memleket.kz

    2025-2029 жылдарға арналған Қарғалы ауданы бойынша коммуналдық қалдықтарды басқару жөніндегі бағдарламаны бекіту туралы

    ЖаңаМәслихаттың актісі тіркелмеген
    Нұсқаның өзектілігі
    Өзекті нұсқа 15 желтоқсан 2025 ж.

    2025-2029 жылдарға арналған Қарғалы ауданы бойынша коммуналдық қалдықтарды басқару жөніндегі бағдарламаны бекіту туралы

    Қазақстан Республикасы Экологиялық кодексінің 365-бабы 3-тармағының 1) тармақшасына, «Қазақстан Республикасындағы жергілікті мемлекеттік басқару және өзін-өзі басқару туралы» Қазақстан Республикасы Заңының 6-бабы 1-тармағы 15-тармақшасына және Қазақстан Республикасы Экология, геология және табиғи ресурстар министрінің міндетін атқарушысының 2021 жылғы 9 тамыздағы «Қалдықтарды басқару бағдарламасын әзірлеу қағидаларын бекіту туралы» № 318 бұйрығына сәйкес, Қарғалы аудандық мәслихаты ШЕШІМ ҚАБЫЛДАДЫ:

    1. 2025-2029 жылдарға арналған Қарғалы ауданы бойынша коммуналдық қалдықтарды басқару бағдарламасы осы шешімнің қосымшасына сәйкес бекітілсін.

    2. Осы шешім оның алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі.

    Қарғалы аудандық мәслихатының төрағасы

    С. Аманжолов

    Қарғалы аудандық мәслихатының

    2025 жылғы 15 желтоқсандағы

    № 398 шешіміне қосымша

    2025-2029 жылдарға арналған Қарғалы ауданы бойынша коммуналдық қалдықтарды басқару жөніндегі БАҒДАРЛАМАСЫ

