республикасы Заңының 20-бабы 6-тармағының 2) тармақшасына, «Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкінің ережесін және құрылымын бекіту туралы» Қазақстан Республикасы Президентінің 2003 жылғы 31 желтоқсандағы № 1271 Жарлығымен бекітілген Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкі туралы ереженің 19-тармағының екінші бөлігі төртінші абзацының 12) тармақшасына, сәйкес Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкінің Басқармасы ҚАУЛЫ ЕТЕДІ:»;
көрсетілген қаулымен бекітілген Қаржы нарығының жекелеген субъектілерінің бухгалтерлік есепті жүргізуі жөніндегі нұсқаулықта:
1-тармақ мынадай редакцияда жазылсын:
«1. Осы Нұсқаулық «Бухгалтерлік есеп пен қаржылық есептілік туралы» Қазақстан Республикасы Заңының 20-бабы 6-тармағының 2) тармақшасына, «Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкінің ережесін және құрылымын бекіту туралы» Қазақстан Республикасы Президентінің 2003 жылғы 31 желтоқсандағы № 1271 Жарлығымен бекітілген Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкі туралы ереженің 19-тармағының екінші бөлігі төртінші абзацының 12) тармақшасына және халықаралық қаржылық есептілік стандарттарына сәйкес әзірленді.»;
23-тармақ мынадай редакцияда жазылсын:
«23. Ұйым айналысқа шығарған борыштық бағалы қағаздарды орналастырған кезде мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:
1) орналастырылған борыштық бағалы қағаздардың таза құнына (оның номиналдық құнынан аспайтын сомаға):
|
|
|
Дт
|
1030
|
Ағымдағы шоттардағы ақшалай қаражат
|
|
Кт
|
4030 07
|
Айналысқа шығарылған бағалы қағаздар;
2) сыйлықақы сомасына:
|
|
Дт
|
1030
|
Ағымдағы шоттардағы ақшалай қаражат
|
|
Кт
|
4030 09
|
Айналысқа шығарылған бағалы қағаздар бойынша сыйлықақы;
3) дисконт (жеңілдік) сомасына:
|
|
Дт
|
4030 08
|
Айналысқа шығарылған бағалы қағаздар бойынша дисконт
|
|
Кт
|
4030 09
|
Айналысқа шығарылған бағалы қағаздар.».
5. «Бірыңғай жинақтаушы зейнетақы қоры және ерікті жинақтаушы зейнетақы қорлары жүзеге асыратын зейнетақы активтерімен, нысаналы активтермен және нысаналы жинақтармен операциялардың бухгалтерлік есебін жүргізу жөніндегі нұсқаулықты бекіту туралы» Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкі Басқармасының 2011 жылғы 1 шілдедегі № 69 қаулысына (Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде №7118 болып тіркелген) мынадай өзгерістер мен толықтыру енгізілсін:
кіріспе мынадай редакцияда жазылсын:
«Бухгалтерлік есеп пен қаржылық есептілік туралы» Қазақстан Республикасы Заңының 20-бабы 6-тармағының 2) тармақшасына, «Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкінің ережесін және құрылымын бекіту туралы» Қазақстан Республикасы Президентінің 2003 жылғы 31 желтоқсандағы № 1271 Жарлығымен бекітілген Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкі туралы ереженің 19-тармағының екінші бөлігі төртінші абзацының 12) тармақшасына сәйкес Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкінің Басқармасы ҚАУЛЫ ЕТЕДІ:»;
көрсетілген қаулымен бекітілген Бірыңғай жинақтаушы зейнетақы қоры және ерікті жинақтаушы зейнетақы қорлары жүзеге асыратын зейнетақы активтерімен, нысаналы активтермен және нысаналы жинақтармен операциялардың бухгалтерлік есебін жүргізу жөніндегі нұсқаулықта:
1-тармақ мынадай редакцияда жазылсын:
«1. Осы Нұсқаулық «Бухгалтерлік есеп пен қаржылық есептілік туралы» Қазақстан Республикасы Заңының 20-бабы 6-тармағының 2) тармақшасына, «Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкінің ережесін және құрылымын бекіту туралы» Қазақстан Республикасы Президентінің 2003 жылғы 31 желтоқсандағы № 1271 Жарлығымен бекітілген Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкі туралы ереженің 19-тармағының екінші бөлігі төртінші абзацының 12) тармақшасына, «Зейнетақы активтері бойынша операциялар туралы ақпаратты есепке алу және жария ету» қаржылық есептілік стандартын бекіту туралы» Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкі Басқармасының 2013 жылғы 26 шілдедегі № 195 қаулысымен (Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 8765 болып тіркелген) бекітілген «Зейнетақы активтері бойынша операциялар туралы ақпаратты есепке алу және жария ету» қаржылық есептілік стандартына (бұдан әрі – Стандарт), халықаралық қаржылық есептілік стандарттарына сәйкес әзірленді және онда бірыңғай жинақтаушы зейнетақы қоры және ерікті жинақтаушы зейнетақы қорлары (бұдан әрі – Қор) жүзеге асыратын зейнетақы активтерімен операциялардың бухгалтерлік есебін жүргізу нақтыланады.»;
85-тармақ мынадай редакцияда жазылсын:
«85. Инвестициялық кірісті қалыптастыру кезінде мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:
1) бар кіріс сомасына:
|
|
Дт
|
6110 01
|
Сатып алынған бағалы қағаздар бойынша сыйақы алуға байланысты кіріс
|
|
6110 03
|
Сатып алынған бағалы қағаздар бойынша дисконт амортизациясына байланысты кіріс
|
|
|
6110 04
|
Бағалы қағаздармен «кері РЕПО» операциялары бойынша сыйақы алуға байланысты кіріс
|
|
|
6110 05
|
Орналастырылған салымдар бойынша дисконт амортизациясы бойынша кіріс
|
|
|
6110 29
|
Талап етілгенге дейінгі салымдар бойынша сыйақы алуға байланысты кіріс
|
|
|
6110 30
|
Мерзімді салымдар бойынша сыйақы алуға байланысты кіріс
|
|
|
6110 31
|
Шартты салымдар бойынша сыйақы алуға байланысты кіріс
|
|
|
6110 34
|
Сыйақы алуға байланысты басқа да кіріс
|
|
|
6110 35
|
Жинақ салымдары бойынша сыйақы алуға байланысты кіріс
|
|
|
6110 63
|
Теріс комиссиялық сыйақыны өтеу
|
|
|
6110 64
|
Сыртқы басқарудағы активтер бойынша кіріс
|
|
|
6150 01
|
Өзгерістері пайда немесе зиянның құрамында көрсетілетін әділ құны бойынша есепке алынатын бағалы қағаздар құнының өзгеруінен кіріс
|
|
|
6240 02
|
Екінші деңгейдегі банктерде және банк операцияларының жекелеген түрлерін жүзеге асыратын ұйымдарда орналастырылған салымдар бойынша құрылған резервтерді (провизияларды) қалпына келтіруден (жоюдан) кіріс
|
|
|
6240 62
|
Амортизацияланған құны бойынша бағаланатын бағалы қағаздар бойынша құрылған резервтерді (провизияларды) қалпына келтіруден (жоюдан) кіріс
|
|
|
6250 02
|
Шетел валютасын қайта бағалаудан кіріс
|
|
|
6280 01
|
Аффинирленген бағалы металдарды сатудан кіріс
|
|
|
6280 05
|
Аффинирленген бағалы металдарды қайта бағалаудан кіріс
|
|
|
6280 07
|
Басқа да кіріс
|
|
|
6280 09
|
Бағалы қағаздарды сатып алу-сатудан кіріс
|
|
|
6290 09
|
Фьючерс мәмілелері бойынша кіріс
|
|
|
6290 10
|
Форвард мәмілелері бойынша кіріс
|
|
|
6290 11
|
Опцион мәмілелері бойынша кіріс
|
|
|
6290 13
|
Своп мәмілелері бойынша кіріс
|
|
|
Кт
|
5610
|
Есепті жылғы бөлінбеген пайда (өтелмеген зиян);
2) бар шығыс сомасына:
|
|
Дт
|
5610
|
Есепті жылғы бөлінбеген пайда (өтелмеген зиян)
|
|
Кт
|
7310 02
|
Сатып алынған бағалы қағаздар бойынша сыйлықақы амортизациясы бойынша шығыс
|
|
7310 04
|
Бағалы қағаздармен РЕПО операциялары бойынша сыйақы төлеуге байланысты шығыс
|
|
|
7310 10
|
Орналастырылған салымдар бойынша сыйлықақы амортизациясы бойынша шығыс
|
|
|
7310 25
|
Сыйақы төлеуге байланысты басқа да шығыс
|
|
|
7430 02
|
Шетел валютасын қайта бағалаудан шығыс
|
|
|
7440 02
|
Орналастырылған салымдар бойынша резервтерді (провизияларды) қалыптастыру бойынша шығыс
|
|
|
7440 61
|
Амортизацияланған құны бойынша бағаланатын бағалы қағаздар бойынша резервтерді (провизияларды) құру бойынша шығыс
|
|
|
7440 62
|
Сыртқы басқарудағы активтер бойынша шығыс
|
|
|
7470 01
|
Аффинирленген бағалы металдардың баланстық құны
|
|
|
7470 03
|
Өзгерістері пайда немесе зиянның құрамында көрсетілетін әділ құны бойынша есепке алынатын бағалы қағаздар құнының өзгеруінен шығыс
|
|
|
7470 07
|
Аффинирленген бағалы металдарды қайта бағалаудан шығыс
|
|
|
7470 10
|
Бағалы қағаздарды сатып алу-сатудан шығыс
|
|
|
7470 27
|
Басқа да комиссиялық шығыс
|
|
|
7470 81
|
Қор биржасының қызметтері үшін комиссиялық шығыс
|
|
|
7470 82
|
Брокерлік және дилерлік қызмет бойынша комиссиялық шығыс
|
|
|
7480 09
|
Фьючерс мәмілелері бойынша шығыс
|
|
|
7480 10
|
Форвард мәмілелері бойынша шығыс
|
|
|
7480 11
|
Опцион мәмілелері бойынша шығыс
|
|
|
7480 13
|
Своп мәмілелері бойынша шығыс.»;
мынадай мазмұндағы 93-1-тармақпен толықтырылсын:
«93-1. Номиналды кірістілік көрсеткіші мен кірістіліктің ең төменгі мәні арасындағы теріс айырманы өтеу бойынша кірісті бөлу кезінде мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады:
|
|
|
Дт
|
6240 63
|
Номиналды кірістілік көрсеткіші мен кірістіліктің ең төменгі мәні арасындағы теріс айырманы өтеу бойынша кіріс
|
|
Кт
|
5610
|
Есепті жылғы бөлінбеген пайда (өтелмеген зиян).».
6. «Бухгалтерлік есеп жүргізуді ұйымдастыру қағидаларын бекіту туралы» Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкі Басқармасының 2012 жылғы 24 тамыздағы № 270 қаулысына (Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 7978 болып тіркелген) мынадай өзгерістер енгізілсін:
кіріспе мынадай редакцияда жазылсын:
«Бухгалтерлік есеп пен қаржылық есептілік туралы» Қазақстан Республикасы Заңының 20-бабы 6-тармағының 2) тармақшасына, «Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкінің ережесін және құрылымын бекіту туралы» Қазақстан Республикасы Президентінің 2003 жылғы 31 желтоқсандағы № 1271 Жарлығымен бекітілген Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкі туралы ереженің 19-тармағының екінші бөлігі төртінші абзацының 12) тармақшасына сәйкес Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкінің Басқармасы ҚАУЛЫ ЕТЕДІ:»;
көрсетілген қаулымен бекітілген Бухгалтерлік есеп жүргізуді ұйымдастыру қағидаларында:
1-тармақ мынадай редакцияда жазылсын:
«1. Осы Бухгалтерлік есеп жүргізуді ұйымдастыру қағидалары (бұдан әрі – Қағидалар) «Бухгалтерлік есеп пен қаржылық есептілік туралы» Қазақстан Республикасы Заңының (бұдан әрі – Бухгалтерлік есеп туралы заң) 20-бабы 6-тармағының 2) тармақшасына, «Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкінің ережесін және құрылымын бекіту туралы» Қазақстан Республикасы Президентінің 2003 жылғы 31 желтоқсандағы № 1271 Жарлығымен бекітілген Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкі туралы ереженің 19-тармағының екінші бөлігі төртінші абзацының 12) тармақшасына сәйкес әзірленді және онда қаржы ұйымдарының, «Қазақстанның Даму Банкі» акционерлік қоғамының, Қазақстан Республикасының бейрезидент - банктері филиалдарының, Қазақстан Республикасының бейрезидент - сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымдары филиалдарының, Қазақстан Республикасының бейрезидент - сақтандыру брокерлері филиалдарының (бұдан әрі – ұйымдар) бухгалтерлік есеп жүргізуді ұйымдастыру тәртібі айқындалады.».
7. «Сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымдарының, өзара сақтандыру қоғамдарының және Қазақстан Республикасының бейрезидент - сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымдары филиалдарының бухгалтерлік есепті жүргізуі жөніндегі нұсқаулықты бекіту туралы» Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкі Басқармасының 2013 жылғы 28 маусымдағы № 149 қаулысына (Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 8596 болып тіркелген) мынадай өзгерістер енгізілсін:
кіріспе мынадай редакцияда жазылсын:
«Бухгалтерлік есеп пен қаржылық есептілік туралы» Қазақстан Республикасы Заңының 20-бабы 6-тармағының 2) тармақшасына, «Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкінің ережесін және құрылымын бекіту туралы» Қазақстан Республикасы Президентінің 2003 жылғы 31 желтоқсандағы № 1271 Жарлығымен бекітілген Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкі туралы ереженің 19-тармағының екінші бөлігі төртінші абзацының 12) тармақшасына сәйкес Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкінің Басқармасы ҚАУЛЫ ЕТЕДІ:»;
көрсетілген қаулымен бекітілген Сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымдарының, өзара сақтандыру қоғамдарының және Қазақстан Республикасының бейрезидент - сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымдары филиалдарының бухгалтерлік есепті жүргізуі жөніндегі нұсқаулықта:
1-тармақ мынадай редакцияда жазылсын:
«1. Осы Сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымдарының, өзара сақтандыру қоғамдарының және Қазақстан Республикасының бейрезидент - сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымдары филиалдарының бухгалтерлік есепті жүргізуі жөніндегі нұсқаулық (бұдан әрі – Нұсқаулық) «Бухгалтерлік есеп және қаржылық есептілік туралы» Қазақстан Республикасы Заңының 20-бабы 6-тармағының 2) тармақшасына, «Сақтандыру қызметі туралы» Қазақстан Республикасы Заңының (бұдан әрі – Сақтандыру қызметі туралы заң) 52-3-бабына, «Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкінің ережесін және құрылымын бекіту туралы» Қазақстан Республикасы Президентінің 2003 жылғы 31 желтоқсандағы № 1271 Жарлығымен бекітілген Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкі туралы ереженің 19-тармағының екінші бөлігі төртінші абзацының 12) тармақшасына, халықаралық қаржылық есептілік стандарттарына сәйкес әзірленді және онда сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымдарының, өзара сақтандыру қоғамдарының және Қазақстан Республикасының бейрезидент - сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымдары филиалдарының (бұдан әрі – сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымдары) бухгалтерлік есепті жүргізуін нақтылайды.»;
119-тармақтың 2) тармақшасы мынадай редакцияда жазылсын:
«2) төлеуге жататын ақшаның туындаған сақтандыру шығыны бойынша қалыптасқан міндеттеме сомасынан асып кеткен сомасына
|
|
Дт
|
3390 17
|
Туындаған шығын бойынша сақтандыру (қайта сақтандыру) шарттары бойынша ақша ағыны бойынша міндеттемелер
|
|
7470 41
|
Төлем бойынша сақтандыру шығысы
|
|
|
7470 42
|
Қайта сақтандыру бойынша сақтандыру төлемдерін жүзеге асыру бойынша шығыс
|
|
|
Кт
|
3390 43
|
Қайта сақтанушылармен есеп айырысу
|
|
3390 44
|
Сақтанушылармен есеп айырысу;
және бір мезгілде:
|
|
|
Дт
|
7470 41
|
Төлем бойынша сақтандыру шығысы
|
|
7470 42
|
Қайта сақтандыру бойынша сақтандыру төлемдерін жүзеге асыру бойынша шығыс
|
|
|
Кт
|
7470 40
|
Сақтандыру (қайта сақтандыру) қызметіне байланысты шығыс;»;
126 және 127-тармақтар мынадай редакцияда жазылсын:
«126. Қайта сақтандыру активін қаржылық емес тәуекелге тәуекелдік түзету бойынша қалыптастыру кезінде мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады:
|
|
Дт
|
1280 61
|
Қаржылық емес тәуекелге тәуекелдік түзету бойынша қайта сақтандыру активі
|
|
2060 03
|
Қаржылық емес тәуекелге тәуекелдік түзету бойынша қайта сақтандыру активі
|
|
|
Кт
|
6280 56
|
Қаржылық емес тәуекелге тәуекелдік түзету бойынша қайта сақтандыру активін қалыптастырудан кіріс.
127. Қайта сақтандыру активін қаржылық емес тәуекелге тәуекелдік түзету бойынша азайтудан шығысты тану кезінде мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады:
|
|
Дт
|
7470 33
|
Қаржылық емес тәуекелге тәуекелдік түзетуді азайту бойынша шығыс
|
|
Кт
|
1280 61
|
Қаржылық емес тәуекелге тәуекелдік түзету бойынша қайта сақтандыру активі
|
|
2060 03
|
Қаржылық емес тәуекелге тәуекелдік түзету бойынша қайта сақтандыру активі.»;
128-тармақтың 2) тармақшасы мынадай редакцияда жазылсын:
«2) қайта сақтандыру ұйымына қойылатын талаптар сомасына:
|
|
|
Дт
|
1280 46
|
Қайта сақтандырушыларға қойылатын талаптар
|
|
Кт
|
1280 58
|
Қайта сақтандыру активі бойынша күтілетін ақша ағындарын ең жақсы бағалау
|
|
2060 01
|
Қайта сақтандыру активі бойынша күтілетін ақша ағындарын ең жақсы бағалау
|
|
|
1280 61
|
Қаржылық емес тәуекелге тәуекелдік түзету бойынша қайта сақтандыру активі
|
|
|
2060 03
|
Қаржылық емес тәуекелге тәуекелдік түзету бойынша қайта сақтандыру активі;»;
143 және 144-тармақтар мынадай редакцияда жазылсын:
«143. Қайта сақтандыру шарттарын жасау кезінде таза шығындылық туындайтын ұсталатын қайта сақтандыру шарттарының тобын бастапқы тану кезінде мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:
|
|
|
Дт
|
1280 58
|
Қайта сақтандыру активі бойынша күтілетін ақша ағындарын ең жақсы бағалау
|
|
2060 01
|
Қайта сақтандыру активі бойынша күтілетін ақша ағындарын ең жақсы бағалау
|
|
|
1280 59
|
Қайта сақтандыру шарттары бойынша маржа
|
|
|
2060 02
|
Қайта сақтандыру шарттары бойынша маржа
|
|
|
1280 61
|
Қаржылық емес тәуекелге тәуекелдік түзету бойынша қайта сақтандыру активі
|
|
|
2060 03
|
Қаржылық емес тәуекелге тәуекелдік түзету бойынша қайта сақтандыру активі
|
|
|
Кт
|
1620 06
|
Қайта сақтандыру активі бойынша болашақ ақша ағындарын бағалау
|
|
2060 05
|
Қайта сақтандыру активі бойынша болашақ ақша ағындарын бағалау;
ұсталатын қайта сақтандыру шарттары бойынша міндеттемелер сомасына:
|
|
|
Дт
|
1620 06
|
Қайта сақтандыру активі бойынша болашақ ақша ағындарын бағалау
|
|
2060 05
|
Қайта сақтандыру активі бойынша болашақ ақша ағындарын бағалау
|
|
|
Кт
|
3390 42
|
Қайта сақтандырушылармен есеп айырысу;
нақты төлем кезінде:
|
|
Дт
|
3390 42
|
Қайта сақтандырушылармен есеп айырысу
|
|
Кт
|
1010
|
Кассадағы ақшалай қаражат
|
|
1030
|
Ағымдағы шоттардағы ақшалай қаражат.
144. Қайта сақтандыру шарттарын жасау кезінде таза пайда туындайтын ұсталатын қайта сақтандыру шарттарының тобын бастапқы тану кезінде мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:
|
|
|
Дт
|
1280 58
|
Қайта сақтандыру активі бойынша күтілетін ақша ағындарын ең жақсы бағалау
|
|
2060 01
|
Қайта сақтандыру активі бойынша күтілетін ақша ағындарын ең жақсы бағалау
|
|
|
1280 61
|
Қаржылық емес тәуекелге тәуекелдік түзету бойынша қайта сақтандыру активі
|
|
|
2060 03
|
Қаржылық емес тәуекелге тәуекелдік түзету бойынша қайта сақтандыру активі
|
|
|
Кт
|
3390 55
|
Ұсталатын қайта сақтандыру шарттары бойынша маржа
|
|
4040 16
|
Ұсталатын қайта сақтандыру шарттары бойынша маржа
|
|
|
1620 06
|
Қайта сақтандыру активі бойынша болашақ ақша ағындарын бағалау
|
|
|
2060 05
|
Қайта сақтандыру активі бойынша болашақ ақша ағындарын бағалау;
ұсталатын қайта сақтандыру шарттары бойынша міндеттемелер сомасына:
|
|
|
Дт
|
1620 06
|
Қайта сақтандыру активі бойынша болашақ ақша ағындарын бағалау;
|
|
2060 05
|
Қайта сақтандыру активі бойынша болашақ ақша ағындарын бағалау
|
|
|
Кт
|
3390 42
|
Қайта сақтандырушылармен есеп айырысу;
нақты төлем кезінде:
|
|
Дт
|
3390 42
|
Қайта сақтандырушылармен есеп айырысу
|
|
Кт
|
1010
|
Кассадағы ақшалай қаражат
|
|
1030
|
Ағымдағы шоттардағы ақшалай қаражат;
цедент комиссиясының сомасына:
|
|
|
Дт
|
1630
|
Басқа қысқа мерзімді активтер
|
|
Кт
|
1280 59
|
Қайта сақтандыру шарттары бойынша маржа
|
|
2060 02
|
Қайта сақтандыру шарттары бойынша маржа
|
|
|
3390 55
|
Ұсталатын қайта сақтандыру шарттары бойынша маржа
|
|
|
4040 16
|
Ұсталатын қайта сақтандыру шарттары бойынша маржа
|
|
|
1280 58
|
Қайта сақтандыру активі бойынша күтілетін ақша ағындарын ең жақсы бағалау
|
|
|
2060 01
|
Қайта сақтандыру активі бойынша күтілетін ақша ағындарын ең жақсы бағалау;
және бір мезгілде:
|
|
|
Дт
|
1010
|
Кассадағы ақшалай қаражат
|
|
1030
|
Ағымдағы шоттардағы ақшалай қаражат.
|
|
|
Кт
|
1630
|
Басқа да қысқа мерзімді активтер.»;
148және 149-тармақтар мынадай редакцияда жазылсын:
«148. Қаржылық емес тәуекелге тәуекелдік түзету бойынша қайта сақтандыру активінің азаюынан шығысты тану кезінде мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады:
|
|
Дт
|
7470 33
|
Қаржылық емес тәуекелге тәуекелдік түзетуді азайту бойынша шығыс
|
|
Кт
|
1280 61
|
Қаржылық емес тәуекелге тәуекелдік түзету бойынша қайта сақтандыру активі
|
|
2060 03
|
Қаржылық емес тәуекелге тәуекелдік түзету бойынша қайта сақтандыру активі.
149. Ұсталатын қайта сақтандыру шарттары мерзімінен бұрын бұзылған жағдайда мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:
1) төленбеген сыйлықақы сомасына:
|
|
|
Дт
|
1620 06
|
Қайта сақтандыру активі бойынша болашақ ақша ағындарын бағалау;
|
|
2060 05
|
Қайта сақтандыру активі бойынша болашақ ақша ағындарын бағалау
|
|
|
Кт
|
1280 58
|
Қайта сақтандыру активі бойынша күтілетін ақша ағындарын ең жақсы бағалау
|
|
2060 01
|
Қайта сақтандыру активі бойынша күтілетін ақша ағындарын ең жақсы бағалау;
2) қайта сақтандыру ұйымына қойылатын талаптар сомасына:
|
|
|
Дт
|
1280 46
|
Қайта сақтандырушыларға қойылатын талаптар
|
|
3390 55
|
Ұсталатын қайта сақтандыру шарттары бойынша маржа
|
|
|
4040 16
|
Ұсталатын қайта сақтандыру шарттары бойынша маржа
|
|
|
Кт
|
1280 58
|
Қайта сақтандыру активі бойынша күтілетін ақша ағындарын ең жақсы бағалау
|
|
2060 01
|
Қайта сақтандыру активі бойынша күтілетін ақша ағындарын ең жақсы бағалау
|
|
|
1280 59
|
Қайта сақтандыру шарттары бойынша маржа
|
|
|
2060 02
|
Қайта сақтандыру шарттары бойынша маржа
|
|
|
1280 61
|
Қаржылық емес тәуекелге тәуекелдік түзету бойынша қайта сақтандыру активі
|
|
|
2060 03
|
Қаржылық емес тәуекелге тәуекелдік түзету бойынша қайта сақтандыру активі;
3) нақты алынған ақша сомасына:
|
|
|
Дт
|
1010
|
Кассадағы ақшалай қаражат
|
|
1030
|
Ағымдағы шоттардағы ақшалай қаражат
|
|
|
Кт
|
1280 46
|
Қайта сақтандырушыларға қойылатын талаптар.»;
151-тармақ мынадай редакцияда жазылсын:
«151. Туындаған сақтандыру шығыны бойынша қайта сақтандыру активін тану кезінде мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:
|
|
Дт
|
1280 62
|
Туындаған сақтандыру шығыны бойынша қайта сақтандыру активінің күтілетін ақша ағындарын ең жақсы бағалау
|
|
2060 06
|
Туындаған сақтандыру шығыны бойынша қайта сақтандыру активінің күтілетін ақша ағындарын ең жақсы бағалау
|
|
|
1280 63
|
Туындаған сақтандыру шығыны бойынша қайта сақтандыру активінің қаржылық емес тәуекеліне тәуекелдік түзету
|
|
|
2060 07
|
Туындаған сақтандыру шығыны бойынша қайта сақтандыру активінің қаржылық емес тәуекеліне тәуекелдік түзету
|
|
|
Кт
|
6280 40
|
Сақтандыру (қайта сақтандыру) қызметіне байланысты кіріс.»;
154 және 155-тармақтар мынадай редакцияда жазылсын:
«154. Есеп саясатына сәйкес ұсталатын қайта сақтандыру шарттары бойынша пайда немесе шығынның құрамында ақшаның уақытша құнының ықпалын және қаржылық тәуекелдің әсерін көрсету кезінде мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:
1) күтілетін ақша ағындарын ең жақсы бағалау бойынша қаржылық кіріс сомасына:
|
|
Дт
|
1280 58
|
Қайта сақтандыру активі бойынша күтілетін ақша ағындарын ең жақсы бағалау
|
|
2060 01
|
Қайта сақтандыру активі бойынша күтілетін ақша ағындарын ең жақсы бағалау
|
|
|
Кт
|
6280 32
|
Сақтандыру (қайта сақтандыру) бойынша қаржылық кіріс;
2) маржа бойынша қаржылық кіріс сомасына:
|
|
Дт
|
1280 59
|
Қайта сақтандыру шарттары бойынша маржа
|
|
2060 02
|
Қайта сақтандыру шарттары бойынша маржа
|
|
|
Кт
|
6280 32
|
Сақтандыру (қайта сақтандыру) бойынша қаржылық кіріс;
3) қаржылық емес тәуекелге тәуекелдік түзету бойынша қайта сақтандыру активі бойынша қаржылық кіріс сомасына:
|
|
Дт
|
1280 61
|
Қаржылық емес тәуекелге тәуекелдік түзету бойынша қайта сақтандыру активі
|
|
2060 03
|
Қаржылық емес тәуекелге тәуекелдік түзету бойынша қайта сақтандыру активі
|
|
|
Кт
|
6280 32
|
Сақтандыру (қайта сақтандыру) бойынша қаржылық кіріс;
4) туындаған сақтандыру шығыны бойынша қайта сақтандыру активінің күтілетін ақша ағындарын ең жақсы бағалау бойынша қаржылық кіріс сомасына:
|
|
Дт
|
1280 62
|
Туындаған сақтандыру шығыны бойынша қайта сақтандыру активінің күтілетін ақша ағындарын ең жақсы бағалау
|
|
2060 06
|
Туындаған сақтандыру шығыны бойынша қайта сақтандыру активінің күтілетін ақша ағындарын ең жақсы бағалау
|
|
|
Кт
|
6280 32
|
Сақтандыру (қайта сақтандыру) бойынша қаржылық кіріс;
5) туындаған сақтандыру шығыны бойынша қайта сақтандыру активінің күтілетін ақша ағындарын ең жақсы бағалау бойынша қаржылық кіріс сомасына:
|
|
Дт
|
1280 63
|
Туындаған сақтандыру шығыны бойынша қайта сақтандыру активінің қаржылық емес тәуекеліне тәуекелдік түзету
|
|
2060 07
|
Туындаған сақтандыру шығыны бойынша қайта сақтандыру активінің қаржылық емес тәуекеліне тәуекелдік түзету
|
|
|
Кт
|
6280 32
|
Сақтандыру (қайта сақтандыру) бойынша қаржылық кіріс;
6) күтілетін ақша ағындарын ең жақсы бағалау бойынша қаржылық шығыс сомасына:
|
|
Дт
|
7470 32
|
Сақтандыру (қайта сақтандыру) бойынша қаржылық шығыс
|
|
Кт
|
1280 58
|
Қайта сақтандыру активі бойынша күтілетін ақша ағындарын ең жақсы бағалау
|
|
2060 01
|
Қайта сақтандыру активі бойынша күтілетін ақша ағындарын ең жақсы бағалау;
7) маржа бойынша қаржылық шығыс сомасына:
|
|
|
Дт
|
7470 32
|
Сақтандыру (қайта сақтандыру) бойынша қаржылық шығыс
|
|
Кт
|
1280 59
|
Қайта сақтандыру шарттары бойынша маржа
|
|
2060 02
|
Қайта сақтандыру шарттары бойынша маржа;
8) қаржылық емес тәуекелге тәуекелдік түзету бойынша қайта сақтандыру активі бойынша қаржылық шығыс сомасына:
|
|
|
Дт
|
7470 32
|
Сақтандыру (қайта сақтандыру) бойынша қаржылық шығыс
|
|
Кт
|
1280 61
|
Қаржылық емес тәуекелге тәуекелдік түзету бойынша қайта сақтандыру активі
|
|
2060 03
|
Қаржылық емес тәуекелге тәуекелдік түзету бойынша қайта сақтандыру активі;
9) туындаған сақтандыру шығыны бойынша қайта сақтандыру активінің күтілетін ақша ағындарын ең жақсы бағалау бойынша қаржылық шығыс сомасына:
|
|
|
Дт
|
7470 32
|
Сақтандыру (қайта сақтандыру) бойынша қаржылық шығыс
|
|
Кт
|
1280 62
|
Туындаған сақтандыру шығыны бойынша қайта сақтандыру активінің күтілетін ақша ағындарын ең жақсы бағалау
|
|
2060 06
|
Туындаған сақтандыру шығыны бойынша қайта сақтандыру активінің күтілетін ақша ағындарын ең жақсы бағалау;
10) туындаған сақтандыру шығыны бойынша қайта сақтандыру активінің қаржылық емес тәуекеліне тәуекелдік түзету бойынша қаржылық шығыс сомасына:
|
|
|
Дт
|
7470 32
|
Сақтандыру (қайта сақтандыру) бойынша қаржылық шығыс
|
|
Кт
|
1280 63
|
Туындаған сақтандыру шығыны бойынша қайта сақтандыру активінің қаржылық емес тәуекеліне тәуекелдік түзету
|
|
2060 07
|
Туындаған сақтандыру шығыны бойынша қайта сақтандыру активінің қаржылық емес тәуекеліне тәуекелдік түзету.
155. Есеп саясатына сәйкес ұсталатын қайта сақтандыру шарттары бойынша басқа жиынтық кірістің құрамында ақшаның уақытша құнының ықпалын және қаржылық тәуекелдің әсерін көрсету кезінде мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:
1) күтілетін ақша ағындарын ең жақсы бағалау бойынша қаржылық кіріс сомасына:
|
|
|
Дт
|
1280 58
|
Қайта сақтандыру активі бойынша күтілетін ақша ағындарын ең жақсы бағалау
|
|
2060 01
|
Қайта сақтандыру активі бойынша күтілетін ақша ағындарын ең жақсы бағалау
|
|
|
Кт
|
5461
|
Сақтандыру (қайта сақтандыру) шарттары бойынша қаржылық тәуекел;
2) маржа бойынша қаржылық кіріс сомасына:
|
|
Дт
|
1280 59
|
Қайта сақтандыру шарттары бойынша маржа
|
|
2060 02
|
Қайта сақтандыру шарттары бойынша маржа
|
|
|
Кт
|
5461
|
Сақтандыру (қайта сақтандыру) шарттары бойынша қаржылық тәуекел;
3) қаржылық емес тәуекелге тәуекелдік түзету бойынша қайта сақтандыру активі бойынша қаржылық кіріс сомасына:
|
|
Дт
|
1280 61
|
Қаржылық емес тәуекелге тәуекелдік түзету бойынша қайта сақтандыру активі
|
|
2060 03
|
Қаржылық емес тәуекелге тәуекелдік түзету бойынша қайта сақтандыру активі
|
|
|
Кт
|
5461
|
Сақтандыру (қайта сақтандыру) шарттары бойынша қаржылық тәуекел;
4) туындаған сақтандыру шығыны бойынша қайта сақтандыру активінің күтілетін ақша ағындарын ең жақсы бағалау бойынша қаржылық кіріс сомасына:
|
|
Дт
|
1280 62
|
Туындаған сақтандыру шығыны бойынша қайта сақтандыру активінің күтілетін ақша ағындарын ең жақсы бағалау
|
|
2060 06
|
Туындаған сақтандыру шығыны бойынша қайта сақтандыру активінің күтілетін ақша ағындарын ең жақсы бағалау
|
|
|
Кт
|
5461
|
Сақтандыру (қайта сақтандыру) шарттары бойынша қаржылық тәуекел;
5) туындаған сақтандыру шығыны бойынша қайта сақтандыру активінің күтілетін ақша ағындарын ең жақсы бағалау бойынша қаржылық кіріс сомасына:
|
|
Дт
|
1280 63
|
Туындаған сақтандыру шығыны бойынша қайта сақтандыру активінің қаржылық емес тәуекеліне тәуекелдік түзету
|
|
2060 07
|
Туындаған сақтандыру шығыны бойынша қайта сақтандыру активінің қаржылық емес тәуекеліне тәуекелдік түзету
|
|
|
Кт
|
5461
|
Сақтандыру (қайта сақтандыру) шарттары бойынша қаржылық тәуекел;
6) күтілетін ақша ағындарын ең жақсы бағалау бойынша қаржылық шығыс сомасына:
|
|
Дт
|
5461
|
Сақтандыру (қайта сақтандыру) шарттары бойынша қаржылық тәуекел
|
|
Кт
|
1280 58
|
Қайта сақтандыру активі бойынша күтілетін ақша ағындарын ең жақсы бағалау
|
|
2060 01
|
Қайта сақтандыру активі бойынша күтілетін ақша ағындарын ең жақсы бағалау;
7) маржа бойынша қаржылық шығыс сомасына:
|
|
|
Дт
|
5461
|
Сақтандыру (қайта сақтандыру) шарттары бойынша қаржылық тәуекел
|
|
Кт
|
1280 59
|
Қайта сақтандыру шарттары бойынша маржа
|
|
2060 02
|
Қайта сақтандыру шарттары бойынша маржа;
8) қаржылық емес тәуекелге тәуекелдік түзету бойынша қайта сақтандыру активі бойынша қаржылық шығыс сомасына:
|
|
|
Дт
|
5461
|
Сақтандыру (қайта сақтандыру) шарттары бойынша қаржылық тәуекел
|
|
Кт
|
1280 61
|
Қаржылық емес тәуекелге тәуекелдік түзету бойынша қайта сақтандыру активі
|
|
2060 03
|
Қаржылық емес тәуекелге тәуекелдік түзету бойынша қайта сақтандыру активі;
9) туындаған сақтандыру шығыны бойынша қайта сақтандыру активінің күтілетін ақша ағындарын ең жақсы бағалау бойынша қаржылық шығыс сомасына:
|
|
|
Дт
|
5461
|
Сақтандыру (қайта сақтандыру) шарттары бойынша қаржылық тәуекел
|
|
Кт
|
1280 62
|
Туындаған сақтандыру шығыны бойынша қайта сақтандыру активінің күтілетін ақша ағындарын ең жақсы бағалау
|
|
2060 06
|
Туындаған сақтандыру шығыны бойынша қайта сақтандыру активінің күтілетін ақша ағындарын ең жақсы бағалау;
10) туындаған сақтандыру шығыны бойынша қайта сақтандыру активінің қаржылық емес тәуекеліне тәуекелдік түзету бойынша қаржылық шығыс сомасына:
|
|
|
Дт
|
5461
|
Сақтандыру (қайта сақтандыру) шарттары бойынша қаржылық тәуекел
|
|
Кт
|
1280 63
|
Туындаған сақтандыру шығыны бойынша қайта сақтандыру активінің қаржылық емес тәуекеліне тәуекелдік түзету
|
|
2060 07
|
Туындаған сақтандыру шығыны бойынша қайта сақтандыру активінің қаржылық емес тәуекеліне тәуекелдік түзету.».
8. «Зейнетақы активтері бойынша операциялар туралы ақпаратты есепке алу және жария ету» қаржылық есептілік стандартын бекіту туралы» Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкі Басқармасының 2013 жылғы 26 шілдедегі № 195 қаулысына (Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 8765 болып тіркелген) мынадай өзгерістер енгізілсін:
кіріспе мынадай редакцияда жазылсын:
«Бухгалтерлік есеп пен қаржылық есептілік туралы» Қазақстан Республикасы Заңының 20-бабы 6-тармағының 1) тармақшасына, «Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкінің ережесін және құрылымын бекіту туралы» Қазақстан Республикасы Президентінің 2003 жылғы 31 желтоқсандағы № 1271 Жарлығымен бекітілген Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкі туралы ереженің 19-тармағының екінші бөлігі төртінші абзацының 13) тармақшасына сәйкес Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкінің Басқармасы ҚАУЛЫ ЕТЕДІ:»;
көрсетілген қаулымен бекітілген «Зейнетақы активтері бойынша операциялар туралы ақпаратты есепке алу және жария ету» қаржылық есептілік стандартында:
1-тармақ мынадай редакцияда жазылсын:
«1. Осы «Зейнетақы активтері бойынша операциялар туралы ақпаратты есепке алу және жария ету» қаржылық есептілік стандарты (бұдан әрі – Стандарт) «Бухгалтерлік есеп пен қаржылық есептілік туралы» Қазақстан Республикасы Заңының 20-бабы 6-тармағының 1) тармақшасына, «Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкінің ережесін және құрылымын бекіту туралы» Қазақстан Республикасы Президентінің 2003 жылғы 31 желтоқсандағы №1271 Жарлығымен бекітілген Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкі туралы ереженің 19-тармағының екінші бөлігі төртінші абзацының 13) тармақшасына сәйкес әзірленді, зейнетақы активтерінің бухгалтерлік есебін жүргізуге және бірыңғай жинақтаушы зейнетақы қоры мен ерікті жинақтаушы зейнетақы қорларының (бұдан әрі – қор) зейнетақы активтеріне қатысты қаржылық есептілік жасауға арналған.».
9. «Брокерлік қызмет бойынша операциялар туралы ақпаратты есепке алу және ашу» 33 бухгалтерлік есеп стандартын бекіту туралы» Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкі Басқармасының 2014 жылғы 16 шілдедегі №137 қаулысына (Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 9735 болып тіркелген) мынадай өзгерістер енгізілсін:
кіріспе мынадай редакцияда жазылсын:
«Бухгалтерлік есеп пен қаржылық есептілік туралы» Қазақстан Республикасы Заңының 20-бабы 6-тармағының 1) тармақшасына, «Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкінің ережесін және құрылымын бекіту туралы» Қазақстан Республикасы Президентінің 2003 жылғы 31 желтоқсандағы №1271 Жарлығымен бекітілген Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкі туралы ереженің 19-тармағының екінші бөлігі төртінші абзацының 13) тармақшасына сәйкес Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкінің Басқармасы ҚАУЛЫ ЕТЕДІ:»;
көрсетілген қаулымен бекітілген «Брокерлік қызмет бойынша операциялар туралы ақпаратты есепке алу және ашу» 33 бухгалтерлік есеп стандартында:
1-тармақ мынадай редакцияда жазылсын:
«1. Осы «Брокерлік қызмет бойынша операциялар туралы ақпаратты есепке алу және ашу» 33 бухгалтерлік есеп стандарты (бұдан әрі – Стандарт) «Бухгалтерлік есеп пен қаржылық есептілік туралы» Қазақстан Республикасы Заңының 20-бабы 6-тармағының 1) тармақшасына, «Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкінің ережесін және құрылымын бекіту туралы» Қазақстан Республикасы Президентінің 2003 жылғы 31 желтоқсандағы №1271 Жарлығымен бекітілген Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкі туралы ереженің 19-тармағының екінші бөлігі төртінші абзацының 13) тармақшасына, «Бағалы қағаздар нарығында брокерлік және (немесе) дилерлік қызметті жүзеге асыру қағидаларын, брокердің және (немесе) дилердің банк операцияларын жүргізу тәртібін бекіту туралы» Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкі Басқармасының 2014 жылғы 3 ақпандағы № 9 қаулысымен (Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 9249 болып тіркелген) бекітілген Бағалы қағаздар нарығында брокерлік және (немесе) дилерлік қызметті жүзеге асыру қағидаларына, брокердің және (немесе) дилердің банк операцияларын жүргізу тәртібіне сәйкес әзірленді және бағалы қағаздар нарығында брокерлік қызметті жүзеге асыратын ұйымның (бұдан әрі – брокер) қаржылық есептілікті жасаған кезде қолдануына арналған.».
10. «Екінші деңгейдегі банктердегі, ипотекалық ұйымдардағы және «Қазақстан Даму Банкі» акционерлік қоғамындағы бухгалтерлік есептің үлгі шот жоспарын бекіту туралы» Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкі Басқармасының 2011 жылғы 31 қаңтардағы №3 қаулысына өзгерістер мен толықтырулар енгізу және Ислам банктерінің бухгалтерлік есеп жүргізу жөніндегі нұсқаулықты бекіту туралы» Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкі Басқармасының 2017 жылғы 27 наурыздағы № 46 қаулысына (Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 15117 болып тіркелген) мынадай өзгерістер енгізілсін:
тақырып мынадай редакцияда жазылсын:
«Екінші деңгейдегі банктердегі, ипотекалық ұйымдардағы және «Қазақстан Даму Банкі» акционерлік қоғамындағы бухгалтерлік есептің үлгі шот жоспарын бекіту туралы» Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкі Басқармасының 2011 жылғы 31 қаңтардағы № 3 қаулысына өзгерістер мен толықтырулар енгізу туралы»;
кіріспе мынадай редакцияда жазылсын:
«Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкінің Басқармасы ҚАУЛЫ ЕТЕДІ:».
11. «Бухгалтерлік есеп жүргізуді автоматтандыру қағидаларын бекіту туралы» Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкі Басқармасының 2017 жылғы 27 наурыздағы № 47 қаулысына (Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 15084 болып тіркелген) мынадай өзгерістер енгізілсін:
кіріспе мынадай редакцияда жазылсын:
«Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкінің ережесін және құрылымын бекіту туралы» Қазақстан Республикасы Президентінің 2003 жылғы 31 желтоқсандағы №1271 Жарлығымен бекітілген Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкі туралы ереженің 19-тармағының екінші бөлігі төртінші абзацының 12) тармақшасына сәйкес Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкінің Басқармасы ҚАУЛЫ ЕТЕДІ:»;
көрсетілген қаулымен бекітілген Бухгалтерлік есепті жүргізуді автоматтандыру қағидаларында:
1-тармақ мынадай редакцияда жазылсын:
«1. Осы Бухгалтерлік есеп жүргізуді автоматтандыру қағидалары (бұдан әрі – Қағидалар) «Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкінің ережесін және құрылымын бекіту туралы» Қазақстан Республикасы Президентінің 2003 жылғы 31 желтоқсандағы №1271 Жарлығымен бекітілген Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкі туралы ереженің 19-тармағының екінші бөлігі төртінші абзацының 12) тармақшасына сәйкес әзірленді және онда қаржы ұйымдарының (айрықша қызметі банкноттарды, монеталарды және құндылықтарды инкассациялау болып табылатын заңды тұлғаларды қоспағанда), «Қазақстанның Даму Банкі» акционерлік қоғамының және Қазақстан Республикасының бейрезидент - банктері филиалдарының, Қазақстан Республикасының бейрезидент - сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымдары филиалдарының, Қазақстан Республикасының бейрезидент - сақтандыру брокерлері филиалдарының (бұдан әрі – ұйым) бухгалтерлік есеп жүргізуін автоматтандыру тәртібі айқындалады.».
12. «Сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымдарына, өзара сақтандыру қоғамдарына және Қазақстан Республикасының бейрезидент - сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымдарының филиалдарына арналған бухгалтерлік есептің үлгі шот жоспарын бекіту және Қазақстан Республикасының кейбір нормативтік құқықтық актілеріне бухгалтерлік есепті жүргізу мәселелері бойынша өзгерістер мен толықтырулар енгізу туралы» Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкі Басқармасының 2017 жылғы 22 желтоқсандағы № 251 қаулысына (Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 16390 болып тіркелген) мынадай өзгерістер енгізілсін:
кіріспе мынадай редакцияда жазылсын:
«Бухгалтерлік есеп пен қаржылық есептілік туралы» Қазақстан Республикасы Заңының 20-бабы 6-тармағының 2) тармақшасына, «Мемлекеттік статистика туралы» Қазақстан Республикасы Заңының 16-бабы 3-тармағының 2) тармақшасына және «Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкінің ережесін және құрылымын бекіту туралы» Қазақстан Республикасы Президентінің 2003 жылғы 31 желтоқсандағы №1271 Жарлығымен бекітілген Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкі туралы ереженің 19-тармағының екінші бөлігі төртінші абзацының 12) тармақшасына сәйкес Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкінің Басқармасы ҚАУЛЫ ЕТЕДІ:»;
көрсетілген қаулымен бекітілген Сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымдарына, өзара сақтандыру қоғамдарына және Қазақстан Республикасының бейрезидент - сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымдарының филиалдарына арналған бухгалтерлік есептің үлгі шот жоспарында:
1-тармақ мынадай редакцияда жазылсын:
«1. Осы Сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымдарына, өзара сақтандыру қоғамдарына және Қазақстан Республикасының бейрезидент - сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымдарының филиалдарына арналған бухгалтерлік есептің үлгі шот жоспары (бұдан әрі – Шоттар жоспары) «Бухгалтерлік есеп пен қаржылық есептілік туралы» Қазақстан Республикасы Заңының 20-бабы 6-тармағының 2) тармақшасына, «Мемлекеттік статистика туралы» Қазақстан Республикасы Заңының 16-бабы 3-тармағының 2) тармақшасына, «Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкінің ережесін және құрылымын бекіту туралы» Қазақстан Республикасы Президентінің 2003 жылғы 31 желтоқсандағы №1271 Жарлығымен бекітілген Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкі туралы ереженің 19-тармағының екінші бөлігі төртінші абзацының 12) тармақшасына, сәйкес әзірленді және сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымдарының, өзара сақтандыру қоғамдарының (бұдан әрі – ұйымдар) қаржылық есептілікті жасау үшін бухгалтерлік есеп шоттарында құндық көрсеткішпен қаржылық есептілік элементтерін топтастыруға және ағымдағы көрсетуге және бухгалтерлік есеп деректері бойынша есептілікті жасау үшін бухгалтерлік есеп шоттарында Қазақстан Республикасының бейрезидент - сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымдарының филиалдары құндық көрсеткішпен бухгалтерлік есеп деректері бойынша есептілік элементтерін ағымдағы көрсетуге арналған.»;
1-параграфта:
2180-шоттың сипаттамасы мынадай редакцияда жазылсын:
«2180 «Басқа да ұзақ мерзімді дебиторлық берешек» (актив).
Мақсаты: № 2110 - 2150 аралығындағы баланстық шоттар топтарында есептелмеген басқа да ұзақ мерзімді дебиторлық берешек сомасын есепке алу.
Шоттың дебеті бойынша басқа да ұзақ мерзімді дебиторлық берешек сомасы жазылады.
Шоттың кредиті бойынша басқа да ұзақ мерзімді дебиторлық берешек сомасын оларды клиент төлеген немесе ұйымның балансынан есептен шығарған кезде есептен шығару жазылады.».
13. «Екінші деңгейдегі банктердің, Қазақстан Республикасы бейрезидент-банктері филиалдарының, «Қазақстанның Даму Банкі» акционерлік қоғамының және ипотекалық ұйымдардың бухгалтерлік есепті жүргізуі жөніндегі нұсқаулықты бекіту» және «Қазақстан Республикасы қаржы нарығының жекелеген субъектілеріне арналған бухгалтерлік есептің үлгі шот жоспарын бекіту туралы» Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкі Басқармасының 2008 жылғы 22 қыркүйектегі № 79 қаулысына және «Қаржы нарығының жекелеген субъектілерінің бухгалтерлік есепті жүргізуі жөніндегі нұсқаулықты бекіту туралы» Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкі Басқармасының 2011 жылғы 1 шілдедегі № 68 қаулысына өзгерістер енгізу туралы» Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкі Басқармасының 2020 жылғы 21 қыркүйектегі № 109 қаулысына (Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 21275 болып тіркелген) мынадай өзгерістер енгізілсін:
тақырып мынадай редакцияда жазылсын:
«Қазақстан Республикасы қаржы нарығының жекелеген субъектілеріне арналған бухгалтерлік есептің үлгі шот жоспарын бекіту туралы» Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкі Басқармасының 2008 жылғы 22 қыркүйектегі № 79 қаулысына және «Қаржы нарығының жекелеген субъектілерінің бухгалтерлік есепті жүргізуі жөніндегі нұсқаулықты бекіту туралы» Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкі Басқармасының 2011 жылғы 1 шілдедегі № 68 қаулысына өзгерістер енгізу туралы»;
кіріспе мынадай редакцияда жазылсын:
«Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкінің Басқармасы ҚАУЛЫ ЕТЕДІ:».
|
Қазақстан Республикасы
Ұлттық Банкі Басқармасының
2025 жылғы № ____ қаулысымен
бекітілген
Қазақстан Республикасы
Ұлттық Банкі Басқармасының
Бухгалтерлік есепті жүргізу мәселелері
бойынша өзгерістер енгізілетін
кейбір қаулыларының тізбесіне
қосымша
Қазақстан Республикасы
Ұлттық Банкі Басқармасының
2007 жылғы 30 қарашадағы
№ 134 қаулысымен
бекітілді
Екінші деңгейдегі банктердің, Қазақстан Республикасы бейрезидент-банктері филиалдарының, «Қазақстанның Даму Банкі» акционерлік қоғамының және ипотекалық ұйымдардың бухгалтерлік есепті жүргізу нұсқаулығы
1-тарау. Жалпы талаптар
1. Екінші деңгейдегі банктердің, Қазақстан Республикасы бейрезидент-банктері филиалдарының, «Қазақстанның Даму банкі» акционерлік қоғамының және ипотекалық ұйымдардың бухгалтерлік есепті жүргізу нұсқаулығы (бұдан әрі – Нұсқаулық) «Бухгалтерлік есеп пен қаржылық есептілік туралы» Қазақстан Республикасы Заңының 20-бабы 6-тармағының 2) тармақшасына, «Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкінің ережесін және құрылымын бекіту туралы» Қазақстан Республикасы Президентінің 2003 жылғы 31 желтоқсандағы №1271 Жарлығымен бекітілген Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкі туралы ереженің 19-тармағының екінші бөлігі төртінші абзацының 12) тармақшасына, қарыжылық есептіліктің халықаралық стандарттарына сәйкес әзірленді және екінші деңгейдегі банктердің, ислам банктерінің, Қазақстан Республикасы бейрезидент - банктері филиалдарының, «Қазақстанның Даму Банкі» акционерлік қоғамының, бұдан бұрын еншілес банк болған заңды тұлғаның (бұдан әрі – банктер) және ипотекалық ұйымдардың бухгалтерлік есеп жүргізуін нақтылайды.
