memleket.kz

    «Ауыл шаруашылығы жануарлары үшін азық өндіру», «Сүтті бағыттағы жылқыларды өсіру», «Қойларды және ешкілерді өсіру», «Құстарды өсіру», «Сүтті бағыттағы ірі қара мал өсіру», «Мал шаруашылығындағы селекциялық қызмет (асылдандыру ісі)» кәсіптік стандарттарын бекіту туралы

    ЖаңаМинистрлік пен ведомствоның ӘМ-де тіркелуге жатпайтын актісі
    Нұсқаның өзектілігі
    Өзекті нұсқа 7 қараша 2025 ж.

    «Ауыл шаруашылығы жануарлары үшін азық өндіру», «Сүтті бағыттағы жылқыларды өсіру», «Қойларды және ешкілерді өсіру», «Құстарды өсіру», «Сүтті бағыттағы ірі қара мал өсіру», «Мал шаруашылығындағы селекциялық қызмет (асылдандыру ісі)» кәсіптік стандарттарын бекіту туралы

    «Кәсіптік біліктілік туралы» Қазақстан Республикасы Заңының 5-бабының 5-тармағына сәйкес, БҰЙЫРАМЫН:

    1. Мыналар:

    1) осы бұйрыққа 1-қосымшаға сәйкес «Ауыл шаруашылығы жануарлары үшін азық өндіру» кәсіптік стандарты;

    2) осы бұйрыққа 2-қосымшаға сәйкес «Сүтті бағыттағы жылқыларды өсіру» кәсіптік стандарты;

    3) осы бұйрыққа 3-қосымшаға сәйкес «Қойларды және ешкілерді өсіру» кәсіптік стандарты;

    4) осы бұйрыққа 4-қосымшаға сәйкес «Құстарды өсіру» кәсіптік стандарты;

    5) осы бұйрыққа 5-қосымшаға сәйкес «Сүтті бағыттағы ірі қара мал өсіру» кәсіптік стандарты;

    6) осы бұйрыққа 6-қосымшаға сәйкес «Мал шаруашылығындағы селекциялық қызмет (асылдандыру ісі)» кәсіптік стандарты бекітілсін.

    2. Қазақстан Республикасы Ауыл шаруашылығы министрлігі Аграрлық ғылым және білім департаменті заңнамада белгіленген тәртіппен:

    1) осы бұйрықты Қазақстан Республикасы Нормативтік құқықтық актілерінің эталондық бақылау банкіне енгізу үшін оның электрондық көшірмесінің Қазақстан Республикасы Әділет министрлігінің «Қазақстан Республикасының Заңнама және құқықтық ақпарат институты» шаруашылық жүргізу құқығындағы республикалық мемлекеттік кәсіпорнына жолдануын;

    2) осы бұйрық ресми жарияланғаннан кейін оның Қазақстан Республикасы Ауыл шаруашылығы министрлігінің ресми интернет ресурсында орналастырылуын қамтамасыз етсін.

    3. Осы бұйрықтың орындалуын бақылау жетекшілік ететін Қазақстан Республикасының ауыл шаруашылығы вице-министріне жүктелсін.

    4. Осы бұйрық алғашқы ресми жарияланған күнінен бастап қолданысқа енгізіледі.

    Қазақстан Республикасының Ауыл шаруашылығы министрі

    А. Сапаров

    «КЕЛІСІЛДІ»

    Қазақстан Республикасы

    Еңбек және халықты әлеуметтік

    қорғау министрлігі

    2025 жылғы « » қазандағы

    № _______бұйрығына қосымша

    «Ауыл шаруашылығы жануарларына арналған азық өндіру» кәсіптік стандарты

    1-тарау. Жалпы ережелер

    1. Кәсіптік стандарттың қолдану аясы: «Ауыл шаруашылығы жануарларына арналған азық өндіру» кәсіптік стандарты (бұдан әрі – кәсіптік стандарт) «Кәсіптік біліктілік туралы» Қазақстан Республикасы Заңының 5-бабына сәйкес әзірленген.

    Кәсіптік стандарт жұмыскерлердің кәсіптік қызметтің белгілі бір түрін жүзеге асыруы, оның ішінде белгілі бір еңбек функцияларын орындау үшін қажетті біліктілік деңгейлерін айқындау үшін, сондай-ақ жоғары, жоғары оқу орнынан кейінгі, техникалық және кәсіптік білім беру ұйымдарының білім беру бағдарламаларын әзірлеу үшін қолдануға арналған.

    Осы кәсіптік стандарт біліктілік деңгейі мен құзыреттілікке, еңбек мазмұнына, сапасы мен жағдайларына қойылатын талаптарды айқындайды, сондай-ақ ауыл шаруашылығы жануарлары үшін азық өндіру саласындағы жұмыстарын атқаратын ұйымдарда кең ауқымды міндеттерді шешуге арналған.

    Кәсіптік стандарт мынадай пайдаланушылардың пайдалануы үшін қолданылады:

    1) жұмыскерлер – мал шаруашылығы саласындағы кәсіптік қызметке қойылатын талаптарды түсінуі, өзінің кәсіптік дамуы мен біліктілігін арттыруды жоспарлау, сондай-ақ бейіндік бағыт бойынша мансаптық ілгерілеуді болжау үшін;

    2) жұмыс берушілер – мал шаруашылығы саласындағы кәсіптік қызметтің мазмұнына қойылатын бірыңғай талаптарды әзірлеу, еңбек нарығының заманауи қажеттіліктеріне жауап беретін жұмыскерлердің біліктілігіне қойылатын талаптарды жаңарту, персоналды жалдау және аттестаттау кезінде өлшемшарттарды қалыптастыру, сондай-ақ кадрлардың біліктілігін арттыру, дамыту, ілгерілету және ротациялау бағдарламаларын жасау үшін;

    3) білім беру және оқу орындары – мал шаруашылығы саласындағы мамандарды даярлау, бейіндік бағыттардың басшылары мен мамандарын қайта даярлау мен олардың біліктілігін арттыру, мал шаруашылығы саласындағы оқытушылар мен сарапшыларды кәсіптік қайта даярлау және олардың біліктілігін арттыру жүйесін дамыту үшін білім беру бағдарламаларының мақсаттары мен мазмұнын айқындау үшін;

    4) сертификаттау және біліктілік беру жөніндегі қызметті жүзеге асыратын ұйымдар (органдар) – персоналды сертификаттау кезінде бағалау материалдарын әзірлеу және сәйкестік деңгейі бойынша жұмыскерлердің біліктілік өлшемшарттарын әзірлеу үшін;

    5) мемлекеттік органдар – кәсіптік стандартты еңбек нарығы өлшемшарттары, мониторингі және болжамы үшін.

    Осы кәсіптік стандарт негізінде ұйымдар өндірісті, еңбекті, басқаруды және олардың жауапкершілігін ұйымдастырудың ерекшеліктерін ескере отырып, кәсіптік білім деңгейін, еңбек функцияларының, білімдері мен дағдыларының тізбесін нақтылай отырып, жұмыскерлерге арналған корпоративтік кәсіптік стандарттарды ішкі қолдану үшін әзірлей алады.

    2. Осы кәсіптік стандартта мынадай терминдер мен анықтамалар қолданылады:

    1) азық өндірісі – азықты өндіру, өңдеу және сақтау бойынша ұйымдастырушылық-шаруашылық және технологиялық іс-шаралардың ғылыми негізделген жүйесі;

    2) азық – қоректену кезінде қалыпты физиологиялық функциялардың пайда болуын және олардан алынатын өнімнің сапасын қамтамасыз ететін өсімдік, жануар, микробиологиялық текті өнімдер, сондай-ақ минералды қоспалар;

    3) азық қоспалары – қоректік және биологиялық белсенді заттардың мөлшері мен қатынасын реттейтін, сондай-ақ жануарлардың денсаулығы мен ең жоғары өнімділігін қамтамасыз ететін рационға кез келген қоспалар;

    4) шырынды азық – құрамында елеулі дәрежеде су мөлшері бар — шамамен 70—92 % – өсімдік тектес азықтар;

    5) ірі азық – пішен, сабан, кесілген пішен, шөп ұны, топан, балдырлар, ағаш (бұтақты) азығы, жүгері собығының сабақтары және т.б.;

    6) құнарландырылған азық – дәнді, бұршақты астық, оларды ұнға, жармаға қайта өңдеу өнімдері, бұршақты дақылдардың және қалақайдың шөп ұны;

    7) суару (ирригация) – ылғалдың жетіспеушілігін көретін алқаптарға суды жеткізу, және топырақтың тамыр жайылатын қабатындағы оның қорларын ұлғайту;

    8) суарушы – суарумен айналысатын адам;

    9) диқан – агроном, диқаншылық жөніндегі маман;

    10) жер бетімен суару – жер үсті бойынша суды жая отырып, жерді суару;

    11) суару режимі – суару санының, мерзімдерінің және нормаларының жиынтығы;

    12) жайылымдық жерлер – өсімдік жамылғысы пішенге, пішендемеге, сүрлемге, шөп ұнына және мал жаюға пайдаланылатын шабындықтардың, жайылымдардың және себілген азықтық дақылдардың жер учаскелері;

    13) табиғи азықтық алқаптар – табиғи шөптері бар жерлер (жайылымдар мен шабындықтар) ;

    14) сабанды нығыздау – мал азығына арналған орамдарға сабанды жинау процесі, сондай-ақ бұл егістіктен арамшөптердің көп мөлшерін жинауға ықпал етеді;

    15) маялау – домалақ жотасы бар параллелепипед (күде) немесе домалақ жотасы бар күмбез түріндегі себінді пішен түрінде тығыз үймелерге сақтау үшін себінді немесе нығыздалған пішен (сабан) салу;

    16) мая –тығыз салынған шөптің немесе сабанның (немесе баулардың үймесі, яғни масақтары бар сабақтардың шоғыры) үлкен биік және домалақ немесе төртбұрышты үйме;

    17) күде – үлкен, әдетте сопақша келген шөп немесе сабан маясы не ашық аспан астында сақтауға арналған айрықша тәсілмен жиналған астық бауы.

    18) грунт – жердің минералды бөлігі;

    19) топырақ – өсімдіктердің, микроорганизмдердің, жануарлардың, саңырауқұлақтардың қалдықтары бар жердің құнарлы бөлігі + топырақ биожүйелері;

    20) азықтың қоректілігі – азықтың сапасы, жануарлардың тағамға, энергияға және қоректік заттарға қажеттілігін қанағаттандыру;

    21) азықтандыру рационы – ауыл шаруашылығы жануарларының тәулігіне қоректік заттарға қажеттілігін қамтамасыз ететін азық құралдарының жиынтығы;

    22) сүрлем – консервіленген шөптер немесе түйнекжемістілер, төп, сондай-ақ шөптерден, астық тұқымдастардан немесе қызылша сығындысынан тұратын қоспалар;

    23) көк шөп – малдар балғын түрде шабылған жасыл азықтық өсімдіктердің жер үсті массасы;

    24) информалды білім беру – білім беру ұйымдарынан және білім беру қызметтерін ұсынатын ұйымдардан тыс күнделікті қызмет барысында алынатын және оқыту нәтижелерін растаушы құжат берілмей жүргізілетін білім беру түрі;

    25) формалды емес білім беру – оқыту орны, мерзімдері мен нысаны ескерілмей, білім беру қызметтерін ұсынатын ұйымдар жоспарлаған, ұйымдастырған және жүзеге асыратын және оқыту нәтижелерін растаушы құжат беріле отырып жүргізілетін білім беру түрі.

    26) кәсіптік кіші топ – еңбек функцияларының тұтас жиынтығымен қалыптастырылған және олардың құзыреттерін орындау үшін қажетті саланың кәсіптік тобының бір бөлігі;

    27) кәсіптік топ – ортақ интеграциялық негізі бар және оларды орындау үшін еңбек функциялары мен құзыреттерінің ұқсас жиынтығын болжайтын саланың кәсіптік кіші топтарының жиынтығы;

    28) біліктілік – жұмыскердің нақты еңбек функцияларын сапалы орындауға дайындық дәрежесі;

    29) біліктілік деңгейі – күрделілік, еңбек әрекеттерінің стандарттылығы, жауапкершілік және дербестік параметрлері бойынша сараланатын қызметкердің жұмыскердің даярлық деңгейіне және құзыретіне қойылатын талаптар жиынтығы;

    30) еңбек функциясы – еңбек процесінің бір немесе бірнеше міндеттерін шешуге бағытталған өзара байланысты әрекеттер жиынтығы;

    31) кәсiптiк стандарт – кәсіптік қызметтің нақты саласында біліктілік деңгейіне, құзыреттеріне, мазмұнына, сапасына және еңбек жағдайларына қойылатын талаптарды айқындайтын стандарт;

    32) кәсіп – арнайы даярлық нәтижесінде алынған және білім туралы тиісті құжаттармен расталатын белгілі бір білімді, іскерлікті және практикалық дағдыларды талап ететін адамның еңбек қызметінің негізгі қызметсабақтарының негізгі түрі;

    33) салалық біліктілік шеңбері – салада танылатын біліктілік деңгейлерінің құрылымдық сипаттамасы;

    34) ұлттық біліктілік шеңбері – салалық біліктілік шеңберлерін, кәсіптік стандарттарды әзірлеу үшін деңгейлердің, біліктіліктердің, жалпы кәсіптік құзыреттердің бірыңғай шкаласын айқындайды;

    35) машықтар – қызметті жүзеге асыру және міндеттерді шешу мақсатында білімді пайдалану және құзыреттілік таныту қабілеті (логикалық, интуитивтік, шығармашылық және практикалық ойлауды пайдалану);

    36) білім – оқу және жеке тәжірибесі арқылы ақпаратты меңгеру нәтижесі, оқу немесе жұмыс саласына қатысты фактілер, қағидаттар, теория мен практика жиынтығы, біліктіліктің міндетті түрде бағалануға тиіс бөлігі;

    37) құзыреттер – белгіленген біліктілік деңгейінің кәсіптік қызметінде міндеттерді орындауды қамтамасыз ететін субъекті қызметінің сапасы;

    38) тәжірибе – саналы қызмет, белгілі бір уақыт аралығында меңгерілген және тиімді пайдаланыла алатын білім және дағды.

    3. Осы кәсіптік стандартта мынадай қысқартулар қолданылады:

    1) БА – Біліктілік анықтамалығы;

    2) БТБА – Бірыңғай тарифтік-біліктілік анықтамалығы;

    3) ББХСС – Білім берудің халықаралық стандартты сыныптауышы;

    4) ЖЖМ – Жанар-жағармай материалдары;

    5) КС – Кәсіптік стандарт;

    6) ҚР – Қазақстан Республикасы;

    7) ӨҚҚ – Өсімдіктерді қорғау құралдары;

    8) СБШ – Салалық біліктілік шеңбері;

    9) ҰБШ – Ұлттық біліктілік шеңбері;

    2-тарау. Кәсіптік стандарттың паспорты

    4. Кәсіптік стандарттың атауы: Ауыл шаруашылығы жануарларына арналған азық өндіру

    5. Кәсіптік стандарттың коды: A045

    6. ЭҚЖЖ секциясын, бөлімін, тобын, сыныбын және кіші сыныбын көрсету:

    A Ауыл, орман және балық шаруашылығы

    01 Өсімдік және мал шаруашылығы, аңшылық және осы салаларда қызметтер ұсыну

    01.1 Бір- немесе екіжылдық дақылдарды өсіру

    01.19 Басқа да бір-немесе екіжылдық дақылдарды өсіру

    01.19.1 Азық дақылдарын және олардың тұқымдарын өсіру

    A Ауыл, орман және балық шаруашылығы

    01 Өсімдік және мал шаруашылығы, аңшылық және осы салаларда қызметтер ұсыну

    01.2 Көп жылдық дақылдарды өсіру

    01.29 Басқа да көпжылдық дақылдарды өсіру

    01.29.0 Басқа да көпжылдық дақылдарды өсіру

    C Өңдеу өнеркәсібі

    10 Тамақ өнімдерін өндіру

    10.9 Жануарларға арналған дайын азықтарды өндіру

    10.91 Ауыл шаруашылығы жануарларына арналған дайын азықтарды өндіру

    10.91.0 Ауылшаруашылығы жануарларына арналған дайын азықтарды өндіру

    7. Кәсіптік стандарттың қысқаша сипаттамасы: Кәсіптік стандартта ауыл шаруашылығы жануарларына арналған азық өндірісіне жататын негізгі кәсіптердің сипаттамасы, сондай-ақ азық өндіру жөніндегі жұмыстарды орындаумен айналысатын қызметкерлердің жұмыс сипаттамасы мен еңбек функциялары және ауыл шаруашылығы жануарларына арналған азық өндірісінің қызметін ұйымдастыру келтірілген.

    8. Кәсіптер карточкаларының тізбесі:

    1) Азықты дайындау және даярлау жөніндегі білікті жұмысшы - СБШ 3 деңгейі;

    2) Ветеринариялық фельдшер-зертханашы - СБШ 5 деңгейі;

    3) Суару, суландыру жөніндегі жұмысшы - СБШ 2 деңгейі;

    4) Зертхана бастығы (ауыл шаруашылығында) - СБШ 6 деңгейі;

    5) Білікті ауыл шаруашылығы (егін дақылдары) жұмыскері - СБШ 3 деңгейі;

    6) Бөлімше агрономы (біліктілік денгейі орташа) - СБШ 5 деңгейі.