    Бадамша ауылы

    2025 жыл

    МАЗМҰНЫ

    1.
    Кірі­спе
    4
    2.
    Бағ­дар­ла­ма­ның төл­құ­жа­ты
    7
    3.
    Қал­дық­тар­ды бас­қа­ру­дың ағым­да­ғы жағ­дай­ын тал­дау
    3.1. Жал­пы ақ­па­рат
    3.2. Қат­ты тұр­мыстық қал­дық­тар­дың тү­зі­луі кө­лем­де­рін есеп­теу және негіз­деу
    3.3. Қал­дық­тар­ды бас­қа­ру­дың ағым­да­ғы жағ­дайы
    9
    9
    9
    10
    4.
    Мақ­сат­тар, мін­дет­тер және мін­дет­ті көр­сет­кіш­тер
    12
    5.
    Негіз­гі ба­ғыт­тар, мақ­сат­қа же­ту жол­да­ры және ти­іс­ті ша­ра­лар
    12
    6.
    Бағ­дар­ла­ма­ны жү­зе­ге асы­ру бой­ын­ша іс-ша­ра­лар жос­па­ры
    14
    7.
    Қа­жет­ті ре­сур­стар
    17
    Терминдер мен анықтамалар
    Биологиялық ыдырайтын қалдықтар – анаэробты немесе аэробты ыдырауға ұшырауы мүмкін қалдықтар, соның ішінде бақша және саябақ қалдықтары, сондай-ақ тамақ өнеркәсібінің қалдықтарымен салыстырылатын тамақ қалдықтары, макулатура.
    Қалдықтарды кәдеге жарату – қалдықтарды қауіпсіз сақтау үшін арнайы белгіленген орындарда оларды шығару мақсатынсыз шектеусіз мерзімге сақтау.
    Коммуналдық қалдықтар – тұтыну қалдықтары, оның ішінде:
    1) аралас қалдықтар және бөлек жиналған тұрмыстық қалдықтар, оның ішінде қағаз және картон, шыны, металдар, пластмассалар, органикалық қалдықтар, ағаш, тоқыма бұйымдары, қаптамалар, электр және электрондық жабдықтардың, батареялар мен аккумуляторлардың қалдықтары;
    2) егер мұндай қалдықтар табиғаты мен құрамы бойынша тұрмыстық қалдықтарға ұқсас болса, аралас қалдықтар және басқа көздерден бөлек жиналған қалдықтар.
    Ірі көлемді қалдықтар – тұтынушылық қасиеттерін жоғалтқан және өзінің көлеміне байланысты арнайы көліктерде тасымалдау мүмкіндігін жоққа шығаратын тұтыну және шаруашылық қызмет қалдықтары (тұрмыстық техника, жиһаз және т.б.).
    Тұтыну қалдықтары - адам қызметінің нәтижесінде пайда болған, тұтынушылық қасиеттерін толық немесе ішінара жоғалтқан өнімдер және (немесе) өнімдер, олардың қаптамалары мен басқа да заттары немесе олардың қалдықтары, сақтау немесе пайдалану мерзіміне қарамастан, олардың қалдықтары. физикалық жай-күйі, сондай-ақ меншік иесі оны өз бетінше физикалық түрде кәдеге жарату немесе тұтыну қалдықтары ретінде құжаттау.
    Электрондық және электр жабдықтарының қалдықтары – оның құрамдас бөліктерін, бөлшектерін, құрамдастарын қоса алғанда, қалдық, жарамсыз немесе ескірген электрондық және электр жабдықтары ретінде жіктеледі.
    Азық-түлік қалдықтары – тамақ өнімдерін өндіру және тұтыну нәтижесінде пайда болатын тамақ өнеркәсібінің қалдықтарымен салыстырылатын қалдықтар.
    Қалдықтарды көму алаңы – экологиялық, құрылыс және санитарлық-эпидемиологиялық талаптарға жауап беретін қалдықтарды шығару мақсатынсыз тұрақты орналастыруға арналған арнайы жабдықталған орын.
    Қалдықтарды бөлек жинау – одан әрі мамандандырылған басқаруды жеңілдету мақсатында қалдықтарды түрлері немесе топтары бойынша бөлек жинау.
    Қалдықтарды жинау – мамандандырылған ұйымдардың жеке және заңды тұлғалардан қалдықтарды одан әрі қалпына келтіруге немесе кәдеге жаратуға жіберу мақсатында ұйымдасқан түрде қабылдау қызметі.
    Құрылыс қалдықтары – ғимараттарды, құрылыстарды, өндірістік объектілерді, жолдарды, инженерлік желілерді және басқа коммуникацияларды бұзу, демонтаждау, реконструкциялау, жөндеу (соның ішінде негізгі) немесе салу кезінде пайда болатын қалдықтар.
    Тұрмыстық қатты қалдықтар – бұл қатты күйдегі тұрмыстық қалдықтар.
    Қалдықтарды тасымалдау – қалдықтарды жинақтау, сұрыптау, қайта өңдеу, кәдеге жарату және (немесе) кәдеге жарату процесінде жинақтау, жинақтау орындары арасында мамандандырылған көлік құралдарын пайдалана отырып тасымалдаумен байланысты қызмет.
    Қалдықтарды жою – нәтижесінде қалдықтардың көлемі және (немесе) массасы айтарлықтай азаятын және қалдықтардың физикалық күйі мен химиялық құрамы өзгеретін, бірақ өнім шығармайтын, жылу, химиялық немесе биологиялық процестермен қалдықтарды кәдеге жарату әдісі. немесе оның негізгі мақсаты ретінде энергия өндіру.
    Қалдықтарды басқару – қалдықтарға қатысты олар пайда болған кезден бастап түпкілікті кәдеге жаратуға дейін жүргізілетін операциялар.
    Тұрмыстық қатты қалдықтарды жинаудың орталықтандырылған жүйесі – меншік нысанына және қызмет түріне қарамастан тұрғын үйлерде немесе жекелеген ғимараттарда (құрылыстарда) тұратын (орналасқан) және (немесе) жұмыс істейтін жеке және заңды тұлғаларды қамтамасыз ету үшін жергілікті атқарушы органдар ұйымдастыратын жүйе. және контейнерлік алаңшалар мен контейнерлерге меншік құқығы жоқ, сондай-ақ жалпы пайдаланымдағы жерлерде орналасқан контейнерлік алаңшалар мен контейнерлерге меншік құқығы барлар, қатты тұрмыстық қалдықтарды жинау және тасымалдау бойынша қызметтер
    1. КІРІСПЕ
    Қарғалы ауданы (қаз. Қарғалы ауданы) - Қазақстанның Ақтөбе облысындағы аумақтық бірлік. Ауданның әкімшілік орталығы-Бадамша ауылы.
    Аудан облыстың солтүстігінде орналасқан. Хромтау және Мәртөк аудандарымен, Ақтөбе қалалық әкімшілігінің аумағымен, сондай-ақ Ресейдің Орынбор облысымен шектеседі.
    Климаты күрт континенталды. Қаңтардың орташа температурасы— −15—17°С, шілде-21-23°С. жауын — шашынның орташа жылдық мөлшері-250-300 мм.
    Ауданның солтүстік бөлігін Орал тауларының оңтүстік жоталары алып жатыр, олардың абсолютті биіктігі 350-400 м, кейбір жерлерде терек-қайың кесектерімен жабылған. Ауданның үлкен оңтүстік бөлігі-биіктігі 250-320 м және ең биік нүктесі 478 м болатын жартастар мен жыралармен кесілген Мұғалжар тауларының жоталары бар таулы дала.
    Ауданның солтүстік бөлігі арқылы Жайық өзені ағып өтеді, оның бойында Қазақстанның Ресеймен мемлекеттік шекарасы өтеді. Қарғалы өзенінің арнасы бойынша Қарғалы су қоймасы — облыстағы ең ірі жасанды су қоймасы орналасқан.
    Никель-кобальт кен орындары (Кемпірсай тобы) игерілуде, қоңыр көмір (Мамыт көмір бөлімі) өндіріледі.
    Қазақ КСР Жоғарғы Кеңесі Төралқасының 1966 жылғы 31 қаңтардағы Жарлығымен бұрынғы дала ауданының аумағында орталығы Қос Естек ауылында (1970 жылы Ленинское ауылы болып өзгертілді) Ленин ауданы құрылды.
    1967 жылы 18 наурызда Ленин ауданының әкімшілік орталығы Ленинское ауылынан Қазақ КСР Жоғарғы Кеңесі Төралқасының Жарлығы негізінде Батамшинский кентіне көшірілді.
    "Әкімшілік-аумақтық құрылымды өзгерту туралы" ҚР Президентінің 1997 жылғы 17 маусымдағы № 3550 Жарлығы негізінде Ленин ауданы Қарғалы ауданы болып өзгертілді
    Қарғалы ауданының әкімшілік-аумақтық құрамы:
    Аудандағы 15 елді мекен 8 ауылдық округ пен 1 ауылдық әкімдікке біріктірілген:
    Әкім­ші­лік бір­лік
    Ауыл­дар
    Ащы­лы­сай ауыл­дық окру­гі
    Ащы­лы­сай, Бозтө­бе, Ақ­көл, Пре­об­ра­же­нов­ка
    Әлім­бет ауыл­дық окру­гі
    Әлім­бет 
    Ба­дам­ша ауыл­дық окру­гі
    Ба­дам­ша 
    Ве­ли­хов ауыл­дық окру­гі
    Ве­ли­хов, Ақ­жай­ық
    Жел­тау ауыл­дық окру­гі
    Пет­ро­павл 
    Кем­пір­сай ауыл­дық окру­гі
    Жо­са­лы, Кем­пір­сай ауы­лы
    Қос Естек ауыл­дық окру­гі
    Қос Естек ауы­лы
    Степ­ной ауыл­дық окру­гі
    Степ­ной, Қай­рақ­ты
    Шәм­ші Қал­да­я­қов ауы­лы әкі­мі­нің ап­па­ра­ты
    Шәм­ші Қал­да­я­қов ауы­лы
    Бағдарлама шығарындыларға рұқсаттың берілген мерзіміне әзірленуде және оның ажырамас бөлігі болып табылады (он жылдан аспайтын (2029 жылға дейін)), кез келген өзгерістер мен толықтырулар енгізілген жағдада түзетулер мүмкін болады.
    Бағдарламаны әзірлеу өндіріс пен тұтыну құрылымдарына оң өзгерістер енгізу үшін экономикалық немесе басқа тетіктерді пайдалана отырып, қалдықтарды азайтудың жедел саясатын әзірлеу мақсатында қалдықтардың көлемі мен құрамында болып жатқан өзгерістерді бағалау рәсімдерінің тиімділігін арттыруға бағытталған:
    1. Өндірістік процестерді, оның ішінде қалдығы аз технологияларды енгізу есебінен жетілдіру;
    2. Қалдықтарды қайта пайдалану немесе оларды пайдалануға мүдделі жеке және заңды тұлғаларға беру;
    3. Ең жақсы қолжетімді технологияларды немесе басқа ақылға қонымды әдістерді пайдалана отырып, қалдықтарды өңдеу, қайта өңдеу немесе кәдеге жарату;
    4. Бекітілген рекультивациялау жобаларына сәйкес қалдықтар полигондарын рекультивациялау
    ҚББ келесі нормативтік құжаттарға сәйкес орындалды:
    1. Қазақстан Республикасының 2021 жылғы 2 қаңтардағы № 400-VI Экология кодексі;
    2. Қазақстан Республикасының 2003 жылғы 20 маусымдағы № 442 Жер кодексі;
    3. Қазақстан Республикасының 2003 жылғы 9 шілдедегі № 481 Су кодексі;
    4. Қазақстан Республикасы Экология, геология және табиғи ресурстар министрінің м.а. 2021 жылғы 9 тамыздағы № 318 «Қалдықтарды басқару бағдарламасын әзірлеу қағидаларын бекіту туралы» бұйрығы;
    5. Қазақстан Республикасы Экология, геология және табиғи ресурстар министрінің 2021 жылғы 30 шiлдедегі № 280 «Экологиялық бағалауды ұйымдастыру және өткізу жөніндегі нұсқаулықты бекіту туралы» бұйрығы;
    6. Қазақстан Республикасы Экология, геология және табиғи ресурстар министрінің м.а. 2021 жылғы 6 тамыздағы № 314 «Қалдықтар сыныптауышын бекіту туралы» бұйрығы;
    7. Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау министрінің м.а. 2020 жылғы 25 желтоқсандағы № ҚР ДСМ-331/2020 «Өндіріс және тұтыну қалдықтарын жинауға, пайдалануға, қолдануға, залалсыздандыруға, тасымалдауға, сақтауға және көмуге қойылатын санитариялық-эпидемиологиялық талаптар» санитариялық қағидаларын бекіту туралы» бұйрығы;
    8. Қазақстан Республикасы Экология және биоресурстар министрлігінің 1997 жылдың 29 тамызындағы РНҚ 03.3.0.4.01.-96. «Қоршаған орта компоненттерінің өндіріс және тұтыну қалдықтарының уытты заттарымен ластану деңгейін анықтау жөніндегі әдістемелік нұсқаулық»;
    2. Бағдарлама төлқұжаты
    Бағ­дар­ла­ма­ның ата­уы
    -2025-2029 жыл­дар­ға ар­нал­ған Ақ­тө­бе об­лы­сы Қар­ға­лы ауда­ны бой­ын­ша ком­му­нал­дық қал­дық­тар­ды бас­қа­ру бағ­дар­ла­ма­сы
    Бағ­дар­ла­ма­ны әзір­ле­удің се­беп­те­рі
    -Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы­ның 2021 жыл­дың 2 қаң­тар­да­ғы Эко­ло­ги­я­лық ко­дек­сі­нің 365 ба­бы
    Бағ­дар­ла­ма­ны іс­ке асы­ру мер­зі­мі
    -2025 - 2029 жыл­дар
    Жа­у­ап­ты орын­да­у­шы
    -«Қар­ға­лы аудан­дық тұр­ғын үй-ком­му­нал­дық ша­ру­а­шы­лы­ғы, жо­ла­у­шы­лар кө­лі­гі және ав­то­мо­биль жол­да­ры бө­лі­мі» мем­ле­кет­тік ме­ке­ме­сі
    Бағ­дар­ла­ма мақ­сат­та­ры
    -тұр­мыстық қат­ты қал­дық­тар­ды қо­са ал­ған­да, өн­ді­рі­стік және тұ­ты­ну қал­дық­та­ры­нан қор­ша­ған ор­та­ның ла­ста­нуын азай­ту­ды қам­та­ма­сыз ете­тін қал­дық­тар­ды бас­қа­ру­дың ти­ім­ді өңір­лік жүй­е­сін құ­ру; қал­дық­тар­дың тү­зі­лу­ін бол­дыр­мау және азай­ту, олар­ды қай­та­ла­ма ша­ру­а­шы­лық ай­на­лым­ға тар­ту
    Бағ­дар­ла­ма мақ­сат­та­ры
    -тұр­мыстық қат­ты қал­дық­тар­ды қо­са ал­ған­да, қал­дық­тар­ды бас­қа­ру са­ла­сын­да ти­ім­ді бас­қа­ру те­тікте­рін құ­ру;
    -қал­дық­тар­ды эко­ло­ги­я­лық қа­уіп­сіз қай­та өң­деу, кә­де­ге жа­ра­ту және кә­де­ге жа­ра­ту ин­фра­құ­ры­лы­мын құ­ру және да­мы­ту;
    -қал­дық­тар­ды қай­та өң­деу және кә­де­ге жа­ра­ту кө­ле­мін ұл­ғай­ту;
    -қал­дық­тар­ды сақ­тау және ор­на­ла­сты­ру кезiн­де эко­ло­ги­я­лық қа­уiп­сiздiк­тi қам­та­ма­сыз ету және қал­дық­тар­ды ор­на­ла­сты­ру объ­ек­тiлерi ор­на­лас­қан аумақ­тар­ды пай­да­ла­ну аяқ­тал­ған­нан кей­iн неме­се эко­ло­ги­я­лық және са­ни­тар­лық-эпи­де­мио­ло­ги­я­лық заң­на­ма­ның та­лап­та­ры­на сәй­кес кел­мей­тiн аумақ­тар­ды эко­ло­ги­я­лық қал­пы­на кел­тi­ру жөнiн­де­гi жұ­мыстар­ды жүр­гi­зу;
    -өң­деу, кә­де­ге жа­ра­ту және қал­дық­тар­ды кә­де­ге жа­ра­ту үшін са­ла­ға ин­ве­стор­лар­ды тар­ту үшін жағ­дай жа­сау;
    -қал­дық­тар­ды бас­қа­ру са­ла­сын­да ха­лық­тың эко­ло­ги­я­лық мә­де­ни­е­тін қа­лып­та­сты­ру
    Бағ­дар­ла­ма­ның негіз­гі іс-ша­ра­ла­ры
    -ай­мақ­тық опе­ра­тор­лар­ды кон­кур­стық ірік­те­уді жүр­гі­зу;
    -тұр­мыстық қат­ты қал­дық­тар­ды өң­деу объ­ек­ті­ле­рін са­лу және ре­кон­струк­ци­я­лау;
    -қал­дық­тар­ды ор­на­ла­сты­ру кө­лем­де­рін азай­ту;
    -эко­ло­ги­я­лық және са­ни­тар­лық-эпи­де­мио­ло­ги­я­лық заң­на­ма­ның та­лап­та­ры­на сәй­кес кел­мей­тін қат­ты тұр­мыстық қал­дық­тар­ды ор­на­ла­сты­ру объ­ек­ті­ле­рін пай­да­ла­ну­дан шы­ға­ру және ре­куль­ти­ва­ци­я­лау;
    -қал­дық­тар­ды бас­қа­ру са­ла­сын­да­ғы ин­ве­сти­ци­я­лық жо­ба­лар­ды мем­ле­кет­тік қол­да­уды қам­та­ма­сыз ету, қал­дық­тар­мен жұ­мыс іс­теу жүй­е­сі объ­ек­ті­ле­рін са­лу және (неме­се) ре­кон­струк­ци­я­лау мақ­са­тын­да шар­ттар (ке­лі­сім­шар­ттар) жа­са­су;
    -аудан тұр­ғын­да­ры ара­сын­да эко­ло­ги­я­лық на­у­қан­дар мен іс-ша­ра­лар­ды ұй­ым­да­сты­ру және өт­кі­зу;
    Бағ­дар­ла­ма­ны қар­жы­лан­ды­ру
    -Қар­жы­лан­ды­ру кө­ле­мі ти­іс­ті ке­зең­де Қар­ға­лы ауда­нын­да ком­му­нал­дық қал­дық­тар­мен жұ­мыс іс­теу са­ла­сын­да­ғы іс-ша­ра­лар­ды қар­жы­лан­ды­ру­ға жер­гі­лік­ті ат­қа­ру­шы ор­ган­дар­ға бе­рі­л­ген бюд­жет қа­ра­жа­ты­ның са­ны­на бай­ла­ны­сты ай­қын­да­ла­ды*.
    Бағ­дар­ла­ма­ны іс­ке асы­ру­дың кү­ті­ле­тін түп­кі­лік­ті нәти­же­ле­рі
    -2029 жыл­дан ба­стап қат­ты тұр­мыстық қал­дық­тар­дың жал­пы кө­ле­мін­де­гі өң­дел­ген қат­ты тұр­мыстық қал­дық­тар­дың үле­сі – 100%;
    -2026 жыл­дан ба­стап қат­ты тұр­мыстық қал­дық­тар­дың жал­пы кө­ле­мін­де қай­та өң­дел­ген қат­ты тұр­мыстық қал­дық­тар­дың үле­сі 14,5% құ­рай­ды;
    -2028 жыл­дан ба­стап қат­ты тұр­мыстық қал­дық­тар­дың жал­пы кө­ле­мін­де кә­де­ге жа­ра­ту­ға (кө­ші­ру­ге) жі­бе­рі­л­ген қат­ты тұр­мыстық қал­дық­тар­дың үле­сі 85,5 % құ­рай­ды;
    -ха­лық­ты жос­пар­лы және жүй­е­лі та­за­лау жүй­е­сі­мен қам­ту пай­ы­зы 2028 жыл­дан ба­стап 99,9% құ­рай­ды;
    -анық­тал­ған рұқ­сат етіл­ме­ген қал­дық­тар­ды ор­на­ла­сты­ру орын­да­ры­ның жал­пы са­нын­да­ғы жой­ы­л­ған рұқ­сат етіл­ме­ген қал­дық­тар­ды ор­на­ла­сты­ру орын­да­ры­ның үле­сі – 2026 жыл­дан ба­стап 100%;
    -қал­дық­тар­ды бас­қа­ру са­ла­сын­да­ғы ақ­па­рат­қа қол­же­тім­ді аза­мат­тар­дың үле­сі – 100%
    Бағ­дар­ла­ма­ның іс­ке асы­ры­луын ба­қы­ла­уды ұй­ым­да­сты­ру
    -Бағ­дар­ла­ма іс-ша­ра­ла­ры­ның орын­да­луын ба­қы­ла­уды Бағ­дар­ла­ма­ның жа­у­ап­ты орын­да­у­шы­сы жү­зе­ге асы­ра­ды - «Қар­ға­лы аудан­дық тұр­ғын үй-ком­му­нал­дық ша­ру­а­шы­лы­ғы, жо­ла­у­шы­лар кө­лі­гі және ав­то­мо­биль жол­да­ры бө­лі­мі» мем­ле­кет­тік ме­ке­ме­сі
    * - қаржыландырудың көлемі мен мерзімі анықтама үшін берілген және қалдықтарды шығару операторларының инвестициялық бағдарламаларымен айқындалатын болады
    3. АЙМАҚТАҒЫ КОММУНАЛДЫҚ ҚАЛДЫҚТАРДЫ БАСҚАРУДЫҢ ҚАЗІРГІ ЖАҒДАЙЫН ТАЛДАУ