2. Нұсқаулықта Қазақстан Республикасының Азаматтық кодексінде (Жалпы бөлім), Қазақстан Республикасының Азаматтық кодексінде (Ерекше бөлім), «Қазақстан Республикасындағы вексельдік айналым туралы» Қазақстан Республикасының Заңында, «Қазақстан Республикасының екiншi деңгейдегi банктерінiң, Қазақстан Республикасы бейрезидент банктері филиалдарының вексельдерді есепке алуы қағидаларын бекіту туралы» Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкі Басқармасының 1999 жылғы 15 қарашадағы № 396 қаулысында (Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 1015 болып тіркелген) және «Екінші деңгейдегі банктердің, Қазақстан Республикасының бейрезидент банктері филиалдарының және банк операцияларының жекелеген түрлерін жүзеге асыратын ұйымдардың аударым және жай вексельдермен операциялар жүргізу қағидаларын бекіту туралы» Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкі Басқармасының 2015 жылғы 31 желтоқсандағы № 261 қаулысында (Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 13071 болып тіркелген) көзделген ұғымдар қолданылады.
3. Банктер жасайтын операциялардың бухгалтерлік есебі халықаралық қаржылық есептілік стандарттарының талаптарына және Нұсқаулыққа сәйкес жүзеге асырылады.
4. Нұсқаулықта халықаралық қаржылық есептілік стандарттарының талаптарына сәйкес мәміле жасау күнгі және мәміле бойынша есеп айырысу күнгі қаржы активтерін сатып алудың және сатудың үлгі мәмілелерін есепке алу әдістері қолданылады. Осы тармақта көрсетілген қаржы активтерін сатып алудың және сатудың үлгі мәмілелерін есепке алу әдістерінің бірін таңдау банктің есеп саясатында айқындалады.
5. Егер шарттық талаптарға сәйкес аллокирленбеген металл шоттарына орналастырылған аффинирленген бағалы металдар (IAS) 32 «Қаржы құралдары: ұсыну» халықаралық қаржылық есептілік стандартында айқындалған қаржы құралдарының анықтамасына сәйкес келген жағдайда, аллокирленбеген металл шоттарына орналастырылған аффинирленген бағалы металдармен операциялардың бухгалтерлік есебі (IFRS) 9 «Қаржы құралдары» халықаралық қаржылық есептілік стандартына сәйкес жүргізіледі.
6. Банктің, ипотекалық ұйымның бухгалтерлік есеп жүргізуді реттейтін ішкі құжаттарында көзделген тәртіппен «Бухгалтерлік есеп пен қаржылық есептілік туралы» Қазақстан Республикасы Заңының және халықаралық қаржылық есептілік стандарттарының талаптарына қайшы келмейтін бөлігінде банкішілік транзиттік шоттарды пайдалануға және қосымша бухгалтерлік жазбалар жасауға рұқсат етіледі.
Шетел валютасының валюталық позициясы және контрқұны шоттарын пайдалана отырып, шетел валютасындағы операциялар сомасын көрсетуге рұқсат етіледі.
Сыйақы түріндегі кіріс пен шығыс (IFRS) 9 «Қаржы құралдары» халықаралық қаржылық есептілік стандартына сәйкес пайыздың тиімді мөлшерлемесі әдісі пайдаланыла отырып танылады.
2-тарау. Шетел валютасымен дилингтік операциялардың бухгалтерлік есебі
1-параграф. Шетел валютасын сатып алу бойынша спот мәмілелерін мәміле жасау күні бойынша есепке алу
7. Шетел валютасын сатып алу бойынша спот мәмілесі жасалған күні мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:
шетел валютасындағы талаптар сомасына және сатып алу бағамы бойынша теңгемен міндеттемелер сомасына:
|
Дт
|
1894
|
Спот операциялары бойынша талаптар
|
|
Кт
|
2894
|
Спот операциялары бойынша міндеттемелер,
бір мезгілде шетел валютасының сатып алу бағамының есептік бағамнан айырмашылығы болған жағдайда туындайтын айырмаға мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:
шетел валютасын сатып алу бағамы есептік бағамнан асып кеткен кезде:
|
|
Дт
|
5530
|
Шетел валютасын сатып алу-сату бойынша шығыс
|
|
Кт
|
1894
|
Спот операциялары бойынша талаптар;
есептік бағам шетел валютасын сатып алу бағамынан асып кеткен кезде:
|
|
Дт
|
1894
|
Спот операциялары бойынша талаптар
|
|
Кт
|
4530
|
Шетел валютасын сатып алу-сату бойынша кіріс.
8. Шетел валютасын сатып алу бойынша спот мәмілесі банктің есеп саясатында белгіленген кезеңділікпен валюталарды айырбастаудың нарықтық бағамы бойынша қайта бағаланған кезде мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:
1) валюталарды айырбастаудың нарықтық бағамы өзгеруінің теріс бағамдық айырма сомасына:
|
|
Дт
|
5703
|
Шетел валютасын қайта бағалаудан шығыс
|
|
Кт
|
1894
|
Спот операциялары бойынша талаптар;
2) валюталарды айырбастаудың нарықтық бағамы өзгеруінің оң бағамдық айырма сомасына:
|
|
Дт
|
1894
|
Спот операциялары бойынша талаптар
|
|
Кт
|
4703
|
Шетел валютасын қайта бағалаудан кіріс.
9. Нұсқаулықтың 8-тармағына сәйкес қайта бағалау жүргізілгеннен кейін шетел валютасын сатып алу бойынша спот мәмілесін валюталау күні мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:
1) шетел валютасын сатып алу үшін аударылатын теңгемен сомаға:
|
|
Дт
|
2894
|
Спот операциялары бойынша міндеттемелер
|
|
Кт
|
1051
|
Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот
|
|
1052
|
Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар;
2) сатып алынатын шетел валютасының сомасына:
|
|
|
Дт
|
1051
|
Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот
|
|
1052
|
Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар
|
|
|
Кт
|
1894
|
Спот операциялары бойынша талаптар.
2-параграф. Шетел валютасын сатып алу бойынша спот мәмілелерін есеп айырысу күні бойынша есепке алу
10. Шетел валютасын сатып алу бойынша спот мәмілесі жасалған күні шетел валютасындағы шартты талаптар сомасына және теңгемен шартты міндеттемелер сомасына мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады:
|
|
Дт
|
6405
|
Шетел валютасын сатып алу-сату бойынша шартты талаптар
|
|
Кт
|
6905
|
Шетел валютасын сатып алу-сату бойынша шартты міндеттемелер.
11. Шетел валютасын сатып алу бойынша спот мәмілесі банктің есеп саясатында белгіленген кезеңділікпен валюталарды айырбастаудың нарықтық бағамы бойынша қайта бағаланған кезде мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:
1) валюталарды айырбастаудың нарықтық бағамы өзгеруінің теріс бағамдық айырма сомасына:
|
|
Дт
|
5703
|
Шетел валютасын қайта бағалаудан шығыс
|
|
Кт
|
2894
|
Спот операциялары бойынша міндеттемелер;
2) валюталарды айырбастаудың нарықтық бағамы өзгеруінің оң бағамдық айырма сомасына:
|
|
Дт
|
1894
|
Спот операциялары бойынша талаптар
|
|
Кт
|
4703
|
Шетел валютасын қайта бағалаудан кіріс;
3) валюталарды айырбастаудың нарықтық бағамы оң және теріс өзгеруі бойынша ең аз қалдық сомасына:
|
|
Дт
|
2894
|
Спот операциялары бойынша міндеттемелер
|
|
Кт
|
1894
|
Спот операциялары бойынша талаптар.
12. Шетел валютасын сатып алу бойынша спот мәмілесін валюталау күні мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:
1) шетел валютасын сатып алу бойынша шартты міндеттемелер мен талаптар сомасына:
|
|
Дт
|
6905
|
Шетел валютасын сатып алу-сату бойынша шартты міндеттемелер
|
|
Кт
|
6405
|
Шетел валютасын сатып алу-сату бойынша шартты талаптар;
2) теңгемен және шетел валютасындағы сомаға:
|
|
Дт
|
1051
|
Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот
|
|
1052
|
Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар
|
|
|
2894
|
Спот операциялары бойынша міндеттемелер
|
|
|
Кт
|
1051
|
Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот
|
|
1052
|
Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар
|
|
|
1894
|
Спот операциялары бойынша талаптар;
3) шетел валютасын сатып алу бағамы есептік бағамнан асып кеткен кезде:
|
|
|
Дт
|
5530
|
Шетел валютасын сатып алу-сату бойынша шығыс
|
|
Кт
|
2894
|
Спот операциялары бойынша міндеттемелер;
4) есептік бағам шетел валютасын сатып алу бағамынан асып кеткен кезде:
|
|
Дт
|
1894
|
Спот операциялары бойынша талаптар
|
|
Кт
|
4530
|
Шетел валютасын сатып алу-сату бойынша кіріс;
5) бұрын жүргізілген қайта бағалауды қалпына келтіру:
|
|
Дт
|
2894
|
Спот операциялары бойынша міндеттемелер
|
|
Кт
|
5703
|
Шетел валютасын қайта бағалаудан шығыс;
немесе
|
|
Дт
|
4703
|
Шетел валютасын қайта бағалаудан кіріс
|
|
Кт
|
1894
|
Спот операциялары бойынша талаптар.
3-параграф. Шетел валютасын сату бойынша спот мәмілелерін
мәміле жасау күні бойынша есепке алу
13. Шетел валютасын сату бойынша спот мәмілесі жасалған күні сату бағамы бойынша талаптар мен міндеттемелер сомасына мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:
шетел валютасымен міндеттемелер сомасына және теңгемен талаптар сомасына:
|
|
Дт
|
1894
|
Спот операциялары бойынша талаптар
|
|
Кт
|
2894
|
Спот операциялары бойынша міндеттемелер,
бір мезгілде шетел валютасын сату бағамының есептік бағамнан айырмашылығы болған жағдайда туындайтын айырмаға мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:
есептік бағам шетел валютасын сату бағамынан асып кеткен кезде:
|
|
Дт
|
5530
|
Шетел валютасын сатып алу-сату бойынша шығыс
|
|
Кт
|
2894
|
Спот операциялары бойынша міндеттемелер;
шетел валютасын сату бағамы есептік бағамнан асып кеткен кезде:
|
|
Дт
|
2894
|
Спот операциялары бойынша міндеттемелер
|
|
Кт
|
4530
|
Шетел валютасын сатып алу-сату бойынша кіріс.
14. Шетел валютасын сату бойынша спот мәмілесі банктің есеп саясатында белгіленген кезеңділікпен валюталарды айырбастаудың нарықтық бағамы бойынша қайта бағаланған кезде мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:
1) валюталарды айырбастаудың нарықтық бағамы өзгеруінің теріс бағамдық айырма сомасына:
|
|
Дт
|
2894
|
Спот операциялары бойынша міндеттемелер
|
|
Кт
|
4703
|
Шетел валютасын қайта бағалаудан кіріс;
2) валюталарды айырбастаудың нарықтық бағамы өзгеруінің оң бағамдық айырма сомасына:
|
|
Дт
|
5703
|
Шетел валютасын қайта бағалаудан шығыс
|
|
Кт
|
2894
|
Спот операциялары бойынша міндеттемелер.
15. Нұсқаулықтың 14-тармағына сәйкес қайта бағалау жүргізілгеннен кейін шетел валютасын сату бойынша спот мәмілесін валюталау күні мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:
1) өткізілетін шетел валютасының сомасына:
|
|
Дт
|
2894
|
Спот операциялары бойынша міндеттемелер
|
|
Кт
|
1051
|
Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот
|
|
1052
|
Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар;
2) шетел валютасын өткізгені үшін алынған теңгемен сомаға:
|
|
|
Дт
|
1051
|
Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот
|
|
1052
|
Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар
|
|
|
Кт
|
1894
|
Спот операциялары бойынша талаптар.
4-параграф. Шетел валютасын сату бойынша спот мәмілелерін есеп айырысу күні бойынша есепке алу
16. Шетел валютасын сату бойынша спот мәмілесі жасалған күні шартты міндеттемелер мен талаптар сомасына мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады:
|
|
Дт
|
6405
|
Шетел валютасын сатып алу-сату бойынша шартты талаптар
|
|
Кт
|
6905
|
Шетел валютасын сатып алу-сату бойынша шартты міндеттемелер.
17. Шетел валютасын сату бойынша спот мәмілесі банктің есеп саясатында белгіленген кезеңділікпен валюталарды айырбастаудың нарықтық бағамы бойынша қайта бағаланған кезде мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:
1) валюталарды айырбастаудың нарықтық бағамы өзгеруінің теріс бағамдық айырма сомасына:
|
|
Дт
|
1894
|
Спот операциялары бойынша талаптар
|
|
Кт
|
4703
|
Шетел валютасын қайта бағалаудан кіріс;
2) валюталарды айырбастаудың нарықтық бағамы өзгеруінің оң бағамдық айырма сомасына:
|
|
Дт
|
5703
|
Шетел валютасын қайта бағалаудан шығыс
|
|
Кт
|
2894
|
Спот операциялары бойынша міндеттемелер;
3) валюталарды айырбастаудың нарықтық бағамы оң және теріс өзгеруі бойынша ең аз қалдық сомасына:
|
|
Дт
|
2894
|
Спот операциялары бойынша міндеттемелер
|
|
Кт
|
1894
|
Спот операциялары бойынша талаптар.
18. Шетел валютасын сату бойынша спот мәмілесін валюталау күні мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:
1) шетел валютасын сату бойынша шартты міндеттемелер мен шартты талаптар сомасына:
|
|
Дт
|
6905
|
Шетел валютасын сатып алу-сату бойынша шартты міндеттемелер
|
|
Кт
|
6405
|
Шетел валютасын сатып алу-сату бойынша шартты талаптар;
2) шетел валютасындағы және теңгемен сомаға, сондай-ақ шетел валютасын қайта бағалау сомасына:
|
|
Дт
|
1051
|
Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот
|
|
1052
|
Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар
|
|
|
2894
|
Спот операциялары бойынша міндеттемелер
|
|
|
Кт
|
1051
|
Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот
|
|
1052
|
Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар
|
|
|
1894
|
Спот операциялары бойынша талаптар;
3) есептік бағам шетел валютасын сату бағамынан асып кеткен кезде:
|
|
|
Дт
|
5530
|
Шетел валютасын сатып алу-сату бойынша шығыс
|
|
Кт
|
2894
|
Спот операциялары бойынша міндеттемелер;
4) шетел валютасын сату бағамы есептік бағамнан асып кеткен кезде:
|
|
Дт
|
1894
|
Спот операциялары бойынша талаптар
|
|
Кт
|
4530
|
Шетел валютасын сатып алу-сату бойынша кіріс;
5) бұрын жүргізілген қайта бағалауды қалпына келтіру:
|
|
Дт
|
2894
|
Спот операциялары бойынша міндеттемелер
|
|
Кт
|
5703
|
Шетел валютасын қайта бағалаудан шығыс;
немесе
|
|
Дт
|
4703
|
Шетел валютасын қайта бағалаудан кіріс
|
|
Кт
|
1894
|
Спот операциялары бойынша талаптар.
|
3-тарау. Салым операцияларының бухгалтерлік есебі
19. Банк салымына бастапқы және (немесе) қосымша ақша жарнасын салған кезде мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:
1) банк салымы шарты бойынша ақша сомасына:
|
Дт
|
1001
|
Кассадағы қолма-қол ақша
|
|
1005
|
Банкоматтардағы және электрондық терминалдардағы қолма-қол ақша
|
|
|
1051
|
Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот
|
|
|
1052
|
Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар
|
|
|
2203
|
Заңды тұлғалардың ағымдағы шоттары
|
|
|
2204
|
Жеке тұлғалардың ағымдағы шоттары
|
|
|
Кт
|
2021
|
Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкінің талап етілгенге дейінгі салымдары
|
|
2022
|
Шетелдік орталық банктердің талап етілгенге дейінгі салымдары
|
|
|
2023
|
Басқа банктердің талап етілгенге дейінгі салымдары
|
|
|
2121
|
Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкінің мерзімді салымдары
|
|
|
2122
|
Шетелдік орталық банктердің мерзімді салымдары
|
|
|
2123
|
Басқа банктердің қысқа мерзімді (бір айға дейінгі) салымдары
|
|
|
2124
|
Басқа банктердің қысқа мерзімді (бір жылға дейінгі) салымдары
|
|
|
2125
|
Басқа банктерден бір түнге тартылған салымдар
|
|
|
2127
|
Басқа банктердің ұзақ мерзімді салымдары
|
|
|
2130
|
Басқа банктердің міндеттемелерін қамтамасыз ету болып табылатын салым
|
|
|
2132
|
Басқа банктердің жинақ салымдары (бір айдан аспайтын)
|
|
|
2133
|
Басқа банктердің шартты салымдары
|
|
|
2134
|
Басқа банктердің жинақ салымдары (бір жылдан аспайтын)
|
|
|
2141
|
Басқа банктердің жинақ салымдары (бір жылдан астам)
|
|
|
2205
|
Жеке тұлғалардың талап етілгенге дейінгі салымдары
|
|
|
2206
|
Жеке тұлғалардың қысқа мерзімді салымдары
|
|
|
2207
|
Жеке тұлғалардың ұзақ мерзімді салымдары
|
|
|
2208
|
Жеке тұлғалардың шартты салымдары
|
|
|
2211
|
Заңды тұлғалардың талап етілгенге дейінгі салымдары
|
|
|
2213
|
Клиенттердің міндеттемелерін қамтамасыз ету болып табылатын жеке тұлғалардың қысқа мерзімді салымы
|
|
|
2214
|
Жеке тұлғалардың жинақ салымдары (бір жылдан аспайтын)
|
|
|
2215
|
Заңды тұлғалардың қысқа мерзімді салымдары
|
|
|
2217
|
Заңды тұлғалардың ұзақ мерзімді салымдары
|
|
|
2218
|
Заңды тұлғалардың жинақ салымдары (бір жылдан астам)
|
|
|
2219
|
Заңды тұлғалардың шартты салымдары
|
|
|
2220
|
Заңды тұлғалардың жинақ салымдары (бір жылдан аспайтын)
|
|
|
2223
|
Клиенттердің міндеттемелерін қамтамасыз ету болып табылатын заңды тұлғалардың салымы
|
|
|
2229
|
Жеке тұлғалардың жинақ салымдары (бір жылдан астам)
|
|
|
2241
|
Клиенттердің міндеттемелерін қамтамасыз ету болып табылатын жеке тұлғалардың ұзақ мерзімді салымы;
2) жеңілдік сомасына:
|
|
|
Дт
|
2140
|
Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкінен, шетелдік орталық банктерден, басқа банктерден және банк операцияларының жекелеген түрлерін жүзеге асыратын ұйымдардан тартылған салымдар бойынша дисконт
|
|
2239
|
Клиенттерден тартылған салымдар бойынша дисконт
|
|
|
Кт
|
2021
|
Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкінің талап етілгенге дейінгі салымдары
|
|
2022
|
Шетелдік орталық банктердің талап етілгенге дейінгі салымдары
|
|
|
2023
|
Шетелдік орталық банктердің талап етілгенге дейінгі салымдары
|
|
|
2121
|
Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкінің мерзімді салымдары
|
|
|
2122
|
Шетелдік орталық банктердің мерзімді салымдары
|
|
|
2123
|
Басқа банктердің қысқа мерзімді салымдары (бір айға дейінгі)
|
|
|
2124
|
Басқа банктердің қысқа мерзімді салымдары (бір жылға дейінгі)
|
|
|
2125
|
Басқа банктерден бір түнге тартылған салымдар
|
|
|
2127
|
Басқа банктердің ұзақ мерзімді салымдары
|
|
|
2130
|
Басқа банктердің міндеттемелерін қамтамасыз ету болып табылатын салым
|
|
|
2132
|
Басқа банктердің жинақ салымдары (бір айдан аспайтын)
|
|
|
2133
|
Басқа банктердің шартты салымдары
|
|
|
2134
|
Басқа банктердің жинақ салымдары (бір жылдан аспайтын)
|
|
|
2141
|
Басқа банктердің жинақ салымдары (бір жылдан астам)
|
|
|
2205
|
Жеке тұлғалардың талап етілгенге дейінгі салымдары
|
|
|
2206
|
Жеке тұлғалардың қысқа мерзімді салымдары
|
|
|
2207
|
Жеке тұлғалардың ұзақ мерзімді салымдары
|
|
|
2208
|
Жеке тұлғалардың шартты салымдары
|
|
|
2211
|
Заңды тұлғалардың талап етілгенге дейінгі салымдары
|
|
|
2213
|
Клиенттердің міндеттемелерін қамтамасыз ету болып табылатын жеке тұлғалардың қысқа мерзімді салымы
|
|
|
2214
|
Жеке тұлғалардың жинақ салымдары (бір жылдан аспайтын)
|
|
|
2215
|
Заңды тұлғалардың қысқа мерзімді салымдары
|
|
|
2217
|
Заңды тұлғалардың ұзақ мерзімді салымдары
|
|
|
2218
|
Заңды тұлғалардың жинақ салымдары (бір жылдан астам)
|
|
|
2219
|
Заңды тұлғалардың шартты салымдары
|
|
|
2220
|
Заңды тұлғалардың жинақ салымдары (бір жылдан аспайтын)
|
|
|
2229
|
Жеке тұлғалардың жинақ салымдары (бір жылдан астам)
|
|
|
2241
|
Клиенттердің міндеттемелерін қамтамасыз ету болып табылатын жеке тұлғалардың ұзақ мерзімді салымы;
3) сыйлықақы сомасына:
|
|
|
Дт
|
1001
|
Кассадағы қолма-қол ақша
|
|
1051
|
Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот
|
|
|
1052
|
Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар
|
|
|
2203
|
Заңды тұлғалардың ағымдағы шоттары
|
|
|
2204
|
Жеке тұлғалардың ағымдағы шоттары
|
|
|
Кт
|
2139
|
Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкінен, шетелдік орталық банктерден, басқа банктерден және банк операцияларының жекелеген түрлерін жүзеге асыратын ұйымдардан тартылған салымдар бойынша сыйлықақы
|
|
2238
|
Клиенттерден тартылған салымдар бойынша сыйлықақы.
20. Банктің есеп саясатында белгіленген кезеңділікке сәйкес банк салымы шарты бойынша сыйақы есептеу кезінде мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады:
|
|
|
Дт
|
5121
|
Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкінің талап етілгенге дейінгі салымдары бойынша сыйақы төлеуге байланысты шығыс
|
|
5122
|
Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкінің мерзімді салымдары бойынша сыйақы төлеуге байланысты шығыс
|
|
|
5123
|
Шетелдік орталық банктердің талап етілгенге дейінгі салымдары бойынша сыйақы төлеуге байланысты шығыс
|
|
|
5124
|
Шетелдік орталық банктердің мерзімді салымдары бойынша сыйақы төлеуге байланысты шығыс
|
|
|
5125
|
Басқа банктердің талап етілгенге дейінгі салымдары бойынша сыйақы төлеуге байланысты шығыс
|
|
|
5126
|
Басқа банктердің қысқа мерзімді (бір айға дейінгі) салымдары бойынша сыйақы төлеуге байланысты шығыс
|
|
|
5127
|
Басқа банктердің қысқа мерзімді (бір жылға дейінгі) салымдары бойынша сыйақы төлеуге байланысты шығыс
|
|
|
5128
|
Басқа банктердің ұзақ мерзімді салымдары бойынша сыйақы төлеуге байланысты шығыс
|
|
|
5130
|
Басқа банктердің міндеттемелерін қамтамасыз ету болып табылатын салым бойынша сыйақы төлеуге байланысты шығыс
|
|
|
5131
|
Басқа банктердің жинақ салымдары бойынша сыйақы төлеуге байланысты шығыс (бір айдан аспайтын)
|
|
|
5132
|
Басқа банктердің жинақ салымдары бойынша сыйақы төлеуге байланысты шығыс (бір жылдан аспайтын)
|
|
|
5133
|
Басқа банктердің шартты салымдары бойынша сыйақы төлеуге байланысты шығыс
|
|
|
5139
|
Басқа банктердің жинақ салымдары бойынша сыйақы төлеуге байланысты шығыс (бір жылдан астам)
|
|
|
5211
|
Клиенттердің талап етілгенге дейінгі салымдары бойынша сыйақы төлеуге байланысты шығыс
|
|
|
5215
|
Клиенттердің қысқа мерзімді салымдары бойынша сыйақы төлеуге байланысты шығыс
|
|
|
5217
|
Клиенттердің ұзақ мерзімді салымдары бойынша сыйақы төлеуге байланысты шығыс
|
|
|
5218
|
Клиенттердің жинақ салымдары бойынша сыйақы төлеуге байланысты шығыс (бір жылдан аспайтын)
|
|
|
5219
|
Клиенттердің шартты салымдары бойынша сыйақы төлеуге байланысты шығыс
|
|
|
5220
|
Клиенттердің жинақ салымдары бойынша сыйақы төлеуге байланысты шығыс (бір жылдан астам)
|
|
|
5223
|
Клиенттердің міндеттемелерін қамтамасыз ету болып табылатын салым бойынша сыйақы төлеуге байланысты шығыс
|
|
|
Кт
|
2702
|
Басқа банктердің талап етілгенге дейінгі салымдары бойынша есептелген шығыс
|
|
2709
|
Басқа банктердің жинақ салымдары бойынша есептелген шығыс
|
|
|
2712
|
Басқа банктердің мерзімді салымдары бойынша есептелген шығыс
|
|
|
2713
|
Басқа банктердің міндеттемелерін қамтамасыз ету болып табылатын салым бойынша есептелген шығыс
|
|
|
2714
|
Басқа банктердің шартты салымдары бойынша есептелген шығыс
|
|
|
2719
|
Клиенттердің шартты салымдары бойынша есептелген шығыс
|
|
|
2720
|
Клиенттердің талап етілгенге дейінгі салымдары бойынша есептелген шығыс
|
|
|
2721
|
Клиенттердің мерзімді салымдары бойынша есептелген шығыс
|
|
|
2723
|
Клиенттердің міндеттемелерін қамтамасыз ету болып табылатын салым бойынша есептелген шығыс
|
|
|
2724
|
Клиенттердің жинақ салымдары бойынша есептелген шығыс.
21. Банк салымы шартында көзделген міндеттемелердің жалпы сомасына банк салымы бойынша есептелген сыйақы сомасын капиталдандыру кезінде мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады:
|
|
|
Дт
|
2702
|
Басқа банктердің талап етілгенге дейінгі салымдары бойынша есептелген шығыс
|
|
2709
|
Басқа банктердің жинақ салымдары бойынша есептелген шығыс
|
|
|
2712
|
Басқа банктердің мерзімді салымдары бойынша есептелген шығыс
|
|
|
2713
|
Басқа банктердің міндеттемелерін қамтамасыз ету болып табылатын салым бойынша есептелген шығыс
|
|
|
2714
|
Басқа банктердің шартты салымдары бойынша есептелген шығыс
|
|
|
2719
|
Клиенттердің шартты салымдары бойынша есептелген шығыс
|
|
|
2720
|
Клиенттердің талап етілгенге дейінгі салымдары бойынша есептелген шығыс
|
|
|
2721
|
Клиенттердің мерзімді салымдары бойынша есептелген шығыс
|
|
|
2723
|
Клиенттердің міндеттемелерін қамтамасыз ету болып табылатын салым бойынша есептелген шығыс
|
|
|
2724
|
Клиенттердің жинақ салымдары бойынша есептелген шығыс
|
|
|
Кт
|
2021
|
Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкінің талап етілгенге дейінгі салымдары
|
|
2022
|
Шетелдік орталық банктердің талап етілгенге дейінгі салымдары
|
|
|
2023
|
Басқа банктердің талап етілгенге дейінгі салымдары
|
|
|
2121
|
Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкінің мерзімді салымдары
|
|
|
2122
|
Шетелдік орталық банктердің мерзімді салымдары
|
|
|
2123
|
Басқа банктердің қысқа мерзімді (бір айға дейінгі) салымдары
|
|
|
2124
|
Басқа банктердің қысқа мерзімді (бір жылға дейінгі) салымдары
|
|
|
2125
|
Басқа банктерден бір түнге тартылған салымдар
|
|
|
2127
|
Басқа банктердің ұзақ мерзімді салымдары
|
|
|
2130
|
Басқа банктердің міндеттемелерін қамтамасыз ету болып табылатын салым
|
|
|
2132
|
Басқа банктердің жинақ салымдары (бір айдан аспайтын)
|
|
|
2133
|
Басқа банктердің шартты салымдары
|
|
|
2134
|
Басқа банктердің жинақ салымдары (бір жылдан аспайтын)
|
|
|
2141
|
Басқа банктердің жинақ салымдары (бір жылдан астам)
|
|
|
2205
|
Жеке тұлғалардың талап етілгенге дейінгі салымдары
|
|
|
2206
|
Жеке тұлғалардың қысқа мерзімді салымдары
|
|
|
2207
|
Жеке тұлғалардың ұзақ мерзімді салымдары
|
|
|
2208
|
Жеке тұлғалардың шартты салымдары
|
|
|
2211
|
Заңды тұлғалардың талап етілгенге дейінгі салымдары
|
|
|
2213
|
Клиенттердің міндеттемелерін қамтамасыз ету болып табылатын жеке тұлғалардың қысқа мерзімді салымы
|
|
|
2214
|
Жеке тұлғалардың жинақ салымдары (бір жылдан аспайтын)
|
|
|
2215
|
Заңды тұлғалардың қысқа мерзімді салымдары
|
|
|
2217
|
Заңды тұлғалардың ұзақ мерзімді салымдары
|
|
|
2218
|
Заңды тұлғалардың жинақ салымдары (бір жылдан астам)
|
|
|
2219
|
Заңды тұлғалардың шартты салымдары
|
|
|
2220
|
Заңды тұлғалардың жинақ салымдары (бір жылдан аспайтын)
|
|
|
2223
|
Клиенттердің міндеттемелерін қамтамасыз ету болып табылатын заңды тұлғалардың салымы
|
|
|
2229
|
Жеке тұлғалардың жинақ салымдары (бір жылдан астам)
|
|
|
2241
|
Клиенттердің міндеттемелерін қамтамасыз ету болып табылатын жеке тұлғалардың ұзақ мерзімді салымы.
22. Банктің есеп саясатында белгіленген кезеңділікке сәйкес банк салымы бойынша жеңілдіктер/сыйлықақылар амортизациясы кезінде мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:
1) дисконт амортизациясы сомасына:
|
|
|
Дт
|
5138
|
Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкінен, шетелдік орталық банктерден, басқа банктерден және банк операцияларының жекелеген түрлерін жүзеге асыратын ұйымдардан тартылған салымдар бойынша дисконт амортизациясы бойынша шығыс
|
|
5236
|
Клиенттерден тартылған салымдар бойынша дисконт амортизациясы бойынша шығыс
|
|
|
Кт
|
2140
|
Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкінен, шетелдік орталық банктерден, басқа банктерден және банк операцияларының жекелеген түрлерін жүзеге асыратын ұйымдардан тартылған салымдар бойынша дисконт
|
|
2239
|
Клиенттерден тартылған салымдар бойынша дисконт;
2) сыйлықақы амортизациясы сомасына:
|
|
|
Дт
|
2139
|
Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкінен, шетелдік орталық банктерден, басқа банктерден және банк операцияларының жекелеген түрлерін жүзеге асыратын ұйымдардан тартылған салымдар бойынша сыйлықақы
|
|
2238
|
Клиенттерден тартылған салымдар бойынша сыйлықақы
|
|
|
Кт
|
4270
|
Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкінен, шетелдік орталық банктерден, басқа банктерден және банк операцияларының жекелеген түрлерін жүзеге асыратын ұйымдардан тартылған салымдар бойынша сыйлықақы амортизациясы бойынша кіріс
|
|
4440
|
Клиенттерден тартылған салымдар бойынша сыйлықақы амортизациясы бойынша кіріс.
23. Банк салымы бойынша есептелген сыйақы сомасын төлеу кезінде мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады:
|
|
|
Дт
|
2702
|
Басқа банктердің талап етілгенге дейінгі салымдары бойынша есептелген шығыс
|
|
2709
|
Басқа банктердің жинақ салымдары бойынша есептелген шығыс
|
|
|
2712
|
Басқа банктердің мерзімді салымдары бойынша есептелген шығыс
|
|
|
2713
|
Басқа банктердің міндеттемелерін қамтамасыз ету болып табылатын салым бойынша есептелген шығыс
|
|
|
2714
|
Басқа банктердің шартты салымдары бойынша есептелген шығыс
|
|
|
2719
|
Клиенттердің шартты салымдары бойынша есептелген шығыс
|
|
|
2720
|
Клиенттердің талап етілгенге дейінгі салымдары бойынша есептелген шығыс
|
|
|
2721
|
Клиенттердің мерзімді салымдары бойынша есептелген шығыс
|
|
|
2723
|
Клиенттердің міндеттемелерін қамтамасыз ету болып табылатын салым бойынша есептелген шығыс
|
|
|
2724
|
Клиенттердің жинақ салымдары бойынша есептелген шығыс
|
|
|
Кт
|
1001
|
Кассадағы қолма-қол ақша
|
|
1051
|
Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот
|
|
|
1052
|
Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар
|
|
|
2010
|
Корреспонденттік шоттар
|
|
|
2203
|
Заңды тұлғалардың ағымдағы шоттары
|
|
|
2204
|
Жеке тұлғалардың ағымдағы шоттары.
24. Банк салымы сомасын енгізу күні салымшыға сыйақы төлеу кезінде төленген сыйақы сомасына мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады:
|
|
|
Дт
|
1792
|
Алынған қарыздар мен салымдар бойынша сыйақыны алдын ала төлеу
|
|
Кт
|
1001
|
Кассадағы қолма-қол ақша
|
|
1051
|
Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот
|
|
|
1052
|
Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар
|
|
|
2010
|
Корреспонденттік шоттар
|
|
|
2203
|
Заңды тұлғалардың ағымдағы шоттары
|
|
|
2204
|
Жеке тұлғалардың ағымдағы шоттары.
№ 1792 «Алынған қарыздар мен салымдар бойынша сыйақыны алдын ала төлеу» баланстық шоттағы қалдық есептеу әдісіне сәйкес шығысқа жатқызылуы тиіс.
25. Банк тартқан банк салымы бойынша салымшыға негізгі борыш сомасын қайтарған кезде мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады:
|
|
|
Дт
|
2021
|
Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкінің талап етілгенге дейінгі салымдары
|
|
2022
|
Шетелдік орталық банктердің талап етілгенге салымдары
|
|
|
2023
|
Басқа банктердің талап етілгенге салымдары
|
|
|
2121
|
Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкінің мерзімді салымдары
|
|
|
2122
|
Шетелдік орталық банктердің мерзімді салымдары
|
|
|
2123
|
Басқа банктердің қысқа мерзімді (бір айға дейінгі) салымдары
|
|
|
2124
|
Басқа банктердің қысқа мерзімді (бір жылға дейінгі) салымдары
|
|
|
2125
|
Басқа банктерден бір түнге тартылған салымдар
|
|
|
2127
|
Басқа банктердің ұзақ мерзімді салымдары
|
|
|
2130
|
Басқа банктердің міндеттемелерін қамтамасыз ету болып табылатын салым
|
|
|
2132
|
Басқа банктердің жинақ салымдары (бір айдан аспайтын)
|
|
|
2133
|
Басқа банктердің шартты салымдары
|
|
|
2134
|
Басқа банктердің жинақ салымдары (бір жылдан аспайтын)
|
|
|
2141
|
Басқа банктердің жинақ салымдары (бір жылдан астам)
|
|
|
2205
|
Жеке тұлғалардың талап етілгенге дейінгі салымдары
|
|
|
2206
|
Жеке тұлғалардың қысқа мерзімді салымдары
|
|
|
2207
|
Жеке тұлғалардың ұзақ мерзімді салымдары
|
|
|
2208
|
Жеке тұлғалардың шартты салымдары
|
|
|
2211
|
Заңды тұлғалардың талап етілгенге дейінгі салымдары
|
|
|
2214
|
Жеке тұлғалардың жинақ салымдары (бір жылдан аспайтын)
|
|
|
2215
|
Заңды тұлғалардың қысқа мерзімді салымдары
|
|
|
2217
|
Заңды тұлғалардың ұзақ мерзімді салымдары
|
|
|
2218
|
Заңды тұлғалардың жинақ салымдары (бір жылдан астам)
|
|
|
2219
|
Заңды тұлғалардың шартты салымдары
|
|
|
2220
|
Заңды тұлғалардың жинақ салымдары (бір жылдан аспайтын)
|
|
|
2229
|
Жеке тұлғалардың жинақ салымдары (бір жылдан астам)
|
|
|
Кт
|
1001
|
Кассадағы қолма-қол ақша
|
|
1005
|
Банкоматтардағы және электрондық терминалдардағы қолма-қол ақша
|
|
|
1051
|
Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот
|
|
|
1052
|
Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар
|
|
|
2010
|
Корреспонденттік шоттар
|
|
|
2203
|
Заңды тұлғалардың ағымдағы шоттары
|
|
|
2204
|
Жеке тұлғалардың ағымдағы шоттары.
|
4-тарау. Қарыз операцияларының бухгалтерлік есебі
26. Теңгемен және шетел валютасымен банктік қарызды берген кезде мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:
1) егер берілген банктік қарыздың сомасы өтелуге жататын банктік қарыздың сомасына тең болса:
нақты берілген ақша сомасына:
|
Дт
|
1301
|
Басқа банктердің корреспонденттік шоттары бойынша овердрафт қарыздары
|
|
1302
|
Басқа банктерге берілген қысқа мерзімді қарыздар
|
|
|
1303
|
Басқа банктерге берілген овернайт қарыздары
|
|
|
1304
|
Басқа банктерге берілген ұзақ мерзімді қарыздар
|
|
|
1407
|
Клиенттерге факторинг
|
|
|
1411
|
Клиенттерге берілген қысқа мерзімді қарыздар
|
|
|
1417
|
Клиенттерге берілген ұзақ мерзімді қарыздар
|
|
|
1429
|
Клиенттерге берілген басқа да қарыздар
|
|
|
Кт
|
1001
|
Кассадағы қолма-қол ақша
|
|
1051
|
Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот
|
|
|
1052
|
Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар
|
|
|
2203
|
Заңды тұлғалардың ағымдағы шоттары
|
|
|
2204
|
Жеке тұлғалардың ағымдағы шоттары;
банктік қарызды алған кезге дейін банктік қарызды алумен байланысты комиссиялық шығыс түрінде клиент шеккен шығыс сомасына (жеңілдік сомасына):
|
|
|
Дт
|
1001
|
Кассадағы қолма-қол ақша
|
|
1051
|
Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот
|
|
|
1052
|
Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар
|
|
|
2203
|
Заңды тұлғалардың ағымдағы шоттары
|
|
|
2204
|
Жеке тұлғалардың ағымдағы шоттары
|
|
|
Кт
|
1312
|
Басқа банктерге берілген қарыздар бойынша дисконт
|
|
1434
|
Клиенттерге берілген қарыздар бойынша дисконт;
2) егер берілген банктік қарыз сомасы өтелуге тиіс банктік қарыз сомасынан аз болса:
нақты берілген ақша сомасына:
|
|
|
Дт
|
1301
|
Басқа банктердің корреспонденттік шоттары бойынша овердрафт қарыздары
|
|
1302
|
Басқа банктерге берілген қысқа мерзімді қарыздар
|
|
|
1303
|
Басқа банктерге берілген овернайт қарыздары
|
|
|
1304
|
Басқа банктерге берілген ұзақ мерзімді қарыздар
|
|
|
1407
|
Клиенттерге факторинг
|
|
|
1411
|
Клиенттерге берілген қысқа мерзімді қарыздар
|
|
|
1417
|
Клиенттерге берілген ұзақ мерзімді қарыздар
|
|
|
1429
|
Клиенттерге берілген басқа да қарыздар
|
|
|
Кт
|
1001
|
Кассадағы қолма-қол ақша
|
|
1051
|
Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот
|
|
|
1052
|
Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар
|
|
|
2203
|
Заңды тұлғалардың ағымдағы шоттары
|
|
|
2204
|
Жеке тұлғалардың ағымдағы шоттары;
өтелуге тиіс банктік қарыз сомасы мен берілген банктік қарыз сомасы арасындағы оң айырма сомасына:
|
|
|
Дт
|
1301
|
Басқа банктердің корреспонденттік шоттары бойынша овердрафт қарыздары
|
|
1302
|
Басқа банктерге берілген қысқа мерзімді қарыздар
|
|
|
1303
|
Басқа банктерге берілген овернайт қарыздары
|
|
|
1304
|
Басқа банктерге берілген ұзақ мерзімді қарыздар
|
|
|
1407
|
Клиенттерге факторинг
|
|
|
1411
|
Клиенттерге берілген қысқа мерзімді қарыздар
|
|
|
1417
|
Клиенттерге берілген ұзақ мерзімді қарыздар
|
|
|
1429
|
Клиенттерге берілген басқа да қарыздар
|
|
|
Кт
|
1312
|
Басқа банктерге берілген қарыздар бойынша дисконт
|
|
1434
|
Клиенттерге берілген қарыздар бойынша дисконт.
Банктік қарыз шарты, кепіл шарттарының түпнұсқалары, кепіл затына құқық белгілейтін құжаттар № 7339 «Әр түрлі құндылықтар және құжаттар» баланстан тыс шотта 1 (бір) теңге шартты құны бойынша көрсетіледі.
27. Байланысты емес тарапқа пайыздық мөлшерлемесі нарықтағыдан төмен банктік қарыз берген кезде мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:
|
|
|
Дт
|
1301
|
Басқа банктердің корреспонденттік шоттары бойынша овердрафт қарыздары
|
|
1302
|
Басқа банктерге берілген қысқа мерзімді қарыздар
|
|
|
1303
|
Басқа банктерге берілген овернайт қарыздары
|
|
|
1304
|
Басқа банктерге берілген ұзақ мерзімді қарыздар
|
|
|
1407
|
Клиенттерге факторинг
|
|
|
1411
|
Клиенттерге берілген қысқа мерзімді қарыздар
|
|
|
1417
|
Клиенттерге берілген ұзақ мерзімді қарыздар
|
|
|
1429
|
Клиенттерге берілген басқа да қарыздар
|
|
|
Кт
|
1001
|
Кассадағы қолма-қол ақша
|
|
1051
|
Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот
|
|
|
1052
|
Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар
|
|
|
2203
|
Заңды тұлғалардың ағымдағы шоттары
|
|
|
2204
|
Жеке тұлғалардың ағымдағы шоттары,
бір мезгілде:
|
|
|
Дт
|
5071
|
Берілген қарыздарды түрлендіруге байланысты олардың жалпы баланстық құнын түзету түріндегі және (немесе) пайыздың нарықтық емес мөлшерлемесі бойынша түзету түріндегі шығыс
|
|
5241
|
Клиенттерге берілген қарыздарды түрлендіруге байланысты жалпы баланстық құнын түзету түріндегі және (немесе) пайыздың нарықтық емес мөлшерлемесі бойынша берілген қарыздарды түзету түріндегі шығыс
|
|
|
Кт
|
1312
|
Басқа банктерге берілген қарыздар бойынша дисконт
|
|
1434
|
Клиенттерге берілген қарыздар бойынша дисконт.
Банктік қарыз шарттары, кепіл шарттарының түпнұсқалары, кепіл затына құқық белгілейтін құжаттар № 7339 «Түрлі құндылықтар мен құжаттар» баланстан тыс шотында 1 (бір) теңге шартты құны бойынша көрсетіледі.
28. Кепіл шарты және басқа да құжаттар негізінде банктік қарызды қамтамасыз етуге қабылданған мүлік құнының сомасына (теңгемен және сол сияқты шетел валютасымен) мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады:
|
|
|
Кіріс
|
7250
|
Клиенттің міндеттемелерін қамтамасыз етуге (кепілге) қабылданған мүлік.
29. Егер қарыз алушының міндеттемелерін қамтамасыз ету ретінде кепілдік қабылданса, қабылданған кепілдік сомасына мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады:
|
|
Дт
|
6075
|
Қабылданған кепілдіктер бойынша ықтимал талаптар
|
|
Кт
|
6575
|
Қабылданған кепілдіктер бойынша талаптардың ықтимал азаюы.
30. Банктік қарыз бойынша қамтамасыз ету ретінде ақшаны қабылдаған кезде мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады:
|
|
Дт
|
1001
|
Кассадағы қолма-қол ақша
|
|
1005
|
Банкоматтардағы және электрондық терминалдардағы қолма-қол ақша
|
|
|
1051
|
Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот
|
|
|
1052
|
Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар
|
|
|
2013
|
Басқа банктердің корреспонденттік шоттары
|
|
|
2203
|
Заңды тұлғалардың ағымдағы шоттары
|
|
|
2204
|
Жеке тұлғалардың ағымдағы шоттары
|
|
|
2205
|
Жеке тұлғалардың талап етілгенге дейінгі салымдары
|
|
|
2206
|
Жеке тұлғалардың қысқа мерзімді салымдары
|
|
|
2207
|
Жеке тұлғалардың ұзақ мерзімді салымдары
|
|
|
2208
|
Жеке тұлғалардың шартты салымдары
|
|
|
2211
|
Заңды тұлғалардың талап етілгенге дейінгі салымдары
|
|
|
2214
|
Жеке тұлғалардың жинақ салымдары (бір жылдан аспайтын)
|
|
|
2215
|
Заңды тұлғалардың қысқа мерзімді салымдары
|
|
|
2217
|
Заңды тұлғалардың ұзақ мерзімді салымдары
|
|
|
2218
|
Заңды тұлғалардың жинақ салымдары (бір жылдан астам)
|
|
|
2219
|
Заңды тұлғалардың шартты салымдары
|
|
|
2220
|
Заңды тұлғалардың жинақ салымдары (бір жылдан аспайтын)
|
|
|
2222
|
Арнайы мақсаттағы еншілес ұйымдардың салымдары
|
|
|
2229
|
Жеке тұлғалардың жинақ салымдары (бір жылдан астам)
|
|
|
Кт
|
2213
|
Клиенттердің міндеттемелерін қамтамасыз ету болып табылатын жеке тұлғалардың қысқа мерзімді салымы
|
|
2223
|
Клиенттердің міндеттемелерін қамтамасыз ету болып табылатын заңды тұлғалардың салымы
|
|
|
2241
|
Клиенттердің міндеттемелерін қамтамасыз ету болып табылатын жеке тұлғалардың ұзақ мерзімді салымы.
31. Банк кредит желісін ашқан не банктік қарыз шартына сәйкес болашақта банктік қарыз берген кезде пайдаланылмаған лимит немесе берілмеген банктік қарыз сомасына мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады:
|
|
|
Дт
|
6125
|
Болашақта берілетін, қайтарып алынбайтын қарыздар бойынша шартты талаптар
|
|
6126
|
Болашақта берілетін, қайтарып алынатын қарыздар бойынша шартты талаптар
|
|
|
Кт
|
6625
|
Болашақта берілетін, қайтарып алынбайтын қарыздар бойынша шартты міндеттемелер
|
|
6626
|
Болашақта берілетін, қайтарып алынатын қарыздар бойынша шартты міндеттемелер.
Банктік қарыз шартына сәйкес банктік қарыздың кезекті сомасын берген кезде банктің болашақта банктік қарыздарын беру бойынша шартты міндеттемелері берілген банктік қарыз сомасына азайтылады және мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады:
|
|
|
Дт
|
6625
|
Болашақта берілетін, қайтарып алынбайтын қарыздар бойынша шартты міндеттемелер
|
|
6626
|
Болашақта берілетін, қайтарып алынатын қарыздар бойынша шартты міндеттемелер
|
|
|
Кт
|
6125
|
Болашақта берілетін, қайтарып алынбайтын қарыздар бойынша шартты талаптар
|
|
6126
|
Болашақта берілетін, қайтарып алынатын қарыздар бойынша шартты талаптар.
32. Банктің есеп саясатында белгіленген кезеңділікке сәйкес банктік қарыздар бойынша сыйақы және жеңілдік (дисконт) амортизациясын есептеу кезінде мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:
1) сыйақы есептеген кезде:
|
|
|
Дт
|
1730
|
Басқа банктерге берілген қарыздар мен қаржы лизингі бойынша есептелген кіріс
|
|
1740
|
Клиенттерге берілген қарыздар мен қаржы лизингі бойынша есептелген кіріс
|
|
|
Кт
|
4301
|
Басқа банктерге берілген овердрафт қарыздары бойынша сыйақы алуға байланысты кіріс
|
|
4302
|
Басқа банктерге берілген қысқа мерзімді қарыздар бойынша сыйақы алуға байланысты кіріс
|
|
|
4303
|
Басқа банктерге берілген овернайт қарыздары бойынша сыйақы алуға байланысты кіріс
|
|
|
4304
|
Басқа банктерге берілген ұзақ мерзімді қарыздар бойынша сыйақы алуға байланысты кіріс
|
|
|
4407
|
Клиенттерге факторинг бойынша сыйақы алуға байланысты кіріс
|
|
|
4411
|
Клиенттерге берілген қысқа мерзімді қарыздар бойынша сыйақы алуға байланысты кіріс
|
|
|
4417
|
Клиенттерге берілген ұзақ мерзімді қарыздар бойынша сыйақы алуға байланысты кіріс
|
|
|
4428
|
Клиенттерге берілген өзге де қарыздар бойынша сыйақы алуға байланысты кіріс;
2) дисконт амортизациясы кезінде:
|
|
|
Дт
|
1312
|
Басқа банктерге берілген қарыздары бойынша дисконт
|
|
1434
|
Клиенттерге берілген қарыздар бойынша дисконт
|
|
|
Кт
|
4312
|
Басқа банктерге берілген қарыздар бойынша пайыздың тиімді мөлшерлемесі әдісімен танылатын пайыздық кірісті түзетуден кіріс
|
|
4434
|
Клиенттерге берілген қарыздар бойынша пайыздың тиімді мөлшерлемесі әдісімен танылатын пайыздық кірісті түзету түріндегі кіріс.