    3-тарау. Кәсіптер карточкалары

    9. «Азық­ты дай­ын­дау және да­яр­лау жө­нін­де­гі бі­лік­ті жұ­мыс­шы» кә­сіп кар­точ­ка­сы
    Топ ко­ды:
    6121-2
    Қыз­мет ата­уы­ның ко­ды:
    6121-2-001
    Кә­сіп ата­уы:
    Азық­ты дай­ын­дау және да­яр­лау жө­нін­де­гі бі­лік­ті жұ­мыс­шы
    СБШ бой­ын­ша бі­лік­ті­лік дең­гейі:
    3
    СБШ бой­ын­ша бі­лік­ті­лік іш­кі дең­гейі:
    БТ­БА, БА және бас­қа да үл­гі­лік бі­лік­ті­лік си­патта­ма­ла­ры бой­ын­ша бі­лік­ті­лік дең­гейі:
    «Жұ­мыстар мен жұ­мыс­шы кә­сіп­те­рі­нің бі­рың­ғай та­риф­тік-бі­лік­ті­лік анық­та­ма­лы­ғын (64-шы­ға­ры­лым) бе­кі­ту ту­ра­лы» Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы Ең­бек және ха­лық­ты әле­умет­тік қор­ғау ми­ни­стрі­нің 2025 жы­л­ғы 17 қаң­тар­да­ғы № 499 бұй­ры­ғы­мен бе­кі­ті­л­ген.
    87. Мал өсі­ру ке­шен­де­рі мен ме­ха­ни­ка­лан­ды­ры­л­ған фер­ма­лар­дың опе­ра­то­ры.
    Па­ра­граф 2. Мал өсі­ру ке­шен­де­рі мен ме­ха­ни­ка­лан­ды­ры­л­ған фер­ма­лар­дың опе­ра­то­ры, 4-раз­ряд.
    «Жұ­мыстар мен жұ­мыс­шы кә­сіп­те­рі­нің бі­рың­ғай та­риф­тік-бі­лік­ті­лік анық­та­ма­лы­ғын (64-шы­ға­ры­лым) бе­кі­ту ту­ра­лы» Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы Ең­бек және ха­лық­ты әле­умет­тік қор­ғау ми­ни­стрі­нің 2025 жы­л­ғы 17 қаң­тар­да­ғы № 499 бұй­ры­ғы­мен бе­кі­ті­л­ген.
    87. Мал өсі­ру ке­шен­де­рі мен ме­ха­ни­ка­лан­ды­ры­л­ған фер­ма­лар­дың опе­ра­то­ры. Па­ра­граф 3. Мал өсі­ру ке­шен­де­рі мен ме­ха­ни­ка­лан­ды­ры­л­ған фер­ма­лар­дың опе­ра­то­ры, 5-раз­ряд.
    Кә­сіп­тік бі­лім дең­гейі:
    Бі­лім дең­гейі:
    ТжКБ (жұ­мыс­шы кә­сіп)
    Ма­ман­дық:
    Ауыл ша­ру­а­шы­лы­ғын ме­ха­ни­ка­лан­ды­ру
    Бі­лік­ті­лік:
    -
    Бі­лім дең­гейі:
    негіз­гі ор­та бі­лім
    Ма­ман­дық:
    -
    Бі­лік­ті­лік:
    -
    Бі­лім дең­гейі:
    ба­ста­уыш бі­лім
    Ма­ман­дық:
    -
    Бі­лік­ті­лік:
    -
    Жұ­мыс тә­жі­ри­бе­сіне қой­ы­ла­тын та­лап­тар:
    Жұ­мыс өті­ліне қой­ы­ла­тын та­лап­тар жоқ.
    Фор­мал­ды емес және ин­фор­мал­ды бі­лім­мен бай­ла­ныс:
    Нұс­қа­ма/ жұ­мыс ор­нын­да та­ғы­лым­да­ма­дан өту неме­се қы­сқа мер­зім­ді оқы­ту;
    Кә­сіп­тің бас­қа мүм­кін ата­у­ла­ры:
    6121-2-003 - Азық әзір­ле­у­ші
    Қыз­мет­тің негіз­гі мақ­са­ты:
    Азық­ты ме­ха­ни­ка­лан­ды­ры­л­ған дай­ын­дау, та­ра­ту және бө­лу.
    Ең­бек функ­ци­я­ла­ры­ның си­патта­ма­сы
    Ең­бек функ­ци­я­ла­ры­ның тіз­бе­сі:
    Мін­дет­ті ең­бек функ­ци­я­ла­ры:
    1. Бір неме­се екі жыл­дық және кө­п­жыл­дық азық да­қыл­да­ры­нан азық дай­ын­дау, сақ­тау
    2. Азық­тық ком­по­нент­тер мен дай­ын­да­ла­тын азық­тың са­па­сын ба­қы­лау және ба­ға­лау.
    3. Азық­ты сақ­тау және бе­ру
    Қо­сым­ша ең­бек функ­ци­я­ла­ры:
    1-ең­бек функ­ци­я­сы:
    Бір- неме­се екі жыл­дық және кө­п­жыл­дық азық да­қыл­да­ры­нан азық дай­ын­дау, сақ­тау
    1-дағ­ды:
    Кө­п­жыл­дық азық да­қыл­да­ры­нан азық дай­ын­дау, сақ­тау
    Ма­шық­тар:
    4-раз­ряд­қа ар­нал­ған ма­шық­тар
    1. Бір және екі жыл­дық азық да­қыл­да­рын қол­мен және қа­ра­пай­ым құ­рал­дар ар­қы­лы дай­ын­дау.
    2. Азық­тың сақ­та­луы мен са­па­сын та­лап­тар­ға сай қам­та­ма­сыз ету.
    3. Азық тұқым­да­рын сұ­рып­тап, егіс­ке дай­ын­дау.
    4. Азық пен тұқым­дар­мен жұ­мыс іс­теу ке­зін­де қа­уіп­сіз­дік ере­же­ле­рін сақ­тау.
    5-раз­ряд­қа ар­нал­ған ма­шық­тар
    1. Ме­ха­ни­ка­лан­ды­ры­л­ған жаб­дық­ты қол­да­нып азық дай­ын­дау про­це­сін ұй­ым­да­сты­ру.
    2. Азық са­па­сын ба­қы­лау және ші­рі­ген бел­гі­ле­рін уақ­ты­лы анық­тау.
    3. Тұқым­дар­ды тех­ни­ка­лық құ­рал­дар ар­қы­лы дай­ын­дау және өң­деу (мы­са­лы, про­трав­ли­ва­ние).
    4. Азық пен тұқым­дар­дың са­ни­тар­лық-ги­ги­е­на­лық нор­ма­ла­рын сақ­тау.
    Бі­лім­дер:
    4-раз­ряд­қа ар­нал­ған бі­лім­дер
    1. Бір және екі жыл­дық азық да­қыл­да­ры­ның түр­ле­рі мен ерекше­лік­те­рі.
    2. Азық дай­ын­дау және сақ­тау тех­но­ло­ги­я­сы.
    3. Азық пен тұқым­дар­ды сақ­тау шар­тта­ры.
    4. Азық­пе­н­пен жұ­мыс іс­теу ке­зін­де ең­бек­ті қор­ғау және қа­уіп­сіз­дік негіз­де­рі.
    5-раз­ряд­қа ар­нал­ған бі­лім­дер
    1. Құ­рал-жаб­дық­пен азық дай­ын­да­удың тех­но­ло­ги­я­лық ерекше­лік­те­рі.
    2. Азық са­па­сын ба­қы­лау әді­сте­рі және ші­рі­ген­дік­тің ал­дын алу.
    3. Азық тұқым­да­рын дай­ын­да­удың за­ма­на­уи әді­сте­рі.
    4. Азық пен тұқым­дар­ды сақ­та­у­ға қой­ы­ла­тын нор­ма­тив­тік та­лап­тар.
    Дағ­ды­ны та­ну мүм­кін­ді­гі:
    Та­лап етіл­мей­ді
    2-дағ­ды:
    Бір- неме­се екі жыл­дық және кө­п­жыл­дық азық да­қыл­да­ры­нан және олар­дың тұқым­да­ры­нан азық дай­ын­дау, сақ­тау
    Ма­шық­тар:
    4-раз­ряд­қа ар­нал­ған ма­шық­тар
    1. Кө­п­жыл­дық азық да­қыл­да­рын қол­мен дай­ын­дау ерекше­лік­те­рін ес­ке­ру.
    2. Кө­п­жыл­дық азық­тар­ды дұ­рыс дай­ын­дап, сақ­тау ке­зін­де жо­ғал­ту­лар­ды азай­та оты­рып тө­сеу.
    3. Кө­п­жыл­дық азық­тар­дың сақ­тау жағ­дай­ын ба­қы­лау.
    4. Кө­п­жыл­дық азық­пен жұ­мыс іс­теу ке­зін­де ең­бек қор­ғау мен са­ни­та­рия ере­же­ле­рін сақ­тау.
    5-раз­ряд­қа ар­нал­ған ма­шық­тар
    1. Кө­п­жыл­дық азық­тар­ды дай­ын­дау және өң­де­уде ме­ха­ни­ка­лан­ды­ры­л­ған құ­рал­дар­ды пай­да­ла­ну.
    2. Кө­п­жыл­дық азық­тар­ды сақ­тау ке­зін­де да­қыл ерекше­лік­те­рін және сақ­тау са­па­сын қам­та­ма­сыз ету.
    3. Кө­п­жыл­дық азық­тар­дың са­па­сын ба­қы­лау, ші­рі­ген мен за­қым­да­нуын бол­дыр­мау.
    4. Азық сақ­тау ке­зін­де са­ни­тар­лық нор­ма­лар мен та­лап­тар­дың орын­да­луын қам­та­ма­сыз ету.
    Бі­лім­дер:
    4-раз­ряд­қа ар­нал­ған бі­лім­дер
    1. Кө­п­жыл­дық азық да­қыл­да­ры­ның био­ло­ги­я­сы мен құ­ры­лым ерекше­лік­те­рі.
    2. Кө­п­жыл­дық да­қыл­дар­дан азық дай­ын­дау тех­но­ло­ги­я­сы.
    3. Кө­п­жыл­дық азық­тар­дың сақ­тау шар­тта­ры­ның ерекше­лік­те­рі және са­па­сы­на әсе­рі.
    4. Азық­пен жұ­мыс іс­теу ке­зін­де қа­уіп­сіз­дік және ги­ги­е­на ере­же­ле­рі.
    5-раз­ряд­қа ар­нал­ған бі­лім­дер
    1. Кө­п­жыл­дық азық­тар­ды ме­ха­ни­ка­лан­ды­ры­л­ған дай­ын­да­удың за­ма­на­уи тех­но­ло­ги­я­ла­ры.
    2. Сақ­тау шар­тта­ры­ның көп жыл­дық азық­тар­дың қа­си­ет­те­ріне әсе­рі және оны ба­ға­лау әді­сте­рі.
    3. Көп жыл­дық азық­тар­ды сақ­та­у­ға са­ни­тар­лық және тех­ни­ка­лық та­лап­тар.
    4. Ең­бек қор­ғау, тех­ни­ка қа­уіп­сіз­ді­гі және ги­ги­е­на нор­ма­ла­ры.
    Дағ­ды­ны та­ну мүм­кін­ді­гі:
    Та­лап етіл­мей­ді
    2-ең­бек функ­ци­я­сы:
    Азық­тық ком­по­нент­тер мен дай­ын­да­ла­тын азық­тың са­па­сын ба­қы­лау және ба­ға­лау.
    1-дағ­ды:
    Азық­тық ком­по­нент­тер­ді қа­был­дау және жи­нақ­тау
    Ма­шық­тар:
    4-раз­ряд­қа ар­нал­ған ма­шық­тар
    1. Азық ком­по­нент­те­рін қа­был­дап, жи­нақ­тау орын­да­ры­на ұқып­ты ор­на­ла­сты­ру.
    2. Азық құ­ра­мын көз­бен қа­рап, бөгде заттар мен бү­лі­ну­лер­ді анық­тау.
    3. Азық ком­по­нент­те­рін бел­гі­лен­ген нор­ма­лар­ға сәй­кес сақ­тау ере­же­ле­рін сақ­тау.
    4. Ке­ліп түс­кен азық­тар­ға ба­стап­қы есеп жүр­гі­зу және тір­кеу.
    5. Азық қой­ма­ла­рын­да та­за­лық пен тәр­тіп­ті қам­та­ма­сыз ету.
    5-раз­ряд­қа ар­нал­ған ма­шық­тар
    1. Бел­гі­лен­ген көр­сет­кіш­тер бой­ын­ша азық ком­по­нент­те­рі­нің са­па­сын қа­был­дау ке­зін­де ба­қы­лау.
    2. Азық түр­ле­рі мен қа­си­ет­те­рін ес­ке­ре оты­рып, дұ­рыс сақ­та­уын ұй­ым­да­сты­ру.
    3. Азық­тар­ды қа­был­дау және жи­нақ­тау бой­ын­ша есеп пен құ­жат жүр­гі­зу.
    4. Азық­тар­ды сақ­тау шар­тта­ры­ның бұ­зы­луын дер ке­зін­де анық­тап, жою.
    5. Азық ком­по­нент­те­рін қа­был­дау және жи­нақ­тау ке­зін­де ба­ғы­ны­шты­лар­дың жұ­мысын үй­ле­сті­ру.
    Бі­лім­дер:
    4-раз­ряд­қа ар­нал­ған бі­лім­дер
    1. Азық ком­по­нент­те­рі­нің негіз­гі түр­ле­рі мен си­патта­ма­ла­ры.
    2. Азық­тар­ды қа­был­дау және жи­нақ­тау ере­же­ле­рі.
    3. Сақ­тау жағ­дай­ла­ры­ның азық са­па­сы­на әсе­рі.
    4. Азық­пен жұ­мыс іс­теу ке­зін­де ең­бек қа­уіп­сіз­ді­гі және ең­бек­ті қор­ғау негіз­де­рі.
    5. Азық қой­ма­сын ұй­ым­да­сты­ру. 5-раз­ряд­қа ар­нал­ған бі­лім­дер
    1. Азық са­па­сын ба­ға­лау және ақа­у­лар­ды анық­тау әді­сте­рі.
    2. Азық ком­по­нент­те­рін сақ­тау стан­дарт­та­ры мен нор­ма­тив­те­рі.
    3. Мик­ро­био­ло­ги­я­лық және фи­зи­ка­лық фак­тор­лар­дың азық өні­міне әсе­рі.
    4. Есеп­тік және есеп­тік құ­жат­та­ма­лар­ды жүр­гі­зу ере­же­ле­рі.
    5. Қой­ма жұ­мысын және азық­тар­ды топ­тар­ға бө­лу бой­ын­ша ұй­ым­да­сты­ру.
    Дағ­ды­ны та­ну мүм­кін­ді­гі:
    Та­лап етіл­мей­ді
    2-дағ­ды:
    Азық­тық ком­по­нент­тер­ді қо­с­па­лар­дан та­зар­ту
    Ма­шық­тар:
    4-раз­ряд­қа ар­нал­ған ма­шық­тар
    1. Азық ком­по­нент­те­рін ме­ха­ни­ка­лық қо­с­па­лар­дан қол­мен неме­се қа­ра­пай­ым жаб­дық ар­қы­лы та­зар­ту.
    2. Та­зар­ты­л­ған азық­тың ла­стан­ба­ға­нын тек­се­ру.
    3. Та­зар­ту тех­но­ло­ги­я­сын бел­гі­лен­ген стан­дарт­тар­ға сай орын­дау.
    4. Жұ­мыс ор­нын­да та­за­лық пен тәр­тіп­ті сақ­тау.
    5-раз­ряд­қа ар­нал­ған ма­шық­тар
    1. Ар­найы жаб­дық­тар мен ма­ши­на­лар­ды пай­да­ла­на оты­рып, азық­тар­ды та­зар­ту.
    2. Та­зар­ту ти­ім­ді­лі­гі мен дай­ын өнім са­па­сын ба­қы­лау.
    3. Азық­тар­ды та­зар­ту жұ­мыста­рын ұй­ым­да­сты­ру, жұ­мыс­шы­лар ара­сын­да мін­дет­тер­ді бө­лу.
    4. Та­зар­ту опе­ра­ци­я­ла­ры бой­ын­ша құ­жат жүр­гі­зу.
    Бі­лім­дер:
    4-раз­ряд­қа ар­нал­ған бі­лім­дер
    1. Азық ком­по­нент­те­рін­де кез­де­се­тін қо­с­па түр­ле­рі.
    2. Азық­ты та­зар­ту тех­но­ло­ги­я­лық әді­сте­рі.
    3. Ла­ста­ну дең­гей­і­нің азық са­па­сы мен қа­уіп­сіз­ді­гіне әсе­рі.
    4. Жаб­дық­пен және азық­пен жұ­мыс іс­теу ке­зін­де­гі қа­уіп­сіз­дік тех­ни­ка­сы­ның негіз­де­рі.
    5-раз­ряд­қа ар­нал­ған бі­лім­дер
    1. Азық­тар­ды та­зар­ту­ға ар­нал­ған жаб­дық­тар­дың тех­ни­ка­лық си­патта­ма­ла­ры.
    2. Азық ком­по­нент­те­рін та­зар­ту­дың за­ма­на­уи әді­сте­рі мен стан­дарт­та­ры.
    3. Әр­түр­лі қо­с­па­лар­дың азық са­па­сы мен жа­ну­ар­лар ден­са­улы­ғы­на әсе­рі.
    4. Та­зар­ту ке­зін­де жаб­дық­ты пай­да­ла­ну ере­же­ле­рі мен ең­бек­ті қор­ғау та­лап­та­ры.
    Дағ­ды­ны та­ну мүм­кін­ді­гі:
    Та­лап етіл­мей­ді
    3-ең­бек функ­ци­я­сы:
    Азық­ты сақ­тау және бе­ру
    1-дағ­ды:
    Ны­ғы­здал­ма­ған шөп­ті, са­бан­ды және тең­дер­ді ма­я­ла­у­ы­штар­мен кү­де­леу
    Ма­шық­тар:
    4-раз­ряд­қа ар­нал­ған ма­шық­тар
    1. Азық ком­по­нент­те­рін ме­ха­ни­ка­лық қо­с­па­лар­дан қол­мен неме­се қа­ра­пай­ым жаб­дық ар­қы­лы та­зар­ту.
    2. Та­зар­ты­л­ған азық­тың ла­стан­ба­ға­нын тек­се­ру.
    3. Та­зар­ту тех­но­ло­ги­я­сын бел­гі­лен­ген стан­дарт­тар­ға сай орын­дау.
    4. Жұ­мыс ор­нын­да та­за­лық пен тәр­тіп­ті сақ­тау.
    5-раз­ряд­қа ар­нал­ған ма­шық­тар
    1. Ар­найы жаб­дық­тар мен ма­ши­на­лар­ды пай­да­ла­на оты­рып, азық­тар­ды та­зар­ту.
    2. Та­зар­ту ти­ім­ді­лі­гі мен дай­ын өнім са­па­сын ба­қы­лау.
    3. Азық­тар­ды та­зар­ту жұ­мыста­рын ұй­ым­да­сты­ру, жұ­мыс­шы­лар ара­сын­да мін­дет­тер­ді бө­лу.
    4. Та­зар­ту опе­ра­ци­я­ла­ры бой­ын­ша құ­жат жүр­гі­зу.
    Бі­лім­дер:
    4-раз­ряд­қа ар­нал­ған бі­лім­дер
    1. Азық ком­по­нент­те­рін­де кез­де­се­тін қо­с­па түр­ле­рі.
    2. Азық­ты та­зар­ту тех­но­ло­ги­я­лық әді­сте­рі.
    3. Ла­ста­ну дең­гей­і­нің азық са­па­сы мен қа­уіп­сіз­ді­гіне әсе­рі.
    4. Жаб­дық­пен және азық­пен жұ­мыс іс­теу ке­зін­де­гі қа­уіп­сіз­дік тех­ни­ка­сы­ның негіз­де­рі.
    5-раз­ряд­қа ар­нал­ған бі­лім­дер
    1. Азық­тар­ды та­зар­ту­ға ар­нал­ған жаб­дық­тар­дың тех­ни­ка­лық си­патта­ма­ла­ры.
    2. Азық ком­по­нент­те­рін та­зар­ту­дың за­ма­на­уи әді­сте­рі мен стан­дарт­та­ры.
    3. Әр­түр­лі қо­с­па­лар­дың азық са­па­сы мен жа­ну­ар­лар ден­са­улы­ғы­на әсе­рі.
    4. Та­зар­ту ке­зін­де жаб­дық­ты пай­да­ла­ну ере­же­ле­рі мен ең­бек­ті қор­ғау та­лап­та­ры.
    Дағ­ды­ны та­ну мүм­кін­ді­гі:
    Та­лап етіл­мей­ді
    2-дағ­ды:
    Пі­шен­ді үй­ме­лер­ден тір­ке­ме­лі және өзді­гі­нен жү­ре­тін пресс - жи­на­ғы­штар­мен пре­стеу
    Ма­шық­тар:
    4-раз­ряд­қа ар­нал­ған ма­шық­тар
    1. Тір­ке­ме­лі пресс-жи­на­ғы­штар­ды жұ­мысқа дай­ын­дау.
    2. Тір­ке­ме­лі пресс-жи­на­ғы­шпен ма­я­лан­ған шөп­ті пре­стеу ке­зін­де бас­қа­ру.
    3. Пре­стеу са­па­сы мен тай­лан­ған тюк­тер­дің дұ­рыс қа­лып­та­суын ба­қы­лау.
    4. Жаб­дық­пен жұ­мыс іс­теу ке­зін­де қа­уіп­сіз­дік тех­ни­ка­сы ере­же­ле­рін сақ­тау.
    5-раз­ряд­қа ар­нал­ған ма­шық­тар
    1. Тір­ке­ме­лі және өзді­гі­нен жү­ре­тін пресс-жи­на­ғы­штар­ды қыз­мет көр­се­ту және бап­тау.
    2. Шөп­ті ти­ім­ді өнім­ді­лік­пен пре­стеу жұ­мыста­рын ұй­ым­да­сты­ру.
    3. Қа­лып­тас­қан тюк­тер­дің са­па­сын ба­ға­лау және жақ­сар­ту ша­ра­ла­рын қол­да­ну.
    4. Пресс-жи­на­ғы­шпен жұ­мыс іс­тей­тін кө­мек­ші­лер­ді оқы­ту және ба­қы­лау.
    Бі­лім­дер:
    4-раз­ряд­қа ар­нал­ған бі­лім­дер
    1. Тір­ке­ме­лі пресс-жи­на­ғы­штар­дың құ­ры­лы­сы мен жұ­мыс іс­теу прин­ци­пі.
    2. Ма­я­лан­ған шөп­ті пре­стеу тех­но­ло­ги­я­сы.
    3. Пре­стеу жағ­дай­ла­ры­ның азық са­па­сы­на әсе­рі.
    4. Пре­стей­тін жаб­дық­пен жұ­мыс іс­те­уде­гі қа­уіп­сіз­дік тех­ни­ка­сы­ның негіз­де­рі.
    5-раз­ряд­қа ар­нал­ған бі­лім­дер
    1. Өзді­гі­нен жү­ре­тін пресс-жи­на­ғы­штар­дың тех­ни­ка­лық си­патта­ма­ла­ры мен пай­да­ла­ну ерекше­лік­те­рі.
    2. Пре­сте­удің за­ма­на­уи әді­сте­рі және олар­дың азық са­па­сы­на әсе­рі.
    3. Пресс-жи­на­ғыш жаб­дық­та­ры­мен жұ­мыс іс­те­уде­гі ең­бек ұй­ым­да­сты­ру және қа­уіп­сіз­дік тех­ни­ка­сы.
    Дағ­ды­ны та­ну мүм­кін­ді­гі:
    Та­лап етіл­мей­ді
    Же­ке құ­зы­рет­тер­ге қой­ы­ла­тын та­лап­тар:
    Бей­ім­ді­лік
    Жа­у­ап­кер­ші­лік
    Ұқып­ты­лық
    Шы­дам­ды­лық
    Тез ше­шім қа­был­дай бі­лу
    Ко­ман­да­да жұ­мыс іс­тей бі­лу
    Мақ­сат­кер­лік
    Тәр­тіп­ті­лік
    Сы­пай­ы­лық
    Мей­і­рім­ді­лік
    Тех­ни­ка­лық ре­гла­мент­тер мен ұлт­тық стан­дарт­тар­дың ті­зі­мі:
    1. Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы­ның 2015 жы­л­ғы 23 қа­ра­ша­да­ғы № 414-V ҚРЗ Ең­бек ко­дек­сі.
    2. «Ве­те­ри­на­рия ту­ра­лы» Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы­ның 2002 жы­л­ғы 10 шіл­де­де­гі № 339-II За­ңы.
    3. Жа­ну­ар­лар дү­ни­е­сін қор­ғау, өсі­мін мо­лай­ту және пай­да­ла­ну ту­ра­лы Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы­ның 2004 жы­л­ғы 9 шіл­де­де­гі № 593-II За­ңы.
    4. «Сы­бай­лас жем­қор­лық­қа қар­сы іс-қи­мыл ту­ра­лы» Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы­ның 2015 жы­л­ғы 18 қа­ра­ша­да­ғы № 410-V ҚРЗ За­ңы.
    5. «Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сын­да­ғы тіл ту­ра­лы» Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы­ның 1997 жы­л­ғы 11 шіл­де­де­гі № 151-I ҚРЗ За­ңы
    6. «Жа­ну­ар­лар­ды өсі­ру­ді, өт­кі­зу­ді жү­зе­ге асы­ра­тын өн­ді­ріс объ­ек­ті­ле­ріне қой­ы­ла­тын ве­те­ри­на­ри­я­лық (ве­те­ри­на­ри­я­лық-са­ни­та­ри­я­лық) та­лап­тар­ды бе­кі­ту ту­ра­лы» Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы Ауыл ша­ру­а­шы­лы­ғы ми­ни­стрі­нің м.а. 2015 жы­л­ғы 29 ма­мыр­да­ғы № 7-1/498 бұй­ры­ғы ҚР ӘМ 2015 жы­л­ғы 4 та­мы­зда № 11837 бо­лып тір­кел­ді.
    7. «Жа­ну­ар­лар­ды ка­ран­т­ин­деу қа­ғи­да­ла­рын бе­кі­ту ту­ра­лы» Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы Ауыл ша­ру­а­шы­лы­ғы ми­ни­стрі­нің 2014 жы­л­ғы 30 жел­тоқ­сан­да­ғы № 7-1 / 700 Бұй­ры­ғы ҚР ӘМ 2025 жы­л­ғы 6 ақ­пан­да № 35708 бо­лып тір­кел­ді.
    8. «Жа­ну­ар­лар­мен жұ­мыс іс­теу қа­ғи­да­ла­рын бе­кі­ту ту­ра­лы» Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы Ауыл ша­ру­а­шы­лы­ғы ми­ни­стрі­нің 2019 жы­л­ғы 17 мау­сым­да­ғы № 239 бұй­ры­ғы. ҚР ӘМ 2019 жы­л­ғы 28 мау­сым­да №18917 бо­лып тір­кел­ді.
    СБШ шең­бе­рін­де бас­қа кә­сіп­тер­мен бай­ла­ныс:
    СБШ дең­гейі:
    Кә­сіп ата­уы:
    3
    Зи­ян­кестер­мен кү­ре­су жө­нін­де­гі қыз­мет­кер
    5
    Бө­лім­ше­нің (бри­га­да­ның, ауыл ша­ру­а­шы­лы­ғы учас­ке­сі­нің, фер­ма­ның) аг­ро­но­мы (бі­лік­ті­лі­гі ор­та­ша)
    10. «Ве­те­ри­на­ри­я­лық фельд­шер-зерт­ха­на­шы» кә­сіп кар­точ­ка­сы
    Топ ко­ды:
    3240-0
    Қыз­мет ата­уы­ның ко­ды:
    3240-0-007
    Кә­сіп ата­уы:
    Ве­те­ри­на­ри­я­лық фельд­шер-зерт­ха­на­шы
    СБШ бой­ын­ша бі­лік­ті­лік дең­гейі:
    5
    СБШ бой­ын­ша бі­лік­ті­лік іш­кі дең­гейі:
    БТ­БА, БА және бас­қа да үл­гі­лік бі­лік­ті­лік си­патта­ма­ла­ры бой­ын­ша бі­лік­ті­лік дең­гейі:
    «Ауыл ша­ру­а­шы­лы­ғы ұй­ым­да­ры­ның бас­шы­ла­ры және ма­ман­да­ры ла­у­а­зым­да­ры­ның үл­гі­лік бі­лік­ті­лік си­патта­ма­ла­рын бе­кі­ту ту­ра­лы» Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы Ауыл ша­ру­а­шы­лы­ғы ми­ни­стрі­нің 2019 жы­л­ғы 21 та­мы­зда­ғы № 307 бұй­ры­ғы, Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы­ның Әді­лет ми­ни­стр­лі­гін­де 2019 жы­л­ғы 22 та­мы­зда № 19280 бо­лып тір­кел­ді.
    7-па­ра­граф. Ве­те­ри­на­ри­я­лық фельд­шер.
    Кә­сіп­тік бі­лім дең­гейі:
    Бі­лім дең­гейі:
    ор­та бі­лім­нен кей­ін­гі (қол­дан­ба­лы ба­ка­лаври­ат)
    Ма­ман­дық:
    Ве­те­ри­на­рия
    Бі­лік­ті­лік:
    Жұ­мыс тә­жі­ри­бе­сіне қой­ы­ла­тын та­лап­тар:
    І са­нат­ты ве­те­ри­на­ри­я­лық фельд­шер-ла­бо­рант: ве­те­ри­на­рия ма­манды­ғы бой­ын­ша тех­ни­ка­лық және кә­сіп­тік (ар­на­у­лы ор­та, ор­та кә­сіп­тік) бі­лім және ІІ са­нат­ты ве­те­ри­на­ри­я­лық фельд­шер ла­у­а­зы­мын­да­ғы жұ­мыс өті­лі 2 жыл­дан кем емес;
    ІІ са­нат­ты ве­те­ри­нар­лық фельд­шер-ла­бо­рант: ве­те­ри­на­рия ма­манды­ғы бой­ын­ша тех­ни­ка­лық және кә­сіп­тік (ар­на­у­лы ор­та, ор­та кә­сіп­тік) бі­лім және са­на­ты жоқ ве­те­ри­на­ри­я­лық фельд­шер ла­у­а­зы­мын­да­ғы жұ­мыс өті­лі 2 жыл­дан кем емес;
    Са­на­ты жоқ ве­те­ри­на­ри­я­лық фельд­шер-ла­бо­рант: ве­те­ри­на­рия ма­манды­ғы бой­ын­ша тех­ни­ка­лық және кә­сіп­тік (ар­на­у­лы ор­та, ор­та кә­сіп­тік) бі­лім, жұ­мыс өті­ліне та­лап қой­ыл­май­ды.
    Фор­мал­ды емес және ин­фор­мал­ды бі­лім­мен бай­ла­ныс:
    Кә­сіп­тің бас­қа мүм­кін ата­у­ла­ры:
    2250-0-002 - Ве­те­ри­на­ри­я­лық-са­ни­та­ри­я­лық дә­рі­гер
    3240-0-006 - Ве­те­ри­на­ри­я­лық фельд­шер
    Қыз­мет­тің негіз­гі мақ­са­ты:
    Ауыл ша­ру­а­шы­лы­ғы жа­ну­ар­ла­ры­ның ау­ру­ла­рын ал­дын алу және олар­дың ден­са­улы­ғы мен өнім­ді­лі­гін қам­та­ма­сыз ету мақ­са­тын­да азық­тар­ды, су және био­ма­те­ри­ал­дар­дың са­па­сы­на ве­те­ри­на­ри­я­лық-са­ни­та­ри­я­лық ба­қы­лау жүр­гі­зу үшін зерт­ха­на­лық зерт­те­улер жүр­гі­зу.
    Ең­бек функ­ци­я­ла­ры­ның си­патта­ма­сы
    Ең­бек функ­ци­я­ла­ры­ның тіз­бе­сі:
    Мін­дет­ті ең­бек функ­ци­я­ла­ры:
    1. Азық­қа ве­те­ри­на­ри­я­лық-са­ни­та­ри­я­лық зерт­ха­на­лық зерт­те­улер жүр­гі­зу.
    2. Ауыл ша­ру­а­шы­лы­ғы жа­ну­ар­ла­рын азық­тан­ды­ру­ға пай­да­ла­ны­ла­тын азық­тың ве­те­ри­на­ри­я­лық-са­ни­та­ри­я­лық жай-күй­ін ба­қы­лау және зерт­ха­на нәти­же­ле­рін әзір­леу.
    Қо­сым­ша ең­бек функ­ци­я­ла­ры:
    1-ең­бек функ­ци­я­сы:
    Азық­тар­ға ве­те­ри­на­ри­я­лық-са­ни­та­ри­я­лық зерт­ха­на­лық зерт­те­улер жүр­гі­зу.
    1-дағ­ды:
    Азық са­па­сын ба­қы­лау ке­зін­де нор­ма­тив­тік-құқық­тық және ве­те­ри­на­ри­я­лық-са­ни­та­ри­я­лық та­лап­тар­ды қол­да­ну.
    Ма­шық­тар:
    1. Азық са­па­сы­на қа­ты­сты нор­ма­тив­тік құ­жат­тар­ды тал­дау және қол­да­ну.
    2. Ве­те­ри­на­ри­я­лық-са­ни­та­ри­я­лық та­лап­тар­ға сәй­кес сәй­кест­ік мо­ни­то­рин­гін жүр­гі­зу.
    3. Қа­уіп­ті және са­па­сыз азық­ты анық­тау бой­ын­ша ше­шім қа­был­дау.
    4. Ве­те­ри­на­ри­я­лық ба­қы­лау ке­зін­де та­лап еті­ле­тін есеп­тік және рұқ­сат бе­ру құ­жат­та­рын ре­сім­деу.
    5. Азық са­па­сы­на бай­ла­ны­сты заң­на­ма­лық және нор­ма­тив­тік ак­ті­лер­ді қол­да­ну бой­ын­ша ке­ңес бе­ру.
    Бі­лім­дер:
    1. ҚР ве­те­ри­на­рия са­ла­сын­да­ғы заң­на­ма­сы және нор­ма­тив­тік ак­ті­ле­рі.
    2. Азық­тың са­па­сы мен қа­уіп­сіз­ді­гіне қой­ы­ла­тын ве­те­ри­на­ри­я­лық-са­ни­та­ри­я­лық та­лап­тар.
    3. Мем­ле­кет­тік стан­дарт­тар, тех­ни­ка­лық ре­гла­мент­тер және бас­қа да нор­ма­тив­тік құ­жат­тар.
    4. Құ­жат­тар­ды ре­сім­деу тәр­ті­бі және ве­дом­ство­лық есеп­ке алу жүй­е­сі.
    5. Тәу­е­кел­дер­ді бас­қа­ру және азық са­па­сын ба­қы­лау жүй­е­сі­нің негіз­де­рі.
    Дағ­ды­ны та­ну мүм­кін­ді­гі:
    Та­лап етіл­мей­ді
    2-дағ­ды:
    Азық­тың са­па­сы мен қа­уіп­сіз­ді­гін зерт­ха­на­лық тал­дау әді­сте­рін мең­ге­ру
    Ма­шық­тар:
    1. Зерт­теу үшін азық үл­гі­ле­рін таң­дау, таң­ба­лау және дай­ын­дау.
    2. Ор­га­но­леп­ти­ка­лық, фи­зи­ка-хи­ми­я­лық және мик­ро­био­ло­ги­я­лық зерт­те­улер жүр­гі­зу.
    3. Ток­син­дер, па­то­ген­ді мик­ро­ағ­за­лар, зең және бас­қа да ла­ста­у­шы­лар­ды анық­тау.
    4. Зерт­ха­на­лық құ­рал-жаб­дық­тар­мен жұ­мыс іс­теу (ав­то­мат­ты ана­ли­за­тор­лар, мик­ро­скоп­тар және т.б.).
    5. Зерт­теу хат­та­ма­ла­рын ре­сім­деу, есеп жүр­гі­зу және есеп­ті­лік­ті дай­ын­дау.
    6. Са­ни­та­ри­я­лық нор­ма­лар, био­ло­ги­я­лық қа­уіп­сіз­дік және ең­бек­ті қор­ғау ере­же­ле­рін сақ­тау.
    Бі­лім­дер:
    1. Ве­те­ри­на­ри­я­лық мик­ро­био­ло­гия, ток­си­ко­ло­гия және жа­ну­ар­лар­ды азық­тан­ды­ру негіз­де­рі.
    2. Нор­ма­тив­тік құ­жат­тар­ға сәй­кес азық­тың са­па­сы мен қа­уіп­сіз­ді­гіне қой­ы­ла­тын та­лап­тар.
    3. Азық­тың қо­рек­тік құн­ды­лы­ғын ба­қы­лау және ба­ға­лау әді­сте­рі.
    4. Зерт­ха­на­лық құ­рал-жаб­дық­тар­мен жұ­мыс іс­теу ере­же­ле­рі.
    5. Азық­пен пен жұ­мыс іс­теу ке­зін­де­гі са­ни­тар­лық және ве­те­ри­на­ри­я­лық нор­ма­лар.
    6. Ве­те­ри­на­рия және азық өн­ді­рі­сі са­ла­сын­да­ғы заң­на­ма.
    Дағ­ды­ны та­ну мүм­кін­ді­гі:
    Та­лап етіл­мей­ді
    2-ең­бек функ­ци­я­сы:
    Ауыл ша­ру­а­шы­лы­ғы жа­ну­ар­ла­рын азық­тан­ды­ру­ға пай­да­ла­ны­ла­тын азық­тың ве­те­ри­на­ри­я­лық-са­ни­та­ри­я­лық жай-күй­ін ба­қы­лау және зерт­ха­на нәти­же­ле­рін әзір­леу.