    3.1 Жалпы ақпарат

    3.1.1. Статистикаға сәйкес, 2024 жылдың соңында аудан аумағында 15 182 адам тұрады, халық негізгі жеке секторда тұрады.

    3.1.2. Жыл сайын ауданда 3,9 мың тоннадан астам халық тұтынуы мен өндіріс қалдықтары түзіледі, оның 3,2 мың тоннасы көппәтерлі үйлер мен жеке тұрғын үйлерге тиесілі. Халықтың тіршілік әрекетінен go060 жасыл тізімі (тамақ қалдықтары, тұрмыстық қоқыс, орау материалдары және т.б.) - қатты, улы емес, суда ерімейтін; металл контейнерлерге жиналады.

    3.2. Тұрмыстық қатты қалдықтардың түзілу және негіздеу көлемдерін есептеу

    РНД 03.1.0.3.01-96 «Өндіріс қалдықтарының түзілу және орналастыру көлемін нормалау тәртібі» (Алматы, 1996) сәйкес қатты-тұрмыстық қалдықтардың түзілу көлемі мынадай формула бойынша айқындалады:

    Q = Р * М * ртбо, қайда:

    Р-жылына бір адамға қалдықтардың жинақталу нормасы, т / жыл * адам

    М-халық саны, 15 182 адам (статистика бойынша);

    ртбо-қатты-тұрмыстық қалдықтардың үлес салмағы, т/м 3-0,20

    Жеке үйлердің тұрғындарынан қалдықтардың түзілуі және жинқталу жылдық орташа нормасы – жайлы және жайлы емес үй иелерінің тұрғындары үшін – 1,05 м3/адам (Қарғалы аудандық мәслихатының 2023 жылғы 20 желтоқсанындағы № 101 шешіміне сәйкес) қабылданды.

    Бұл түзілу нормалары тұрғын үйлерде, ұйымдарда және кәсіпорындарда пайда болатын тұтыну саласының барлық қалдықтарын, сондай-ақ көшелердегі қоқыстарды, тұрғын үйлердегі жылыту қондырғыларының қалдықтарын, пәтерлерді ағымдағы жөндеуден шыққан қоқыстарды және т.б. қамтитын қатты тұрмыстық қалдықтар үшін қабылданды.

    Аудан тұрғындары мен кәсіпорындарынан ҚТҚ қалдықтарының пайда болу көлемін есептеу нәтижелері (бөлек жинаусыз) 3.1-кестеде келтірілген.

    Тұрмыстық қатты қалдықтардың түзілуі, тонна/жыл
    Қатты қалдықтардың жалпы көлемі, м3/жыл
    жай­лы үй­лер­де тұ­ра­тын тұр­ғын­дар­дан
    на­шар жаб­дық­тал­ған үй­лер­де тұ­ра­тын тұр­ғын­дар­дан
    кә­сі­по­рын­дар­дан
    2 277,3*1,05*0,20= 478,2
    14 904,7*1,05*0,2= 3 130
    2 600*1,05*0,2 = 546
    4 154,2 тонн/год или
    20 771 м3/год

    3.3. Қалдықтарды басқарудың ағымдағы жағдайы

    2025 жылғы 01 қыркүйектегі жағдай бойынша ауданда ҚТҚ полигондары жоқ.

    Аудан бойынша ҚТҚ жинау және әкетумен мамандандырылған техникасы бар бірнеше жеке кәсіпорындар және ҚТҚ тиісті персоналы қызмет көрсетушілердің уағдаластығы бойынша Хромтау ауданының Хромтау қаласының қолданыстағы полигонына әкетіледі.

    1-кестеде соңғы 3 жылдағы аудан бойынша ҚТҚ-ның түзілу және қайта өңдеу көлемі бойынша деректер келтірілген.

    Қазіргі уақытта жиналған қалдықтардың көлемі бойынша «Қарғалы аудандық тұрғын үй - коммуналдық шаруашылық, жолаушылар көлігі және автомобиль жолдары бөлімі» мемлекеттік мекемесі (бұдан әрі - ауданның ТКШ бөлімі) деректеріне сәйкес: 2023 ж. - 16,2 мың м3, 2024 ж. - 15,9 мың м3., 2025 ж. - 15,9 м3. Пайда болған қалдықтарды есептеу халық санына қарай жүргізілді (Ұлттық статистика бюросының деректері бойынша)

    1-кесте-Қарғалы ауданы бойынша соңғы 3 жылдағы (2021-2023) коммуналдық қалдықтардың түзілу және қайта өңдеу көлемі.