33. Клиент банктік қарыз бойынша есептелген сыйақыны төлеген кезде мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:
1) ақша қолма-қол нысанда енгізілген кезде:
|
|
|
Дт
|
1001
|
Кассадағы қолма-қол ақша
|
|
1005
|
Банкоматтардағы және электрондық терминалдардағы қолма-қол ақша
|
|
|
Кт
|
2203
|
Заңды тұлғалардың ағымдағы шоттары
|
|
2204
|
Жеке тұлғалардың ағымдағы шоттары;
2) қарыз алушы банктік қарыз бойынша есептелген сыйақы сомасын алдын ала төлеген кезде:
|
|
|
Дт
|
1001
|
Кассадағы қолма-қол ақша
|
|
1005
|
Банкоматтардағы және электрондық терминалдардағы қолма-қол ақша
|
|
|
1051
|
Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот
|
|
|
1052
|
Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар
|
|
|
2203
|
Заңды тұлғалардың ағымдағы шоттары
|
|
|
Кт
|
2792
|
Берілген қарыздар бойынша алдын ала төлем;
3) есептелген сыйақы бойынша берешекті өтеу кезінде:
|
|
Дт
|
2010
|
Корреспонденттік шоттар
|
|
2203
|
Заңды тұлғалардың ағымдағы шоттары
|
|
|
2204
|
Жеке тұлғалардың ағымдағы шоттары
|
|
|
2213
|
Клиенттердің міндеттемелерін қамтамасыз ету болып табылатын жеке тұлғалардың қысқа мерзімді салымы
|
|
|
2223
|
Клиенттердің міндеттемелерін қамтамасыз ету болып табылатын заңды тұлғалардың салымы
|
|
|
2241
|
Клиенттердің міндеттемелерін қамтамасыз ету болып табылатын жеке тұлғалардың ұзақ мерзімді салымы
|
|
|
2792
|
Берілген қарыздар бойынша алдын ала төлем
|
|
|
Кт
|
1730
|
Басқа банктерге берілген қарыздар мен қаржы лизингі бойынша есептелген кіріс
|
|
1740
|
Клиенттерге берілген қарыздар мен қаржы лизингі бойынша есептелген кіріс.
34. Банктің есеп саясатында белгіленген кезеңділікпен әділ құны бойынша пайда немесе шығын арқылы есепке алынатын, берілген банктік қарыздарды қайта бағалау кезінде мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:
1) банктік қарыздың әділ құны оның есептік құнынан асып кеткен кезде айырма сомасына:
|
|
|
Дт
|
1310
|
Басқа банктерге берілген қарыздың құнын оң түзету шоты
|
|
1430
|
Клиенттерге берілген қарыздың әділ құнын оң түзету шоты
|
|
|
Кт
|
4310
|
Басқа банктерге берілген қарыздың құнын оң түзету түріндегі кіріс
|
|
4430
|
Клиенттерге берілген қарыздың құнын оң түзету түріндегі кіріс;
2) банктік қарыздың есептік құны оның әділ құнынан асып кеткен кезде айырма сомасына:
|
|
|
Дт
|
5057
|
Басқа банктерге берілген қарыздың құнын теріс түзету түріндегі шығыс
|
|
5232
|
Клиенттерге берілген қарыздың құнын теріс түзету түріндегі шығыс
|
|
|
Кт
|
1311
|
Басқа банктерге берілген қарыздың құнын теріс түзету шоты
|
|
1431
|
Клиенттерге берілген қарыздың құнын теріс түзету шоты;
3) банктік қарыздың әділ құнын есептегі оң және теріс түзету сомасына:
|
|
|
Дт
|
1311
|
Басқа банктерге берілген қарыздың құнын теріс түзету шоты
|
|
1431
|
Клиенттерге берілген қарыздың әділ құнын теріс түзету шоты
|
|
|
Кт
|
1310
|
Басқа банктерге берілген қарыздың құнын оң түзету шоты
|
|
1430
|
Клиенттерге берілген қарыздың әділ құнын оң түзету шоты.
35. Өзге жиынтық кіріс арқылы әділ құны бойынша есепке алынатын қарыздар құны банктің есеп саясатында белгіленген кезеңділікпен қайта бағаланады және мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:
1) қарыздардың әділ құны олардың есептік құнынан асып кеткен кезде:
|
|
|
Дт
|
1332
|
Әділ құны бойынша басқа да жиынтық кіріс арқылы есепке алынатын қарыздардың әділ құнын оң түзету шоты
|
|
Кт
|
3563
|
Әділ құны бойынша басқа да жиынтық кіріс арқылы есепке алынатын қарыздың құнын қайта бағалау резервтері;
2) қарыздың есептік құны олардың әділ құнынан асып кеткен кезде:
|
|
Дт
|
3563
|
Әділ құны бойынша басқа да жиынтық кіріс арқылы есепке алынатын қарыздың құнын қайта бағалау резервтері
|
|
Кт
|
1333
|
Әділ құны бойынша басқа да жиынтық кіріс арқылы есепке алынатын қарыздың әділ құнын теріс түзету шоты;
3) қарыздың әділ құнын есептегі оң (теріс) түзету сомасына:
|
|
Дт
|
1333
|
Әділ құны бойынша басқа да жиынтық кіріс арқылы есепке алынатын қарыздың әділ құнын теріс түзету шоты
|
|
Кт
|
1332
|
Әділ құны бойынша басқа да жиынтық кіріс арқылы есепке алынатын қарыздың әділ құнын оң түзету шоты.
Қарыз бойынша қайта бағалау Нұсқаулықтың 31-тармағына сәйкес қарыз бойынша сыйақыны есептеу жүргізілген соң және дисконт амортизациясынан кейін жүргізіледі.
36. Валюталық баламасы белгіленген теңгедегі банктік қарызды қайта бағалау кезінде мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:
1) валютаны айырбастаудың нарықтық бағамы ұлғайған кезде:
|
|
Дт
|
1411
|
Клиенттерге берілген қысқа мерзімді қарыз
|
|
1417
|
Клиенттерге берілген ұзақ мерзімді қарыз
|
|
|
1424
|
Клиенттердің қарыз бойынша мерзімі өткен берешегі
|
|
|
1740
|
Клиенттерге берілген қарыз бен қаржы лизингі бойынша есептелген кіріс
|
|
|
1741
|
Клиенттерге берілген қарыз бен қаржы лизингі бойынша мерзімі өткен сыйақы
|
|
|
Кт
|
4705
|
Қарыздың валюталық баламасын белгілей отырып, теңгедегі қарызды қайта бағалаудан болатын кіріс;
2) валюта айырбастаудың нарықтық бағамы азайған кезде:
|
|
Дт
|
5705
|
Қарыздың валюталық баламасын белгілей отырып, теңгедегі қарызды қайта бағалаудан болатын шығыс
|
|
Кт
|
1411
|
Клиенттерге берілген қысқа мерзімді қарыз
|
|
1417
|
Клиенттерге берілген ұзақ мерзімді қарыз
|
|
|
1424
|
Клиенттердің қарыз бойынша мерзімі өткен берешегі
|
|
|
1740
|
Клиенттерге берілген қарыз бен қаржы лизингі бойынша есептелген кіріс
|
|
|
1741
|
Клиенттерге берілген қарыз бен қаржы лизингі бойынша мерзімі өткен сыйақы.
37. Егер банктік қарыз шартының талаптарында теңгемен банктік қарыз бойынша төлемдерді индекстеу көзделсе, банктік қарыз шартында өзгеше мерзімдер белгіленбесе, банктік қарыз қалдықтарын банктің есеп саясатында белгіленген мерзімде қайта бағалау жүргізіледі және мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:
1) оң индекстелген кезде:
|
|
|
Дт
|
1417
|
Клиенттерге берілген ұзақ мерзімді қарыз
|
|
1740
|
Клиенттерге берілген қарыз бен қаржы лизингі бойынша есептелген кіріс
|
|
|
Кт
|
4703
|
Клиенттерге берілген қарыз бен қаржы лизингі бойынша есептелген кіріс
2) теріс индекстелген кезде:
|
|
Дт
|
5703
|
Шетел валютасын қайта бағалаудан болатын шығыс
|
|
Кт
|
1417
|
Клиенттерге берілген ұзақ мерзімді қарыз
|
|
1740
|
Клиенттерге берілген қарыз бен қаржы лизингі бойынша есептелген кіріс.
38. Банктік қарыз бойынша негізгі борышты өтеген кезде мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:
|
|
|
Дт
|
1001
|
Кассадағы қолма-қол ақша
|
|
1005
|
Банкоматтардағы және электрондық терминалдардағы қолма-қол ақша
|
|
|
Кт
|
2203
|
Заңды тұлғалардың ағымдағы шоттары
|
|
2204
|
Жеке тұлғалардың ағымдағы шоттары,
|
|
|
2792
|
Берілген қарыздар бойынша алдын ала төлем
бір мезгілде:
|
|
|
Дт
|
2203
|
Заңды тұлғалардың ағымдағы шоттары
|
|
2204
|
Жеке тұлғалардың ағымдағы шоттары
|
|
|
2213
|
Клиенттердің міндеттемелерін қамтамасыз ету болып табылатын жеке тұлғалардың қысқа мерзімді салымы
|
|
|
2223
|
Клиенттердің міндеттемелерін қамтамасыз ету болып табылатын заңды тұлғалардың салымы
|
|
|
2241
|
Клиенттердің міндеттемелерін қамтамасыз ету болып табылатын жеке тұлғалардың ұзақ мерзімді салымы
|
|
|
2792
|
Берілген қарыздар бойынша алдын ала төлем
|
|
|
Кт
|
1407
|
Клиенттерге факторинг
|
|
1411
|
Клиенттерге берілген қысқа мерзімді қарыз
|
|
|
1417
|
Клиенттерге берілген ұзақ мерзімді қарыз
|
|
|
1429
|
Клиенттерге берілген басқа да қарыз;
қолма-қол ақшалай емес нысанда ақша енгізілген жағдайда:
|
|
|
Дт
|
1051
|
Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот
|
|
1052
|
Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар
|
|
|
2203
|
Заңды тұлғалардың ағымдағы шоттары
|
|
|
2204
|
Жеке тұлғалардың ағымдағы шоттары
|
|
|
2213
|
Клиенттердің міндеттемелерін қамтамасыз ету болып табылатын жеке тұлғалардың қысқа мерзімді салымы
|
|
|
2223
|
Клиенттердің міндеттемелерін қамтамасыз ету болып табылатын заңды тұлғалардың салымы
|
|
|
2241
|
Клиенттердің міндеттемелерін қамтамасыз ету болып табылатын жеке тұлғалардың ұзақ мерзімді салымы
|
|
|
Кт
|
1301
|
Басқа банктердің корреспонденттік шоттары бойынша овердрафт қарызы
|
|
1302
|
Басқа банктерге берілген қысқа мерзімді қарыз
|
|
|
1303
|
Басқа банктерге берілген овернайт қарызы
|
|
|
1304
|
Басқа банктерге берілген ұзақ мерзімді қарыз
|
|
|
1407
|
Клиенттерге факторинг
|
|
|
1411
|
Клиенттерге берілген қысқа мерзімді қарыз
|
|
|
1417
|
Клиенттерге берілген ұзақ мерзімді қарыз
|
|
|
1429
|
Клиенттерге берілген басқа да қарыз.
39. Кредиттік желіні ұсыну туралы шартқа сәйкес банктік қарыз бойынша негізгі борыш өтелген кезде болашақта банктік қарыз беру бойынша банктің шартты міндеттемелері өтелген банктік қарыз сомасына ұлғайтылады және мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады:
|
|
|
Дт
|
6125
|
Болашақта берілетін, қайтарып алынбайтын қарыз бойынша шартты талаптар
|
|
6126
|
Болашақта берілетін, қайтарып алынатын қарыз бойынша шартты талаптар
|
|
|
Кт
|
6625
|
Болашақта берілетін, қайтарып алынбайтын қарыз бойынша шартты міндеттемелер
|
|
6626
|
Болашақта берілетін, қайтарып алынатын қарыз бойынша шартты міндеттемелер.
40. Банктік қарызды және сыйақыны толық өтеген, құжаттарды (банктік қарыз шартын, кепіл шартын, міндеттемелерді орындауды қамтамасыз ету шартын, сондай-ақ кепіл затына құқық белгілейтін құжаттарды, олардың техникалық құжаттамаларын және қарыз алушыға міндетті түрде қайтаруға жататын басқа да құжаттарды) және қабылданған кепілдің құнын, қабылданған кепіл сомасын, банктік қарыз бойынша қамтамасыз ету болып табылатын ақшаны есептен шығарған кезде мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:
1) кепіл затының құнын есептен шығарған кезде:
|
|
|
Шығыс
|
7250
|
Клиенттің міндеттемелерін қамтамасыз етуге (кепілге) қабылданған мүлік;
2) құжаттарды есептен шығарған кезде:
|
|
Шығыс
|
7339
|
Әртүрлі құндылықтар мен құжаттар;
3) қабылданған кепілдік сомасын есептен шығарған кезде:
|
|
Дт
|
6575
|
Қабылданған кепілдіктер бойынша талаптардың ықтимал азаюы
|
|
Кт
|
6075
|
Қабылданған кепілдіктер бойынша ықтимал талаптар;
4) банктік қарыз бойынша қамтамасыз ету болып табылатын ақшаны есептен шығарған кезде:
|
|
Дт
|
2213
|
Клиенттердің міндеттемелерін қамтамасыз ету болып табылатын жеке тұлғалардың қысқа мерзімді салымы
|
|
2223
|
Клиенттердің міндеттемелерін қамтамасыз ету болып табылатын заңды тұлғалардың салымы
|
|
|
2241
|
Клиенттердің міндеттемелерін қамтамасыз ету болып табылатын жеке тұлғалардың ұзақ мерзімді салымы
|
|
|
Кт
|
1001
|
Кассадағы қолма-қол ақша
|
|
2203
|
Заңды тұлғалардың ағымдағы шоттары
|
|
|
2204
|
Жеке тұлғалардың ағымдағы шоттары
|
|
|
2205
|
Жеке тұлғалардың талап етілгенге дейінгі салымдары
|
|
|
2206
|
Жеке тұлғалардың қысқа мерзімді салымдары
|
|
|
2207
|
Жеке тұлғалардың ұзақ мерзімді салымдары
|
|
|
2208
|
Жеке тұлғалардың шартты салымдары
|
|
|
2211
|
Заңды тұлғалардың талап етілгенге дейінгі салымдары
|
|
|
2214
|
Жеке тұлғалардың жинақ салымдары (бір жылдан аспайтын)
|
|
|
2215
|
Заңды тұлғалардың қысқа мерзімді салымдары
|
|
|
2217
|
Заңды тұлғалардың ұзақ мерзімді салымдары
|
|
|
2218
|
Заңды тұлғалардың жинақ салымдары (бір жылдан астам)
|
|
|
2219
|
Заңды тұлғалардың шартты салымдары
|
|
|
2220
|
Заңды тұлғалардың жинақ салымдары (бір жылдан аспайтын)
|
|
|
2222
|
Арнайы мақсаттағы еншілес ұйымдардың салымдары
|
|
|
2229
|
Жеке тұлғалардың жинақ салымдары (бір жылдан астам).
41. Егер банктік қарыз шартында белгіленген мерзім басталған кезде қарыз алушы есептелген сыйақыны төлемесе, есептелген, бірақ төленбеген сыйақы сомасы мерзімі өткен активтер шотына жатқызылады және мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады:
|
|
|
Дт
|
1731
|
Басқа банктерге берілген қарыз бен қаржы лизингі бойынша мерзімі өткен сыйақы
|
|
1741
|
Клиенттерге берілген қарыз бен қаржы лизингі бойынша мерзімі өткен сыйақы
|
|
|
Кт
|
1730
|
Басқа банктерге берілген қарыз бен қаржы лизингі бойынша есептелген кіріс
|
|
1740
|
Клиенттерге берілген қарыз бен қаржы лизингі бойынша есептелген кіріс.
42. Егер қарыз алушы мерзімі келген кезде банктік қарыз бойынша негізгі борышты өтемесе, негізгі борыштың өтелмеген сомасы мерзімі өткен активтердің шотына жатқызылады және мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады:
|
|
|
Дт
|
1306
|
Басқа банктердің қарыз бойынша мерзімі өткен берешегі
|
|
1409
|
Клиенттердің факторинг бойынша мерзімі өткен берешегі
|
|
|
1424
|
Клиенттердің қарыз бойынша мерзімі өткен берешегі
|
|
|
Кт
|
1301
|
Басқа банктердің корреспонденттік шоттары бойынша овердрафт қарызы
|
|
1302
|
Басқа банктерге берілген қысқа мерзімді қарыз
|
|
|
1303
|
Басқа банктерге берілген овернайт қарызы
|
|
|
1304
|
Басқа банктерге берілген ұзақ мерзімді қарыз
|
|
|
1407
|
Клиенттерге факторинг
|
|
|
1411
|
Клиенттерге берілген қысқа мерзімді қарыз
|
|
|
1417
|
Клиенттерге берілген ұзақ мерзімді қарыз
|
|
|
1429
|
Клиенттерге берілген басқа да қарыз.
43. Егер банктік қарыз шартында тұрақсыздық айыбын (айыппұл, өсімпұл) есептеу көзделсе және тұрақсыздық айыбы (айыппұл, өсімпұл) «Бухгалтерлік есеп және қаржылық есептілік туралы» Қазақстан Республикасының Заңы бойынша актив ұғымының анықтамасына сәйкес келсе, тұрақсыздық айыбының (айыппұлдың, өсімпұлдың) сомасына мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады:
|
|
|
Дт
|
1879
|
Есептелген тұрақсыздық айыбы (айыппұл, өсімпұл)
|
|
Кт
|
4900
|
Тұрақсыздық айыбы (айыппұл, өсімпұл).
44. Егер банктік қарыз шартында қарыз және қаржы лизингі бойынша негізгі борыштың мерзімі өткен бөлігіне, «Бухгалтерлік есеп және қаржылық есептілік туралы» Қазақстан Республикасының Заңы бойынша актив ұғымының анықтамасына сәйкес келетін қарыз бен қаржы лизингі бойынша мерзімі өткен сыйақы сомасына сыйақы есептеу көзделсе, мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады:
|
|
Дт
|
1731
|
Басқа банктерге берілген қарыз бен қаржы лизингі бойынша мерзімі өткен сыйақы
|
|
1741
|
Клиенттерге берілген қарыз бен қаржы лизингі бойынша мерзімі өткен сыйақы
|
|
|
Кт
|
4306
|
Басқа банктердің қарыз бойынша мерзімі өткен берешегі бойынша сыйақы алуға байланысты кіріс
|
|
4424
|
Клиенттердің қарыз бойынша мерзімі өткен берешегіне сыйақы алуға байланысты кіріс.
45. Банктік қарыз бойынша мерзімі өткен сыйақыны және тұрақсыздық айыбын (айыппұл, өсімпұл) төлеу кезінде мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады:
|
|
|
Дт
|
1001
|
Кассадағы қолма-қол ақша
|
|
1005
|
Банкоматтардағы және электрондық терминалдардағы қолма-қол ақша
|
|
|
1051
|
Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот
|
|
|
1052
|
Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар
|
|
|
2203
|
Заңды тұлғалардың ағымдағы шоттары
|
|
|
2204
|
Жеке тұлғалардың ағымдағы шоттары
|
|
|
2213
|
Клиенттердің міндеттемелерін қамтамасыз ету болып табылатын жеке тұлғалардың қысқа мерзімді салымы
|
|
|
2223
|
Клиенттердің міндеттемелерін қамтамасыз ету болып табылатын заңды тұлғалардың салымы
|
|
|
2241
|
Клиенттердің міндеттемелерін қамтамасыз ету болып табылатын жеке тұлғалардың ұзақ мерзімді салымы
|
|
|
Кт
|
1731
|
Басқа банктерге берілген қарыз және қаржы лизингі бойынша мерзімі өткен сыйақы
|
|
1741
|
Клиенттерге берілген қарыз және қаржы лизингі бойынша мерзімі өткен сыйақы
|
|
|
1879
|
Есептелген тұрақсыздық айыбы (айыппұл, өсімпұл).
46. Банктік қарыз бойынша мерзімі өткен негізгі борышты төлеу кезінде мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады:
|
|
|
Дт
|
1001
|
Кассадағы қолма-қол ақша
|
|
1005
|
Банкоматтардағы және электрондық терминалдардағы қолма-қол ақша
|
|
|
1051
|
Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкiндегi корреспонденттiк шот
|
|
|
1052
|
Басқа банктердегi корреспонденттiк шоттар
|
|
|
2203
|
Заңды тұлғалардың ағымдағы шоттары
|
|
|
2204
|
Жеке тұлғалардың ағымдағы шоттары
|
|
|
2213
|
Клиенттердің міндеттемелерін қамтамасыз ету болып табылатын жеке тұлғалардың қысқа мерзімді салымы
|
|
|
2223
|
Клиенттердің міндеттемелерін қамтамасыз ету болып табылатын заңды тұлғалардың салымы
|
|
|
2241
|
Клиенттердің міндеттемелерін қамтамасыз ету болып табылатын жеке тұлғалардың ұзақ мерзімді салымы
|
|
|
Кт
|
1306
|
Басқа банктердің қарыз бойынша мерзімі өткен берешегі
|
|
1409
|
Клиенттердің факторинг бойынша мерзімі өткен берешегі
|
|
|
1424
|
Клиенттердің қарыз бойынша мерзімі өткен берешегі.
47. Банктік қарыз бойынша күтілетін кредит шығынына арналған резервтерді (провизияларды) құру (ұлғайту) кезінде мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады:
|
|
|
Дт
|
5452
|
Басқа банктерге берілген қарыз бен қаржы лизингі бойынша резервтерді (провизияларды) қалыптастыруға арналған шығыс
|
|
5455
|
Клиенттерге берілген қарыз бен қаржы лизингі бойынша резервтерді (провизияларды) қалыптастыруға арналған шығыс
|
|
|
Кт
|
1319
|
Басқа банктерге берілген қарыз бен қаржы лизингі бойынша резервтер (провизиялар)
|
|
1428
|
Клиенттерге берілген қарыз бен қаржы лизингі бойынша резервтер (провизиялар)
|
|
|
3564
|
Әділ құны бойынша басқа да жиынтық кіріс арқылы есепке алынатын қарыз бойынша күтілетін кредиттік шығынға арналған резервтер (провизиялар).
48. Банктік қарыз бойынша күтілетін кредит шығына арналған резервтер (провизиялар) азайған (жойылған) кезде мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады:
|
|
|
Дт
|
1319
|
Басқа банктерге берілген қарыз бен қаржы лизингі бойынша резервтер (провизиялар)
|
|
1428
|
Клиенттерге берілген қарыз бен қаржы лизингі бойынша резервтер (провизиялар)
|
|
|
3564
|
Әділ құны бойынша басқа да жиынтық кіріс арқылы есепке алынатын қарыз бойынша күтілетін кредиттік шығынға арналған резервтер (провизиялар)
|
|
|
Кт
|
4952
|
Басқа банктерге берілген қарыз бен қаржы лизингі бойынша құрылған резервтерді (провизияларды) қалпына келтіруден болатын кіріс
|
|
4955
|
Клиенттерге берілген қарыз бен қаржы лизингі бойынша құрылған резервтерді (провизияларды) қалпына келтіруден болатын кіріс.
49. Банк төленбеген мерзімі өткен банктік қарызды және ол бойынша сыйақыны банктің ішкі құжаттарында белгіленген тәртіппен және мерзімде баланстан есептен шығару туралы шешім қабылдаған жағдайда банктік қарыздың негізгі сомасына және төленбеген мерзімі өткен сыйақыға мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:
|
|
|
Дт
|
1319
|
Басқа банктерге берілген қарыз бен қаржы лизингі бойынша резервтер (провизиялар)
|
|
1428
|
Клиенттерге берілген қарыз бен қаржы лизингі бойынша резервтер (провизиялар)
|
|
|
Кт
|
1306
|
Басқа банктердің қарыз бойынша мерзімі өткен берешегі
|
|
1424
|
Клиенттердің қарыз бойынша мерзімі өткен берешегі
|
|
|
1731
|
Басқа банктерге берілген қарыз бен қаржы лизингі бойынша мерзімі өткен сыйақы
|
|
|
1741
|
Клиенттерге берілген қарыз бен қаржы лизингі бойынша мерзімі өткен сыйақы.
50. Банк әділ құны бойынша басқа да жиынтық кіріс арқылы есепке алынатын төленбеген мерзімі өткен банктік қарызды және ол бойынша сыйақыны банктің ішкі құжаттарында белгіленген тәртіппен және мерзімде баланстан есептен шығару туралы шешім қабылдаған жағдайда мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:
|
|
|
Дт
|
3564
|
Әділ құны бойынша басқа да жиынтық кіріс арқылы есепке алынатын қарыз бойынша күтілетін кредиттік шығынға арналған резервтер (провизиялар)
|
|
Кт
|
3563
|
Әділ құны бойынша басқа да жиынтық кіріс арқылы есепке алынатын қарыздың құнын қайта бағалау резервтері,
бір мезгілде:
|
|
Дт
|
1333
|
Әділ құны бойынша басқа да жиынтық кіріс арқылы есепке алынатын қарыздың әділ құнын теріс түзету шоты
|
|
Кт
|
1302
|
Басқа банктерге берілген қысқа мерзімді қарыз
|
|
1304
|
Басқа банктерге берілген ұзақ мерзімді қарыз
|
|
|
1411
|
Клиенттерге берілген қысқа мерзімді қарыз
|
|
|
1417
|
Клиенттерге берілген ұзақ мерзімді қарыз.
51. Берілген қарыз бойынша ақша ағындарын шамалы түрлендірген кезінде мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:
1) мерзімі өткен сыйақыны капиталдандыру сомасына:
|
|
|
Дт
|
1302
|
Басқа банктерге берілген қысқа мерзімді қарыз
|
|
1304
|
Басқа банктерге берілген ұзақ мерзімді қарыз
|
|
|
1407
|
Клиенттерге факторинг
|
|
|
1411
|
Клиенттерге берілген қысқа мерзімді қарыз
|
|
|
1417
|
Клиенттерге берілген ұзақ мерзімді қарыз
|
|
|
1429
|
Клиенттерге берілген басқа да қарыз
|
|
|
Кт
|
1306
|
Басқа банктердің қарыз бойынша мерзімі өткен берешегі
|
|
1409
|
Клиенттердің факторинг бойынша мерзімі өткен берешегі
|
|
|
1424
|
Клиенттердің қарыз бойынша мерзімі өткен берешегі
|
|
|
1731
|
Басқа банктерге берілген қарыз бен қаржы лизингі бойынша мерзімі өткен сыйақы
|
|
|
1741
|
Клиенттерге берілген қарыз бен қаржы лизингі бойынша мерзімі өткен сыйақы;
2) қарыздың жалпы баланстық құнын теріс түзету сомасына:
|
|
|
Дт
|
5071
|
Берілген қарызды түрлендіруге байланысты олардың жалпы баланстық құнын түзету және (немесе) берілген қарызды пайыздың нарықтық емес мөлшерлемесі бойынша берілген қарызды түзету кезінде туындайтын шығыс
|
|
5241
|
Берілген қарызды түрлендіруге байланысты олардың жалпы баланстық құнын түзету және (немесе) берілген қарызды пайыздың нарықтық емес мөлшерлемесі бойынша берілген қарызды түзету кезінде туындайтын шығыс
|
|
|
Кт
|
1312
|
Басқа банктерге берілген қарыз бойынша дисконт
|
|
1434
|
Клиенттерге берілген қарыз бойынша дисконт;
3) қарыздың жалпы баланстық құнын оң түзету сомасына:
|
|
|
Дт
|
1313
|
Басқа банктерге берілген қарыз бойынша сыйлықақы
|
|
1435
|
Клиенттерге берілген қарыз бойынша сыйлықақы
|
|
|
Кт
|
4313
|
Басқа банктерге берілген қарызды түрлендіруге байланысты жалпы баланстық құнын түзету түріндегі кіріс
|
|
4436
|
Клиенттерге берілген қарызды түрлендіруге байланысты олардың жалпы баланстық құнын түзету кезінде туындайтын кіріс;
4) ең аз қалдық сомасына қарыз бойынша дисконт пен сыйлықақыға нетто жасау:
|
|
|
Дт
|
1312
|
Басқа банктерге берілген қарыз бойынша дисконт
|
|
1434
|
Клиенттерге берілген қарыз бойынша дисконт
|
|
|
Кт
|
1313
|
Басқа банктерге берілген қарыз бойынша сыйлықақы
|
|
1435
|
Клиенттерге берілген қарыз бойынша сыйлықақы.
52. Сатып алынған немесе қалыптастырылған кредиттік-құнсызданған қарызды бастапқы тану кезінде мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:
1) Сатып алынатын немесе қалыптастырылатын кредиттік-құнсызданған қарыз үшін нақты берілген ақша сомасына:
|
|
|
Дт
|
1302
|
Басқа банктерге берілген қысқа мерзімді қарыз
|
|
1304
|
Басқа банктерге берілген ұзақ мерзімді қарыз
|
|
|
1407
|
Клиенттерге факторинг
|
|
|
1411
|
Клиенттерге берілген қысқа мерзімді қарыз
|
|
|
1417
|
Клиенттерге берілген ұзақ мерзімді қарыз
|
|
|
1429
|
Клиенттерге берілген басқа да қарыз
|
|
|
Кт
|
1051
|
Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот
|
|
1052
|
Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар;
|
|
|
2203
|
Заңды тұлғалардың ағымдағы шоттары
|
|
|
2204
|
Жеке тұлғалардың ағымдағы шоттары;
2) төленген сома мен сатып алынған кредиттік-құнсызданған қарыздың қарыз шарты бойынша төленуге тиіс ақша ағындарының сомасы арасындағы теріс айырманы көрсететін сомаға:
|
|
|
Дт
|
1302
|
Басқа банктерге берілген қысқа мерзімді қарыз
|
|
1304
|
Басқа банктерге берілген ұзақ мерзімді қарыз
|
|
|
1407
|
Клиенттерге факторинг
|
|
|
1411
|
Клиенттерге берілген қысқа мерзімді қарыз
|
|
|
1417
|
Клиенттерге берілген ұзақ мерзімді қарыз
|
|
|
1429
|
Клиенттерге берілген басқа да қарыз;
|
|
|
Кт
|
1312
|
Басқа банктерге берілген қарыз бойынша дисконт
|
|
1434
|
Клиенттерге берілген қарыз бойынша дисконт;
3) берілген сома мен қалыптастырылған кредиттік-құнсызданған қарыздың қарыз шарты бойынша төленуге тиіс ақша ағындарының сомасы арасындағы теріс айырма сомасына:
|
|
|
Дт
|
5071
|
Берілген қарызды түрлендіруге байланысты олардың жалпы баланстық құнын түзету және (немесе) берілген қарызды пайыздың нарықтық емес мөлшерлемесі бойынша берілген қарызды түзету кезінде туындайтын шығыс
|
|
5241
|
Берілген қарызды түрлендіруге байланысты олардың жалпы баланстық құнын түзету және (немесе) берілген қарызды пайыздың нарықтық емес мөлшерлемесі бойынша берілген қарызды түзету кезінде туындайтын шығыс
|
|
|
Кт
|
1312
|
Басқа банктерге берілген қарыз бойынша дисконт
|
|
1434
|
Клиенттерге берілген қарыз бойынша дисконт.
53. Қолданыстағы қарызды айтарлықтай түрлендіру жолымен кредиттік-құнсызданған қарызды құру кезінде мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:
1) қолданыстағы қарызды тану тоқтатылған кезде:
|
|
|
Дт
|
1860
|
Банктік қызмет бойынша басқа да дебиторлар
|
|
1312
|
Басқа банктерге берілген қарыз бойынша дисконт
|
|
|
1434
|
Клиенттерге берілген қарыз бойынша дисконт
|
|
|
1319
|
Басқа банктерге берілген қарыз және қаржы лизингі бойынша резервтер (провизиялар)
|
|
|
1428
|
Клиенттерге берілген қарыз және қаржы лизингі бойынша резервтер (провизиялар)
|
|
|
Кт
|
1302
|
Басқа банктерге берілген қысқа мерзімді қарыз
|
|
1304
|
Басқа банктерге берілген ұзақ мерзімді қарыз
|
|
|
1407
|
Клиенттерге факторинг
|
|
|
1411
|
Клиенттерге берілген қысқа мерзімді қарыз
|
|
|
1417
|
Клиенттерге берілген ұзақ мерзімді қарыз
|
|
|
1429
|
Клиенттерге берілген басқа да қарыз
|
|
|
1435
|
Клиенттерге берілген қарыз бойынша сыйлықақы
|
|
|
1313
|
Басқа банктерге берілген қарыз бойынша сыйлықақы;
2) қалыптастырылған кредиттік-құнсызданған қарыз сомасына:
|
|
|
Дт
|
1302
|
Басқа банктерге берілген қысқа мерзімді қарыз
|
|
1304
|
Басқа банктерге берілген ұзақ мерзімді қарыз
|
|
|
1407
|
Клиенттерге факторинг
|
|
|
1411
|
Клиенттерге берілген қысқа мерзімді қарыз
|
|
|
1417
|
Клиенттерге берілген ұзақ мерзімді қарыз
|
|
|
1429
|
Клиенттерге берілген басқа да қарыз
|
|
|
5071
|
Берілген қарызды түрлендіруге байланысты олардың жалпы баланстық құнын түзету және (немесе) берілген қарызды пайыздың нарықтық емес мөлшерлемесі бойынша берілген қарызды түзету кезінде туындайтын шығыс
|
|
|
5241
|
Берілген қарызды түрлендіруге байланысты олардың жалпы баланстық құнын түзету және (немесе) берілген қарызды пайыздың нарықтық емес мөлшерлемесі бойынша берілген қарызды түзету кезінде туындайтын шығыс
|
|
|
Кт
|
1860
|
Банктік қызмет бойынша басқа да дебиторлар
|
|
1312
|
Басқа банктерге берілген қарыз бойынша дисконт
|
|
|
1434
|
Клиенттерге берілген қарыз бойынша дисконт
|
|
|
4413
|
Олардың түрленуіне байланысты берілген қарыздың жалпы баланстық құнын түзету кезінде туындайтын кіріс
|
|
|
4436
|
Клиенттерге берілген қарызды түрлендіруге байланысты жалпы баланстық құнын түзету түріндегі кіріс.
|
5-тарау. Бағалы қағаздармен операциялардың бухгалтерлік есебі
1-параграф. Әділ құны бойынша пайда немесе шығын арқылы есепке алынатын, сатып алынған борыштық бағалы қағаздарды есепке алу
54. Әділ құны бойынша пайда немесе шығын арқылы есепке алынатын борыштық және (немесе) үлестік бағалы қағаздарды сатып алу кезінде мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:
әділ құнға (олардың номиналды құнынан аспайтын әділ құнға борыштық бағалы қағаздар бойынша):
|
Дт
|
1201
|
Әділ құны бойынша пайда немесе шығын арқылы есепке алынатын бағалы қағаздар
|
|
Кт
|
1051
|
Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкiндегi корреспонденттiк шот
|
|
1052
|
Басқа банктердегi корреспонденттiк шоттар
|
|
|
2010
|
Корреспонденттік шоттар,
бір мезгілде борыштық бағалы қағаздар бойынша мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:
1) сыйлықақы сомасына:
|
|
|
Дт
|
1206
|
Әділ құны бойынша пайда немесе шығын арқылы есепке алынатын, сатып алынған бағалы қағаздар бойынша сыйлықақы
|
|
Кт
|
1051
|
Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкiндегi корреспонденттiк шот
|
|
1052
|
Басқа банктердегi корреспонденттiк шоттар
|
|
|
2010
|
Корреспонденттік шоттар;
2) дисконт сомасына:
|
|
|
Дт
|
1201
|
Әділ құны бойынша пайда немесе шығын арқылы есепке алынатын бағалы қағаздар
|
|
Кт
|
1205
|
Әділ құны бойынша пайда немесе шығын арқылы есепке алынатын, сатып алынған бағалы қағаздар бойынша дисконт;
3) алдыңғы ұстаушы есептеген сыйақы сомасына:
|
|
Дт
|
1744
|
Әділ құны бойынша пайда немесе шығын арқылы есепке алынатын бағалы қағаздар бойынша есептелген кіріс
|
|
Кт
|
1051
|
Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкiндегi корреспонденттiк шот
|
|
1052
|
Басқа банктердегi корреспонденттiк шоттар
|
|
|
2010
|
Корреспонденттік шоттар.
55. Әділ құны бойынша пайда немесе шығын арқылы есепке алынатын сатып алынған бағалы қағаздар бойынша сыйақыны (тиесілі кіріс) және сыйлықақыны (дисконтты) амортизациялауды есептеген кезінде мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:
1) сыйақы (тиесілі кіріс) сомасына:
|
|
|
Дт
|
1744
|
Әділ құны бойынша пайда немесе шығын арқылы есепке алынатын бағалы қағаздар бойынша есептелген кіріс
|
|
Кт
|
4201
|
Әділ құны бойынша пайда немесе шығын арқылы есепке алынатын бағалы қағаздар бойынша сыйақы алуға байланысты кіріс;
2) амортизациялауға жататын сыйлықақы сомасына:
|
|
Дт
|
5305
|
Әділ құны бойынша пайда немесе шығын арқылы есепке алынатын, сатып алынған бағалы қағаздар бойынша сыйлықақыны амортизациялау бойынша шығыс
|
|
Кт
|
1206
|
Әділ құны бойынша пайда немесе шығын арқылы есепке алынатын, сатып алынған бағалы қағаздар бойынша сыйлықақы;
3) амортизациялауға жататын дисконт сомасына:
|
|
Дт
|
1205
|
Әділ құны бойынша пайда немесе шығын арқылы есепке алынатын, сатып алынған бағалы қағаздар бойынша дисконт
|
|
Кт
|
4202
|
Әділ құны бойынша пайда немесе шығын арқылы есепке алынатын, сатып алынған бағалы қағаздар бойынша дисконтты амортизациялау бойынша кіріс.
56. Банктің есептік саясатында белгіленген мерзімділікпен әділ құны бойынша борыштық және (немесе) үлестік бағалы қағаздар құнына қайта бағалау жүргізіледі және мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:
1) бағалы қағаздардың әділ құны олардың есептік құнынан асып кеткен кезде:
|
|
Дт
|
1208
|
Әділ құны бойынша пайда немесе шығын арқылы есепке алынатын бағалы қағаздардың әділ құнын оң түзету шоты
|
|
Кт
|
4709
|
Әділ құны бойынша пайда немесе шығын арқылы есепке алынатын бағалы қағаздардың құнының өзгеруінен болатын кіріс;
2) бағалы қағаздардың есептік құны олардың әділ құнынан асып кеткен кезде:
|
|
Дт
|
5709
|
Әділ құны бойынша пайда немесе шығын арқылы есепке алынатын бағалы қағаздардың құнын өзгертуден болатын шығыс
|
|
Кт
|
1209
|
Әділ құны бойынша пайда немесе шығын арқылы есепке алынатын бағалы қағаздардың әділ құнын теріс түзету шоты;
3) бағалы қағаздардың әділ құнына есептелген оң (теріс) түзету сомасына:
|
|
Дт
|
1209
|
Әділ құны бойынша пайда немесе шығын арқылы есепке алынатын бағалы қағаздардың әділ құнын теріс түзету шоты
|
|
Кт
|
1208
|
Әділ құны бойынша пайда немесе шығын арқылы есепке алынатын бағалы қағаздардың әділ құнын оң түзету шоты.
Нұсқаулықтың 55-тармағына сәйкес борыштық бағалы қағаздар бойынша жарияланған сыйақыны (тиесілі кірісті) және сыйлықақыны (дисконтты) амортизациялауды есептеу жүргізілгеннен кейін борыштық бағалы қағаздар бойынша қайта бағалау жүргізіледі.
57. Өзгерістері пайда немесе шығын құрамында көрсетілетін, құны шетел валютасында көрсетілген әділ құны бойынша ескерілетін борыштық бағалы қағаздарды қайта бағалау кезінде валюталардың айырбастау бағамы бойынша мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:
валюталардың айырбастау бағамы оң бағамдық айырма сомасына ұлғайған кезде:
|
|
Дт
|
1201
|
Әділ құны бойынша пайда немесе шығын арқылы есепке алынатын бағалы қағаздар
|
|
1206
|
Әділ құны бойынша пайда немесе шығын арқылы есепке алынатын, сатып алынған бағалы қағаздар бойынша сыйлықақы
|
|
|
1208
|
Әділ құны бойынша пайда немесе шығын арқылы есепке алынатын бағалы қағаздардың әділ құнын оң түзету шоты
|
|
|
1744
|
Әділ құны бойынша пайда немесе шығын арқылы есепке алынатын бағалы қағаздар бойынша есептелген кіріс
|
|
|
Кт
|
4703
|
Клиенттерге берілген қарыз бен қаржы лизингі бойынша есептелген кіріс
бір мезгілде, теріс бағамдық айырма сомасына:
|
|
Дт
|
5703
|
Шетел валютасын қайта бағалаудан шығыс
|
|
Кт
|
1205
|
Әділ құны бойынша пайда немесе шығын арқылы есепке алынатын, сатып алынған бағалы қағаздар бойынша дисконт
|
|
1209
|
Әділ құны бойынша пайда немесе шығын арқылы есепке алынатын бағалы қағаздардың әділ құнын теріс түзету шоты;
валюталардың айырбастау бағамы теріс бағамдық айырма сомасына азайған кезде:
|
|
|
Дт
|
5703
|
Шетел валютасын қайта бағалаудан шығыс
|
|
Кт
|
1201
|
Әділ құны бойынша пайда немесе шығын арқылы есепке алынатын бағалы қағаздар
|
|
1206
|
Әділ құны бойынша пайда немесе шығын арқылы есепке алынатын, сатып алынған бағалы қағаздар бойынша сыйлықақы
|
|
|
1208
|
Әділ құны бойынша пайда немесе шығын арқылы есепке алынатын бағалы қағаздардың әділ құнын оң түзету шоты
|
|
|
1744
|
Әділ құны бойынша пайда немесе шығын арқылы есепке алынатын бағалы қағаздар бойынша есептелген кіріс;
бір мезгілде, оң бағамдық айырма сомасына:
|
|
|
Дт
|
1205
|
Әділ құны бойынша пайда немесе шығын арқылы есепке алынатын, сатып алынған бағалы қағаздар бойынша дисконт
|
|
1209
|
Әділ құны бойынша пайда немесе шығын арқылы есепке алынатын бағалы қағаздардың әділ құнын теріс түзету шоты
|
|
|
Кт
|
4703
|
Шетел валютасын қайта бағалаудан болатын кіріс.
58. Эмитент бағалы қағаздар бойынша есептелген сыйақыны (тиесілі кірісті) өтеу кезінде алынған сыйақы (тиесілі кіріс) сомасына мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады:
|
|
Дт
|
1051
|
Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкiндегi корреспонденттiк шот
|
|
1052
|
Басқа банктердегi корреспонденттiк шоттар
|
|
|
2010
|
Корреспонденттік шоттар
|
|
|
Кт
|
1744
|
Әділ құны бойынша пайда немесе шығын арқылы есепке алынатын бағалы қағаздар бойынша есептелген кіріс.
59. Борыштық және (немесе) үлестік бағалы қағаздарды сату кезінде жарияланған сыйақыны, сыйлықақыны (дисконтты) амортизациялауды есептегеннен және әділ құны бойынша борыштық және (немесе) үлестік бағалы қағаздарды қайта бағалағаннан кейін Нұсқаулықтың 55 және 56-тармақтарына сәйкес мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:
1) амортизацияланбаған сыйлықақы сомасына:
|
|
Дт
|
1201
|
Әділ құны бойынша пайда немесе шығын арқылы есепке алынатын бағалы қағаздар
|
|
Кт
|
1206
|
Әділ құны бойынша пайда немесе шығын арқылы есепке алынатын, сатып алынған бағалы қағаздар бойынша сыйлықақы;
2) амортизацияланбаған дисконт сомасына:
|
|
Дт
|
1205
|
Әділ құны бойынша пайда немесе шығын арқылы есепке алынатын, сатып алынған бағалы қағаздар бойынша дисконт
|
|
Кт
|
1201
|
Әділ құны бойынша пайда немесе шығын арқылы есепке алынатын бағалы қағаздар;
3) бағалы қағаздарды әділ құны бойынша жинақталған оң қайта бағалау сомасына:
|
|
Дт
|
1201
|
Әділ құны бойынша пайда немесе шығын арқылы есепке алынатын бағалы қағаздар
|
|
Кт
|
1208
|
Әділ құны бойынша пайда немесе шығын арқылы есепке алынатын бағалы қағаздардың әділ құнын оң түзету шоты;
4) бағалы қағаздарды әділ құны бойынша жинақталған теріс қайта бағалау сомасына:
|
|
Дт
|
1209
|
Әділ құны бойынша пайда немесе шығын арқылы есепке алынатын бағалы қағаздардың әділ құнын теріс түзету шоты
|
|
Кт
|
1201
|
Әділ құны бойынша пайда немесе шығын арқылы есепке алынатын бағалы қағаздар;
5) Әділ құны бойынша пайда немесе шығын арқылы есепке алынатын бағалы қағаздарды сату туралы мәміле сомасына:
|
|
Дт
|
1051
|
Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкiндегi корреспонденттiк шот
|
|
1052
|
Басқа банктердегi корреспонденттiк шоттар
|
|
|
2010
|
Корреспонденттік шоттар
|
|
|
Кт
|
1201
|
Әділ құны бойынша пайда немесе шығын арқылы есепке алынатын бағалы қағаздар
|
|
1744
|
Әділ құны бойынша пайда немесе шығын арқылы есепке алынатын бағалы қағаздар бойынша есептелген кіріс;
6) Әділ құны бойынша пайда немесе шығын арқылы есепке алынатын бағалы қағаздарды сату туралы мәміле сомасы олардың есептік құнынан асып кеткен жағдайда, айырма сомасына:
|
|
|
Дт
|
1051
|
Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкiндегi корреспонденттiк шот
|
|
1052
|
Басқа банктердегi корреспонденттiк шоттар
|
|
|
2010
|
Корреспонденттік шоттар
|
|
|
Кт
|
4510
|
Бағалы қағаздарды сатып алу-сату бойынша кіріс;
7) Әділ құны бойынша пайда немесе шығын арқылы есепке алынатын бағалы қағаздардың есептік құны бағалы қағаздарды сату туралы мәміле сомасынан асып кеткен жағдайда, айырма сомасына:
|
|
Дт
|
5510
|
Бағалы қағаздарды сатып алу-сату бойынша шығыс
|
|
Кт
|
1201
|
Әділ құны бойынша пайда немесе шығын арқылы есепке алынатын бағалы қағаздар.
2-параграф. Әділ құны бойынша басқа да жиынтық кіріс арқылы есепке алынатын, сатып алынған бағалы қағаздарды есепке алу
60. Әділ құны бойынша басқа да жиынтық кіріс арқылы есепке алынатын борыштық және (немесе) үлестік бағалы қағаздарды сатып алу кезінде мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:
мәміле бойынша шығындылықты ескере отырып әділ құнына (борыштық бағалы қағаздар бойынша осы қағаздардың номиналдық құнынан аспайтын әділ құнына):
|
|
Дт
|
1452
|
Әділ құны бойынша басқа да жиынтық кіріс арқылы есепке алынатын бағалы қағаздар
|
|
Кт
|
1051
|
Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкiндегi корреспонденттiк шот
|
|
1052
|
Басқа банктердегi корреспонденттiк шоттар
|
|
|
2010
|
Корреспонденттік шоттар,
бір мезгілде борыштық бағалы қағаздар бойынша мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:
1) сыйлықақы сомасына:
|
|
|
Дт
|
1454
|
Әділ құны бойынша басқа да жиынтық кіріс арқылы есепке алынатын, сатып алынған бағалы қағаздар бойынша сыйлықақы
|
|
Кт
|
1051
|
Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкiндегi корреспонденттiк шот
|
|
1052
|
Басқа банктердегi корреспонденттiк шоттар
|
|
|
2010
|
Корреспонденттік шоттар;
2) дисконт сомасына:
|
|
|
Дт
|
1452
|
Әділ құны бойынша басқа да жиынтық кіріс арқылы есепке алынатын бағалы қағаздар
|
|
Кт
|
1453
|
Әділ құны бойынша басқа да жиынтық кіріс арқылы есепке алынатын, сатып алынған бағалы қағаздар бойынша дисконт;
3) алдыңғы ұстаушы есептеген сыйақы сомасына:
|
|
Дт
|
1746
|
Әділ құны бойынша басқа да жиынтық кіріс арқылы есепке алынатын бағалы қағаздар бойынша есептелген кіріс
|
|
Кт
|
1051
|
Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкiндегi корреспонденттiк шот
|
|
1052
|
Басқа банктердегi корреспонденттiк шоттар
|
|
|
2010
|
Корреспонденттік шоттар.
61. Әділ құны бойынша басқа да жиынтық кіріс арқылы есепке алынатын, сатып алынған борыштық және (немесе) үлестік бағалы қағаздар (артықшылық берілген акциялар) бойынша сыйақыны (тиесілі кірісті) және сыйлықақыны (дисконтты) амортизациялауды есептеу кезінде мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:
1) сыйақы (тиесілі кіріс) сомасына:
|
|
|
Дт
|
1746
|
Әділ құны бойынша басқа да жиынтық кіріс арқылы есепке алынатын бағалы қағаздар бойынша есептелген кіріс
|
|
Кт
|
4452
|
Әділ құны бойынша басқа да жиынтық кіріс арқылы есепке алынатын бағалы қағаздар бойынша сыйақы алуға байланысты кіріс;
2) амортизациялауға жататын сыйлықақы сомасына:
|
|
Дт
|
5306
|
Әділ құны бойынша басқа да жиынтық кіріс арқылы есепке алынатын бағалы қағаздар бойынша сыйлықақыны амортизациялау бойынша шығыс
|
|
Кт
|
1454
|
Әділ құны бойынша басқа да жиынтық кіріс арқылы есепке алынатын, сатып алынған бағалы қағаздар бойынша сыйлықақы;
3) амортизациялауға жататын дисконт сомасына:
|
|
Дт
|
1453
|
Әділ құны бойынша басқа да жиынтық кіріс арқылы есепке алынатын, сатып алынған бағалы қағаздар бойынша дисконт
|
|
Кт
|
4453
|
Әділ құны бойынша басқа да жиынтық кіріс арқылы есепке алынатын бағалы қағаздар бойынша дисконтты амортизациялау бойынша кіріс.
62. Банктің есептік саясатында белгіленген мерзімділікпен әділ құны бойынша борыштық және (немесе) үлестік бағалы қағаздар құнына қайта бағалау жүргізіледі және мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:
1) бағалы қағаздардың әділ құны олардың есептік құнынан асып кеткен кезде:
|
|
Дт
|
1456
|
Әділ құны бойынша басқа да жиынтық кіріс арқылы есепке алынатын бағалы қағаздардың әділ құнын оң түзету шоты
|
|
Кт
|
3561
|
Әділ құны бойынша басқа да жиынтық кіріс арқылы есепке алынатын бағалы қағаздардың құнын қайта бағалау резервтері;
2) бағалы қағаздардың есептік құны олардың әділ құнынан асып кеткен кезде:
|
|
Дт
|
3561
|
Әділ құны бойынша басқа да жиынтық кіріс арқылы есепке алынатын бағалы қағаздардың құнын қайта бағалау резервтері
|
|
Кт
|
1457
|
Әділ құны бойынша басқа да жиынтық кіріс арқылы есепке алынатын бағалы қағаздардың әділ құнын теріс түзету шоты;
3) бағалы қағаздардың әділ құнына есептелген оң (теріс) түзету сомасына:
|
|
Дт
|
1457
|
Әділ құны бойынша басқа да жиынтық кіріс арқылы есепке алынатын бағалы қағаздардың әділ құнын теріс түзету шоты
|
|
Кт
|
1456
|
Әділ құны бойынша басқа да жиынтық кіріс арқылы есепке алынатын бағалы қағаздардың әділ құнын оң түзету шоты.