    1-дағ­ды:
    Зерт­ха­на­лық ба­қы­лау әді­сте­рін қол­да­на оты­рып, азық­тар­дың ла­ста­ну мен қа­уіп­ті қо­с­па­лар­ды анық­тау.
    Ма­шық­тар:
    1. Бел­гі­лен­ген әді­сте­ме­лер­ге сәй­кес азық­тар­дан сы­на­ма­лар алу.
    2. Азық құ­ра­мын­да­ғы па­то­ген­дер, ток­син­дер, зең, нит­рат­тар және бас­қа зи­ян­ды заттар­ды анық­та­у­ға зерт­ха­на­лық зерт­те­улер жүр­гі­зу.
    3. Зерт­теу хат­та­ма­ла­рын рә­сім­деу және нәти­же­лер­ді зерт­ха­на­лық жур­нал­ға ен­гі­зу.
    4. Алын­ған нәти­же­лер­ді тал­дау және азық са­па­сы бой­ын­ша ал­дын ала қо­ры­тын­ды жа­сау.
    Бі­лім­дер:
    1. Азық­қа ве­те­ри­на­ри­я­лық-са­ни­та­ри­я­лық са­рап­та­ма жүр­гі­зу­дің негіз­де­рі.
    2. Қол­да­ны­с­та­ғы нор­ма­тив­тер­ге сәй­кес азық­тың са­па­сы мен қа­уіп­сіз­ді­гіне қой­ы­ла­тын та­лап­тар.
    3. Азық­тың мик­ро­био­ло­ги­я­лық және хи­ми­я­лық ла­ста­нуын анық­тау әді­сте­рі.
    4. Ла­бо­ра­то­рия жағ­дай­ын­да био­ло­ги­я­лық ма­те­ри­ал­мен жұ­мыс іс­теу және сақ­тау ере­же­ле­рі.
    5. Зерт­ха­на­да­ғы ең­бек қа­уіп­сіз­ді­гі және ең­бек­ті қор­ғау негіз­де­рі.
    Дағ­ды­ны та­ну мүм­кін­ді­гі:
    Та­лап етіл­мей­ді
    2-дағ­ды:
    Зерт­ха­на­лық тал­да­у­лар негі­зін­де азық­тың қо­рек­тік құн­ды­лы­ғын ба­ға­лау.
    Ма­шық­тар:
    1. Про­те­ин, тал­шық, май, ылғал және бас­қа көр­сет­кіш­тер­ді анық­тау үшін зерт­ха­на­лық те­сттер жүр­гі­зу.
    2. Зерт­ха­на­лық жаб­дық­тар­мен жұ­мыс іс­теу.
    3. Нәти­же­лер­ді нор­ма­тив­тік көр­сет­кіш­тер­мен са­лы­сты­ру және азық­ты са­па­сы­на қа­рай жік­теу.
    4. Ауыл ша­ру­а­шы­лы­ғы жа­ну­ар­ла­рын азық­тан­ды­ру­ға жа­рам­ды­лы­ғы ту­ра­лы қо­ры­тын­ды жа­сау.
    Бі­лім­дер:
    1. Әр­түр­лі жа­ну­ар түр­ле­ріне ар­нал­ған азық­тың қо­рек­тік құн­ды­лы­ғы бой­ын­ша нор­ма­тив­тер.
    2. Азық­тың хи­ми­я­лық және фи­зи­ка-хи­ми­я­лық тал­дау әді­сте­рі.
    3. Әр­түр­лі ком­по­нент­тер­дің жа­ну­ар­лар ден­са­улы­ғы­на әсе­рі.
    4. Зерт­ха­на­лық қо­ры­тын­ды­лар­ды рә­сім­де­у­ге қой­ы­ла­тын та­лап­тар.
    Дағ­ды­ны та­ну мүм­кін­ді­гі:
    Та­лап етіл­мей­ді
    Же­ке құ­зы­рет­тер­ге қой­ы­ла­тын та­лап­тар:
    Жа­у­ап­кер­ші­лік
    Ұқып­ты­лық
    Күй­зе­ліс­ке тұ­рақ­ты­лық
    Шы­дам­ды­лық
    Ко­ман­да­да жұ­мыс іс­тей бі­лу
    Сы­пай­ы­лық
    Мей­і­рім­ді­лік
    Тө­зім­ді­лік пен ең­бек­сүй­гіш­тік
    Тех­ни­ка­лық ре­гла­мент­тер мен ұлт­тық стан­дарт­тар­дың ті­зі­мі:
    1. Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы­ның 2015 жы­л­ғы 23 қа­ра­ша­да­ғы № 414-V ҚРЗ Ең­бек ко­дек­сі.
    2. «Ве­те­ри­на­рия ту­ра­лы» Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы­ның 2002 жы­л­ғы 10 шіл­де­де­гі № 339-II За­ңы.
    3. Жа­ну­ар­лар дү­ни­е­сін қор­ғау, өсі­мін мо­лай­ту және пай­да­ла­ну ту­ра­лы Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы­ның 2004 жы­л­ғы 9 шіл­де­де­гі № 593-II За­ңы.
    4. «Сы­бай­лас жем­қор­лық­қа қар­сы іс-қи­мыл ту­ра­лы» Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы­ның 2015 жы­л­ғы 18 қа­ра­ша­да­ғы № 410-V ҚРЗ За­ңы.
    5. «Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сын­да­ғы тіл ту­ра­лы» Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы­ның 1997 жы­л­ғы 11 шіл­де­де­гі № 151-I ҚРЗ За­ңы
    6. «Жа­ну­ар­лар­ды өсі­ру­ді, өт­кі­зу­ді жү­зе­ге асы­ра­тын өн­ді­ріс объ­ек­ті­ле­ріне қой­ы­ла­тын ве­те­ри­на­ри­я­лық (ве­те­ри­на­ри­я­лық-са­ни­та­ри­я­лық) та­лап­тар­ды бе­кі­ту ту­ра­лы» Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы Ауыл ша­ру­а­шы­лы­ғы ми­ни­стрі­нің м.а. 2015 жы­л­ғы 29 ма­мыр­да­ғы № 7-1/498 бұй­ры­ғы ҚР ӘМ 2015 жы­л­ғы 4 та­мы­зда № 11837 бо­лып тір­кел­ді.
    7. «Жа­ну­ар­лар­ды ка­ран­т­ин­деу қа­ғи­да­ла­рын бе­кі­ту ту­ра­лы» Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы Ауыл ша­ру­а­шы­лы­ғы ми­ни­стрі­нің 2014 жы­л­ғы 30 жел­тоқ­сан­да­ғы № 7-1 / 700 Бұй­ры­ғы ҚР ӘМ 2025 жы­л­ғы 6 ақ­пан­да № 35708 бо­лып тір­кел­ді.
    8. «Жа­ну­ар­лар­мен жұ­мыс іс­теу қа­ғи­да­ла­рын бе­кі­ту ту­ра­лы» Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы Ауыл ша­ру­а­шы­лы­ғы ми­ни­стрі­нің 2019 жы­л­ғы 17 мау­сым­да­ғы № 239 бұй­ры­ғы. ҚР ӘМ 2019 жы­л­ғы 28 мау­сым­да №18917 бо­лып тір­кел­ді.
    СБШ шең­бе­рін­де бас­қа кә­сіп­тер­мен бай­ла­ныс:
    СБШ дең­гейі:
    Кә­сіп ата­уы:
    6
    Ве­те­ри­на­ри­я­лық фельд­шер
    11. «Су­а­ру, су­лан­ды­ру жө­нін­де­гі жұ­мыс­шы» кә­сіп кар­точ­ка­сы
    Топ ко­ды:
    9211-1
    Қыз­мет ата­уы­ның ко­ды:
    9211-1-004
    Кә­сіп ата­уы:
    Су­лау, су­лан­ды­ру жө­нін­де­гі жұ­мыс­шы
    СБШ бой­ын­ша бі­лік­ті­лік дең­гейі:
    2
    СБШ бой­ын­ша бі­лік­ті­лік іш­кі дең­гейі:
    БТ­БА, БА және бас­қа да үл­гі­лік бі­лік­ті­лік си­патта­ма­ла­ры бой­ын­ша бі­лік­ті­лік дең­гейі:
    «Жұ­мыстар мен жұ­мыс­шы кә­сіп­те­рі­нің бі­рың­ғай та­риф­тік-бі­лік­ті­лік анық­та­ма­лы­ғын (64-шы­ға­ры­лым) бе­кі­ту ту­ра­лы» Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы Ең­бек және ха­лық­ты әле­умет­тік қор­ғау ми­ни­стрі­нің 2025 жы­л­ғы 17 қаң­тар­да­ғы № 499 бұй­ры­ғы­мен бе­кі­ті­л­ген.
    63. Ди­қан. Па­ра­граф 1. Ди­қан.
    Кә­сіп­тік бі­лім дең­гейі:
    Бі­лім дең­гейі:
    негіз­гі ор­та бі­лім
    Ма­ман­дық:
    -
    Бі­лік­ті­лік:
    -
    Жұ­мыс тә­жі­ри­бе­сіне қой­ы­ла­тын та­лап­тар:
    Жұ­мыс өті­ліне қой­ы­ла­тын та­лап­тар жоқ.
    Фор­мал­ды емес және ин­фор­мал­ды бі­лім­мен бай­ла­ныс:
    Нұс­қа­ма/ жұ­мыс ор­нын­да та­ғы­лым­да­ма­дан өту неме­се қы­сқа мер­зім­ді оқы­ту;
    Кә­сіп­тің бас­қа мүм­кін ата­у­ла­ры:
    9116-0-009 - Жер­лер­ді су­а­ру жө­нін­де жұ­мыс­шы
    Қыз­мет­тің негіз­гі мақ­са­ты:
    Өсім­дік ша­ру­а­шы­лы­ғы өнім­де­рін өн­ді­ру про­це­сін­де жұ­мыстар­ды, бе­кі­ті­л­ген аумақ­та егі­стік да­қыл­да­рын су­а­ру жө­нін­де­гі опе­ра­ци­я­лар­ды орын­дау, су­а­ру кесте­ле­ріне сәй­кес егі­стіктер­ді су­а­ру ре­жи­мін, ал құр­ға­ты­л­ған жер­лер­де то­пы­рақ­тың оң­тай­лы ылғал­ды­лы­ғын сақ­тай оты­рып, қа­жет­ті құр­ға­ту ре­жи­мін рет­теу.
    Ең­бек функ­ци­я­ла­ры­ның си­патта­ма­сы
    Ең­бек функ­ци­я­ла­ры­ның тіз­бе­сі:
    Мін­дет­ті ең­бек функ­ци­я­ла­ры:
    1. Олар­ға бе­кі­ті­л­ген аумақ­та егі­стік да­қыл­дар­ды су­а­ру бой­ын­ша жұ­мыстар­ды орын­дау
    2. Өсі­рі­ле­тін да­қыл­дар­дың қа­жет­ті­лік­те­ріне сәй­кес то­пы­рақ­тың су ре­жи­мін рет­теу
    Қо­сым­ша ең­бек функ­ци­я­ла­ры:
    1-ең­бек функ­ци­я­сы:
    Олар­ға бе­кі­ті­л­ген аумақ­та егі­стік да­қыл­дар­ды су­а­ру бой­ын­ша жұ­мыстар­ды орын­дау
    1-дағ­ды:
    Су­а­ру­ды қол­мен неме­се қол құ­рал­да­ры­мен жүр­гі­зу
    Ма­шық­тар:
    1. Жо­ға­ры ең­бек өнім­ді­лі­гін қам­та­ма­сыз ету, бе­кі­ті­л­ген аумақ­та қол құ­рал­да­рын пай­да­ла­нып су­ар­ған кез­де су ре­сур­ста­рын үнем­ді пай­да­ла­ну.
    2. Бе­кі­ті­л­ген аумақ­та негіз­гі да­ла да­қыл­да­рын су­а­ру мер­зім­де­рі мен сыз­ба­ла­рын сақ­тау.
    3. Су­ар­мас бұ­рын азық ал­қап­та­ры­ның жағ­дай­ын ба­ға­лау.
    4. Су­а­ру мау­сы­мы­на дай­ын­дық жұ­мыста­ры­на қа­ты­су (ар­на­лар­ды та­за­лау, құ­рал-жаб­дық­тар­ды тек­се­ру).
    5. Су­а­ру ке­зін­де ылғал­дың бір­кел­кі бө­лі­ну­ін ба­қы­лау.
    Бі­лім­дер:
    1. Бел­гі­лі бір ай­мақ жағ­дай­ын­да негіз­гі да­қыл­дар егі­л­ген жер­лер­ді су­а­ру ре­жи­мі.
    2. Қол­мен су­а­ру­да су ре­сур­ста­рын ти­ім­ді пай­да­ла­ну­дың негіз­гі қа­ғи­да­ла­ры.
    3. Өн­ді­рі­сті ұй­ым­да­сты­ру және тех­но­ло­ги­я­сы.
    4. Жа­сыл азық өсі­ру тех­но­ло­ги­я­сы.
    5. Ең­бек қа­уіп­сіз­ді­гі мен ең­бек­ті қор­ғау тәр­ті­бі.
    6. Өрт қа­уіп­сіз­ді­гі та­лап­та­ры.
    7. Іш­кі ең­бек тәр­ті­бі ере­же­ле­рі.
    8. Өн­ді­рі­стік са­ни­та­рия та­лап­та­ры.
    Дағ­ды­ны та­ну мүм­кін­ді­гі:
    Та­лап етіл­мей­ді
    2-дағ­ды:
    Ма­ши­на­лар мен ме­ха­низмдер­ді пай­да­ла­на оты­рып су­а­ру­ды жүр­гі­зу
    Ма­шық­тар:
    1. Бе­кі­ті­л­ген аумақ­та ме­ха­ни­ка­лан­ды­ры­л­ған су­а­ру ке­зін­де ең­бек өнім­ді­лі­гін арт­ты­ру және су ре­сур­ста­рын үнем­ді пай­да­ла­ну.
    2. Жер бе­де­рі­нің күр­де­лі­лі­гіне бай­ла­ны­сты негіз­гі да­ла да­қыл­да­рын су­а­ру және ме­ха­ни­ка­лан­ды­ры­л­ған су­а­ру тех­но­ло­ги­я­ла­рын сақ­тау.
    3. Су­а­ру құ­ры­л­ғы­ла­ры­на (жаң­быр­лат­қыш, там­шы­ла­тып су­а­ру, ба­ра­бан­ды жүй­е­лер және т.б.) тех­ни­ка­лық қыз­мет көр­се­ту және бап­тау жұ­мыста­рын жүр­гі­зу.
    4. Су­дың егі­стікке бір­кел­кі та­ра­луын ба­қы­лау.
    5. Жаб­дық жұ­мысы ке­зін­де ұсақ ақа­у­лар­ды жою.
    Бі­лім­дер:
    1. Әр­түр­лі су­а­ру және егі­стік су­ға­ру тех­но­ло­ги­я­ла­ры­ның ар­тық­шы­лық­та­ры мен кем­ші­лік­те­рі.
    2. Ме­ха­ни­ка­лан­ды­ры­л­ған су­а­ру ке­зін­де су ре­сур­ста­рын ти­ім­ді пай­да­ла­ну қа­ғи­да­ла­ры.
    3. Су­а­ру үшін қол­да­ны­ла­тын ма­ши­на­лар мен ме­ха­низмдер­дің құ­ры­лы­сы және жұ­мыс іс­теу прин­ципте­рі.
    4. Су­а­ру тех­ни­ка­сы­ның қы­сым­ға, су шы­ғы­ны­на және жұ­мыс ре­жим­де­ріне қой­ы­ла­тын та­лап­та­ры.
    5. Су­а­ру ма­ши­на­ла­рын пай­да­ла­ну ке­зін­де­гі қа­уіп­сіз­дік ша­ра­ла­ры.
    Дағ­ды­ны та­ну мүм­кін­ді­гі:
    Та­лап етіл­мей­ді
    2-ең­бек функ­ци­я­сы:
    Өсі­рі­ле­тін да­қыл­дар­дың қа­жет­ті­лік­те­ріне сәй­кес то­пы­рақ­тың су ре­жи­мін рет­теу
    1-дағ­ды:
    Өсі­рі­ле­тін кө­п­жыл­дық да­қыл­дар­дың су ре­жи­мін рет­теу тех­но­ло­ги­я­сын сақ­тау
    Ма­шық­тар:
    1. Бір және екі­жыл­дық да­қыл­дар­дың қа­жет­ті­лі­гіне сәй­кес то­пы­рақ­тың су және ауа ре­жим­де­рін сақ­тау.
    2. Мау­сым­ға және өсі­рі­ле­тін да­қыл­дар­дың ерекше­лік­те­ріне қа­рай су қо­ры­ның қо­рын жа­сау.
    3. То­пы­рақ ылғал­ды­лы­ғын көз­бен шо­лу және ар­найы ас­пап­тар ар­қы­лы ба­ға­лау.
    4. Ауа райы жағ­дайы мен өсім­дік­тер­дің өсу фа­за­ла­ры­на бай­ла­ны­сты су­а­ру кесте­ле­рін тү­зе­ту.
    5. Бел­гі­лі бір да­қы­л­ға сәй­кес су ре­жи­мін бей­ім­деу мақ­са­тын­да аг­ро­ном­дар­мен өза­ра әре­кет­те­су.
    Бі­лім­дер:
    1. Бел­гі­лі бір та­би­ғи және аг­ро­тех­ни­ка­лық жағ­дай­лар­да бір неме­се екі­жыл­дық да­қыл­дар үшін то­пы­рақ­тың та­мыр­лы қа­ба­тын­да оң­тай­лы су ре­жи­мін қам­та­ма­сыз ете­тін су­а­ру нор­ма­ла­ры мен мөл­ше­рі (су­а­ру са­ны, нор­ма­сы, мер­зі­мі).
    2. Бір және екі­жыл­дық да­ла­лық да­қыл­дар­дың да­му фа­за­ла­ры­на қа­рай су­а­ру тех­но­ло­ги­я­ла­рын сақ­тау.
    3. То­пы­рақ ылғал­ды­лы­ғын ба­қы­лау әді­сте­рі мен құ­рал­да­ры.
    4. Су ре­жи­мі­нің та­мыр жүй­е­сі­нің да­муы мен өнім­ді­лік­ке әсе­рі.
    5. Же­ке­ле­ген мал азық­тық да­қыл­дар­дың (жү­ге­рі, сор­го, жо­ңыш­қа және т.б.) су­ға де­ген сұ­ра­ны­сы­ның ерекше­лік­те­рі.
    Дағ­ды­ны та­ну мүм­кін­ді­гі:
    Та­лап етіл­мей­ді
    Же­ке құ­зы­рет­тер­ге қой­ы­ла­тын та­лап­тар:
    Жа­у­ап­кер­ші­лік
    Ұқып­ты­лық
    Шы­дам­ды­лық
    Ко­ман­да­да жұ­мыс іс­тей бі­лу
    Тәр­тіп­ті­лік
    Сы­пай­ы­лық
    Мей­і­рім­ді­лік
    Тех­ни­ка­лық ре­гла­мент­тер мен ұлт­тық стан­дарт­тар­дың ті­зі­мі:
    1. Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы­ның 2015 жы­л­ғы 23 қа­ра­ша­да­ғы № 414-V ҚРЗ Ең­бек ко­дек­сі.
    2. «Ве­те­ри­на­рия ту­ра­лы» Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы­ның 2002 жы­л­ғы 10 шіл­де­де­гі № 339-II За­ңы.
    3. Жа­ну­ар­лар дү­ни­е­сін қор­ғау, өсі­мін мо­лай­ту және пай­да­ла­ну ту­ра­лы Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы­ның 2004 жы­л­ғы 9 шіл­де­де­гі № 593-II За­ңы.
    4. «Сы­бай­лас жем­қор­лық­қа қар­сы іс-қи­мыл ту­ра­лы» Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы­ның 2015 жы­л­ғы 18 қа­ра­ша­да­ғы № 410-V ҚРЗ За­ңы.
    5. «Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сын­да­ғы тіл ту­ра­лы» Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы­ның 1997 жы­л­ғы 11 шіл­де­де­гі № 151-I ҚРЗ За­ңы
    6. «Жа­ну­ар­лар­ды өсі­ру­ді, өт­кі­зу­ді жү­зе­ге асы­ра­тын өн­ді­ріс объ­ек­ті­ле­ріне қой­ы­ла­тын ве­те­ри­на­ри­я­лық (ве­те­ри­на­ри­я­лық-са­ни­та­ри­я­лық) та­лап­тар­ды бе­кі­ту ту­ра­лы» Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы Ауыл ша­ру­а­шы­лы­ғы ми­ни­стрі­нің м.а. 2015 жы­л­ғы 29 ма­мыр­да­ғы № 7-1/498 бұй­ры­ғы ҚР ӘМ 2015 жы­л­ғы 4 та­мы­зда № 11837 бо­лып тір­кел­ді.
    7. «Жа­ну­ар­лар­ды ка­ран­т­ин­деу қа­ғи­да­ла­рын бе­кі­ту ту­ра­лы» Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы Ауыл ша­ру­а­шы­лы­ғы ми­ни­стрі­нің 2014 жы­л­ғы 30 жел­тоқ­сан­да­ғы № 7-1 / 700 Бұй­ры­ғы ҚР ӘМ 2025 жы­л­ғы 6 ақ­пан­да № 35708 бо­лып тір­кел­ді.
    8. «Жа­ну­ар­лар­мен жұ­мыс іс­теу қа­ғи­да­ла­рын бе­кі­ту ту­ра­лы» Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы Ауыл ша­ру­а­шы­лы­ғы ми­ни­стрі­нің 2019 жы­л­ғы 17 мау­сым­да­ғы № 239 бұй­ры­ғы. ҚР ӘМ 2019 жы­л­ғы 28 мау­сым­да №18917 бо­лып тір­кел­ді.
    СБШ шең­бе­рін­де бас­қа кә­сіп­тер­мен бай­ла­ныс:
    СБШ дең­гейі:
    Кә­сіп ата­уы:
    3
    Зи­ян­кестер­мен кү­ре­су жө­нін­де­гі жұ­мыс­кер
    1
    Өсім­дік кү­ті­мі бой­ын­ша жұ­мыс­шы
    12. «Зерт­ха­на ба­стығы (ауыл ша­ру­а­шы­лы­ғын­да)» кә­сіп кар­точ­ка­сы
    Топ ко­ды:
    1310-1
    Қыз­мет ата­уы­ның ко­ды:
    1310-1-034
    Кә­сіп ата­уы:
    Зерт­ха­на ба­стығы (ауыл ша­ру­а­шы­лы­ғын­да)
    СБШ бой­ын­ша бі­лік­ті­лік дең­гейі:
    6
    СБШ бой­ын­ша бі­лік­ті­лік іш­кі дең­гейі:
    БТ­БА, БА және бас­қа да үл­гі­лік бі­лік­ті­лік си­патта­ма­ла­ры бой­ын­ша бі­лік­ті­лік дең­гейі:
    «Бас­шы­лар, ма­ман­дар және бас­қа да қыз­мет­ші­лер ла­у­а­зым­да­ры­ның бі­лік­ті­лік анық­та­ма­лы­ғы»
    бе­кі­ті­л­ген Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы Ең­бек және ха­лық­ты әле­умет­тік қор­ғау ми­ни­стрі­нің 2020 жы­л­ғы 30 жел­тоқ­сан­да­ғы № 553 бұй­ры­ғы­мен,
    Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы­ның Әді­лет ми­ни­стр­лі­гін­де 2020 жы­л­ғы 31 жел­тоқ­сан­да № 22003 бо­лып тір­кел­ді.
    16-па­ра­граф. Ин­сти­тут­тың ғы­лы­ми-зерт­теу бө­лі­мі­нің (бө­лім­ше, зерт­ха­на) мең­ге­ру­ші­сі (ба­стығы)
    Кә­сіп­тік бі­лім дең­гейі:
    Бі­лім дең­гейі:
    жо­ға­ры бі­лім (ба­ка­лаври­ат, ма­ман дә­ре­же­сі, ор­ди­на­ту­ра)
    Ма­ман­дық:
    Аг­ро­но­мия
    Бі­лік­ті­лік:
    -
    Бі­лім дең­гейі:
    жо­ға­ры оқу ор­ны­нан кей­ін­гі бі­лім (ма­ги­стра­ту­ра, ре­зи­ден­ту­ра)
    Ма­ман­дық:
    Аг­ро­но­мия
    Бі­лік­ті­лік:
    -
    Жұ­мыс тә­жі­ри­бе­сіне қой­ы­ла­тын та­лап­тар:
    Кадр­лар­ды да­яр­ла­удың ти­іс­ті ба­ғы­ты бой­ын­ша жо­ға­ры (неме­се жо­ға­ры оқу ор­ны­нан кей­ін­гі) бі­лім, док­тор­дың, ғы­лым кан­ди­да­ты­ның, фи­ло­со­фия док­то­ры­ның (PhD) неме­се бей­і­ні бой­ын­ша док­тор­дың ғы­лы­ми дә­ре­же­сі (неме­се дә­ре­же­сі), ғы­лы­ми ең­бе­гі­нің бо­луы, ғы­лы­ми және ұй­ым­да­сты­ру­шы­лық жұ­мыстар­да­ғы өті­лі ке­мін­де 5 жыл бо­лу­ға ти­іс.
    Фор­мал­ды емес және ин­фор­мал­ды бі­лім­мен бай­ла­ныс:
    Кә­сіп­тің бас­қа мүм­кін ата­у­ла­ры:
    1310-1-030 - Стан­ция мең­ге­ру­ші­сі (ауыл ша­ру­а­шы­лы­ғын­да)
    Қыз­мет­тің негіз­гі мақ­са­ты:
    Жа­ңа тех­ни­ка мен тех­но­ло­ги­я­ны иге­ру негі­зін­де бә­се­ке­ге қа­бі­лет­ті, эко­ло­ги­я­лық қа­уіп­сіз өсім­дік ша­ру­а­шы­лы­ғы өнім­де­рін өн­ді­ру­ге ба­ғыт­тал­ған жұ­мыстар­ды ұй­ым­да­сты­ру және жүр­гі­зу, өнім, то­пы­рақ және то­пы­рақ са­па­сы­ның қол­да­ны­с­та­ғы өн­ді­рі­стік, эко­ло­ги­я­лық стан­дарт­тар мен нор­ма­тив­тер­ге сәй­кест­і­гін зерт­ха­на­лық ба­қы­ла­уды қам­та­ма­сыз ету.
    Ең­бек функ­ци­я­ла­ры­ның си­патта­ма­сы
    Ең­бек функ­ци­я­ла­ры­ның тіз­бе­сі:
    Мін­дет­ті ең­бек функ­ци­я­ла­ры:
    1. Өсім­дік тек­тес азық­тар­дың са­па­сын ба­ға­лау үшін аг­ро­хи­ми­я­лық тал­да­у­лар­ды ұй­ым­да­сты­ру және жүр­гі­зу.
    2. То­пы­рақ пен грунт са­па­сы­на зерт­ха­на­лық ба­қы­ла­уды ұй­ым­да­сты­ру және жүр­гі­зу.
    3. Ауыл ша­ру­а­шы­лы­ғы да­қыл­да­ры­ның өнім­ді­лі­гін және олар­дың са­па­сын арт­ты­ру жө­нін­де­гі жұ­мыстар­ды іс­ке асы­ру шең­бе­рін­де өн­ді­рі­стік мін­дет­тер­ді ше­шу
    Қо­сым­ша ең­бек функ­ци­я­ла­ры:
    1-ең­бек функ­ци­я­сы:
    Өсім­дік тек­тес азық­тар­дың са­па­сын ба­ға­лау үшін аг­ро­хи­ми­я­лық тал­да­у­лар­ды ұй­ым­да­сты­ру және жүр­гі­зу.
    1-дағ­ды:
    Ірі азық­тар­дың са­па­сын ба­ға­лау
    Ма­шық­тар:
    1. Әр­түр­лі шы­рын­ды азық­тар­дың қо­рек­тік құн­ды­лы­ғын есеп­теу әді­сте­ме­ле­рін қол­да­ну.
    2. Азық­тар­дың бо­та­ни­ка­лық құ­ра­мын арам­шөп қо­с­па­лар­дың бар-жо­ғын және үл­гі­лер­дің азық­тық құн­ды­лы­ғын анық­тау.
    3. Ла­бо­ра­то­ри­я­лық тал­дау үшін азық­тан ор­та­ша сы­на­ма­лар алу та­лап­та­ры­на сай ірік­теу.
    4. Аг­ро­хи­ми­я­лық тал­дау жүр­гі­зу үшін ла­бо­ра­то­ри­я­лық ас­пап­тар мен құ­рал-жаб­дық­тар­ды пай­да­ла­ну.
    5. Тек­се­ру нәти­же­ле­рін тал­дап, шы­рын­ды азық­тар­дың са­па­сы ту­ра­лы қо­ры­тын­ды жа­сау.
    6. Азық тал­дау нәти­же­ле­рі бой­ын­ша есеп жүр­гі­зу және құ­жат­та­ма­ны тол­ты­ру.
    Бі­лім­дер:
    1. Аг­ро­хи­ми­я­лық жұ­мыстар­ды жүр­гі­зу нор­ма­ла­ры мен ре­гла­мент­те­рі.
    2. Қол­да­ны­ла­тын ма­те­ри­ал­дар­дың си­патта­ма­ла­ры (негіз­гі өсім­дік­тер­дің да­му ке­зең­де­рі).
    3. Шы­рын­ды азық­тар­дың са­па көр­сет­кіш­те­рі (ылғал­ды­лық, про­те­ин, тал­шық, қант мөл­ше­рі және т.б.).
    4. Азық сы­на­ма­ла­рын ірік­теу, сақ­тау және та­сы­мал­дау та­лап­та­ры.
    5. Қо­рек­тік құн­ды­лық­ты және азық­тар­дың жа­рам­ды­лы­ғын анық­тау әді­сте­рі.
    6. Азық өн­ді­рі­сі­нің негіз­де­рі және өсім­дік тек­тес азық­тар­ды жік­теу.
    7. Зерт­ха­на­лық тал­да­у­лар­ды жүр­гі­зу ке­зін­де қа­уіп­сіз­дік та­лап­та­ры.
    Дағ­ды­ны та­ну мүм­кін­ді­гі:
    Та­лап етіл­мей­ді
    2-дағ­ды:
    Ірі азық­тар­дың са­па­сын ба­ға­лау
    Ма­шық­тар:
    1. Ірі азық­тар­дың (шөп, са­бан және т.б.) қо­рек­тік құн­ды­лы­ғын есеп­теу әді­сте­ме­ле­рін пай­да­ла­ну.
    2. Ірі азық­тар­дың ша­ру­а­шы­лық ба­ға­ла­уы мен стан­дарт­та­уын ұй­ым­да­сты­ру.
    3. ҚІ­рі азық­тар­дың сы­на­ма­ла­рын алу және олар­ды зерт­ха­на­лық тал­да­у­ға дай­ын­дау.
    4. Нор­ма­тив­тер­ге сәй­кес тал­шық, про­те­ин, ылғал және бас­қа көр­сет­кіш­тер­ді анық­тау.
    5. Алын­ған де­ректер­ді тал­дап, азық са­па­сы ту­ра­лы қо­ры­тын­ды жа­сау.
    6. Қат­ты азық­тар­ды са­па көр­сет­кіш­те­рі бой­ын­ша жік­теу және сұ­рып­тау.
    Бі­лім­дер:
    1. Қат­ты азық­тар­дың аг­ро­хи­ми­я­лық са­па­сын ба­қы­лау қа­ғи­да­ла­ры.
    2. Қол­да­ны­ла­тын ма­те­ри­ал­дар­дың си­патта­ма­ла­ры (азық түр­ле­рі, негіз­гі өсім­дік­тер­дің са­па­сы).
    3. Ірі азық­тар­да­ғы қо­рек­тік заттар­дың құ­ра­мын анық­тау әді­сте­рі.
    4. Ірі азық­тар­ға қой­ы­ла­тын мем­ле­кет­тік стан­дарт­тар мен тех­ни­ка­лық шар­ттар.
    5. Ірі азық­тар­ды жи­нау, кеп­ті­ру және сақ­тау ке­зін­де­гі са­па­ға әсер ете­тін фак­тор­лар.
    6. Азық са­па­сын ба­қы­лау ке­зін­де құ­жат жүр­гі­зу тәр­ті­бі.
    Дағ­ды­ны та­ну мүм­кін­ді­гі:
    Та­лап етіл­мей­ді
    3-дағ­ды:
    Құ­нар­лан­ды­ры­л­ған және өзге де азық­тар­дың са­па­сын ба­ға­лау
    Ма­шық­тар:
    1. Құ­нар­лан­ды­ры­л­ған және құ­ра­ма азық­тар­дың қо­рек­тік құн­ды­лы­ғын есеп­теу әді­сте­ме­ле­рін пай­да­ла­ну.
    2. Әр­түр­лі құ­нар­лан­ды­ры­л­ған азық­тар­дың хи­ми­я­лық құ­ра­мын, энер­ги­я­лық және био­ло­ги­я­лық құн­ды­лы­ғын ба­ға­лау.
    3. Жа­ну­ар­лар мен құ­стар­дың тү­рі, жа­сы және өнім­ді­лі­гін ес­ке­ре оты­рып, азық ра­ци­о­нын құ­ра­с­ты­ру және тү­зе­ту.
    4. Құ­нар­лан­ды­ры­л­ған азық­тар құ­ра­мы­ның нор­ма­тив­тер­ге сәй­кест­і­гін ба­қы­лау.
    5. Азық мөл­ше­рін­де­гі қо­рек­тік заттар­дың тең­ге­рі­мін есеп­теу әді­сте­рін қол­да­ну.
    6. Азық са­па­сы мен тең­ге­рім­ді­лі­гі ту­ра­лы ба­ға­лау нәти­же­ле­рі бой­ын­ша есеп­тер дай­ын­дау.
    Бі­лім­дер:
    1. Құ­нар­лан­ды­ры­л­ған және бас­қа да өсім­дік негі­зін­де­гі азық­тар­ды өн­ді­ру тех­но­ло­ги­я­ла­ры мен ре­жим­де­рі.
    2. Құ­нар­лан­да­ры­л­ған азық­тар­дың са­па­сын зерт­ха­на­лық ба­қы­лау бой­ын­ша стан­дарт­тар, тех­ни­ка­лық шар­ттар, әді­сте­ме­лер мен нұс­қа­улық­тар.
    3. Жа­ну­ар­лар мен құ­стар­ды ра­ци­о­нал­ды азық­тан­ды­ру негіз­де­рі.
    4. Азық­тар­ды қо­рек­тік заттар бой­ын­ша ба­ға­лау жүй­е­сі (ал­ма­су энер­ги­я­сы, ши­кі про­те­ин, тал­шық және т.б.).
    5. Құ­нар­лан­ды­ры­л­ған азық­тар­дың са­па­сын сақ­тау мақ­са­тын­да сақ­тау және та­сы­мал­дау әді­сте­рі.
    6. Ауыл ша­ру­а­шы­лы­ғы жа­ну­ар­ла­ры­ның түр­ле­рі бой­ын­ша азық тұ­ты­ну нор­ма­ла­ры.
    Дағ­ды­ны та­ну мүм­кін­ді­гі:
    Та­лап етіл­мей­ді
    2-ең­бек функ­ци­я­сы:
    То­пы­рақ пен грунт са­па­сы­на зерт­ха­на­лық ба­қы­ла­уды ұй­ым­да­сты­ру және жүр­гі­зу.
    1-дағ­ды:
    Зерт­ха­на­лық зерт­теу жүр­гі­зу
    Ма­шық­тар:
    1. То­пы­рақ пен жер­дің аг­ро­хи­ми­я­лық көр­сет­кіш­те­рін ба­ға­лау үшін зерт­ха­на­лық тал­да­у­лар­ды ұй­ым­да­сты­ру және жүр­гі­зу.
    2. Зерт­ха­на­лық сы­на­ма­лар­ға ар­нал­ған үл­гі­лер­ді ірік­теу, дай­ын­дау және таң­ба­лау.
    3. Қыш­қыл­дық дең­гей­ін, тұз­да­нуын, ор­га­ни­ка­лық заттар­дың, мак­ро- және мик­ро­эле­мент­тер­дің мөл­ше­рін ба­ға­лау.
    4. Көр­сет­кіш­тер­дің нор­ма­тив­тік мән­дер­ден ауыт­қуын анық­тау және ме­ли­о­ра­тив­тік, аг­ро­хи­ми­я­лық ша­ра­лар ту­ра­лы ұсы­ны­стар әзір­леу.
    5. Зерт­ха­на­лық зерт­те­улер нәти­же­ле­рі бой­ын­ша есеп жүр­гі­зу және құ­жат­та­ма­ны рә­сім­деу.
    6. Ғы­лы­ми де­ректер­ді тал­дап, олар­ды азық өн­ді­рі­сін­де то­пы­рақ са­па­сын ба­ға­ла­уда қол­да­ну.
    Бі­лім­дер:
    1. Ауыл ша­ру­а­шы­лы­ғы жер­ле­рін то­пы­рақ-аг­ро­хи­ми­я­лық, ток­си­ко­ло­ги­я­лық және ра­дио­ло­ги­я­лық зерт­теу әді­сте­ме­ле­рі.
    2. То­пы­рақ­ты жік­теу және олар­дың аг­ро­хи­ми­я­лық си­патта­ма­сы.
    3. Ауыл ша­ру­а­шы­лы­ғы өн­ді­рі­сін қам­та­ма­сыз ету үшін то­пы­рақ са­па­сы­на қой­ы­ла­тын нор­ма­тив­тік және тех­ни­ка­лық та­лап­тар.
    4. То­пы­рақ­та­ну, аг­ро­хи­мия және эко­ло­гия негіз­де­рі.