    №
    Наименование
    Өлшем бірлігі
    Жылдлар
    2023
    2024
    2025
    1
    ҚТҚ түзілу көлемі
    1.1
    Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы*
    Тонн
    4 214 056
    4 340 630
    4 100 000
    1.2
    Ақ­тө­бе об­лы­сы *
    Тонн
    299 764
    300 886
    303 741
    1.3
    Қар­ға­лы ауда­ны **
    Тонн
    3 240,00
    3 180,00
    3 180,00
    2
    Түзілген ҚТҚ жалпы көлемінен қайта өңдеу үлесі
    2.1
    Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы*
    %
    21,1
    25,4
    24
    2.2
    Ақ­тө­бе об­лы­сы *
    %
    10,7
    15,0
    18,7
    2.3
    Қар­ға­лы ауда­ны **
    %
    0,0
    0,0
    0,0
    3
    Захоронение
    3.1
    Ақ­тө­бе об­лы­сы *
    Тонн
    267 689,2
    224 460,9
    230 843,16
    3.2
    Қар­ға­лы ауда­ны **
    Тонн
    3 240,00
    3 180,00
    3 180,00
    * ҚР ЭБЖМ деректері
    ** ТКШ бөлімінің деректері
    1-кестенің деректері ауданда ҚТҚ білім берудің орташа жылдық көлемі 3,9 мың тоннаны құрайтынын көрсетеді, Бұл Ақтөбе облысында ҚТҚ білім берудің жалпы көлемінің шамамен 0,9% -. құрайды.
    Ауданның ТКШ бөлімінің деректері бойынша аудандағы ҚТҚ өңдеу пайызы 0,0 % құрайды, яғни барлық қалдықтар көмуге жіберіледі. Ауданда ҚТҚ сұрыптау кәсіпорныны қалыптаспаған ҚТҚ-ның барлық көлемін сұрыптауға мүмкіндік жоқ.
    Қалдықтарды жинау және әкету аудан халқының 20,0 мыңға жуық адамын қамтыды, бұл 98,8 % құрайды, алайда орталықтандырылған жинау мен әкету аудан орталығында және басқа ауылдық округтердегі жақын маңдағы елді мекендерде ұйымдастырылған. Таяу жылдары Қазақстанның стратегиялық құжаттарында көрсетілгендей, халықты қамтуды біртіндеп 100% - ға дейін арттыра отырып, ҚТҚ-ны орталықтандырылған жинау мен әкетуді ұйымдастыру қажет.

    Коммуналдық қалдықтардың түзілу және жинақталу нормалары және тарифтер

    Коммуналдық қалдықтардың түзілу және жинақталу нормалары сондай-ақ халық үшін ҚТҚ жинауға, тасымалдауға, сұрыптауға және көмуге арналған тарифтерді Ақтөбе облысы Қар,алы аудандық мәслихаты бекіткен («Қарғалы аудандық мәслихатының 2023 жылғы 20 желтоқсанындағы № 101 шешіміне сәйкес бекітілген.)

    Құжатқа сәйкес, жайлы және жайлы емес үй иелерінің бір тұрғынының коммуналдық қалдықтарын жинаудың орташа жылдық нормасы 1,05 м3 (шамамен 200 кг) құрайды. Коммуналдық қалдықтардың түзілу және жинақталу нормалары 2-кестеде келтірілген.

    2 - кесте-Қарғалы ауданы бойынша коммуналдық қалдықтардың түзілу және жинақталу нормалары