Нұсқаулықтың 61-тармағына сәйкес борыштық бағалы қағаздар бойынша жарияланған сыйақыға (тиесілі кіріске) және сыйлықақыға (дисконтқа) амортизациялауды есептеу жүргізілгеннен кейін борыштық бағалы қағаздар бойынша қайта бағалау жүргізіледі.
63. Эмитент борыштық және (немесе) үлестік бағалы қағаздар бойынша есептелген сыйақыны (тиесілі кірісті) өтеу кезінде алынған сыйақы (тиесілі кіріс) сомасына мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады:
|
|
Дт
|
1051
|
Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкiндегi корреспонденттiк шот
|
|
1052
|
Басқа банктердегi корреспонденттiк шоттар
|
|
|
2010
|
Корреспонденттік шоттар
|
|
|
Кт
|
1746
|
Әділ құны бойынша басқа да жиынтық кіріс арқылы есепке алынатын бағалы қағаздар бойынша есептелген кіріс.
64. Борыштық және (немесе) үлестік бағалы қағаздарды сату кезінде жарияланған сыйақыны, сыйлықақыны (дисконтты) амортизациялауды есептегеннен және борыштық және (немесе) үлестік бағалы қағаздардың әділ құны бойынша қайта бағалағаннан кейін Нұсқаулықтың 61 және 62-тармақтарына сәйкес мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:
1) борыштық бағалы қағаздар бойынша:
амортизацияланбаған сыйлықақы сомасына:
|
|
Дт
|
1452
|
Әділ құны бойынша басқа да жиынтық кіріс арқылы есепке алынатын бағалы қағаздар
|
|
Кт
|
1454
|
Әділ құны бойынша басқа да жиынтық кіріс арқылы есепке алынатын, сатып алынған бағалы қағаздар бойынша сыйлықақы;
амортизацияланбаған дисконт сомасына:
|
|
Дт
|
1453
|
Әділ құны бойынша басқа да жиынтық кіріс арқылы есепке алынатын, сатып алынған бағалы қағаздар бойынша дисконт
|
|
Кт
|
1452
|
Әділ құны бойынша басқа да жиынтық кіріс арқылы есепке алынатын бағалы қағаздар;
2) борыштық және (немесе) үлестік бағалы қағаздар бойынша:
әділ құны бойынша бағалы қағаздарды жинақталған оң қайта бағалау сомасына:
|
|
Дт
|
1452
|
Әділ құны бойынша басқа да жиынтық кіріс арқылы есепке алынатын бағалы қағаздар
|
|
Кт
|
1456
|
Әділ құны бойынша басқа да жиынтық кіріс арқылы есепке алынатын бағалы қағаздардың әділ құнын оң түзету шоты;
әділ құны бойынша бағалы қағаздарды жинақталған теріс қайта бағалау сомасына:
|
|
Дт
|
1457
|
Әділ құны бойынша басқа да жиынтық кіріс арқылы есепке алынатын бағалы қағаздардың әділ құнын теріс түзету шоты
|
|
Кт
|
1452
|
Әділ құны бойынша басқа да жиынтық кіріс арқылы есепке алынатын бағалы қағаздар;
Әділ құны бойынша басқа да жиынтық кіріс арқылы есепке алынатын бағалы қағаздарды сату бойынша мәміле сомасына:
|
|
Дт
|
1051
|
Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкiндегi корреспонденттiк шот
|
|
1052
|
Басқа банктердегi корреспонденттiк шоттар
|
|
|
2010
|
Корреспонденттік шоттар
|
|
|
Кт
|
1452
|
Әділ құны бойынша басқа да жиынтық кіріс арқылы есепке алынатын бағалы қағаздар
|
|
1746
|
Әділ құны бойынша басқа да жиынтық кіріс арқылы есепке алынатын бағалы қағаздар бойынша есептелген кіріс;
Әділ құны бойынша басқа да жиынтық кіріс арқылы есепке алынатын бағалы қағаздарды сату туралы мәміле сомасы олардың есептік құнынан асып кеткен жағдайда айырма сомасына:
|
|
|
Дт
|
1051
|
Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкiндегi корреспонденттiк шот
|
|
1052
|
Басқа банктердегi корреспонденттiк шоттар
|
|
|
2010
|
Корреспонденттік шоттар
|
|
|
Кт
|
4510
|
Бағалы қағаздарды сатып алу-сату бойынша кіріс;
Әділ құны бойынша басқа да жиынтық кіріс арқылы есепке алынатын бағалы қағаздардың есептік құны бағалы қағаздарды сату туралы мәміле сомасынан асып кеткен жағдайда, айырма сомасына:
|
|
Дт
|
5510
|
Бағалы қағаздарды сатып алу-сату бойынша шығыс
|
|
Кт
|
1452
|
Әділ құны бойынша басқа да жиынтық кіріс арқылы есепке алынатын бағалы қағаздар;
күтілетін кредиттік шығынға арналған резервтер (провизиялар) сомасына:
|
|
Дт
|
3562
|
Әділ құны бойынша басқа да жиынтық кіріс арқылы есепке алынатын бағалы қағаздар бойынша күтілетін кредиттік шығынға арналған резервтер (провизиялар)
|
|
Кт
|
3561
|
Әділ құны бойынша басқа да жиынтық кіріс арқылы есепке алынатын бағалы қағаздардың құнын қайта бағалау резервтері;
борыштық бағалы қағаздарды әділ құны бойынша қайта бағалаудан кіріс сомасына:
|
|
Дт
|
3561
|
Әділ құны бойынша басқа да жиынтық кіріс арқылы есепке алынатын бағалы қағаздардың құнын қайта бағалау резервтері
|
|
Кт
|
4733
|
Әділ құны бойынша басқа да жиынтық кіріс арқылы есепке алынатын бағалы қағаздар құнының өзгеруінен болатын кіріс;
борыштық бағалы қағаздарды әділ құны бойынша қайта бағалаудан шығыс сомасына:
|
|
Дт
|
5733
|
Әділ құны бойынша басқа да жиынтық кіріс арқылы есепке алынатын бағалы қағаздар құнының өзгеруінен болатын шығыс
|
|
Кт
|
3561
|
Әділ құны бойынша басқа да жиынтық кіріс арқылы есепке алынатын бағалы қағаздардың құнын қайта бағалау резервтері;
үлестік бағалы қағаздарды әділ құны бойынша қайта бағалаудан кіріс сомасына:
|
|
Дт
|
3561
|
Әділ құны бойынша басқа да жиынтық кіріс арқылы есепке алынатын бағалы қағаздардың құнын қайта бағалау резервтері
|
|
Кт
|
3599
|
Бөлінбеген таза пайда (өтелмеген шығын);
үлестік бағалы қағаздарды әділ құны бойынша қайта бағалаудан болған шығыс сомасына:
|
|
Дт
|
3599
|
Бөлінбеген таза пайда (өтелмеген шығын)
|
|
Кт
|
3561
|
Әділ құны бойынша басқа да жиынтық кіріс арқылы есепке алынатын бағалы қағаздардың құнын қайта бағалау резервтері.
65. Эмитент әділ құны бойынша басқа да жиынтық кіріс арқылы есепке алынатын борыштық бағалы қағаздарды өтеген кезде Нұсқаулықтың 61 және 62-тармақтарына сәйкес сыйақыны, сыйлықақыны (дисконтты) амортизациялауды есептеуді және борыштық бағалы қағаздарды әділ құны бойынша қайта бағалауды жүргізгеннен кейін мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:
1) борыштық бағалы қағаздар эмитентінен түскен ақша сомасына:
|
|
Дт
|
1051
|
Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкiндегi корреспонденттiк шот
|
|
1052
|
Басқа банктердегi корреспонденттiк шоттар
|
|
|
2010
|
Корреспонденттік шоттар
|
|
|
Кт
|
1452
|
Әділ құны бойынша басқа да жиынтық кіріс арқылы есепке алынатын бағалы қағаздар
|
|
1746
|
Әділ құны бойынша басқа да жиынтық кіріс арқылы есепке алынатын бағалы қағаздар бойынша есептелген кіріс;
2) күтілетін кредиттік шығынға арналған резервтер (провизиялар) сомасына:
|
|
|
Дт
|
3562
|
Әділ құны бойынша басқа да жиынтық кіріс арқылы есепке алынатын бағалы қағаздар бойынша күтілетін кредиттік шығынға арналған резервтер (провизиялар)
|
|
Кт
|
3561
|
Әділ құны бойынша басқа да жиынтық кіріс арқылы есепке алынатын бағалы қағаздардың құнын қайта бағалау резервтері;
3) борыштық бағалы қағаздарды әділ құны бойынша қайта бағалаудан кіріс сомасына:
|
|
Дт
|
3561
|
Әділ құны бойынша басқа да жиынтық кіріс арқылы есепке алынатын бағалы қағаздардың құнын қайта бағалау резервтері
|
|
Кт
|
4733
|
Әділ құны бойынша басқа да жиынтық кіріс арқылы есепке алынатын бағалы қағаздар құнының өзгеруінен болатын кіріс;
4) борыштық бағалы қағаздарды әділ құны боынша қайта бағалаудан шығыс сомасына:
|
|
Дт
|
5733
|
Әділ құны бойынша басқа да жиынтық кіріс арқылы есепке алынатын бағалы қағаздар құнының өзгеруінен болатын шығыс
|
|
Кт
|
3561
|
Әділ құны бойынша басқа да жиынтық кіріс арқылы есепке алынатын бағалы қағаздардың құнын қайта бағалау резервтері.
66. Әділ құны бойынша басқа да жиынтық кіріс арқылы есепке алынатын борыштық бағалы қағаздар бойынша күтілетін кредиттік шығынға резервтер (провизиялар) құру (ұлғайту) кезінде мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады:
|
|
Дт
|
5464
|
Бағалы қағаздар бойынша резервтерді (провизияларды) қалыптастыруға арналған шығыс
|
|
Кт
|
3562
|
Әділ құны бойынша басқа да жиынтық кіріс арқылы есепке алынатын бағалы қағаздар бойынша күтілетін кредиттік шығынға арналған резервтер (провизиялар);
Әділ құны бойынша басқа да жиынтық кіріс арқылы есепке алынатын борыштық қағаздар бойынша күтілетін кредиттік шығынға резервтер (провизиялар) азайған (жойылған) кезде мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады:
|
|
Дт
|
3562
|
Әділ құны бойынша басқа да жиынтық кіріс арқылы есепке алынатын бағалы қағаздар бойынша күтілетін кредиттік шығынға арналған резервтер (провизиялар)
|
|
Кт
|
4954
|
Бағалы қағаздар бойынша құрылған резервтерді (провизияларды) қалпына келтіруден болатын кіріс.
3-параграф. Амортизацияланған құны бойынша сатып алынған бағалы қағаздарды есепке алу
67. Амортизацияланған құны бойынша есепке алынатын борыштық бағалы қағаздарды сатып алу кезінде мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:
1) мәміле бойынша шығындылықты ескере отырып, бағалы қағаздардың әділ құнына (олардың номиналды құнынан аспайтын):
|
|
Дт
|
1481
|
Амортизацияланған құны бойынша есепке алынатын бағалы қағаздар
|
|
Кт
|
1051
|
Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкiндегi корреспонденттiк шот
|
|
1052
|
Басқа банктердегi корреспонденттiк шоттар
|
|
|
2010
|
Корреспонденттік шоттар;
2) сыйлықақы сомасына:
|
|
|
Дт
|
1483
|
Амортизацияланған құны бойынша есепке алынатын бағалы қағаздар бойынша сыйлықақы
|
|
Кт
|
1051
|
Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкiндегi корреспонденттiк шот
|
|
1052
|
Басқа банктердегi корреспонденттiк шоттар
|
|
|
2010
|
Корреспонденттік шоттар;
3) дисконт сомасына:
|
|
|
Дт
|
1481
|
Амортизацияланған құны бойынша есепке алынатын бағалы қағаздар
|
|
Кт
|
1482
|
Амортизацияланған құны бойынша есепке алынатын бағалы қағаздар бойынша дисконт;
4) алдыңғы ұстаушы есептеген сыйақы сомасына:
|
|
Дт
|
1745
|
Амортизацияланған құны бойынша есепке алынатын бағалы қағаздар бойынша есептелген кіріс
|
|
Кт
|
1051
|
Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкiндегi корреспонденттiк шот
|
|
1052
|
Басқа банктердегi корреспонденттiк шоттар
|
|
|
2010
|
Корреспонденттік шоттар.
68. Банктің есептік саясатында белгіленген кезеңділікпен сатып алынған борыштық бағалы қағаздар бойынша сыйақыны және сыйлықақы (дисконт) амортизациясын есептеген кезде мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:
1) сыйақы сомасына:
|
|
|
Дт
|
1745
|
Амортизацияланған құны бойынша есепке алынатын бағалы қағаздар бойынша есептелген кіріс
|
|
Кт
|
4481
|
Амортизацияланған құны бойынша есепке алынатын бағалы қағаздар бойынша сыйақы алуға байланысты кіріс;
2) сыйлықақы сомасына:
|
|
Дт
|
5308
|
Амортизацияланған құны бойынша есепке алынатын бағалы қағаздар бойынша сыйлықақыны амортизациялау бойынша шығыс
|
|
Кт
|
1483
|
Амортизацияланған құны бойынша есепке алынатын бағалы қағаздар бойынша сыйлықақы;
3) дисконт сомасына:
|
|
Дт
|
1482
|
Амортизацияланған құны бойынша есепке алынатын бағалы қағаздар бойынша дисконт
|
|
Кт
|
4482
|
Амортизацияланған құны бойынша есепке алынатын бағалы қағаздар бойынша дисконтты амортизациялау бойынша кіріс.
69. Эмитент борыштық бағалы қағаздар бойынша есептелген сыйақыны өтеген кезде мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады:
|
|
Дт
|
1051
|
Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкiндегi корреспонденттiк шот
|
|
1052
|
Басқа банктердегi корреспонденттiк шоттар
|
|
|
2010
|
Корреспонденттік шоттар
|
|
|
Кт
|
1745
|
Амортизацияланған құны бойынша есепке алынатын бағалы қағаздар бойынша есептелген кіріс.
70. Борыштық бағалы қағаздарды сату кезінде борыштық бағалы қағаздардың жарияланған сыйақысы және сыйлықақысының (дисконтының) амортизациясы есептелгеннен кейін Нұсқаулықтың 68-тармағына сәйкес мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:
1) амортизацияланбаған сыйлықақы сомасына:
|
|
Дт
|
1481
|
Амортизацияланған құны бойынша есепке алынатын бағалы қағаздар
|
|
Кт
|
1483
|
Амортизацияланған құны бойынша есепке алынатын бағалы қағаздар бойынша сыйлықақы;
2) амортизацияланбаған дисконт сомасына:
|
|
Дт
|
1482
|
Амортизацияланған құны бойынша есепке алынатын бағалы қағаздар бойынша дисконт
|
|
Кт
|
1481
|
Амортизацияланған құны бойынша есепке алынатын бағалы қағаздар;
3) күтілетін кредиттік шығынға қалыптастырылған резервтер (провизиялар) сомасына:
|
|
Дт
|
1486
|
Амортизацияланған құны бойынша есепке алынатын бағалы қағаздар бойынша резервтер (провизиялар)
|
|
Кт
|
1481
|
Амортизацияланған құны бойынша есепке алынатын бағалы қағаздар;
4) Амортизацияланған құны бойынша есепке алынатын бағалы қағаздарды сату бойынша мәміле сомасына:
|
|
Дт
|
1051
|
Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкiндегi корреспонденттiк шот
|
|
1052
|
Басқа банктердегi корреспонденттiк шоттар
|
|
|
2010
|
Корреспонденттік шоттар
|
|
|
Кт
|
1481
|
Амортизацияланған құны бойынша есепке алынатын бағалы қағаздар
|
|
1745
|
Амортизацияланған құны бойынша есепке алынатын бағалы қағаздар бойынша есептелген кіріс;
5) Амортизацияланған құны бойынша есепке алынатын бағалы қағаздарды сату туралы мәміле сомасы олардың есептік құнынан асып кеткен жағдайда айырма сомасына:
|
|
|
Дт
|
1051
|
Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкiндегi корреспонденттiк шот
|
|
1052
|
Басқа банктердегi корреспонденттiк шоттар
|
|
|
2010
|
Корреспонденттік шоттар
|
|
|
Кт
|
4510
|
Бағалы қағаздарды сатып алу-сату бойынша кіріс;
6) Амортизацияланған құны бойынша есепке алынатын бағалы қағаздардың есепке алу құны бағалы қағаздарды сату туралы мәміле сомасынан асып кеткен жағдайда айырма сомасына:
|
|
Дт
|
5510
|
Бағалы қағаздарды сатып алу-сату бойынша шығыс
|
|
Кт
|
1481
|
Амортизацияланған құны бойынша есепке алынатын бағалы қағаздар.
71. Амортизацияланған құнмен есептелінетін борыштық бағалы қағаздар бойынша күтілетін кредит шығындарды өтеуге арналған резервтер (провизиялар) құрған кезде мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады:
|
|
Дт
|
5464
|
Бағалы қағаздар бойынша резервтерді (провизияларды) қалыптастыруға арналған шығыс
|
|
Кт
|
1486
|
Амортизацияланған құны бойынша есепке алынатын бағалы қағаздар бойынша резервтер (провизиялар).
72. Амортизацияланған құнмен есептелінетін борыштық бағалы қағаздар бойынша күтілетін кредит шығындарды өтеуге арналған резервтер (провизиялар) азайған (жойылған) кезде мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады:
|
|
Дт
|
1486
|
Амортизацияланған құны бойынша есепке алынатын бағалы қағаздар бойынша резервтер (провизиялар)
|
|
Кт
|
4954
|
Бағалы қағаздар бойынша құрылған резервтерді (провизияларды) қалпына келтіруден болатын кіріс.
73. Эмитент борыштық бағалы қағаздардың құнын өтеу кезінде жарияланған сыйақы және сыйлықақының немесе дисконттың амортизациясын есептегеннен кейін борыштық бағалы қағаздардың эмитентінен түскен ақша сомасына мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады:
|
|
Дт
|
1051
|
Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот
|
|
1052
|
Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар
|
|
|
2010
|
Корреспонденттік шоттар
|
|
|
Кт
|
1481
|
Амортизацияланған құны бойынша есепке алынатын бағалы қағаздар
|
|
1745
|
Амортизацияланған құны бойынша есепке алынатын бағалы қағаздар бойынша есептелген кіріс.
74. Құнсызданған борыштық бағалы қағаздар қалыптастырылған резервтер (провизиялар) есебінен есептен шығарылған кезде мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады:
|
|
|
Дт
|
1486
|
Амортизацияланған құны бойынша есепке алынатын бағалы қағаздар бойынша резервтер (провизиялар)
|
|
Кт
|
1481
|
Амортизацияланған құны бойынша есепке алынатын бағалы қағаздар
|
|
1745
|
Амортизацияланған құны бойынша есепке алынатын бағалы қағаздар бойынша есептелген кіріс.
Дисконттың және (немесе) сыйлықақының амортизацияланбаған бөлігінің сомасына бухгалтерлік жазбалар Нұсқаулықтың 70-тармағына сәйкес жүзеге асырылады.
4-параграф. Банк айналысқа шығарған бағалы қағаздарды есепке алу
75. Банк бағалы қағаздарды айналысқа шығарған кезде мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:
1) облигацияларды іске асыру сомасына (олардың номиналды құнынан аспайтын):
|
|
|
Дт
|
1051
|
Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот
|
|
1052
|
Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар
|
|
|
2010
|
Корреспонденттік шоттар
|
|
|
Кт
|
2301
|
Айналысқа шығарылған облигациялар
|
|
2303
|
Айналысқа шығарылған басқа да бағалы қағаздар
|
|
|
2406
|
Реттелген облигациялар;
2) сыйлықақы сомасына:
|
|
|
Дт
|
1051
|
Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот
|
|
1052
|
Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар
|
|
|
2010
|
Корреспонденттік шоттар
|
|
|
Кт
|
2304
|
Айналысқа шығарылған бағалы қағаздар бойынша сыйлықақы
|
|
2403
|
Айналысқа шығарылған, реттелген облигациялар бойынша сыйлықақы;
3) дисконт сомасына:
|
|
|
Дт
|
2305
|
Айналысқа шығарылған бағалы қағаздар бойынша дисконт
|
|
2404
|
Айналысқа шығарылған, реттелген облигациялар бойынша дисконт
|
|
|
Кт
|
2301
|
Айналысқа шығарылған облигациялар
|
|
2303
|
Айналысқа шығарылған басқа да бағалы қағаздар
|
|
|
2406
|
Реттелген облигациялар.
76. Банктің есеп саясатында белгіленген мерзімділікпен банк айналысқа шығарған бағалы қағаздар бойынша сыйақы және сыйлықақы (жеңілдік) амортизациясын есептеу кезінде мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:
сыйақы сомасына:
|
|
|
Дт
|
5301
|
Айналысқа шығарылған облигациялар бойынша сыйақы төлеуге байланысты шығыс
|
|
5303
|
Айналысқа шығарылған басқа да бағалы қағаздар бойынша сыйақы төлеуге байланысты шығыс
|
|
|
5406
|
Реттелген облигациялар бойынша сыйақы төлеуге байланысты шығыс
|
|
|
Кт
|
2730
|
Айналысқа шығарылған бағалы қағаздар бойынша есептелген шығыс
|
|
2756
|
Реттелген облигациялар бойынша есептелген шығыс;
сыйлықақының амортизация сомасына:
|
|
|
Дт
|
2304
|
Айналысқа шығарылған бағалы қағаздар бойынша сыйлықақы
|
|
2403
|
Айналысқа шығарылған, реттелген облигациялар бойынша сыйлықақы
|
|
|
Кт
|
4454
|
Айналысқа шығарылған бағалы қағаздар бойынша сыйлықақыны амортизациялау бойынша кіріс
|
|
4455
|
Айналысқа шығарылған, реттелген облигациялар бойынша сыйлықақыны амортизациялау бойынша кіріс;
дисконттың амортизация сомасына:
|
|
|
Дт
|
5307
|
Айналысқа шығарылған бағалы қағаздар бойынша дисконтты амортизациялау бойынша шығыс
|
|
5404
|
Айналысқа шығарылған, реттелген облигациялар бойынша дисконтты амортизациялау бойынша шығыс
|
|
|
Кт
|
2305
|
Айналысқа шығарылған бағалы қағаздар бойынша дисконт
|
|
2404
|
Айналысқа шығарылған, реттелген облигациялар бойынша дисконт.
77. Банк айналысқа шығарылған бағалы қағаздар бойынша есептелген сыйақыны өтеу кезінде мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады:
|
|
|
Дт
|
2730
|
Айналысқа шығарылған бағалы қағаздар бойынша есептелген шығыс
|
|
2756
|
Реттелген облигациялар бойынша есептелген шығыс
|
|
|
Кт
|
1051
|
Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот
|
|
1052
|
Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар
|
|
|
2010
|
Корреспонденттік шоттар.
78. Банк айналысқа шығарылған бағалы қағаздарды өтеу кезінде сыйақы және сыйлықақы/дисконт амортизациясын есептегеннен кейін банк төлеген ақша сомасына мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады:
|
|
|
Дт
|
2301
|
Айналысқа шығарылған облигациялар
|
|
2303
|
Айналысқа шығарылған басқа да бағалы қағаздар
|
|
|
2406
|
Реттелген облигациялар
|
|
|
Кт
|
1051
|
Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот
|
|
1052
|
Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар
|
|
|
2010
|
Корреспонденттік шоттар.
|
6-тарау. РЕПО және кері РЕПО операцияларының бухгалтерлік есебі
79. РЕПО операцияларын жүзеге асыру кезінде мәміле сомасына мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады:
|
Дт
|
1051
|
Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот
|
|
1052
|
Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар
|
|
|
Кт
|
2255
|
Бағалы қағаздармен «РЕПО» операциялары.
80. «РЕПО» операциясы бойынша сыйақы түрінде шығысты есептеу кезінде мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады:
|
|
Дт
|
5250
|
Бағалы қағаздармен «РЕПО» операциялары бойынша шығыс
|
|
Кт
|
2725
|
Бағалы қағаздармен «РЕПО» операциялары бойынша есептелген шығыс.
81. РЕПО операциясы бойынша бұрын берілген бағалы қағаздарды алған кезде РЕПО операциясы бойынша сыйақы түрінде есептелген шығыс сомасына және РЕПО операциясын жабу сомасына (осы мәміле жасалған кезде белгіленген мәмілелерді жабу құны) мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады:
|
|
Дт
|
2255
|
Бағалы қағаздармен «РЕПО» операциялары
|
|
2725
|
Бағалы қағаздармен «РЕПО» операциялары бойынша есептелген шығыс
|
|
|
Кт
|
1051
|
Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот
|
|
1052
|
Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар.
82. Кері РЕПО операциясын жасаған кезде (бағалы қағаздарды сатып алу кезінде) операция сомасына мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады:
|
|
|
Дт
|
1461
|
Бағалы қағаздармен «кері РЕПО» операциялары
|
|
Кт
|
1051
|
Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот
|
|
1052
|
Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар.
83. «Кері РЕПО» операциясы бойынша сыйақыны есептеу кезінде мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады:
|
|
|
Дт
|
1748
|
Бағалы қағаздармен «РЕПО» операциялары бойынша есептелген шығыс
|
|
Кт
|
4465
|
Бағалы қағаздармен «РЕПО» операциялары бойынша кіріс.
84. Қабылдаушы тараптың қамтамасыз ету ретінде «кері РЕПО» операциясы бойынша қабылданған бағалы қағаздарды сатуы кезінде мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады:
|
|
Дт
|
1051
|
Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот
|
|
1052
|
Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар
|
|
|
Кт
|
2257
|
«РЕПО» операциясы бойынша қабылданған бағалы қағаздарды қайтару жөніндегі міндеттеме.
85. Эмитенттен қамтамасыз ету ретінде «кері РЕПО» операциясы бойынша қабылданған бағалы қағаздар бойынша сыйақы алған кезде мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады:
|
|
Дт
|
1051
|
Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот
|
|
1052
|
Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар
|
|
|
Кт
|
2256
|
«Кері РЕПО» операциялары бойынша берілген бағалы қағаздар бойынша алынған сыйақы түріндегі міндеттеме.
86. Қамтамасыз ету ретінде «кері РЕПО» операциясы бойынша қабылданған бағалы қағаздарды қайтару жөніндегі міндеттемені қайта бағалау кезінде мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:
міндеттеме құнын теріс түзету сомасына:
|
|
Дт
|
5260
|
«Кері РЕПО» операциялары бойынша қабылданған бағалы қағаздарды қайтару бойынша міндеттемені қайта бағалаудан болған шығыс
|
|
Кт
|
2257
|
«Кері РЕПО» операциясы бойынша қабылданған бағалы қағаздарды қайтару бойынша міндеттеме;
міндеттеме құнын оң түзету сомасына:
|
|
Дт
|
2257
|
«Кері РЕПО» операциясы бойынша қабылданған бағалы қағаздарды қайтару бойынша міндеттеме
|
|
Кт
|
4466
|
«Кері РЕПО» операциясы бойынша қабылданған бағалы қағаздарды қайтару жөніндегі міндеттемені қайта бағалаудан түскен кіріс.
87. «Кері РЕПО» операциясы бойынша бұрын алған бағалы қағаздарды берген кезде «кері РЕПО» операциясы бойынша есептелген сыйақы сомасына және «кері РЕПО» операциясын жабу сомасына (осы мәміле жасалған кезде белгіленген мәмілелерді жабу құны) мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады:
|
|
Дт
|
1051
|
Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот
|
|
1052
|
Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар
|
|
|
Кт
|
1461
|
Бағалы қағаздармен «кері РЕПО» операциялары
|
|
1748
|
Бағалы қағаздармен «РЕПО» операциялары бойынша есептелген шығыс.
|
7-тарау. Аффинирленген қымбат металдарды сатып алу және сату операцияларының бухгалтерлік есебі
88. Аффинирленген бағалы металдарды сатып алған кезде мәміле бойынша шығындылықты ескере отырып сатып алу құнына мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады:
|
Дт
|
1011
|
Аффинирленген бағалы металдар
|
|
1012
|
Жолдағы аффинирленген бағалы металдар
|
|
|
1013
|
Металл шоттарда орналастырылған аффинирленген бағалы металдар
|
|
|
Кт
|
1051
|
Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот
|
|
1052
|
Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар.
89. Егер сатып алынған аффинирленген бағалы металдар ұйымның есеп саясатына сәйкес әділ құны бойынша қайта бағаланған жағдайда, мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:
1) егер аффинирленген бағалы металдардың әділ құны олардың есептік құнынан жоғары болса:
|
|
|
Дт
|
1011
|
Аффинирленген бағалы металдар
|
|
1012
|
Жолдағы аффинирленген бағалы металдар
|
|
|
1013
|
Металл шоттарда орналастырылған аффинирленген бағалы металдар
|
|
|
Кт
|
4704
|
Аффинирленген бағалы металдарды қайта бағалаудан болатын кіріс;
2) егер аффинирленген бағалы металдардың есептік құны олардың әділ құнынан жоғары болса:
|
|
Дт
|
5704
|
Аффинирленген бағалы металдарды қайта бағалаудан болатын шығыс
|
|
Кт
|
1011
|
Аффинирленген бағалы металдар
|
|
1012
|
Жолдағы аффинирленген бағалы металдар
|
|
|
1013
|
Металл шоттарда орналастырылған аффинирленген бағалы металдар.
90. Нұсқаулықтың 89-тармағына сәйкес аффинирленген бағалы металдарды қайта бағалаудан кейін әділ құны бойынша сатқан кезде мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:
1) аффинирленген бағалы металдарды есептен шығару сомасына:
|
|
|
Дт
|
5540
|
Аффинирленген бағалы металдардың баланстық құнын есептен шығару бойынша шығыс
|
|
Кт
|
1011
|
Аффинирленген бағалы металдар
|
|
1012
|
Жолдағы аффинирленген бағалы металдар
|
|
|
1013
|
Металл шоттарда орналастырылған аффинирленген бағалы металдар;
2) аффинирленген бағалы металдарды сату бойынша жасалған мәміле сомасына:
|
|
|
Дт
|
1051
|
Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот
|
|
1052
|
Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар
|
|
|
Кт
|
4540
|
Аффинирленген бағалы металдарды сатудан түскен кіріс.
|
8-тарау. Туынды қаржы құралдармен операциялардың бухгалтерлік есебі
1-параграф. Форвардтық мәмілелермен операцияларды есепке алу
91. Форвард мәмілесі жасалған күні базалық активті сатып алуға және/немесе сатуға арналған форвард мәмілесінің талаптарына сәйкес шартты талаптар және шартты міндеттемелер сомасына мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:
|
Дт
|
6205
|
Бағалы қағаздарды сатып алу бойынша шартты талаптар
|
|
6305
|
Бағалы қағаздарды сату бойынша шартты талаптар
|
|
|
6350
|
Басқа да туынды қаржы құралдары бойынша шартты талаптар
|
|
|
6405
|
Шетел валютасын сатып алу-сату бойынша шартты талаптар
|
|
|
6415
|
Аффинирленген қымбат металдарды сатып алу-сату бойынша шартты талаптар
|
|
|
Кт
|
6705
|
Бағалы қағаздарды сатып алу бойынша шартты міндеттемелер
|
|
6805
|
Бағалы қағаздарды сату бойынша шартты міндеттемелер
|
|
|
6850
|
Басқа да туынды қаржы құралдары бойынша шартты міндеттемелер
|
|
|
6905
|
Шетел валютасын сатып алу-сату бойынша шартты міндеттемелер
|
|
|
6915
|
Аффинирленген қымбат металдарды сатып алу-сату бойынша шартты міндеттемелер.
92. Банктің есеп саясатында белгіленген мерзімділікпен шетел валютасын сатып алу және/немесе сату бойынша форвард мәмілелерін әділ құны бойынша қайта бағалау кезінде мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:
1) форвард мәмілесінің әділ құнын оң өзгерту сомасына:
|
|
|
Дт
|
1892
|
Форвард операциялары бойынша талаптар
|
|
Кт
|
4560
|
Бағалы қағаздар бойынша форвард операцияларын қайта бағалаудан болатын кіріс
|
|
4570
|
Шетел валютасы бойынша форвард операцияларын қайта бағалаудан болатын кіріс
|
|
|
4580
|
Аффинирленген бағалы металдар бойынша форвард операцияларын қайта бағалаудан болатын кіріс
|
|
|
4594
|
Басқа да туынды қаржы құралдарымен операцияларды қайта бағалаудан болатын кіріс;
2) форвард мәмілесінің әділ құнын теріс өзгерту сомасына:
|
|
|
Дт
|
5560
|
Бағалы қағаздар бойынша форвард операцияларын қайта бағалаудан болатын шығыс
|
|
5570
|
Шетел валютасындағы форвард операцияларын қайта бағалаудан болатын шығыс
|
|
|
5580
|
Аффинирленген бағалы металдар бойынша форвард операцияларын қайта бағалаудан болатын шығыс
|
|
|
5594
|
Басқа да туынды қаржы құралдарымен операцияларды қайта бағалаудан болатын шығыс;
|
|
|
Кт
|
2892
|
Форвард операциялары бойынша міндеттемелер;
3) форвард мәмілесінің әділ құнын оң/теріс түзету сомасына:
|
|
Дт
|
2892
|
Форвард операциялары бойынша міндеттемелер
|
|
Кт
|
1892
|
Форвард операциялары бойынша талаптар.
93. Ашық позицияны жабу және/немесе форвард мәмілесін орындау күні мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:
1) базалық активті сатып алуға және/немесе сатуға арналған форвард мәмілесінің талаптарына сәйкес шартты талаптар/міндеттемелер сомасына:
|
|
Дт
|
6705
|
Бағалы қағаздарды сатып алу бойынша шартты міндеттемелер
|
|
6805
|
Бағалы қағаздарды сату бойынша шартты міндеттемелер
|
|
|
6850
|
Басқа да туынды қаржы құралдары бойынша шартты міндеттемелер
|
|
|
6905
|
Шетел валютасын сатып алу-сату бойынша шартты міндеттемелер
|
|
|
6915
|
Аффинирленген қымбат металдарды сатып алу-сату бойынша шартты міндеттемелер
|
|
|
Кт
|
6205
|
Бағалы қағаздарды сатып алу бойынша шартты талаптар
|
|
6305
|
Бағалы қағаздарды сату бойынша шартты талаптар
|
|
|
6350
|
Басқа да туынды қаржы құралдары бойынша шартты талаптар
|
|
|
6405
|
Шетел валютасын сатып алу-сату бойынша шартты талаптар
|
|
|
6415
|
Аффинирленген қымбат металдарды сатып алу-сату бойынша шартты талаптар;
2) банк немесе контрәріптес форвард мәмілесінің құнын (ашық позицияны ашу) нетто негізінде ақшамен өтеу кезінде:
форвард мәмілесінің теріс құны кезінде:
|
|
|
Дт
|
2892
|
Форвард операциялары бойынша міндеттемелер
|
|
Кт
|
1051
|
Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот
|
|
1052
|
Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар
|
|
|
2203
|
Заңды тұлғалардың ағымдағы шоттары;
форвард мәмілесінің оң құны кезінде:
|
|
|
Дт
|
1051
|
Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот
|
|
1052
|
Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар
|
|
|
2203
|
Заңды тұлғалардың ағымдағы шоттары
|
|
|
Кт
|
1892
|
Форвард операциялары бойынша талаптар;
3) базалық активті сатып алу бойынша форвард мәмілесін орындаған кезде:
|
|
Дт
|
1051
|
Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот
|
|
1052
|
Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар
|
|
|
1452
|
Әділ құны бойынша басқа да жиынтық кіріс арқылы есепке алынатын бағалы қағаздар
|
|
|
1481
|
Амортизацияланған құны бойынша есепке алынатын бағалы қағаздар
|
|
|
1201
|
Әділ құны бойынша пайда немесе шығын арқылы есепке алынатын бағалы қағаздар
|
|
|
Кт
|
1051
|
Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот
|
|
1052
|
Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар
|
|
|
1892
|
Форвард операциялары бойынша талаптар
|
|
|
2203
|
Заңды тұлғалардың ағымдағы шоттары;
4) базалық активті сату бойынша форвардтық мәмілені орындау кезінде:
|
|
|
Дт
|
1051
|
Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот
|
|
1052
|
Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар
|
|
|
2203
|
Заңды тұлғалардың ағымдағы шоттары
|
|
|
2892
|
Форвард операциялары бойынша міндеттемелер
|
|
|
Кт
|
1051
|
Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот
|
|
1052
|
Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар
|
|
|
1201
|
Әділ құны бойынша пайда немесе шығын арқылы есепке алынатын бағалы қағаздар
|
|
|
1452
|
Әділ құны бойынша басқа да жиынтық кіріс арқылы есепке алынатын бағалы қағаздар
|
|
|
1481
|
Амортизацияланған құны бойынша есепке алынатын бағалы қағаздар.
2-параграф. Фьючерстік мәмілелер бойынша операцияларды есепке алу
94. Базалық активті сатып алуға немесе сатуға арналған фьючерстік мәмілені жасау күні фьючерстік мәмілелердің шарттарына сәйкес шартты талаптар мен шартты міндеттемелер сомасына мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады:
|
|
|
Дт
|
6210
|
Фьючерс операциялары бойынша шартты талаптар
|
|
Кт
|
6710
|
Фьючерс операциялары бойынша шартты міндеттемелер.
95. Фьючерстік мәмілелердің шарттарына сәйкес маржаны төлеу кезінде мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады:
|
|
Дт
|
1852
|
Бағалы қағаздар нарығының кәсіби қатысушыларымен есеп айырысу
|
|
Кт
|
1051
|
Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот
|
|
1052
|
Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар
|
|
|
2203
|
Заңды тұлғалардың ағымдағы шоттары.
96. Базалық активті сатып алуға және (немесе) сатуға арналған фьючерстік мәмілені әділ құны бойынша қайта бағалау кезінде мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:
1) фьючерстік мәміленің әділ құнын оң өзгерту сомасына:
|
|
|
Дт
|
1891
|
Фьючерс операциялары бойынша талаптар
|
|
Кт
|
4590
|
Қаржы фьючерстерін қайта бағалаудан кіріс;
2) фьючерстік мәміленің әділ құнының теріс өзгеру сомасына:
|
|
Дт
|
5590
|
Қаржы фьючерстерін қайта бағалаудан шығыс
|
|
Кт
|
2891
|
Фьючерс операциялары бойынша міндеттемелер;
3) фьючерстік мәміленің әділ құны есептелетін оң (теріс) түзету сомасына:
|
|
Дт
|
2891
|
Фьючерс операциялары бойынша міндеттемелер
|
|
Кт
|
1891
|
Фьючерс операциялары бойынша талаптар.
97. Банк контрәріптестің пайдасына/контрәріптес банктің пайдасына маржа сомасын төлеген кезде мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:
1) банк қосымша төлеген маржа сомасына:
|
|
Дт
|
1852
|
Бағалы қағаздар нарығының кәсіби қатысушыларымен есеп айырысу
|
|
Кт
|
1051
|
Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот
|
|
1052
|
Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар
|
|
|
2203
|
Заңды тұлғалардың ағымдағы шоттары;
2) контрәріптестен алынған маржа сомасына:
|
|
|
Дт
|
1852
|
Бағалы қағаздар нарығының кәсіби қатысушыларымен есеп айырысу
|
|
Кт
|
2852
|
Бағалы қағаздар нарығының кәсіби қатысушыларымен есеп айырысу;
3) қор биржасында/брокерде ашылған шоттан рұқсат етілген есептелген маржаны есептен шығару кезінде:
|
|
Дт
|
1051
|
Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот
|
|
1052
|
Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар
|
|
|
2203
|
Заңды тұлғалардың ағымдағы шоттары
|
|
|
Кт
|
1852
|
Бағалы қағаздар нарығының кәсіби қатысушыларымен есеп айырысу;
4) қор биржасы/брокер алған маржа сомасына:
|
|
Дт
|
2852
|
Бағалы қағаздар нарығының кәсіби қатысушыларымен есеп айырысу
|
|
Кт
|
1852
|
Бағалы қағаздар нарығының кәсіби қатысушыларымен есеп айырысу.
98. Фьючерстік мәміленің ашық позициясын жабу күні мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:
1) базалық активті сатып алуға және/немесе сатуға арналған фьючерстік мәміленің талаптарына сәйкес шартты талаптар және шартты міндеттемелер сомасына:
|
|
Дт
|
6710
|
Фьючерс операциялары бойынша шартты міндеттемелер
|
|
Кт
|
6210
|
Фьючерс операциялары бойынша шартты талаптар;
2) банк немесе контрәріптес фьючерс мәмілесінің құнын (ашық позицияны жабу) нетто негізінде ақшамен өтеу кезінде:
|
|
Дт
|
2891
|
Фьючерс операциялары бойынша міндеттемелер
|
|
2852
|
Бағалы қағаздар нарығының кәсіби қатысушыларымен есеп айырысу
|
|
|
Кт
|
1051
|
Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот
|
|
1052
|
Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар
|
|
|
1852
|
Бағалы қағаздар нарығының кәсіби қатысушыларымен есеп айырысу
|
|
|
2203
|
Заңды тұлғалардың ағымдағы шоттары.
3-параграф. Опцион мәмілелері бойынша операцияларды есепке алу
99. Базалық активті сатып алуға/сатуға арналған «колл/пут» опционын сатып алған күні мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:
1) сатып алынған «колл/пут» опционының шарттарына сәйкес шартты талаптар және шартты міндеттемелер сомасына:
|
|
|
Дт
|
6225
|
Сатып алынған опцион операциялары – «колл/пут» бойынша шартты міндеттемелер
|
|
Кт
|
6725
|
Сатып алынған опцион операциялары – «колл-пут» бойынша шартты міндеттемелер – контршот;
2) сатып алынған «колл/пут» опционы бойынша төленген сыйлықақы сомасына:
|
|
Дт
|
1893
|
Опцион операциялары бойынша талаптар
|
|
Кт
|
1051
|
Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот
|
|
1052
|
Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар
|
|
|
2203
|
Заңды тұлғалардың ағымдағы шоттары.
100. Банктің есеп саясатында белгіленген мерзімділікпен, сондай-ақ «колл/пут» опционын орындау күні сатып алынған «колл/пут» опционы әділ құны бойынша қайта бағаланады және мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:
1) сатып алынған «колл/пут» опционының әділ құнын оң өзгерту сомасына:
|
|
|
Дт
|
1893
|
Опцион операциялары бойынша талаптар
|
|
Кт
|
4591
|
Опцион операцияларын қайта бағалаудан кіріс;
2) сатып алынған опционның әділ құнының теріс өзгеру сомасына:
|
|
Дт
|
5591
|
Опцион операцияларын қайта бағалаудан шығыс
|
|
Кт
|
1893
|
Опцион операциялары бойынша талаптар.
101. Ашық позицияны жабу күні сатып алынған «колл/пут» опционын орындау кезінде мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:
1) сатып алынған «колл/пут» опционының шарттары бойынша шартты талаптар және шартты міндеттемелер сомасына:
|
|
Дт
|
6725
|
Сатып алынған опцион операциялары – «колл/пут» бойынша шартты талаптар – контршот
|
|
Кт
|
6225
|
Сатып алынған опцион операциялары – «колл/пут» бойынша шартты талаптар;
2) «колл/пут» опцион құнын ақшамен өтеу (ашық позицияны жабу) кезінде:
|
|
Дт
|
1051
|
Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот
|
|
1052
|
Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар
|
|
|
2203
|
Заңды тұлғалардың ағымдағы шоттары
|
|
|
Кт
|
1893
|
Опцион операциялары бойынша талаптар;
3) сатып алынған «колл» опционының шарттары бойынша базалық активті сатып алу кезінде:
|
|
Дт
|
1051
|
Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот
|
|
1052
|
Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар
|
|
|
1201
|
Әділ құны бойынша пайда немесе шығын арқылы есепке алынатын бағалы қағаздар
|
|
|
1452
|
Әділ құны бойынша басқа да жиынтық кіріс арқылы есепке алынатын бағалы қағаздар
|
|
|
1481
|
Амортизацияланған құны бойынша есепке алынатын бағалы қағаздар
|
|
|
Кт
|
1051
|
Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот
|
|
1052
|
Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар
|
|
|
1893
|
Опцион операциялары бойынша талаптар
|
|
|
2203
|
Заңды тұлғалардың ағымдағы шоттары;
4) сатып алынған «пут» опционының шарттары бойынша базалық активті сату кезінде:
|
|
|
Дт
|
1051
|
Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот
|
|
1052
|
Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар
|
|
|
2203
|
Заңды тұлғалардың ағымдағы шоттары
|
|
|
Кт
|
1051
|
Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот
|
|
1052
|
Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар
|
|
|
1201
|
Әділ құны бойынша пайда немесе шығын арқылы есепке алынатын бағалы қағаздар
|
|
|
1452
|
Әділ құны бойынша басқа да жиынтық кіріс арқылы есепке алынатын бағалы қағаздар
|
|
|
1481
|
Амортизацияланған құны бойынша есепке алынатын бағалы қағаздар
|
|
|
1893
|
Опцион операциялары бойынша талаптар.
102. Базалық активті сатып алуға/сатуға арналған «колл/пут» опционын сату күні мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:
1) сатылған «колл/пут» опционының талаптары бойынша шартты талаптардың және шартты міндеттемелердің сомасына:
|
|
|
Дт
|
6325
|
Сатылған опцион операциялары – «колл/пут» бойынша шартты талаптар – контршот
|
|
Кт
|
6825
|
Сатылған опцион операциялары – «колл/пут» бойынша шартты міндеттемелер;
2) сатылған «колл/пут» опционы бойынша алынған сыйлықақы сомасына:
|
|
Дт
|
1051
|
Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот
|
|
1052
|
Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар
|
|
|
2203
|
Заңды тұлғалардың ағымдағы шоттары
|
|
|
Кт
|
2893
|
Опцион операциялары бойынша міндеттемелер.
103. Банктің есеп саясатымен белгіленген мерзімділікпен, сондай-ақ опцион мәмілесін орындау күні сатылған «колл/пут» опционының әділ құны бойынша қайта бағалау жүргізіледі және мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:
1) сатылған «колл/пут» опционының әділ құнының оң өзгеру сомасына:
|
|
Дт
|
2893
|
Опцион операциялары бойынша міндеттемелер
|
|
Кт
|
4591
|
Опцион операцияларын қайта бағалаудан кіріс;
2) сатылған «колл/пут» опционының әділ құнының теріс өзгеру сомасына:
|
|
Дт
|
5591
|
Опцион операцияларын қайта бағалаудан шығыс
|
|
Кт
|
2893
|
Опцион операциялары бойынша міндеттемелер.
104. Ашық позицияны жабу күні сатылған «колл/пут» опционын орындау кезінде мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:
1) сатылған «колл/пут» опционының талаптары бойынша шартты талаптар және шартты міндеттемелер сомасына:
|
|
Дт
|
6825
|
Сатылған опцион операциялары – «колл/пут» бойынша шартты міндеттемелер
|
|
Кт
|
6325
|
Сатылған опцион операциялары – «колл-пут» бойынша шартты талаптар – контршот;
2) «колл/пут» опционының құнын ақшамен өтеу (ашық позицияны жабу) кезінде:
|
|
Дт
|
2893
|
Опцион операциялары бойынша міндеттемелер
|
|
Кт
|
1051
|
Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот
|
|
1052
|
Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар
|
|
|
2203
|
Заңды тұлғалардың ағымдағы шоттары;
3) базалық активті сатылған «колл» опционының шарттары бойынша сату кезінде:
|
|
|
Дт
|
1051
|
Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот
|
|
1052
|
Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар
|
|
|
2203
|
Заңды тұлғалардың ағымдағы шоттары
|
|
|
2893
|
Опцион операциялары бойынша міндеттемелер
|
|
|
Кт
|
1051
|
Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот
|
|
1052
|
Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар
|
|
|
1201
|
Әділ құны бойынша пайда немесе шығын арқылы есепке алынатын бағалы қағаздар
|
|
|
1452
|
Әділ құны бойынша басқа да жиынтық кіріс арқылы есепке алынатын бағалы қағаздар
|
|
|
1481
|
Амортизацияланған құны бойынша есепке алынатын бағалы қағаздар;
4) базалық активті сатылған «пут» опционының шарттары бойынша сатып алу кезінде:
|
|
|
Дт
|
1051
|
Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот
|
|
1052
|
Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар
|
|
|
1201
|
Әділ құны бойынша пайда немесе шығын арқылы есепке алынатын бағалы қағаздар
|
|
|
1452
|
Әділ құны бойынша басқа да жиынтық кіріс арқылы есепке алынатын бағалы қағаздар
|
|
|
1481
|
Амортизацияланған құны бойынша есепке алынатын бағалы қағаздар
|
|
|
2893
|
Опцион операциялары бойынша міндеттемелер
|
|
|
Кт
|
1051
|
Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот
|
|
1052
|
Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар
|
|
|
2203
|
Заңды тұлғалардың ағымдағы шоттары.
4-параграф. Своп мәмілелерін есепке алу
105. Спот және форвард талаптарымен кері сату бар шетелдік валютаны сатып алу бойынша валюталық своп мәмілесі жасалған күні мәміле паспортының негізінде мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:
1) теңгедегі және шетел валютасындағы талаптар мен міндеттемелер сомасына:
|
|
|
Дт
|
1895
|
Своп операциялары бойынша талаптар
|
|
Кт
|
2895
|
Своп операциялары бойынша міндеттемелер;
2) сатып алу бағамы есептік бағамнан төмен болған жағдайда:
|
|
Дт
|
1895
|
Своп операциялары бойынша талаптар
|
|
Кт
|
4895
|
Своп операциялары бойынша кіріс;
3) сатып алу бағамы есептік бағамнан жоғары болған жағдайда:
|
|
Дт
|
5895
|
Своп операциялары бойынша шығыс
|
|
Кт
|
2895
|
Своп операциялары бойынша міндеттемелер;
4) шетел валютасын кері сату бойынша шартты талаптар мен міндеттемелер сомасына:
|
|
Дт
|
6405
|
Шетел валютасын сатып алу-сату бойынша шартты талаптар (валюталық своп мәмілесі үшін бөлек жеке шот)
|
|
Кт
|
6905
|
Шетел валютасын сатып алу-сату бойынша шартты міндеттемелер (валюталық своп мәмілесі үшін бөлек жеке шот).
106. Своп мәмілесін ашу кезінде валюталау күні мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:
сатып алынатын шетел валютасының сомасына:
|
|
Дт
|
1051
|
Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот
|
|
1052
|
Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар
|
|
|
2203
|
Заңды тұлғалардың ағымдағы шоттары
|
|
|
Кт
|
1895
|
Своп операциялары бойынша талаптар;
теңге сомасына:
|
|
Дт
|
2895
|
Своп операциялары бойынша міндеттемелер
|
|
Кт
|
1051
|
Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот
|
|
1052
|
Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар
|
|
|
2203
|
Заңды тұлғалардың ағымдағы шоттары.
107. Валюталық своп мәмілесін әділ құны бойынша қайта бағалау кезінде мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:
1) оң айырма сомасына:
|
|
|
Дт
|
1895
|
Своп операциялары бойынша талаптар
|
|
Кт
|
4593
|
Своп операцияларын қайта бағалаудан кіріс;
2) теріс айырма сомасына:
|
|
Дт
|
5593
|
Своп операцияларын қайта бағалаудан шығыс
|
|
Кт
|
2895
|
Своп операциялары бойынша міндеттемелер;
3) талаптар мен міндеттемелер сомасына:
|
|
Дт
|
2895
|
Своп операциялары бойынша міндеттемелер
|
|
Кт
|
1895
|
Своп операциялары бойынша талаптар.