    5. Хи­ми­я­лық ре­а­гент­тер­мен және зерт­ха­на­лық жаб­дық­тар­мен жұ­мыс іс­теу ке­зін­де тех­ни­ка қа­уіп­сіз­ді­гі та­лап­та­ры.
    6. Зерт­ха­на­лық зерт­теу нәти­же­ле­рі бой­ын­ша хат­та­ма­лар мен қо­ры­тын­ды­лар­ды рә­сім­деу тәр­ті­бі.
    Дағ­ды­ны та­ну мүм­кін­ді­гі:
    Та­лап етіл­мей­ді
    2-дағ­ды:
    Жұ­мыстар­дың са­па­сын ба­қы­ла­уды ұй­ым­да­сты­ру
    Ма­шық­тар:
    1. Зерт­ха­на­лық жұ­мыстар­дың күн­тіз­бе­лік жос­пар­ла­ры­ның, кесте­ле­рі­нің және мер­зім­де­рі­нің орын­да­луын ба­қы­лау.
    2. Аг­ро­хи­ми­я­лық зерт­те­улер­дің күн­тіз­бе­лік жос­пар­ла­рын құ­ру­ды, жүр­гі­зу­ді және уа­қы­тын­да тү­зе­ту­ді ұй­ым­да­сты­ру.
    3. Зерт­ха­на­лық жұ­мыстар­дың нәти­же­ле­рін тал­дап, бел­гі­лен­ген та­лап­тар­дан ауыт­қу­лар­ды анық­тау.
    4. Қыз­мет­кер­лер­дің әре­ке­тін үй­ле­сті­ру, зерт­ха­на­лық зерт­те­улер әді­сте­ме­ле­рі мен стан­дарт­та­ры­ның сақ­та­луын қам­та­ма­сыз ету.
    5. Зерт­ха­на­лық тә­жі­ри­бе­де іш­кі са­па ба­қы­лау жүй­е­сін ен­гі­зу­ді қам­та­ма­сыз ету.
    Бі­лім­дер:
    1. Аг­ро­хи­ми­я­лық және зерт­ха­на­лық жұ­мыстар­дың негіз­гі түр­ле­рін жүр­гі­зу тех­но­ло­ги­я­сы.
    2. Азық­тар мен то­пы­рақ са­па­сын ба­қы­лау бой­ын­ша әді­сте­ме­лік ұсы­ным­дар және нор­ма­тив­тік құ­жат­тар.
    3. Өн­ді­рі­стік про­це­сті ұй­ым­да­сты­ру және зерт­ха­на­лық зерт­те­улер­ді жос­пар­лау негіз­де­рі.
    4. Са­па­ны ба­қы­лау нәти­же­ле­рі бой­ын­ша құ­жат­та­ма­ны рә­сім­деу та­лап­та­ры.
    5. Зерт­ха­на­лық де­ректер­дің дәл­ді­гі, қай­та­ла­нуы және се­нім­ді­лі­гін ба­ға­лау прин­ципте­рі.
    Дағ­ды­ны та­ну мүм­кін­ді­гі:
    Та­лап етіл­мей­ді
    3-ең­бек функ­ци­я­сы:
    Ауыл ша­ру­а­шы­лы­ғы да­қыл­да­ры­ның өнім­ді­лі­гін және олар­дың са­па­сын арт­ты­ру жө­нін­де­гі жұ­мыстар­ды іс­ке асы­ру шең­бе­рін­де өн­ді­рі­стік мін­дет­тер­ді ше­шу
    1-дағ­ды:
    Азық са­па­сын анық­тау
    Ма­шық­тар:
    1. Азық са­па­сын анық­тау бой­ын­ша ғы­лы­ми-өн­ді­рі­стік мін­дет­тер­ді ше­шу­ге ар­нал­ған ақ­па­рат­тық із­деу және де­ректер­ді тал­дау.
    2. Әр­түр­лі ауыл ша­ру­а­шы­лы­ғы жа­ну­ар­ла­ры­ның азық са­па­сын ба­қы­ла­уды ұй­ым­да­сты­ру және жүр­гі­зу.
    3. Азық­тар­дың та­ғам­дық құн­ды­лы­ғы, ылғал­ды­лы­ғы, ла­ста­нуы және бас­қа көр­сет­кіш­те­рін анық­тау әді­сте­рін таң­дау және қол­да­ну.
    4. Алын­ған зерт­ха­на­лық де­ректер­ді тал­дап, негіз­дел­ген қо­ры­тын­ды­лар жа­сау.
    5. Азық са­па­сын ба­ға­лау нәти­же­ле­рі бой­ын­ша есеп­тер мен ұсы­ны­стар әзір­леу.
    Бі­лім­дер:
    1. Азық са­па­сын зерт­те­удің негіз­гі зерт­ха­на­лық әді­сте­рі (ор­га­но­леп­ти­ка­лық, фи­зи­ка-хи­ми­я­лық, био­хи­ми­я­лық).
    2. Азық са­па­сы­на қа­ты­сты нор­ма­тив­тік құ­жат­тар мен стан­дарт­тар­дың та­лап­та­ры.
    3. Қа­зір­гі за­ман­ғы зерт­ха­на­лық тал­дау әді­сте­рі мен азық­тар­ды зерт­те­уде қол­да­ны­ла­тын жаб­дық­тар.
    4. Азық­тар­ды сақ­тау және ай­на­лым­ға ен­гі­зу шар­тта­ры­на қой­ы­ла­тын тех­ни­ка­лық және са­ни­тар­лық та­лап­тар.
    5. Са­па ба­қы­ла­уы нәти­же­ле­рін рә­сім­деу тәр­ті­бі және тал­да­ма­лық есеп­тер­ді ұсы­ну.
    Дағ­ды­ны та­ну мүм­кін­ді­гі:
    Та­лап етіл­мей­ді
    2-дағ­ды:
    Зерт­те­у­ші­лер ұжым­да­рын қа­лып­та­сты­ру және ғы­лы­ми кадр­лар­мен жұ­мыс жа­сау
    Ма­шық­тар:
    1. Зерт­ха­на­лық және аг­ро­хи­ми­я­лық зерт­те­улер ба­ғыт­та­ры бой­ын­ша қыз­мет­кер­лер топ­та­рын құ­ру және мін­дет­тер­ді бө­лу.
    2. Әр­түр­лі бей­ін­ді ма­ман­дар ара­сын­да­ғы ти­ім­ді өза­ра әре­кет­ті ұй­ым­да­сты­ру ар­қы­лы зерт­теу мін­дет­те­рін іс­ке асы­ру.
    3. Тех­но­ло­ги­я­лар­ды та­сы­мал­дау және са­па­ны ба­қы­ла­удың ғы­лы­ми әді­сте­рін өн­ді­рі­стік жағ­дай­лар­ға бей­ім­деу.
    4. Ғы­лы­ми-өн­ді­рі­стік мақ­сат­тар­ға же­ту үшін ұжым­ның жұ­мысын ын­та­лан­ды­ру және үй­ле­сті­ру.
    5. Жас ма­ман­дар­ға нұс­қау жүр­гі­зу және тә­лім­гер­лік ұй­ым­да­сты­ру.
    Бі­лім­дер:
    1. Ғы­лы­ми және өн­ді­рі­стік кадр­лар­ды дай­ын­дау, бі­лік­ті­лік­ті арт­ты­ру және қай­та да­яр­лау бой­ын­ша түр­ле­рі, әді­сте­рі және нор­ма­тив­тік та­лап­тар.
    2. Ғы­лы­ми ұжым­дар­да­ғы жо­ба­лық және ко­ман­да­лық жұ­мыстың негіз­де­рі.
    3. Ғы­лы­ми же­ті­стіктер­ді өн­ді­рі­стік тә­жі­ри­бе­ге ен­гі­зу әді­сте­ме­ле­рі.
    4. Зерт­теу қыз­ме­т­ін­де пер­со­нал­ды бас­қа­ру және ко­ман­да­лық ди­на­ми­ка қа­ғи­дат­та­ры
    Дағ­ды­ны та­ну мүм­кін­ді­гі:
    Та­лап етіл­мей­ді
    Же­ке құ­зы­рет­тер­ге қой­ы­ла­тын та­лап­тар:
    Дер­бес­тік және жа­у­ап­кер­ші­лік
    Ко­ман­да­да жұ­мыс іс­тей бі­лу
    Мақ­сат­кер­лік
    Сы­пай­ы­лық
    Мей­і­рім­ді­лік
    Ба­ста­ма­шы­лық
    Сы­ни ой­лау
    Көш­бас­шы­лық
    Ло­ги­ка­лық ой­лау
    Тех­ни­ка­лық ре­гла­мент­тер мен ұлт­тық стан­дарт­тар­дың ті­зі­мі:
    1. Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы­ның 2015 жы­л­ғы 23 қа­ра­ша­да­ғы № 414-V ҚРЗ Ең­бек ко­дек­сі.
    2. «Ве­те­ри­на­рия ту­ра­лы» Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы­ның 2002 жы­л­ғы 10 шіл­де­де­гі № 339-II За­ңы.
    3. Жа­ну­ар­лар дү­ни­е­сін қор­ғау, өсі­мін мо­лай­ту және пай­да­ла­ну ту­ра­лы Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы­ның 2004 жы­л­ғы 9 шіл­де­де­гі № 593-II За­ңы.
    4. «Сы­бай­лас жем­қор­лық­қа қар­сы іс-қи­мыл ту­ра­лы» Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы­ның 2015 жы­л­ғы 18 қа­ра­ша­да­ғы № 410-V ҚРЗ За­ңы.
    5. «Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сын­да­ғы тіл ту­ра­лы» Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы­ның 1997 жы­л­ғы 11 шіл­де­де­гі № 151-I ҚРЗ За­ңы
    6. «Жа­ну­ар­лар­ды өсі­ру­ді, өт­кі­зу­ді жү­зе­ге асы­ра­тын өн­ді­ріс объ­ек­ті­ле­ріне қой­ы­ла­тын ве­те­ри­на­ри­я­лық (ве­те­ри­на­ри­я­лық-са­ни­та­ри­я­лық) та­лап­тар­ды бе­кі­ту ту­ра­лы» Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы Ауыл ша­ру­а­шы­лы­ғы ми­ни­стрі­нің м.а. 2015 жы­л­ғы 29 ма­мыр­да­ғы № 7-1/498 бұй­ры­ғы ҚР ӘМ 2015 жы­л­ғы 4 та­мы­зда № 11837 бо­лып тір­кел­ді.
    7. «Жа­ну­ар­лар­ды ка­ран­т­ин­деу қа­ғи­да­ла­рын бе­кі­ту ту­ра­лы» Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы Ауыл ша­ру­а­шы­лы­ғы ми­ни­стрі­нің 2014 жы­л­ғы 30 жел­тоқ­сан­да­ғы № 7-1 / 700 Бұй­ры­ғы ҚР ӘМ 2025 жы­л­ғы 6 ақ­пан­да № 35708 бо­лып тір­кел­ді.
    8. «Жа­ну­ар­лар­мен жұ­мыс іс­теу қа­ғи­да­ла­рын бе­кі­ту ту­ра­лы» Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы Ауыл ша­ру­а­шы­лы­ғы ми­ни­стрі­нің 2019 жы­л­ғы 17 мау­сым­да­ғы № 239 бұй­ры­ғы. ҚР ӘМ 2019 жы­л­ғы 28 мау­сым­да №18917 бо­лып тір­кел­ді.
    СБШ шең­бе­рін­де бас­қа кә­сіп­тер­мен бай­ла­ныс:
    СБШ дең­гейі:
    Кә­сіп ата­уы:
    6
    Аг­ро­ном
    8
    Бас аг­ро­ном
    13. «Бі­лік­ті ауыл ша­ру­а­шы­лы­ғы (егін да­қыл­да­ры) жұ­мыс­ке­рі» кә­сіп кар­точ­ка­сы
    Топ ко­ды:
    6111-1
    Қыз­мет ата­уы­ның ко­ды:
    6111-1-001
    Кә­сіп ата­уы:
    Бі­лік­ті ауыл ша­ру­а­шы­лы­ғы (егін да­қыл­да­ры) жұ­мыс­ке­рі
    СБШ бой­ын­ша бі­лік­ті­лік дең­гейі:
    3
    СБШ бой­ын­ша бі­лік­ті­лік іш­кі дең­гейі:
    БТ­БА, БА және бас­қа да үл­гі­лік бі­лік­ті­лік си­патта­ма­ла­ры бой­ын­ша бі­лік­ті­лік дең­гейі:
    «Жұ­мыстар мен жұ­мыс­шы кә­сіп­те­рі­нің бі­рың­ғай та­риф­тік-бі­лік­ті­лік анық­та­ма­лы­ғын (64-шы­ға­ры­лым) бе­кі­ту ту­ра­лы» Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы Ең­бек және ха­лық­ты әле­умет­тік қор­ғау ми­ни­стрі­нің 2025 жы­л­ғы 17 қаң­тар­да­ғы № 499 бұй­ры­ғы­мен бе­кі­ті­л­ген.
    87. Мал өсі­ру ке­шен­де­рі мен ме­ха­ни­ка­лан­ды­ры­л­ған фер­ма­лар­дың опе­ра­то­ры. Па­ра­граф 2. Мал өсі­ру ке­шен­де­рі мен ме­ха­ни­ка­лан­ды­ры­л­ған фер­ма­лар­дың опе­ра­то­ры, 4-раз­ряд.
    «Жұ­мыстар мен жұ­мыс­шы кә­сіп­те­рі­нің бі­рың­ғай та­риф­тік-бі­лік­ті­лік анық­та­ма­лы­ғын (64-шы­ға­ры­лым) бе­кі­ту ту­ра­лы» Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы Ең­бек және ха­лық­ты әле­умет­тік қор­ғау ми­ни­стрі­нің 2025 жы­л­ғы 17 қаң­тар­да­ғы № 499 бұй­ры­ғы­мен бе­кі­ті­л­ген.
    87. Мал өсі­ру ке­шен­де­рі мен ме­ха­ни­ка­лан­ды­ры­л­ған фер­ма­лар­дың опе­ра­то­ры. Па­ра­граф 3. Мал өсі­ру ке­шен­де­рі мен ме­ха­ни­ка­лан­ды­ры­л­ған фер­ма­лар­дың опе­ра­то­ры, 5-раз­ряд.
    «Жұ­мыстар мен жұ­мыс­шы кә­сіп­те­рі­нің бі­рың­ғай та­риф­тік-бі­лік­ті­лік анық­та­ма­лы­ғын (64-шы­ға­ры­лым) бе­кі­ту ту­ра­лы» Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы Ең­бек және ха­лық­ты әле­умет­тік қор­ғау ми­ни­стрі­нің 2025 жы­л­ғы 17 қаң­тар­да­ғы № 499 бұй­ры­ғы­мен бе­кі­ті­л­ген.
    87. Мал өсі­ру ке­шен­де­рі мен ме­ха­ни­ка­лан­ды­ры­л­ған фер­ма­лар­дың опе­ра­то­ры. Па­ра­граф 4. Мал өсі­ру ке­шен­де­рі мен ме­ха­ни­ка­лан­ды­ры­л­ған фер­ма­лар­дың опе­ра­то­ры, 6-раз­ряд.
    Кә­сіп­тік бі­лім дең­гейі:
    Бі­лім дең­гейі:
    ТжКБ (жұ­мыс­шы кә­сіп)
    Ма­ман­дық:
    Аг­ро­но­мия
    Бі­лік­ті­лік:
    Жұ­мыс тә­жі­ри­бе­сіне қой­ы­ла­тын та­лап­тар:
    Жұ­мыс өті­ліне қой­ы­ла­тын та­лап­тар жоқ.
    Фор­мал­ды емес және ин­фор­мал­ды бі­лім­мен бай­ла­ныс:
    Нұс­қа­ма/ жұ­мыс ор­нын­да та­ғы­лым­да­ма­дан өту неме­се қы­сқа мер­зім­ді оқы­ту;
    Кә­сіп­тің бас­қа мүм­кін ата­у­ла­ры:
    6111-1-003 - Ди­қан
    Қыз­мет­тің негіз­гі мақ­са­ты:
    Негіз­гі та­нап­тық да­қыл­дар­ды өсі­ру, ба­стап­қы өң­деу және сақ­тау бой­ын­ша қа­ра­пай­ым, ме­ха­ни­ка­лан­ды­ры­л­ған жұ­мыстар­ды орын­дау.
    Ең­бек функ­ци­я­ла­ры­ның си­патта­ма­сы
    Ең­бек функ­ци­я­ла­ры­ның тіз­бе­сі:
    Мін­дет­ті ең­бек функ­ци­я­ла­ры:
    1. Негіз­гі та­нап­тық да­қыл­да­ры­ның өнім­де­рін өсі­ру, ба­стап­қы өң­деу және сақ­тау бой­ын­ша ме­ха­ни­ка­лан­ды­рыл­ма­ған опе­ра­ци­я­лар­ды орын­дау
    2. Негіз­гі та­нап­тық да­қыл­дар­дың өнім­де­рін өсі­ру, ба­стап­қы өң­деу және сақ­тау жө­нін­де­гі ме­ха­ни­ка­лан­ды­ры­л­ған опе­ра­ци­я­лар­ды жү­зе­ге асы­ру
    3. Та­нап­тық да­қыл­дар­ды өсі­ру­дің тех­но­ло­ги­я­лық цик­лін­де ты­ңайт­қы­штар мен өсім­дік­тер­ді қор­ғау құ­рал­да­рын қол­да­ну жө­нін­де­гі опе­ра­ци­я­лар­ды орын­дау
    Қо­сым­ша ең­бек функ­ци­я­ла­ры:
    1-ең­бек функ­ци­я­сы:
    Негіз­гі та­нап­тық да­қыл­дар­дың өнім­де­рін өсі­ру, ба­стап­қы өң­деу және сақ­тау бой­ын­ша ме­ха­ни­ка­лан­ды­рыл­ма­ған опе­ра­ци­я­лар­ды орын­дау
    1-дағ­ды:
    Та­нап­тық да­қыл­дар­дың өнім­де­рін өсі­ру, ба­стап­қы өң­деу бой­ын­ша ме­ха­ни­ка­лан­ды­рыл­ма­ған қа­ра­пай­ым опе­ра­ци­я­лар­ды орын­дау
    Ма­шық­тар:
    4-раз­ряд­қа ар­нал­ған ма­шық­тар 1. Бе­рі­л­ген схе­ма бой­ын­ша азық да­қыл­да­рын қол­мен се­бу және отыр­ғы­зу. 2. Қол­мен арам­шө­птер­ді та­зар­ту, қоп­сы­ту және су­а­ру.
    3. Жа­сыл мас­са­ны жи­на­у­ға, сұ­рып­та­у­ға және ба­стап­қы өң­де­у­ге қа­ты­су.
    4. Тұқым шы­ғы­ны­ның нор­ма­ла­рын және се­бу мер­зім­де­рін сақ­тау.
    5. Қа­ра­пай­ым ауыл ша­ру­а­шы­лы­ғы мүк­әмм­ә­лі­мен (кү­рек, кет­пен және т.б.) жұ­мыс іс­теу.
    5-раз­ряд­қа ар­нал­ған ма­шық­тар
    1. Аг­ро­тех­ни­ка­лық опе­ра­ци­я­лар­ды нақ­ты азық да­қыл­да­ры­ның ерекше­лік­те­рін ес­ке­ре оты­рып орын­дау.
    2. Өсі­ру­дің әр­түр­лі ке­зең­де­рін­де қол ең­бе­гі­нің са­па­сын ба­қы­лау.
    3. Азық ши­кі­за­тын ба­стап­қы та­за­лау және сұ­рып­тау жұ­мыста­рын жүр­гі­зу.
    4. Азық­ты сақ­тау үшін дай­ын­дау жұ­мыста­ры­на қа­ты­су (аз­дап кеп­ті­ру, то­лық кеп­ті­ру, үйіп қою).
    5. Тех­но­ло­ги­я­лық та­лап­тар­дың орын­да­луын және ең­бек өнім­ді­лі­гін есеп­ке алу.
    6-раз­ряд­қа ар­нал­ған ма­шық­тар
    1. Учас­ке­де­гі қол­мен орын­да­ла­тын жұ­мыстар­ды ұй­ым­да­сты­ру және үй­ле­сті­ру.
    2. Аг­ро­тех­ни­ка­лық та­лап­тар­дың және жұ­мыс са­па­сы­ның сақ­та­луын ба­қы­лау.
    3. Се­бу және да­қыл­дар­ға кү­тім жа­сау мер­зім­де­рі­нің орын­да­луын қам­та­ма­сыз ету.
    4. Қол­мен орын­да­ла­тын жұ­мыстар­дың ти­ім­ді­лі­гін тал­дау және олар­ды же­тіл­ді­ру бой­ын­ша ұсы­ны­стар ен­гі­зу.
    5. Тә­жі­ри­бе­сі аз жұ­мыс­шы­лар­ды қол ең­бе­гі тә­сіл­де­ріне үй­ре­ту.
    Бі­лім­дер:
    4-раз­ряд­қа ар­нал­ған бі­лім­дер
    1. Негіз­гі азық­тық да­қыл­дар­дың ата­уы мен мақ­са­ты.
    2. Қол­мен жүр­гі­зі­ле­тін аг­ро­тех­ни­ка­лық жұ­мыстар­дың ке­зең­де­рі (се­бу, арам­шөп жұ­лу, су­а­ру және т.б.).
    3. Тұқым шы­ғы­ны­ның ба­стап­қы нор­ма­ла­ры мен отыр­ғы­зу мер­зім­де­рі.
    4. Да­ла­да қол­мен жұ­мыс іс­теу ке­зін­де­гі ең­бек қа­уіп­сіз­ді­гі негіз­де­рі.
    5. Қол­да­ны­ла­тын ауы­л­ша­ру­а­шы­лық құ­рал­да­ры­ның мақ­са­ты мен пай­да­ла­ну ере­же­ле­рі.
    5-раз­ряд­қа ар­нал­ған бі­лім­дер
    1. Өсі­ру­ге ар­нал­ған азық да­қыл­да­ры­ның био­ло­ги­я­лық ерекше­лік­те­рі.
    2. Аг­ро­тех­ни­ка негіз­де­рі – ауы­спа­лы егіс, се­бу нор­ма­ла­ры, отыр­ғы­зу тығ­ы­зды­ғы.
    3. Өнім­ді ба­стап­қы өң­деу са­па­сы­на қой­ы­ла­тын та­лап­тар.
    4. Азық ши­кі­за­тын қы­сқа мер­зім­ге сақ­тау шар­тта­ры мен тә­сіл­де­рі.
    5. Қол ең­бе­гін ұй­ым­да­сты­ру ере­же­ле­рі және опе­ра­ци­я­лар­дың са­па­сын ба­қы­лау.
    6-раз­ряд­қа ар­нал­ған бі­лім­дер
    1. Қол­мен орын­да­ла­тын тех­но­ло­ги­я­лар­ды қол­да­на оты­рып азық­тық да­қыл­да­рын өсі­ру­дің за­ма­на­уи тә­сіл­де­рі.
    2. Ауа райы мен то­пы­рақ жағ­дай­ла­ры­ның қол­мен өсі­ру тех­но­ло­ги­я­сы­на әсе­рі.
    3. Қол­мен орын­да­ла­тын жұ­мыстар­дың са­па­сын ба­ға­лау әді­сте­рі және про­це­стер­ді оң­тай­лан­ды­ру.
    4. Түр­лі азық­тық да­қыл­да­рын өсі­ру­дің тех­но­ло­ги­я­лық кар­та­ла­ры.
    5. Да­ла жағ­дай­ын­да ең­бек­ті ұй­ым­да­сты­ру, тә­лім­гер­лік және оқы­ту негіз­де­рі.
    Дағ­ды­ны та­ну мүм­кін­ді­гі:
    Та­лап етіл­мей­ді
    2-дағ­ды:
    Та­нап­тық да­қыл­дар­дың өнім­де­рін сақ­тау бой­ын­ша ме­ха­ни­ка­лан­ды­рыл­ма­ған қа­ра­пай­ым опе­ра­ци­я­лар­ды орын­дау
    Ма­шық­тар:
    4-раз­ряд­қа ар­нал­ған ма­шық­тар
    1. Өнім­ді (пі­шен, са­бан, жа­сыл мас­са) қол­мен жи­нау және орын ауы­сты­ру жұ­мыста­рын орын­дау.
    2. Қой­ма­да жұ­мыс іс­теу ке­зін­де са­ни­та­ри­я­лық та­лап­тар мен же­ке та­за­лық қа­ғи­да­ла­рын сақ­тау.
    3. Сақ­та­у­ға ар­нал­ған ыдыс, тө­се­ніш­тер мен мүк­әмм­әл дай­ын­дау.
    4. Сақ­тау ала­ңы­ның та­за­лы­ғын және тәр­ті­бін сақ­тау.
    5. Өнім­ді жа­уын-ша­шын­нан және қы­зып ке­ту­ден қор­ғау.
    5-раз­ряд­қа ар­нал­ған ма­шық­тар
    1. Өнім­ді жел­де­ту жағ­дай­ын және тығ­ы­зды­ғын ес­ке­ре оты­рып ор­на­ла­сты­ру­ды ұй­ым­да­сты­ру.
    2. Өнім­нің жай-күй­ін ви­зу­ал­ды тек­се­ру және ба­стап­қы ба­қы­лау жүр­гі­зу.
    3. Өзін-өзі қы­зды­ру мен кө­ге­ру­дің ал­дын алу үшін қа­ра­пай­ым ша­ра­лар­ды қол­да­ну.
    4. Сақ­тау алаң­да­ры мен қой­ма­лар­ды дай­ын­да­у­ға қа­ты­су.
    5. Сақ­тау кө­ле­мін және мер­зі­мін қол­мен неме­се үл­гі бой­ын­ша тір­кеу.
    6-раз­ряд­қа ар­нал­ған ма­шық­тар
    1. Өнім тү­ріне қа­рай сақ­тау тех­но­ло­ги­я­сы­ның сақ­та­луын ба­қы­лау.
    2. Бү­лі­ну­дің ба­стап­қы бел­гі­ле­рін анық­тап, оны жою ша­ра­ла­рын қа­был­дау.
    3. Алаң­ды ти­ім­ді пай­да­ла­ну үшін өнім­ді қай­та ор­на­ла­сты­ру­ды жүр­гі­зу.
    4. Азық­ты есеп­ке алу, ор­нын ауы­сты­ру және күйі бой­ын­ша құ­жат­тар ре­сім­деу.
    5. Тө­мен­гі раз­ряд­та­ғы жұ­мыс­шы­лар­ға бас­шы­лық жа­сап, сақ­тау са­па­сын ба­қы­лау.
    Бі­лім­дер:
    4-раз­ряд­қа ар­нал­ған бі­лім­дер
    1. Негіз­гі та­нап­тық азық­тық да­қыл­да­ры­ның өнім түр­ле­рі (пі­шен, сүр­лем, астық және т.б.).
    2. Азық­ты қол­мен жи­нау және қой­ма­ла­удың қа­ра­пай­ым қа­ғи­да­ла­ры.
    3. Қы­сқа мер­зім­ді сақ­тау ке­зін­де тем­пе­ра­ту­ра мен ылғал­ды­лық­қа қой­ы­ла­тын та­лап­тар.
    4. Қой­ма­да жұ­мыс іс­теу ке­зін­де са­ни­та­рия және же­ке қа­уіп­сіз­дік қа­ғи­да­ла­ры.
    5. Өнім­нің бұ­зы­луын ал­дын алу әді­сте­рі (жел­де­ту, жа­бу және т.б.).
    5-раз­ряд­қа ар­нал­ған бі­лім­дер
    1. Әр­түр­лі азық­тық өнім­де­рін сақ­тау шар­тта­ры (ылғал­ды­лық, жи­нау тығ­ы­зды­ғы).
    2. Қор­дың жай-күй­ін көз­бен шо­лу және қа­ра­пай­ым құ­рал­дар ар­қы­лы ба­қы­лау әді­сте­рі. 3. Азық­тың бұ­зы­луы неме­се өзді­гі­нен қы­зуы­ның се­беп­те­рі мен бел­гі­ле­рі.
    4. Өнім қа­был­да­у­ға қой­ма­лар­ды және алаң­дар­ды дай­ын­дау та­лап­та­ры.
    5. Сақ­тау ке­зін­де есеп жүр­гі­зу­дің негіз­гі эле­мент­те­рі (кө­ле­мі, кү­ні, өнім тү­рі).
    6-раз­ряд­қа ар­нал­ған бі­лім­дер
    1. Әр­түр­лі жағ­дай­да­ғы азық­ты сақ­тау тех­но­ло­ги­я­лық схе­ма­ла­ры (шөп қой­ма­ла­ры, тран­ше­я­лар, бө­ре­не­лер).
    2. Сақ­тау мер­зі­мін ұзар­ту және шы­ғын­ды азай­ту ша­ра­ла­ры.
    3. Қой­ма­лар­дың са­ни­та­ри­я­лық жағ­дай­ы­на қа­ты­сты нор­ма­тив­тік құ­жат­тар мен та­лап­тар.
    4. Жи­нақ кө­ле­мін өнім­ді­лік­ке бай­ла­ны­сты жос­пар­лау қа­ғи­дат­та­ры.
    5. Пер­со­нал­ды қа­уіп­сіз әрі ти­ім­ді сақ­тау әді­сте­ріне оқы­ту тә­сіл­де­рі.
    Дағ­ды­ны та­ну мүм­кін­ді­гі:
    Та­лап етіл­мей­ді
    2-ең­бек функ­ци­я­сы:
    Негіз­гі та­нап­тық да­қыл­да­ры­ның өнім­де­рін өсі­ру, ба­стап­қы өң­деу және сақ­тау жө­нін­де­гі ме­ха­ни­ка­лан­ды­ры­л­ған опе­ра­ци­я­лар­ды жү­зе­ге асы­ру
    1-дағ­ды:
    Та­нап­тық да­қыл­дар өнім­де­рін өсі­ру, ба­стап­қы өң­деу бой­ын­ша ме­ха­ни­ка­лан­ды­ры­л­ған опе­ра­ци­я­лар­ды орын­дау
    Ма­шық­тар:
    4-раз­ряд­қа ар­нал­ған ма­шық­тар
    1. Қа­ра­пай­ым ма­ши­на­лар мен құ­рал­дар­ды (тұқым сеп­кіш, куль­ти­ва­тор, тыр­ма) ба­қы­ла­у­ы­мен бас­қа­ру.
    2. Тех­ни­ка­ны жұ­мысқа дай­ын­дау (май­лау, түй­ін­де­рін тек­се­ру).
    3. Ма­ши­на­лар­дың жұ­мысын қа­да­ға­лап, же­ңіл ақа­у­лар­ды жою.
    4. Ті­ке­лей және қа­ра­пай­ым жер­лер­де жұ­мыс іс­теу.
    5. ЖЖМ-ды үнем­ді пай­да­ла­ну және тех­ни­ка қа­уіп­сіз­ді­гі қа­ғи­да­ла­рын сақ­тау.
    5-раз­ряд­қа ар­нал­ған ма­шық­тар
    1. Ме­ха­ни­за­ци­я­лан­ған жұ­мыстар­ды дер­бес орын­дау (тұқым се­бу, өң­деу, ты­ңайт­қыш се­бу).
    2. Аг­ро­тех­но­ло­ги­я­ға сәй­кес тех­ни­ка­ның жұ­мыс бө­лік­те­рін бап­тау.
    3. Өң­деу те­рең­ді­гін, се­бу нор­ма­сын, бір­кел­кі­лі­гін ба­қы­лау.
    4. Орын­да­ған жұ­мыстар­ды есеп­ке алу.
    5. Аз­дап еңіс­пе­лі және күр­де­лі бе­дер­лер­де жұ­мыс іс­теу.
    6-раз­ряд­қа ар­нал­ған ма­шық­тар
    1. Көп функ­ци­я­лы аг­ре­гат­тар мен күр­де­лі тех­ни­ка­ны бас­қа­ру (ком­байн, тұқым се­бу ке­ше­ні).
    2. Қиын ауа-райы мен то­пы­рақ жағ­дай­ын­да аг­ро­тех­ни­ка­лық дәл жұ­мыстар­ды орын­дау.
    3. Ма­ши­на­лар­дың тех­ни­ка­лық жағ­дай­ын ди­а­гно­сти­ка­лау және қыз­мет көр­се­ту ұй­ым­да­сты­ру.
    4. Тех­но­ло­ги­я­лық про­це­сті және тех­ни­ка­ның қоз­ға­лыс марш­ру­тын оң­тай­лан­ды­ру.
    5. Жұ­мыстың жо­ға­ры өнім­ді­лі­гі мен са­па­сын қам­та­ма­сыз ету.
    Бі­лім­дер:
    4-раз­ряд­қа ар­нал­ған бі­лім­дер
    1. Негіз­гі ауыл ша­ру­а­шы­лы­ғы тех­ни­ка­ла­ры­ның (тұқым сеп­кіш, қоп­сыт­қыш, трак­тор) та­ғай­ын­да­луы мен құ­ры­лы­мы.
    2. Тех­ни­ка­ны қо­су, тоқ­та­ту, май­лау және негіз­гі тех­ни­ка­лық қыз­мет көр­се­ту қа­ғи­да­ла­ры.
    3. То­пы­рақ­ты өң­деу мен тұқым се­бу аг­ро­тех­ни­ка­сы­ның негіз­де­рі.
    4. Ме­ха­низмдер­де қа­уіп­сіз жұ­мыс іс­теу қа­ғи­да­ла­ры.
    5. Негіз­гі ме­ха­ни­за­ци­я­лан­ған опе­ра­ци­я­лар­дың мақ­са­ты мен орын­да­лу тәр­ті­бі.
    5-раз­ряд­қа ар­нал­ған бі­лім­дер
    1. Тұқым се­бу, өң­деу, кү­тім және өнім жи­на­у­ға қой­ы­ла­тын аг­ро­тех­ни­ка­лық та­лап­тар.
    2. Тех­ни­ка­ның жұ­мыс бөл­шек­те­рін бап­тау және рет­теу қа­ғи­дат­та­ры.
    3. Ме­ха­ни­за­ци­я­лан­ған жұ­мыстар­дың са­па та­лап­та­ры.
    4. Әр­түр­лі то­пы­рақ және бе­дер жағ­дай­ла­рын­да ма­ши­на­лар­ды пай­да­ла­ну негіз­де­рі.
    5. Жа­нар-жа­ғар­май шы­ғы­ны­ның нор­ма­ла­ры және орын­дал­ған жұ­мыстар­дың есе­бі.
    6-раз­ряд­қа ар­нал­ған бі­лім­дер
    1. Күр­де­лі ауыл ша­ру­а­шы­лы­ғы аг­ре­гат­та­ры­ның құ­ры­лы­мы және жұ­мыс іс­теу қа­ғи­дат­та­ры.
    2. Нақ­ты егін­ші­лік тех­но­ло­ги­я­ла­ры және тех­ни­ка­ны ав­то­мат­тан­ды­ры­л­ған бас­қа­ру.
    3. Өн­ді­рі­стік про­це­сті және өң­деу ба­ғыт­та­рын оң­тай­лан­ды­ру әді­сте­рі.
    4. Аг­ро­тех­ни­ка және опе­ра­ци­я­лар­дың са­па­сы­на қой­ы­ла­тын те­рең­де­ті­л­ген та­лап­тар.
    5. Ең­бек­ті қор­ғау, тех­ни­ка қа­уіп­сіз­ді­гі және эко­ло­ги­я­ға қа­ты­сты нор­ма­тив­тік құ­жат­тар.
    Дағ­ды­ны та­ну мүм­кін­ді­гі:
    Та­лап етіл­мей­ді
    2-дағ­ды:
    Та­нап­тық да­қыл­дар­дың өнім­де­рін сақ­тау жө­нін­де­гі ме­ха­ни­ка­лан­ды­ры­л­ған опе­ра­ци­я­лар­ды орын­дау
    Ма­шық­тар:
    4-раз­ряд­қа ар­нал­ған ма­шық­тар
    1. Өнім­ді ти­еу, тү­сі­ру және та­сы­мал­дау ке­зін­де қа­ра­пай­ым ме­ха­низмдер­ді бас­қа­ру.
    2. Өнім­ді сақ­тау орын­да­рын­да ор­на­ла­сты­ру­дың негіз­гі та­лап­та­рын сақ­тау.
    3. Қа­ра­пай­ым құ­рал­дар­ды пай­да­ла­нып өнім­ді ал­ғаш­қы та­за­лау және сұ­рып­тау.
    4. Негіз­гі па­ра­метр­лер­ді (ылғал­ды­лық, тем­пе­ра­ту­ра) қол­мен ба­қы­лау.
    5-раз­ряд­қа ар­нал­ған ма­шық­тар
    1. Өнім­ді кеп­ті­ру, жел­де­ту және ме­ха­ни­ка­лық та­за­лау жаб­дық­та­ры­на қыз­мет көр­се­ту.
    2. Өнім тү­ріне бай­ла­ны­сты сақ­тау ре­жим­де­рін рет­теу.
    3. Өнім­ді қа­был­дау және бе­ру ке­зін­де есеп жүр­гі­зу.
    4. Жаб­дық пен тех­ни­ка­ның же­ңіл ақа­у­ла­рын анық­тау және жою.
    6-раз­ряд­қа ар­нал­ған ма­шық­тар
    1. Өнім­ді ме­ха­ни­за­ци­я­лан­ған сақ­тау және та­сы­мал­дау жұ­мыста­рын ұй­ым­да­сты­ру.
    2. Жаб­дық­тың тех­ни­ка­лық жағ­дай­ын ба­қы­лау және тех­ни­ка­лық қыз­мет көр­се­ту жүр­гі­зу.
    3. Сақ­тау жағ­дай­ла­рын ба­ға­лап, өнім­нің бұ­зы­луын ал­дын алу ша­ра­ла­рын қа­был­дау.
    4. Өнім қоз­ға­лы­сы мен жаб­дық жұ­мысы бой­ын­ша есеп және құ­жат жүр­гі­зу.
    Бі­лім­дер:
    4-раз­ряд­қа ар­нал­ған бі­лім
    1. Негіз­гі та­нап­тық да­қыл­дар­ды сақ­тау тех­но­ло­ги­я­сы­ның негіз­де­рі.
    2. Қа­ра­пай­ым ме­ха­низмдер­дің (транс­пор­тер­лер, эле­ва­тор­лар және т.б.) та­ғай­ын­да­луы мен пай­да­ла­ну қа­ғи­да­ла­ры.