    №
    Ком­му­нал­дық қал­дық­тар­ды жи­нақ­тау объ­ек­ті­сі
    Есеп бір­лі­гі
    Ком­му­нал­дық қал­дық­тар­ды жи­нақ­та­удың жыл­дық нор­ма­сы, м3
    1.
    Жай­лы үй ие­ле­рі
    1 Тұрғын
    1,05
    Жай­лы емес үй ие­ле­рі
    Аудан мәслихаты сондай-ақ халық үшін қатты тұрмыстық қалдықтарды жинауға, тасымалдауға, сұрыптауға және көмуге арналған тарифтерді бекітті («Қарғалы аудандық мәслихатының 2023 жылғы 20 желтоқсанындағы № 100 шешіміне сәйкес бекітілген.)
    Қарғалы ауданы бойынша ҚТҚ жинауға, тасымалдауға, сұрыптауға және көмуге арналған жаңа тарифтерді әзірлеуді және ауданның өкілді органдарына бекітуге енгізуді ұсынамын, өйткені бүгінгі күні қолданыстағы тарифтер инфляция мен басқа да экономикалық көрсеткіштердің өсуімен қатар төмен болып табылады.
    Тарифтер 3-кестеде келтірілген.
    3 - кесте-Қарғалы ауданы бойынша халық үшін қатты тұрмыстық қалдықтарды жинауға, тасымалдауға, сұрыптауға және көмуге арналған тарифтер
    Ата­уы
    Есеп­тік бір­лі­гі
    Тең­ге (Қо­сы­л­ған құн са­лы­ғын­сыз тең­ге)
    Жай­лы үй ие­ле­рі
    1 тұрғыннан айына
    165,00
    Жай­лы емес үй ие­ле­рі
    Бір­лік­ке жыл­дық та­риф (кө­ле­мі)
    1 м3
    1855,72
    4. БАҒДАРЛАМАНЫҢ МАҚСАТЫ, МІНДЕТТЕРІ МЕН МІНДЕТІ КӨРСЕТКІШТЕР
    4.1. Бағдарламаның мақсаттары өндірістік және тұтыну қалдықтарынан қоршаған ортаның ластануын азайтуды қамтамасыз ететін коммуналдық қалдықтарды қоса алғанда, қалдықтарды басқарудың тиімді өңірлік жүйесін құру; қалдықтардың түзілуін болдырмау және азайту, оларды қайталама шаруашылық айналымға тарту.
    4.2. Көрсетілген мақсаттарға қол жеткізу осы Бағдарламамен бекітілген ауданында қалдықтарды, оның ішінде коммуналдық қалдықтарды басқарудың аумақтық схемасында көзделген іс-шараларды іске асыру арқылы қамтамасыз етіледі.
    4.3. Бұл мақсатқа жету келесі міндеттерді шешу арқылы жоспарланады:
    4.3.1. 1-міндет. Қалдықтармен, оның ішінде коммуналдық қалдықтармен жұмыс істеу саласында тиімді басқару тетіктерін құру.
    1-міндеттің шешімі аудан аумағында өндіріс және тұтыну қалдықтарының айналымына байланысты проблемаларды шешу үшін қажетті нормативтік-құқықтық және ақпараттық-техникалық базаны қалыптастыруға бағытталған.
    4.3.2. Тапсырма 2. Қалдықтарды экологиялық қауіпсіз өңдеу, қайта өңдеу және кәдеге жарату инфрақұрылымын құру және дамыту.
    2 тапсырманың шешілуі бағдарламаның «Тұрақты тазалау жүйесімен халықты қамту пайызына» қол жеткізуге ықпал етеді.
    4.3.3. Тапсырма 3. Қалдықтарды өңдеу және кәдеге жарату көлемін ұлғайту.
    3 тапсырманың шешілуі Бағдарламаның мақсаттарына қол жеткізуге ықпал етеді:
    «коммуналдық қалдықтардың жалпы көлеміндегі өңделген коммуналдық қалдықтардың үлесі»;
    «коммуналдық қалдықтардың жалпы көлеміндегі қайта өңделген коммуналдық қалдықтардың үлесі»;
    «кәдеге жаратуға (кәдеге жаратуға) жіберілген коммуналдық қалдықтардың коммуналдық қалдықтардың жалпы көлеміндегі үлесі».
    4.3.4. Тапсырма 4. Қалдықтарды сақтау және көму кезінде экологиялық қауіпсіздікті қамтамасыз ету және қалдықтарды орналастыру объектілері орналасқан аумақтарды пайдалану аяқталғаннан кейін немесе экологиялық және санитарлық-эпидемиологиялық заңнаманың талаптарына сәйкес келмейтін аумақтарды экологиялық қалпына келтіру жұмыстарын жүргізу.
    4 тапсырманың шешілуі «Анықталған рұқсат етілмеген қалдықтарды орналастыру орындарының жалпы санындағы жойылған рұқсат етілмеген қалдықтарды орналастыру орындарының үлесі» Бағдарламаның мақсатына қол жеткізуге ықпал етеді.
    4.3.5. Тапсырма 5. Қалдықтарды қайта өңдеу, кәдеге жарату және кәдеге жарату үшін салаға инвесторларды тарту үшін жағдай жасау.
    5 тапсырманың шешілуі қалдықтарды өңдеу бойынша жаңа объектілерді салуға және іске қосуға жәрдемдеседі, осылайша Бағдарламаның келесі мақсаттарына қол жеткізеді:
    «коммуналдық қалдықтардың жалпы көлеміндегі өңделген коммуналдық қалдықтардың үлесі»;
    «коммуналдық қалдықтардың жалпы көлеміндегі қайта өңделген коммуналдық қалдықтардың үлесі»;
    «кәдеге жаратуға (кәдеге жаратуға) жіберілген коммуналдық қалдықтардың коммуналдық қалдықтардың жалпы көлеміндегі үлесі».
    4.3.6. Тапсырма 6. Қалдықтарды басқару саласында халықтың экологиялық мәдениетін қалыптастыру.
    6 тапсырманың шешілуі «Қалдықтарды басқару саласында азаматтардың ақпаратқа қолжетімділік үлесін арттыру» бағдарламасының мақсатына қол жеткізуге ықпал етеді.
    5. НЕГІЗГІ БАҒЫТТАРЫ, МАҚСАТҚА ЖЕТУДІҢ ЖОЛДАРЫ ЖӘНЕ ТИІСТІ ШАРАЛАР
    Қалдықтарды басқару саласындағы мемлекеттік саясаттың негізгі принциптері:
    • адам денсаулығын қорғау, қоршаған ортаның қолайлы жағдайын сақтау немесе қалпына келтіру және биологиялық әртүрлілікті сақтау;
    • қоғамның тұрақты дамуын қамтамасыз ету мақсатында қоғамның экологиялық және экономикалық мүдделерінің ғылыми негізделген үйлесімі;
    • қалдықтарды басқаруда ең жақсы қолжетімді технологияларды пайдалану;
    • қалдықтардың мөлшерін азайту мақсатында материалды және шикізатты кешенді өңдеу;
    • қалдықтардың мөлшерін азайту және оларды шаруашылық айналымға тарту мақсатында қалдықтармен жұмыс істеу саласындағы қызметті экономикалық реттеу әдістерін қолдану;
    • заңнамаға сәйкес қалдықтарды басқару саласындағы ақпаратқа қол жеткізу;
    • қалдықтарды басқару саласындағы халықаралық ынтымақтастыққа қатысу болып табылады.
    Қалдықтарды шығарушылар мен меншік иелері Қазақстан Республикасының қоршаған ортаны қорғау және орнықты дамуын қамтамасыз ету мүддесінде қалдықтардың түзілуін болдырмау және түзілетін қалдықтарды басқару жөніндегі іс-шаралардың төмендеу ретімен келесідей иерархиясын қолдануға міндетті:
    • қалдықтардың пайда болуының алдын алу;
    • қалдықтарды қайта пайдалануға дайындау;
    • қайта өңдеу;
    • қайта өңдеу;
    • қалдықтарды шығару.
    Қалдықтарды қайта пайдалану, кәдеге жарату, кәдеге жарату және кәдеге жарату жөніндегі операцияларды жүзеге асыру кезінде қалдықтар иелері қажет болған жағдайда сұрыптау, қайта өңдеу және жинақтау бойынша қосалқы операцияларды жүргізуге құқылы.
    Қалдықтардың алдын алу дегеніміз зат, материал немесе өнім қалдыққа айналмас бұрын қабылданған және бағытталған шаралар:
    • түзілетін қалдықтардың мөлшерін азайту (соның ішінде өнімді қайта пайдалану немесе олардың қызмет ету мерзімін ұзарту арқылы);
    • түзілетін қалдықтардың қоршаған ортаға және адам денсаулығына кері әсер ету деңгейін төмендету;
    • материалдардағы немесе бұйымдардағы зиянды заттардың құрамын азайту.
    Қайта пайдалану қалдықтарға айналмаған өнімдер немесе олардың құрамдас бөліктері осындай өнімдер немесе олардың құрамдас бөліктері жасалған мақсатта қайта пайдаланылатын кез келген операцияны білдіреді. Теріс әсерді азайту мүмкін болмаса, қалдықтарды қалпына келтіру керек. Қалпына келтіруге болмайтын қалдықтар ҚР ЭК 327-бабының талаптарына сәйкес келетін қауіпсіз әдістерді пайдалана отырып жойылуы тиіс. Иерархиялық принципті қолдану кезінде сақтық қағидаты мен орнықты даму принципі, техникалық негізділігі және экономикалық орындылығы, сондай-ақ қоршаған ортаға, адам денсаулығына және елдің әлеуметтік-экономикалық дамуына әсер етудің жалпы деңгейі ескерілуге ​​тиіс. ҚР ЭК 330 бабына сәйкес, түзілетін қалдықтар, егер бұл техникалық, экономикалық және экологиялық тұрғыдан негізделген болса, оның пайда болу көзіне мүмкіндігінше жақын қалпына келтірілуге ​​немесе жоюға жатады. ҚР ЭК 331 бабы негізінде қалдықтарды қалыптастыратын шаруашылық жүргізуші субъектілер осындай қалдықтарды олар пайда болған кезден бастап, ҚР ЭК 339-бабының 3-тармағына сәйкес қалпына келтіру жөніндегі операцияларды жүзеге асыратын тұлғаның меншігіне бергенге дейін оларды тиісінше басқаруды қамтамасыз етуге немесе лицензия негізінде қалдықтарды кәдеге жаратуға жауапты. Қоршаған ортаны қорғауды және адам өмірі және (немесе) денсаулығы үшін қолайлы жағдайларды қамтамасыз ету, кәдеге жаратуға жататын қалдықтардың мөлшерін азайту және оларды қайта пайдалануға, кәдеге жаратуға және кәдеге жаратуға дайындауды ынталандыру мақсатында жинақтау лимиттері мен қалдықтарды орналастыру лимиттері белгіленеді.