108. Валюталық своп мәмілесін жабу кезінде валюталау күні мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:
сатылатын шетел валютасы үшін алынатын теңге сомасына және сатылатын шетел валютасының сомасына:
|
|
Дт
|
1051
|
Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот
|
|
1052
|
Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар
|
|
|
2203
|
Заңды тұлғалардың ағымдағы шоттары
|
|
|
2895
|
Своп операциялары бойынша міндеттемелер
|
|
|
Кт
|
1051
|
Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот
|
|
1052
|
Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар
|
|
|
2203
|
Заңды тұлғалардың ағымдағы шоттары
|
|
|
1895
|
Своп операциялары бойынша талаптар;
шетел валютасын кері сату бойынша шартты талаптар мен міндеттемелер сомасына мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:
|
|
|
Дт
|
6905
|
Шетел валютасын сатып алу-сату бойынша шартты міндеттемелер (валюталық своп мәмілесі үшін бөлек жеке шот)
|
|
Кт
|
6405
|
Шетел валютасын сатып алу-сату бойынша шартты талаптар (валюталық своп мәмілесі үшін бөлек жеке шот).
109. Спот және форвард талаптарымен кері сатып алумен шетелдік валютаны сату бойынша валюталық своп мәмілесі жасалған күні мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:
шетел валютасын сату бойынша:
1) теңгемен және шетел валютасындағы талаптар мен міндеттемелер сомасына:
|
|
Дт
|
1895
|
Своп операциялары бойынша талаптар
|
|
Кт
|
2895
|
Своп операциялары бойынша міндеттемелер;
2) сату бағамы есептік бағамнан төмен болған жағдайда:
|
|
Дт
|
5895
|
Своп операциялары бойынша шығыс
|
|
Кт
|
2895
|
Своп операциялары бойынша міндеттемелер;
3) сату бағамы есептік бағамнан жоғары болған жағдайда:
|
|
Дт
|
1895
|
Своп операциялары бойынша талаптар
|
|
Кт
|
4895
|
Своп операциялары бойынша кіріс;
4) шетел валютасындағы шартты талаптар мен шетел валютасын кері сатып алу бойынша теңгедегі міндеттемелер сомасына:
|
|
Дт
|
6405
|
Шетел валютасын сатып алу-сату бойынша шартты талаптар (валюталық своп мәмілесі үшін бөлек жеке шот)
|
|
Кт
|
6905
|
Шетел валютасын сатып алу-сату бойынша шартты міндеттемелер (валюталық своп мәмілесі үшін бөлек жеке шот).
110. Валюталық своп мәмілесін ашу кезінде валюталау күні мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:
1) сатылатын шетел валютасының сомасына:
|
|
Дт
|
2895
|
Своп операциялары бойынша міндеттемелер
|
|
Кт
|
1051
|
Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот
|
|
1052
|
Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар
|
|
|
2203
|
Заңды тұлғалардың ағымдағы шоттары;
2) сатылатын шетел валютасы үшін алынатын теңгедегі ақша сомасына:
|
|
|
Дт
|
1051
|
Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот
|
|
1052
|
Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар
|
|
|
2203
|
Заңды тұлғалардың ағымдағы шоттары
|
|
|
Кт
|
1895
|
Своп операциялары бойынша талаптар.
111. Валюталық своп мәмілесін әділ құны бойынша қайта бағалау кезінде мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:
1) оң айырма сомасына:
|
|
Дт
|
1895
|
Своп операциялары бойынша талаптар
|
|
Кт
|
4593
|
Своп операцияларын қайта бағалаудан кіріс;
2) теріс айырма сомасына:
|
|
Дт
|
5593
|
Своп операцияларын қайта бағалаудан шығыс
|
|
Кт
|
2895
|
Своп операциялары бойынша міндеттемелер;
3) талаптар мен міндеттемелер сомасына:
|
|
Дт
|
2895
|
Своп операциялары бойынша міндеттемелер
|
|
Кт
|
1895
|
Своп операциялары бойынша талаптар.
112. Валюталық своп мәмілесін жабу кезінде валюталау күні мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:
1) шетел валютасын сатып алуға жұмсалатын теңге сомасына және сатып алынатын шетел валютасының сомасына:
|
|
Дт
|
1051
|
Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот
|
|
1052
|
Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар
|
|
|
2203
|
Заңды тұлғалардың ағымдағы шоттары
|
|
|
2895
|
Своп операциялары бойынша міндеттемелер
|
|
|
Кт
|
1051
|
Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот
|
|
1052
|
Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар
|
|
|
2203
|
Заңды тұлғалардың ағымдағы шоттары
|
|
|
1895
|
Своп операциялары бойынша талаптар;
2) шетел валютасын кері сатып алу бойынша шартты талаптар мен міндеттемелер сомасына мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:
|
|
|
Дт
|
6905
|
Шетел валютасын сатып алу-сату бойынша шартты міндеттемелер (валюталық своп мәмілесі үшін бөлек жеке шот)
|
|
Кт
|
6405
|
Шетел валютасын сатып алу-сату бойынша шартты талаптар (валюталық своп мәмілесі үшін бөлек жеке шот).
113. Пайыздық своп мәмілесін жасау күні мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:
1) пайыздық свопты сатып алу кезінде шартты талаптар мен шартты міндеттемелер сомасына:
|
|
Дт
|
6240
|
Пайыздық своп
|
|
Кт
|
6740
|
Пайыздық своп;
2) пайыздық свопты сату кезінде шартты талаптар мен шартты міндеттемелер сомасына:
|
|
Дт
|
6240
|
Пайыздық своп
|
|
Кт
|
6740
|
Пайыздық своп;
114. Пайыздық свопты әділ құны бойынша қайта бағалау кезінде мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:
1) оң айырма сомасына:
|
|
Дт
|
1895
|
Своп операциялары бойынша талаптар (пайыздық своп мәмілесі бойынша міндеттемелерді есепке алу үшін тиісті қосалқы шот)
|
|
Кт
|
4593
|
Своп операцияларын қайта бағалаудан кіріс;
2) теріс айырма сомасына:
|
|
Дт
|
5593
|
Своп операцияларын қайта бағалаудан шығыс
|
|
Кт
|
2895
|
Своп операциялары бойынша міндеттемелер (пайыздық своп мәмілесі бойынша міндеттемелерді есепке алу үшін тиісті қосалқы шот);
3) пайыздық своп мәмілесінің әділ құнының есепте тұрған оң/теріс түзету сомасына:
|
|
Дт
|
2895
|
Своп операциялары бойынша міндеттемелер (пайыздық своп мәмілесі бойынша міндеттемелерді есепке алу үшін тиісті қосалқы шот)
|
|
Кт
|
1895
|
Своп операциялары бойынша талаптар (пайыздық своп мәмілесі бойынша талаптарды есепке алу үшін тиісті қосалқы шот).
115. Пайыздық своп мәмілесі бойынша сыйақы есептеу кезінде мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:
1) төленетін сыйақы сомасына:
|
|
Дт
|
5091
|
Басқа банктермен жүргізілетін операциялар бойынша сыйақы төлеуге байланысты басқа шығыс
|
|
Кт
|
2727
|
Туынды қаржы құралдарымен операциялар бойынша есептелген шығыс;
2) алынатын сыйақы сомасына:
|
|
Дт
|
1753
|
Туынды қаржы құралдарымен операциялар бойынша есептелген кіріс
|
|
Кт
|
4091
|
Басқа банктермен жүргізілетін операциялар бойынша сыйақы алуға байланысты басқа кіріс.
116. Кезеңдік төлемдерді жүргізу күні пайыздық своп мәмілесінің талаптарына сәйкес мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:
алынған сыйақы сомасына:
|
|
Дт
|
1051
|
Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот
|
|
1052
|
Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар
|
|
|
2203
|
Заңды тұлғалардың ағымдағы шоттары
|
|
|
Кт
|
1753
|
Туынды қаржы құралдарымен операциялар бойынша есептелген кіріс;
төленген сыйақы сомасына:
|
|
Дт
|
2727
|
Туынды қаржы құралдарымен операциялар бойынша есептелген шығыс
|
|
Кт
|
1051
|
Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот
|
|
1052
|
Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар
|
|
|
2203
|
Заңды тұлғалардың ағымдағы шоттары.
117. Пайыздық своп мәмілесінің мерзімі өткен күні мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:
1) пайыздық свопты сатып алу кезінде шартты талаптар мен шартты міндеттемелер сомасына:
|
|
|
Дт
|
6740
|
Пайыздық своп
|
|
Кт
|
6240
|
Пайыздық своп;
2) пайыздық свопты сату кезінде шартты талаптар мен шартты міндеттемелер сомасына:
|
|
Дт
|
6740
|
Пайыздық своп
|
|
Кт
|
6240
|
Пайыздық своп.
|
9-тарау. Хеджирлеу операцияларының бухгалтерлік есебі
1-параграф. Ақша ағынын хеджирлеуді есепке алу
118. Ақша ағынын хеджирлеуді есепке алу хеджирлеу құралы есебінде жасалған пайыздық свопты және хеджирленетін бап ретінде сатып алынған/орналастырылған борыштық бағалы қағаздарды пайдалану арқылы жүзеге асырылады. Басқа қаржы құралдарын пайдалана отырып, ақша ағынын хеджирлеуді жүзеге асырған жағдайда бухгалтерлік есепті жүргізу осы параграфта көзделген тәртіппен және тиісті қаржы құралдарын есепке алу үшін Нұсқаулықта көзделген баланстық шоттарды пайдалана отырып жүзеге асырылады.
119. Сатып алынған актив немесе орналастырылған міндеттемелер бойынша сыйақы есептеу кезінде мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:
1) сатып алынған актив бойынша:
|
Дт
|
1744
|
Әділ құны бойынша пайда немесе шығын арқылы есепке алынатын бағалы қағаздар бойынша есептелген кіріс
|
|
1746
|
Әділ құны бойынша басқа да жиынтық кіріс арқылы есепке алынатын бағалы қағаздар бойынша есептелген кіріс
|
|
|
Кт
|
4201
|
Әділ құны бойынша пайда немесе шығын арқылы есепке алынатын бағалы қағаздар бойынша сыйақы алуға байланысты кіріс
|
|
4452
|
Әділ құны бойынша басқа да жиынтық кіріс арқылы есепке алынатын бағалы қағаздар бойынша сыйақы алумен байланысты кіріс;
2) орналастырылған міндеттеме бойынша:
|
|
|
Дт
|
5301
|
Айналысқа шығарылған облигациялар бойынша сыйақы төлеуге байланысты шығыс
|
|
Кт
|
2730
|
Айналысқа шығарылған бағалы қағаздар бойынша есептелген шығыс.
120. Хеджирлеу құралын әділ құны бойынша қайта бағалау кезінде мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:
1) оң айырма сомасына:
|
|
Дт
|
1895
|
Своп операциялары бойынша талаптар
|
|
Кт
|
3589
|
Басқа да қайта бағалау бойынша резервтер;
2) теріс айырма сомасына:
|
|
Дт
|
3589
|
Басқа да қайта бағалау бойынша резервтер
|
|
Кт
|
2895
|
Своп операциялары бойынша міндеттемелер.
121. Хеджирленетін бап бойынша сыйақы түрінде есептелген кірісті алу кезінде мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады:
|
|
Дт
|
1051
|
Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот
|
|
1052
|
Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар
|
|
|
Кт
|
1744
|
Әділ құны бойынша пайда немесе шығын арқылы есепке алынатын бағалы қағаздар бойынша есептелген кіріс
|
|
1746
|
Әділ құны бойынша басқа да жиынтық кіріс арқылы есепке алынатын бағалы қағаздар бойынша есептелген кіріс;
хеджирленетін бап бойынша есептелген шығысты төлеу бойынша:
|
|
|
Дт
|
2730
|
Айналысқа шығарылған бағалы қағаздар бойынша есептелген шығыс
|
|
Кт
|
1051
|
Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот
|
|
1052
|
Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар.
122. Своп мәмілесі бойынша кезеңдік есеп айырысуды жүзеге асыру бойынша мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:
1) контрагенттен алынған сомаға:
|
|
|
Дт
|
1051
|
Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот
|
|
1052
|
Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар
|
|
|
Кт
|
4201
|
Әділ құны бойынша пайда немесе шығын арқылы есепке алынатын бағалы қағаздар бойынша сыйақы алуға байланысты кіріс
|
|
4452
|
Әділ құны бойынша басқа да жиынтық кіріс арқылы есепке алынатын бағалы қағаздар бойынша сыйақы алумен байланысты кіріс;
2) контрагентке төлем сомасына:
|
|
|
Дт
|
5301
|
Айналысқа шығарылған облигациялар бойынша сыйақы төлеуге байланысты шығыс
|
|
Кт
|
1051
|
Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот
|
|
1052
|
Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар.
2-параграф. Әділ құнды хеджирлеуді есепке алу
123. Әділ құнды хеджирлеуді есепке алу мынадай тәртіппен жүзеге асырылады:
1) әділ құны бойынша хеджирлеу құралын қайта есептеуден алынған кіріс пен шығысты есепке алу Нұсқаулықтың 8-тарауы нда көзделген туынды қаржы құралдарын есепке алуға ұқсас жүзеге асырылады;
2) қаржылық есептілікте хеджирлеу құралдары бойынша кіріс пен шығыс хеджирленетін баптан кіріс пен шығыс көрсетілген пайда мен шығын туралы есептің сол тұрақты бабында көрсетіледі. Хеджирлеу операциясының тиімді емес бөлігіне жататын кіріс пен шығыс басқа да кіріс пен шығыс бабында көрсетіледі.
124. Таза инвестицияларды хеджирлеуді есепке алу осы тарауда көзделген ақша ағынын есепке алуға ұқсас жүзеге асырылады.
|
10-тарау. Төлем карточкаларымен және жол чектерімен жасалған операциялардың бухгалтерлік есебі
1-параграф. Төлем карточкаларымен жасалған операцияларды есепке алу
125. Төлем карточкаларын әзірлеуші ұйыммен жасалған төлем карточкаларын әзірлеу туралы шарттың негізінде төлем карточкаларын әзірлеу үшін ақы төлеу кезінде мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады:
|
Дт
|
1867
|
Негізгі емес қызмет бойынша басқа да дебиторлар
|
|
Кт
|
1051
|
Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот
|
|
1052
|
Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар
|
|
|
2013
|
Басқа банктердің корреспонденттік шоттары
|
|
|
2203
|
Заңды тұлғалардың ағымдағы шоттары
|
|
|
2204
|
Жеке тұлғалардың ағымдағы шоттары.
126. Төлем карточкаларын әзірлеуші ұйымнан немесе эмитент-банктен алу кезінде алынған төлем карточкаларының құнына мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады:
|
|
|
Дт
|
5922
|
Негізгі емес қызметтің басқа да шығысы
|
|
Кт
|
1867
|
Негізгі емес қызмет бойынша басқа да дебиторлар.
127. Клиенттің ағымдағы шотына ақшаны есептеу/аудару кезінде мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады:
|
|
Дт
|
1001
|
Кассадағы қолма-қол ақша
|
|
1005
|
Банкоматтар мен электрондық терминалдардағы қолма-қол ақша
|
|
|
1051
|
Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот
|
|
|
1052
|
Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар
|
|
|
2013
|
Басқа банктердің корреспонденттік шоттары
|
|
|
2203
|
Заңды тұлғалардың ағымдағы шоттары
|
|
|
2204
|
Жеке тұлғалардың ағымдағы шоттары
|
|
|
Кт
|
2203
|
Заңды тұлғалардың ағымдағы шоттары
|
|
2204
|
Жеке тұлғалардың ағымдағы шоттары.
128. Банк төлем карточкасына қызмет көрсеткені үшін және басқа да қызмет түрлері үшін комиссиялық сыйақы есептеген кезде мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады:
|
|
|
Дт
|
1810
|
Есептелген комиссиялық кіріс
|
|
Кт
|
4608
|
Басқа да комиссиялық кіріс
|
|
4619
|
Төлем карточкаларына қызмет көрсету үшін комиссиялық кіріс.
129. Банк төлем карточкасына қызмет көрсеткені үшін есептеген сыйақыны төлеу күні мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады:
|
|
|
Дт
|
2203
|
Заңды тұлғалардың ағымдағы шоттары
|
|
2204
|
Жеке тұлғалардың ағымдағы шоттары
|
|
|
Кт
|
1810
|
Есептелген комиссиялық кіріс.
130. Клиент төлем карточкасын пайдалана отырып тауарларға және/немесе қызмет көрсетуге ақы төлеген кезде мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады:
|
|
Дт
|
2203
|
Заңды тұлғалардың ағымдағы шоттары
|
|
2204
|
Жеке тұлғалардың ағымдағы шоттары
|
|
|
Кт
|
1051
|
Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот
|
|
1052
|
Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар
|
|
|
2013
|
Басқа банктердің корреспонденттік шоттары
|
|
|
2203
|
Заңды тұлғалардың ағымдағы шоттары.
131. Төлем карточкасы дебеттік-кредиттік болған жағдайда ақшаны төлем карточкасы бойынша дебеттік қалдық шегінде ағымдағы шотқа есептеу /ағымдағы шоттан есептен шығару жөніндегі операциялардың бухгалтерлік есебін жүргізу Нұсқаулықтың 127-130-тармақтары аралығында көзделген тәртіпке ұқсас болады.
132. Клиентке кредиттік карточка беру кезінде мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:
комиссия сомасына:
|
|
|
Дт
|
1001
|
Кассадағы қолма-қол ақша
|
|
1051
|
Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот
|
|
|
1052
|
Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар
|
|
|
2013
|
Басқа банктердің корреспонденттік шоттары
|
|
|
2203
|
Заңды тұлғалардың ағымдағы шоттары
|
|
|
2204
|
Жеке тұлғалардың ағымдағы шоттары
|
|
|
Кт
|
4608
|
Басқа да комиссиялық кіріс
|
|
4619
|
Төлем карточкаларына қызмет көрсету үшін комиссиялық кіріс;
клиенттерге берілген кредит лимитінің сомасына:
|
|
|
Дт
|
1403
|
Клиенттердің кредит карточкалары бойынша шоттар
|
|
Кт
|
2203
|
Заңды тұлғалардың ағымдағы шоттары
|
|
2204
|
Жеке тұлғалардың ағымдағы шоттары.
133. Кредиттік карточка бойынша құнсызданудан болған шығынды жабуға резервтер (провизиялар) құру кезінде Нұсқаулықтың 47-тармағында көзделген бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады.
Бұдан әрі резервтер (провизиялар) азайған, кредиттік карточка бойынша борышты өтеу немесе баланстан есептен шығарған кезде Нұсқаулықтың 48, 49-тармақтарында көзделген бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады.
134. Клиент кредиттік карточка бойынша төлемді жүзеге асырған кезде ақша сомасына мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады:
|
|
|
Дт
|
2203
|
Заңды тұлғалардың ағымдағы шоттары
|
|
2204
|
Жеке тұлғалардың ағымдағы шоттары
|
|
|
Кт
|
1051
|
Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот
|
|
1052
|
Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар
|
|
|
2013
|
Басқа банктердің корреспонденттік шоттары
|
|
|
2203
|
Заңды тұлғалардың ағымдағы шоттары.
135. Кредиттік карточка бойынша берілген банктік қарыздар бойынша сыйақы есептелген кезде мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады:
|
|
|
Дт
|
1740
|
Клиенттерге берілген қарыздар мен қаржы лизингі бойынша есептелген кіріс
|
|
Кт
|
4403
|
Клиенттердің кредиттік карточкалары бойынша сыйақы алуға байланысты кіріс.
136. Клиент банктік қарыз бойынша есептелген сыйақы сомасын банкке өтеген кезде мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады:
|
|
Дт
|
1001
|
Кассадағы қолма-қол ақша
|
|
1005
|
Банкоматтардағы және электрондық терминалдардағы қолма-қол ақша
|
|
|
1051
|
Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот
|
|
|
1052
|
Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар
|
|
|
2013
|
Басқа банктердің корреспонденттік шоттары
|
|
|
2203
|
Заңды тұлғалардың ағымдағы шоттары
|
|
|
2204
|
Жеке тұлғалардың ағымдағы шоттары
|
|
|
Кт
|
1403
|
Клиенттердің кредит карточкалары бойынша шоттар
|
|
1740
|
Клиенттерге берілген қарыздар мен қаржы лизингі бойынша есептелген кіріс.
137. Клиент пен банк арасында жасалған банктік қарыз шартының мерзімі аяқталған кезде немесе бұзылғанда мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады:
|
|
|
Дт
|
2203
|
Заңды тұлғалардың ағымдағы шоттары
|
|
2204
|
Жеке тұлғалардың ағымдағы шоттары
|
|
|
Кт
|
1403
|
Клиенттердің кредит карточкалары бойынша шоттар.
2-параграф. Жол чектерімен жасалған операцияларды есепке алу
138. Жол чектерін сатып алған кезде мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:
|
|
Дт
|
1008
|
Жол чектеріндегі ақша
|
|
Кт
|
1001
|
Кассадағы қолма-қол ақша
|
|
1051
|
Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот
|
|
|
1052
|
Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар
|
|
|
2013
|
Басқа банктердің корреспонденттік шоттары,
бір мезгілде баланстан тыс есепке алуда:
|
|
|
Кіріс
|
7339
|
Әртүрлі құндылықтар және құжаттар.
139. Жол чектерін сату кезінде мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады:
|
|
Дт
|
1001
|
Кассадағы қолма-қол ақша
|
|
Кт
|
1008
|
Жол чектеріндегі ақша,
бір мезгілде баланстан тыс есепке алуда:
|
|
Шығыс
|
7339
|
Әртүрлі құндылықтар және құжаттар.
140. Жол чектерімен операциялар бойынша комиссиялық кіріс сомасына мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады:
|
|
Дт
|
1001
|
Кассадағы қолма-қол ақша
|
|
Кт
|
4608
|
Басқа да комиссиялық кіріс.
141. Банк жол чектерін инкассоға қабылдаған кезде мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:
1) ақысы төленген жол чектері бланкілерінің шартты құнын баланстан тыс есепке алуға кіріске жазу кезінде:
|
|
Кіріс
|
7339
|
Әртүрлі құндылықтар және құжаттар;
2) жол чектерімен жасалған операциялар бойынша комиссиялық кіріс сомасына:
|
|
Дт
|
1001
|
Кассадағы қолма-қол ақша
|
|
Кт
|
4608
|
Басқа да комиссиялық кіріс;
3) инкассоға қабылданған жол чектері бойынша келіп түскен және клиенттің ағымдағы шотына есептелген өтеу сомасына:
|
|
Дт
|
1051
|
Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот
|
|
1052
|
Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар
|
|
|
Кт
|
2203
|
Заңды тұлғалардың ағымдағы шоттары
|
|
2204
|
Жеке тұлғалардың ағымдағы шоттары;
4) жол чектері бланкілерінің шартты құнын баланстан тыс есептен шығару кезінде:
|
|
|
Шығыс
|
7339
|
Әртүрлі құндылықтар және құжаттар.
|
11-тарау. Банктік кепілдіктермен жасалған операциялардың бухгалтерлік есебі
1-параграф. Клиент міндеттемелерінің орындалуын қамтамасыз етусіз берілетін банк кепілдіктерін есепке алу
142. Клиент міндеттемелерін қамтамасыз етусіз берілетін банк кепілдіктерін беру кезінде мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:
1) берілген банктік кепілдік бойынша шартты талаптар мен міндеттемелер сомасына:
|
Дт
|
6055
|
Берілген немесе расталған кепілдіктер бойынша ықтимал талаптар
|
|
Кт
|
6555
|
Берілген немесе расталған кепілдіктер бойынша ықтимал міндеттемелер;
2) шығарылған банктік кепілдіктің әділ құнына:
|
|
Дт
|
1051
|
Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот
|
|
1052
|
Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар
|
|
|
2203
|
Заңды тұлғалардың ағымдағы шоттары
|
|
|
Кт
|
2869
|
Берілген кепілдіктер.
143. Шығарылған банктік кепілдіктер бойынша алғашқы танылған міндеттемелердің амортизациясы кезінде мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады:
|
|
Дт
|
2869
|
Берілген кепілдіктер
|
|
Кт
|
4606
|
Кепілдіктермен жасалған операциялар бойынша қызмет көрсету үшін комиссиялық кіріс.
144. Банктік кепілдіктің қолданылу мерзімі өткен, кепілдік шарты жойылған немесе бұзылған кезде мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:
1) берілген банктік кепілдік бойынша шартты міндеттемелер сомасына:
|
|
Дт
|
6555
|
Берілген немесе расталған кепілдіктер бойынша ықтимал міндеттемелер
|
|
Кт
|
6055
|
Берілген немесе расталған кепілдіктер бойынша ықтимал талаптар;
2) амортизацияланбаған комиссиялық сыйақы сомасына:
|
|
Дт
|
2869
|
Берілген кепілдіктер
|
|
Кт
|
4606
|
Кепілдіктермен жасалған операциялар бойынша қызмет көрсету үшін комиссиялық кіріс.
145. Берілген банктік кепілдік бойынша міндеттемелерді реттеу үшін резерв құру кезінде мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:
|
|
Дт
|
5465
|
Шартты міндеттемелер бойынша резервтерді (провизияларды) қалыптастыру шығысы
|
|
Кт
|
2869
|
Берілген кепілдіктер.
146. Берілген банктік кепілдік бойынша міндеттемелердің реттелуі бойынша бұрын танылған резервтің азаюы кезінде резервтің азаю сомасына мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады:
|
|
Дт
|
2869
|
Берілген кепілдіктер
|
|
Кт
|
4958
|
Шартты міндеттемелер бойынша құрылған резервтерді (провизияларды) қалпына келтіруден кіріс.
147. Банк банктік кепілдік сомасын немесе оның бір бөлігін төлеу туралы кредитордың талабын алған кезде мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:
төлем сомасына:
|
|
Дт
|
2869
|
Берілген кепілдіктер
|
|
Кт
|
1051
|
Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот
|
|
1052
|
Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар
|
|
|
2203
|
Заңды тұлғалардың ағымдағы шоттары,
бір мезгілде, берілген банктік кепілдік бойынша шартты міндеттемелердің азаю сомасына:
|
|
|
Дт
|
6555
|
Берілген немесе расталған кепілдіктер бойынша ықтимал міндеттемелер
|
|
Кт
|
6055
|
Берілген немесе расталған кепілдіктер бойынша ықтимал талаптар.
Егер кепілдік шартының талаптарында клиент банк төлеген соманы оның кредиторының пайдасына өтеуі көзделген болса, мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады:
|
|
Дт
|
1861
|
Кепілдіктер бойынша дебиторлар
|
|
Кт
|
4958
|
Шартты міндеттемелер бойынша құрылған резервтерді (провизияларды) қалпына келтіруден кіріс.
148. Клиент банктік кепілдік бойынша төленген соманы өтеу кезінде нақты алынған ақша сомасына мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады:
|
|
Дт
|
1051
|
Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот
|
|
1052
|
Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар
|
|
|
2203
|
Заңды тұлғалардың ағымдағы шоттары
|
|
|
2204
|
Жеке тұлғалардың ағымдағы шоттары
|
|
|
2205
|
Жеке тұлғалардың талап еткенге дейінгі салымдары
|
|
|
2211
|
Заңды тұлғалардың талап еткенге дейінгі салымдары
|
|
|
2215
|
Заңды тұлғалардың қысқа мерзімді салымдары
|
|
|
2217
|
Заңды тұлғалардың ұзақ мерзімді салымдары
|
|
|
Кт
|
1861
|
Кепілдіктер бойынша дебиторлар.
2-параграф. Ақшаны кепілге қою арқылы берілген банктік кепілдіктерді есепке алу
149. Ақша кепілімен берілген банктік кепілдікті беру кезінде мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:
берілген банктік кепілдік бойынша шартты міндеттемелер сомасына:
|
|
Дт
|
6055
|
Берілген немесе расталған кепілдіктер бойынша ықтимал талаптар
|
|
Кт
|
6555
|
Берілген немесе расталған кепілдіктер бойынша ықтимал міндеттемелер;
кепілдік шарты бойынша клиенттің міндеттемелерін қамтамасыз ету ретінде қабылданған ақша сомасына:
|
|
Дт
|
1001
|
Кассадағы қолма-қол ақша
|
|
1051
|
Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот
|
|
|
1052
|
Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар
|
|
|
2203
|
Заңды тұлғалардың ағымдағы шоттары
|
|
|
2204
|
Жеке тұлғалардың ағымдағы шоттары
|
|
|
2205
|
Жеке тұлғалардың талап еткенге дейінгі салымдары
|
|
|
2211
|
Заңды тұлғалардың талап еткенге дейінгі салымдары
|
|
|
2215
|
Заңды тұлғалардың қысқа мерзімді салымдары
|
|
|
2217
|
Заңды тұлғалардың ұзақ мерзімді салымдары
|
|
|
Кт
|
2223
|
Заңды тұлғалардың міндеттемелерін қамтамасыз ету болып табылатын салым.
Бір мезгілде, банктің балансында банк кепілдігінің әділ құны сомасына Нұсқаулықтың 142-тармағының 2-тармақшасында көзделген бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады.
150. Банктің есеп саясаты белгілеген кезеңділікпен шығарылған өтелген (қамтамасыз етілген) банктік кепілдік бойынша алғашқы танылған міндеттеменің амортизациясы жүргізіледі және Нұсқаулықтың 143-тармағында көзделген бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады.
151. Банктік кепілдіктің кредиторларға талап қоймай қолданылу мерзімі өткен, кепілдік шарты жойылған немесе бұзылған кезде мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:
1) кепілдік шарты бойынша клиенттің міндеттемесін қамтамасыз ету ретінде бұрын қабылданған ақша сомасына:
|
|
Дт
|
2223
|
Заңды тұлғалардың міндеттемелерін қамтамасыз ету болып табылатын салым
|
|
Кт
|
1001
|
Кассадағы қолма-қол ақша
|
|
1051
|
Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шоты
|
|
|
1052
|
Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар
|
|
|
2203
|
Заңды тұлғалардың ағымдағы шоттары
|
|
|
2204
|
Жеке тұлғалардың ағымдағы шоттары
|
|
|
2205
|
Жеке тұлғалардың талап еткенге дейінгі салымдары
|
|
|
2211
|
Заңды тұлғалардың талап еткенге дейінгі салымдары
|
|
|
2215
|
Заңды тұлғалардың қысқа мерзімді салымдары
|
|
|
2217
|
Заңды тұлғалардың ұзақ мерзімді салымдары;
2) берілген банктік кепілдік бойынша шартты міндеттемелер сомасына:
|
|
|
Дт
|
6555
|
Берілген немесе расталған кепілдіктер бойынша ықтимал міндеттемелер
|
|
Кт
|
6055
|
Берілген немесе расталған кепілдіктер бойынша ықтимал талаптар;
3) амортизацияланбаған комиссиялық сыйақы сомасына:
|
|
Дт
|
2869
|
Берілген кепілдіктер
|
|
Кт
|
4606
|
Кепілдіктермен жасалған операциялар бойынша қызмет көрсету үшін комиссиялық кіріс.
152. Банктік кепілдік сомасын төлеу туралы кредитордың талабын алған кезде мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:
1) төлеv сомасына:
|
|
Дт
|
1861
|
Кепілдіктер бойынша дебиторлар
|
|
Кт
|
1051
|
Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот
|
|
1052
|
Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар
|
|
|
2203
|
Заңды тұлғалардың ағымдағы шоттары;
2) банк орындаған міндеттемелер сомасын кепілдік шарты бойынша клиенттің міндеттемесін қамтамасыз ету ретінде қабылданған ақша есебінен өтеу кезінде:
|
|
|
Дт
|
2223
|
Заңды тұлғалардың міндеттемелерін қамтамасыз ету болып табылатын салым
|
|
Кт
|
1861
|
Кепілдіктер бойынша дебиторлар;
3) берілген кепілдік бойынша шартты міндеттемелер сомасына:
|
|
Дт
|
6555
|
Берілген немесе расталған кепілдіктер бойынша ықтимал міндеттемелер
|
|
Кт
|
6055
|
Берілген немесе расталған кепілдіктер бойынша ықтимал талаптар.
3-параграф. Клиенттің мүлкін (ақшаны қоспағанда) кепілге қою арқылы берілген банктік кепілдікті есепке алу
153. Клиенттің мүлкін (ақшаны қоспағанда) кепілге қою арқылы банктік кепілдікті беру кезінде Нұсқаулықтың 142-тармағында көзделген бухгалтерлік жазбалар, сондай-ақ мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:
кепілге қойылған мүлік құнына:
|
|
Кіріс
|
7250
|
Клиенттің міндеттемелерін қамтамасыз етуге (кепілге) қабылданған мүлік;
кепіл нысанасына құқықтарды белгілейтін құжаттардың (кепілдік шартының, банктік қарыздың, кепілдіктің түпнұсқалары және басқа құжаттар) шартты құнына:
|
|
Кіріс
|
7339
|
Әр түрлі құндылықтар мен құжаттар.
154. Банктік кепілдіктің қолданылу мерзімі өткен, кепілдік шарты жойылған немесе бұзылған кезде Нұсқаулықтың 144-тармағында көзделген бухгалтерлік жазбалар, сондай-ақ мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:
кепіл мүлікті есептен шығару бойынша:
|
|
Шығыс
|
7250
|
Клиенттің міндеттемелерін қамтамасыз етуге (кепілге) қабылданған мүлік;
кепіл нысанасына құқықтар белгілейтін құжаттарды есептен шығару бойынша:
|
|
Шығыс
|
7339
|
Әр түрлі құндылықтар мен құжаттар.
155. Берілген банктік кепілдік бойынша міндеттемелерді және банктің кредитордың пайдасына төлеген сомасын клиенттің өтеуі бойынша дебиторлық берешекті реттеу үшін резерв құру кезінде Нұсқаулықтың 145-тармағында көзделген бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады.
156. Банк банктік кепілдік сомасын не оның бір бөлігін төлеу туралы кредитордың талабын алған кезде Нұсқаулықтың 147-тармағында көзделген бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады.
157. Клиент банктік кепілдік бойынша төленген соманы өтеген кезде Нұсқаулықтың 148-тармағында көзделген бухгалтерлік жазба, сондай-ақ мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:
кепілге қойылған мүлікті есептен шығару бойынша:
|
|
Шығыс
|
7250
|
Клиенттің міндеттемелерін қамтамасыз етуге (кепілге) қабылданған мүлік;
кепіл нысанасына құқықтарды белгілейтін құжаттарды есептен шығару бойынша:
|
|
Шығыс
|
7339
|
Әр түрлі құндылықтар мен құжаттар.
4-параграф. Берілген банктік кепілдіктер бойынша дебиторлық берешекті есепке алу
158. Банк кепілдік сомасын төлеу туралы кредитордың талабын қанағаттандыруының нәтижесінде туындаған дебиторлық берешекті қайта ресімдеу кезінде банк қарызының сомасына мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады:
|
|
Дт
|
1411
|
Клиенттерге берілген қысқа мерзімді қарыздар
|
|
1417
|
Клиенттерге берілген ұзақ мерзімді қарыздар
|
|
|
Кт
|
1861
|
Кепілдіктер бойынша дебиторлар.
159. Банктік кепілдіктер бойынша дебиторлық берешектің құнсыздануынан болған шығынның орнын жабуға резервтер (провизиялар) құру кезінде мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады:
|
|
Дт
|
5453
|
Банк қызметіне байланысты дебиторлық берешек бойынша резервтерді (провизияларды) қалыптастыруға арналған шығыс
|
|
Кт
|
1877
|
Банк қызметіне байланысты дебиторлық берешек бойынша резервтер (провизиялар).
160. Шығарылған банктік кепілдіктер бойынша дебиторлық берешектің құнсыздануынан болған шығынның орнын жабуға құрылған резервтердің (провизиялардың) азаюы кезінде мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады:
|
|
Дт
|
1877
|
Банк қызметіне байланысты дебиторлық берешек бойынша резервтер (провизиялар)
|
|
Кт
|
4953
|
Банк қызметіне байланысты дебиторлық берешек бойынша құрылған резервтерді (провизияларды) қалпына келтіруден кіріс.
161. Шығарылған банктік кепілдіктер бойынша дебиторлық берешек құрылған резервтер (провизиялар) есебінен банктің ішкі құжаттарында белгіленген тәртіппен және мерзімде баланстан есептен шығарылған кезде мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады:
|
|
Дт
|
1877
|
Банк қызметіне байланысты дебиторлық берешек бойынша резервтер (провизиялар)
|
|
Кт
|
1861
|
Кепілдіктер бойынша дебиторлар.
|
12-тарау. Вексельдермен жасалған операциялардың бухгалтерлік есебі
1-параграф. Есепке қабылданған вексельдер бойынша операцияларды есепке алу
162. Вексельдерді есепке қабылдау кезінде мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:
1) есепке алынған вексель сомасына:
|
Дт
|
1405
|
Клиенттердің есепке алынған вексельдері
|
|
Кт
|
1051
|
Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот
|
|
1052
|
Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар;
2) есепке алынған вексель бойынша дисконт сомасына:
|
|
|
Дт
|
1405
|
Клиенттердің есепке алынған вексельдері (бөлек жеке шот)
|
|
Кт
|
1432
|
Есепке алынған вексельдер бойынша дисконт;
3) есепке алынған вексель бойынша сыйлықақы сомасына:
|
|
Дт
|
1433
|
Есепке алынған вексельдер бойынша сыйлықақы
|
|
Кт
|
1405
|
Клиенттердің есепке алынған вексельдері;
4) алдыңғы вексель ұстаушылар есептеген сыйақы сомасына, есептелген вексель бойынша:
|
|
Дт
|
1406
|
Клиенттердің есепке алынған вексельдері бойынша алдыңғы вексель ұстаушылар есептеген сыйақы
|
|
Кт
|
1051
|
Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот
|
|
1052
|
Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар,
бір мезгілде, кепіл нысанасына құқық белгілейтін құжаттардың, клиентке міндетті қайтаруға жататын кепіл туралы шарттың және басқа құжаттардың түпнұсқасының 1 (бір) теңге шартты құнына мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады:
|
|
|
Кіріс
|
7339
|
Әр түрлі құндылықтар мен құжаттар.
163. Есепке алынған вексель бойынша дисконтты немесе сыйлықақыны амортизациялау кезінде мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:
1) есепке алынған вексель бойынша дисконт сомасына:
|
|
Дт
|
1432
|
Есепке алынған вексельдер бойынша дисконт
|
|
Кт
|
4405
|
Клиенттердің есепке алынған вексельдері бойынша сыйақы алуға байланысты кіріс;
2) есепке алынған вексельдер бойынша сыйлықақы сомасына:
|
|
Дт
|
5235
|
Есепке алынған вексельдер бойынша сыйлықақыны амортизациялау бойынша шығыс
|
|
Кт
|
1433
|
Есепке алынған вексельдер бойынша сыйлықақы.
164. Есепке алынған вексельдер бойынша сыйақы есептеген кезде мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады:
|
|
Дт
|
1752
|
Есепке алынған вексельдер бойынша есептелген кіріс
|
|
Кт
|
4405
|
Клиенттердің есепке алынған вексельдері бойынша сыйақы алуға байланысты кіріс;
Есепке алынған вексельдер бойынша есептелген сыйақыны нақты алу кезінде мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады:
|
|
Дт
|
1051
|
Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот
|
|
1052
|
Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар
|
|
|
Кт
|
1406
|
Клиенттердің есепке алынған вексельдері бойынша алдыңғы вексель ұстаушылар есептеген сыйақы
|
|
1752
|
Есепке алынған вексель бойынша есептелген кіріс.
165. Есепке алынған вексель бойынша төлем мерзімі басталған кезде мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:
|
|
|
Дт
|
1051
|
Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот
|
|
1052
|
Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар
|
|
|
Кт
|
1405
|
Клиенттердің есепке алынған вексельдері
|
|
1406
|
Клиенттердің есепке алынған вексельдері бойынша алдыңғы вексель ұстаушылар есептеген сыйақы
|
|
|
1752
|
Есепке алынған вексельдер бойынша есептелген кіріс,
және бір мезгілде:
|
|
|
Шығыс
|
7339
|
Әр түрлі құндылықтар мен құжаттар.
166. Есепке алынған вексельді мерзімінен бұрын өтеу кезінде осы Нұсқаулықтың 165-тармағында көзделген бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады, сондай-ақ мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:
1) есепке алынған вексель бойынша толық есептелмеген дисконт сомасына:
|
|
Дт
|
1432
|
Есепке алынған вексель бойынша дисконт
|
|
Кт
|
1405
|
Клиенттердің есепке алынған вексельдері (бөлек жеке шот);
2) есепке алынған вексель бойынша толық есептелмеген сыйлықақы сомасына:
|
|
Дт
|
1405
|
Клиенттердің есепке алынған вексельдері
|
|
Кт
|
1433
|
Есепке алынған вексельдер бойынша сыйлықақы.
167. Вексельді индоссалау кезінде Нұсқаулықтың 166-тармағында көзделген бухгалтерлік жазбалар, сондай-ақ мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:
вексельдің есепке алу құнына және вексельді есепке алу құнынан асып кету сомасына:
|
|
Дт
|
1051
|
Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот
|
|
1052
|
Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар
|
|
|
Кт
|
1405
|
Клиенттердің есепке алынған вексельдері
|
|
4734
|
Басқа да қайта бағалаудан болатын кіріс,
және бір мезгілде:
|
|
|
Шығыс
|
7339
|
Әр түрлі құндылықтар мен құжаттар.
2-параграф. Вексель бойынша наразылық білдірілгеннен кейін операцияларды есепке алу
168. Вексель бойынша төлем мерзімі басталған кезде төлеуші есепке алынған вексельге ақы төлемеген жағдайда вексель бойынша наразылық жасалғаннан кейін мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:
1) наразылық білдірілген вексель сомасына:
|
|
Дт
|
1425
|
Клиенттердің наразылық білдірілген вексельдері
|
|
Кт
|
1405
|
Клиенттердің есепке алынған вексельдері;
2) наразылық білдірілген вексельдер бойынша есептелген сыйақы сомасына:
|
|
Дт
|
1425
|
Клиенттердің наразылық білдірілген вексельдері
|
|
Кт
|
1752
|
Есепке алынған вексельдер бойынша есептелген кіріс;
3) наразылық білдірілген вексель бойынша төлеушінің келісімінсіз өндіріп алынған тұрақсыздық айыбы (айыппұл, өсімпұл) және комиссиялық кіріс сомасына:
|
|
Дт
|
1749
|
Басқа да мерзімі өткен сыйақы
|
|
1818
|
Есептелген басқа да комиссиялық кіріс
|
|
|
1879
|
Есептелген тұрақсыздық айыбы (айыппұл, өсімпұл)
|
|
|
Кт
|
4424
|
Клиенттердің қарыз бойынша мерзімі өткен берешегі бойынша сыйақы алуға байланысты кіріс
|
|
4608
|
Басқа да комиссиялық кіріс.
169. Вексель бойынша берешекті қайтармауға қатысты объективті белгілер болған кезде, вексель бойынша наразылық білдірілгеннен кейін наразылық білдірілген вексель бойынша жасалған резервтер (провизиялар) сомасына мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады:
|
|
|
Дт
|
5455
|
Клиенттерге берілген қарыздар мен қаржы лизингі бойынша резервтерді (провизияларды) қалыптастыруға арналған шығыс
|
|
Кт
|
1428
|
Клиенттерге берілген қарыздар мен қаржы лизингі бойынша резервтер (провизиялар).
170. Наразылық білдірілген вексель бойынша берешекті өндіріп алу мүмкін болмаған кезде мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:
құрылған резервтердің (провизиялардың) есебінен берешекті есептен шығару сомасына:
|
|
Дт
|
1428
|
Клиенттерге берілген қарыздар мен қаржы лизингі бойынша резервтер (провизиялар)
|
|
Кт
|
1425
|
Клиенттердің наразылық білдірілген вексельдері
|
|
1749
|
Басқа да мерзімі өткен сыйақы
|
|
|
1818
|
Есептелген басқа да комиссиялық кіріс
|
|
|
1879
|
Есептелген тұрақсыздық айыбы (айыппұл, өсімпұл),
және бір мезгілде:
|
|
|
Шығыс
|
7339
|
Әр түрлі құндылықтар мен құжаттар.
3-параграф. Домицильдендірілген вексельдерге ақы төлеу бойынша операцияларды есепке алу
171. Вексельдерді домицильдендіру кезінде мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:
1) домицильдендірілген вексельдер бойынша шартты талаптар мен міндеттемелер сомасына:
|
|
Дт
|
6180
|
Вексельдер бойынша ықтимал талаптар
|
|
Кт
|
6680
|
Вексельдер бойынша ықтимал міндеттемелер,
бір мезгілде, кепіл нысанасына құқық белгілейтін құжаттардың, клиентке міндетті қайтаруға жататын кепіл туралы шарттың және басқа құжаттардың түпнұсқасының 1 (бір) теңге шартты құнына:
|
|
Шығыс
|
7339
|
Әр түрлі құндылықтар мен құжаттар;
2) домицилианттың міндеттемелерін қамтамасыз ету ретінде қабылданатын ақша сомасына:
|
|
Дт
|
1001
|
Кассадағы қолма-қол ақша
|
|
1051
|
Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот
|
|
|
1052
|
Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар
|
|
|
2203
|
Заңды тұлғалардың ағымдағы шоттары
|
|
|
2204
|
Жеке тұлғалардың ағымдағы шоттары
|
|
|
Кт
|
2213
|
Клиенттердің міндеттемелерін қамтамасыз ету болып табылатын жеке тұлғалардың қысқа мерзімді салымы
|
|
2223
|
Клиенттердің міндеттемелерін қамтамасыз ету болып табылатын заңды тұлғалардың салымы
|
|
|
2241
|
Клиенттердің міндеттемелерін қамтамасыз ету болып табылатын жеке тұлғалардың ұзақ мерзімді салымы
3) комиссиялық кіріс сомасына:
|
|
|
Дт
|
1001
|
Кассадағы қолма-қол ақша
|
|
Кт
|
4608
|
Басқа да комиссиялық кіріс.
172. Домицилиат вексель бойынша төлем жасаған кезде мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:
1) вексель бойынша төлем сомасына:
|
|
Дт
|
2213
|
Клиенттердің міндеттемелерін қамтамасыз ету болып табылатын жеке тұлғалардың қысқа мерзімді салымы
|
|
2223
|
Клиенттердің міндеттемелерін қамтамасыз ету болып табылатын заңды тұлғалардың салымы
|
|
|
2241
|
Клиенттердің міндеттемелерін қамтамасыз ету болып табылатын жеке тұлғалардың ұзақ мерзімді салымы
|
|
|
Кт
|
1001
|
Кассадағы қолма-қол ақша
|
|
1051
|
Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот
|
|
|
1052
|
Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар
|
|
|
2203
|
Заңды тұлғалардың ағымдағы шоттары
|
|
|
2204
|
Жеке тұлғалардың ағымдағы шоттары;
2) домицилдендірілген вексель бойынша шартты талаптар мен міндеттемелер сомасына:
|
|
|
Дт
|
6680
|
Вексельдер бойынша ықтимал міндеттемелер
|
|
Кт
|
6180
|
Вексельдер бойынша ықтимал талаптар,
бір мезгілде:
|
|
Шығыс
|
7339
|
Әр түрлі құндылықтар мен құжаттар.
4-параграф. Вексельдерді инкассоға қабылдау бойынша операцияларды есепке алу
173. Вексельдерді инкассоға қабылдау кезінде кепіл нысанасына құқық белгілейтін құжаттардың, клиентке міндетті қайтаруға жататын кепіл туралы шарттың және басқа құжаттардың түпнұсқасының 1 (бір) теңге шартты құнына мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады:
|
|
Кіріс
|
7339
|
Әр түрлі құндылықтар мен құжаттар.
174. Инкассоға қабылданған вексель бойынша төлемді алу кезінде мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:
алынған төлем сомасына:
|
|
Дт
|
1051
|
Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот
|
|
1052
|
Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар
|
|
|
Кт
|
2203
|
Заңды тұлғалардың ағымдағы шоттары
|
|
4608
|
Басқа да комиссиялық кіріс,
және бір мезгілде:
|
|
|
Шығыс
|
7339
|
Әр түрлі құндылықтар мен құжаттар.
5-параграф. Вексельдерді авалирлеу бойынша операцияларды есепке алу
175. Вексельге аваль қою кезінде мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:
1) шартты талаптар мен міндеттемелер сомасына:
|
|
Дт
|
6180
|
Вексельдер бойынша ықтимал талаптар
|
|
Кт
|
6680
|
Вексельдер бойынша ықтимал міндеттемелер;
2) аваль бойынша міндеттемелерді қамтамасыз ету ретінде қабылданатын ақша сомасына:
|
|
Дт
|
1001
|
Кассадағы қолма-қол ақша
|
|
1051
|
Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот
|
|
|
1052
|
Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар
|
|
|
2203
|
Заңды тұлғалардың ағымдағы шоттары
|
|
|
2204
|
Жеке тұлғалардың ағымдағы шоттары
|
|
|
Кт
|
2213
|
Клиенттердің міндеттемелерін қамтамасыз ету болып табылатын жеке тұлғалардың қысқа мерзімді салымы
|
|
2223
|
Клиенттердің міндеттемелерін қамтамасыз ету болып табылатын заңды тұлғалардың салымы
|
|
|
2241
|
Клиенттердің міндеттемелерін қамтамасыз ету болып табылатын жеке тұлғалардың ұзақ мерзімді салымы;
1) кепіл мүліктің құнына:
|
|
|
Кіріс
|
7250
|
Клиенттің міндеттемелерін қамтамасыз етуге қабылданған мүлік (кепіл);
сонымен бір мезгілде, кепіл нысанасына құқық белгілейтін құжаттардың, клиентке міндетті қайтаруға жататын кепіл туралы шарттың және басқа құжаттардың түпнұсқасының 1 (бір) теңге шартты құнына мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады:
|
|
Кіріс
|
7339
|
Әр түрлі құндылықтар мен құжаттар.
176. Авалирленген вексель бойынша төлемдерді жүзеге асыру кезінде мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:
1) шартты талаптар мен міндеттемелер сомасына:
|
|
Дт
|
6680
|
Вексельдер бойынша ықтимал міндеттемелер
|
|
Кт
|
6180
|
Вексельдер бойынша ықтимал талаптар;
2) аваль бойынша міндеттемелерді қамтамасыз ету ретінде бұрын қабылданған ақша сомасына:
|
|
Дт
|
2213
|
Клиенттердің міндеттемелерін қамтамасыз ету болып табылатын жеке тұлғалардың қысқа мерзімді салымы
|
|
2223
|
Клиенттердің міндеттемелерін қамтамасыз ету болып табылатын заңды тұлғалардың салымы
|
|
|
2241
|
Клиенттердің міндеттемелерін қамтамасыз ету болып табылатын жеке тұлғалардың ұзақ мерзімді салымы
|
|
|
Кт
|
1001
|
Кассадағы қолма-қол ақша
|
|
1051
|
Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот
|
|
|
1052
|
Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар
|
|
|
2203
|
Заңды тұлғалардың ағымдағы шоттары
|
|
|
2204
|
Жеке тұлғалардың ағымдағы шоттары;
3) кепіл мүліктің құнына:
|
|
|
Шығыс
|
7250
|
Клиенттің міндеттемелерін қамтамасыз етуге қабылданған мүлік (кепіл);
сонымен бір мезгілде, кепіл нысанасына құқық белгілейтін құжаттардың, клиентке міндетті қайтаруға жататын кепіл туралы шарттың және басқа құжаттардың түпнұсқасының 1 (бір) теңге шартты құнына мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады:
|
|
Шығыс
|
7339
|
Әр түрлі құндылықтар мен құжаттар.