    3. Ме­ха­ни­за­ци­я­лан­ған жұ­мыстар­ды орын­да­уда­ғы тех­ни­ка қа­уіп­сіз­ді­гі­нің негіз­де­рі.
    4. Сақ­тау орын­да­рын­да­ғы та­за­лық, ылғал­ды­лық және тем­пе­ра­ту­ра­ға қой­ы­ла­тын та­лап­тар.
    5. Өнім қа­был­дау және тап­сы­ру ке­зін­де ба­стап­қы құ­жат­тар­ды тол­ты­ру тәр­ті­бі.
    5-раз­ряд­қа ар­нал­ған бі­лім
    1. Өнім­ді сақ­тау және дай­ын­дық тех­но­ло­ги­я­лық схе­ма­ла­ры.
    2. Кеп­тір­гіш­тер, жел­дет­кіш­тер, та­за­лау жүй­е­ле­рі­нің құ­ры­лы­мы мен жұ­мыс іс­теу қа­ғи­дат­та­ры. 3. Сақ­тау орын­да­рын­да­ғы өнім са­па­сын ба­қы­лау әді­сте­рі.
    4. Өнім­нің бұ­зы­луы мен зи­ян­кестер­дің ал­дын алу тә­сіл­де­рі.
    5. Өнім­ді сақ­тау ке­зін­де есеп­ті­лік пен есеп бе­ру­ге қой­ы­ла­тын та­лап­тар.
    6-раз­ряд­қа ар­нал­ған бі­лім
    1. Фер­ма неме­се қой­ма­да­ғы ме­ха­ни­за­ци­я­лан­ған сақ­тау про­це­сте­рін ұй­ым­да­сты­ру.
    2. Ауыл ша­ру­а­шы­лы­ғы өнім­де­рі­нің қа­уіп­сіз­ді­гі, са­па­сы және сақ­тау бой­ын­ша нор­ма­тив­тік құ­жат­та­ры.
    3. Да­қыл, ылғал­ды­лық, тем­пе­ра­ту­ра бой­ын­ша оң­тай­лы сақ­тау ре­жим­де­рін есеп­теу.
    4. Ав­то­мат­тан­ды­ры­л­ған ба­қы­лау және сиг­нал бе­ру жүй­е­ле­рі.
    5. Сақ­тау ке­зін­де бо­ла­тын шы­ғын­дар­ды тал­дау және олар­ды азай­ту әді­сте­рі.
    Дағ­ды­ны та­ну мүм­кін­ді­гі:
    Та­лап етіл­мей­ді
    3-ең­бек функ­ци­я­сы:
    Та­нап­тық да­қыл­дар­ды өсі­ру тех­но­ло­ги­я­лық цик­лін­де ты­ңайт­қы­штар мен өсім­дік­тер­ді қор­ғау құ­рал­да­рын қол­да­ну опе­ра­ци­я­ла­рын орын­дау.
    1-дағ­ды:
    Қол­мен жұ­мыс орын­дау.
    Ма­шық­тар:
    4-раз­ряд­қа ар­нал­ған ма­шық­тар
    1. Қол­мен арам­шө­птер­ді жою, зи­ян­кестер­ді жи­нау, өсім­дік­тер­ді қол құ­рал­да­ры­мен бүр­ку.
    2. Ор­га­ни­ка­лық және ми­не­рал­ды ты­ңайт­қы­штар­ды нор­ма­лар­ға сәй­кес қол­мен ен­гі­зу.
    3. Ты­ңайт­қы­штар мен өсім­дік­тер­ді қор­ғау құ­рал­да­рын (ӨҚҚ) қол­да­ну ке­зін­де са­ни­та­ри­я­лық және эко­ло­ги­я­лық та­лап­тар­ды сақ­тау.
    5-раз­ряд­қа ар­нал­ған ма­шық­тар
    1. Ты­ңайт­қы­штар­ды құ­рал-жаб­дық қол­да­на оты­рып дай­ын­дау (ара­ла­сты­ру, мөл­шер­леу).
    2. Тұқым­дар­ды ме­ха­ни­ка­лан­ды­ры­л­ған дә­рі­леу жүр­гі­зу.
    3. До­за­лау мен өң­де­удің бір­кел­кі­лі­гін ба­қы­лау.
    6-раз­ряд­қа ар­нал­ған ма­шық­тар
    1. Ты­ңайт­қы­штар мен ӨҚҚ қол­да­ну опе­ра­ци­я­ла­ры­ның са­па­сын ба­қы­лау.
    2. Құ­рал-жаб­дық­тар­ды бап­тау және қыз­мет көр­се­ту (өң­деу, дә­рі­леу, ты­ңайт­қыш ен­гі­зу).
    3. Мә­де­ни­ет тү­рі, да­му фа­за­сы, то­пы­рақ-кли­мат жағ­дай­ы­на бай­ла­ны­сты ты­ңайт­қы­штар мен ӨҚҚ қол­да­ну схе­ма­ла­ры мен гра­фик­те­рін әзір­леу.
    4. Ты­ңайт­қыш ен­гі­зу және ӨҚҚ өң­деу нәти­же­ле­рін тал­дау, тех­но­ло­ги­я­лық про­це­стер­ді тү­зе­ту.
    5. Хи­ми­я­лық заттар­мен жұ­мыс іс­теу ке­зін­де эко­ло­ги­я­лық және са­ни­та­ри­я­лық та­лап­тар­дың сақ­та­луын қам­та­ма­сыз ету.
    6. Жұ­мыс­кер­лер­ді қа­уіп­сіз­дік тех­ни­ка­сы және аг­ро­хи­ми­кат­тар­ды дұ­рыс қол­да­ну бой­ын­ша оқы­ту және нұс­қау бе­ру.
    Бі­лім­дер:
    4-раз­ряд­қа ар­нал­ған бі­лім­дер
    1. Негіз­гі та­нап­тық да­қыл­дар­ға тән арам­шө­птер мен зи­ян­кестер түр­ле­рі.
    2. Ты­ңайт­қы­штар­ды қол­да­ну мақ­са­ты мен нор­ма­ла­ры.
    3. Қол ең­бек құ­рал­да­ры­мен жұ­мыс іс­теу қа­ғи­да­ла­ры.
    4. Қол ең­бе­гі ке­зін­де ең­бек­ті қор­ғау негіз­де­рі.
    5-раз­ряд­қа ар­нал­ған бі­лім­дер
    1. Ты­ңайт­қы­штар мен өсім­дік­тер­ді қор­ғау құ­рал­да­ры­ның (ӨҚҚ) түр­ле­рі және олар­ды дай­ын­дау әді­сте­рі.
    2. Тұқым­дар­ды се­бу­ге дай­ын­дау та­лап­та­ры.
    3. Дә­рі­леу құ­рал­да­ры­мен жұ­мыс іс­теу негіз­де­рі.
    4. Хи­ми­я­лық заттар­мен жұ­мыс іс­теу ке­зін­де қа­уіп­сіз­дік тех­ни­ка­сы­ның та­лап­та­ры.
    6-раз­ряд­қа ар­нал­ған бі­лім­дер
    1. Негіз­гі та­нап­тық да­қыл­дар­дың био­ло­ги­я­лық ерекше­лік­те­рі және аг­ро­тех­ни­ка­лық ша­ра­лар­ға ре­ак­ци­я­сы.
    2. Ты­ңайт­қы­штар мен ӨҚҚ түр­ле­рі, құ­ра­мы және олар­дың қа­уіп­сіз қол­да­ны­лу қа­ғи­да­ла­ры.
    3. Зи­ян­кестер­ді, ау­ру­лар­ды және қо­рек­тік эле­мент­тер тап­шы­лы­ғын ди­а­гно­сти­ка жа­сау за­ма­на­уи әді­сте­рі.
    4. Дәл егін­ші­лік тех­но­ло­ги­я­ла­ры және ты­ңайт­қы­штар мен ӨҚҚ-ны үнем­ді ен­гі­зу әді­сте­рі.
    5. Тұқым­ды дә­рі­леу, ты­ңайт­қыш ен­гі­зу және да­қыл­дар­ды өң­деу құ­рал­да­ры­мен жұ­мыс тәр­ті­бі.
    6. Хи­ми­я­лық заттар­мен жұ­мыс іс­теу ке­зін­де эко­ло­ги­я­лық және өн­ді­рі­стік қа­уіп­сіз­дік та­лап­та­ры.
    Дағ­ды­ны та­ну мүм­кін­ді­гі:
    Та­лап етіл­мей­ді
    2-дағ­ды:
    Ме­ха­ни­ка­лан­ды­ры­л­ған опе­ра­ци­я­лар­ды орын­дау
    Ма­шық­тар:
    4-раз­ряд­қа ар­нал­ған ма­шық­тар
    1. Ты­ңайт­қы­штар­ды ашып, ара­ла­сты­ру­ға ар­нал­ған қа­ра­пай­ым құ­рал­дар­мен жұ­мыс іс­теу.
    2. Тұқым­дар­ды дә­рі­леу үшін дай­ын­дау, тех­ни­ка­ның жүк­те­лу нор­ма­ла­ры мен жұ­мыс ре­жи­мін сақ­тау.
    3. Қа­уіп­сіз­дік тех­ни­ка­сы мен ең­бек­ті қор­ғау нұс­қа­у­ла­рын орын­дау.
    5-раз­ряд­қа ар­нал­ған ма­шық­тар
    1. Ты­ңайт­қы­штар­ды ұсақ­тау және ара­ла­сты­ру­ға ар­нал­ған жаб­дық­тар­ды бап­тау және қыз­мет көр­се­ту.
    2. До­за­тор­лар мен дә­рі­ле­гіш­тер­ді ка­либр­леу.
    3. Тұқым­дар­ды өң­деу до­за­сын және бір­кел­кі­лі­гін ба­қы­лау.
    6-раз­ряд­қа ар­нал­ған ма­шық­тар
    1. Ты­ңайт­қы­штар­ды дай­ын­дау және ен­гі­зу про­це­сте­рін ұй­ым­да­сты­ру және ба­қы­лау.
    2. Жаб­дық­тар­ға ке­шен­ді тех­ни­ка­лық қыз­мет көр­се­ту.
    3. Дә­рі­леу және ара­ла­сты­ру жабды­ғын­да­ғы ақа­у­лар­ды анық­тап, жою.
    Бі­лім­дер:
    4-раз­ряд­қа ар­нал­ған бі­лім­дер
    1. Ми­не­рал­дық және ор­га­ни­ка­лық ты­ңайт­қыш түр­ле­рі мен ерекше­лік­те­рі.
    2. Дә­рі­ле­у­ге ар­нал­ған қа­ра­пай­ым қон­дыр­ғы­лар­дың құ­ры­лы­мы мен жұ­мыс іс­теу қа­ғи­дат­та­ры.
    3. Ты­ңайт­қы­штар­мен жұ­мыс іс­теу ке­зін­де өн­ді­рі­стік са­ни­та­ри­я­ның негіз­де­рі.
    5-раз­ряд­қа ар­нал­ған бі­лім­дер
    1. Қол­да­ны­ла­тын ты­ңайт­қы­штар мен өсім­дік­тер­ді қор­ғау құ­рал­да­ры­ның (ӨҚҚ) хи­ми­я­лық қа­си­ет­те­рі.
    2. Дә­рі­лен­ген тұқым­дар­дың са­па­сы­на қой­ы­ла­тын та­лап­тар.
    3. Хи­ми­кат­тар­мен жұ­мыс іс­теу ке­зін­де қор­ша­ған ор­та­ны ла­ста­у­ға қар­сы ал­дын алу ша­ра­ла­ры.
    6-раз­ряд­қа ар­нал­ған бі­лім­дер
    1. Өсім­дік­тер­ді қор­ғау құ­рал­да­ры мен ты­ңайт­қы­штар­ды қол­да­ну­дың за­ма­на­уи тех­но­ло­ги­я­ла­ры.
    2. Өң­дел­ген тұқым­дар­дың са­па­сы­на қой­ы­ла­тын тех­ни­ка­лық ре­гла­мент­тер мен стан­дарт­тар.
    3. Ты­ңайт­қы­штар мен дә­рі­ле­уіш­тер­ді қа­уіп­сіз сақ­тау, та­сы­мал­дау және жою қа­ғи­да­ла­ры.
    Дағ­ды­ны та­ну мүм­кін­ді­гі:
    Та­лап етіл­мей­ді
    Же­ке құ­зы­рет­тер­ге қой­ы­ла­тын та­лап­тар:
    Жа­у­ап­кер­ші­лік
    Ко­ман­да­да жұ­мыс іс­тей бі­лу
    Мақ­сат­кер­лік
    Тәр­тіп­ті­лік
    Дәл­дік
    Сы­пай­ы­лық
    Мей­і­рім­ді­лік
    Тө­зім­ді­лік пен ең­бек­сүй­гіш­тік
    Па­ра­сат­ты­лық
    Тех­ни­ка­лық ре­гла­мент­тер мен ұлт­тық стан­дарт­тар­дың ті­зі­мі:
    1. Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы­ның 2015 жы­л­ғы 23 қа­ра­ша­да­ғы № 414-V ҚРЗ Ең­бек ко­дек­сі.
    2. «Ве­те­ри­на­рия ту­ра­лы» Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы­ның 2002 жы­л­ғы 10 шіл­де­де­гі № 339-II За­ңы.
    3. Жа­ну­ар­лар дү­ни­е­сін қор­ғау, өсі­мін мо­лай­ту және пай­да­ла­ну ту­ра­лы Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы­ның 2004 жы­л­ғы 9 шіл­де­де­гі № 593-II За­ңы.
    4. «Сы­бай­лас жем­қор­лық­қа қар­сы іс-қи­мыл ту­ра­лы» Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы­ның 2015 жы­л­ғы 18 қа­ра­ша­да­ғы № 410-V ҚРЗ За­ңы.
    5. «Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сын­да­ғы тіл ту­ра­лы» Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы­ның 1997 жы­л­ғы 11 шіл­де­де­гі № 151-I ҚРЗ За­ңы
    6. «Жа­ну­ар­лар­ды өсі­ру­ді, өт­кі­зу­ді жү­зе­ге асы­ра­тын өн­ді­ріс объ­ек­ті­ле­ріне қой­ы­ла­тын ве­те­ри­на­ри­я­лық (ве­те­ри­на­ри­я­лық-са­ни­та­ри­я­лық) та­лап­тар­ды бе­кі­ту ту­ра­лы» Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы Ауыл ша­ру­а­шы­лы­ғы ми­ни­стрі­нің м.а. 2015 жы­л­ғы 29 ма­мыр­да­ғы № 7-1/498 бұй­ры­ғы ҚР ӘМ 2015 жы­л­ғы 4 та­мы­зда № 11837 бо­лып тір­кел­ді.
    7. «Жа­ну­ар­лар­ды ка­ран­т­ин­деу қа­ғи­да­ла­рын бе­кі­ту ту­ра­лы» Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы Ауыл ша­ру­а­шы­лы­ғы ми­ни­стрі­нің 2014 жы­л­ғы 30 жел­тоқ­сан­да­ғы № 7-1 / 700 Бұй­ры­ғы ҚР ӘМ 2025 жы­л­ғы 6 ақ­пан­да № 35708 бо­лып тір­кел­ді.
    8. «Жа­ну­ар­лар­мен жұ­мыс іс­теу қа­ғи­да­ла­рын бе­кі­ту ту­ра­лы» Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы Ауыл ша­ру­а­шы­лы­ғы ми­ни­стрі­нің 2019 жы­л­ғы 17 мау­сым­да­ғы № 239 бұй­ры­ғы. ҚР ӘМ 2019 жы­л­ғы 28 мау­сым­да №18917 бо­лып тір­кел­ді.
    СБШ шең­бе­рін­де бас­қа кә­сіп­тер­мен бай­ла­ныс:
    СБШ дең­гейі:
    Кә­сіп ата­уы:
    3
    Зи­ян­кестер­мен кү­ре­су жө­нін­де­гі жұ­мыс­кер
    5
    Бө­лім­ше­нің (бри­га­да­ның, ауыл ша­ру­а­шы­лы­ғы учас­ке­сі­нің, фер­ма­ның) аг­ро­но­мы (бі­лік­ті­лі­гі ор­та­ша)
    14. «Бө­лім­ше аг­ро­но­мы (бі­лік­ті­лік ден­гейі ор­та­ша)» кә­сіп кар­точ­ка­сы
    Топ ко­ды:
    3142-0
    Қыз­мет ата­уы­ның ко­ды:
    3142-0-002
    Кә­сіп ата­уы:
    Бө­лім­ше аг­ро­но­мы (бі­лік­ті­лік ден­гейі ор­та­ша)
    СБШ бой­ын­ша бі­лік­ті­лік дең­гейі:
    5
    СБШ бой­ын­ша бі­лік­ті­лік іш­кі дең­гейі:
    БТ­БА, БА және бас­қа да үл­гі­лік бі­лік­ті­лік си­патта­ма­ла­ры бой­ын­ша бі­лік­ті­лік дең­гейі:
    «Ауыл ша­ру­а­шы­лы­ғы ұй­ым­да­ры­ның бас­шы­ла­ры және ма­ман­да­ры ла­у­а­зым­да­ры­ның үл­гі­лік бі­лік­ті­лік си­патта­ма­ла­рын бе­кі­ту ту­ра­лы» Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы Ауыл ша­ру­а­шы­лы­ғы ми­ни­стрі­нің 2019 жы­л­ғы 21 та­мы­зда­ғы № 307 бұй­ры­ғы, Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы­ның Әді­лет ми­ни­стр­лі­гін­де 2019 жы­л­ғы 22 та­мы­зда № 19280 бо­лып тір­кел­ді.
    2-бө­лім. Ма­ман­дар ла­у­а­зы­мы
    1-па­ра­граф. Аг­ро­ном
    Кә­сіп­тік бі­лім дең­гейі:
    Бі­лім дең­гейі:
    ор­та бі­лім­нен кей­ін­гі (қол­дан­ба­лы ба­ка­лаври­ат)
    Ма­ман­дық:
    Аг­ро­но­мия
    Бі­лік­ті­лік:
    Жұ­мыс тә­жі­ри­бе­сіне қой­ы­ла­тын та­лап­тар:
    І са­нат­ты аг­ро­ном: жо­ға­ры бі­лім (және/неме­се ба­ка­лавр, ма­ги­стра­ту­ра, фи­ло­со­фия док­то­ры РhD, бей­і­ні бой­ын­ша док­тор) өсім­дік ша­ру­а­шы­лы­ғы және/неме­се мал ша­ру­а­шы­лы­ғы және/неме­се ве­те­ри­на­рия ба­ғыт­та­ры бой­ын­ша және ІІ ла­у­а­зым­да­ғы аг­ро­ном ла­у­а­зы­мын­да жұ­мыс өті­лі 3 жыл­дан кем емес;
    ІІ са­нат­ты аг­ро­ном: жо­ға­ры бі­лім (және/неме­се ба­ка­лавр, ма­ги­стра­ту­ра, фи­ло­со­фия док­то­ры РhD, бей­і­ні бой­ын­ша док­тор) өсім­дік ша­ру­а­шы­лы­ғы және/неме­се мал ша­ру­а­шы­лы­ғы және/неме­се ве­те­ри­на­рия ба­ғыт­та­ры бой­ын­ша және кә­сіп­тік қыз­мет ба­ғы­ты бой­ын­ша жұ­мыс өті­лі 3 жыл­дан кем емес неме­се тех­ни­ка­лық және кә­сіп­тік (ар­на­у­лы ор­та, ор­та кә­сіп­тік) (аг­ро­но­мия) ма­манды­ғы бой­ын­ша бі­лі­мі және аг­ро­ном ла­у­а­зы­мын­да жұ­мыс өті­лі 5 жыл­дан кем емес;
    Са­на­ты жоқ аг­ро­ном: жо­ға­ры бі­лім (және/неме­се ба­ка­лавр, ма­ги­стра­ту­ра, фи­ло­со­фия док­то­ры РhD, бей­і­ні бой­ын­ша док­тор) өсім­дік ша­ру­а­шы­лы­ғы және/неме­се мал ша­ру­а­шы­лы­ғы және/неме­се ве­те­ри­на­рия ба­ғыт­та­ры бой­ын­ша және кә­сіп­тік қыз­мет ба­ғы­ты бой­ын­ша жұ­мыс өті­лі 3 жыл­дан кем емес неме­се тех­ни­ка­лық және кә­сіп­тік (ар­на­у­лы ор­та, ор­та кә­сіп­тік) аг­ро­но­мия ма­манды­ғы бой­ын­ша бі­лі­мі жұ­мыс өті­ліне та­лап қой­ыл­май­ды.
    Фор­мал­ды емес және ин­фор­мал­ды бі­лім­мен бай­ла­ныс:
    Кә­сіп­тің бас­қа мүм­кін ата­у­ла­ры:
    3142-0-002 - Бө­лім­ше (бри­га­да, ауыл ша­ру­а­шы­лы­ғы учас­ке­сі, фер­ма, цех) аг­ро­но­мы (бі­лік­ті­лік ден­гейі ор­та­ша)
    Қыз­мет­тің негіз­гі мақ­са­ты:
    Өсім­дік ша­ру­а­шы­лы­ғы өнім­де­рін өсі­ру­дің тех­но­ло­ги­я­лық про­це­сін ұй­ым­да­сты­ру.
    Ең­бек функ­ци­я­ла­ры­ның си­патта­ма­сы
    Ең­бек функ­ци­я­ла­ры­ның тіз­бе­сі:
    Мін­дет­ті ең­бек функ­ци­я­ла­ры:
    1. Өсім­дік ша­ру­а­шы­лы­ғы өнім­де­рін өн­ді­ру­ді ұй­ым­да­сты­ру
    2. Өсім­дік ша­ру­а­шы­лы­ғы өнім­де­рін сақ­тау және ба­стап­қы өң­деу бой­ын­ша іс-ша­ра­лар өт­кі­зу
    Қо­сым­ша ең­бек функ­ци­я­ла­ры:
    1-ең­бек функ­ци­я­сы:
    Өсім­дік ша­ру­а­шы­лы­ғы өнім­де­рін өн­ді­ру­ді ұй­ым­да­сты­ру
    1-дағ­ды:
    Та­би­ғи азық ал­қап­та­рын жақ­сар­ту және ұтым­ды пай­да­ла­ну, ірі және шы­рын­ды азық дай­ын­дау тех­но­ло­ги­я­ла­рын әзір­леу
    Ма­шық­тар:
    1. Ауыл ша­ру­а­шы­лы­ғы да­қыл­да­рын егіп өсі­ру­дің тех­но­ло­ги­я­лық схе­ма­ла­рын жа­сау.
    2. Ауыл ша­ру­а­шы­лы­ғы жұ­мыста­ры ке­зе­ңіне ар­нал­ған жұ­мыс жос­пар­ла­рын жа­сау.
    3. То­пы­рақ­ты өң­деу және да­қыл­дар­ды арам­шө­птер­ден, ау­ру­лар­дан және зи­ян­кестер­ден қор­ғау тех­но­ло­ги­я­ла­рын әзір­леу.
    4. Жай­ы­лым­дар мен ша­бын­дық­тар­ды жақ­сар­ту ша­ра­ла­рын жос­пар­лау және ұй­ым­да­сты­ру.
    5. Тех­ни­ка­ға, жаб­дық­қа, тұқым­ға және ты­ңайт­қы­штар­ға қа­жет­ті­лік­ті анық­тау.
    6. Аг­ро­тех­но­ло­ги­я­лық мер­зім­дер мен ты­ңайт­қы­штар мен өсім­дік­тер­ді қор­ғау құ­рал­да­рын (ӨҚҚ) ен­гі­зу нор­ма­ла­ры­ның сақ­та­луын ба­қы­лау.
    7. Жұ­мыс­кер­лер­дің жұ­мысын үй­ле­сті­ру және қа­уіп­сіз ең­бек жағ­дай­ла­рын ұй­ым­да­сты­ру.
    Бі­лім­дер:
    1. Шөп, сүр­лем, пі­шен­де­ме, құ­ра­ма және бас­қа да азық түр­ле­рін өн­ді­ру­ге ар­нал­ған стан­дарт­тар­дың та­лап­та­ры.
    2. Ауыл ша­ру­а­шы­лы­ғы жер­ле­рін пай­да­ла­ну және өсім­дік ша­ру­а­шы­лы­ғы өнім­де­рін өн­ді­ру мә­се­ле­ле­рі бой­ын­ша нор­ма­тив­тік құқық­тық ак­ті­лер.
    3. То­пы­рақ­тың фи­зи­ка-хи­ми­я­лық және био­ло­ги­я­лық си­патта­ма­ла­ры, құ­ры­лы­сы мен құ­ра­мы.
    4. Мал азық­тық да­қыл­дар­ды өсі­ру­дің био­ло­ги­я­сы мен аг­ро­тех­ни­ка­сы.
    5. Жер­ді ұтым­ды пай­да­ла­ну және ауы­спа­лы егіс қа­ғи­дат­та­ры.
    6. Өсім­дік ша­ру­а­шы­лы­ғын­да­ғы эко­но­ми­ка­лық тал­да­удың негіз­де­рі.
    7. Азық өн­ді­ру ке­зін­де ең­бек­ті қор­ғау, қа­уіп­сіз­дік тех­ни­ка­сы және эко­ло­гия ере­же­ле­рі.
    Дағ­ды­ны та­ну мүм­кін­ді­гі:
    Та­лап етіл­мей­ді
    2-дағ­ды:
    Ауыл ша­ру­а­шы­лы­ғы да­қыл­да­ры­ның жа­ңа сорт­та­рын, жа­ңа тех­но­ло­ги­я­лар­ды қол­да­ну бой­ын­ша тә­жі­ри­бе жұ­мыста­рын жүр­гі­зу
    Ма­шық­тар:
    1. Өсім­дік ша­ру­а­шы­лы­ғы өні­мін өн­ді­ру­де­гі жа­ңа аг­ро­тех­но­ло­ги­я­лар­ды қол­да­ну­ға қа­жет­ті жұ­мыстар ті­зі­мін анық­тау.
    2. То­пы­рақ­ты өң­деу және да­қыл­дар­ды арам­шө­птер­ден, ау­ру­лар­дан, зи­ян­кестер­ден қор­ғау тех­но­ло­ги­я­ла­рын әзір­леу.
    3. Ауыл ша­ру­а­шы­лы­ғы да­қыл­да­ры­ның өнім­ді­лі­гін арт­ты­ру­ға ба­ғыт­тал­ған ғы­лы­ми әзір­ле­ме­лер­ді ен­гі­зу бой­ын­ша жұ­мыс жос­пар­ла­рын құ­ра­с­ты­ру.
    4. Тә­жі­ри­бе­лік жұ­мыстар ба­ры­сын­да аг­ро­тех­ни­ка­лық және фе­но­ло­ги­я­лық ба­қы­ла­у­лар жүр­гі­зу.
    5. Ен­гі­зі­ліп жа­тқан аг­ро­тех­но­ло­ги­я­лар мен жа­ңа да­қыл сорт­та­ры­ның ти­ім­ді­лі­гін ба­ға­лау.
    6. Тә­жі­ри­бе мен ин­но­ва­ци­я­лар­ды ен­гі­зу нәти­же­ле­рі бой­ын­ша есеп­тік құ­жат­та­ма­ны дай­ын­дау.
    Бі­лім­дер:
    1. Өсім­дік ша­ру­а­шы­лы­ғы өні­мін өн­ді­ру­ге қа­уіп төн­ді­ре­тін зи­ян­ды ны­сан­дар­дың да­му негіз­де­рі.
    2. Ауы­спа­лы егіс, то­пы­рақ өң­деу, өсім­дік­тер­ді арам­шө­птер­ден, зи­ян­кестер мен ау­ру­лар­дан қор­ғаудың ғы­лы­ми негіз­де­рі.
    3. Ай­мақ үшін ка­ран­т­ин­дік ма­ңы­зы бар зи­ян­кестер­дің, ау­ру қоз­дыр­ғы­штар­дың және арам­шө­птер­дің тіз­бе­сі.
    4. Өн­ді­рі­стік тә­жі­ри­бе­лер­ді ба­стау, жүр­гі­зу және тал­да­у­ға қой­ы­ла­тын та­лап­тар.
    5. Се­лек­ция, аг­ро­хи­мия және аг­ро­тех­ни­ка са­ла­сын­да­ғы соң­ғы же­ті­стіктер.
    6. Жа­ңа тех­но­ло­ги­я­лар­ды ен­гі­зу ке­зін­де­гі өнім өнім­ді­лі­гі мен са­па­сын ба­ға­лау әді­сте­рі.
    Дағ­ды­ны та­ну мүм­кін­ді­гі:
    Та­лап етіл­мей­ді
    2-ең­бек функ­ци­я­сы:
    Өсім­дік ша­ру­а­шы­лы­ғы өнім­де­рін сақ­тау және ба­стап­қы өң­деу бой­ын­ша іс-ша­ра­лар өт­кі­зу
    1-дағ­ды:
    Ауыл ша­ру­а­шы­лы­ғы ал­қап­та­рын ұтым­ды пай­да­ла­ну жө­нін­де­гі іс-ша­ра­лар­ды ұй­ым­да­сты­ру және жү­зе­ге асы­ру
    Ма­шық­тар:
    1. Ауыл ша­ру­а­шы­лы­ғы­на қа­уіп­ті ме­тео­ро­ло­ги­я­лық құ­бы­лы­стар­дың да­қыл­дар өнім­ді­лі­гіне әсе­рін бо­лжау.
    2. Да­қыл­дар­ды өсі­ру тех­но­ло­ги­я­ла­рын, тех­ни­ка­ны, ма­ши­на­лар мен ме­ха­низмдер­дің жұ­мысын, пе­сти­цид­тер мен аг­ро­хи­ми­кат­тар түр­ле­рін мең­ге­ру.
    3. Тұқым­ның се­бу са­па­сын анық­тау.
    4. То­пы­рақ тү­ріне, жер бе­де­ріне және кли­мат­тық жағ­дай­лар­ға қа­рай ауыл ша­ру­а­шы­лы­ғы жер­ле­рін ұтым­ды пай­да­ла­ну­ды жос­пар­лау.
    5. То­пы­рақ құ­нар­лы­лы­ғын арт­ты­ру және оның то­зуын бол­дыр­мау бой­ын­ша аг­ро­тех­ни­ка­лық іс-ша­ра­лар­ды ұй­ым­да­сты­ру.
    6. Да­ла­лық жұ­мыстар­дың мер­зі­мін және тех­но­ло­ги­я­лар­дың аг­ро­но­ми­я­лық та­лап­тар­ға сәй­кест­і­гін ба­қы­лау.
    7. Пай­да­ла­ны­л­ған ре­сур­стар мен өң­дел­ген ал­қап­тар бой­ын­ша есеп жүр­гі­зу.
    Бі­лім­дер:
    1. Қол­да­ны­ла­тын құ­рал­дар, жаб­дық­тар және ауыл ша­ру­а­шы­лы­ғы тех­ни­ка­сын пай­да­ла­ну жө­нін­де­гі нұс­қа­улық­тар.
    2. Да­ла­лық жұ­мыстар­дың са­па­сын ба­ға­лау әді­сте­рі.
    3. Се­бу және отыр­ғы­зу ма­те­ри­ал­да­ры­ның нор­ма­ла­ры, отыр­ғы­зу те­рең­ді­гі мен сұл­ба­сы.
    4. Мал азығ­ын өн­ді­ру­де қол­да­ны­ла­тын ауыл ша­ру­а­шы­лы­ғы да­қыл­да­ры­ның аг­ро­но­ми­я­лық си­патта­ма­ла­ры. 5. То­пы­рақ­та­ну, ауы­спа­лы егіс және жер­ді ұтым­ды пай­да­ла­ну негіз­де­рі.
    6. Ауыл ша­ру­а­шы­лы­ғы ал­қап­та­рын ти­ім­ді пай­да­ла­ну­дың эко­но­ми­ка­лық негіз­де­рі.
    7. Ауыл ша­ру­а­шы­лы­ғы жер­ле­рін пай­да­ла­ну­да қор­ша­ған ор­та­ны қор­ғау та­лап­та­ры.
    Дағ­ды­ны та­ну мүм­кін­ді­гі:
    Та­лап етіл­мей­ді
    2-дағ­ды:
    Өнім­ді жи­нау, өнім­ді ба­стап­қы өң­деу және оны сақ­та­у­ға са­лу жө­нін­де­гі жұ­мыстар­ды ұй­ым­да­сты­ру
    Ма­шық­тар:
    1. Өнім­ді жи­нау мен сақ­тау үде­рі­сі­нің бар­лық ке­зең­де­рін­де өнім жо­ға­луын азай­ту­дың ти­ім­ді ша­ра­ла­рын қол­да­ну.
    2. Ауыл ша­ру­а­шы­лы­ғы да­қыл­да­ры­ның био­ло­ги­я­лық және нақ­ты өнім­ді­лі­гін анық­тау.
    3. Ар­найы құ­рал­дар мен жаб­дық­тар ар­қы­лы жи­нау, сұ­рып­тау және сақ­тау жұ­мыста­ры­ның са­па­сын ба­қы­лау.
    4. Өнім­ді жи­нау, та­сы­мал­дау және сақ­та­у­ға қою ло­ги­сти­ка­сын ұй­ым­да­сты­ру.
    5. Жи­нау на­у­қа­ны ке­зін­де пер­со­нал жұ­мысы­на үй­ле­сті­ру жүр­гі­зу.
    6. Ал­ғаш­қы өң­де­у­ге тар­ты­л­ған жаб­дық­тар­дың тех­ни­ка­лық жай-күй­ін ба­ға­лау.
    7. Өнім­ді жи­нау және сақ­тау ке­зін­де ең­бек қа­уіп­сіз­ді­гі мен өрт қа­уіп­сіз­ді­гі та­лап­та­рын сақ­тау.
    Бі­лім­дер:
    1. Ауыл ша­ру­а­шы­лы­ғы да­қыл­да­ры­ның са­па көр­сет­кіш­те­рі, өнім­ді жи­нау мер­зім­де­рі мен әді­сте­рін анық­тау тех­но­ло­ги­я­ла­ры.
    2. Ауыл ша­ру­а­шы­лы­ғы да­қыл­да­рын өсі­ру және жи­на­удың эко­ло­ги­я­лық тұр­ғы­дан қа­уіп­сіз тех­но­ло­ги­я­ла­ры.
    3. Ал­ғаш­қы өң­деу және сақ­тау ке­зін­де өсім­дік ша­ру­а­шы­лы­ғы өні­мі­нің са­па­сын стан­дарт­тау және рас­тау негіз­де­рі.
    4. Әр­түр­лі өнім түр­ле­рін сақ­тау шар­тта­ры (тем­пе­ра­ту­ра, ылғал­ды­лық, жел­де­ту).
    5. Қой­ма­лар, сақ­тау жаб­дық­та­ры және жел­де­ту жүй­е­ле­рін пай­да­ла­ну ере­же­ле­рі.
    6. Ал­ғаш­қы өң­деу түр­ле­рі мен әді­сте­рі: та­за­лау, кеп­ті­ру, сұ­рып­тау.
    Дағ­ды­ны та­ну мүм­кін­ді­гі:
    Та­лап етіл­мей­ді
    Же­ке құ­зы­рет­тер­ге қой­ы­ла­тын та­лап­тар:
    Күй­зе­ліс­ке тұ­рақ­ты­лық
    Шы­дам­ды­лық
    Ко­ман­да­да жұ­мыс іс­тей бі­лу
    Дәл­дік
    Ана­ли­ти­ка­лық ой­лау
    Сы­пай­ы­лық
    Мей­і­рім­ді­лік
    Тех­ни­ка­лық ре­гла­мент­тер мен ұлт­тық стан­дарт­тар­дың ті­зі­мі:
    1. Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы­ның 2015 жы­л­ғы 23 қа­ра­ша­да­ғы № 414-V ҚРЗ Ең­бек ко­дек­сі.
    2. «Ве­те­ри­на­рия ту­ра­лы» Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы­ның 2002 жы­л­ғы 10 шіл­де­де­гі № 339-II За­ңы.
    3. Жа­ну­ар­лар дү­ни­е­сін қор­ғау, өсі­мін мо­лай­ту және пай­да­ла­ну ту­ра­лы Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы­ның 2004 жы­л­ғы 9 шіл­де­де­гі № 593-II За­ңы.
    4. «Сы­бай­лас жем­қор­лық­қа қар­сы іс-қи­мыл ту­ра­лы» Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы­ның 2015 жы­л­ғы 18 қа­ра­ша­да­ғы № 410-V ҚРЗ За­ңы.
    5. «Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сын­да­ғы тіл ту­ра­лы» Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы­ның 1997 жы­л­ғы 11 шіл­де­де­гі № 151-I ҚРЗ За­ңы
    6. «Жа­ну­ар­лар­ды өсі­ру­ді, өт­кі­зу­ді жү­зе­ге асы­ра­тын өн­ді­ріс объ­ек­ті­ле­ріне қой­ы­ла­тын ве­те­ри­на­ри­я­лық (ве­те­ри­на­ри­я­лық-са­ни­та­ри­я­лық) та­лап­тар­ды бе­кі­ту ту­ра­лы» Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы Ауыл ша­ру­а­шы­лы­ғы ми­ни­стрі­нің м.а. 2015 жы­л­ғы 29 ма­мыр­да­ғы № 7-1/498 бұй­ры­ғы ҚР ӘМ 2015 жы­л­ғы 4 та­мы­зда № 11837 бо­лып тір­кел­ді.
    7. «Жа­ну­ар­лар­ды ка­ран­т­ин­деу қа­ғи­да­ла­рын бе­кі­ту ту­ра­лы» Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы Ауыл ша­ру­а­шы­лы­ғы ми­ни­стрі­нің 2014 жы­л­ғы 30 жел­тоқ­сан­да­ғы № 7-1 / 700 Бұй­ры­ғы ҚР ӘМ 2025 жы­л­ғы 6 ақ­пан­да № 35708 бо­лып тір­кел­ді.
    8. «Жа­ну­ар­лар­мен жұ­мыс іс­теу қа­ғи­да­ла­рын бе­кі­ту ту­ра­лы» Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы Ауыл ша­ру­а­шы­лы­ғы ми­ни­стрі­нің 2019 жы­л­ғы 17 мау­сым­да­ғы № 239 бұй­ры­ғы. ҚР ӘМ 2019 жы­л­ғы 28 мау­сым­да №18917 бо­лып тір­кел­ді.
    СБШ шең­бе­рін­де бас­қа кә­сіп­тер­мен бай­ла­ныс:
    СБШ дең­гейі:
    Кә­сіп ата­уы:
    4
    Азық­ты дай­ын­дау және да­яр­лау жө­нін­де­гі бі­лік­ті жұ­мыс­шы
    6
    Аг­ро­ном