    Қалдықтарды жинақтау және орналастыру лимиттерін негіздеу
    Экологиялық кодекстің 41-бабына сәйкес «Қалдықтарды жинақтау және орналастыру лимиттерін қалдықтармен жұмыс істеу бағдарламасындағы I және II санаттағы объектілерді пайдаланушылар экологиялық рұқсат алғаннан кейін негіздейді. Қалдықтарды жинақтау және орналастыру лимиттері I және II санаттар объектілеріне кіретін қалдықтардың әрбір нақты жинақталған учаскесі үшін тиісті жинақтау орнында сақтауға рұқсат етілген түрлері бойынша қалдықтардың шекті мөлшері (салмағы) түрінде белгіленеді. осы Кодекске сәйкес белгіленген мерзім.
    Қалдықтардың жинақталуы - қалдықтарды кодекспен және санитарлық талаптармен бекітілген мерзімге арнайы бөлінген орындарда уақытша сақтау.
    Қалдықтарды жинақтау орындары: 1) қалдықтарды жинау (мамандандырылған ұйымдарға беру) күніне дейін алты айдан аспайтын мерзімде түзілу орнында уақытша сақтау немесе осы қалдықтармен қалпына келтіру немесе жою операцияларын жасайтын объектіге өз бетінше көшіруге арналған.
    Қалдықтарды полигондарға шығару жоспарлануда. ҚР ЭК сәйкес барлық қалдықтар, мүмкін болса, қалдықтарды азайту және қауіпті қасиеттерін азайту үшін сұрыпталуы және өңделуі керек.
    Полигонға жеткізілетін барлық қалдықтар қажет және мүмкіндігінше өңделеді.
    6. БАҒДАРЛАМАНЫ ЖҮЗЕГЕ АСЫРУ БОЙЫНША іс-шаралар ЖОСПАРЫ
    6.1. Бағдарламаның іс-шаралары – Бағдарламаның мақсаттарына сәйкес топтастырылған, мерзімдері мен жауапты орындаушыларымен келісілген шаралар жүйесі.
    Бағдарламада қойылған міндеттерді шешу үшін бірінші кезектегі шаралар белгіленді.
    6.2. 1-тапсырманы шешу үшін ауданындағы өндірістік және тұтыну қалдықтарын басқарумен байланысты мәселелерді шешу үшін қажетті нормативтік-құқықтық, ақпараттық-техникалық базаларды құруға бағытталған іс-шаралар кешенін іске асыру жоспарлануда:
    6.2.1. Ауданындағы қалдықтарды басқару жүйесін реттеуге бағытталған нормативтік құқықтық актілерді әзірлеу және қабылдау.
    6.2.2. Коммуналдық қалдықтарды басқару бойынша аймақтық операторларды конкурстық іріктеуді өткізу. Коммуналдық қалдықтарды басқару жөніндегі өңірлік операторларды конкурстық іріктеу Қазақстан Республикасының мемлекеттік сатып алу туралы заңнамасына сәйкес конкурстық негізде жүзеге асырылады.
    6.2.3. Коммуналдық қалдықтармен жұмыс істеу саласындағы шекті тарифтерді бекіту.
    Тұрмыстық қалдықтармен жұмыс істеу саласындағы шекті тарифтерді бекітуді аудан мәслихаты Қазақстан Республикасы Үкіметінің қаулысымен бекітілген Қатты тұрмыстық қалдықтарды жинау, тасымалдау, сұрыптау және орналастыру үшін халыққа арналған тарифтерді есептеу әдістемесіне сәйкес жүзеге асырады. Қазақстан Республикасы Экология, геология және табиғи ресурстар министрінің 2021 жылғы 14 қыркүйектегі № 377 бұйрығы.
    6.2.4. Коммуналдық қалдықтармен жұмыс істеу саласындағы реттелетін қызметті жүзеге асыратын коммуналдық қалдықтарды басқару операторларының инвестициялық бағдарламаларын бекіту.
    6.2.5. Коммуналдық қалдықтармен жұмыс істеу саласындағы реттеліп көрсетілетін қызметті жүзеге асыратын коммуналдық қалдықтарды басқару операторларының өндірістік бағдарламаларын бекіту.
    6.3. 2-тапсырманы шешу үшін келесі шаралар қарастырылған:
    6.3.1. Қалдықтармен жұмыс істеу саласында (оның ішінде тауарларды пайдаланудан қалған қалдықтармен)өндірістік қуаттарды құру:
    қалдықтарды өңдеу саласында;
    Қалдықтарды кәдеге жарату саласында;
    қалдықтарды орналастыру саласында.
    6.3.2. Коммуналдық қалдықтармен жұмыс істеу объектілерін салу және (немесе) реконструкциялау. Бұл шараны ауданлық қалдықтарды басқару операторлары жүзеге асырады.
    Тұрмыстық қалдықтармен жұмыс істеу объектілерін салу және (немесе) реконструкциялау ауданны дамыту жоспарында пайдалануы көзделген тиісті өндірістік қуаттар жетіспейтін жағдайда жүзеге асырылады.
    Құрылысы жоспарланған қалдықтарды басқару объектілерінің негізгі сипаттамалары туралы ақпарат Бағдарламаға 1-қосымшада келтірілген.
    Қайта құруға жоспарланған қалдықтарды басқару объектілерінің негізгі сипаттамалары туралы ақпарат Бағдарламаға 2-қосымшада келтірілген.
    6.4. 3-тапсырманы шешу үшін қалдықтарды кәдеге жаратуды ынталандыруға және қалдықтарды кәдеге жарату көлемін азайтуға бағытталған шаралар кешенін іске асыру жоспарлануда:
    6.4.1. Қарғалы ауданында коммуналдық қалдықтарды бөлек жинақтау жүйесін құру.
    Коммуналдық қалдықтарды бөлек жинақтауды ұйымдастыру көмілетін коммуналдық қалдықтардың мөлшерін азайтады және өндіріске қайтарылатын пайдалы фракциялардың көлемін арттырады.
    6.4.2. Ауданның муниципалитеттерінің аумақтарында халықтан қайталама шикізатты қабылдау пункттерін құру.
    6.4.3. Құрамында сынап бар қалдықтарды, электрондық және электр жабдықтарының қалдықтарын жинақтау жүйесін әзірлеу және енгізу.
    6.5. 4-тапсырманы шешу үшін иесіз қалдықтарды, оның ішінде коммуналдық қалдықтарды орналастыру кезінде рұқсат етілмеген қалдықтарды орналастыру орындарын анықтауға және қоршаған ортаға зиян келтірудің алдын алуға, осындай залал жағдайларын анықтауға және оның салдарын жоюға, өткенді жоюға бағытталған іс-шаралар кешенін жүзеге асыру жоспарлануда. қоршаған ортаға зиян:
    6.5.1. Рұқсат етілмеген қалдықтарды орналастырудың жаңадан пайда болған орындарын анықтау және жою.
    6.5.2. Қалдықтарды кәдеге жарату объектілерінің жай-күйін бақылау қалдықтарды орналастыру объектілерінің ағымдағы жай-күйі туралы сенімді ақпаратты жылдам алуға мүмкіндік береді, оның ішінде:
    қалдықтарды орналастыру қондырғыларының геометриялық параметрлері;
    жинақталған қалдықтардың көлемі, қалдықтарды орналастыру алаңы;
    қалдықтарды орналастыру объектілерінің ішкі құрылымы және полигондардың жеке учаскелерінің жағдайы;
    қалдықтарды орналастыру объектілерін орналастыру, жобалау, пайдалану және рекультивациялау ережелерін сақтау;
    қалдықтарды орналастыру орындары бетінің құрамдас құрамы (қалдықтардың морфологиясы);
    аумақты мелиорациялау тиімділігі;
    қалдықтарды орналастыру орындарында келеңсіз құбылыстар мен процестердің дамуын болжау (шеткі аумақтағы шөптердің зақымдануы, аумақтан ағын судың болуы, өздігінен жану, жану, жану).
    6.5.3. Коммуналдық қалдықтарды орналастыру объектілерін пайдалану аяқталғаннан кейін немесе экологиялық және санитарлық-эпидемиологиялық заңнама талаптарына сәйкес келмейтін, оның ішінде:
    қатты тұрмыстық қалдықтар полигондарын рекультивациялау бойынша жобалық-сметалық құжаттаманы әзірлеу.
    тұрмыстық қатты қалдықтарды орналастыру объектілерін пайдалану аяқталғаннан кейін пайдаланудан шығару және рекультивациялау.