177. Мүлікпен (ақшаны қоспағанда) қамтамасыз етілген авалирленген вексельге ақы төлеу кезінде мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:
1) авалирленген вексель бойынша ақы төлеу сомасына:
|
|
Дт
|
1861
|
Кепілдіктер бойынша дебиторлар
|
|
Кт
|
1001
|
Кассадағы қолма-қол ақша
|
|
1051
|
Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот
|
|
|
1052
|
Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар;
2) авалирленген вексель бойынша банк орындаған міндеттеме сомасын өтеу кезінде:
|
|
|
Дт
|
1001
|
Кассадағы қолма-қол ақша
|
|
1051
|
Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот
|
|
|
1052
|
Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар
|
|
|
2203
|
Заңды тұлғалардың ағымдағы шоттары
|
|
|
2204
|
Жеке тұлғалардың ағымдағы шоттары
|
|
|
Кт
|
1861
|
Кепілдіктер бойынша дебиторлар,
және бір мезгілде:
|
|
Шығыс
|
7339
|
Әр түрлі құндылықтар мен құжаттар,
кепіл мүліктің құнына:
|
|
Шығыс
|
7250
|
Клиенттің міндеттемелерін қамтамасыз етуге қабылданған мүлік (кепіл);
3) авалирленген вексель бойынша шартты талаптар мен міндеттемелер сомасына:
|
|
Дт
|
6680
|
Вексельдер бойынша ықтимал міндеттемелер
|
|
Кт
|
6180
|
Вексельдер бойынша ықтимал талаптар.
178. Міндеттеме қамтамасыз етілмеген авалирленген вексельді есепке алу Нұсқаулықтың 11-тарауы ның 1-параграфында көзделген тәртіппен жүзеге асырылады.
179. Мүлік кепілімен (ақшаны қоспағанда) қамтамасыз етілген авалирленген вексельді есепке алу Нұсқаулықтың 154-157-тармақтарында көзделген тәртіппен жүзеге асырылады.
6-параграф. Вексельдерді делдалдық тәртіппен акцептеу бойынша операцияларды есепке алу
180. Вексельдерді делдалдық тәртіппен акцептеу кезінде мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:
1) шартты талаптар мен міндеттемелер сомасына:
|
|
Дт
|
6180
|
Вексельдер бойынша ықтимал талаптар
|
|
Кт
|
6680
|
Вексельдер бойынша ықтимал міндеттемелер;
2) комиссия сомасына:
|
|
Дт
|
1051
|
Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот
|
|
1052
|
Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар
|
|
|
Кт
|
2869
|
Берілген кепілдіктер.
181. Акцептелген вексельге ақы төлеу бойынша бастапқы танылған міндеттемені амортизациялау кезінде мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады:
|
|
Дт
|
2869
|
Берілген кепілдіктер
|
|
Кт
|
4608
|
Басқа да комиссиялық кіріс.
182. Акцептелген вексель бойынша төлемді жүзеге асыру кезінде мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:
1) шартты талаптар мен міндеттемелер сомасына:
|
|
Дт
|
6680
|
Вексельдер бойынша ықтимал міндеттемелер
|
|
Кт
|
6180
|
Вексельдер бойынша ықтимал талаптар;
2) амортизацияланбаған комиссиялық сыйақы сомасына:
|
|
Дт
|
2869
|
Берілген кепілдіктер
|
|
Кт
|
4606
|
Кепілдіктермен операциялар бойынша қызмет көрсету үшін комиссиялық кіріс.
183. Акцепттелген вексельге ақы төлеу бойынша міндеттемені реттеу үшін резервтер (провизиялар) жасау кезінде мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:
|
|
Дт
|
5465
|
Шартты міндеттемелер бойынша резервтерді (провизияларды) қалыптастыруға арналған шығыс
|
|
Кт
|
2869
|
Берілген кепілдіктер,
және бір мезгілде, банк пен вексель ұстаушы арасында вексельді ақы төлеуге қабылдау туралы мәміленің шартында банк өзінің кредиторының пайдасына төлеген соманы клиенттің өтеуі көзделген жағдайларда оны құру кезінде жасалған резервтер (провизиялар) сомасынан аспайтын сомаға:
|
|
Дт
|
1861
|
Кепілдіктер бойынша дебиторлар
|
|
Кт
|
4958
|
Шартты міндеттемелер бойынша құрылған резервтерді (провизияларды) қалпына келтіруден кіріс.
184. Делдалдық тәртібімен акцептелген вексель бойынша төлемді жүзеге асыру кезінде акцептелген вексель бойынша ақы төлеу сомасына мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады:
|
|
Дт
|
2869
|
Берілген кепілдіктер
|
|
1001
|
Кассадағы қолма-қол ақша
|
|
|
1051
|
Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот
|
|
|
Кт
|
1052
|
Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар.
185. Акцептелген вексельге ақы төлеу бойынша банк орындаған міндеттеме сомасын өтеу кезінде мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады:
|
|
Дт
|
1001
|
Кассадағы қолма-қол ақша
|
|
1051
|
Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот
|
|
|
1052
|
Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар
|
|
|
Кт
|
1861
|
Кепілдіктер бойынша дебиторлар.
Шартты талаптар мен міндеттемелер сомасына мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады:
|
|
Дт
|
6680
|
Вексельдер бойынша ықтимал міндеттемелер
|
|
Кт
|
6180
|
Вексельдер бойынша ықтимал талаптар.
|
13-тарау. Аккредитивтермен жүргізілген операциялардың бухгалтерлік есебі
1-параграф. Өтелген импорттық аккредитивтермен операцияларды есепке алу
186. Эмитент банк клиенттің ағымдағы шотынан ақша аудару және оларды аккредитив бойынша есеп айырысуды жүзеге асыру үшін өтеу шотында депозитке салу жолымен өтелген импорттық аккредитивті ашу кезінде аккредитивті өтеу сомасына мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады:
|
Дт
|
2203
|
Заңды тұлғалардың ағымдағы шоттары
|
|
2204
|
Жеке тұлғалардың ағымдағы шоттары
|
|
|
Кт
|
2855
|
Құжаттандырылған есеп айырысу бойынша кредиторлар.
187. Эмитент банк аккредитив талаптарын орындау кезінде өтелген импорттық аккредитив бойынша төлемді жүзеге асырған кезде және банкте аккредитивті орындау сомасына өтеу болған кезде мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады:
|
|
Дт
|
2855
|
Құжаттандырылған есеп айырысу бойынша кредиторлар
|
|
Кт
|
1051
|
Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот
|
|
|
1052
|
Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар
|
|
|
2013
|
Басқа банктердің корреспонденттік шоттары.
188. Аккредитив бойынша өтеуді қайтару сомасына өтелген импорттық аккредитив жойылған жағдайда клиентке мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады:
|
|
Дт
|
2855
|
Құжаттандырылған есеп айырысу бойынша кредиторлар
|
|
Кт
|
2203
|
Заңды тұлғалардың ағымдағы шоттары
|
|
2204
|
Жеке тұлғалардың ағымдағы шоттары.
189. Өтелген импорттық аккредитив бойынша төлем орындаушы банк арқылы орындалған жағдайда орындаушы банктен тауар тиеу құжаттарын тексеру және олардың аккредитив талаптарына сәйкестігі туралы растауды алғаннан кейін аударым сомасына мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады:
|
|
|
Дт
|
1855
|
Құжаттандырылған есеп айырысу бойынша дебиторлар
|
|
Кт
|
1051
|
Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот
|
|
|
1052
|
Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар.
190. Орындаушы банктен тиісті құжаттарды алғаны және аккредитив сомасын бенефициардың пайдасына аударғаны туралы растауды алғаннан кейін эмитент банк аккредитивті жабу сомасына мынадай бухгалтерлік жазбаны жүзеге асырады:
|
|
Дт
|
2855
|
Құжаттандырылған есеп айырысу бойынша кредиторлар
|
|
Кт
|
1855
|
Құжаттандырылған есеп айырысу бойынша дебиторлар.
191. Аккредитив бойынша төлемді жүзеге асыру жолымен өтелген импорттық аккредитивтің күшін жойған кезде мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:
1) орындаушы банктен импорттық аккредитив бойынша өтеудің аударылған сомасының түсу сомасына:
|
|
Дт
|
1051
|
Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот
|
|
|
1052
|
Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар
|
|
Кт
|
1855
|
Құжаттандырылған есеп айырысу бойынша дебиторлар;
2) аккредитив бойынша өтеу сомасын клиентке қайтарған кезде:
|
|
Дт
|
2855
|
Құжаттандырылған есеп айырысу бойынша кредиторлар
|
|
Кт
|
2203
|
Заңды тұлғалардың ағымдағы шоттары
|
|
2204
|
Жеке тұлғалардың ағымдағы шоттары.
2-параграф. Өтелмеген импорттық аккредитивтермен операцияларды есепке алу
192. Эмитент банк өтелмеген импорттық аккредитив ашқан кезде аккредитив – импорттаушы клиенттің бұйрық берушісінің тапсырмасы бойынша аккредитив сомасына мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады:
|
|
|
Дт
|
6005
|
Шығарылған өтелмеген аккредитивтер бойынша ықтимал талаптар
|
|
Кт
|
6505
|
Шығарылған өтелмеген аккредитивтер бойынша ықтимал міндеттемелер.
193. Эмитент банк аккредитивті аккредитив талаптарына сәйкес орындаған кезде өкім, шарт немесе клиенттің өтініші негізінде мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:
1) банк шығарған және төлеген аккредитив сомасына:
|
|
Дт
|
1855
|
Құжаттандырылған есеп айырысу бойынша дебиторлар
|
|
Кт
|
1051
|
Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот
|
|
|
1052
|
Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар;
2) клиентке берілген қарыз сомасына және банк кредит ретінде берген ақша есебінен банк төлеген аккредитив сомасын өтеуге:
|
|
Дт
|
1411
|
Клиенттерге берілген қысқа мерзімді қарыздар
|
|
1417
|
Клиенттерге берілген ұзақ мерзімді қарыздар
|
|
|
Кт
|
1855
|
Құжаттандырылған есеп айырысу бойынша дебиторлар.
194. Берілген қарызды одан әрі есепке алу тәртібі Нұсқаулықтың 4-тарауы нда белгіленген тәртіппен жүзеге асырылады.
195. Эмитент банк өтелмеген импорттық аккредитивті орындаған кезде эмитент банкте аккредитивті жабу сомасына мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады:
|
|
Дт
|
6505
|
Шығарылған өтелмеген аккредитивтер бойынша ықтимал міндеттемелер
|
|
Кт
|
6005
|
Шығарылған өтелмеген аккредитивтер бойынша ықтимал талаптар.
196. Өтелмеген импорттық аккредитив жойылған жағдайда Нұсқаулықтың 195-тармағына ұқсас бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады.
3-параграф. Аккредитив бойынша комиссиялық сыйақыны есепке алу
197. Егер аккредитив талаптарында аккредитивтің қолданылу кезеңіне комиссиялық сыйақы көзделген болса, мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:
1) есептелген комиссиялық кіріс сомасына:
|
|
Дт
|
1822
|
Құжаттандырылған есеп айырысу бойынша есептелген комиссиялық кіріс
|
|
Кт
|
4612
|
Құжаттандырылған есеп айырысу бойынша комиссиялық кіріс;
2) есептелген комиссиялық сыйақыны өтеу кезінде:
|
|
Дт
|
2203
|
Заңды тұлғалардың ағымдағы шоттары
|
|
2204
|
Жеке тұлғалардың заңды шоттары
|
|
|
Кт
|
1822
|
Құжаттандырылған есеп айырысу бойынша есептелген комиссиялық кіріс;
3) егер аккредитив шарттарына сәйкес комиссиялық сыйақылар қызмет көрсетілген күні алынаса, алынатын комиссиялық сыйақы сомасына мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады:
|
|
Дт
|
2203
|
Заңды тұлғалардың ағымдағы шоттары
|
|
2204
|
Жеке тұлғалардың ағымдағы шоттары
|
|
|
Кт
|
4612
|
Құжаттандырылған есеп айырысу бойынша комиссиялық кіріс.
198. Клиенттің (аппликанттың/бенефициардың) ақшалай қаражаты есебінен аккредитивтерге (оның ішінде аккредитивті растау үшін) қызмет көрсетуге байланысты қызметтер бойынша басқа эмитент банктің, делдал банктің комиссияларын төлеу кезінде мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:
|
|
Дт
|
2203
|
Заңды тұлғалардың ағымдағы шоттары
|
|
2204
|
Жеке тұлғалардың ағымдағы шоттары
|
|
|
Кт
|
1051
|
Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот
|
|
1052
|
Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар
|
|
|
2013
|
Басқа банктердің корреспонденттік шоттары.
199. Клиенттің (аппликанттың/бенефициардың) ағымдағы шотында ақшалай қаражат болмаған кезде клиенттің ақшалай қаражаты есебінен аккредитивтерге (оның ішінде аккредитивті растау үшін) қызмет көрсетуге байланысты қызметтер бойынша басқа эмитент банктің, делдал банктің комиссияларын төлеу үшін мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:
|
|
|
Дт
|
1855
|
Құжаттандырылған есеп айырысу бойынша дебиторлар
|
|
Кт
|
1051
|
Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот
|
|
1052
|
Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар
|
|
|
2013
|
Басқа банктердің корреспонденттік шоттары.
200.Клиент делдал банкке төленген комиссиялық сыйақы бойынша банк шығысын өтеген кезде мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:
|
|
|
Дт
|
1051
|
Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот
|
|
1052
|
Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар
|
|
|
2203
|
Заңды тұлғалардың ағымдағы шоттары
|
|
|
2204
|
Жеке тұлғалардың ағымдағы шоттары
|
|
|
Кт
|
1855
|
Құжаттандырылған есеп айырысу бойынша дебиторлар.
4-параграф. Экспорттық аккредитивтермен операцияларды есепке алу
201. Экспорттық аккредитивті авизо кезінде бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылмайды.
202. Бенефициардан экспортталатын тауар бойынша тауар тиеу құжаттары келіп түскен және олар аккредитив талаптарына сәйкес келген кезде қабылданған құжаттар 1 құжат – 1 теңге шартты бағалау бойынша кіріске алынады және мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:
|
|
Кіріс
|
7339
|
Әр түрлі құндылықтар мен құжаттар;
және бір мезгілде или бір мезгілде (экспорттық аккредитив расталған жағдайда), аккредитив сомасына:
|
|
Дт
|
6025
|
Расталған өтелген аккредитивтер бойынша ықтимал талаптар
|
|
6010
|
Расталған өтелмеген аккредитивтер бойынша ықтимал талаптар
|
|
|
Кт
|
6525
|
Расталған өтелген аккредитивтер бойынша ықтимал міндеттемелер
|
|
6510
|
Расталған өтелмеген аккредитивтер бойынша ықтимал міндеттемелер.
203. Бенефициардың пайдасына аккредитивті орындау үшін шетелдік банктен өтеу сомасы түскен кезде мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:
|
|
|
Дт
|
1051
|
Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот
|
|
|
1052
|
Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар
|
|
Кт
|
2855
|
Құжаттандырылған есеп айырысу бойынша кредиторлар;
және бір мезгілде или бір мезгілде:
|
|
Дт
|
6525
|
Расталған өтелген аккредитивтер бойынша ықтимал міндеттемелер
|
|
6010
|
Расталған өтелмеген аккредитивтер бойынша ықтимал талаптар
|
|
|
Кт
|
6025
|
Расталған өтелген аккредитивтер бойынша ықтимал талаптар
|
|
6510
|
Расталған өтелмеген аккредитивтер бойынша ықтимал міндеттемелер.
204. Эмитент банкке аккредитив бойынша құжаттарды жіберген кезде банк мынадай бухгалтерлік жазбаларды жүзеге асырады:
|
|
|
Шығыс
|
7339
|
Әр түрлі құндылықтар мен құжаттар.
205. Орындаушы банк (бенефициар банк) құжаттардың аккредитивте көрсетілген талаптарға сәйкестігі туралы эмитент банктен растау алғаннан кейін бенефициарға аккредитив сомасын есептеген кезде есепке алу сомасына мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады:
|
|
Дт
|
2855
|
Құжаттандырылған есеп айырысу бойынша кредиторлар
|
|
Кт
|
2203
|
Заңды тұлғалардың ағымдағы шоттары
|
|
2204
|
Жеке тұлғалардың ағымдағы шоттары.
206. Аккредитивтің игерілмеген бөлігі шетелдік эмитент банкке қайтарылған жағдайда бенефициар банк аудару сомасына мынадай бухгалтерлік жазбаны жүзеге асырады:
|
|
|
Дт
|
2855
|
Құжаттандырылған есеп айырысу бойынша кредиторлар
|
|
Кт
|
1051
|
Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот
|
|
|
1052
|
Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар.
|
14-тарау. Сенімгерлік операциялардың бухгалтерлік есебі
207. Сенімгерлік басқаруға қабылданған ақша, сондай-ақ алынған инвестициялық кіріс (шығыс) № 2210 «Сенімгерлік басқаруға қабылданған қаржы активтері» баланстық шотында есептеледі.
Сенімгерлік басқаруға алынған ақшамен операциялардың бухгалтерлік есебі бухгалтерлік есептің үлгі шот жоспарында көзделген 7500 «Талап ету құқықтары сенімгерлік басқаруға қабылданған қарыздар» және 7600 «Клиенттердің сенімгерлік (инвестициялық) басқарудағы активтері» шоттары тобындағы шоттарда жүзеге асырылады.
1-параграф. Сенімгерлік басқаруға қабылданған активтерді есепке алу
208. Банк клиенттен ақша, аффинирленген бағалы металдар және/немесе қарыз бойынша талап ету құқықтарын сенімгерлік басқаруға алған кезде клиенттің активтерін сенімгерлік басқару шарты негізінде мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:
1) баланстық шоттарда:
|
Дт
|
1051
|
Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот
|
|
|
1052
|
Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар
|
|
Кт
|
2210
|
Сенімгерлік басқаруға қабылданған қаржы активтері;
2) баланстан тыс шоттарда:
|
|
Дт
|
7535
|
Талап ету құқығы сенімгерлік басқаруға қабылданған қарыз
|
|
|
7601
|
Ақша
|
|
|
7602
|
Аффинирленген бағалы металдар
|
|
Кт
|
7661
|
Клиенттен активтердің түсуі.
209. Банк сенімгерлік басқаруға қабылданған активтермен операциялар жасаған, инвестициялық кіріс (шығыс) алған кезде осы Нұсқаулықта көзделген бухгалтерлік жазбалардан басқа 1051 «Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот», 1052 «Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар» баланстық шоттарының дебеті/кредиті және тиісінше 2210 «Сенімгерлік басқаруға қабылданған қаржы активтері» баланстық шотының кредиті/дебиті бойынша бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады.
2-параграф. Сенімгерлік басқаруға қабылданған және аффинирленген бағалы металдарға орналастырылған ақшаны және сенімгерлік басқаруға қабылданған аффинирленген бағалы металдарды есепке алу
210. Сенімгерлік басқаруға, аффинирленген бағалы металдарға қабылданған ақшаны орналастыру кезінде мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады:
|
|
Дт
|
7602
|
Аффинирленген бағалы металдар
|
|
Кт
|
7601
|
Ақша.
211. Аффинирленген бағалы металдардың әділ құны бойынша қайта бағалау жүргізу кезінде мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:
1) аффинирленген бағалы металдардың әділ құны олардың есептік құнынан асып кеткен кезде:
|
|
Дт
|
7602
|
Аффинирленген бағалы металдар
|
|
Кт
|
7664
|
Активтерді әділ құны бойынша қайта бағалаудан кіріс;
2) аффинирленген бағалы металдардың есептік құны олардың әділ құнынан асып кеткен кезде:
|
|
Дт
|
7684
|
Активтерді әділ құны бойынша қайта бағалаудан болған шығыс
|
|
Кт
|
7602
|
Аффинирленген бағалы металдар.
212. Сенімгерлік басқарудағы аффинирленген бағалы металдарды металл шотқа орналастыру кезінде мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады:
|
|
Дт
|
7604
|
Орналастырылған салымдар
|
|
Кт
|
7602
|
Аффинирленген бағалы металдар.
213. Металл шот шартына сәйкес металл шоты бойынша сыйақы есептеу кезінде мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады:
|
|
Дт
|
7610
|
Сыйақы
|
|
Кт
|
7662
|
Сыйақы түріндегі кіріс.
214. Металл шот бойынша есептелген сыйақыны алу кезінде мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады:
|
|
Дт
|
7601
|
Ақша
|
|
Кт
|
7610
|
Сыйақы.
215. Металл шотты ашу және аффинирленген бағалы металдарды қайтару кезінде мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады:
|
|
Дт
|
7602
|
Аффинирленген бағалы металдар
|
|
Кт
|
7604
|
Орналастырылған салымдар.
216. Сенімгерлік басқарудағы және/немесе сенімгерлік басқаруға қабылданған ақшаның есебінен сатып алынған аффинирленген бағалы металдарды сату кезінде мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:
1) сатылатын аффинирленген бағалы металдар құнына:
|
|
Дт
|
7601
|
Ақша
|
|
Кт
|
7602
|
Аффинирленген бағалы металдар;
2) аффинирленген бағалы металдардың сату бағасы және олардың есептік құны арасында оң айырма туындаған кезде:
|
|
Дт
|
7601
|
Ақша
|
|
Кт
|
7663
|
Активтерді сатып алу-сату бойынша кіріс;
3) аффинирленген бағалы металдардың сату бағасы және олардың есептік құны арасында теріс айырма туындаған кезде:
|
|
Дт
|
7683
|
Активтерді сатып алу-сату бойынша шығыс
|
|
Кт
|
7602
|
Аффинирленген бағалы металдар.
3-параграф. Сенімгерлік басқаруға қабылданған
және банк салымдарына орналастырылған ақшаны есепке алу
217. Сенімгерлік басқаруға қабылданған ақшаны банктердің және банк операцияларының жекелеген түрлерін жүзеге асыратын ұйымдардың салымдарына орналастыру кезінде мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:
1) банк салымы шарты негізінде орналастырылған ақша сомасына:
|
|
Дт
|
7604
|
Орналастырылған салымдар
|
|
Кт
|
7601
|
Ақша;
2) мәміле бойынша шығын сомасына:
|
|
Дт
|
7604
|
Орналастырылған салымдар (мәміле бойынша шығынды есепке алуға арналған жеке қосалқы шот)
|
|
Кт
|
7601
|
Ақша.
218. Банк салымы шартына сәйкес сыйақы есептеу және нақты алу кезінде мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:
1) салым бойынша есептелген сыйақы сомасына:
|
|
Дт
|
7610
|
Сыйақы
|
|
Кт
|
7662
|
Сыйақы түріндегі кіріс;
2) салым бойынша нақты алынған сыйақы сомасына:
|
|
Дт
|
7601
|
Ақша
|
|
Кт
|
7610
|
Сыйақы.
219. Егер салым шетел валютасымен орналастырылған жағдайда мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:
1) валюта айырбастаудың нарықтық бағамы көтерілген кезде:
|
|
Дт
|
7604
|
Орналастырылған салымдар
|
|
Кт
|
7665
|
Бағам айырмашылығы бойынша кіріс;
2) валюта айырбастаудың нарықтық бағамы төмендеген кезде:
|
|
Дт
|
7685
|
Бағам айырмашылығы бойынша шығыс
|
|
Кт
|
7604
|
Орналастырылған салымдар.
220. Мәміле бойынша шығынға амортизация жүргізу кезінде мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады:
|
|
Дт
|
7662
|
Сыйақы түріндегі кіріс
|
|
Кт
|
7604
|
Орналастырылған салымдар (мәміле бойынша шығынды есепке алуға арналған жеке қосалқы шот).
221. Банк салымы шарты негізінде орналастырылған ақшаны қайтару кезінде мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады:
1) банк салымы шарты негізінде орналастырылған ақша сомасына:
|
|
Дт
|
7601
|
Ақша
|
|
Кт
|
7604
|
Орналастырылған салымдар
|
|
|
7610
|
Сыйақы;
222. Әрбір есепті күнге банк халықаралық қаржылық есептілік стандарттарының және есеп саясатының талаптарына сәйкес салымдардың құнсыздануына тест жүргізеді және мынадай бухгалтерлік жазбаларды жүзеге асырады:
1) салымдардың құнсыздануынан болған шығынды тану кезінде:
|
|
Дт
|
7688
|
Басқа да шығыс (орналастырылған салымдар бойынша провизияларды есепке алуға арналған жеке қосалқы шот)
|
|
Кт
|
7604
|
Орналастырылған салымдар
|
|
|
7610
|
Сыйақы;
2) салымдардың құнсыздануынан бұрын көрсетілген шығынды қалпына келтіру кезінде:
|
|
Дт
|
7604
|
Орналастырылған салымдар
|
|
|
7610
|
Сыйақы
|
|
Кт
|
7668
|
Басқа да кіріс (құнсызданудан болған шығынды қалпына келтіруден алынған кірісті есепке алуға арналған жеке қосалқы шот).
4-параграф. Сенімгерлік басқаруға қабылданған қарыз бойынша талаптар құқықтарын есепке алу
223. Талап ету құқығы сенімгерлік басқаруға қабылданған қарыз бойынша сыйақы есептеу кезінде мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады:
|
|
Дт
|
7542
|
Сенімгерлік басқаруға қабылданған талаптар құқығы қарыз бойынша есептелген сыйақы
|
|
Кт
|
7662
|
Сыйақы түріндегі кіріс.
224. Талап ету құқығы сенімгерлік басқаруға қабылданған қарыз бойынша төлемдерді алу кезінде түскен ақша сомасына мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады:
|
|
Дт
|
7601
|
Ақша
|
|
7542
|
Сенімгерлік басқаруға қабылданған талаптар құқығы қарыз бойынша есептелген сыйақы
|
|
|
Кт
|
7535
|
Талап ету құқықтары сенімгерлік басқаруға қабылданған қарыз.
225. Талап ету құқығы сенімгерлік басқаруға қабылданған қарыз бойынша төлемдерді қарыз алушы уақытылы қайтармаған кезде мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:
1) негізгі борыш бойынша мерзімі өткен төлем сомасына:
|
|
Дт
|
7536
|
Талап ету құқығы сенімгерлік басқаруға қабылданған мерзімі өткен қарыз
|
|
Кт
|
7535
|
Талап ету құқықғы сенімгерлік басқаруға қабылданған қарыз;
2) сыйақы бойынша мерзімі өткен төлем сомасына:
|
|
Дт
|
7544
|
Талап ету құқығы сенімгерлік басқаруға берілген қарыз бойынша мерзімі өткен сыйақы
|
|
Кт
|
7542
|
Талап ету құқығы сенімгерлік басқаруға қабылданған қарыз бойынша есептелген сыйақы.
226. Талап ету құқығы сенімгерлік басқаруға қабылданған қарыз бойынша мерзімі өткен төлемдерді алу кезінде мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:
1) негізгі борыш бойынша мерзімі өткен төлем сомасына:
|
|
Дт
|
7601
|
Ақша
|
|
Кт
|
7536
|
Талап ету құқығы сенімгерлік басқаруға қабылданған мерзімі өткен қарыз;
2) сыйақы бойынша мерзімі өткен төлем сомасына:
|
|
Дт
|
7601
|
Ақша
|
|
Кт
|
7544
|
Талап ету құқықғы сенімгерлік басқаруға берілген қарыз бойынша мерзімі өткен сыйақы.
227. Талап ету құқығы сенімгерлік басқаруға қабылданған қарыз бойынша есептелген және алынған тұрақсыздық айыбы (айыппұл, өсімпұл) сомасына мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:
1) тұрақсыздық айыбын (айыппұл, өсімпұл) есептеу кезінде:
|
|
Дт
|
7543
|
Талап ету құқығы сенімгерлік басқаруға қабылданған қарыз бойынша тұрақсыздық айыбы (айыппұл, өсімпұл)
|
|
Кт
|
7668
|
Басқа да кіріс;
2) есептелген тұрақсыздық айыбын (айыппұлды, өсімпұлды) алу кезінде:
|
|
Дт
|
7601
|
Ақша
|
|
Кт
|
7543
|
Талап ету құқығы сенімгерлік басқаруға қабылданған қарыз бойынша тұрақсыздық айыбы (айыппұл, өсімпұл).
228. Талап ету құқығы сенімгерлік басқарудағы қарызды кері сатып алуды жүзеге асырған және клиенттің активтерін сенімгерлік басқару шартына сәйкес осы құқықтармен сенімгерлік басқару бойынша банктің міндеттемелері тоқтаған кезде мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады:
|
|
Дт
|
7681
|
Клиенттердің активтерін алу
|
|
Кт
|
7536
|
Талап ету құқығы сенімгерлік басқаруға қабылданған мерзімі өткен қарыз
|
|
|
7544
|
Талап ету құқықғы сенімгерлік басқаруға берілген қарыз бойынша мерзімі өткен сыйақы.
5-параграф. Сенімгерлік басқарудан алынған активтерді есепке алу
229. Клиент сенімгерлік басқарудағы активтердің бір бөлігін алған жағдайда, мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:
1) баланстық шоттарда:
|
|
Дт
|
2210
|
Сенімгерлік басқаруға қабылданған қаржы активтері
|
|
Кт
|
1051
|
Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот
|
|
|
1052
|
Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар;
2) баланстан тыс шоттарда:
|
|
Дт
|
7681
|
Клиенттердің активтерін алу
|
|
Кт
|
7535
|
Талап ету құқығы сенімгерлік басқаруға қабылданған қарыз
|
|
|
7601
|
Ақша
|
|
|
7602
|
Аффинирленген бағалы металдар
|
|
|
7604
|
Орналастырылған салымдар.
230. Есепті кезең үшін активтерді сенімгерлік басқару нәтижесін айқындау кезінде мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:
1) клиенттің активтерімен операциялар бойынша есептелген кіріс сомасына:
|
|
Дт
|
7661
|
Клиенттен активтердің түсуі
|
|
7662
|
Сыйақы түріндегі кіріс
|
|
|
7663
|
Активтерді сатып алудан-сатудан кіріс
|
|
|
7664
|
Активтерді әділ құны бойынша қайта бағалаудан кіріс
|
|
|
7665
|
Бағам айырмашылығы бойынша кіріс
|
|
|
7668
|
Басқа да кіріс
|
|
|
Кт
|
7651
|
Капитал;
2) клиенттің активтерімен операциялар бойынша есептелген шығыс сомасына:
|
|
Дт
|
7651
|
Капитал
|
|
Кт
|
7681
|
Клиенттің активтерін алу
|
|
7682
|
Комиссиялық сыйақылар төлеу бойынша шығыс
|
|
|
7683
|
Активтерді сатып алудан-сатудан шығыс
|
|
|
7684
|
Активтерді әділ құны бойынша қайта бағалаудан шығыс
|
|
|
7685
|
Бағам айырмашылығы бойынша шығыс
|
|
|
7688
|
Басқа да шығыс.
231. Клиенттің активтерін сенімгерлік басқару шартының қолданылу мерзімі аяқталған және активтерді клиентке қайтару кезінде мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:
баланстық шоттарда:
|
|
|
Дт
|
2210
|
Сенімгерлік басқаруға қабылданған қаржы активтері
|
|
Кт
|
1051
|
Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот
|
|
|
1052
|
Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар;
баланстан тыс шоттарда:
1) қолда бар активтер бойынша кіріс сомасына:
|
|
Дт
|
7661
|
Клиенттен активтердің түсуі
|
|
|
7662
|
Сыйақы түріндегі кіріс
|
|
|
7663
|
Активтерді сатып алудан-сатудан кіріс
|
|
|
7664
|
Активтерді әділ құны бойынша қайта бағалаудан кіріс
|
|
|
7665
|
Бағам айырмашылығы бойынша кіріс
|
|
|
7668
|
Басқа да кіріс
|
|
Кт
|
7651
|
Капитал;
2) клиенттің активтерімен операциялар бойынша есептелген шығыс сомасына:
|
|
Дт
|
7651
|
Капитал
|
|
Кт
|
7683
|
Активтерді сатып алудан-сатудан шығыс
|
|
|
7684
|
Активтерді әділ құны бойынша қайта бағалаудан шығыс
|
|
|
7685
|
Бағам айырмашылығы бойынша шығыс
|
|
|
7688
|
Басқа да шығыс;
3) клиент активтерінің шоттары бойынша қалдық сомасына:
|
|
Дт
|
7681
|
Клиенттердің активтерін алу
|
|
Кт
|
7601
|
Ақша
|
|
|
7602
|
Аффинирленген бағалы металдар
|
|
|
7604
|
Орналастырылған салымдар
|
|
|
7610
|
Сыйақы
|
|
|
7611
|
Басқа да талаптар;
4) клиенттің міндеттемелер шоты бойынша қалдық сомасына:
|
|
Дт
|
7632
|
Басқа да міндеттемелер
|
|
Кт
|
7681
|
Клиенттердің активтерін алу;
5) капитал шоты бойынша қалдық сомасына:
|
|
Дт
|
7651
|
Капитал
|
|
Кт
|
7681
|
Клиенттердің активтерін алу.
6-параграф. Сенімгерлік басқарушының клиенттің активтерін сенімгерлік басқарудан сыйақыны есепке алу
232. Банк клиенттің активтерін сенімгерлік басқару шарты бойынша сыйақы есептеген және алған кезде мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:
1) сыйақы есептеген кезде:
|
|
Дт
|
1815
|
Сенімгерлік операциялар бойынша көрсеткен қызметі үшін есептелген комиссиялық кіріс
|
|
Кт
|
4605
|
Сенімгерлік операциялар бойынша көрсеткен қызметтері үшін комиссиялық кіріс;
2) есептелген сыйақыны алған кезде:
|
|
Дт
|
1051
|
Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот
|
|
|
1052
|
Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар
|
|
|
2210
|
Сенімгерлік басқаруға қабылданған қаржы активтері
|
|
Кт
|
1815
|
Сенімгерлік операциялар бойынша көрсеткен қызметі үшін есептелген комиссиялық кіріс.
|
15-тарау. Кастодиан банктің инвестициялық қорлар активтерінің бухгалтерлік есебі
233. Кастодиан банк кастодиан шарты негізінде қабылдаған клиенттердің ақшасы және кастодиан шартына сәйкес қабылданған ақшамен операциялар, сондай-ақ алынған инвестициялық кіріс (шығыс) мынадай:
егер кастодиан шарты шетелдік орталық банкпен жасалған жағдайда - 2012 «Шетелдік орталық банктердің корреспонденттік шоттары»;
егер кастодиан шарты банкпен (шетелдік орталық банкті қоспағанда) жасалған жағдайда - 2013 «Басқа банктердің корреспонденттік шоттары»;
егер кастодиандық шарт ерікті жинақтаушы зейнетақы қорының инвестициялық портфелін басқарушымен жасалған жағдайда - 2202 «Кастодиандық шарттардың талаптарына сәйкес клиенттердің ақшасын есепке алуға арналған ағымдағы шоттардағы инвестицияланбаған қалдық» баланстық шоттарында есепке алынады.
Кастодиан банк кастодиан шартының негізінде қабылдаған өзге активтердің бухгалтерлік есебі Бухгалтерлік есептің үлгі шот жоспарында көзделген 7700 «Ерікті жинақтаушы зейнетақы қорларының зейнетақы активтерін қоспағанда, кастодиандық сақтауға қабылданған активтер» шоттар тобының баланстан тыс шоттарында жүзеге асырылады.
1-параграф. Кастодиан шартының негізінде қабылданған ақшаны, бағалы қағаздарды және өзге де қаржы құралдарын есепке алу
234. Кастодиан банк кастодиан шартының негізінде клиенттен ақшаны, бағалы қағаздарды және өзге де қаржы құралдарын алған кезде мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:
1) ақша сомасына:
|
Дт
|
1051
|
Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот
|
|
1052
|
Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар
|
|
|
Кт
|
2012
|
Шетелдік орталық банктердің корреспонденттік шоттары
|
|
2013
|
Басқа банктердің корреспонденттік шоттары
|
|
|
2202
|
Кастодиандық шарттардың талаптарына сәйкес клиенттердің ақшасын есепке алуға арналған ағымдағы шоттардағы инвестицияланбаған қалдық (банктік инвестициялық шот);
2) бағалы қағаздардың және өзге де қаржы құралдарының құнына:
|
|
|
Кіріс
|
7701
|
Бағалы қағаздар
|
|
7702
|
Басқа банктердегі салымдар
|
|
|
7703
|
Аффинирленген бағалы металдар
|
|
|
7704
|
«Кері РЕПО» операциялары
|
|
|
7705
|
«РЕПО» операциялары
|
|
|
7706
|
Туынды қаржы құралдары
|
|
|
7707
|
Капиталға инвестициялар
|
|
|
7708
|
Үй-жайларға, машиналарға, жабдыққа, көлік және басқа негізгі құрал-жабдыққа инвестициялар
|
|
|
7709
|
Басқа да активтер.
235. Кастодиан шарты негізінде қабылданған ақшаны орналастыру, инвестициялық кіріс (шығыс) алу және кастодиан шарты негізінде қабылданған қаржы құралдарымен өзге де операциялар жасау кезінде осы Нұсқаулықта көзделген бухгалтерлік жазбалармен қатар 1051 «Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот», 1052 «Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар» баланстық шоттардың дебеті және (немесе) кредиті және тиісінше 2012 «Шетелдік орталық банктердің корреспонденттік шоттары», 2013 «Басқа банктердің корреспонденттік шоттары», 2202 «Кастодиандық шарттардың талаптарына сәйкес клиенттердің ақшасын есепке алуға арналған ағымдағы шоттардағы инвестицияланбаған қалдық» баланстық шоттарының кредиті және (немесе) дебеті бойынша бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады.
2-параграф. Кастодиан шартының негізінде қабылданған және бағалы қағаздарға орналастырылған ақшаны және кастодиан шартының негізінде қабылданған бағалы қағаздарды есепке алу
236. Кастодиан шарты негізінде қабылданған ақша бағалы қағаздарға орналастырылған кезде мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:
1) егер валюта күні бағалы қағаздар түскен сәтке дейін мәміле жасау күнінен басқаша болған жағдайда:
|
|
|
Кіріс
|
7713
|
Басқа да талаптар;
2) бағалы қағаздарды сатып алу сомасына бағалы қағаздар түскен кезде:
|
|
Кіріс
|
7701
|
Бағалы қағаздар;
3) сатып алынған сыйақы сомасына (купонға):
|
|
Кіріс
|
7712
|
Бағалы қағаздар бойынша алдыңғы ұстаушыға есептелген сыйақы;
4) және бір мезгілде:
|
|
Шығыс
|
7713
|
Басқа да талаптар.
237. Кастодиан шарты негізінде қабылданған немесе кастодиан шарты негізінде қабылданған ақша есебінен сатып алынған бағалы қағаздар бойынша сыйақы немесе дивидендтерді есептеу кезінде сыйақы немесе дивидендтер сомасына мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:
1) бағалы қағаздар бойынша сыйақы сомасына:
|
|
Кіріс
|
7711
|
Сыйақы (бағалы қағаздар бойынша жеке қосалқы шот);
2) на сумму дивидендов:
|
|
Кіріс
|
7710
|
Дивидендтер.
238. Әділ құны бойынша басқа да жиынтық кіріс арқылы және пайда немесе шығын арқылы есепке алынатын бағалы қағаздарды қайта бағалау кезінде мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:
1) бағалы қағаздардың әділ құнының олардың есептік құнынан асып кеткен кезінде:
|
|
Кіріс
|
7701
|
Бағалы қағаздар;
2) бағалы қағаздардың есептік құнының олардың әділ құнынан асып кеткен кезінде:
|
|
Шығыс
|
7701
|
Бағалы қағаздар.
239. Кастодиан шарты негізінде қабылданған немесе кастодиан шарты негізінде қабылданған ақша есебінен сатып алынған бағалы қағаздардың құны шетел валютасымен көрсетілген жағдайда мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:
1) валюта айырбастаудың нарықтық бағамы көтерілген кезде:
|
|
Кіріс
|
7701
|
Бағалы қағаздар;
2) валюта айырбастаудың нарықтық бағамы төмендеген кезде:
|
|
Шығыс
|
7701
|
Бағалы қағаздар.
240. Эмитенттерге бағалы қағаздар бойынша есептелген сыйақыны және/немесе жарияланған дивидендтер төлеген кезде алынған ақша сомасына мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:
1) есептелген сыйақы (купон) сомасына:
|
|
Шығыс
|
7711
|
Сыйақы (бағалы қағаздар бойынша жеке қосалқы шот);
2) бұрын сатып алынған сыйақы (купон) сомасына:
|
|
Шығыс
|
7712
|
Бағалы қағаздар бойынша алдыңғы ұстаушыға есептелген сыйақы;
3) есептелген дивидендтер сомасына:
|
|
Шығыс
|
7710
|
Дивидендтер.
241. Кастодиан банк әрбір есепті күні халықаралық қаржы есептілігі стандарттарының және есеп саясатының талаптарына сәйкес сату үшін басқа да жиынтық кіріс арқылы әділ құнмен есептелінетін және амортизацияланған құнмен бағаланатын бағалы қағаздардың құнсыздануына тест өткізеді және мынадай бухгалтерлік жазбаларды жүзеге асырады:
1) бағалы қағаздардың құнсыздануынан болған шығынды тану кезінде:
|
|
Шығыс
|
7701
|
Бағалы қағаздар
|
|
|
7711
|
Сыйақы;
2) бағалы қағаздардың құнсыздануынан бұрын танылған шығынды қалпына келтіру кезінде:
|
|
Кіріс
|
7701
|
Бағалы қағаздар
|
|
|
7711
|
Сыйақы.
242. Кастодиан шарты негізінде қабылданған немесе кастодиан шарты негізінде қабылданған ақша есебінен сатып алынған бағалы қағаздарды өтеу немесе сату күні мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:
1) бағалы қағаздар құнына:
|
|
Шығыс
|
7701
|
Бағалы қағаздар;
2) бағалы қағаздар бойынша есептелген сыйақы сомасына:
|
|
Шығыс
|
7711
|
Сыйақы (бағалы қағаздар бойынша жеке қосалқы шот);
3) бұрын сатып алынған сыйақы сомасына:
|
|
Шығыс
|
7712
|
Бағалы қағаздар бойынша алдыңғы ұстаушыға есептелген сыйақы.
3-параграф. Кастодиан шартының негізінде қабылданған және салымдарға орналастырылған ақшаны немесе кастодиан шартының негізінде қабылданған салымдарды есепке алу
243. Кастодиан шарты негізінде қабылданған ақшаны банктердегі және банк операцияларының жекелеген түрлерін жүзеге асыратын ұйымдардағы салымдарға орналастыру кезінде мәміле бойынша шығындылықты ескере отырып, салым сомасына мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады:
|
|
Кіріс
|
7702
|
Басқа банктердегі салымдар.
244. Орналастырылған салым бойынша сыйақы есептеген кезде мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады:
|
|
Кіріс
|
7711
|
Сыйақы(салымдар бойынша жеке қосалқы шот).
245. Кастодиан шарты негізінде қабылданған немесе кастодиан шарты негізінде қабылданған ақша есебінен орналастырылған салымның құны шетел валютасымен көрсетілген жағдайда мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:
1) валюта айырбастаудың нарықтық бағамы көтерілген кезде:
|
|
Кіріс
|
7702
|
Басқа банктердегі салымдар
|
|
7711
|
Сыйақы (салымдар бойынша жеке қосалқы шот);
2) валюта айырбастаудың нарықтық бағамы төмендеген кезде:
|
|
|
Шығыс
|
7702
|
Басқа банктердегі салымдар
|
|
7711
|
Сыйақы (салымдар бойынша жеке қосалқы шот).
246. Кастодиан шарты негізінде қабылданған немесе кастодиан шарты негізінде қабылданған ақша есебінен орналастырылған салым бойынша сыйақы түскен кезде мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады:
|
|
|
Шығыс
|
7711
|
Сыйақы (салымдар бойынша жеке қосалқы шот).
247. Банк әр есепті күнге халықаралық қаржы есептілігі стандарттарының және есеп саясатының талаптарына сәйкес салымдардың құнсыздануына тест өткізеді және мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады:
1) салымдардың құнсыздануынан келген шығынды тану кезінде:
|
|
Шығыс
|
7702
|
Басқа банктердегі салымдар (провизияларды есепке алуға арналған қосалқы шот)
|
|
7711
|
Сыйақы (провизияларды есепке алуға арналған жеке қосалқы шот);
2) салымдардың құнсыздануынан бұрында болған шығынды қалпына келтіру кезінде:
|
|
|
Кіріс
|
7702
|
Басқа банктердегі салымдар (провизияларды есепке алуға арналған қосалқы шот)
|
|
7711
|
Сыйақы (провизияларды есепке алуға арналған жеке қосалқы шот).
248. Банктердегі немесе банк операцияларының жекелеген түрлерін жүзеге асыратын ұйымдардағы клиенттердің ақшасын қайтару кезінде мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:
1) салым сомасына:
|
|
|
Шығыс
|
7702
|
Басқа банктердегі салымдар;
2) сыйақы сомасына:
|
|
Шығыс
|
7711
|
Сыйақы (салымдар бойынша жеке қосалқы шот).
4-параграф. Кастодиан шартының негізінде қабылданған және аффинирленген бағалы металдарға орналастырылған ақшаны немесе кастодиан шартының негізінде қабылданған аффинирленген бағалы металдарды есепке алу
249. Кастодиан шарты негізінде қабылданған ақшаны аффинирленген бағалы металдарға орналастыру кезінде мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады:
|
|
Кіріс
|
7703
|
Аффинирленген бағалы металдар.
250. Аффинирленген бағалы металдардың әділ құны бойынша қайта бағалау жүргізу кезінде мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:
1) аффинирленген бағалы металдардың әділ құны олардың есептік құнынан асып кеткен кезде:
|
|
Кіріс
|
7703
|
Аффинирленген бағалы металдар;
2) аффинирленген бағалы металдардың есептік құны олардың әділ құнынан асып кеткен кезде:
|
|
Шығыс
|
7703
|
Аффинирленген бағалы металдар.
251. Аффинирленген бағалы металдарды металл шотқа орналастыру кезінде мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:
|
|
Шығыс
|
7703
|
Аффинирленген бағалы металдар;
және бір мезгілде:
|
|
Кіріс
|
7702
|
Басқа банктердегі салымдар.
252. Металл шоты шартының талаптарына сәйкес металл шоты бойынша сыйақы алу кезінде мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:
1) сыйақы есептеу кезінде:
|
|
Кіріс
|
7711
|
Сыйақы (салымдар бойынша жеке қосалқы шот);
2) сыйақы алу кезінде:
|
|
Шығыс
|
7711
|
Сыйақы (салымдар бойынша жеке қосалқы шот).
253. Металл шотын жабу және кастодиан шарты негізінде қабылданған немесе кастодиан шарты негізінде қабылданған ақшаның есебінен сатып алынған аффинирленген бағалы металдарды қайтару кезінде аффинирленген бағалы металдар сомасына мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:
|
|
Кіріс
|
7703
|
Аффинирленген бағалы металдар;
және бір мезгілде:
|
|
Шығыс
|
7702
|
Басқа банктердегі салымдар.
254. Кастодиан шарты негізінде қабылданған немесе кастодиан шарты негізінде қабылданған ақшаның есебінен сатып алынған аффинирленген бағалы металдарды сату кезінде аффинирленген бағалы металдар сомасына мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:
|
|
Шығыс
|
7703
|
Аффинирленген бағалы металдар.
5-параграф. Кастодиан шартының негізінде қабылданған және кастодиан шартының негізінде қабылданған ақша есебінен сатып алынған бағалы қағаздармен жүргізілетін РЕПО және кері РЕПО операцияларын
есепке алу
255. Кастодиан шарты негізінде қабылданған және кастодиан шарты негізінде қабылданған ақша есебінен сатып алынған бағалы қағаздармен кері РЕПО операцияларын ашу кезінде мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады:
|
|
Кіріс
|
7704
|
«Кері РЕПО» операциялары.
256. Кері РЕПО операциялары бойынша сыйақы есептеу кезінде сыйақы сомасына мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады:
|
|
Кіріс
|
7711
|
Сыйақы (кері РЕПО операциялары бойынша жеке қосалқы шот).
257. Кастодиан шарты негізінде қабылданған және кастодиан шарты негізінде қабылданған ақша есебінен сатып алынған бағалы қағаздармен кері РЕПО операцияларын жабу кезінде мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:
|
|
Шығыс
|
7704
|
Кері РЕПО» операциялары;
|
|
сыйақы сомасына:
|
||
|
Шығыс
|
7711
|
Сыйақы (кері РЕПО операциялары бойынша жеке қосалқы шот).
258. Кастодиан шарты негізінде қабылданған және кастодиан шарты негізінде қабылданған ақша есебінен сатып алынған бағалы қағаздармен РЕПО операцияларын ашу кезінде мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады:
|
|
Кіріс
|
7705
|
«РЕПО» операциялары».
259. РЕПО операциялары бойынша сыйақыны есептеу кезінде сыйақы сомасына мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады:
|
|
Кіріс
|
7711
|
Сыйақы (кері РЕПО операциялары бойынша жеке қосалқы шот).
260. Кастодиан шарты негізінде қабылданған және кастодиан шарты негізінде қабылданған ақша есебінен сатып алынған бағалы қағаздармен РЕПО операцияларын жабу кезінде мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:
|
|
Шығыс
|
7705
|
«РЕПО» операциялары»;
төленген сыйақы сомасына:
|
|
Шығыс
|
7711
|
Сыйақы (кері РЕПО операциялары бойынша жеке қосалқы шот).
6-параграф. Кастодиан шартының негізінде қабылданған және туынды қаржы құралдарына орналастырылған ақшаны және кастодиан шартының негізінде қабылданған туынды қаржы құралдарын есепке алу
261. Кастодиан шарты негізінде қабылданған активтерді туынды қаржы құралдарына орналастыру кезінде төленген ақша сомасына (опцион бойынша сыйақыларға) мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады:
|
|
Кіріс
|
7706
|
Туынды қаржы құралдары.
262. Туынды қаржы құралының әділ құны бойынша қайта бағалау жүргізу кезінде мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:
1) туынды қаржы құралының әділ құны көтерілген кезде:
|
|
Кіріс
|
7706
|
Туынды қаржы құралдары;
2) туынды қаржы құралының әділ құны төмендеген кезде:
|
|
Шығыс
|
7706
|
Туынды қаржы құралдары.
263. Егер туынды қаржы құралымен жасалған мәміле талаптарымен сыйақы есептеу және төлеу көзделген жағдайда мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:
1) сыйақы түрінде кірісті:
|
|
Кіріс
|
7711
|
Сыйақы;
сыйақы түрінде шығысты есептеу кезінде:
|
|
Шығыс
|
7711
|
Сыйақы;
2) сыйақы түрінде кірісті:
|
|
Шығыс
|
7711
|
Сыйақы;
сыйақы түрінде шығысты алған кезде:
|
|
Кіріс
|
7711
|
Сыйақы.