    4-тарау. Кәсіптік стандарттың техникалық деректері

    15. Мемлекеттік органның атауы: Қазақстан Республикасы Ауыл шаруашылығы министрлігі.

    Орындаушы: Б.К. Насырханова, телефон нөмірі +7 (771) 375 80 45, E-mail [email protected]

    16. Әзірлеуге қатыcқан ұйымдар (кәсіпорындар): «Ұлттық аграрлық ғылыми-білім беру орталығы» коммерциялық емес акционерлік қоғамы; «Қазақ мал шаруашылығы және жемшөп өндіру ғылыми-зерттеу институты» ЖШС

    Жоба жетекшісі: Б.К. Насырханова E-mail: [email protected]

    Телефон нөмірі: +7 (771) 375 80 45

    Орындаушылар: А.Ә. Төреханов «Қазақ мал шаруашылығы және жемшөп өндіру ғылыми-зерттеу институты» ЖШС-нің бас директоры, ауыл шаруашылығы ғылымдарының докторы, профессор. Телефон нөмері: +7 778 828 77 88.

    Техникалық көмек көрсетуші: М.Б. Кенжеғұлова, телефон нөмері:

    +7 (775) 603 30 97, E-mail: [email protected]

    17. Кәсіптік біліктілік жөніндегі салалық кеңес: 2025 жылғы 23 шілде.

    18. Кәсіптік біліктілік жөніндегі ұлттық орган: 2025 жылғы 24 қыркүйек.

    19. Қазақстан Республикасының «Атамекен» ұлттық кәсіпкерлер палатасы: -

    20. Нұсқа нөмірі және шығарылған жылы: 2-нұсқа, 2025 ж.

    21. Болжамды қайта қарау күні: 2029 жылғы 26 қазан.

    2025 жылғы « »

    қазандағы №

    бұйрығына -қосымша

    «Сүтті бағыттағы жылқыларды өсіру» кәсіптік стандарты

    1-тарау. Жалпы ережелер

    1. Кәсіптік стандарттың қолдану аясы: «Сүтті бағыттағы жылқыларды өсіру» кәсіптік стандарты (бұдан әрі – кәсіптік стандарт) «Кәсіптік біліктілік туралы» Қазақстан Республикасы Заңының 5-бабына сәйкес әзірленді.

    Кәсіптік стандарт жұмыскерлердің кәсіптік қызметтің белгілі бір түрін жүзеге асыруы, оның ішінде белгілі бір еңбек функцияларын орындауы үшін қажетті біліктілік деңгейлерін айқындау үшін, сондай-ақ жоғары, жоғары оқу орнынан кейінгі, техникалық және кәсіптік білім беру ұйымдарының білім беру бағдарламаларын әзірлеуге арналған.

    Осы кәсіптік стандарт біліктілік деңгейі мен құзыреттілікке, еңбек мазмұнына, сапасы мен жағдайларына қойылатын талаптарды айқындайды, сондай-ақ сүтті бағыттағы жылқыларды өсіру саласындағы жұмыстарды атқаратын ұйымдарда кең ауқымды міндеттерді шешуге арналған.

    Кәсіптік стандарт мынадай пайдаланушылардың пайдалануы үшін қолданылады:

    1) жұмыскерлер – мал шаруашылығы саласындағы кәсіптік қызметке қойылатын талаптарды түсінуі, өзінің кәсіптік дамуы мен біліктілігін арттыруды жоспарлау, сондай-ақ бейіндік бағыт бойынша мансаптық ілгерілеуді болжау үшін;

    2) жұмыс берушілер – мал шаруашылығы саласындағы кәсіптік қызметтің мазмұнына қойылатын бірыңғай талаптарды әзірлеу, еңбек нарығының заманауи қажеттіліктеріне жауап беретін жұмыскерлердің біліктілігіне қойылатын талаптарды жаңарту, персоналды жалдау және аттестаттау кезінде өлшемшарттарды қалыптастыру, сондай-ақ кадрлардың біліктілігін арттыру, дамыту, ілгерілету және ротациялау бағдарламаларын жасау үшін;

    3) оқу орындары – мал шаруашылығы саласындағы мамандарды даярлау, бейіндік бағыттардың басшылары мен мамандарын қайта даярлау мен олардың біліктілігін арттыру, мал шаруашылығы саласындағы оқытушылар мен сарапшыларды кәсіптік қайта даярлау және олардың біліктілігін арттыру жүйесін дамыту үшін білім беру бағдарламаларының мақсаттары мен мазмұнын айқындау үшін;

    4) сертификаттау және біліктілік беру жөніндегі қызметті жүзеге асыратын ұйымдар (органдар) – персоналды сертификаттау кезінде бағалау материалдарын әзірлеу және сәйкестік деңгейі бойынша жұмыскерлердің біліктілік өлшемшарттарын әзірлеу үшін;

    5) мемлекеттік органдар – кәсіптік стандартты еңбек нарығы өлшемшарттары, мониторингі және болжамы ретінде пайдалану үшін.

    Осы кәсіптік стандарт негізінде ұйымдар өндірісті, еңбекті, басқаруды және олардың жауапкершілігін ұйымдастырудың ерекшеліктерін ескере отырып, кәсіптік білім деңгейін, еңбек функцияларының, білімдері мен дағдыларының тізбесін нақтылай отырып, жұмыскерлерге арналған корпоративтік кәсіптік стандарттарды ішкі қолдану үшін әзірлей алады.

    2. Осы кәсіптік стандартта мынадай терминдер, анықтамалар мен қысқартулар қолданылады:

    1) бонитирлеу – тиісті сынып бере отырып, малдың асыл тұқымдық құндылығының деңгейін белгілер кешені бойынша (тұқымдылығы, өнімділік сапасы, экстерьерлік-конституциялық ерекшеліктері) бағалау жолымен анықтау;

    2) құлын – бір жасқа дейінгі жылқының төлі;

    3) құлындау – буаздылық кезеңінің құлын туумен аяқталуы;

    4) асыл тұқымды жылқылар – өнімділігі түріне, бағыты мен деңгейіне, тұқым стандартына жауап беретін, құжатпен расталған шығу тегі (асыл тұқымды мал мәртебесі немесе асыл тұқымдық куәлігі) бар таза тұқымды, жоғары сыныпты, өнімділігі жоғары мал;

    5) асыл тұқымды жылқы шаруашылығы – асыл тұқымды жұмыс жүйесімен қамтылған, генетикалық әлеуеті жоғары жылқыларды жаңғыртуға, оларды сақтауға және өсіруге бағытталған мал шаруашылығы саласы;

    6) жылқылардың толықтырушы төлі – өсімді молықтыру үшін іріктелген төл;

    7) жылқы шежіресі – асыл тұқымды малдың кемінде үш ұрпағының ата-енесі мен тегі туралы мәліметтер;

    8) қолдан шағылыстыру – жеке-жеке iрiктелiп алынған жылқыны маманның бақылауымен ұрықтандыру;

    9) тауарлық жылқылар – тауарлық өнімді өндіру үшін пайдаланылатын жылқылар;

    10) таза тұқымды өсіру жылқыларды – селекциялық және асыл тұқымдық жұмыста тектес тұқымды жылқыларды пайдалана отырып, осы тұқымға тән белгілерді топтастыру және типтеу мақсатында бір тұқымдағы (Жабе, Көшім, Мұғалжар типті қазақ жылқылары) асыл тұқымды жылқыларды өсіру;

    11) жылқы экстерьері – дене бітімін көзбен шолып қарау, бағалау, дене өлшемін өлшеу, өлшеу, суретке түсіру және т.б. арқылы анықталатын, өнімділік бағытын (сүтті, етті-сүтті) ескере отырып жеке мүсіндер бойынша жылқы бітімінің сыртқы пішіні;

    12) ат күтуші – жылқыларға күтім жасайтын және олардың күйіне жауап беретін жұмыскер;

    13) жылқы өсіруші – жылқы шаруашылығы маманы; жылқы өсірумен айналысатын адам.

    14) информалды білім беру – білім беру ұйымдарынан және білім беру қызметтерін ұсынатын ұйымдардан тыс күнделікті қызмет барысында алынатын және оқыту нәтижелерін растайтын құжатты беру сүйемелденбейтін білім беру түрі;

    15) формалды емес білім беру – оқыту орны, мерзімдері мен нысаны ескерілмей, білім беру қызметтерін ұсынатын ұйымдар жоспарланған, ұйымдастырған және жүзеге асыратын және оқыту нәтижелерін растаушы құжат беріле отырып жүргізілетін білім беру түрі;

    16) кәсіптік кіші топ – еңбек функцияларының тұтас жиынтығымен қалыптастырылған және олардың құзыреттерін орындау үшін қажетті саланың кәсіптік тобының бір бөлігі;

    17) кәсіптік топ – ортақ интеграциялық негізі бар және оларды орындау үшін еңбек функциялары мен құзыреттерінің ұқсас жиынтығын болжайтын саланың кәсіптік кіші топтарының жиынтығы;

    18) біліктілік – жұмыскердің нақты еңбек функцияларын сапалы орындауға дайындық дәрежесі;

    19) біліктілік деңгейі – күрделілік, еңбек әрекеттерінің стандарттылығы, жауапкершілік және дербестік параметрлері бойынша сараланатын қызметкердің жұмыскердің даярлық деңгейіне және құзыретіне қойылатын талаптардың жиынтығы;

    20) еңбек функциясы – еңбек процесінің бір немесе бірнеше міндеттерін шешуге бағытталған өзара байланысты әрекеттер жиынтығы;

    21) кәсiптiк стандарт – кәсіптік қызметтің нақты саласында біліктілік деңгейіне, құзыреттеріне, мазмұнына, сапасына және еңбек жағдайларына қойылатын талаптарды айқындайтын стандарт;

    22) кәсіп – арнайы даярлық нәтижесінде алынған және білім туралы тиісті құжаттармен расталатын белгілі бір білімді, іскерлікті және практикалық дағдыларды талап ететін адамның еңбек қызметінің негізгі қызметсабақтарының негізгі түрі;

    23) салалық біліктілік шеңбері – салада танылатын біліктілік деңгейлерінің құрылымдық сипаттамасы;

    24) ұлттық біліктілік шеңбері – салалық біліктілік шеңберлерін, кәсіптік стандарттарды әзірлеу үшін деңгейлердің, біліктіліктердің, жалпы кәсіптік құзыреттердің бірыңғай шкаласын айқындайды;

    25) машықтар – қызметті жүзеге асыру және міндеттерді шешу мақсатында білімді пайдалану және құзыреттілік таныту қабілеті (логикалық, интуитивтік, шығармашылық және практикалық ойлауды пайдалану);

    26) білім – оқу және жеке тәжірибесі арқылы ақпаратты меңгеру нәтижесі, оқу немесе жұмыс саласына қатысты фактілер, қағидаттар, теория мен практика жиынтығы, біліктіліктің міндетті түрде бағалануға тиіс бөлігі;

    27) құзыреттер – белгіленген біліктілік деңгейінің кәсіптік қызметінде міндеттерді орындауды қамтамасыз ететін субъекті қызметінің сапасы;

    28) тәжірибе – саналы қызмет, белгілі бір уақыт аралығында меңгерілген және тиімді пайдаланыла алатын білім және дағды.

    3. Осы кәсіптік стандартта мынадай қысқартулар қолданылады:

    1) ҚР – Қазақстан Республикасы;

    2) БТБА – Бірыңғай тарифтік-біліктілік анықтамасы;

    3) БА – Біліктілік анықтамасы;

    4) ББХСС – Білім берудің халықаралық стандартты сыныптауышы;

    5) КС – Кәсіптік стандарт;

    6) ҰБШ – Ұлттық біліктілік шеңбері;

    7) СБШ – Салалық біліктілік шеңбері;

    8) СБЖӨ – Сүтті бағыттағы жылқыларды өсіру.

    2-тарау. Кәсіптік стандарттың паспорты

    4. Кәсіптік стандарттың атауы: Сүтті бағыттағы жылқыларды өсіру

    5. Кәсіптік стандарттың коды: A043

    6. ЭҚЖЖ сәйкес секциясын, бөлімін, тобын, сыныбын және кіші сыныбын көрсету:

    A Ауыл, орман және балық шаруашылығы

    01 Өсімдік және мал шаруашылығы, аңшылық және осы салаларда қызметтер ұсыну

    01.4 Мал шаруашылығы

    01.43 Жылқыларды және басқа да жылқы тұқымдастарды көбейту

    01.43.1 Жылқыларды өсіру

    M Кәсіптік, ғылыми және техникалық қызмет

    72 Ғылыми зерттеулер және әзірлемелер

    72.1 Жаратылыстану мен техникалық ғылымдар саласындағы ғылыми зерттеулер мен эксперименттік әзірлемелер

    72.11 Биотехнологиялар саласындағы ғылыми зерттеулер мен эксперименттік әзірлемелер

    72.11.0 Биотехнологиялар саласындағы ғылыми зерттеулер мен эксперименттік әзірлемелер

    M Кәсіптік, ғылыми және техникалық қызмет

    75 Ветеринариялық қызмет

    75.0 Ветеринариялық қызмет

    75.00 Ветеринариялық қызмет

    75.00.0 Ветеринаиялық қызмет

    7. Кәсіптік стандарттың қысқаша сипаттамасы: Осы кәсіптік стандартқа туынды лауазымдар енгізілмеген: басшылардың орынбасарлары, аға, жетекші және бас мамандар, олардың міндеттері, білімдері, машықтары мен дағдылары базалық лауазымдар негізінде айқындалады және ұйымдағы штаттық нормативтер мен кестелер негізінде белгіленеді. Аға, жетекші және бас мамандардың қажетті жұмыс өтіліне қойылатын талаптар I біліктілік санатындағы мамандар үшін көзделген талаптармен салыстырғанда 2-3 жылға көбееді. Технологиялық процесті жүргізу кезінде жекелеген кәсіптердің біліктілігі төмен деңгейлеріндегі жұмыстардың сипаттамаларына сәйкес біліктілігі анағұрлым жоғары мамандардың басшылығымен жүргізіледі. Мұндай жағдайларда біліктілігі жоғары буын мамандар технологиялық процестерді жүргізуді немесе сол кәсіптің біліктілігі төмен буын мамандардың жекелеген жұмыстарды орындауын ұйымдастыра алады. Біліктіліктің неғұрлым төмен деңгейлерінің сипаттамаларында келтірілген жұмыстар біліктіліктің неғұрлым жоғары деңгейлерінің сипаттамаларында көрсетілмеуі мүмкін.

    «Білім» бөлімінде қамтылған теориялық және практикалық білімге қойылатын талаптармен қатар, жұмыскерлер: ішкі еңбек тәртібін, еңбек қауіпсіздігі және еңбекті қорғау, экологиялық, өнеркәсіптік қауіпсіздік жөніндегі тәртіп пен нормаларды, санитариялық-эпидемиологиялық талаптарды, жұмыс орнын ұтымды ұйымдастыру және ұстау тәртібін білуі тиіс.

    8. Кәсіптер карточкаларының тізбесі:

    1) Ат күтуші - СБШ-ның 1 деңгейі;

    2) Сүт өндірісінің зоотехнигі - СБШ-ның 4 деңгейі;

    3) Ветеринарлық фельдшер - СБШ-ның 4 деңгейі;

    4) Жылқы өсіруші - СБШ-ның 3 деңгейі;

    5) Мал шаруашылығы кешендерінің және фермалардың бригадирі - СБШ-ның 3 деңгейі;

    6) Бас зоотехник - СБШ-ның 6 деңгейі.