    Қазақстан Республикасы Экологиялық кодексінің 356-бабына сәйкес, полигонды (полигонның бір бөлігін) жапқаннан кейін полигон операторы аумақты рекультивациялауды жүзеге асырады және 1-сыныпты полигондар үшін отыз жыл бойы полигон газы мен сілті суының шығарындыларына мониторингті жүзеге асырады; 2-сыныпты полигондар үшін жиырма жыл, 3-сыныпты полигондар үшін бес жыл. Бүлінген жерлерді қалпына келтіруге және кейінгі мониторингке қаражат полигондарды жою қорынан түседі.
    6.5.4. Экологиялық және санитарлық-эпидемиологиялық заңнаманың талаптарына сәйкес келмейтін коммуналдық қалдықтарды орналастыру орындарын рекультивациялау.
    Қазақстан Республикасы Жер кодексінің 140-бабына сәйкес жер учаскелерінің меншік иелері мен жер пайдаланушылар бүлінген жерлерді рекультивациялауға, олардың құнарлылығын және жердің басқа да пайдалы қасиеттерін қалпына келтіруге және оны уақтылы тартуға бағытталған іс-шараларды жүргізуге міндетті. экономикалық айналым.
    6.6. 5-тапсырманы шешу үшін қалдықтарды басқару саласындағы инвестициялық жобаларды мемлекеттік қолдауды қаржыландыру есебінен қамтамасыз ету, оның ішінде:
    Қазақстан Республикасының қолданыстағы Салық кодексіне сәйкес инвесторларға салықтық жеңілдіктер беру;
    Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкес қалдықтарды өңдеу объектілерін салу үшін инвесторларға оңайлатылған негізде жалға жер учаскелерін беру;
    Қазақстан Республикасының қолданыстағы заңнамасы шеңберінде материалдық ынталандыруды қамтамасыз ету көзделген.
    Сондай-ақ осы іс-шара аясында қалдықтарды өңдеу объектілерін салу және (немесе) реконструкциялау мақсатында мемлекеттік-жекешелік әріптестік шарттарын, инвестициялық міндеттемелермен жалға беру шартын жасасу күтілуде.
    6.7. 6-тапсырманы шешу үшін қалдықтарды басқару саласындағы ақпаратқа қолжетімділікті қамтамасыз етуге бағытталған шаралар кешенін іске асыру жоспарлануда:
    6.7.1. Ауданының тұрғындары арасында экологиялық акциялар мен іс-шараларды ұйымдастыру және өткізу.
    6.7.2. Қалдықтарды басқару жүйесін реформалау туралы азаматтарды үнемі хабардар етуді ұйымдастыру.
    6.7.3. Республикалық және облыстық БАҚ материалдарына мониторинг және талдау. Іс-шара қоғамдық пікірді зерделеу және қалдықтарды басқару саласындағы мемлекеттік саясатты іске асырудан туындайтын тәуекелдерді азайту мақсатында өткізіледі деп жоспарлануда.
    Оларды іске асыру мерзімдері, жауапты орындаушылар және қаржыландыру көздері көрсетілген Бағдарламаның іс-шаралар жоспары Бағдарламаға қосымшада келтірілген.
    7. ҚАЖЕТТІ РЕСУРСТАР
    7.1. Бағдарламаны қаржыландыру республикалық, облыстық бюджет, ауданлық бюджет және бюджеттен тыс көздерден жүзеге асырылады.
    Бағдарламаны қаржыландыру республикалық және (немесе) облыстық бюджетте оның іс-шараларын жүзеге асыруға көзделген дамуға арналған нысаналы трансферттер сомасы шегінде республикалық және облыстық бюджеттерден жүзеге асырылады.
    Бағдарламаның іс-шараларын қоса қаржыландыруға бөлінген жергілікті бюджет қаражаты ауданның жергілікті мемлекеттік органдарының нормативтік құқықтық актілерімен айқындалады.
    7.2. Бағдарламаны іске асыру барысында қаржыландыру көлемдері облыстық және ауданлық бюджеттердің нақты мүмкіндіктерін ескере отырып, жыл сайын нақтылануға жатады.
    7.3. «Қарғалы ауданы әкімдігінің тұрғын үй-коммуналдық шаруашылық, жолаушылар көлігі жяне автомобиль жолдары бөлімі» коммуналдық мемлекеттік мекемесі Бағдарламаның іс-шараларын іске асыруға бөлінген облыстық бюджет қаражатының негізгі басқарушысы болып табылады.
    Бағдарламаға қосымша
    Бағдарламаның іс-шаралар жоспары
    № т/б
    Бағ­дар­ла­ма әре­кет­те­рі­нің ата­уы
    Іс­ке асы­ру мер­зі­мі
    Қар­жы­лан­ды­ру кө­зі
    Жа­у­ап­ты орын­да­у­шы
    1
    2
    3
    4
    5
    1 тапсырма. Қалдықтарды, оның ішінде коммуналдық қалдықтарды басқару саласында тиімді басқару тетіктерін құру
    1.1
    Қал­дық­тар­ды, со­ның ішін­де ком­му­нал­дық қал­дық­тар­ды бас­қа­ру­дың ағым­да­ғы ме­ха­низ­міне шо­лу
    2025-2029 жж.
    ағым­да­ғы қыз­мет­ті қол­да­у­ға ар­нал­ған қа­ра­жат ше­гін­де
    «Қар­ға­лы аудан­дық тұр­ғын үй-ком­му­нал­дық ша­ру­а­шы­лы­ғы, жо­ла­у­шы­лар кө­лі­гі және ав­то­мо­биль жол­да­ры бө­лі­мі» мем­ле­кет­тік ме­ке­ме­сі
    1.2
    Қал­дық­тар­ды бас­қа­ру са­ла­сын рет­те­у­ге ба­ғыт­тал­ған нор­ма­тив­тік құқық­тық ак­ті­лер­ді әзір­леу және қа­был­дау
    2025-2029 жж.
    ағым­да­ғы қыз­мет­ті қол­да­у­ға ар­нал­ған қа­ра­жат ше­гін­де
    «Қар­ға­лы аудан­дық тұр­ғын үй-ком­му­нал­дық ша­ру­а­шы­лы­ғы, жо­ла­у­шы­лар кө­лі­гі және ав­то­мо­биль жол­да­ры бө­лі­мі» мем­ле­кет­тік ме­ке­ме­сі
    1.3
    Ком­му­нал­дық қал­дық­тар­ды бас­қа­ру бой­ын­ша ай­мақ­тық опе­ра­тор­ды таң­дау бой­ын­ша кон­кур­стық ірік­теу өт­кі­зу
    2025-2029 жж.
    ағым­да­ғы қыз­мет­ті қол­да­у­ға ар­нал­ған қа­ра­жат ше­гін­де
    «Қар­ға­лы аудан­дық тұр­ғын үй-ком­му­нал­дық ша­ру­а­шы­лы­ғы, жо­ла­у­шы­лар кө­лі­гі және ав­то­мо­биль жол­да­ры бө­лі­мі» мем­ле­кет­тік ме­ке­ме­сі
    1.4
    Ком­му­нал­дық қал­дық­тар­мен жұ­мыс іс­теу са­ла­сын­да­ғы нақ­ты және бә­се­ке­ге қа­бі­лет­ті та­риф­тер­ді әзір­леу және ти­іс­ті өкіл­ді ор­ган­дар­ға бе­кі­ту­ге жі­бе­ру
    2025-2029 жж.
    ағым­да­ғы қыз­мет­ті қол­да­у­ға ар­нал­ған қа­ра­жат ше­гін­де
    «Қар­ға­лы аудан­дық тұр­ғын үй-ком­му­нал­дық ша­ру­а­шы­лы­ғы, жо­ла­у­шы­лар кө­лі­гі және ав­то­мо­биль жол­да­ры бө­лі­мі» мем­ле­кет­тік ме­ке­ме­сі
    1.5
    Ком­му­нал­дық қал­дық­тар­мен жұ­мыс іс­теу са­ла­сын­да­ғы рет­те­ле­тін қыз­мет­ті жү­зе­ге асы­ра­тын ком­му­нал­дық қал­дық­тар­ды бас­қа­ру опе­ра­тор­ла­ры­ның ин­ве­сти­ци­я­лық бағ­дар­ла­ма­ла­рын бе­кі­ту
    2025-2029 жж.
    ағым­да­ғы қыз­мет­ті қол­да­у­ға ар­нал­ған қа­ра­жат ше­гін­де
    «Қар­ға­лы аудан­дық тұр­ғын үй-ком­му­нал­дық ша­ру­а­шы­лы­ғы, жо­ла­у­шы­лар кө­лі­гі және ав­то­мо­биль жол­да­ры бө­лі­мі» мем­ле­кет­тік ме­ке­ме­сі
    1.6
    Тұр­мыстық қат­ты қал­дық­тар­ды бас­қа­ру са­ла­сын­да­ғы қыз­мет­тің рет­те­ле­тін түр­ле­рін жү­зе­ге асы­ра­тын ҚТҚ бас­қа­ру жө­нін­де­гі опе­ра­тор­лар­дың өн­ді­рі­стік бағ­дар­ла­ма­ла­рын бе­кі­ту.
    2025-2029 жж.
    ағым­да­ғы қыз­мет­ті қол­да­у­ға ар­нал­ған қа­ра­жат ше­гін­де
    «Қар­ға­лы аудан­дық тұр­ғын үй-ком­му­нал­дық ша­ру­а­шы­лы­ғы, жо­ла­у­шы­лар кө­лі­гі және ав­то­мо­биль жол­да­ры бө­лі­мі» мем­ле­кет­тік ме­ке­ме­сі
    2 тапсырма. Қалдықтарды экологиялық қауіпсіз өңдеу, қайта өңдеу және кәдеге жарату инфрақұрылымын құру және дамыту
    2.1
    Өнер­к­ә­сіп­те қал­дық­тар­ды, оның ішін­де та­у­ар­лар­ды пай­да­ла­ну­дан болған қал­дық­тар­ды қай­та өң­деу, кә­де­ге жа­ра­ту және кә­де­ге жа­ра­ту бой­ын­ша өн­ді­ріс орын­да­рын құ­ру
    2025-2029 жж.
    бюд­жет­тен тыс көз­дер
    қал­дық­тар­ды бас­қа­ру опе­ра­то­ры
    2.1.1
    Аудан­да ҚТҚ-ның 2 по­ли­го­нын са­лу­ға тех­ни­ка­лық-эко­но­ми­ка­лық негіз­де­ме әзір­леу.
    2026 ж
    об­лы­стық бюд­жет және аудан бюд­же­ті
    «Қар­ға­лы аудан­дық тұр­ғын үй-ком­му­нал­дық ша­ру­а­шы­лы­ғы, жо­ла­у­шы­лар кө­лі­гі және ав­то­мо­биль жол­да­ры бө­лі­мі» мем­ле­кет­тік ме­ке­ме­сі
    2.12
    Аудан­да ҚТҚ-ның 2 по­ли­го­нын са­лу­ға жо­ба­лау-сме­та­лық құ­жат­та­ма­ны әзір­леу.
    2027 ж
    об­лы­стық бюд­жет және аудан бюд­же­ті
    «Қар­ға­лы аудан­дық тұр­ғын үй-ком­му­нал­дық ша­ру­а­шы­лы­ғы, жо­ла­у­шы­лар кө­лі­гі және ав­то­мо­биль жол­да­ры бө­лі­мі» мем­ле­кет­тік ме­ке­ме­сі