264. Кастодиан шарты негізінде қабылданған немесе кастодиан шарты негізінде қабылданған ақша есебінен сатып алынған, шетел валютасымен көрсетілген туынды қаржы құралы бойынша талаптарды және/немесе міндеттемелерді қайта бағалау кезінде мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:
1) валюта айырбастаудың нарықтық бағамы көтерілген кезде:
|
|
Кіріс
|
7706
|
Туынды қаржы құралдары;
2) валюта айырбастаудың нарықтық бағамы төмендетілген кезде:
|
|
Шығыс
|
7706
|
Туынды қаржы құралдары.
265. Туынды қаржы құралдарын валюталау (жабу) күні мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады:
|
|
Шығыс
|
7706
|
Туынды қаржы құралдары.
7-параграф. Кастодиан шартының негізінде қабылданған және заңды тұлғалардың жарғылық капиталына орналастырылған ақшаны
есепке алу
266. Кастодиан шарты негізінде қабылданған ақшаны заңды тұлғалардың жарғылық капиталына орналастыру кезінде мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады:
|
|
Кіріс
|
7707
|
Капиталға инвестициялар.
267. Заңды тұлғаның жарғылық капиталына қатысу үлесін сату кезінде мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады:
|
|
Шығыс
|
7707
|
Капиталға инвестициялар.
8-параграф. Кастодиан шартының негізінде қабылданған және негізгі құрал-жабдықтарға орналастырылған ақшаны есепке алу
268. Кастодиан шарты негізінде қабылданған ақшаны негізгі құрал-жабдықтарға орналастырған кезде мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады:
|
|
Кіріс
|
7708
|
Үйлерге, машиналарға, жабдыққа, көлік және басқа негізгі құрал-жабдықтарға инвестициялар.
269. Кастодиан шарты негізінде қабылданған ақша есебінен сатып алынған негізгі құрал-жабдықтардың әділ құны бойынша қайта бағалау кезінде мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:
1) оң айырма сомасына:
|
|
Кіріс
|
7708
|
Үйлерге, машиналарға, жабдыққа, көлік және басқа негізгі құрал-жабдықтарға инвестициялар;
2) теріс айырма сомасына:
|
|
Шығыс
|
7708
|
Үйлерге, машиналарға, жабдыққа, көлік және басқа негізгі құрал-жабдықтарға инвестициялар.
270. Кастодиан шарты негізінде қабылданған ақша есебінен сатып алынған негізгі құрал-жабдықтарды сату кезінде мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады:
|
|
Шығыс
|
7708
|
Үйлерге, машиналарға, жабдыққа, көлік және басқа негізгі құрал-жабдықтарға инвестициялар.
9-параграф. Кастодиан шартына сәйкес алынған активтерді есепке алу
271. Клиент кастодиан шартына сәйкес активтерді алған және (немесе) оның қолданылуын тоқтатқан кезде мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады:
|
|
Шығыс
|
7701
|
Бағалы қағаздар
|
|
|
7702
|
Басқа банктердегі салымдар
|
|
|
7703
|
Аффинирленген бағалы металдар
|
|
|
7704
|
«Кері РЕПО» операциялары
|
|
|
7705
|
«РЕПО» операциялары
|
|
|
7706
|
Туынды қаржы құралдары
|
|
|
7707
|
Капиталға инвестициялар
|
|
|
7708
|
Үйлерге, машиналарға, жабдыққа, көлік және басқа негізгі құрал-жабдықтарға инвестициялар.
|
16-тарау. Кастодиан шартының негізінде қабылданған зейнетақы активтерін есепке алу
1-параграф. Зейнетақы жарналарын, сондай-ақ зейнетақы жинақтарының төлемдері мен аударымдарын бірыңғай жинақтаушы зейнетақы қорына және басқа да ерікті жинақтаушы зейнетақы қорларына есепке алу
272. Салымшылардың зейнетақы жарналары ерікті жинақтаушы зейнетақы қорының банктік инвестициялық шотына келіп түскен кезде мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады:
|
Дт
|
1051
|
Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот
|
|
1052
|
Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар
|
|
|
2013
|
Басқа банктердің корреспонденттік шоттары
|
|
|
Кт
|
2202
|
Кастодиандық шарттардың талаптарына сәйкес клиенттердің ақшасын есепке алуға арналған ағымдағы шоттардағы инвестицияланбаған қалдық (банктік инвестициялық шот).
273. Зейнетақы жинақтарын бірыңғай жинақтаушы зейнетақы қорына, ерікті жинақтаушы зейнетақы қорларына және зейнетақы төлемдерін алушыларға қызмет көрсететін банктерге ерікті жинақтаушы зейнетақы қорының зейнетақы төлемдерінің банктік шотынан аударуды жүзеге асыру кезінде кастодиандық шартқа сәйкес мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:
1) ерікті жинақтаушы зейнетақы қорының банктік инвестициялық шотынан соманы ерікті жинақтаушы зейнетақы қорының зейнетақы төлемдерінің банк шотына аудару бойынша:
|
|
Дт
|
2202
|
Кастодиандық шарттардың талаптарына сәйкес клиенттердің ақшасын есепке алуға арналған ағымдағы шоттардағы инвестицияланбаған қалдық (банктік инвестициялық шот)
|
|
Кт
|
2202
|
Кастодиандық шарттар талаптарында клиенттердің ақшасын есепке алуға арналған ағымдағы шоттардағы инвестицияланбаған қалдық (зейнетақы төлемдерінің банк шоты);
2) зейнетақы төлемдерін алушыға қызмет көрсететін банктің шотына соманы аудару бойынша:
|
|
Дт
|
2202
|
Кастодиандық шарттардың талаптарына сәйкес клиенттердің ақшасын есепке алуға арналған ағымдағы шоттардағы инвестицияланбаған қалдық (зейнетақы төлемдерінің банк шоты);
|
|
Кт
|
1052
|
Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар
|
|
2013
|
Басқа банктердің корреспонденттік шоттары.
274. Ерікті жинақтаушы зейнетақы қорының банктік инвестициялық шотына келіп түскен және қате есепке алынды деп танылған соманы қайтару кезінде мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады:
|
|
|
Дт
|
2202
|
Кастодиандық шарттардың талаптарына сәйкес клиенттердің ақшасын есепке алуға арналған ағымдағы шоттардағы инвестицияланбаған қалдық (зейнетақы төлемдерінің банк шоты);
|
|
Кт
|
1052
|
Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар
|
|
2011
|
Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкінің корреспонденттік шоттары
|
|
|
2013
|
Басқа банктердің корреспонденттік шоттары.
275. Кастодиан шарты негізінде қабылданған ақшаны орналастыру, инвестициялық кіріс (шығыс) алу және зейнетақы активтерімен өзге де операцияларды жасау кезінде осы Нұсқаулықта көзделген бухгалтерлік жазбалардан басқа 1051 «Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот», 1052 «Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар», 2011 «Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкінің корреспонденттік шоттары», 2013 «Басқа банктердің корреспонденттік шоттары» баланстық шоттарының дебеті және (немесе) кредиті және тиісінше 2202 «Кастодиандық шарттардың талаптарына сәйкес клиенттердің ақшасын есепке алуға арналған ағымдағы шоттардағы инвестицияланбаған қалдық» баланстық шотының кредиті және (немесе) дебеті бойынша бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады.
2-параграф. Кастодиан шартының негізінде қабылданған және бағалы қағаздарға орналастырылған зейнетақы активтерін есепке алу
276. Ерікті жинақтаушы зейнетақы қорының зейнетақы активтерін және кастодиандық шарт негізінде қабылданған инвестициялық портфельді басқаруды жүзеге асыратын ұйымның сенімгерлік басқаруындағы бірыңғай жинақтаушы зейнетақы қорының зейнетақы активтерін бағалы қағаздарға орналастырған кезде мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:
бағалы қағаздарды сатып алу сомасына:
|
|
|
Кіріс
|
7401
|
Қазақстан Республикасының қысқа мерзімді мемлекеттік бағалы қағаздары
|
|
7403
|
Қазақстан Республикасының ұзақ мерзімді мемлекеттік бағалы қағаздары
|
|
|
7404
|
Қазақстан қор биржасының ресми тізіміне енгізілген мемлекеттік емес эмиссиялық бағалы қағаздар
|
|
|
7405
|
Халықаралық қаржы ұйымдарының бағалы қағаздары
|
|
|
7407
|
Басқа да зейнетақы активтері;
сатып алынған сыйақы (купон) сомасына:
|
|
|
Кіріс
|
7408
|
Зейнетақы активтері орналастырылған Қазақстан Республикасының қысқа мерзімді мемлекеттік бағалы қағаздары бойынша есептелген сыйақы (купон, дисконт/сыйлықақы)
|
|
7409
|
Зейнетақы активтері орналастырылған Қазақстан Республикасының ұзақ мерзімді мемлекеттік бағалы қағаздары бойынша есептелген сыйақы (купон, дисконт/сыйлықақы)
|
|
|
7410
|
Қазақстан қор биржасының ресми тізіміне енгізілген, зейнетақы активтері орналастырылған мемлекеттік емес эмиссиялық бағалы қағаздар бойынша есептелген сыйақы (купон, дисконт/сыйлықақы)
|
|
|
7411
|
Зейнетақы активтері орналастырылған халықаралық қаржы ұйымдарының бағалы қағаздары бойынша есептелген сыйақы (купон, дисконт/сыйлықақы).
277. Зейнетақы активтерін уақтылы орналастырмағаны үшін есептелген өсімпұл сомасын ерікті жинақтаушы зейнетақы қорының банктік инвестициялық шотына есепке алған кезде мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады:
|
|
|
Дт
|
1051
|
Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот
|
|
1052
|
Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар
|
|
|
Кт
|
2012
|
Шетелдік орталық банктердің корреспонденттік шоттары
|
|
2013
|
Басқа банктердің корреспонденттік шоттары
|
|
|
2202
|
Кастодиандық шарттардың талаптарына сәйкес клиенттердің ақшасын есепке алуға арналған ағымдағы шоттардағы инвестицияланбаған қалдық (банктік инвестициялық шот).
278. Кастодиан шартының негізінде қабылданған зейнетақы активтерінің есебінен сатып алынған бағалы қағаздар бойынша сыйақы және/немесе дивидендтер есептеу кезінде мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады:
|
|
|
Кіріс
|
7408
|
Зейнетақы активтері орналастырылған Қазақстан Республикасының қысқа мерзімді мемлекеттік бағалы қағаздары бойынша есептелген сыйақы (купон, дисконт/сыйлықақы)
|
|
7409
|
Зейнетақы активтері орналастырылған Қазақстан Республикасының ұзақ мерзімді мемлекеттік бағалы қағаздары бойынша есептелген сыйақы (купон, дисконт/сыйлықақы)
|
|
|
7410
|
Зейнетақы активтері орналастырылған Қазақстан қор биржасының ресми тізіміне енгізілген мемлекеттік емес эмиссиялық бағалы қағаздары бойынша есептелген сыйақы (купон, дисконт/сыйлықақы)
|
|
|
7411
|
Зейнетақы активтері орналастырылған халықаралық қаржы ұйымдарының бағалы қағаздары бойынша есептелген сыйақы (купон, дисконт/сыйлықақы)
|
|
|
7413
|
Зейнетақы активтері орналастырылған басқа да қаржы активтері бойынша есептелген сыйақы.
279. Кастодиан шарты негізінде қабылданған зейнетақы активтері есебінен сатып алынған, әділ құны бойынша бағаланатын бағалы қағаздардың құнын қайта бағалау кезінде мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:
1) бағалы қағаздардың әділ құны олардың есептік құнынан асып кеткен кезде:
|
|
|
Кіріс
|
7401
|
Қазақстан Республикасының қысқа мерзімді мемлекеттік бағалы қағаздары
|
|
7403
|
Қазақстан Республикасының ұзақ мерзімді мемлекеттік бағалы қағаздары
|
|
|
7404
|
Қазақстан қор биржасының ресми тізіміне енгізілген мемлекеттік емес эмиссиялық бағалы қағаздар
|
|
|
7405
|
Халықаралық қаржы ұйымдарының бағалы қағаздары
|
|
|
7407
|
Басқа да зейнетақы активтері;
2) бағалы қағаздардың есептік құны олардың әділ құнынан асып кеткен кезде:
|
|
|
Шығыс
|
7401
|
Қазақстан Республикасының қысқа мерзімді мемлекеттік бағалы қағаздары
|
|
7403
|
Қазақстан Республикасының ұзақ мерзімді мемлекеттік бағалы қағаздары
|
|
|
7404
|
Қазақстан қор биржасының ресми тізіміне енгізілген мемлекеттік емес эмиссиялық бағалы қағаздар
|
|
|
7405
|
Халықаралық қаржы ұйымдарының бағалы қағаздары
|
|
|
7407
|
Басқа да зейнетақы активтері.
280. Егер кастодиан шарты негізінде қабылданған зейнетақы активтерінің есебінен сатып алынған бағалы қағаздардың құны шетел валютасында көрсетілген жағдайда мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:
1) валюта айырбастаудың нарықтық бағамы көтерілген кезде:
|
|
|
Кіріс
|
7401
|
Қазақстан Республикасының қысқа мерзімді мемлекеттік бағалы қағаздары
|
|
|
7403
|
Қазақстан Республикасының ұзақ мерзімді мемлекеттік бағалы қағаздары
|
|
|
7404
|
Қазақстан қор биржасының ресми тізіміне енгізілген мемлекеттік емес эмиссиялық бағалы қағаздар
|
|
|
7405
|
Халықаралық қаржы ұйымдарының бағалы қағаздары
|
|
|
7407
|
Басқа да зейнетақы активтері
|
|
|
7408
|
Зейнетақы активтері орналастырылған Қазақстан Республикасының қысқа мерзімді мемлекеттік бағалы қағаздары бойынша есептелген сыйақы (купон, дисконт/сыйлықақы)
|
|
|
7409
|
Зейнетақы активтері орналастырылған Қазақстан Республикасының ұзақ мерзімді мемлекеттік бағалы қағаздары бойынша есептелген сыйақы (купон, дисконт/сыйлықақы)
|
|
|
7410
|
Зейнетақы активтері орналастырылған Қазақстан қор биржасының ресми тізіміне енгізілген мемлекеттік емес эмиссиялық бағалы қағаздары бойынша есептелген сыйақы (купон, дисконт/сыйлықақы)
|
|
|
7411
|
Зейнетақы активтері орналастырылған халықаралық қаржы ұйымдарының бағалы қағаздары бойынша есептелген сыйақы (купон, дисконт/сыйлықақы)
|
|
|
7413
|
Зейнетақы активтері орналастырылған басқа да қаржы активтері бойынша есептелген сыйақы;
2) валюта айырбастаудың нарықтық бағамы төмендеген кезде:
|
|
Шығыс
|
7401
|
Қазақстан Республикасының қысқа мерзімді мемлекеттік бағалы қағаздары
|
|
|
7403
|
Қазақстан Республикасының ұзақ мерзімді мемлекеттік бағалы қағаздары
|
|
|
7404
|
Қазақстан қор биржасының ресми тізіміне енгізілген мемлекеттік емес эмиссиялық бағалы қағаздар
|
|
|
7405
|
Халықаралық қаржы ұйымдарының бағалы қағаздары
|
|
|
7407
|
Басқа да зейнетақы активтері
|
|
|
7408
|
Зейнетақы активтері орналастырылған Қазақстан Республикасының қысқа мерзімді мемлекеттік бағалы қағаздары бойынша есептелген сыйақы (купон, дисконт/сыйлықақы)
|
|
|
7409
|
Зейнетақы активтері орналастырылған Қазақстан Республикасының ұзақ мерзімді мемлекеттік бағалы қағаздары бойынша есептелген сыйақы (купон, дисконт/сыйлықақы)
|
|
|
7410
|
Зейнетақы активтері орналастырылған Қазақстан қор биржасының ресми тізіміне енгізілген мемлекеттік емес эмиссиялық бағалы қағаздары бойынша есептелген сыйақы (купон, дисконт/сыйлықақы)
|
|
|
7411
|
Зейнетақы активтері орналастырылған халықаралық қаржы ұйымдарының бағалы қағаздары бойынша есептелген сыйақы (купон, дисконт/сыйлықақы)
|
|
|
7413
|
Зейнетақы активтері орналастырылған басқа да қаржы активтері бойынша есептелген сыйақы.
281. Эмитент кастодиан шарты негізінде қабылданған зейнетақы активтерінің есебінен сатып алынған бағалы қағаздар бойынша сыйақы және/немесе дивидендтер төлеген күні сыйақы және дивидендтер сомасына мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады:
|
|
Шығыс
|
7408
|
Зейнетақы активтері орналастырылған Қазақстан Республикасының қысқа мерзімді мемлекеттік бағалы қағаздары бойынша есептелген сыйақы (купон, дисконт/сыйлықақы)
|
|
7409
|
Зейнетақы активтері орналастырылған Қазақстан Республикасының ұзақ мерзімді мемлекеттік бағалы қағаздары бойынша есептелген сыйақы (купон, дисконт/сыйлықақы)
|
|
|
7410
|
Зейнетақы активтері орналастырылған Қазақстан қор биржасының ресми тізіміне енгізілген мемлекеттік емес эмиссиялық бағалы қағаздары бойынша есептелген сыйақы (купон, дисконт/сыйлықақы)
|
|
|
7411
|
Зейнетақы активтері орналастырылған халықаралық қаржы ұйымдарының бағалы қағаздары бойынша есептелген сыйақы (купон, дисконт/сыйлықақы)
|
|
|
7413
|
Зейнетақы активтері орналастырылған басқа да қаржы активтері бойынша есептелген сыйақы;
сатып алынған сыйақы (купон) сомасына:
|
|
|
Шығыс
|
7408
|
Зейнетақы активтері орналастырылған Қазақстан Республикасының қысқа мерзімді мемлекеттік бағалы қағаздары бойынша есептелген сыйақы (купон, дисконт/сыйлықақы)
|
|
7409
|
Зейнетақы активтері орналастырылған Қазақстан Республикасының ұзақ мерзімді мемлекеттік бағалы қағаздары бойынша есептелген сыйақы (купон, дисконт/сыйлықақы)
|
|
|
7410
|
Зейнетақы активтері орналастырылған Қазақстан қор биржасының ресми тізіміне енгізілген мемлекеттік емес эмиссиялық бағалы қағаздары бойынша есептелген сыйақы (купон, дисконт/сыйлықақы)
|
|
|
7411
|
Зейнетақы активтері орналастырылған халықаралық қаржы ұйымдарының бағалы қағаздары бойынша есептелген сыйақы (купон, дисконт/сыйлықақы).
282. Әрбір есепті күнге банк амортизацияланған құны бойынша бағаланатын бағалы қағаздардың құнсыздануына тест жүргізеді және мынадай бухгалтерлік жазбаларды жүзеге асырады:
1) бағалы қағаздардың құнсыздануынан болған шығынды тану кезінде:
|
|
|
Шығыс
|
7401
|
Қазақстан Республикасының қысқа мерзімді мемлекеттік бағалы қағаздары
|
|
7403
|
Қазақстан Республикасының ұзақ мерзімді мемлекеттік бағалы қағаздары
|
|
|
7404
|
Қазақстан қор биржасының ресми тізіміне енгізілген мемлекеттік емес эмиссиялық бағалы қағаздар
|
|
|
7405
|
Халықаралық қаржы ұйымдарының бағалы қағаздары»
|
|
|
7408
|
Зейнетақы активтері орналастырылған Қазақстан Республикасының қысқа мерзімді мемлекеттік бағалы қағаздары бойынша есептелген сыйақы (купон, дисконт/сыйлықақы)
|
|
|
7409
|
Зейнетақы активтері орналастырылған Қазақстан Республикасының ұзақ мерзімді мемлекеттік бағалы қағаздары бойынша есептелген сыйақы (купон, дисконт/сыйлықақы)
|
|
|
7410
|
Қазақстан қор биржасының ресми тізіміне енгізілген, зейнетақы активтері орналастырылған мемлекеттік емес эмиссиялық бағалы қағаздар бойынша есептелген сыйақы (купон, дисконт/сыйлықақы)
|
|
|
7411
|
Зейнетақы активтері орналастырылған халықаралық қаржы ұйымдарының бағалы қағаздары бойынша есептелген сыйақы (купон, дисконт/сыйлықақы)
|
|
|
7413
|
Зейнетақы активтері орналастырылған басқа да қаржылық активтер бойынша есептелген сыйақы;
2) бағалы қағаздардың құнсыздануынан бұрын танылған шығынды қалпына келтіру кезінде:
|
|
|
Кіріс
|
7401
|
Қазақстан Республикасының қысқа мерзімді мемлекеттік бағалы қағаздары
|
|
7403
|
Қазақстан Республикасының ұзақ мерзімді мемлекеттік бағалы қағаздары
|
|
|
7404
|
Қазақстан қор биржасының ресми тізіміне енгізілген мемлекеттік емес эмиссиялық бағалы қағаздар
|
|
|
7405
|
Халықаралық қаржы ұйымдарының бағалы қағаздары
|
|
|
7408
|
Зейнетақы активтері орналастырылған Қазақстан Республикасының қысқа мерзімді мемлекеттік бағалы қағаздары бойынша есептелген сыйақы (купон, дисконт/сыйлықақы)
|
|
|
7409
|
Зейнетақы активтері орналастырылған Қазақстан Республикасының ұзақ мерзімді мемлекеттік бағалы қағаздары бойынша есептелген сыйақы (купон, дисконт/сыйлықақы)
|
|
|
7410
|
Қазақстан қор биржасының ресми тізіміне енгізілген, зейнетақы активтері орналастырылған мемлекеттік емес эмиссиялық бағалы қағаздар бойынша есептелген сыйақы (купон, дисконт/сыйлықақы)
|
|
|
7411
|
Зейнетақы активтері орналастырылған халықаралық қаржы ұйымдарының бағалы қағаздары бойынша есептелген сыйақы (купон, дисконт/сыйлықақы)
|
|
|
7413
|
Зейнетақы активтері орналастырылған басқа да қаржылық активтер бойынша есептелген сыйақы.
283. Кастодиан шартының негізінде қабылданған зейнетақы активтерінің есебінен сатып алынған бағалы қағаздарды өтеу немесе сату күні мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:
|
|
|
Шығыс
|
7401
|
Қазақстан Республикасының қысқа мерзімді мемлекеттік бағалы қағаздары
|
|
7403
|
Қазақстан Республикасының ұзақ мерзімді мемлекеттік бағалы қағаздары
|
|
|
7404
|
Қазақстан қор биржасының ресми тізіміне енгізілген мемлекеттік емес эмиссиялық бағалы қағаздар
|
|
|
7405
|
Халықаралық қаржы ұйымдарының бағалы қағаздары
|
|
|
7407
|
«Басқа да зейнетақы активтері»;
бағалы қағаздар бойынша есептелген сыйақы сомасына:
|
|
|
Шығыс
|
7408
|
Зейнетақы активтері орналастырылған Қазақстан Республикасының қысқа мерзімді мемлекеттік бағалы қағаздары бойынша есептелген сыйақы (купон, дисконт/сыйлықақы)
|
|
7409
|
Зейнетақы активтері орналастырылған Қазақстан Республикасының ұзақ мерзімді мемлекеттік бағалы қағаздары бойынша есептелген сыйақы (купон, дисконт/сыйлықақы)
|
|
|
7410
|
Зейнетақы активтері орналастырылған Қазақстан қор биржасының ресми тізіміне енгізілген мемлекеттік емес эмиссиялық бағалы қағаздар бойынша есептелген сыйақы (купон, дисконт/сыйлықақы)
|
|
|
7411
|
Зейнетақы активтері орналастырылған халықаралық қаржы ұйымдарының бағалы қағаздары бойынша есептелген сыйақы (купон, дисконт/сыйлықақы)
|
|
|
7413
|
Зейнетақы активтері орналастырылған басқа да қаржы активтері бойынша есептелген сыйақы;
сатып алынған сыйақы сомасына:
|
|
|
Шығыс
|
7408
|
Зейнетақы активтері орналастырылған Қазақстан Республикасының қысқа мерзімді мемлекеттік бағалы қағаздары бойынша есептелген сыйақы (купон, дисконт/сыйлықақы)
|
|
7409
|
Зейнетақы активтері орналастырылған Қазақстан Республикасының ұзақ мерзімді мемлекеттік бағалы қағаздары бойынша есептелген сыйақы (купон, дисконт/сыйлықақы)
|
|
|
7410
|
Зейнетақы активтері орналастырылған Қазақстан қор биржасының ресми тізіміне енгізілген мемлекеттік емес эмиссиялық бағалы қағаздар бойынша есептелген сыйақы (купон, дисконт/сыйлықақы)
|
|
|
7411
|
Зейнетақы активтері орналастырылған халықаралық қаржы ұйымдарының бағалы қағаздары бойынша есептелген сыйақы (купон, дисконт/сыйлықақы).
3-параграф. Банктердегі және Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі салымдарға орналастырылған зейнетақы активтерімен жасалған операцияларды есепке алу
284. Ерікті жинақтаушы зейнетақы қорының зейнетақы активтерін және инвестициялық портфельді басқаруды жүзеге асыратын ұйымның сенімгерлік басқаруындағы бірыңғай жинақтаушы зейнетақы қорының зейнетақы активтерін банктердегі және Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі салымдарға мәміле бойынша шығындылықты ескере отырып, салым сомасына орналастырған кезде мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады:
|
|
|
Кіріс
|
7406
|
Басқа банктердегі салымдар.
285. Банктерде және Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкінде орналастырылған салымдар бойынша сыйақыны есептеу кезінде мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады:
|
|
Кіріс
|
7412
|
Зейнетақы активтері орналастырылған басқа банктердегі салымдар бойынша есептелген сыйақы.
286. Егер банктердегі және Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі салымдар шетел валютасында орналастырылған жағдайда мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:
1) валюта айырбастаудың нарықтық бағамы көтерілген кезде:
|
|
Кіріс
|
7406
|
Басқа банктердегі салымдар
|
|
|
7412
|
Зейнетақы активтері орналастырылған басқа банктердегі салымдар бойынша есептелген сыйақы;
2) валюта айырбастаудың нарықтық бағамы төмендеген кезде:
|
|
Шығыс
|
7406
|
Басқа банктердегі салымдар
|
|
|
7412
|
Зейнетақы активтері орналастырылған басқа банктердегі салымдар бойынша есептелген сыйақы;
287. Банктердегі және Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі орналастырылған салымдар бойынша сыйақы түскен кезде мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады:
|
|
Шығыс
|
7412
|
Зейнетақы активтері орналастырылған басқа банктердегі салымдар бойынша есептелген сыйақы.
288. Әрбір есепті күнге банк салымдарының құнсыздануына тест жүргізеді және мынадай бухгалтерлік жазбаларды жүзеге асырады:
1) салымдардың құнсыздануынан шығынды тану кезінде:
|
|
Шығыс
|
7406
|
Басқа банктердегі салымдар
|
|
7412
|
Зейнетақы активтері орналастырылған басқа банктердегі салымдар бойынша есептелген сыйақы;
2) салымдардың құнсыздануынан бұрын танылған шығынды қалпына келтіру кезінде:
|
|
|
Кіріс
|
7406
|
Басқа банктердегі салымдар
|
|
7412
|
Зейнетақы активтері орналастырылған басқа банктердегі салымдар бойынша есептелген сыйақы.
289. Банктердегі және Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі салымдарға орналастырылған зейнетақы активтерін қайтару кезінде мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:
1) салым сомасына:
|
|
|
Шығыс
|
7406
|
Басқа банктердегі салымдар;
2) сыйақы сомасына:
|
|
Шығыс
|
7412
|
Зейнетақы активтері орналастырылған басқа банктердегі салымдар бойынша есептелген сыйақы.
4-параграф. Кастодиандық қызметтен кіріс пен шығысты есепке алу
290. Ерікті жинақтаушы зейнетақы қоры мен кастодиан-банк арасында жасалған кастодиан шартына сәйкес, кастодиан-банктің есеп саясатында белгіленген мерзімде ерікті жинақтаушы зейнетақы қорына кастодиандық қызмет көрсету үшін сыйақы (кіріс) сомасын есептеу, сондай-ақ ақша аударымдары бойынша комиссиялық шығыс және басқа шығыс сомасын есептеу жүргізіледі және мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады:
|
|
Дт
|
1819
|
Бағалы қағаздар нарығындағы кәсіби қызмет бойынша есептелген комиссиялық кіріс
|
|
Кт
|
4609
|
Бағалы қағаздар нарығындағы кәсіби қызмет боынша комиссиялық кіріс.
291. Бірыңғай жинақтаушы зейнетақы қоры, инвестициялық портфельді басқарушы және кастодиан-банк арасында жасалған кастодиан шартына сәйкес кастодиан-банктің есеп саясатында айқындалған мерзімдерде инвестициялық портфельді басқарушыға кастодиандық қызмет көрсеткені үшін сыйақы (кіріс) сомасын есептеу, сондай-ақ ақша аударымдары мен басқа да шығыс бойынша комиссиялық шығыс сомасын есептеу жүргізіледі және мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады:
|
|
Дт
|
1819
|
Бағалы қағаздар нарығындағы кәсіби қызмет бойынша есептелген комиссиялық кіріс
|
|
Кт
|
4609
|
Бағалы қағаздар нарығындағы кәсіби қызметтен комиссиялық кіріс.
292. Инвестициялық портфельді басқарушының, ерікті жинақтаушы зейнетақы қорының кастодиан шартына сәйкес өтеуге жататын бағалы қағаздар нарығына кәсіби қатысушылардың көрсетілетін қызметтеріне және басқа да шеккен шығысына ақы төлеу кезінде мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады:
|
|
Дт
|
1860
|
Банк қызметі бойынша басқа да дебиторлар
|
|
Кт
|
1051
|
Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот
|
|
1052
|
Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар.
293. Инвестициялық портфельді басқарушы, ерікті жинақтаушы зейнетақы қоры кастодиан-банк жүргізген, кастодиан шартына сәйкес өтелуге тиіс шығысты өтеу және төлеу, сондай-ақ кастодиан-банктің комиссиялық сыйақысының есептелген сомасын төлеу кезінде мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады:
|
|
|
Дт
|
2202
|
Кастодиандық шарттардың талаптарына сәйкес клиенттердің ақшасын есепке алуға арналған ағымдағы шоттардағы инвестицияланбаған қалдық
|
|
Кт
|
1819
|
Бағалы қағаздар нарығындағы кәсіби қызмет бойынша есептелген комиссиялық кіріс
|
|
1860
|
Банк қызметі бойынша басқа да дебиторлар.
294. Инвестициялық портфельді басқарушы, ерікті жинақтаушы зейнетақы қоры есептелген сыйақы бойынша төлемдерді кешіктірген кезде мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:
ерікті жинақтаушы зейнетақы қорына кастодиан шарты негізінде көрсетілген қызметтер үшін есептелген, бірақ өтелмеген сыйақы сомасына:
|
|
|
Дт
|
1839
|
Бағалы қағаздар нарығындағы кәсіби қызмет бойынша мерзімі өткен комиссиялық кіріс
|
|
Кт
|
1819
|
Бағалы қағаздар нарығындағы кәсіби қызмет бойынша есептелген комиссиялық кіріс
|
|
1860
|
Банк қызметі бойынша басқа да дебиторлар;
тұрақсыздық айыбы (айыппұл, өсімпұл) сомасына:
|
|
|
Дт
|
1860
|
Банк қызметі бойынша басқа да дебиторлар
|
|
Кт
|
4900
|
Тұрақсыздық айыбы (айыппұл, өсімпұл).
295. Инвестициялық портфельді басқарушыға, ерікті жинақтаушы зейнетақы қорына кастодиан шарты негізінде көрсетілген қызметтер үшін есептелген мерзімі өткен сыйақыны, сондай-ақ тұрақсыздық айыбының (айыппұлдың, өсімпұлдың) есептелген сомасын өтеу кезінде мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:
1) есептелген мерзімі өткен сыйақы сомасына:
|
|
Дт
|
2202
|
Кастодиандық шарттардың талаптарына сәйкес клиенттердің ақшасын есепке алуға арналған ағымдағы шоттардағы инвестицияланбаған қалдық
|
|
Кт
|
1839
|
Бағалы қағаздар нарығындағы кәсіби қызмет бойынша мерзімі өткен комиссиялық кіріс;
2) тұрақсыздық айыбы (айыппұл, өсімпұл) сомасына:
|
|
Дт
|
2202
|
Кастодиандық шарттардың талаптарына сәйкес клиенттердің ақшасын есепке алуға арналған ағымдағы шоттардағы инвестицияланбаған қалдық
|
|
Кт
|
1860
|
Банк қызметі бойынша басқа да дебиторлар.
|
17-тарау. Кастодиан шартының негізінде қабылданған өзге де активтердің бухгалтерлік есебі
296. Егер кастодиан шартында банктің кастодиан шарты негізінде берілген активтерді бухгалтерлік есебін жүргізу бойынша қызметтерді көрсетуі көзделмеген жағдайда, осы активтерді есепке алу номиналды құны немесе № 7363 «Кастодиандық қызмет көрсетілетін клиенттердің активтері» шотындағы шартты бірлік бойынша жүзеге асырылады.
297. Егер кастодиан шартының талаптарымен кастодиан шарты негізінде қабылданған активтерді бухгалтерлік есебін жүргізу көзделген жағдайда, бухгалтерлік есебі осы Нұсқаулықтың 11-тарауы нда көзделген тәртіппен жүзеге асырылады.
18-тарау. Ислам банкінің инвестициялық депозиттер бойынша операцияларының бухгалтерлік есебі
1-параграф. Инвестициялық депозит бойынша операцияларды есепке алу
298. Банк жеке немесе заңды тұлғалардан инвестициялық депозит туралы шарт бойынша инвестициялық депозит қабылдаған кезде, инвестициялық депозит шарты бойынша қабылданған ақша сомасына мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:
1) баланстық шоттарда:
|
Дт
|
1001
|
Кассадағы қолма-қол ақша
|
|
1051
|
Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот
|
|
|
1052
|
Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар
|
|
|
Кт
|
2203
|
Заңды тұлғалардың ағымдағы шоттары
|
|
2204
|
Жеке тұлғалардың ағымдағы шоттары
|
|
|
2205
|
Жеке тұлғалардың талап етуге дейінгі салымдары
|
|
|
2211
|
Заңды тұлғалардың талап етуге дейінгі салымдары;
клиенттердің ақшасын біріктірген жағдайда:
|
|
|
Дт
|
2203
|
Заңды тұлғалардың ағымдағы шоттары
|
|
2204
|
Жеке тұлғалардың ағымдағы шоттары
|
|
|
2205
|
Жеке тұлғалардың талап етуге дейінгі салымдары
|
|
|
2211
|
Заңды тұлғалардың талап етуге дейінгі салымдары
|
|
|
Кт
|
2245
|
Инвестициялық депозиттер;
2) баланстан тыс шоттарда:
|
|
Дт
|
7801
|
Банктің клиенттердің ақшалай қаражатын есепке алу шоты
|
|
Кт
|
7831
|
Инвестициялық депозит бойынша міндеттеме.
299. Банк инвестициялық депозит туралы шарт бойынша қабылданған ақшаны пайдаланған кезде мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады:
|
|
Дт
|
2203
|
Заңды тұлғалардың ағымдағы шоттары
|
|
2204
|
Жеке тұлғалардың ағымдағы шоттары
|
|
|
2205
|
Жеке тұлғалардың талап етуге дейінгі салымдары
|
|
|
2211
|
Заңды тұлғалардың талап етуге дейінгі салымдары
|
|
|
2245
|
Инвестициялық депозиттер
|
|
|
Кт
|
1051
|
Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот
|
|
1052
|
Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар.
300. Банкке инвестициялық депозитті инвестициялау нәтижесінде сатып алынған активтерден ақша түскен кезде мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады:
|
|
|
Дт
|
1051
|
Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот
|
|
1052
|
Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар
|
|
|
Кт
|
2203
|
Заңды тұлғалардың ағымдағы шоттары
|
|
2204
|
Жеке тұлғалардың ағымдағы шоттары
|
|
|
2205
|
Жеке тұлғалардың талап етуге дейінгі салымдары
|
|
|
2211
|
Заңды тұлғалардың талап етуге дейінгі салымдары
|
|
|
2245
|
Инвестициялық депозиттер
2-параграф. Инвестициялық депозит туралы шарт бойынша қабылдаған, аффинирленген бағалы металдарға орналастырылған ақшаны есепке алу
301. Инвестициялық депозит туралы шарт бойынша қабылдаған ақшаны металл шотты аша отырып аффинирленген бағалы металдарға орналастырылған кезде мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады:
|
|
|
Дт
|
7802
|
Аффинирленген бағалы металдар
|
|
Кт
|
7801
|
Банктің клиенттердің ақшалай қаражатын есепке алу шоты.
302. Банктің есеп саясатында белгіленген кезеңділікпен аффинирленген бағалы металдардың әділ құны бойынша қайта бағалау жүргізілген кезде, мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:
1) аффинирленген бағалы металдардың әділ құны олардың есепке алу құнынан асқан кезде:
|
|
Дт
|
7802
|
Аффинирленген бағалы металдар
|
|
Кт
|
7868
|
Активтерді әділ құны бойынша қайта бағалаудан кіріс;
2) аффинирленген бағалы металдардың есепке алу құны олардың әділ құнынан асқан кезде:
|
|
Дт
|
7887
|
Активтерді әділ құны бойынша қайта бағалаудан шығыс
|
|
Кт
|
7802
|
Аффинирленген бағалы металдар.
303. Металл шот шартына сәйкес металл шот бойынша сыйақы есептеген кезде мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады:
|
|
Дт
|
7807
|
Сыйақы
|
|
Кт
|
7862
|
Сыйақы түріндегі кіріс.
304. Металл шот бойынша есептелген сыйақы алған кезде мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады:
|
|
Дт
|
7801
|
Банктің клиенттердің ақшалай қаражатын есепке алу шоты
|
|
Кт
|
7807
|
Сыйақы.
305. Аффинирленген бағалы металдарды сатқан кезде мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:
1) аффинирленген бағалы металдардың құнына:
|
|
Дт
|
7801
|
Банктің клиенттердің ақшалай қаражатын есепке алу шоты
|
|
Кт
|
7802
|
Аффинирленген бағалы металдар;
2) аффинирленген бағалы металдардың сату бағасы мен олардың есепке алу құны арасында оң айырма туындаған кезде:
|
|
Дт
|
7801
|
Банктің клиенттердің ақшалай қаражатын есепке алу шоты
|
|
Кт
|
7863
|
Активтерді сатып алу-сатудан кіріс;
3) аффинирленген бағалы металдарды сату бағасы мен олардың есепке алу құны арасында теріс айырма туындаған кезде:
|
|
Дт
|
7883
|
Активтерді сатып алу-сатудан шығыс
|
|
Кт
|
7802
|
Аффинирленген бағалы металдар.
3-параграф. Инвестициялық депозит туралы шарт бойынша қабылдаған, ислам бағалы қағаздарына орналастырылған ақшаны есепке алу
306. Инвестициялық депозит туралы шарт бойынша қабылдаған ислам бағалы қағаздарына ақшаны орналастырған кезде сатып алу құнына мәміле бойынша шығындылықты ескере отырып, мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:
1) сатып алынған ислам бағалы қағаздарының таза құнына (номиналды құнынан асатын сомаға):
|
|
Дт
|
7804
|
Ислам бағалы қағаздары (бағалы қағаздың номиналды құнын есепке алуға жеке қосалқы шот)
|
|
Кт
|
7801
|
Банктің клиенттердің ақшалай қаражатын есепке алу шоты;
2) ислам бағалы қағаздарын сатып алуға байланысты шығындылықты қамтитын сыйлықақы сомасына:
|
|
Дт
|
7804
|
Ислам бағалы қағаздары (бағалы қағаз бойынша сыйлықақыны есепке алуға жеке қосалқы шот)
|
|
Кт
|
7801
|
Банктің клиенттердің ақшалай қаражатын есепке алу шоты;
3) дисконт сомасына:
|
|
Дт
|
7804
|
Ислам бағалы қағаздары
|
|
Кт
|
7804
|
Ислам бағалы қағаздары (бағалы қағаз бойынша дисконтты есепке алуға жеке қосалқы шот).
307. Сатып алынған ислам бағалы қағаздары бойынша сыйлықақы немесе дисконт амортизациясы кезінде мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:
1) сыйлықақы амортизациясы сомасына:
|
|
Дт
|
7884
|
Сыйлықақы амортизациясы бойынша шығыс
|
|
Кт
|
7804
|
Ислам бағалы қағаздары (бағалы қағаз бойынша сыйлықақыны есепке алуға жеке қосалқы шот);
2) дисконт амортизациясы сомасына:
|
|
Дт
|
7804
|
Ислам бағалы қағаздары (бағалы қағаз бойынша дисконтты есепке алуға жеке қосалқы шот)
|
|
Кт
|
7865
|
Дисконт амортизациясы бойынша кіріс.
308. Ислам бағалы қағаздары бойынша тиесілі кірісті есептеу кезінде мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады:
|
|
Дт
|
7807
|
Cыйақы
|
|
Кт
|
7862
|
Сыйақы түріндегі кіріс.
Ислам бағалы қағаздары бойынша кірісті алу кезінде, мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады:
|
|
Дт
|
7801
|
Банктің клиенттердің ақшалай қаражатын есепке алу шоты
|
|
Кт
|
7807
|
Сыйақы.
309. Банктің есеп саясатында белгіленген кезеңдікпен әділ құны бойынша сатып алынған ислам бағалы қағаздарына қайта бағалауды жүзеге асыру кезінде мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:
1) егер ислам бағалы қағаздарының әділ құны олардың есептік құнынан жоғары болса:
|
|
Дт
|
7804
|
Ислам бағалы қағаздары
|
|
Кт
|
7868
|
Активтерді әділ құны бойынша қайта бағалаудан кіріс;
2) егер ислам бағалы қағаздарының есептік құны олардың әділ құнынан жоғары болса:
|
|
Дт
|
7887
|
Активтерді әділ құны бойынша қайта бағалаудан шығыс
|
|
Кт
|
7804
|
Ислам бағалы қағаздары.
310. Банктің есеп саясатында белгіленген, бірақ есепті күннен сиретпей кезеңдікпен банк ислам бағалы қағаздарының құнсыздануына тест жүргізеді. Ислам бағалы қағаздары бойынша құнсызданудан шығынды өтеуге резервтерді (провизияларды) құрған жағдайда мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады:
|
|
Дт
|
7889
|
Активтердің құнсыздануынан шығын
|
|
Кт
|
7813
|
Шығынды өтеуге резервтер (провизиялар).
311. Банктің уәкілетті органы құнсызданған ислам бағалы қағаздарын құнсызданудан шығынды өтеуге қалыптастырылған резервтер (провизиялар) есебінен есептен шығару туралы шешім қабылдаған жағдайда мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады:
|
|
Дт
|
7813
|
Шығынды өтеуге резервтер (провизиялар)
|
|
Кт
|
7804
|
Ислам бағалы қағаздары
|
|
7807
|
Сыйақы.
312. Ислам бағалы қағаздарының кредиттік сапасын өтеген немесе жақсартқан жағдайда шығынды өтеуге бұрын қалыптастырылған резервтер (провизиялар) мынадай бухгалтерлік жазбамен азайтылады:
|
|
|
Дт
|
7813
|
Шығынды өтеуге резервтер (провизиялар)
|
|
Кт
|
7866
|
Резервтерді (провизияларды) қалпына келтіруден кіріс.
313. Нұсқаулықтың 307, 308 және 309-тармақтарына сәйкес әділ құны бойынша ислам бағалы қағаздарының жарияланған сыйақысы, сыйлықақының (дисконттың) амортизациясы есептелгеннен және қайта бағаланғаннан кейін ислам бағалы қағаздарын сату кезінде мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:
1) амортизацияланбаған сыйлықақы сомасына:
|
|
Дт
|
7804
|
Ислам бағалы қағаздары (бағалы қағаздың номиналды құнын есепке алуға жеке қосалқы шот)
|
|
Кт
|
7804
|
Ислам бағалы қағаздары (бағалы қағаз бойынша сыйлықақыны есепке алуға жеке қосалқы шот);
2) амортизацияланбаған дисконт сомасына:
|
|
Дт
|
7804
|
Ислам бағалы қағаздары (бағалы қағаз бойынша дисконтты есепке алуға жеке қосалқы шот)
|
|
Кт
|
7804
|
Ислам бағалы қағаздары (бағалы қағаздың номиналды құнын есепке алуға жеке қосалқы шот);
3) ислам бағалы қағаздарының құнына:
|
|
Дт
|
7801
|
Банктің клиенттердің ақшалай қаражатын есепке алу шоты
|
|
Кт
|
7804
|
Ислам бағалы қағаздары;
4) ислам бағалы қағаздарының сату бағасы және олардың есептік құны арасында оң айырма туындаған кезде:
|
|
Дт
|
7801
|
Банктің клиенттердің ақшалай қаражатын есепке алу шоты
|
|
Кт
|
7863
|
Активтерді сатып алу-сатудан кіріс;
5) ислам бағалы қағаздарының сату бағасы және олардың есептік құны арасында теріс айырма туындаған кезде:
|
|
Дт
|
7883
|
Активтерді сатып алу-сатудан шығыс
|
|
Кт
|
7804
|
Ислам бағалы қағаздары.
4-параграф. Инвестициялық депозит туралы шарт бойынша қабылданған және коммерциялық кредит бере отырып, сауда делдалы ретінде сауда қызметін қаржыландыру бойынша операцияға орналастырылған ақшаны еепке алу
314. Мәні дайын тауар болып табылатын коммерциялық кредит бере отырып, сауда делдалы ретінде сауда қызметін инвестициялық депозит туралы шарт бойынша қабылданған ақша есебінен қаржыландыру кезінде, мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады:
|
|
Дт
|
7808
|
Қорлар
|
|
7809
|
Үйлер, машиналар, жабдық, көлік және басқа құралдар
|
|
|
7810
|
Салынып (орнатылып) жатқан негізгі құралдар
|
|
|
Кт
|
7801
|
Банктің клиенттердің ақшалай қаражатын есепке алу шоты.
Тауарды дайындауды аяқтау кезінде тауар дайындаушы ұсынған барлық есептер негізінде мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады:
|
|
Дт
|
7809
|
Үйлер, машиналар, жабдық, көлік және басқа құралдар
|
|
Кт
|
7810
|
Салынып (орнатылып) жатқан негізгі құралдар.
315. Клиентке тауарды үстеме бағасын ескере отырып, сату бағасы бойынша беру және олармен коммерциялық кредит туралы шарт жасау кезінде мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады:
|
|
Дт
|
7806
|
Сауда қызметін қаржыландыру операциялары бойынша талаптар
|
|
Кт
|
7808
|
Қорлар
|
|
7809
|
Үйлер, машиналар, жабдық, көлік және басқа құралдар
|
|
|
7832
|
Болашақ кезеңдер кірісі (үстеме баға сомасына).
316. Банктің есеп саясатында белгіленген кезеңдікпен кірісті үстеме баға сомасына жатқызу кезінде, мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады:
|
|
|
Дт
|
7832
|
Болашақ кезеңдер кірісі
|
|
Кт
|
7870
|
Сауда қызметін қаржыландыру операциялары бойынша кіріс.
317. Коммерциялық кредит туралы шарт бойынша төлемдерді алу кезінде мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады:
|
|
Дт
|
7801
|
Банктің клиенттердің ақшалай қаражатын есепке алу шоты
|
|
Кт
|
7806
|
Сауда қызметін қаржыландыру операциялары бойынша талаптар.
318. Банктің есеп саясатында белгіленген, бірақ есепті күннен сиретпей кезеңдікпен банк сауда қызметін қаржыландыру операциялары бойынша клиенттерге талаптардың құнсыздануына тест жүргізеді. Құнсыздануынан шығынды өтеуге резервтерді (провизияларды) құрған жағдайда мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады:
|
|
Дт
|
7889
|
Активтердің құнсыздануынан шығын
|
|
Кт
|
7813
|
Шығынды өтеуге резервтер (провизиялар).
319. Банктің уәкілетті органы банктің ішкі құжаттарында белгіленген тәртіппен сауда қызметін қаржыландыру операциялары бойынша клиенттерге төленбеген талаптарды есептен шығару туралы шешім қабылдаған жағдайда, мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады:
|
|
Дт
|
7813
|
Шығынды өтеуге резервтер (провизиялар)
|
|
Кт
|
7806
|
Сауда қызметін қаржыландыру операциялары бойынша талаптар.
320. Сауда қызметін қаржыландыру операциялары бойынша клиенттерге талаптардың кредиттік сапасын өтеген немесе жақсартқан жағдайда шығынды өтеуге бұрын қалыптастырылған резервтер (провизиялар) мынадай бухгалтерлік жазбамен азайтылады:
|
|
Дт
|
7813
|
Шығынды өтеуге резервтер (провизиялар)
|
|
Кт
|
7866
|
Резервтерді (провизияларды) қалпына келтіруден кіріс.
5-параграф. Инвестициялық депозит туралы шарт бойынша қабылданған және заңды тұлғалардың капиталдарына қатысу арқылы және (немесе) әріптестік талаптарымен өндірістік және сауда қызметін қаржыландыру операцияларына орналастырылған ақшаны бухгалтерлік есебі
321. Инвестициялық депозит туралы шарт бойынша қабылданған ақша есебінен заңды тұлғалардың жарғылық капиталдарына қатысу арқылы және (немесе) әріптестік талаптарымен өндірістік және сауда қызметін қаржыландыруды жүзеге асыру кезінде, мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады:
|
|
Дт
|
7805
|
Қатысу үлесі
|
|
Кт
|
7801
|
Банктің клиенттердің ақшалай қаражатын есепке алу шоты.
322. Заңды тұлғалардың жарғылық капиталына қатысудан кірісті банктің есеп саясатында белгіленген кезеңдікпен есептеу кезінде, мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады:
|
|
Дт
|
7806
|
Сауда қызметін қаржыландыру операциялары бойынша талаптар
|
|
Кт
|
7864
|
Заңды тұлғаның жарғылық капиталына қатысудан кіріс.
323. Қатысудан кіріс алу кезінде мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады:
|
|
Дт
|
7801
|
Банктің клиенттердің ақшалай қаражатын есепке алу шоты
|
|
Кт
|
7806
|
Сауда қызметін қаржыландыру операциялары бойынша талаптар.
324. Банктің есеп саясатында белгіленген, бірақ есепті күннен сиретпей кезеңдікпен банк заңды тұлғалардың жарғылық капиталдарына және (немесе) әріптестік талаптармен қатысу үлесінің құнсыздануына тест жүргізеді. Құнсызданудан шығынды өтеуге резервтерді (провизияларды) құрған жағдайда мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады:
|
|
Дт
|
7889
|
Активтердің құнсыздануынан шығын
|
|
Кт
|
7813
|
Шығынды өтеуге резервтер (провизиялар).
325. Банктің уәкілетті органы құнсызданудан шығынды өтеуге қалыптастырылған резервтер (провизиялар) есебінен заңды тұлғалардың жарғылық капиталында және (немесе) әріптестік талаптарымен қатысу үлестерін есептен шығару туралы шешім қабылдаған жағдайда мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады:
|
|
Дт
|
7813
|
Шығынды өтеуге резервтер (провизиялар)
|
|
Кт
|
7805
|
Қатысу үлестері
|
|
7806
|
Сауда қызметін қаржыландыру операциялары бойынша талаптар.