    3-тарау. Кәсіптер карточкалары

    9. «Ат кү­ту­ші» кә­сіп кар­точ­ка­сы
    Топ ко­ды:
    9211-2
    Қыз­мет ата­уы­ның ко­ды:
    9211-2-002
    Кә­сіп ата­уы:
    Ат кү­ту­ші
    СБШ бой­ын­ша бі­лік­ті­лік дең­гейі:
    1
    СБШ бой­ын­ша қо­сал­ғы бі­лік­ті­лік дең­гейі:
    БТ­БА, БА және бас­қа да үл­гі­лік бі­лік­ті­лік си­патта­ма­ла­ры бой­ын­ша бі­лік­ті­лік дең­гейі:
    «Жұ­мыстар мен жұ­мыс­шы кә­сіп­те­рі­нің бі­рың­ғай та­риф­тік-бі­лік­ті­лік анық­та­ма­лы­ғы (1-шы­ға­ры­лым)», Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы Пре­мьер-Ми­ни­стрі­нің орын­ба­са­ры – Ең­бек және ха­лық­ты әле­умет­тік қор­ғау ми­ни­стрі­нің 2023 жы­л­ғы 1 қыр­күй­ек­те­гі № 364 бұй­ры­ғы­мен бе­кі­ті­л­ген, Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы­ның Әді­лет ми­ни­стр­лі­гін­де 2023 жы­л­ғы 7 қыр­күй­ек­те № 33389 бо­лып тір­кел­ді.
    136-па­ра­граф. Жыл­қы­шы, 2-раз­ряд
    «Жұ­мыстар мен жұ­мыс­шы кә­сіп­те­рі­нің бі­рың­ғай та­риф­тік-бі­лік­ті­лік анық­та­ма­лы­ғы (1-шы­ға­ры­лым)» бе­кі­ті­л­ген Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы Пре­мьер-Ми­ни­стрі­нің орын­ба­са­ры – Ең­бек және ха­лық­ты әле­умет­тік қор­ғау ми­ни­стрі­нің 2023 жы­л­ғы 1 қыр­күй­ек­те­гі № 364 бұй­ры­ғы­мен бе­кі­ті­л­ген, Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы­ның Әді­лет ми­ни­стр­лі­гін­де 2023 жы­л­ғы 7 қыр­күй­ек­те № 33389 бо­лып тір­кел­ді.
    137-па­ра­граф. Жыл­қы­шы, 3-раз­ряд
    Кә­сіп­тік бі­лім дең­гейі:
    Бі­лім дең­гейі:
    -
    Ма­ман­дық:
    -
    Бі­лік­ті­лік:
    -
    Бі­лім дең­гейі:
    негіз­гі ор­та бі­лім
    Ма­ман­дық:
    -
    Бі­лік­ті­лік:
    -
    Жұ­мыс тә­жі­ри­бе­сіне қой­ы­ла­тын та­лап­тар:
    Жұ­мыс өті­ліне қой­ы­ла­тын та­лап­тар жоқ.
    Фор­мал­ды емес және ин­фор­мал­ды бі­лім­мен бай­ла­ныс:
    Нұс­қа­ма/ жұ­мыс ор­нын­да та­ғы­лым­да­ма­дан өту неме­се қы­сқа мер­зім­ді оқы­ту;
    Кә­сіп­тің бас­қа мүм­кін ата­у­ла­ры:
    6121-3-005 - Жыл­қы өсі­ру­ші
    Қыз­мет­тің негіз­гі мақ­са­ты:
    Жыл­қы­лар­ды өсі­ру, кү­тіп-ба­ғу және өсі­мін мо­лай­ту бой­ын­ша қо­сал­қы жұ­мыстар­ды орын­дау
    Ең­бек функ­ци­я­ла­ры­ның си­патта­ма­сы
    Ең­бек функ­ци­я­ла­ры­ның тіз­бе­сі:
    Мін­дет­ті ең­бек функ­ци­я­ла­ры:
    1. Та­бын­ды жыл­қы­лар мен төл­дер­ді кү­ту және кү­тіп-ба­ғу бой­ын­ша қо­сал­қы жұ­мыстар
    2. Бе­кі­ті­л­ген жыл­қы ба­сын азық­тан­ды­ру, су­а­ру, ба­ғу бой­ын­ша қо­сал­қы жұ­мыстар
    Қо­сым­ша ең­бек функ­ци­я­ла­ры:
    1-ең­бек функ­ци­я­сы:
    Та­бын­ды жыл­қы­лар мен төл­дер­ді кү­ту және кү­тіп-ба­ғу бой­ын­ша қо­сал­қы жұ­мыстар
    1-дағ­ды:
    Би­е­лер­ді, тұқым­дық ай­ғыр­лар­ды, то­лық­ты­ру­шы төл­дер мен құлын­дар­ды кү­тіп-ба­ғу­дың тех­но­ло­ги­я­сын және про­грес­сив­ті әді­сте­рін сақ­тау
    Ма­шық­тар:
    2-раз­ряд­қа ар­нал­ған ма­шық­тар
    1. Жыл­қы­лар­ға, қа­шыр­лар­ға, өгіз­дер­ге және бас­қа да жүк тар­та­тын жа­ну­ар­лар­ға кү­тім жа­сау.
    2. Ат қо­ра­лар­ды са­ни­тар­лық та­за­лау (жи­нау және дез­ин­фек­ци­я­лау) жұ­мыста­рын орын­дау.
    3. Жүк тар­та­тын жа­ну­ар­лар­ды азық­тан­ды­ру, су­а­ру және та­за­лау.
    4. Жа­ну­ар­лар­ды жү­ру­ге дай­ын­дау, ар­ба­ға же­гу және ағы­ту.
    5. Же­гу құ­рал­да­рын ұсақ жөн­деу және бей­ім­деу.
    6. Көк­тем-жаз мез­гі­лін­де жүк тар­та­тын жа­ну­ар­лар­ды өрі­с­ке шы­ға­ру.
    7. Ат қо­ра­ны та­за­лау және көң­ді шы­ға­ру.
    3-раз­ряд­қа ар­нал­ған ма­шық­тар
    1. Жа­ну­ар­лар­ға ар­нал­ған жем­ді дай­ын­дау және азық­тан­ды­ру мен су­а­ру тәр­ті­бін бел­гі­леу.
    2. Жүк тар­та­тын жа­ну­ар­лар­ды ве­те­ри­нар­лық қа­рап-тек­се­ру мен ем­де­у­ге қа­ты­су.
    3. Мал ау­ру­ла­ры ке­зін­де ал­ғаш­қы кө­мек көр­се­ту және ве­те­ри­нар дә­рі­гер­дің нұс­қа­уы­мен азық­тан­ды­ру ра­ци­о­нын жа­сау. 4. Фу­раж­ды қа­был­дау, бе­ру және есеп­ке алу.
    5. Жүк тар­та­тын жа­ну­ар­лар­дың жұ­мысын есеп­ке алу.
    6. Ер-тұр­ман және же­гу құ­рал­да­рын сақ­тау және жөн­деу.
    7. Ат қо­ра­ны та­за­лау және көң­ді шы­ға­ру.
    Бі­лім­дер:
    2-раз­ряд­қа ар­нал­ған бі­лім­дер
    1. Жүк тар­та­тын жа­ну­ар­лар­ға кү­тім жа­сау негіз­де­рі және олар­ды кү­тіп-ба­ғу тәр­ті­бі.
    2. Жа­ну­ар­лар­ды же­гу және ағы­ту тех­но­ло­ги­я­ла­ры мен әді­сте­рі.
    3. Жыл­қы­лар­ды қай­та та­ға­лау мер­зім­де­рі мен ерекше­лік­те­рі.
    4. Же­гу құ­рал­да­рын сақ­тау, кү­тім жа­сау және қыз­мет мер­зі­мін ұзар­ту қа­ғи­да­ла­ры.
    3-раз­ряд­қа ар­нал­ған бі­лім­дер
    1. Ра­ци­о­нал­ды азық­тан­ды­ру негіз­де­рі және жем түр­ле­рі­нің жік­те­луі.
    2. Ат қо­ра­лар­ды ұста­у­ға қой­ы­ла­тын са­ни­тар­лық-ги­ги­е­на­лық та­лап­тар.
    3. Негіз­гі ве­те­ри­на­ри­я­лық бі­лім­дер және ау­ру­лар­дың ал­дын алу.
    4. Жем дай­ын­дау мен бе­ру­дің ме­ха­ни­ка­лан­ды­ры­л­ған әді­сте­рі.
    5. Фу­раж­ды, ин­вен­тарь­ды, же­гу құ­рал­да­рын есеп­ке алу және жүк тар­та­тын жа­ну­ар­лар­дың жұ­мысын ба­қы­лау қа­ғи­да­ла­ры.
    6. Же­гу құ­рал­да­рын сақ­тау, кү­тім жа­сау және қыз­мет мер­зі­мін ұзар­ту қа­ғи­да­ла­ры.
    Дағ­ды­ны та­ну мүм­кін­ді­гі:
    Та­лап етіл­мей­ді
    2-дағ­ды:
    Әр түр­лі өнім­ді­лік ба­ғы­тын­да­ғы төл­ді кү­тіп-кү­тіп-ба­ғу және өсі­ру тех­но­ло­ги­я­сы­ның ерекше­лік­те­рін сақ­тау
    Ма­шық­тар:
    2-раз­ряд­қа ар­нал­ған ма­шық­тар
    1. Құлын­да­ту және төл­ді ене­сі­нен ай­ы­ру ке­зе­ңін­де өсі­ру тех­но­ло­ги­я­ла­рын сақ­тау.
    2. Төл­ге кү­тім жа­са­у­ға кө­мек көр­се­ту, со­ның ішін­де азық­тан­ды­ру және та­за­лау жұ­мыста­рын орын­дау.
    3. Төл­ді кү­тіп-ба­ғу­ға қа­жет­ті оң­тай­лы жағ­дай­лар­ды (тем­пе­ра­ту­ра, та­за­лық, жа­рық­тан­ды­ру) қам­та­ма­сыз ету.
    4. Би­е­лер­ге қа­ра­пай­ым кү­тім жұ­мыста­рын орын­дау.
    5. Төл мен бие та­бы­ны­на көр­се­ті­л­ген кү­тім бой­ын­ша ба­стап­қы құ­жат­тар­ды жүр­гі­зу.
    3-раз­ряд­қа ар­нал­ған ма­шық­тар
    1. Құлын­да­ту және төл­ді ене­сін еміп жүр­ген ке­зе­ңін­де өсі­ру тех­но­ло­ги­я­ла­ры­ның орын­да­луын ба­қы­лау және қам­та­ма­сыз ету.
    2. Ма­ман­дар­дың же­тек­ші­лі­гі­мен би­е­лер­ді босан­ды­ру­ға кө­мек көр­се­ту және қа­ты­су.
    3. Төл­ді жай­ы­лым­ға шы­ға­ру мен бор­да­қы­ла­уды ұй­ым­да­сты­ру, азық­тан­ды­ру және кү­тім нор­ма­ла­рын ес­ке­ре оты­рып жүр­гі­зу.
    4. Төл­дің са­улы­ғын сақ­тау бой­ын­ша ал­дын алу ша­ра­ла­рын жү­зе­ге асы­ру.
    5. Төл­ді кү­тіп-ба­ғу және өсі­ру жағ­дай­ла­ры­на есеп жүр­гі­зу және тал­дау жа­сау ар­қы­лы өнім­ді­лік­ті арт­ты­ру.
    Бі­лім­дер:
    2-раз­ряд­қа ар­нал­ған бі­лім­дер
    1. Құлын­да­ту және төл­дің ене­сін еміп жүр­ген ке­зе­ңін­де­гі кү­тім тех­но­ло­ги­я­сы­ның негіз­де­рі.
    2. Төл­ді азық­тан­ды­ру және су­а­ру қа­ғи­да­ла­ры.
    3. Са­ни­та­ри­я­лық және ги­ги­е­на­лық жағ­дай­лар­ды сақ­та­удың ма­ңы­зды­лы­ғы.
    4. Төл­дің са­улы­ғы мен қа­лып­ты да­муы­ның негіз­гі бел­гі­ле­рі.
    5. Бие та­бы­ны­на кү­тім жа­са­удың ба­стап­қы әді­сте­рі.
    3-раз­ряд­қа ар­нал­ған бі­лім­дер
    1. Құлын­да­ту және төл­ді өсі­ру тех­но­ло­ги­я­ла­ры (құлын еміп жүр­ген ке­зе­ңін­де және ене­сі­нен ай­ыр­ған ке­зең­дер­де).
    2. Құлын­дау ке­зін­де би­е­ге кө­мек көр­се­ту ерекше­лік­те­рі.
    3. Төл­дің өнім­ді­лі­гін арт­ты­ру мақ­са­тын­да жай­ы­лым мен бор­да­қы­ла­уды ұй­ым­да­сты­ру қа­ғи­да­ла­ры.
    4. Төл ау­ру­ла­ры­ның ал­дын алу және ба­қы­лау әді­сте­рі.
    5. Өсі­ру нәти­же­ле­рін жақ­сар­ту үшін кү­тіп-ба­ғу жағ­дай­ла­рын есеп­ке алу және тал­дау жүр­гі­зу.
    Дағ­ды­ны та­ну мүм­кін­ді­гі:
    Та­лап етіл­мей­ді
    2-ең­бек функ­ци­я­сы:
    Бе­кі­ті­л­ген жыл­қы ба­сын азық­тан­ды­ру, су­а­ру, ба­ғу бой­ын­ша қо­сал­қы жұ­мыстар
    1-дағ­ды:
    Ере­сек жыл­қы­лар мен төл­дер­ді азық­тан­ды­ру тех­но­ло­ги­я­сын сақ­тау
    Ма­шық­тар:
    2-раз­ряд­қа ар­нал­ған ма­шық­тар
    1. Ере­сек жыл­қы­лар мен төл­дер­ді азық­тан­ды­ру бой­ын­ша қа­ра­пай­ым жұ­мыстар­ды орын­дау.
    2. Бел­гі­лен­ген кесте­ге сәй­кес азық­тан­ды­ру ре­жи­мін сақ­тау.
    3. Азық­ты уақ­ты­лы жет­кі­зу­ді қам­та­ма­сыз ету.
    3-раз­ряд­қа ар­нал­ған ма­шық­тар
    1. Жыл­қы­лар­ды жы­ны­сы мен жа­сы­на қа­рай топ­тар­ға бө­лу, олар­дың ерекше­лік­те­рін ес­ке­ре оты­рып жи­нақ­тау.
    2. Ере­сек жыл­қы­лар мен төл­дер­ді азық­тан­ды­ру тех­но­ло­ги­я­сы­ның сақ­та­луын ба­қы­лау.
    3. Азық са­па­сын ба­ға­лап, сәй­кес­сіз­дік­тер ту­ра­лы ха­бар­лау.
    Бі­лім­дер:
    2-раз­ряд­қа ар­нал­ған бі­лім­дер
    1. Жыл­қы­лар­ды азық­тан­ды­ру негіз­де­рі.
    2. Ере­сек жа­ну­ар­лар мен төл­дер­ге ар­нал­ған азық­тан­ды­ру ре­жи­мі мен нор­ма­ла­ры.
    3. Азық­тың негіз­гі түр­ле­рі және олар­дың мақ­са­ты.
    3-раз­ряд­қа ар­нал­ған бі­лім­дер
    1. Жы­ны­сы мен жа­сы­на қа­рай жыл­қы­лар­дың био­ло­ги­я­лық және фи­зио­ло­ги­я­лық ерекше­лік­те­рі.
    2. Жа­ну­ар­лар­дың жа­сы мен күй­іне бай­ла­ны­сты азық­тан­ды­ру тех­но­ло­ги­я­сы­ның ерекше­лік­те­рі.
    3. Азық са­па­сын ба­қы­лау және азық­тан­ды­ру ре­жи­мін сақ­тау негіз­де­рі.
    Дағ­ды­ны та­ну мүм­кін­ді­гі:
    Та­лап етіл­мей­ді
    2-дағ­ды:
    Ере­сек жыл­қы­лар мен төл­дер­ді су­а­ру және ба­ғу тех­но­ло­ги­я­сын сақ­тау
    Ма­шық­тар:
    2-раз­ряд­қа ар­нал­ған ма­шық­тар
    1. Көк­тем­гі және жаз­ғы жай­ы­лым жағ­дай­ла­рын­да ере­сек жыл­қы­лар мен төл­дер­ге кү­тім жа­сау тех­но­ло­ги­я­сын сақ­тау. 2. Ере­сек жыл­қы­лар мен төл­дер­ге су­а­ру ұй­ым­да­сты­ру.
    3. Жай­ы­лым­да­ғы жа­ну­ар­лар­дың жағ­дай­ы­на ба­стап­қы ба­қы­лау жүр­гі­зу.
    3-раз­ряд­қа ар­нал­ған ма­шық­тар
    1. Көк­тем­гі, жаз­ғы, күз­гі және қы­сқы жай­ы­лым жағ­дай­ла­рын­да ере­сек жыл­қы­лар мен төл­дер­ге кү­тім жа­сау тех­но­ло­ги­я­сын сақ­тау.
    2. Ере­сек жыл­қы­лар мен төл­дер­ге су­а­ру ұй­ым­да­сты­ру және су қо­ры­ның сақ­тық қо­рын құ­ру.
    3. Жай­ы­лым жағ­дай­ын ба­қы­лау және қа­жет болған жағ­дай­да оны қал­пы­на кел­ті­ру ша­ра­ла­рын қа­был­дау.
    Бі­лім­дер:
    2-раз­ряд­қа ар­нал­ған бі­лім­дер
    1. Көк­тем­гі және жаз­ғы жай­ы­лым­дар­да жыл­қы­лар­ды кү­тіп-ба­ғу мен кү­тіп-ба­ғу­дың ерекше­лік­те­рі.
    2. Ере­сек жыл­қы­лар мен төл­дер­дің тәу­лік­тік су тұ­ты­ну нор­ма­ла­ры.
    3. Жай­ы­лым ке­зін­де­гі ве­те­ри­на­ри­я­лық кү­тім мен ал­дын алу­дың негіз­де­рі.
    3-раз­ряд­қа ар­нал­ған бі­лім­дер
    1. Жыл­дың әр мау­сы­мын­да жай­ы­лым­да жыл­қы­лар­ды ұстау мен кү­тіп-ба­ғу­дың ерекше­лік­те­рі.
    2. Тәу­лік­тік су тұ­ты­ну нор­ма­ла­ры және су­дың сақ­тық қо­рын жа­сау тех­но­ло­ги­я­сы.
    3. Кли­мат­тық жағ­дай­лар­дың жай­ы­лым жағ­дай­ы­на және жа­ну­ар­лар­ды су­мен қам­та­ма­сыз ету­ге әсе­рі.
    Дағ­ды­ны та­ну мүм­кін­ді­гі:
    Та­лап етіл­мей­ді
    Же­ке құ­зы­рет­тер­ге қой­ы­ла­тын та­лап­тар:
    Жа­у­ап­кер­ші­лік
    Ұқып­ты­лық
    Күй­зе­ліс­ке тұ­рақ­ты­лық
    Шы­дам­ды­лық
    Ко­ман­да­да жұ­мыс іс­тей бі­лу
    Сы­пай­ы­лық
    Мей­і­рім­ді­лік
    Тех­ни­ка­лық ре­гла­мент­тер мен ұлт­тық стан­дарт­тар­дың ті­зі­мі:
    1. Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы­ның Ең­бек ко­дек­сі 2015 жы­л­ғы 23 қа­ра­ша­да­ғы № 414-V ҚРЗ.
    2. «Ве­те­ри­на­рия ту­ра­лы» Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы­ның 2002 жы­л­ғы 10 шіл­де­де­гі № 339-II За­ңы.
    3. «Жа­ну­ар­лар дү­ни­е­сін қор­ғау, өсі­мін мо­лай­ту және пай­да­ла­ну ту­ра­лы» Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы­ның 2004 жы­л­ғы 9 шіл­де­де­гі № 593-II За­ңы.
    4. «Сы­бай­лас жем­қор­лық­қа қар­сы іс-қи­мыл ту­ра­лы» 2015 жы­л­ғы 18 қа­ра­ша­да­ғы № 410-V ҚРЗ Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы­ның За­ңы.
    5. «Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сын­да­ғы тіл ту­ра­лы» 1997 жы­л­ғы 11 шіл­де­де­гі № 151-I ҚРЗ Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы­ның За­ңы
    6. «Жа­ну­ар­лар­ды өсі­ру­ді, өт­кі­зу­ді жү­зе­ге асы­ра­тын өн­ді­ріс объ­ек­ті­ле­ріне қой­ы­ла­тын ве­те­ри­на­ри­я­лық (ве­те­ри­на­ри­я­лық-са­ни­та­ри­я­лық) та­лап­тар­ды бе­кі­ту ту­ра­лы» Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы Ауыл ша­ру­а­шы­лы­ғы ми­ни­стрі­нің м.а. 2015 жы­л­ғы 29 ма­мыр­да­ғы № 7-1/498 бұй­ры­ғы. ҚР ӘМ 2015 жы­л­ғы 4 та­мы­зда № 11837 бо­лып тір­кел­ді.
    7. «Жа­ну­ар­лар­ды ка­ран­т­ин­деу қа­ғи­да­ла­рын бе­кі­ту ту­ра­лы» Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы Ауыл ша­ру­а­шы­лы­ғы ми­ни­стрі­нің 2014 жы­л­ғы 30 жел­тоқ­сан­да­ғы № 7-1 / 700 бұй­ры­ғы, ҚР ӘМ 2025 жы­л­ғы 6 ақ­пан­да № 35708 бо­лып тір­кел­ді.
    8. «Жа­ну­ар­лар­мен жұ­мыс іс­теу қа­ғи­да­ла­рын бе­кі­ту ту­ра­лы» Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы Ауыл ша­ру­а­шы­лы­ғы ми­ни­стрі­нің 2019 жы­л­ғы 17 мау­сым­да­ғы № 239 бұй­ры­ғы. ҚР ӘМ 2019 жы­л­ғы 28 мау­сым­да №18917 бо­лып тір­кел­ді.
    СБШ шең­бе­рін­де бас­қа кә­сіп­тер­мен бай­ла­ныс:
    СБШ дең­гейі:
    Кә­сіп ата­уы:
    2
    Ша­бын­дық
    10. «Сүт өн­ді­рі­сі­нің зоо­тех­ни­гі» кә­сіп кар­точ­ка­сы
    Топ ко­ды:
    3142-0
    Қыз­мет ата­уы­ның ко­ды:
    3142-0-009
    Кә­сіп ата­уы:
    Сүт өн­ді­рі­сі­нің зоо­тех­ни­гі
    СБШ бой­ын­ша бі­лік­ті­лік дең­гейі:
    4
    СБШ бой­ын­ша қо­сал­ғы бі­лік­ті­лік дең­гейі:
    БТ­БА, БА және бас­қа да үл­гі­лік бі­лік­ті­лік си­патта­ма­ла­ры бой­ын­ша бі­лік­ті­лік дең­гейі:
    «Ауыл ша­ру­а­шы­лы­ғы ұй­ым­да­ры­ның бас­шы­ла­ры және ма­ман­да­ры ла­у­а­зым­да­ры­ның үл­гі­лік бі­лік­ті­лік си­патта­ма­ла­рын бе­кі­ту ту­ра­лы», Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы Ауыл ша­ру­а­шы­лы­ғы ми­ни­стрі­нің 2019 жы­л­ғы 21 та­мы­зда­ғы № 307 бұй­ры­ғы­мен бе­кі­ті­л­ген, Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы­ның Әді­лет ми­ни­стр­лі­гін­де 2019 жы­л­ғы 22 та­мы­зда № 19280 бо­лып тір­кел­ді.
    15-па­ра­граф. Зоо­тех­ник
    Кә­сіп­тік бі­лім дең­гейі:
    Бі­лім дең­гейі:
    ТжКБ (ор­та буын ма­ма­ны)
    Ма­ман­дық:
    Зоо­тех­ния
    Бі­лік­ті­лік:
    Жұ­мыс тә­жі­ри­бе­сіне қой­ы­ла­тын та­лап­тар:
    І са­нат­ты зоо­тех­ник: жо­ға­ры бі­лім (ба­ка­лавр, ма­ги­стра­ту­ра, фи­ло­со­фия док­то­ры РhD, бей­і­ні бой­ын­ша док­тор) мал ша­ру­а­шы­лы­ғы ве­те­ри­на­рия ба­ғыт­та­ры бой­ын­ша және ІІ са­нат­ты зоо­тех­ник ла­у­а­зы­мын­да­ғы жұ­мыс өті­лі 3 жыл­дан кем емес;
    ІІ са­нат­ты зоо­тех­ник: жо­ға­ры бі­лім (ба­ка­лавр, ма­ги­стра­ту­ра, фи­ло­со­фия док­то­ры РhD, бей­і­ні бой­ын­ша док­тор) мал ша­ру­а­шы­лы­ғы ве­те­ри­на­рия ба­ғыт­та­ры бой­ын­ша және са­на­ты жоқ зоо­тех­ник ла­у­а­зы­мын­да­ғы жұ­мыс өті­лі 3 жыл­дан кем емес неме­се (зоо­тех­ния) ма­манды­ғы бой­ын­ша тех­ни­ка­лық және кә­сіп­тік (ар­на­у­лы ор­та, ор­та кә­сіп­тік) зоо­тех­ния ма­манды­ғы бой­ын­ша бі­лім және са­на­ты жоқ зоо­тех­ник ла­у­а­зы­мын­да­ғы жұ­мыс өті­лі 5 жыл­дан кем емес;
    Са­на­ты жоқ зоо­тех­ник: жо­ға­ры бі­лім (ба­ка­лавр, ма­ги­стра­ту­ра, фи­ло­со­фия док­то­ры РhD, бей­і­ні бой­ын­ша док­тор) мал ша­ру­а­шы­лы­ғы ве­те­ри­на­рия ба­ғыт­та­ры бой­ын­ша неме­се зоо­тех­ния ма­манды­ғы бой­ын­ша тех­ни­ка­лық және кә­сіп­тік (ар­на­у­лы ор­та, ор­та кә­сіп­тік) бі­лім, жұ­мыс өті­ліне та­лап қой­ыл­май­ды.
    Фор­мал­ды емес және ин­фор­мал­ды бі­лім­мен бай­ла­ныс:
    Нұс­қа­ма/ жұ­мыс ор­нын­да та­ғы­лым­да­ма­дан өту неме­се қы­сқа мер­зім­ді оқы­ту;
    Кә­сіп­тің бас­қа мүм­кін ата­у­ла­ры:
    3142-0-010 - Бө­лім­ше (ке­шен, ауыл ша­ру­а­шы­лы­ғы учас­ке­сі, фер­ма) зоо­тех­ни­гі
    Қыз­мет­тің негіз­гі мақ­са­ты:
    Сүт­ті өнім­ді­лік ба­ғы­тын­да­ғы жыл­қы­лар­ды өсі­ру бой­ын­ша ұй­ым­да­сты­ру­шы­лық-тех­но­ло­ги­я­лық же­тек­ші­лік­ті жү­зе­ге асы­ру
    Ең­бек функ­ци­я­ла­ры­ның си­патта­ма­сы
    Ең­бек функ­ци­я­ла­ры­ның тіз­бе­сі:
    Мін­дет­ті ең­бек функ­ци­я­ла­ры:
    1. Асыл тұқым­ды жыл­қы ша­ру­а­шы­лы­ғын­да­ғы өн­ді­рі­стік про­це­стер­ді жос­пар­лау, ұй­ым­да­сты­ру
    2. Өнім­ді жыл­қы ша­ру­а­шы­лы­ғын­да­ғы өн­ді­рі­стік про­це­стер­ді жос­пар­лау, ұй­ым­да­сты­ру
    Қо­сым­ша ең­бек функ­ци­я­ла­ры:
    1-ең­бек функ­ци­я­сы:
    Асыл тұқым­ды жыл­қы ша­ру­а­шы­лы­ғын­да­ғы өн­ді­рі­стік про­це­стер­ді жос­пар­лау, ұй­ым­да­сты­ру
    1-дағ­ды:
    Асыл тұқым­ды жыл­қы ша­ру­а­шы­лы­ғын­да­ғы өнім­ді­лік көр­сет­кіш­те­рін анық­тау
    Ма­шық­тар:
    1. Бел­гі­лен­ген өл­шем­шар­ттар бой­ын­ша асыл тұқым­ды жыл­қы­лар­дың өнім­ді­лік көр­сет­кіш­те­рін ба­ға­лау.
    2. Зоо­тех­ни­ка­лық есеп де­ректе­рін тал­дап, өнім­ді­лік бел­гі­ле­рі бой­ын­ша ірік­теу жүр­гі­зу.
    3. Жас ұр­пақ­тың ре­про­дук­ци­я­сын және сақ­та­луын арт­ты­ру­ға ба­ғыт­тал­ған ша­ра­лар­ды әзір­леу.
    4. Асыл тұқым­ды ұр­пақ­тың та­мақ­та­ну және кү­тіп-ба­ғу нор­ма­ла­ры­ның сақ­та­луын ба­қы­лау.
    5. Өнім­ді­лік нәти­же­ле­рі бой­ын­ша ана­ли­ти­ка­лық есеп­тер дай­ын­дау.
    Бі­лім­дер:
    1. Асыл тұқым­ды жыл­қы­лар­дың өнім­ді­лік пен ең­бек қа­си­ет­те­рі­нің көр­сет­кіш­те­рі.
    2. Мұ­ра­лық қа­си­ет­тер мен өнім­ді бел­гі­лер­ді ба­ға­лау әді­сте­рі.
    3. Асыл тұқым­ды жыл­қы­лар­ды та­мақ­тан­ды­ру, кү­тіп-ба­ғу және өсі­ру нор­ма­ла­ры.
    4. Асыл тұқым­ды жыл­қы ша­ру­а­шы­лы­ғын­да зоо­тех­ни­ка­лық құ­жат­та­ма жүр­гі­зу қа­ғи­да­ла­ры.
    5. Асыл тұқым­дық іс негіз­де­рі, бо­ни­тир­леу, та­бын­дар­ды қа­лып­та­сты­ру.
    Дағ­ды­ны та­ну мүм­кін­ді­гі:
    Та­лап етіл­мей­ді
    2-дағ­ды:
    Асыл тұқым­ды жыл­қы ша­ру­а­шы­лы­ғын­да зоо­тех­ни­ка­лық және асыл­дан­ды­ру есе­бін жүр­гі­зу бой­ын­ша жұ­мыстар­ды орын­дау
    Ма­шық­тар:
    1. Асыл тұқым­ды жыл­қы­лар­ды өсі­ру, пай­да­ла­ну және ре­про­дук­ция бой­ын­ша ба­стап­қы зоо­тех­ни­ка­лық құ­жат­та­ма­ны жүр­гі­зу.
    2. Жыл­қы­лар­дың өнім­ді­лі­гі, ден­са­улық жағ­дайы, ре­про­дук­ци­я­сы және шы­ғу те­гін есеп­ке алу.
    3. Зоо­тех­ни­ка­лық нор­ма­лар­ға сәй­кес асыл тұқым­ды жыл­қы­лар бой­ын­ша де­ректер ба­за­сын қа­лып­та­сты­ру және жа­ңар­ту.
    4. Бел­гі­лен­ген фор­ма­лар бой­ын­ша есеп­тік құ­жат­та­ма­ны уақ­ты­лы дай­ын­дау.
    5. Есеп жүр­гі­зу­де за­ма­на­уи цифр­лық құ­рал­дар мен бағ­дар­ла­ма­лық қам­та­ма­сыз ету­ді пай­да­ла­ну.
    Бі­лім­дер:
    1. Жыл­қы ша­руа­сын­да­ғы асыл тұқым­дық жұ­мыс негіз­де­рі, жа­ну­ар­лар­ды тұқым­дық және өнім­ді­лік бел­гі­ле­рі бой­ын­ша ба­ға­лау және ірік­теу әді­сте­рі.
    2. Асыл тұқым­дық және зоо­тех­ни­ка­лық есеп жүр­гі­зу­ді рет­тей­тін нор­ма­тив­тік-құқық­тық ак­ті­лер мен нұс­қа­улық­тар.
    3. Зоо­тех­ни­ка­лық есеп фор­ма­ла­ры және олар­ды тол­ты­ру қа­ғи­да­ла­ры.
    4. Жыл­қы­лар­ды сәй­кестен­ді­ру, тір­кеу және есеп­ке алу жүй­е­сі.
    5. Фер­ма­лар мен мем­ле­кет­тік за­уыт­тық ат қо­ра­лар­да асыл тұқым­дық құ­жат­та­ма­ны жүр­гі­зу жұ­мыста­рын ұй­ым­да­сты­ру тәр­ті­бі.
    Дағ­ды­ны та­ну мүм­кін­ді­гі:
    Та­лап етіл­мей­ді
    2-ең­бек функ­ци­я­сы:
    Өнім­ді жыл­қы ша­ру­а­шы­лы­ғын­да­ғы өн­ді­рі­стік про­це­стер­ді жос­пар­лау, ұй­ым­да­сты­ру
    1-дағ­ды:
    Өнім­ді жыл­қы ша­ру­а­шы­лы­ғын­да­ғы өнім­ді­лік көр­сет­кіш­те­рін анық­тау
    Ма­шық­тар:
    1. Әр жа­стық-жы­ны­стық топ бой­ын­ша өнім­ді­лік көр­сет­кіш­те­рін (се­мір­ту, ті­рі мас­са, ре­про­дук­ция және т.б.) тал­дау жүр­гі­зу.
    2. Бор­да­қы­лау дең­гей­ін, ті­рі мас­са өсі­мін, жа­ну­ар­лар­дың сақ­та­лу және пай­да­ла­ну дең­гей­ін анық­тау.
    3. Өнім­ді­лік­ті ба­ға­лау үшін нор­ма­тив­тік де­ректер мен өн­ді­рі­стік есеп­тер­ді пай­да­ла­ну.
    4. Өнім­ді­лік көр­сет­кіш­те­ріне сәй­кес жыл­қы­лар­ды ірік­теу және бо­ни­тир­леу жүр­гі­зу.
    5. Мә­лі­мет­тер тал­дау негі­зін­де өнім­ді­лік қа­си­ет­те­рін жақ­сар­ту бой­ын­ша ұсы­ны­стар әзір­леу.
    Бі­лім­дер:
    1. Ет, сүт және ара­лас ба­ғыт­та­ғы жыл­қы ша­руа­сынд­да­ғы өнім­ді­лік нор­ма­тив­те­рі.
    2. Жыл­қы­лар­дың өнім­ді­лі­гін және өсу­ін ба­ға­лау әді­сте­рі.
    3. Өнім­ді ба­ғыт­та­ғы жыл­қы­лар­ды кү­тіп-ба­ғу және та­мақ­тан­ды­ру тех­но­ло­ги­я­сы­ның негіз­де­рі.
    4. Ша­ру­а­шы­лық қыз­ме­ті­нің нәти­же­ле­рі бой­ын­ша есеп және тал­дау фор­ма­ла­ры.
    5. Өнім­ді мал ба­сы­на ве­те­ри­на­ри­я­лық-са­ни­та­ри­я­лық та­лап­тар.
    Дағ­ды­ны та­ну мүм­кін­ді­гі:
    Та­лап етіл­мей­ді
    2-дағ­ды:
    Өнім­ді жыл­қы ша­ру­а­шы­лы­ғын­да зоо­тех­ни­ка­лық және асыл­дан­ды­ру есе­бін жүр­гі­зу бой­ын­ша жұ­мыстар­ды орын­дау
    Ма­шық­тар:
    1. Ба­стап­қы зоо­тех­ни­ка­лық құ­жат­тар­ды рә­сім­деу (мал ба­сын, жем­дік қор­ды, өнім­ді­лік­ті есеп­ке алу жур­нал­да­ры және т.б.).
    2. Асыл тұқым­дық кар­точ­ка­лар­ды, шық­қан те­гі ту­ра­лы кар­та­лар­ды және ірік­теу, ша­ғы­лы­сты­ру, төл алу ак­ті­ле­рін жүр­гі­зу.
    3. Жа­ну­ар­лар­ды иден­ти­фи­ка­ци­я­лау (таң­ба ба­су, чип­теу, сыр­ға­лау т.б.) жүр­гі­зу.
    4. Жа­ну­ар­лар­дың өсі­мін мо­лай­ту, өнім­ді­лі­гі және қоз­ға­лы­сы ту­ра­лы де­ректер­ді жүй­е­леу.
    5. Мал ба­сы және ша­ру­а­шы­лық қыз­ме­ті­нің нәти­же­ле­рі бой­ын­ша есеп­тік ма­те­ри­ал­дар дай­ын­дау.
    Бі­лім­дер:
    1. Зоо­тех­ни­ка­лық және асыл тұқым­дық есеп­ке алу­ды жүр­гі­зу ны­сан­да­ры мен қа­ғи­да­ла­ры.
    2. Өнім­ді жыл­қы ша­ру­а­шы­лы­ғын­да жа­ну­ар­лар­ды иден­ти­фи­ка­ци­я­лау та­лап­та­ры.
    3. Мал ша­ру­а­шы­лы­ғын­да есеп және есеп­ті­лік бой­ын­ша нор­ма­тив­тік құ­жат­тар.
    4. Өнім­ді мал ба­сы­мен асыл­дан­ды­ру жұ­мысты ұй­ым­да­сты­ру прин­ципте­рі.
    5. Сан­дық де­ректер ба­за­ла­ры және ар­найы есеп бағ­дар­ла­ма­ла­ры­мен жұ­мыс негіз­де­рі.
    Дағ­ды­ны та­ну мүм­кін­ді­гі:
    Та­лап етіл­мей­ді
    Же­ке құ­зы­рет­тер­ге қой­ы­ла­тын та­лап­тар:
    Ко­ман­да­да жұ­мыс іс­тей бі­лу
    Ана­ли­ти­ка­лық ой­лау
    Сы­пай­ы­лық
    Мей­і­рім­ді­лік
    Тө­зім­ді­лік пен ең­бек­сүй­гіш­тік
    Ба­ста­ма­шы­лық
    Тех­ни­ка­лық ре­гла­мент­тер мен ұлт­тық стан­дарт­тар­дың ті­зі­мі:
    1. Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы­ның Ең­бек ко­дек­сі 2015 жы­л­ғы 23 қа­ра­ша­да­ғы № 414-V ҚРЗ.
    2. «Ве­те­ри­на­рия ту­ра­лы» Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы­ның 2002 жы­л­ғы 10 шіл­де­де­гі № 339-II За­ңы.
    3. «Жа­ну­ар­лар дү­ни­е­сін қор­ғау, өсі­мін мо­лай­ту және пай­да­ла­ну ту­ра­лы» Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы­ның 2004 жы­л­ғы 9 шіл­де­де­гі № 593-II За­ңы.
    4. «Сы­бай­лас жем­қор­лық­қа қар­сы іс-қи­мыл ту­ра­лы» 2015 жы­л­ғы 18 қа­ра­ша­да­ғы № 410-V ҚРЗ Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы­ның За­ңы.
    5. «Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сын­да­ғы тіл ту­ра­лы» 1997 жы­л­ғы 11 шіл­де­де­гі № 151-I ҚРЗ Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы­ның За­ңы
    6. «Жа­ну­ар­лар­ды өсі­ру­ді, өт­кі­зу­ді жү­зе­ге асы­ра­тын өн­ді­ріс объ­ек­ті­ле­ріне қой­ы­ла­тын ве­те­ри­на­ри­я­лық (ве­те­ри­на­ри­я­лық-са­ни­та­ри­я­лық) та­лап­тар­ды бе­кі­ту ту­ра­лы» Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы Ауыл ша­ру­а­шы­лы­ғы ми­ни­стрі­нің м.а. 2015 жы­л­ғы 29 ма­мыр­да­ғы № 7-1/498 бұй­ры­ғы. ҚР ӘМ 2015 жы­л­ғы 4 та­мы­зда № 11837 бо­лып тір­кел­ді.
    7. «Жа­ну­ар­лар­ды ка­ран­т­ин­деу қа­ғи­да­ла­рын бе­кі­ту ту­ра­лы» Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы Ауыл ша­ру­а­шы­лы­ғы ми­ни­стрі­нің 2014 жы­л­ғы 30 жел­тоқ­сан­да­ғы № 7-1 / 700 бұй­ры­ғы, ҚР ӘМ 2025 жы­л­ғы 6 ақ­пан­да № 35708 бо­лып тір­кел­ді.
    8. «Жа­ну­ар­лар­мен жұ­мыс іс­теу қа­ғи­да­ла­рын бе­кі­ту ту­ра­лы» Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы Ауыл ша­ру­а­шы­лы­ғы ми­ни­стрі­нің 2019 жы­л­ғы 17 мау­сым­да­ғы № 239 бұй­ры­ғы. ҚР ӘМ 2019 жы­л­ғы 28 мау­сым­да №18917 бо­лып тір­кел­ді.