    2.13
    Эко­ло­ги­я­лық және тех­ни­ка­лық та­лап­тар­ға сәй­кес аудан ау­ма­ғын­да ҚТҚ-ның 2 по­ли­го­нын са­лу
    2028 ж
    об­лы­стық бюд­жет және аудан бюд­же­ті
    «Қар­ға­лы аудан­дық тұр­ғын үй-ком­му­нал­дық ша­ру­а­шы­лы­ғы, жо­ла­у­шы­лар кө­лі­гі және ав­то­мо­биль жол­да­ры бө­лі­мі» мем­ле­кет­тік ме­ке­ме­сі
    2.1.4
    Қол­да­ны­с­та­ғы заң­на­ма­ның та­лап­та­ры бой­ын­ша олар­ды ти­іс­ті жағ­дай­ға кел­ті­ре оты­рып, аудан ау­ма­ғын­да­ғы ауыл­дық округ­тер­де­гі бар по­ли­гон­дар­ды ре­кон­струк­ци­я­лау.
    2028 ж
    об­лы­стық және аудан­лық бюд­жет­тер
    «Қар­ға­лы аудан­дық тұр­ғын үй-ком­му­нал­дық ша­ру­а­шы­лы­ғы, жо­ла­у­шы­лар кө­лі­гі және ав­то­мо­биль жол­да­ры бө­лі­мі» мем­ле­кет­тік ме­ке­ме­сі
    2.1.5
    Қал­дық­тар­ды сұ­рып­тау стан­ци­я­сы­ның құ­ры­лы­сы
    2029 ж
    бюд­жет­тен тыс көз­дер
    «Қар­ға­лы аудан­дық тұр­ғын үй-ком­му­нал­дық ша­ру­а­шы­лы­ғы, жо­ла­у­шы­лар кө­лі­гі және ав­то­мо­биль жол­да­ры бө­лі­мі» мем­ле­кет­тік ме­ке­ме­сі, қал­дық­тар­ды бас­қа­ру опе­ра­то­ры
    3 тапсырма. Қалдықтарды өңдеу және кәдеге жарату көлемін ұлғайту
    3.1
    Аудан­ның ау­ма­ғын­да қал­дық­тар­ды бө­лек жи­нақ­тау жүй­е­сін құ­ру
    2025-2029 жж.
    ағым­да­ғы қыз­мет­ті қол­да­у­ға ар­нал­ған қа­ра­жат ше­гін­де
    «Қар­ға­лы аудан­дық тұр­ғын үй-ком­му­нал­дық ша­ру­а­шы­лы­ғы, жо­ла­у­шы­лар кө­лі­гі және ав­то­мо­биль жол­да­ры бө­лі­мі» мем­ле­кет­тік ме­ке­ме­сі, қал­дық­тар­ды бас­қа­ру опе­ра­то­ры
    3.2
    Аудан­ның ау­ма­ғын­да ха­лық­тан қай­та­ла­ма ши­кі­затты қа­был­дау пункт­те­рін құ­ру
    2025-2029 жж.
    ағым­да­ғы қыз­мет­ті қол­да­у­ға ар­нал­ған қа­ра­жат ше­гін­де
    «Қар­ға­лы аудан­дық тұр­ғын үй-ком­му­нал­дық ша­ру­а­шы­лы­ғы, жо­ла­у­шы­лар кө­лі­гі және ав­то­мо­биль жол­да­ры бө­лі­мі» мем­ле­кет­тік ме­ке­ме­сі, қал­дық­тар­ды бас­қа­ру опе­ра­то­ры
    3.3
    Құ­ра­мын­да сы­нап бар қал­дық­тар­ды, элек­трон­дық және электр жаб­дық­та­ры­ның қал­дық­та­рын жи­нау және жи­нақ­тау жүй­е­сін әзір­леу және ен­гі­зу
    2025-2029 жж.
    бюд­жет­тен тыс көз­дер
    «Қар­ға­лы аудан­дық тұр­ғын үй-ком­му­нал­дық ша­ру­а­шы­лы­ғы, жо­ла­у­шы­лар кө­лі­гі және ав­то­мо­биль жол­да­ры бө­лі­мі» мем­ле­кет­тік ме­ке­ме­сі, қал­дық­тар­ды бас­қа­ру опе­ра­то­ры
    4 тапсырма. Қалдықтарды сақтау және көму кезінде экологиялық қауіпсіздікті қамтамасыз ету және қалдықтарды орналастыру объектілері орналасқан аумақтарды пайдалану аяқталғаннан кейін немесе экологиялық және санитарлық-эпидемиологиялық заңнаманың талаптарына сәйкес келмейтін аумақтарды экологиялық қалпына келтіру жұмыстарын жүргізу
    4.1
    Рұқ­сат етіл­ме­ген қал­дық­тар­ды ор­на­ла­сты­ру­дың жа­ңа­дан пай­да болған орын­да­рын анық­тау және жою
    2025-2029 жж.
    ағым­да­ғы қыз­мет­ті қол­да­у­ға ар­нал­ған қа­ра­жат ше­гін­де
    «Қар­ға­лы аудан­дық тұр­ғын үй-ком­му­нал­дық ша­ру­а­шы­лы­ғы, жо­ла­у­шы­лар кө­лі­гі және ав­то­мо­биль жол­да­ры бө­лі­мі» мем­ле­кет­тік ме­ке­ме­сі, қал­дық­тар­ды бас­қа­ру опе­ра­то­ры, ЖАО
    4.2
    Қал­дық­тар­ды ор­на­ла­сты­ру орын­да­ры­ның жағ­дай­ын ба­қы­лау. Қал­дық­тар­ды кә­де­ге жа­ра­ту объ­ек­ті­ле­рі­нің ағым­да­ғы жағ­дайы ту­ра­лы се­нім­ді ақ­па­рат­ты же­дел алу
    2025-2029 жж.
    ағым­да­ғы қыз­мет­ті қол­да­у­ға ар­нал­ған қа­ра­жат ше­гін­де
    «Қар­ға­лы аудан­дық тұр­ғын үй-ком­му­нал­дық ша­ру­а­шы­лы­ғы, жо­ла­у­шы­лар кө­лі­гі және ав­то­мо­биль жол­да­ры бө­лі­мі» мем­ле­кет­тік ме­ке­ме­сі, қал­дық­тар­ды бас­қа­ру опе­ра­то­ры, ЖАО
    4.3
    Эко­ло­ги­я­лық және са­ни­тар­лық-эпи­де­мио­ло­ги­я­лық заң­на­ма та­лап­та­ры­на сәй­кес кел­мей­тін қат­ты тұр­мыстық қал­дық­тар­ды ор­на­ла­сты­ру орын­да­рын пай­да­ла­ну­дан шы­ға­ру және ре­куль­ти­ва­ци­я­лау
    2025-2029 жж.
    бюд­жет­тен тыс көз­дер
    Осы объ­ек­ті­лер анық­тал­ған жер учас­ке­ле­рі­нің мен­шік ие­ле­рі
    4.4
    Тұр­мыстық қат­ты қал­дық­тар­ды ор­на­ла­сты­ру орын­да­рын пай­да­ла­ну аяқ­тал­ған­нан кей­ін қал­пы­на кел­ті­ру
    2025-2029 жж.
    бюд­жет­тен тыс көз­дер
    Қал­дық­тар­ды ор­на­ла­сты­ру объ­ек­ті­ле­рі­нің ие­ле­рі, сон­дай-ақ осы қал­дық­тар­ды ор­на­ла­сты­ру объ­ек­ті­ле­рі­нің мен­ші­гін­де неме­се пай­да­ла­на­тын тұ­лға­лар
    5 тапсырма. Өңдеу, қайта өңдеу және қалдықтарды кәдеге жарату үшін салаға инвесторларды тарту үшін жағдай жасау
    5.1
    Же­ңіл­де­ті­л­ген тәр­тіп­пен жал­ға жер учас­ке­сін алу құқы­ғын бе­ру мақ­са­тын­да қал­дық­тар­ды бас­қа­ру са­ла­сын­да­ғы ин­ве­сти­ци­я­лық жо­ба­лар­ды қа­рау
    2025-2029 жж.
    ағым­да­ғы қыз­мет­ті қол­да­у­ға ар­нал­ған қа­ра­жат ше­гін­де
    «Қар­ға­лы аудан­дық тұр­ғын үй-ком­му­нал­дық ша­ру­а­шы­лы­ғы, жо­ла­у­шы­лар кө­лі­гі және ав­то­мо­биль жол­да­ры бө­лі­мі» мем­ле­кет­тік ме­ке­ме­сі
    5.2
    Ба­сым ин­ве­сти­ци­я­лық жо­ба­лар­ды іс­ке асы­ра­тын ин­ве­стор­лар­ға са­лық­тық же­ңіл­дік­тер бе­ру мақ­са­тын­да қал­дық­тар­ды бас­қа­ру са­ла­сын­да­ғы ин­ве­сти­ци­я­лық жо­ба­лар­ды қа­рау
    2025-2029 жж.
    ағым­да­ғы қыз­мет­ті қол­да­у­ға ар­нал­ған қа­ра­жат ше­гін­де
    «Қар­ға­лы аудан­дық тұр­ғын үй-ком­му­нал­дық ша­ру­а­шы­лы­ғы, жо­ла­у­шы­лар кө­лі­гі және ав­то­мо­биль жол­да­ры бө­лі­мі» мем­ле­кет­тік ме­ке­ме­сі
    5.3
    Қал­дық­тар­ды бас­қа­ру жүй­е­сі объ­ек­ті­ле­рін са­лу және (неме­се) ре­кон­струк­ци­я­лау мақ­са­тын­да ин­ве­сти­ци­я­лық мін­дет­те­ме­лер­мен мем­ле­кет­тік-же­ке­ше­лік әріп­те­стік шар­тта­рын жа­са­су мүм­кін­ді­гін қа­рау
    2025-2029 жж.
    ағым­да­ғы қыз­мет­ті қол­да­у­ға ар­нал­ған қа­ра­жат ше­гін­де
    Ауд­ны­ның әкім­ді­гі
    6 тапсырма. Қалдықтарды басқару саласында халықтың экологиялық мәдениетін қалыптастыру
    6.1
    Ха­лық ара­сын­да эко­ло­ги­я­лық на­у­қан­дар мен іс-ша­ра­лар­ды ұй­ым­да­сты­ру және өт­кі­зу
    2025-2029 жж.
    ағым­да­ғы қыз­мет­ті қол­да­у­ға ар­нал­ған қа­ра­жат ше­гін­де
    Ауд­на­ның әкім­ді­гі, «Қар­ға­лы аудан­дық тұр­ғын үй-ком­му­нал­дық ша­ру­а­шы­лы­ғы, жо­ла­у­шы­лар кө­лі­гі және ав­то­мо­биль жол­да­ры бө­лі­мі» мем­ле­кет­тік ме­ке­ме­сі, қал­дық­тар­ды бас­қа­ру опе­ра­то­ры
    6.2
    Қал­дық­тар­ды бас­қа­ру жүй­е­сін ре­фор­ма­лау ту­ра­лы аза­мат­тар­ды үне­мі ха­бар­дар ету­ді ұй­ым­да­сты­ру (қат­ты тұр­мыстық қал­дық­тар­ды бө­лек жи­на­уды ен­гі­зу және т.б.)
    2025-2029 жж.
    ағым­да­ғы қыз­мет­ті қол­да­у­ға ар­нал­ған қа­ра­жат ше­гін­де
    Ауд­на­ның әкім­ді­гі, «Қар­ға­лы аудан­дық тұр­ғын үй-ком­му­нал­дық ша­ру­а­шы­лы­ғы, жо­ла­у­шы­лар кө­лі­гі және ав­то­мо­биль жол­да­ры бө­лі­мі» мем­ле­кет­тік ме­ке­ме­сі, қал­дық­тар­ды бас­қа­ру опе­ра­то­ры
    6.3
    Рес­пуб­ли­ка­лық және өңір­лік БАҚ-та­ғы ма­те­ри­ал­дар­дың (қал­дық­тар­ды бас­қа­ру мә­се­ле­ле­рі бой­ын­ша ма­а­удан­лар, ес­кер­ту­лер, жа­ри­я­ла­ным­дар, бей­не­ро­лик­тер) мо­ни­то­рин­гі және тал­да­уы
    2025-2029 жж.
    ағым­да­ғы қыз­мет­ті қол­да­у­ға ар­нал­ған қа­ра­жат ше­гін­де
    Ауд­на­ның әкім­ді­гі, «Қар­ға­лы аудан­дық тұр­ғын үй-ком­му­нал­дық ша­ру­а­шы­лы­ғы, жо­ла­у­шы­лар кө­лі­гі және ав­то­мо­биль жол­да­ры бө­лі­мі» мем­ле­кет­тік ме­ке­ме­сі, қал­дық­тар­ды бас­қа­ру опе­ра­то­ры

    Мәтін танысу мақсатында ұсынылған; ресми қолдану үшін Қазақстан Республикасы заңнамасының қолданыстағы редакциясымен салыстырыңыз.