326. Заңды тұлғалардың жарғылық капиталында және (немесе) әріптестік талаптарымен қатысу үлестерінің кредиттік сапасын өтеу немесе жақсарту жағдайында, бұдан бұрын құнсызданудан шығынды өтеуге қалыптастырылған резервтер (провизиялар) мынадай бухгалтерлік жазбамен азайтылады:
327. Заңды тұлғалардың жарғылық капиталындағы және (немесе) әріптестік талаптарымен қатысу үлестерін сатқан кезде мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады:
1) қатысу үлесінің құнына:
|
|
|
Дт
|
7801
|
Банктің клиенттердің ақшалай қаражатын есепке алу шоты
|
|
Кт
|
7805
|
Қатысу үлестері;
2) қатысу үлесін сатып алу-сатудан кіріс пайда болған жағдайда:
|
|
Дт
|
7801
|
Банктің клиенттердің ақшалай қаражатын есепке алу шоты
|
|
Кт
|
7863
|
Активтерді сатып алу-сатудан кіріс;
3) қатысу үлесін сатып алу-сатудан шығыс пайда болған жағдайда:
|
|
Дт
|
7883
|
Активтерді сатып алу-сатудан шығыс
|
|
Кт
|
7805
|
Қатысу үлестері.
6-параграф. Инвестициялық депозит шарты бойынша қабылданған және инвестициялық қызметке лизинг (жалдау) талабымен орналастырылған ақшаның есебі
328. Лизингке (жалға) беру үшін инвестициялық депозит шарты бойынша қабылданған ақша есебінен мүлікті сатып алған кезде мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады:
|
|
Дт
|
7809
|
Үйлер, машиналар, жабдық, көлік және басқа құралдар
|
|
Кт
|
7801
|
Банктің клиенттердің ақшалай қаражатын есепке алу шоты.
329. Банктің есептік саясатында белгіленген кезеңділікпен лизинг (жалдау) шартының талаптарына сәйкес жалдау төлемдерін есептеген кезде мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады:
|
|
Дт
|
7812
|
Жалдау бойынша есептелген кіріс
|
|
Кт
|
7869
|
Лизинг (жалдау) төлемдері түріндегі кіріс.
330. Лизинг (жалдау) шартының талаптарына сәйкес жалдау төлемдерін алған кезде мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады:
|
|
Дт
|
7801
|
Банктің клиенттердің ақшалай қаражатын есепке алу шоты
|
|
Кт
|
7812
|
Жалдау бойынша есептелген кіріс.
331. Бухгалтерлік есеп мақсатында операциялық жалдау ретінде жасалған лизинг (жалдау) шартын жіктеу кезінде сатып алынған мүлік мынадай бухгалтерлік жазбамен, есеп саясатында көзделген кезеңділікпен амортизацияланады:
|
|
Дт
|
7888
|
Негізгі құрал-жабдықтар бойынша амортизациялық аударымдар
|
|
Кт
|
7809
|
Үйлер, машиналар, жабдық, көлік және басқа құралдар.
332. Бухгалтерлік есеп мақсатында жасалған лизинг (жалдау) шартын қаржылық жалдау ретінде жіктеу кезінде мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады:
1) лизинг алушыға мүлікті лизингке (жалға) берген кезде:
|
|
Дт
|
7811
|
Лизингке (жалға) берілген активтер бойынша талаптар
|
|
Кт
|
7809
|
Үйлер, машиналар, жабдық, көлік және басқа құралдар;
2) Нұсқаулықтың 330-тармағында көзделген бухгалтерлік жазбаға қосымша лизинг (жалдау) шартының талаптарына сәйкес мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады:
|
|
Дт
|
7801
|
Банктің клиенттердің ақшалай қаражатын есепке алу шоты
|
|
Кт
|
7811
|
Лизингке (жалға) берілген активтер бойынша талаптар.
333. Банктің есеп саясатында белгіленген кезеңділікпен, бірақ есептік күнінен сиретпей банк лизинг (жалдау) шарты бойынша талаптардың құнсыздануына тест жүргізеді. Талаптар құнсыздануынан шығынды өтеуге резервтерді (провизияларды) жасаған кезде лизинг (жалдау) шарты бойынша мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады:
|
|
Дт
|
7889
|
Активтердің құнсыздануынан шығын
|
|
Кт
|
7813
|
Шығынды өтеуге резервтер (провизиялар).
334. Банктің уәкілетті органы лизинг (жалдау) шарты бойынша құнсызданған талаптарды құнсызданудан шығынды өтеуге қалыптастырылған резервтер (провизиялар) есебінен есептен шығару туралы шешім қабылдаған жағдайда мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады:
|
|
Дт
|
7813
|
Шығынды өтеуге резервтер (провизиялар)
|
|
Кт
|
7812
|
Жалдау бойынша есептелген кіріс.
335. Лизинг (жалдау) шарты бойынша талаптардың кредиттік сапасын өтеген және жақсартқан жағдайда, құнсызданудан шығынды өтеуге бұдан бұрын қалыптастырылған резервтер (провизиялар) мынадай бухгалтерлік жазбамен азайтылады:
|
|
Дт
|
7813
|
Шығынды өтеуге резервтер (провизиялар)
|
|
Кт
|
7866
|
Резервтерді (провизияларды) қалпына келтіруден кіріс.
7-параграф. Инвестициялық депозит шарты бойынша қабылданған ақшаны пайдалану нәтижелерін есепке алу
336. Клиентке тиесілі кірісті банктің есеп саясатында белгіленген кезеңділікпен есептеген кезде инвестициялық депозит шартының талаптарына сәйкес инвестициялық депозит бойынша мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады:
|
|
Дт
|
7881
|
Инвестициялық депозит бойынша сыйақы төлеумен байланысты шығыс
|
|
Кт
|
7833
|
Инвестициялық депозиттер бойынша есептелген шығыс;
клиентке инвестициялық депозит бойынша кірісті төлеу кезінде:
|
|
Дт
|
7833
|
Инвестициялық депозиттер бойынша есептелген шығыс
|
|
Кт
|
7801
|
Банктің клиенттердің ақшалай қаражатын есепке алу шоты;
егер клиенттердің ақшасы біріктірілген жағдайда:
|
|
Дт
|
2245
|
Инвестициялық депозиттер
|
|
Кт
|
2203
|
Заңды тұлғалардың ағымдағы шоттары
|
|
2204
|
Жеке тұлғалардың ағымдағы шоттары
|
|
|
2205
|
Жеке тұлғалардың талап етуге дейінгі салымдары
|
|
|
2211
|
Заңды тұлғалардың талап етуге дейінгі салымдары;
клиенттерге ақша төлеген кезде:
|
|
|
Дт
|
2203
|
Заңды тұлғалардың ағымдағы шоттары
|
|
2204
|
Жеке тұлғалардың ағымдағы шоттары
|
|
|
2205
|
Жеке тұлғалардың талап етуге дейінгі салымдары
|
|
|
2211
|
Заңды тұлғалардың талап етуге дейінгі салымдары
|
|
|
Кт
|
1001
|
Кассадағы қолма-қол ақша
|
|
1051
|
Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот
|
|
|
1052
|
Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар.
337. Банкке клиенттің ақшасын басқарғаны үшін тиесілі сыйақыны банктің есеп саясатында белгіленген кезеңділікпен есептеген кезде шарттың талаптарына сәйкес мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады:
|
|
|
Дт
|
7881
|
Инвестициялық депозит бойынша сыйақы төлеумен байланысты шығыс
|
|
Кт
|
7834
|
Инвестициялық депозитті басқарғаны үшін сыйақы;
және бір мезгілде:
|
|
Дт
|
1729
|
Инвестициялық депозиттермен операциялар бойынша есептелген кіріс
|
|
Кт
|
4618
|
Инвестициялық депозиттермен операциялар бойынша қызмет үшін кіріс.
Банкке клиенттің ақшасын басқарғаны үшін тиесілі сыйақыны төлеген кезде шарттың талаптарына сәйкес мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады:
|
|
Дт
|
7834
|
Инвестициялық депозитті басқарғаны үшін сыйақы
|
|
Кт
|
7801
|
Банктің клиенттердің ақшалай қаражатын есепке алу шоты;
және бір мезгілде:
|
|
Дт
|
2245
|
Инвестициялық депозиттер
|
|
2203
|
Заңды тұлғалардың ағымдағы шоттары
|
|
|
2204
|
Жеке тұлғалардың ағымдағы шоттары
|
|
|
2205
|
Жеке тұлғалардың талап етуге дейінгі салымдары
|
|
|
2211
|
Заңды тұлғалардың талап етуге дейінгі салымдары
|
|
|
Кт
|
1729
|
Инвестициялық депозиттермен операциялар бойынша есептелген кіріс.
338. Клиентке инвестициялық депозитті қайтарған жағдайда мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:
1) қайтарылатын инвестициялық депозиттің сомасына:
|
|
Дт
|
7831
|
Инвестициялық депозиттер бойынша міндеттемелер
|
|
Кт
|
7801
|
Банктің клиенттердің ақшалай қаражатын есепке алу шоты;
2) егер клиенттердің ақшасы біріктірілген жағдайда:
|
|
Дт
|
2245
|
Инвестициялық депозиттер
|
|
Кт
|
2203
|
Заңды тұлғалардың ағымдағы шоттары
|
|
2204
|
Жеке тұлғалардың ағымдағы шоттары
|
|
|
2205
|
Жеке тұлғалардың талап етуге дейінгі салымдары
|
|
|
2211
|
Заңды тұлғалардың талап етуге дейінгі салымдары;
3) клиенттерге ақша төлеген кезде:
|
|
|
Дт
|
2203
|
Заңды тұлғалардың ағымдағы шоттары
|
|
2204
|
Жеке тұлғалардың ағымдағы шоттары
|
|
|
2205
|
Жеке тұлғалардың талап етуге дейінгі салымдары
|
|
|
2211
|
Заңды тұлғалардың талап етуге дейінгі салымдары
|
|
|
Кт
|
1001
|
Кассадағы қолма-қол ақша
|
|
1051
|
Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот
|
|
|
1052
|
Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар.
4) банктің ақшасын клиенттің талабы бойынша инвестициялық депозитті мерзімінен бұрын қайтару үшін пайдаланған жағдайда:
|
|
|
Дт
|
1553
|
Инвестициялық депозиттер бойынша клиенттермен есеп айырысу
|
|
Кт
|
2203
|
Заңды тұлғалардың ағымдағы шоттары
|
|
2204
|
Жеке тұлғалардың ағымдағы шоттары
|
|
|
2205
|
Жеке тұлғалардың талап етуге дейінгі салымдары
|
|
|
2211
|
Заңды тұлғалардың талап етуге дейінгі салымдары
және бір мезгілде 7831 «Инвестициялық депозиттер бойынша міндеттемелер» шоты бойынша клиент алдындағы берешекті азайту және банк алдындағы берешекті тану сомасына баланстан тыс шоттарда:
|
|
|
Дт
|
7831
|
Инвестициялық депозиттер бойынша міндеттемелер
|
|
Кт
|
7831
|
Инвестициялық депозиттер бойынша міндеттемелер;
банктің ақшасын өтеген кезде:
|
|
Дт
|
1051
|
Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот
|
|
1052
|
Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар
|
|
|
Кт
|
1553
|
Инвестициялық депозиттер бойынша клиенттермен есеп айырысу.
339. Банк инвестициялық депозиттің шығындылығы кезінде сыйақыға берілген құқығын жоғалтқан жағдайда (инвестициялық депозит бойынша тартылған ақшаны пайдалану нәтижесінде кірістің болмауы) мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:
|
|
Дт
|
5921
|
Банктік қызметтен басқа да шығыс
|
|
Кт
|
1729
|
Инвестициялық депозиттермен операциялар бойынша есептелген кіріс;
бір мезгілде:
|
|
Дт
|
7834
|
Инвестициялық депозиттерді басқарғаны үшін сыйақы
|
|
Кт
|
7871
|
Басқа да кіріс.
340. Егер инвестициялық депозиттің ақшасы салынған активтер құнының азаюына байланысты шығынды банктің кінәсінен туындаған жағдайда Нұсқаулықтың 339-тармағында көзделген бухгалтерлік жазбаларға қосымша мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:
|
|
Дт
|
5921
|
Банктік қызметтен басқа да шығыс
|
|
Кт
|
2245
|
Инвестициялық депозиттер
|
|
2203
|
Заңды тұлғалардың ағымдағы шоттары
|
|
|
2204
|
Жеке тұлғалардың ағымдағы шоттары
|
|
|
2205
|
Жеке тұлғалардың талап етуге дейінгі салымдары
|
|
|
2211
|
Заңды тұлғалардың талап етуге дейінгі салымдары;
және бір мезгілде:
|
|
|
Дт
|
7801
|
Банктің клиенттердің ақшалай қаражатын есепке алу шоты
|
|
Кт
|
7871
|
Басқа да кіріс.
|
19-тарау. Ислам банкінің Халықаралық қаржылық есептілік стандарттарына сәйкес міндеттемелерді тану өлшемшарттарына сәйкес келетін инвестициялық депозиттер операцияларының бухгалтерлік есебі
341. Банк инвестициялық депозит туралы шарт бойынша жеке немесе заңды тұлғадан инвестициялық депозит шарты бойынша қабылданған ақша сомасына инвестициялық депозитті қабылдаған кезде мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:
|
Дт
|
1001
|
Кассадағы қолма-қол ақша
|
|
1051
|
Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот
|
|
|
1052
|
Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар
|
|
|
2203
|
Заңды тұлғалардың ағымдағы шоттары
|
|
|
2204
|
Жеке тұлғалардың ағымдағы шоттары
|
|
|
Кт
|
2245
|
Инвестициялық депозиттер.
342. Ивестициялық депозит туралы шарт талаптарына сәйкес инвестициялық депозит бойынша клиентке тиесілі кірісті банктің есеп саясатында белгіленген кезеңділікпен есептеу кезінде мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:
|
|
Дт
|
5238
|
Инвестициялық депозит бойынша кіріс бөлігін төлеу бойынша шығыс
|
|
Кт
|
2729
|
Инвестициялық депозиттер бойынша кіріс бөлігін төлеу бойынша міндеттемелер
клиентке инвестициялық депозит бойынша кірісті төлеу кезінде:
|
|
Дт
|
2729
|
Инвестициялық депозиттер бойынша кіріс бөлігін төлеу бойынша міндеттемелер
|
|
Кт
|
2203
|
Заңды тұлғалардың ағымдағы шоттары
|
|
2204
|
Жеке тұлғалардың ағымдағы шоттары
|
|
|
2205
|
Жеке тұлғалардың талап етуге дейінгі салымдары
|
|
|
2211
|
Заңды тұлғалардың талап етуге дейінгі салымдары
|
|
|
1001
|
Кассадағы қолма-қол ақша
|
|
|
1051
|
Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот
|
|
|
1052
|
Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар.
343. Шарт талаптарына сәйкес клиенттің ақшасын басқарғаны үшін банкке тиесілі кіріс бөлігін банктің есеп саясатында белгіленген кезеңділікпен есептеу кезінде мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:
|
|
|
Дт
|
1729
|
Инвестициялық депозиттермен операциялар бойынша есептелген кіріс
|
|
Кт
|
4618
|
Инвестициялық депозиттермен операциялар бойынша қызмет үшін кіріс
және бір мезгілде:
|
|
Дт
|
2245
|
Инвестициялық депозиттер
|
|
2203
|
Заңды тұлғалардың ағымдағы шоттары
|
|
|
2204
|
Жеке тұлғалардың ағымдағы шоттары
|
|
|
2205
|
Жеке тұлғалардың талап етуге дейінгі салымдары
|
|
|
2211
|
Заңды тұлғалардың талап етуге дейінгі салымдары
|
|
|
Кт
|
1729
|
Инвестициялық депозиттермен операциялар бойынша есептелген кіріс.
344. Инвестициялық депозит клиентке қайтарылған жағдайда мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:
|
|
Дт
|
2245
|
Инвестициялық депозиттер
|
|
Кт
|
2203
|
Заңды тұлғалардың ағымдағы шоттары
|
|
2204
|
Жеке тұлғалардың ағымдағы шоттары
|
|
|
2205
|
Жеке тұлғалардың талап етуге дейінгі салымдары
|
|
|
2211
|
Заңды тұлғалардың талап етуге дейінгі салымдары
|
|
|
1001
|
Кассадағы қолма-қол ақша
|
|
|
1051
|
Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот
|
|
|
1052
|
Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар.
|
20-тарау. Ислам банкінің банктік қарыз операцияларының бухгалтерлік есебі
345. Банк қарызын беру кезінде мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:
|
Дт
|
1301
|
Басқа банктердің корреспонденттік шоттары бойынша овердрафт қарыздары
|
|
1302
|
Басқа банктерге берілген қысқа мерзімді қарыздар
|
|
|
1303
|
Басқа банктерге берілген овернайт қарыздары
|
|
|
1304
|
Басқа банктерге берілген ұзақ мерзімді қарыздар
|
|
|
1411
|
Клиенттерге берілген қысқа мерзімді қарыздар
|
|
|
1417
|
Клиенттерге берілген ұзақ мерзімді қарыздар
|
|
|
1429
|
Клиенттерге берілген басқа да қарыздар
|
|
|
Кт
|
1001
|
Кассадағы қолма-қол ақша
|
|
1051
|
Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот
|
|
|
1052
|
Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар;
әділ құны бойынша қарыз тануға байланысты туындаған дисконт сомасына:
|
|
|
Дт
|
1301
|
Басқа банктердің корреспонденттік шоттары бойынша овердрафт қарыздары
|
|
1302
|
Басқа банктерге берілген қысқа мерзімді қарыздар
|
|
|
1303
|
Басқа банктерге берілген овернайт қарыздары
|
|
|
1304
|
Басқа банктерге берілген ұзақ мерзімді қарыздар
|
|
|
1411
|
Клиенттерге берілген қысқа мерзімді қарыздар
|
|
|
1417
|
Клиенттерге берілген ұзақ мерзімді қарыздар
|
|
|
1429
|
Клиенттерге берілген басқа да қарыздар
|
|
|
Кт
|
1312
|
Басқа банктерге берілген қарыздар бойынша дисконт
|
|
1434
|
Клиенттерге берілген қарыздар бойынша дисконт.
346. Банктік қарыз шарттары 7339 «Әртүрлі құндылықтар мен құжаттар» баланстан тыс шотында шартты құны 1 (бір) теңге бойынша мынадай түрде көрсетіледі:
|
|
|
Кіріс
|
7339
|
Әртүрлі құндылықтар мен құжаттар.
347. Егер қарыз алушының міндеттемелерін қамтамасыз ету ретінде кепіл қабылданса, кепіл шарты негізінде банк қарызын қамтамасыз етуге қабылданған мүліктің құны сомасына (теңгеде, сол сияқты шетел валютасында) мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады:
|
|
Кіріс
|
7250
|
Қамтамасыз етуге (кепілге) қабылданған мүлік.
348. Егер қарыз алушының міндеттемелерін қамтамасыз ету ретінде кепілдік қабылданса, қабылданған кепілдік сомасына мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады:
|
|
Дт
|
6075
|
Қабылданған кепілдіктер бойынша ықтимал талаптар
|
|
Кт
|
6575
|
Қабылданған кепілдіктер бойынша талаптардың ықтимал азаюы.
349. Дисконтты амортизациялау кезінде банктің есеп саясатында белгіленген кезеңділікпен мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады:
|
|
Дт
|
1312
|
Басқа банктерге берілген қарыздар бойынша дисконт
|
|
1434
|
Клиенттерге берілген қарыздар бойынша дисконт
|
|
|
Кт
|
4312
|
Басқа банктерге берілген қарыздар бойынша дисконтты амортизациялау бойынша кіріс
|
|
4434
|
Клиенттерге берілген қарыздар бойынша дисконтты амортизациялау бойынша кіріс.
350. Банктік қарызды өтеу шотына ақша келіп түскен кезде мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады:
|
|
|
Дт
|
1001
|
Кассадағы қолма-қол ақша
|
|
1051
|
Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот
|
|
|
1052
|
Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар
|
|
|
Кт
|
1301
|
Басқа банктердің корреспонденттік шоттары бойынша овердрафт қарыздары
|
|
1302
|
Басқа банктерге берілген қысқа мерзімді қарыздар
|
|
|
1303
|
Басқа банктерге берілген овернайт қарыздары
|
|
|
1304
|
Басқа банктерге берілген ұзақ мерзімді қарыздар
|
|
|
1411
|
Клиенттерге берілген қысқа мерзімді қарыздар
|
|
|
1417
|
Клиенттерге берілген ұзақ мерзімді қарыздар
|
|
|
1429
|
Клиенттерге берілген басқа да қарыздар.
351. Банктік қарызды толық өтеген кезде мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:
1) кепіл затының құнын есептен шығарған кезде:
|
|
|
Шығыс
|
7250
|
Қамтамасыз етуге (кепілге) қабылданған мүлік;
2) құжаттарды есептен шығарған кезде:
|
|
Шығыс
|
7339
|
Әртүрлі құндылықтар мен құжаттар;
3) қабылданған кепілдік сомасын есептен шығарған кезде:
|
|
Дт
|
6575
|
Қабылданған кепілдіктер бойынша талаптардың ықтимал азаюы
|
|
Кт
|
6075
|
Қабылданған кепілдіктер бойынша ықтимал талаптар.
352. Егер мерзімі басталған кезде қарыз алушы банк қарызы бойынша борышын өтемеген кезде мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады:
|
|
Дт
|
1306
|
Басқа банктердің қарыздар бойынша мерзімі өткен берешегі
|
|
1424
|
Клиенттердің қарыздар бойынша мерзімі өткен берешегі
|
|
|
Кт
|
1301
|
Басқа банктердің корреспонденттік шоттары бойынша овердрафт қарыздары
|
|
1302
|
Басқа банктерге берілген қысқа мерзімді қарыздар
|
|
|
1303
|
Басқа банктерге берілген овернайт қарыздары
|
|
|
1304
|
Басқа банктерге берілген ұзақ мерзімді қарыздар
|
|
|
1411
|
Клиенттерге берілген қысқа мерзімді қарыздар
|
|
|
1417
|
Клиенттерге берілген ұзақ мерзімді қарыздар
|
|
|
1429
|
Клиенттерге берілген басқа да қарыздар.
353. Егер банк қарызы шартында тұрақсыздық айыбы (айыппұл, өсімпұл) сомасына тұрақсыздық айыбын (айыппұлды, өсімпұлды) есептеу көзделген жағдайда мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады:
|
|
|
Дт
|
1879
|
Есептелген тұрақсыздық айыбы (айыппұл, өсімпұл)
|
|
Кт
|
2871
|
Қайырымдылық төлемдерінің шоты.
354. Банк қарызы бойынша тұрақсыздық айыбы (айыппұл, өсімпұл) сомасы алынған кезде мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады:
|
|
Дт
|
1001
|
Кассадағы қолма-қол ақша
|
|
1051
|
Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот
|
|
|
1052
|
Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар
|
|
|
Кт
|
1879
|
Есептелген тұрақсыздық айыбы (айыппұл, өсімпұл);
Алынған тұрақсыздық айыбы (айыппұл, өсімпұл) сомасын қайырымдылық ұйымының пайдасына аударған кезде мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады:
|
|
Дт
|
2871
|
Қайырымдылық төлемдерінің шоты
|
|
Кт
|
2203
|
Заңды тұлғалардың ағымдағы шоттары
|
|
1001
|
Кассадағы қолма-қол ақша
|
|
|
1051
|
Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот
|
|
|
1052
|
Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар.
355. Банктік қарыз бойынша мерзімі өткен берешекті өтеу шотына ақша түскен кезде мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады:
|
|
|
Дт
|
1001
|
Кассадағы қолма-қол ақша
|
|
1051
|
Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот
|
|
|
1052
|
Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар
|
|
|
Кт
|
1306
|
Басқа банктердің қарыздар бойынша мерзімі өткен берешегі
|
|
1424
|
Клиенттердің қарыздар бойынша мерзімі өткен берешегі.
356. Банктік қарыздардың құнсыздануынан шығынды өтеуге резервтер (провизиялар) құру кезінде мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады:
|
|
|
Дт
|
5452
|
Басқа банктерге берілген қарыздар мен қаржы лизингі бойынша резервтерді (провизияларды) қалыптастыруға шығыс
|
|
5455
|
Клиенттерге берілген қарыздар мен қаржы лизингі бойынша резервтерді (провизияларды) қалыптастыруға шығыс
|
|
|
Кт
|
1319
|
Басқа банктерге берілген қарыздар мен қаржы лизингі бойынша резервтер (провизиялар)
|
|
1428
|
Клиенттерге берілген қарыздар мен қаржы лизингі бойынша резервтер (провизиялар).
357. Банктік қарызды өтеу немесе кредиттік сапасын жақсарту кезінде бұрын қалыптастырған резервтер (провизиялар) азаяды және мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады:
|
|
|
Дт
|
1319
|
Басқа банктерге берілген қарыздар мен қаржы лизингі бойынша резервтер (провизиялар)
|
|
1428
|
Клиенттерге берілген қарыздар мен қаржы лизингі бойынша резервтер (провизиялар)
|
|
|
Кт
|
4952
|
Басқа банктерге берілген қарыздар және қаржы лизингі бойынша құрылған резервтерді (провизияларды) қалпына келтіруден кіріс
|
|
4955
|
Клиенттерге берілген қарыздар және қаржы лизингі бойынша құрылған резервтерді (провизияларды) қалпына келтіруден кіріс.
358. Банк банктің ішкі құжаттарында белгіленген тәртіппен және мерзімде төленбеген мерзімі өткен банктік қарыз баланстан есептен шығару туралы шешім қабылдаған жағдайда мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:
1) теңгемен көрсетілген банктік қарыздың негізгі сомасына:
|
|
|
Дт
|
1319
|
Басқа банктерге берілген қарыздар мен қаржы лизингі бойынша резервтер (провизиялар)
|
|
1428
|
Клиенттерге берілген қарыздар мен қаржы лизингі бойынша резервтер (провизиялар)
|
|
|
Кт
|
1306
|
Басқа банктердің қарыздар бойынша мерзімі өткен берешегі
|
|
1424
|
Клиенттердің қарыздар бойынша мерзімі өткен берешегі;
2) қарызды әділ құны бойынша бастапқы танумен байланысты амортизацияланбаған дисконт сомасына:
|
|
|
Дт
|
1312
|
Басқа банктерге берілген қарыздар бойынша дисконт
|
|
1434
|
Клиенттерге берілген қарыздар бойынша дисконт
|
|
|
Кт
|
4312
|
Басқа банктерге берілген қарыздар бойынша пайыздың тиімді мөлшерлемесі әдісімен танылатын пайыздық кірісті түзету түріндегі кіріс
|
|
4434
|
Клиенттерге берілген қарыздар бойынша пайыздың тиімді мөлшерлемесі әдісімен танылатын пайыздық кірісті түзету түріндегі кіріс.
359. Қарыз алушы баланстан есептен шығарылған банктік қарыз бойынша берешекті өтеу кезінде, мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:
|
|
|
Дт
|
1001
|
Кассадағы қолма-қол ақша
|
|
1051
|
Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот
|
|
|
1052
|
Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар
|
|
|
Кт
|
4952
|
Басқа банктерге берілген қарыздар және қаржы лизингі бойынша құрылған резервтерді (провизияларды) қалпына келтіруден кіріс
|
|
4955
|
Клиенттерге берілген қарыздар және қаржы лизингі бойынша құрылған резервтерді (провизияларды) қалпына келтіруден кіріс.
|
21-тарау. Ислам банкінің коммерциялық кредит бере отырып сауда делдалы ретінде сауда қызметін қаржыландыру бойынша операциялардың бухгалтерлік есебі
360. Коммерциялық кредит туралы шарттың талабында клиенттің тауар үшін ақша кепілімен ақы төлеу бойынша міндеттемелердің орындалуын қамтамасыз ету талабы көзделсе, алынған ақша сомасына мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады:
|
Дт
|
1001
|
Кассадағы қолма-қол ақша
|
|
1051
|
Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот
|
|
|
1052
|
Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар
|
|
|
Кт
|
2799
|
Басқа да алдын ала ақы төлеу.
361. Коммерциялық кредит туралы шарт 7339 «Әртүрлі құндылықтар және құжаттар» баланстан тыс шотында мынадай түрде шартты құны 1 (бір) теңге бойынша көрсетіледі:
|
|
Кіріс
|
7339
|
Әртүрлі құндылықтар және құжаттар.
362. Коммерциялық кредит туралы шарттың мәні дайындауға жататын тауарларды (қайта өңдеу өнімдерін, қайта жасалатын жылжымайтын мүліктің жаңа жылжитын затын) сатып алу болып табылған жағдайда мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:
1) егер тауарды өндіруші (шығарушы) сатып алынатын тауарға тараптар келісімде айқындаған мерзімде (жеткізуді кейінге қалдыру) дереу ішінара алдын ала ақыны немесе толық алдын ала ақыны талап етсе алдын ала ақы сомасына:
|
|
Дт
|
1799
|
Басқа да алдын ала ақы төлеу
|
|
Кт
|
1001
|
Кассадағы қолма-қол ақша
|
|
1051
|
Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот
|
|
|
1052
|
Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар;
2) тауар өндірушінің (шығарушының) орындалған жұмыстар туралы есепті ұсынуына қарай және тауар өндіру (шығару) үшін ақы төлеуіне қарай, сондай-ақ тауар өндіруді (шығаруды) аяқтаған кезде және тауар өндіруші (шығарушы) ұсынған барлық есептер негізінде банк түпкілікті есеп айырысу жүргізеді:
|
|
|
Дт
|
1651
|
Салынып жатқан (орнатылып жатқан) негізгі құрал- жабдықтар
|
|
Кт
|
1001
|
Кассадағы қолма-қол ақша
|
|
1051
|
Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот
|
|
|
1052
|
Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар
|
|
|
1799
|
Басқа да алдын ала ақы төлеу;
3) тауар өндіру (дайындау) аяқталған кезде:
|
|
|
Дт
|
1602
|
Басқа да қорлар
|
|
1610
|
Сатуға арналған ұзақ мерзімді активтер
|
|
|
Кт
|
1651
|
Салынып жатқан (орнатылып жатқан) негізгі құрал- жабдықтар.
363. Банк тауар сатып алған жағдайда, оны сатып алуға тікелей байланысты шығындылықты ескере отырып нақты құн сомасына мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады:
|
|
Дт
|
1602
|
Басқа да қорлар
|
|
1610
|
Сатуға арналған ұзақ мерзімді активтер
|
|
|
Кт
|
1001
|
Кассадағы қолма-қол ақша
|
|
1051
|
Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот
|
|
|
1052
|
Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар.
364. Коммерциялық кредит туралы шартқа сәйкес клиентке тауарды өткізу кезінде мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:
|
|
|
Дт
|
1426
|
Сауда қызметін қаржыландыру операциялары бойынша клиентке қойылатын талаптар
|
|
Кт
|
1602
|
Басқа да қорлар
|
|
1610
|
Сатуға арналған ұзақ мерзімді активтер
|
|
|
2794
|
Болашақ кезеңдер кірісі (үстеме баға сомасына);
бір мезгілде 2799 «Басқа да алдын ала ақы төлеу» баланс шотында есепте тұрған клиенттен бұрын алынған алдын ала ақы төлеу сомасына:
|
|
|
Дт
|
2799
|
Басқа да алдын ала ақы төлеу
|
|
Кт
|
1426
|
Сауда қызметін қаржыландыру операциялары бойынша клиентке талаптар.
365. Коммерциялық кредит туралы шарт бойынша төлемдерді алған кезде мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады:
|
|
Дт
|
1001
|
Кассадағы қолма-қол ақша
|
|
1051
|
Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот
|
|
|
1052
|
Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар
|
|
|
Кт
|
1426
|
Сауда қызметін қаржыландыру операциялары бойынша клиентке талаптар.
366. Банктің есеп саясатында көзделген кезеңділікпен үстеме баға сомасын кіріске жатқызған кезде мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады:
|
|
Дт
|
2794
|
Болашақ кезеңдер кірісі
|
|
Кт
|
4426
|
Сауда қызметін қаржыландыру операциялары бойынша сыйақы алуға байланысты кіріс.
367. Егер мерзімі келген кезде клиент коммерциялық кредит бойынша борышын өтемеген болса мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады:
|
|
Дт
|
1427
|
Сауда қызметін қаржыландыру операциялары бойынша мерзімі өткен берешек
|
|
Кт
|
1426
|
Сауда қызметін қаржыландыру операциялары бойынша клиентке талаптар.
368. Егер коммерциялық кредит туралы шартта тұрақсыздық айыбын (айыппұл, өсімпұл) есептеу көзделген жағдайда Нұсқаулықтың 353 және 354-тармақтарында көзделген бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады.
369. Клиент коммерциялық кредит бойынша мерзімі өткен берешекті төлеген кезде мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады:
|
|
Дт
|
1001
|
Кассадағы қолма-қол ақша
|
|
1051
|
Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот
|
|
|
1052
|
Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар
|
|
|
Кт
|
1427
|
Сауда қызметін қаржыландыру операциялары бойынша мерзімі өткен берешек.
370. Банк коммерциялық кредит туралы шарт бойынша талаптардың құнсыздануына банктің есеп саясатында белгіленген кезеңділікпен, бірақ есепті күннен сиретпей тест жүргізеді. Құнсызданудан шығынды өтеуге резервтер (провизиялар) құрылған жағдайда мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады:
|
|
Дт
|
5455
|
Клиенттерге берілген қарыздар мен қаржы лизингі бойынша резервтерді (провизияларды) қалыптастыруға шығыс
|
|
Кт
|
1428
|
Клиенттерге берілген қарыздар және қаржы лизингі бойынша резервтер (провизиялар).
371. Банктің уәкілетті органы коммерциялық кредит туралы шарт бойынша ақысы төленбеген мерзімі өткен талаптарды есептен шығару туралы шешім қабылданған жағдайда мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады:
|
|
Дт
|
1428
|
Клиенттерге берілген қарыздар және қаржы лизингі бойынша резервтер (провизиялар)
|
|
Кт
|
1427
|
Сауда қызметін қаржыландыру операциялары бойынша мерзімі өткен берешек.
372. Коммерциялық кредит туралы шарт бойынша талаптар өтелген немесе кредиттік сапасы жақсарған жағдайда құнсызданудан шығынды өтеуге бұрын қалыптастырылған резервтер (провизиялар) мынадай бухгалтерлік жазбамен азаяды:
|
|
Дт
|
1428
|
Клиенттерге берілген қарыздар және қаржы лизингі бойынша резервтер (провизиялар)
|
|
Кт
|
4955
|
Клиенттерге берілген қарыздар және қаржы лизингі бойынша құрылған резервтерді (провизияларды) қалпына келтіруден кіріс.
|
22-тарау. Ислам банкінің заңды тұлғалардың жарғылық капиталдарына қатысу арқылы және (немесе) әріптестік талаптарымен өндірістік және сауда қызметін қаржыландыру операцияларының бухгалтерлік есебі
373. Заңды тұлғалардың жарғылық капиталдарына қатысу арқылы және (немесе) әріптестік талаптарымен өндірістік және сауда қызметін қаржыландырған кезде (бұдан әрі – бірлескен қызмет) мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:
1) ақшамен қаржыландырған кезде:
|
Дт
|
1473
|
Ислам банкінің өндірістік және сауда қызметіне инвестициялары
|
|
Кт
|
1001
|
Кассадағы қолма-қол ақша
|
|
1051
|
Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот
|
|
|
1052
|
Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар;
2) банктің негізгі қаражатын салу арқылы қаржыландырған кезде:
|
|
|
Дт
|
1473
|
Ислам банкінің өндірістік және сауда қызметіне инвестициялары
|
|
Кт
|
1652
|
Жер, үйлер және ғимараттар
|
|
1653
|
Компьютерлік жабдық
|
|
|
1654
|
Басқа да негізгі құрал-жабдықтар
|
|
|
1658
|
Көлік құралдары.
374. Клиент бірлескен қызметке қатысу сомасына мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:
|
|
|
Дт
|
2203
|
Заңды тұлғалардың ағымдағы шоттары
|
|
2204
|
Жеке тұлғалардың ағымдағы шоттары
|
|
|
2205
|
Жеке тұлғалардың талап етуге дейінгі салымдары
|
|
|
2211
|
Заңды тұлғалардың талап етуге дейінгі салымдары
|
|
|
Кт
|
1001
|
Кассадағы қолма-қол ақша
|
|
1051
|
Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот
|
|
|
1052
|
Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар.
375. Банктің есеп саясатында белгіленген кезеңділікпен, заңды тұлғалардың жарғылық капиталдарына қатысудан кірісті есептеген кезде мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады:
|
|
|
Дт
|
1756
|
Басқа да операциялар бойынша есептелген кіріс
|
|
Кт
|
4880
|
Ислам банкінің өндірістік және сауда қызметін қаржыландырудан кірісі.
376. Қатысудан кіріс алған кезде мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады:
|
|
Дт
|
1001
|
Кассадағы қолма-қол ақша
|
|
1051
|
Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот
|
|
|
1052
|
Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар
|
|
|
Кт
|
2870
|
Басқа да транзиттік шоттар.
377. Кірісті (шығынды) бөлген кезде мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:
1) банк кірісінің сомасына:
|
|
Дт
|
2870
|
Басқа да транзиттік шоттар
|
|
Кт
|
1756
|
Басқа да операциялар бойынша есептелген кіріс;
2) банктің қатысушы клиенті кірісінің сомасына:
|
|
Дт
|
2870
|
Басқа да транзиттік шоттар
|
|
Кт
|
2203
|
Заңды тұлғалардың ағымдағы шоттары
|
|
2204
|
Жеке тұлғалардың ағымдағы шоттары
|
|
|
2205
|
Жеке тұлғалардың талап етуге дейінгі салымдары
|
|
|
2211
|
Заңды тұлғалардың талап етуге дейінгі салымдары.
378. Клиент жобадағы өз үлестерін банкке сатқан кезде, банктің жобадағы үлестерді сатып алғанын көрсететін мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады:
|
|
|
Дт
|
1473
|
Ислам банкінің өндірістік және сауда қызметіне инвестициялары
|
|
Кт
|
2203
|
Заңды тұлғалардың ағымдағы шоттары
|
|
2204
|
Жеке тұлғалардың ағымдағы шоттары
|
|
|
2205
|
Жеке тұлғалардың талап етуге дейінгі салымдары
|
|
|
2211
|
Заңды тұлғалардың талап етуге дейінгі салымдары.
379. Банк жобадағы өз үлесін клиентке сатқан кезде, банктің жобадағы үлесін сатып алғанын көрсететін мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады:
|
|
|
Дт
|
1001
|
Кассадағы қолма-қол ақша
|
|
1051
|
Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот
|
|
|
1052
|
Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар
|
|
|
Кт
|
1473
|
Ислам банкінің өндірістік және сауда қызметіне инвестициялары.
|
23-тарау. Ислам банкінің лизинг (жалдау) талаптарымен инвестициялық қызметтің бухгалтерлік есебі
380. Банк мүлікті лизинг (жалдау) шартына сәйкес лизингке (жалға) беру үшін сатып алған кезде мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады:
|
Дт
|
1656
|
Жалға беруге арналған негізгі құрал-жабдықтар
|
|
Кт
|
1001
|
Кассадағы қолма-қол ақша
|
|
1051
|
Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот
|
|
|
1052
|
Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар.
381. Лизинг (жалдау) шарты 7339 «Әртүрлі құндылықтар және құжаттар» баланстан тыс шотында 1 (бір) теңге шартты құны бойынша мынадай түрде көрсетіледі:
|
|
|
Кіріс
|
7339
|
Әртүрлі құндылықтар және құжаттар.
382. Банктің есеп саясатында белгіленген кезеңділікпен лизинг (жалдау) шартының талаптарына сәйкес жалдау төлемдерін есептеген кезде мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады:
|
|
Дт
|
1771
|
Ислам банкінің жалдау жағдайындағы инвестициялық қызмет бойынша есептелген кірісі
|
|
Кт
|
4477
|
Ислам банкінің жалдау жағдайындағы инвестициялық қызмет бойынша сыйақы алуына байланысты кірісі.
383. Лизинг (жалдау) шартының талаптарына сәйкес жалдау төлемдерін алған кезде мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады:
|
|
Дт
|
1001
|
Кассадағы қолма-қол ақша
|
|
1051
|
Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот
|
|
|
1052
|
Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар
|
|
|
Кт
|
1771
|
Ислам банкінің жалдау жағдайындағы инвестициялық қызмет бойынша есептелген кірісі.
384. Егер мерзімі басталған кезде клиент (жалға алушы) лизинг (жалдау) шартында көзделген төлемді төлемесе мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады:
|
|
Дт
|
1772
|
Жалдау жағдайындағы инвестициялық қызмет бойынша мерзімі өткен берешек
|
|
Кт
|
1771
|
Ислам банкінің жалдау жағдайындағы инвестициялық қызмет бойынша есептелген кірісі.
385. Егер коммерциялық кредит туралы шартта тұрақсыздық айыбын (айыппұл, өсімпұл) есептеу көзделген жағдайда Нұсқаулықтың 353 және 354-тармақтарында көзделген бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады.
386. Операциялық жалдау ретінде бухгалтерлік есеп мақсатында жасалған лизинг (жалдау) шартын жіктеу кезінде сатып алынған мүлік есеп саясатында көзделген кезеңділікпен мынадай бухгалтерлік жазбада амортизацияланады:
|
|
Дт
|
5785
|
Жалға беруге арналған негізгі құрал-жабдықтар бойынша амортизация шығысы
|
|
Кт
|
1696
|
Жалға беруге арналған негізгі құрал-жабдықтар бойынша есептелген амортизация.
387. Қаржылық жалдау ретінде бухгалтерлік есеп мақсатында жасалған лизинг (жалдау) шартын жіктеу кезінде мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:
1) лизинг алушыға мүлікті лизингке (жалға) беру кезінде:
|
|
Дт
|
1305
|
Басқа банктерге қаржы лизингі
|
|
1420
|
Клиенттерге қаржы лизингі
|
|
|
Кт
|
1656
|
Жалға беруге арналған негізгі құрал-жабдықтар;
2) Нұсқаулықтың 383-тармағында көзделген бухгалтерлік жазбаға қосымша лизинг (жалдау) шартының талаптарына сәйкес мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады:
|
|
Дт
|
1001
|
Кассадағы қолма-қол ақша
|
|
1051
|
Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот
|
|
|
1052
|
Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар
|
|
|
Кт
|
1305
|
Басқа банктерге қаржы лизингі
|
|
1420
|
Клиенттерге берілген қаржы лизингі;
3) Нұсқаулықтың 384-тармағында көзделген бухгалтерлік жазбаға қосымша мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады:
|
|
|
Дт
|
1309
|
Қаржы лизингі бойынша басқа банктердің мерзімі өткен берешегі
|
|
1421
|
Қаржы лизингі бойынша клиенттердің мерзімі өткен берешегі
|
|
|
Кт
|
1305
|
Басқа банктерге қаржы лизингі
|
|
1420
|
Клиенттерге берілген қаржы лизингі.
388. Клиент лизинг (жалдау) шарты бойынша мерзімі өткен төлемді төлеген кезде мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады:
|
|
|
Дт
|
1001
|
Кассадағы қолма-қол ақша
|
|
1051
|
Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот
|
|
|
1052
|
Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар
|
|
|
Кт
|
1772
|
Жалдау жағдайындағы инвестициялық қызмет бойынша мерзімі өткен берешек
|
|
1309
|
Қаржы лизингі бойынша басқа банктердің мерзімі өткен берешегі
|
|
|
1421
|
Қаржы лизингі бойынша клиенттердің мерзімі өткен берешегі.
389. Банктің есеп саясатында белгіленген кезеңділікпен, алайда есепті күннен сиретпей банк лизинг (жалдау) шарты бойынша талаптардың құнсыздануына тест жүргізеді. Құнсызданудан шығынды өтеуге резервтер (провизиялар) құру жағдайында мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады:
|
|
|
Дт
|
5453
|
Банк қызметіне байланысты дебиторлық берешек бойынша резервтерді (провизияларды) қалыптастыруға шығыс
|
|
5452
|
Басқа банктерге берілген қарыздар мен қаржы лизингі бойынша резервтерді (провизияларды) қалыптастыруға шығыс
|
|
|
5455
|
Клиенттерге берілген қарыздар мен қаржы лизингі бойынша резервтерді (провизияларды) қалыптастыруға арналған шығыс
|
|
|
Кт
|
1877
|
Банк қызметіне байланысты дебиторлық берешек бойынша резервтер (провизиялар)
|
|
1319
|
Басқа банктерге берілген қарыздар және қаржы лизингі бойынша резервтер (провизиялар)
|
|
|
1428
|
Клиенттерге берілген қарыздар және қаржы лизингі бойынша резервтер (провизиялар)
390. Банктің уәкілетті органы лизинг (жалдау) шарты бойынша төленбеген мерзімі өткен талаптарды есептен шығару туралы шешім қабылдаған жағдайда мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады:
|
|
|
Дт
|
1877
|
Банк қызметіне байланысты дебиторлық берешек бойынша резервтер (провизиялар)
|
|
1319
|
Басқа банктерге берілген қарыздар және қаржы лизингі бойынша резервтер (провизиялар)
|
|
|
1428
|
Клиенттерге берілген қарыздар және қаржы лизингі бойынша резервтер (провизиялар)
|
|
|
Кт
|
1772
|
Жалдау жағдайындағы инвестициялық қызмет бойынша мерзімі өткен берешек
|
|
1309
|
Қаржы лизингі бойынша басқа банктердің мерзімі өткен берешегі
|
|
|
1421
|
Қаржы лизингі бойынша клиенттердің мерзімі өткен берешегі.
391. Лизинг (жалдау) шарты бойынша талаптардың кредиттік сапасын өтеу немесе жақсарту жағдайында құнсызданудан шығынды өтеуге бұрын қалыптастырылған резервтер (провизиялар) мынадай бухгалтерлік жазбамен азайтылады:
|
|
|
Дт
|
1877
|
Банк қызметіне байланысты дебиторлық берешек бойынша резервтер (провизиялар)
|
|
1319
|
Басқа банктерге берілген қарыздар және қаржы лизингі бойынша резервтер (провизиялар)
|
|
|
1428
|
Клиенттерге берілген қарыздар және қаржы лизингі бойынша резервтер (провизиялар)
|
|
|
Кт
|
4953
|
Банк қызметіне байланысты дебиторлық берешек бойынша құрылған резервтерді (провизияларды) қалпына келтіруден кіріс
|
|
4952
|
Басқа банктерге берілген қарыздар мен қаржы лизингі бойынша құрылған резервтерді (провизияларды) қалпына келтіруден кіріс
|
|
|
4955
|
Клиенттерге берілген қарыздар мен қаржы лизингі бойынша құрылған резервтерді (провизияларды) қалпына келтіруден кіріс.
|
24-тарау. Қорытынды ережелер
392. Нұсқаулықпен реттелмеген мәселелер Қазақстан Республикасының бухгалтерлік есеп пен қаржылық есептілік туралы заңнамасында және халықаралық қаржылық есептілік стандарттарында көзделген тәртіппен шешіледі.
Қазақстан Республикасы
Ұлттық Банкінің Төрағасы
2025 жылғы 24 желтоқсандағы
№ 105 Қаулыға
Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкі Басқармасының кейбір қаулыларының күші жойылған құрылымдық элементтерінің тізбесі
1. «Екінші деңгейдегі банктердегі, ипотекалық ұйымдардағы және «Қазақстан Даму Банкі» акционерлік қоғамындағы бухгалтерлік есептің үлгі шот жоспарын бекіту туралы» Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкі Басқармасының 2011 жылғы 31 қаңтардағы № 3 қаулысына өзгерістер мен толықтырулар енгізу және Ислам банктерінің бухгалтерлік есеп жүргізу жөніндегі нұсқаулықты бекіту туралы» Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкі Басқармасының 2017 жылғы 27 наурыздағы № 46 қаулысының (Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 15117 болып тіркелген) 2-тармағы.
2. «Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкі Басқармасының кейбір қаулыларына бухгалтерлік есепті жүргізу мәселелері бойынша өзгерістер мен толықтырулар енгізу туралы» Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкі Басқармасының 2019 жылғы 31 желтоқсандағы № 267 қаулысымен (Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 19843 болып тіркелген) бекітілген Бухгалтерлік есепті жүргізу мәселелері бойынша өзгерістер мен толықтырулар енгізілетін Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкі Басқармасының кейбір қаулыларының тізбесінің 2-тармағы.
3. «Екінші деңгейдегі банктердің, Қазақстан Республикасы бейрезидент-банктері филиалдарының, «Қазақстанның Даму Банкі» акционерлік қоғамының және ипотекалық ұйымдардың бухгалтерлік есепті жүргізуі жөніндегі нұсқаулықты бекіту және «Қазақстан Республикасы қаржы нарығының жекелеген субъектілеріне арналған бухгалтерлік есептің үлгі шот жоспарын бекіту туралы» Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкі Басқармасының 2008 жылғы 22 қыркүйектегі № 79 қаулысына және «Қаржы нарығының жекелеген субъектілерінің бухгалтерлік есепті жүргізуі жөніндегі нұсқаулықты бекіту туралы» Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкі Басқармасының 2011 жылғы 1 шілдедегі № 68 қаулысына өзгерістер енгізу туралы» Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкі Басқармасының 2020 жылғы 21 қыркүйектегі № 109 қаулысының (Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 21275 болып тіркелген) 1-тармағы.
4. «Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкі Басқармасының кейбір қаулыларына бухгалтерлік есеп жүргізу мәселелері бойынша өзгерістер мен толықтырулар енгізу туралы» Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкі Басқармасының 2022 жылғы 17 қыркүйектегі № 81 қаулысымен (Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 29796 болып тіркелген) бекітілген Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкі Басқармасының бухгалтерлік есеп жүргізу мәселелері бойынша өзгерістер мен толықтырулар енгізілетін кейбір қаулылары тізбесінің 4-тармағы.
5. «Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкі Басқармасының кейбір қаулыларына бухгалтерлік есеп жүргізу және қаржылық есептілікті ұсыну мәселелері бойынша өзгерістер мен толықтырулар енгізу туралы» Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкі Басқармасының 2022 жылғы 19 желтоқсандағы № 122 қаулысымен (Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 31303 болып тіркелген) бекітілген Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкі Басқармасының бухгалтерлік есеп жүргізу және қаржылық есептілікті ұсыну мәселелері бойынша өзгерістер мен толықтырулар енгізілетін кейбір қаулылары тізбесінің 10-тармағы.
6. «Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкі Басқармасының кейбір қаулыларына исламдық қаржы ұйымдарының бухгалтерлік есеп жүргізуі мәселелері бойынша өзгерістер мен толықтырулар енгізу туралы» Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкі Басқармасының 2023 жылғы 21 тамыздағы № 63 қаулысымен (Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 33384 болып тіркелген) бекітілген Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкі Басқармасының исламдық қаржы ұйымдарының бухгалтерлік есеп жүргізуі мәселелері бойынша өзгерістер мен толықтырулар енгізілетін кейбір қаулылары тізбесінің 3-тармағы.
7. «Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкі Басқармасының кейбір қаулыларына бухгалтерлік есеп жүргізу және қаржылық есептілікті ұсыну мәселелері бойынша өзгерістер мен толықтырулар енгізу туралы» Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкі Басқармасының 2023 жылғы 27 қарашадағы № 87 қаулысымен (Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 33720 болып тіркелген) бекітілген Бухгалтерлік есепті жүргізу және қаржылық есептілікті ұсыну мәселелері бойынша өзгерістер мен толықтырулар енгізілетін Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкі Басқармасының кейбір қаулылары тізбесінің 10-тармағы.
Мәтін танысу мақсатында ұсынылған; ресми қолдану үшін Қазақстан Республикасы заңнамасының қолданыстағы редакциясымен салыстырыңыз.