    СБШ шең­бе­рін­де бас­қа кә­сіп­тер­мен бай­ла­ныс:
    СБШ дең­гейі:
    Кә­сіп ата­уы:
    4
    Мал ша­ру­а­шы­лы­ғы ке­шен­де­рі­нің және фер­ма­лар­дың бри­га­ди­рі
    6
    Мал дә­рі­ге­рі
    11. «Ве­те­ри­нар­лық фельд­шер» кә­сіп кар­точ­ка­сы
    Топ ко­ды:
    3240-0
    Қыз­мет ата­уы­ның ко­ды:
    3240-0-006
    Кә­сіп ата­уы:
    Ве­те­ри­нар­лық фельд­шер
    СБШ бой­ын­ша бі­лік­ті­лік дең­гейі:
    4
    СБШ бой­ын­ша қо­сал­ғы бі­лік­ті­лік дең­гейі:
    БТ­БА, БА және бас­қа да үл­гі­лік бі­лік­ті­лік си­патта­ма­ла­ры бой­ын­ша бі­лік­ті­лік дең­гейі:
    «Ауыл ша­ру­а­шы­лы­ғы ұй­ым­да­ры­ның бас­шы­ла­ры және ма­ман­да­ры ла­у­а­зым­да­ры­ның үл­гі­лік бі­лік­ті­лік си­патта­ма­ла­ры», Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы Ауыл ша­ру­а­шы­лы­ғы ми­ни­стрі­нің 2019 жы­л­ғы 21 та­мы­зда­ғы № 307 бұй­ры­ғы­мен бе­кі­ті­л­ген, Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы­ның Әді­лет ми­ни­стр­лі­гін­де 2019 жы­л­ғы 22 та­мы­зда № 19280 бо­лып тір­кел­ді.
    7-па­ра­граф. Ве­те­ри­на­ри­я­лық фельд­шер
    Кә­сіп­тік бі­лім дең­гейі:
    Бі­лім дең­гейі:
    ТжКБ (ор­та буын ма­ма­ны)
    Ма­ман­дық:
    Ве­те­ри­на­рия
    Бі­лік­ті­лік:
    Жұ­мыс тә­жі­ри­бе­сіне қой­ы­ла­тын та­лап­тар:
    І са­нат­ты ве­те­ри­на­ри­я­лық фельд­шер: ве­те­ри­на­рия ма­манды­ғы бой­ын­ша тех­ни­ка­лық және кә­сіп­тік (ар­на­у­лы ор­та, ор­та кә­сіп­тік) бі­лім және ІІ са­нат­ты ве­те­ри­на­ри­я­лық фельд­шер ла­у­а­зы­мын­да­ғы жұ­мыс өті­лі 2 жыл­дан кем емес;
    ІІ са­нат­ты ве­те­ри­на­ри­я­лық фельд­шер: ве­те­ри­на­рия ма­манды­ғы бой­ын­ша тех­ни­ка­лық және кә­сіп­тік (ар­на­у­лы ор­та, ор­та кә­сіп­тік) бі­лім және са­на­ты жоқ ве­те­ри­на­ри­я­лық фельд­шер ла­у­а­зы­мын­да­ғы жұ­мыс өті­лі 2 жыл­дан кем емес; Са­на­ты жоқ ве­те­ри­на­ри­я­лық фельд­шер: ве­те­ри­на­рия ма­манды­ғы бой­ын­ша тех­ни­ка­лық және кә­сіп­тік (ар­на­у­лы ор­та, ор­та кә­сіп­тік) бі­лім, жұ­мыс өті­ліне та­лап қой­ыл­май­ды.
    Фор­мал­ды емес және ин­фор­мал­ды бі­лім­мен бай­ла­ныс:
    Кә­сіп­тің бас­қа мүм­кін ата­у­ла­ры:
    3240-0-004 - Ве­те­ри­на­ри­я­лық вак­ци­на­тор
    3240-0-005 - Ве­те­ри­на­ри­я­лық тех­ник
    Қыз­мет­тің негіз­гі мақ­са­ты:
    Жыл­қы­лар­дың өлуі мен ау­руы­ның ал­дын алу бой­ын­ша ша­ру­а­шы­лық­тың ве­те­ри­на­ри­я­лық-про­фи­лак­ти­ка­лық іс-ша­ра­лар жос­па­рын жа­сау
    Ең­бек функ­ци­я­ла­ры­ның си­патта­ма­сы
    Ең­бек функ­ци­я­ла­ры­ның тіз­бе­сі:
    Мін­дет­ті ең­бек функ­ци­я­ла­ры:
    1. Жыл­қы ша­ру­а­шы­лы­ғын­да ве­те­ри­на­ри­я­лық-ал­дын алу ша­ра­ла­рын өн­ді­ру­ді ұй­ым­да­сты­ру және жос­пар­лау.
    2. Жа­ңа ве­те­ри­на­ри­я­лық құ­рал­дар­ды бе­кі­ту, ғы­лы­ми же­ті­стікте­рі және ве­те­ри­на­рия са­ла­сын­да­ғы озық тә­жі­ри­бе­лер.
    Қо­сым­ша ең­бек функ­ци­я­ла­ры:
    1-ең­бек функ­ци­я­сы: Жыл­қы ша­ру­а­шы­лы­ғын­да ве­те­ри­нар­лық-ал­дын алу ша­ра­ла­рын өн­ді­ру­ді ұй­ым­да­сты­ру және жос­пар­лау.
    1-дағ­ды:
    Ве­те­ри­нар­лық-ал­дын алу ша­ра­ла­рын қам­та­ма­сыз ету бой­ын­ша ұй­ым­да­сты­ру іс-ша­ра­ла­рын жүр­гі­зу
    Ма­шық­тар:
    1. Жыл­қы ау­ру­ла­ры­ның ал­дын алу бой­ын­ша іс-ша­ра­ла­рын жос­пар­ла­уды және жүр­гі­зу­ді жү­зе­ге асы­ру. 
    2. Ве­те­ри­на­ри­я­лық нор­ма­тив­тер­ге сәй­кес үй-жай­лар­ды, жаб­дық­тар мен мүк­әм­мал­ды са­ни­та­ри­я­лық өң­де­уді жүр­гі­зу. 
    3. Зерт­ха­на­лық зерт­те­улер үшін сы­на­ма­лар­ды ірік­теу және ре­сім­деу. 
    4. Вак­ци­на­ци­я­ға, де­гель­мин­ти­за­ци­я­ға, дез­ин­фек­ци­я­ға және бас­қа да жап­пай ве­те­ри­нар­лық ем­де­у­ге қа­ты­су. 
    5. Дә­рі-дәр­мек­тер­дің, дез­құ­рал­дар мен ма­те­ри­ал­дар­дың шы­ғы­нын есеп­ке алу­ды және ба­қы­ла­уды қам­та­ма­сыз ету.
    Бі­лім­дер:
    1. Жыл­қы ана­то­ми­я­сы мен фи­зио­ло­ги­я­сы­ның негіз­де­рі, ау­ру­лар­дың кли­ни­ка­лық бел­гі­ле­рі. 
    2. Жал­пы жұқ­па­лы және жұқ­па­лы емес ау­ру­лар­дың ал­дын алу, ди­а­гно­сти­ка­лау және ем­деу әді­сте­рі. 
    3. Жыл­қы­лар­ды ұстау жағ­дай­ла­ры­на қой­ы­ла­тын са­ни­тар­лық-ги­ги­е­на­лық та­лап­тар. 
    4. Сы­на­ма алу қа­ғи­да­ла­ры, сақ­тау және та­сы­мал­дау шар­тта­ры. 
    5. Ве­те­ри­на­рия, қор­ша­ған ор­та­ны қор­ғау, қа­уіп­сіз­дік тех­ни­ка­сы және ең­бек­ті қор­ғау са­ла­сын­да­ғы заң­на­ма.
    Дағ­ды­ны та­ну мүм­кін­ді­гі:
    Та­лап етіл­мей­ді
    2-дағ­ды:
    Ем­деу-про­фи­лак­ти­ка­лық іс-ша­ра­лар жос­па­рын жа­сау және оның орын­да­луын тал­дау
    Ма­шық­тар:
    1. Эпи­зоо­ти­я­лық жағ­дай­ды ес­ке­ре оты­рып, ве­те­ри­на­ри­я­лық-про­фи­лак­ти­ка­лық іс-ша­ра­лар жос­па­рын әзір­леу. 
    2. Жүр­гі­зі­л­ген про­фи­лак­ти­ка­лық және ем­дік ша­ра­лар­дың ти­ім­ді­лі­гін тал­дау. 
    3. Мал­дың са­улық жағ­дай­ын ба­ға­лау және тү­зе­ту ша­ра­ла­рын ұсы­ну. 
    4. Ве­те­ри­на­ри­я­лық іс-ша­ра­лар­ды орын­дау бой­ын­ша есеп­ті­лік­ті дай­ын­дау. 
    5. Ве­те­ри­на­ри­я­лық ма­ман­дар­мен және зоо­тех­ни­ка­лық қыз­мет­пен жұ­мысты үй­ле­сті­ру­ді қам­та­ма­сыз ету.
    Бі­лім­дер:
    1. Ве­те­ри­на­ри­я­лық эпи­де­мио­ло­гия және Зо­оги­ги­е­на негіз­де­рі. 
    2. Жыл­қы ша­ру­а­шы­лы­ғын­да ем­деу-ал­дын алу жұ­мыста­рын ұй­ым­да­сты­ру бой­ын­ша нор­ма­тив­тік та­лап­тар. 
    3. Ве­те­ри­на­ри­я­лық көр­сет­кіш­тер­ді ста­ти­сти­ка­лық тал­дау әді­сте­рі. 
    4. Ве­те­ри­на­ри­я­лық есеп­ті­лік­ті жүр­гі­зу ны­сан­да­ры мен тәр­ті­бі. 
    5. Ве­те­ри­на­ри­я­лық іс-ша­ра­лар­ды орын­дау ке­зін­де ең­бек­ті қор­ғау және био­қа­уіп­сіз­дік та­лап­та­ры.
    Дағ­ды­ны та­ну мүм­кін­ді­гі:
    Та­лап етіл­мей­ді
    2-ең­бек функ­ци­я­сы: Жа­ңа ве­те­ри­на­ри­я­лық құ­рал­дар­ды ен­гі­зіп бе­кі­ту, ғы­лы­ми же­ті­стікте­рі және ве­те­ри­на­рия са­ла­сын­да­ғы озық тә­жі­ри­бе­лер.
    1-дағ­ды:
    Ди­а­гно­сти­ка­лық және ем­дік-про­фи­лак­ти­ка­лық ша­ра­лар­ды жүр­гі­зу
    Ма­шық­тар:
    1. Түр­лі ау­ру­лар мен жа­ра­қат­тар ке­зін­де ал­ғаш­қы ве­те­ри­на­ри­я­лық кө­мек көр­се­ту­ді жү­зе­ге асы­ру. 
    2. Ве­те­ри­нар­лық дә­рі­гер­дің та­ғай­ын­да­у­ла­рын орын­дау: инъ­ек­ци­я­лар, дә­рі-дәр­мек­тер­ді ауыз­ша ен­гі­зу, жа­ра­лар­ды ем­деу, та­ңу. 
    3. Бел­гі­лен­ген нұс­қа­у­лар шең­бе­рін­де ве­те­ри­нар­лық құ­рал­дар мен жаб­дық­тар­ды пай­да­ла­ны­ңыз. 
    4. Қол­да­ны­ла­тын дә­рі­лік заттар мен ем­деу рә­сім­де­рін есеп­ке алу мен ба­қы­ла­уды жүр­гі­зу. 
    5. Жа­ну­ар­лар­дың ди­на­ми­ка­сын ба­қы­ла­ңыз және қа­жет болған жағ­дай­да кү­тім­ді рет­те­ңіз.
    Бі­лім­дер:
    1. Жыл­қы­лар­дың ең көп та­рал­ған ау­ру­ла­рын ем­деу негіз­де­рі. 
    2. Дә­рі­лік пре­па­рат­тар мен до­за­лар­ды ен­гі­зу әді­сте­рі. 
    3. Ан­ти­био­тиктер­ді, ан­ти­сеп­тиктер­ді, дә­ру­мен­дер­ді, ан­ти­гель­минт­тер­ді және бас­қа құ­рал­дар­ды қол­да­ну тәр­ті­бі. 
    4. Ем­деу про­це­ду­ра­ла­рын жүр­гі­зу ке­зін­де асеп­ти­ка және ан­ти­сеп­ти­ка ере­же­ле­рі. 
    5. Жа­ну­ар­лар­ды ем­де­уде­гі ве­те­ри­на­ри­я­лық-са­ни­та­ри­я­лық та­лап­тар.
    Дағ­ды­ны та­ну мүм­кін­ді­гі:
    Та­лап етіл­мей­ді
    2-дағ­ды:
    Ауыр­ған жа­ну­ар­лар­ға кү­тім жа­сау және дә­рі­гер­ге дей­ін­гі кө­мек көр­се­ту.
    Ма­шық­тар:
    1. Оқ­ша­у­лау жағ­дай­ын­да ау­ру жыл­қы­лар­ға күн­де­лік­ті кү­тім жа­сау. 
    2. Тер­мо­мет­ри­я­ны жүр­гі­зі­ңіз, жа­ну­ар­лар­дың күй­і­нің ди­на­ми­ка­сын қа­да­ға­лау. 
    3. Жа­ра­лар­ды, аб­сцес­стер­ді және бас­қа за­қым­дар­ды ба­стап­қы ем­де­уді орын­дау. 
    4. Бе­кі­ті­л­ген ве­те­ри­нар­лық құ­рал­дар­ды қол­да­ну және ем­деу ре­жим­де­рін сақ­тау. 
    5. Ве­те­ри­на­ри­я­лық құ­жат­та­ма­да ба­қы­лау және ем­деу де­ректе­рін жа­зып алу.
    Бі­лім­дер:
    1. Жыл­қы­лар­дың негіз­гі ау­ру­ла­ры­ның бел­гі­ле­рі. 
    2. Тер­мо­мет­рия әді­сте­рі және көр­сет­кіш­тер­ді тү­сін­ді­ру ере­же­ле­рі. 
    3. Қа­зір­гі за­ман­ғы ве­те­ри­нар­лық пре­па­рат­тар мен кү­тім құ­рал­да­ры. 
    4. Изо­ля­тор­да­ғы са­ни­тар­лық ре­жим­ге қой­ы­ла­тын та­лап­тар. 
    5. Жыл­қы ана­то­ми­я­сы, фи­зио­ло­ги­я­сы және па­то­ло­ги­я­сы­ның негіз­де­рі.
    Дағ­ды­ны та­ну мүм­кін­ді­гі:
    Та­лап етіл­мей­ді
    Же­ке құ­зы­рет­тер­ге қой­ы­ла­тын та­лап­тар:
    Күй­зе­ліс­ке тұ­рақ­ты­лық
    Шы­дам­ды­лық
    Ко­ман­да­да жұ­мыс іс­тей бі­лу
    Ана­ли­ти­ка­лық ой­лау
    Мей­і­рім­ді­лік
    Ба­ста­ма­шы­лық
    Тех­ни­ка­лық ре­гла­мент­тер мен ұлт­тық стан­дарт­тар­дың ті­зі­мі:
    1. Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы­ның Ең­бек ко­дек­сі 2015 жы­л­ғы 23 қа­ра­ша­да­ғы № 414-V ҚРЗ.
    2. «Ве­те­ри­на­рия ту­ра­лы» Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы­ның 2002 жы­л­ғы 10 шіл­де­де­гі № 339-II За­ңы.
    3. «Жа­ну­ар­лар дү­ни­е­сін қор­ғау, өсі­мін мо­лай­ту және пай­да­ла­ну ту­ра­лы» Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы­ның 2004 жы­л­ғы 9 шіл­де­де­гі № 593-II За­ңы.
    4. «Сы­бай­лас жем­қор­лық­қа қар­сы іс-қи­мыл ту­ра­лы» 2015 жы­л­ғы 18 қа­ра­ша­да­ғы № 410-V ҚРЗ Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы­ның За­ңы.
    5. «Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сын­да­ғы тіл ту­ра­лы» 1997 жы­л­ғы 11 шіл­де­де­гі № 151-I ҚРЗ Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы­ның За­ңы
    6. «Жа­ну­ар­лар­ды өсі­ру­ді, өт­кі­зу­ді жү­зе­ге асы­ра­тын өн­ді­ріс объ­ек­ті­ле­ріне қой­ы­ла­тын ве­те­ри­на­ри­я­лық (ве­те­ри­на­ри­я­лық-са­ни­та­ри­я­лық) та­лап­тар­ды бе­кі­ту ту­ра­лы» Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы Ауыл ша­ру­а­шы­лы­ғы ми­ни­стрі­нің м.а. 2015 жы­л­ғы 29 ма­мыр­да­ғы № 7-1/498 бұй­ры­ғы. ҚР ӘМ 2015 жы­л­ғы 4 та­мы­зда № 11837 бо­лып тір­кел­ді.
    7. «Жа­ну­ар­лар­ды ка­ран­т­ин­деу қа­ғи­да­ла­рын бе­кі­ту ту­ра­лы» Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы Ауыл ша­ру­а­шы­лы­ғы ми­ни­стрі­нің 2014 жы­л­ғы 30 жел­тоқ­сан­да­ғы № 7-1 / 700 бұй­ры­ғы, ҚР ӘМ 2025 жы­л­ғы 6 ақ­пан­да № 35708 бо­лып тір­кел­ді.
    8. «Жа­ну­ар­лар­мен жұ­мыс іс­теу қа­ғи­да­ла­рын бе­кі­ту ту­ра­лы» Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы Ауыл ша­ру­а­шы­лы­ғы ми­ни­стрі­нің 2019 жы­л­ғы 17 мау­сым­да­ғы № 239 бұй­ры­ғы. ҚР ӘМ 2019 жы­л­ғы 28 мау­сым­да №18917 бо­лып тір­кел­ді.
    СБШ шең­бе­рін­де бас­қа кә­сіп­тер­мен бай­ла­ныс:
    СБШ дең­гейі:
    Кә­сіп ата­уы:
    4
    Мал ша­ру­а­шы­лы­ғы ке­шен­де­рі­нің және фер­ма­лар­дың бри­га­ди­рі
    6
    Мал дә­рі­ге­рі
    12. «Жыл­қы өсі­ру­ші» кә­сіп кар­точ­ка­сы
    Топ ко­ды:
    6121-3
    Қыз­мет ата­уы­ның ко­ды:
    6121-3-005
    Кә­сіп ата­уы:
    Жыл­қы өсі­ру­ші
    СБШ бой­ын­ша бі­лік­ті­лік дең­гейі:
    3
    СБШ бой­ын­ша қо­сал­ғы бі­лік­ті­лік дең­гейі:
    БТ­БА, БА және бас­қа да үл­гі­лік бі­лік­ті­лік си­патта­ма­ла­ры бой­ын­ша бі­лік­ті­лік дең­гейі:
    «Жұ­мыстар мен жұ­мыс­шы кә­сіп­те­рі­нің бі­рың­ғай та­риф­тік-бі­лік­ті­лік анық­та­ма­лы­ғы (64-шы­ға­ры­лым)», Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы Ең­бек және ха­лық­ты әле­умет­тік қор­ғау ми­ни­стрі­нің 2025 жы­л­ғы 17 қаң­тар­да­ғы № 499 бұй­ры­ғы­мен бе­кі­ті­л­ген, Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы­ның Әді­лет ми­ни­стр­лі­гін­де 2025 жы­л­ғы 22 қаң­тар­да № 35802 бо­лып тір­кел­ді.
    Жыл­қы­шы. 1-па­ра­граф. Жыл­қы­шы 3-раз­ряд.
    «Жұ­мыстар мен жұ­мыс­шы кә­сіп­те­рі­нің бі­рың­ғай та­риф­тік-бі­лік­ті­лік анық­та­ма­лы­ғы (64-шы­ға­ры­лым)», Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы Ең­бек және ха­лық­ты әле­умет­тік қор­ғау ми­ни­стрі­нің 2025 жы­л­ғы 17 қаң­тар­да­ғы № 499 бұй­ры­ғы­мен бе­кі­ті­л­ген, Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы­ның Әді­лет ми­ни­стр­лі­гін­де 2025 жы­л­ғы 22 қаң­тар­да № 35802 бо­лып тір­кел­ді.
    Жыл­қы­шы. 2-па­ра­граф. Жыл­қы­шы 4-раз­ряд.
    «Жұ­мыстар мен жұ­мыс­шы кә­сіп­те­рі­нің бі­рың­ғай та­риф­тік-бі­лік­ті­лік анық­та­ма­лы­ғы (64-шы­ға­ры­лым)», Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы Ең­бек және ха­лық­ты әле­умет­тік қор­ғау ми­ни­стрі­нің 2025 жы­л­ғы 17 қаң­тар­да­ғы № 499 бұй­ры­ғы­мен бе­кі­ті­л­ген, Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы­ның Әді­лет ми­ни­стр­лі­гін­де 2025 жы­л­ғы 22 қаң­тар­да № 35802 бо­лып тір­кел­ді.
    Жыл­қы­шы. 3-па­ра­граф. Жыл­қы­шы 5-раз­ряд.
    «Жұ­мыстар мен жұ­мыс­шы кә­сіп­те­рі­нің бі­рың­ғай та­риф­тік-бі­лік­ті­лік анық­та­ма­лы­ғы (64-шы­ға­ры­лым)», Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы Ең­бек және ха­лық­ты әле­умет­тік қор­ғау ми­ни­стрі­нің 2025 жы­л­ғы 17 қаң­тар­да­ғы № 499 бұй­ры­ғы­мен бе­кі­ті­л­ген, Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы­ның Әді­лет ми­ни­стр­лі­гін­де 2025 жы­л­ғы 22 қаң­тар­да № 35802 бо­лып тір­кел­ді.
    Жыл­қы­шы. 4-па­ра­граф. Жыл­қы­шы 6-раз­ряд.
    Кә­сіп­тік бі­лім дең­гейі:
    Бі­лім дең­гейі:
    ТжКБ (жұ­мыс­шы кә­сіп­тер)
    Ма­ман­дық:
    -
    Бі­лік­ті­лік:
    -
    Бі­лім дең­гейі:
    негіз­гі ор­та бі­лім
    Ма­ман­дық:
    -
    Бі­лік­ті­лік:
    -
    Жұ­мыс тә­жі­ри­бе­сіне қой­ы­ла­тын та­лап­тар:
    Жұ­мыс өті­ліне қой­ы­ла­тын та­лап­тар жоқ.
    Фор­мал­ды емес және ин­фор­мал­ды бі­лім­мен бай­ла­ныс:
    Нұс­қа­ма/ жұ­мыс ор­нын­да та­ғы­лым­да­ма­дан өту неме­се қы­сқа мер­зім­ді оқы­ту;
    Кә­сіп­тің бас­қа мүм­кін ата­у­ла­ры:
    6121-3-002 - Мал өсі­ру­ші
    Қыз­мет­тің негіз­гі мақ­са­ты:
    Жыл­қы­лар­ды өсі­ру, кү­тіп-ба­ғу және өсі­мін мо­лай­ту бой­ын­ша жұ­мыстар­ды орын­дау
    Ең­бек функ­ци­я­ла­ры­ның си­патта­ма­сы
    Ең­бек функ­ци­я­ла­ры­ның тіз­бе­сі:
    Мін­дет­ті ең­бек функ­ци­я­ла­ры:
    1. Жыл­қы­ның негіз­гі ба­сы­на кү­тім жа­сау бой­ын­ша қол­мен және іші­на­ра ме­ха­ни­ка­лан­ды­ры­л­ған жұ­мыстар
    2. Негіз­гі жыл­қы ба­сын азық­тан­ды­ру, су­а­ру және кү­тіп-ба­ғу­ды ұй­ым­да­сты­ру
    Қо­сым­ша ең­бек функ­ци­я­ла­ры:
    1-ең­бек функ­ци­я­сы:
    Жыл­қы­ның негіз­гі мал ба­сы­на кү­тім жа­сау бой­ын­ша қол­мен және іші­на­ра ме­ха­ни­ка­лан­ды­ры­л­ған жұ­мыстар
    1-дағ­ды:
    Ме­ха­ни­ка­лан­ды­ры­л­ған ке­шен­дер мен фер­ма­лар жағ­дай­ын­да жыл­қы­лар­дың негіз­гі ба­сы­на кү­тім жа­сау жө­нін­де­гі жұ­мыстың тех­но­ло­ги­я­ла­ры мен про­грес­сив­ті әді­сте­рін сақ­тау
    Ма­шық­тар:
    3-раз­ряд­қа ар­нал­ған ма­шық­тар
    1. Түн­гі уа­қыт­та жыл­қы­лар­ға кү­тім жа­сау.
    2. Бел­гі­лен­ген тәр­тіп бой­ын­ша жа­ну­ар­лар­ды азық­тан­ды­ру және су­а­ру.
    3. Құлын­дау ке­зін­де би­е­лер­ге ал­ғаш­қы кө­мек көр­се­ту.
    4. Ау­ру­лар­дың ал­дын алу ша­ра­ла­рын жүр­гі­зу.
    5. Қо­ра-жай­лар­да та­за­лық сақ­тау.
    4-раз­ряд­қа ар­нал­ған ма­шық­тар
    1. Жыл­қы­лар­ды фи­зио­ло­ги­я­лық жағ­дай­ын, өнім­ді­лі­гін және жа­сын ес­ке­ре оты­рып су­а­ру.
    2. Ав­то­су­ат­тар мен су жүй­е­сі­нің дұ­ры­стығ­ын ба­қы­лау, ұсақ ақа­у­лар­ды жою.
    3. Мау­сым­ға және кү­тіп-ба­ғу жағ­дай­ла­ры­на (та­бын, тұ­рақ, жай­ы­лым) бай­ла­ны­сты су ре­жи­мін қа­да­ға­лау.
    4. Негіз­гі жыл­қы ба­сы­ның су тұ­ты­нуын есеп­ке алу.
    5-раз­ряд­қа ар­нал­ған ма­шық­тар
    1. Тұқым­дық және жат­тық­ты­ры­ла­тын жыл­қы­лар­ға ме­ха­ни­ка­лан­ды­ры­л­ған жағ­дай­лар­да кү­тім жа­са­удың за­ма­на­уи әді­сте­рін қол­да­ну.
    2. Ме­ха­ни­ка­лан­ды­ры­л­ған та­за­лау, су­а­ру және азық­тан­ды­ру жаб­дық­та­рын пай­да­ла­ну.
    3. Қо­ра-жай­лар­дың, аста­у­лар мен су­ат­тар­дың са­ни­тар­лық жағ­дай­ын ба­қы­лау.
    4. Жас жыл­қы­лар­ды жұ­мысқа дай­ын­дау (же­гу­ге үй­ре­ту, топ­пен жат­тық­ты­ру және бап­тау).
    5. Жа­ну­ар­лар­ға ал­ғаш­қы ве­те­ри­нар­лық кө­мек көр­се­ту және ве­те­ри­на­ри­я­лық-ал­дын алу ша­ра­ла­ры­на қа­ты­су.
    6-раз­ряд­қа ар­нал­ған ма­шық­тар
    1. Тұқым­дық ай­ғыр­лар мен негіз­гі жыл­қы ба­сы­на кү­тім жа­сау ке­зін­де ме­ха­ни­ка­лан­ды­ры­л­ған құ­рал­дар­ды (су та­сығ­ы­штар, ав­то­су­ат, та­за­лау құ­ры­л­ғы­ла­ры) қол­да­ну.
    2. Жа­ну­ар­лар­дың және жаб­дық­тар­дың жай-күй­ін ба­қы­лау, ақа­у­лар­ды уақ­ты­лы анық­тау және жою.
    3. Ай­ғыр­лар­ды азық­тан­ды­ру, су­а­ру, та­за­лау және се­ру­ен­де­ту жұ­мыста­рын тех­но­ло­ги­я­лық та­лап­тар­ға сай орын­дау.
    4. Би­е­лер­дің күй­ле­уін анық­тау үшін сы­на­ма-ай­ғыр­лар­ды пай­да­ла­ну.
    5. Ерт­тел­ген, же­гі­л­ген және же­тек­тел­ген жыл­қы­лар­ды бел­гі­лен­ген ре­жим­де се­ру­ен­де­ту
    Бі­лім­дер:
    3-раз­ряд­қа ар­нал­ған бі­лім­дер
    1. Зо­оги­ги­е­на мен ве­те­ри­на­ри­я­ның негіз­гі та­лап­та­ры.
    2. Жыл­қы­лар­ды азық­тан­ды­ру және су­а­ру тә­сіл­де­рі.
    3. Ау­ру­лар­дың ал­дын алу қа­ғи­да­ла­ры.
    4. Би­е­лер­дің күй­леу бел­гі­ле­рі және жұп­та­сты­ру әді­сте­рі.
    4-раз­ряд­қа ар­нал­ған бі­лім­дер
    1. Жұ­мыс­шы жыл­қы­лар­дың, са­уын би­е­лер мен жас жыл­қы­лар­дың су тұ­ты­ну фи­зио­ло­ги­я­лық нор­ма­ла­ры.
    2. Су­а­ру жаб­дық­та­ры­ның құ­ры­лы­сы мен жұ­мыс іс­теу прин­ци­пі, олар­ды дез­ин­фек­ци­я­лау әді­сте­рі.
    3. Іше­тін су­дың са­па­сы­на қой­ы­ла­тын зо­оги­ги­е­на­лық та­лап­тар.
    4. Бор­да­қы­лау, жұп­та­сты­ру және құлын­дау ке­зін­де­гі су ре­жи­мі­нің ерекше­лік­те­рі.
    5-раз­ряд­қа ар­нал­ған бі­лім­дер
    1. Тұқым­дық және жат­тық­ты­ру ша­ру­а­шы­лық­та­рын­да жыл­қы ұстау мен кү­тіп-ба­ғу­дың за­ма­на­уи тех­но­ло­ги­я­ла­ры.
    2. Су­а­ру, азық­тан­ды­ру және та­за­ла­удың ме­ха­ни­ка­лан­ды­ры­л­ған жүй­е­ле­рі­нің құ­ры­лы­сы мен жұ­мыс іс­те­уі.
    3. Жас жыл­қы­лар­ды же­гу­ге және ар­ба­ға үй­ре­ту тәр­ті­бі.
    4. Ірі ша­ру­а­шы­лық­тар­да жыл­қы ұста­удың са­ни­тар­лық-ги­ги­е­на­лық нор­ма­ла­ры.
    5. Ве­те­ри­нар­лық және тұқым­дық есеп жүр­гі­зу қа­ғи­да­ла­ры.
    6-раз­ряд­қа ар­нал­ған бі­лім­дер
    1. Тұқым­дық ай­ғыр­лар­ды фи­зио­ло­ги­я­лық жағ­дайы мен фи­зи­ка­лық жүк­те­ме­сін ес­ке­ре оты­рып кү­тіп-ба­ғу және азық­тан­ды­ру тех­но­ло­ги­я­сы.
    2. Ме­ха­ни­ка­лық су­та­сығ­ыш, ав­то­су­ат­тар мен пнев­ма­ти­ка­лық та­за­лау құ­ры­л­ғы­ла­ры­ның құ­ры­лы­сы және пай­да­ла­ну қа­ғи­да­ла­ры.
    3. Жыл­қы­лар­дың ана­то­ми­я­сы, фи­зио­ло­ги­я­сы және мі­нез-құл­қы­ның негіз­де­рі.
    4. Жыл­қы­ны ер-то­қым­мен және же­гі­л­ген күй­де бас­қа­ру қа­ғи­да­ла­ры.
    5. Тұқым­дық ай­ғыр­лар­дың ау­ру­ла­ры­ның ал­дын алу және ал­ғаш­қы ве­те­ри­нар­лық кө­мек көр­се­ту.
    Дағ­ды­ны та­ну мүм­кін­ді­гі:
    Та­лап етіл­мей­ді
    2-дағ­ды:
    Жыл­қы­лар­дың негіз­гі ба­сы­на кү­тім жа­сау жө­нін­де­гі қол­мен орын­да­ла­тын жұ­мыстың тех­но­ло­ги­я­ла­ры мен про­грес­сив­ті әді­сте­рін сақ­тау
    Ма­шық­тар:
    3-раз­ряд­қа ар­нал­ған ма­шық­тар
    1. Жыл­қы­лар­ға зо­оги­ги­е­на­лық нор­ма­лар­ды сақ­тай оты­рып қол­мен кү­тім жа­сау.
    2. Жа­ну­ар­лар­ды та­за­лау, та­рау және қа­рап-тек­се­ру­дің за­ма­на­уи әді­сте­рін қол­да­ну.
    3. Жа­ну­ар­лар­дың жай-күй­ін ба­қы­лау және мі­нез-құл­қы мен са­улы­ғын­да­ғы ауыт­қу­лар­ды анық­тау.
    4-раз­ряд­қа ар­нал­ған ма­шық­тар
    1. Жұ­мыс­шы жыл­қы­лар­ға, құлын­дар­ға, би­е­лер­ге және жас мал­ға қол­мен кү­тім жа­сау және та­за­лау жұ­мыста­рын жүр­гі­зу.
    2. Тұ­яқ­ты кү­тіп-бап­та­удың, жал мен құй­рық­ты қы­сқар­ту­дың қа­уіп­сіз әрі ти­ім­ді әді­сте­рін қол­да­ну.
    3. Жа­ну­ар­лар­ды зо­оги­ги­е­на­лық та­лап­тар­ды ес­ке­ре оты­рып са­ни­тар­лық өң­де­уден өт­кі­зу.
    4. Жыл­қы­лар­ға кү­тім жа­са­у­ға ар­нал­ған за­ма­на­уи қол құ­рал­да­ры мен жаб­дық­тар­ды пай­да­ла­ну.
    5-раз­ряд­қа ар­нал­ған ма­шық­тар
    1. Зо­оги­ги­е­на­лық және ве­те­ри­нар­лық та­лап­тар­ды ес­ке­ре оты­рып, жыл­қы­лар­ға қол­мен кү­тім жа­сау жұ­мыста­рын орын­дау.
    2. Қол­мен та­за­лау, жуу, тұ­яқ­ты кү­тіп-бап­тау, жал мен құй­рық­ты қы­сқар­тып, та­рау.
    3. Жас жыл­қы­лар­ды жү­ген­ге, ар­ба­ға және қол­мен жұ­мыс іс­те­у­ге үй­ре­ту.
    4. Ай­ғыр­лар­ға, са­уын би­е­лер­ге және жат­тық­ты­ры­ла­тын жыл­қы­лар­ға же­ке­лей кү­тім көр­се­ту.
    5. Жа­ну­ар­лар­дың мі­нез-құл­қы мен жағ­дай­ын ба­қы­лау, ау­ру бел­гі­ле­рін уақ­ты­лы анық­тау.
    6-раз­ряд­қа ар­нал­ған ма­шық­тар
    1. Тұқым­дық ай­ғыр­лар­ға қол­мен кү­тім жа­сау (та­за­лау, жуу, жал мен құй­рық­ты та­рау).
    2. Ай­ғыр­лар­ды қол­мен се­ру­ен­де­ту және шы­ға­ру, қа­уіп­сіз­дік ша­ра­ла­рын сақ­тай оты­рып.
    3. Тұ­яқ­ты өң­деу, та­за­лау және аяқ-қол жағ­дай­ын тек­се­ру.
    4. Жыл­қы­лар­ды көр­ме­ге, жұп­та­сты­ру­ға, се­ру­ен­де­ту­ге және бас­қа да ша­ра­лар­ға дай­ын­дау.
    5. Бо­ни­тир­леу, таң­ба­лау, қа­рап-тек­се­ру­лер және ве­те­ри­на­ри­я­лық рә­сім­дер ке­зін­де кө­мек көр­се­ту.
    Бі­лім­дер:
    3-раз­ряд­қа ар­нал­ған бі­лім­дер
    1. Негіз­гі жыл­қы ба­сы­на қол­мен кү­тім жа­са­удың тех­но­ло­ги­я­ла­ры.
    2. Зо­оги­ги­е­на­лық кү­тіп-ба­ғу­дың про­грес­сив­ті әді­сте­рі.
    3. Жыл­қы­лар­дың жал­пы са­улы­ғы жағ­дай­ын ба­ға­лау қа­ғи­да­ла­ры.
    4-раз­ряд­қа ар­нал­ған бі­лім­дер
    1. Әр­түр­лі жас және өн­ді­рі­стік топ­та­ғы жыл­қы­лар­ға қол­мен кү­тім жа­са­удың қа­ғи­да­ла­ры мен қа­ғи­да­ла­ры.
    2. Тұ­яқ­тар­ды та­за­лау тех­но­ло­ги­я­сы және жа­ну­ар­лар­ды са­ни­тар­лық өң­деу тәр­ті­бі.
    3. Қол­мен та­за­лау мен кү­тім жа­сау ке­зін­де зо­оги­ги­е­на та­лап­та­ры.
    4. Қол құ­рал­да­ры­ның (са­қи­на­лар, қыр­ғы­штар, ра­шпиль­дер және т.б.) та­ғай­ын­да­луы, құ­ры­лы­сы және қа­уіп­сіз қол­да­ны­луы.
    5-раз­ряд­қа ар­нал­ған бі­лім­дер
    1. Тұқым­дық, жұ­мыс­шы және жат­тық­ты­ры­ла­тын жыл­қы­лар­ға қол­мен кү­тім жа­сау қа­ғи­да­ла­ры.
    2. Қол жұ­мыста­ры ке­зін­де жыл­қы­лар­мен қа­уіп­сіз қа­рым-қа­ты­нас әді­сте­рі.
    3. Қол­мен кү­тіп-ба­ғу жағ­дай­ын­да­ғы жыл­қы­лар­дың фи­зио­ло­ги­я­сы мен мі­нез-құл­қы негіз­де­рі.
    4. Жа­ну­ар­лар­дың ги­ги­е­на­сы мен жай­лы­лы­ғын қам­та­ма­сыз ету нұс­қа­улық­та­ры.
    5. Әр­түр­лі топ­тар мен өнім­ді­лік ба­ғыт­та­рын­да­ғы жа­ну­ар­лар­ды кү­тіп-ба­ғу ерекше­лік­те­рі.
    6-раз­ряд­қа ар­нал­ған бі­лім­дер
    1. Ай­ғыр­лар мен жас жыл­қы­лар­ға қол­мен кү­тім жа­са­уда­ғы зо­оги­ги­е­на­лық нор­ма­лар.
    2. Қол опе­ра­ци­я­ла­рын орын­дау ке­зін­де жыл­қы­лар­мен қа­уіп­сіз қа­рым-қа­ты­нас әді­сте­рі.
    3. Ай­ғыр­лар­дың ана­то­ми­я­сы, тем­пе­ра­мен­ті және мі­нез-құл­қы ерекше­лік­те­рі.
    4. Жа­ну­ар­лар­ды бо­ни­ти­ров­ка­ға, тек­се­ру­ге және жұп­та­сты­ру­ға дай­ын­дау тәр­ті­бі.
    5. Қол­мен кү­тім жа­са­уда­ғы жа­ну­ар­лар­ды кү­тіп-ба­ғу және ги­ги­е­на та­лап­та­ры.
    Дағ­ды­ны та­ну мүм­кін­ді­гі:
    Та­лап етіл­мей­ді
    2-ең­бек функ­ци­я­сы:
    Негіз­гі жыл­қы ба­сын азық­тан­ды­ру, су­а­ру және кү­тіп-ба­ғу­ды ұй­ым­да­сты­ру
    1-дағ­ды:
    Ме­ха­ни­ка­лан­ды­ры­л­ған ке­шен­дер мен фер­ма­лар жағ­дай­ын­да жыл­қы­лар­дың негіз­гі ба­сын су­а­ру тех­но­ло­ги­я­сын сақ­тау
    Ма­шық­тар:
    3-раз­ряд­қа ар­нал­ған ма­шық­тар
    1. Жыл­қы­лар­дың фи­зио­ло­ги­я­лық қа­жет­ті­лік­те­рін ес­ке­ре оты­рып, уа­қы­ты­лы су­а­ру­ды қам­та­ма­сыз ету.
    2. Ав­то­мат­тық және жар­ты­лай ав­то­мат­тық су­а­ру құ­ры­л­ғы­ла­ры­ның жұ­мысын ба­қы­лау.
    3. Су­а­ру жабды­ғын ал­дын алу мақ­са­тын­да тек­се­ру және та­за­лау жүр­гі­зу.
    4-раз­ряд­қа ар­нал­ған ма­шық­тар
    1. Жа­ну­ар­лар­ға тәу­лік­тік су тұ­ты­ну нор­ма­ла­ры­на сәй­кес та­за ауыз су бе­ру­ді қам­та­ма­сыз ету.
    2. Ав­то­су­а­ру құ­ры­л­ғы­ла­ры мен су құ­быр­ла­ры­ның жұ­мысын ба­қы­лау және олар­дың са­ни­тар­лық жағ­дай­ын сақ­тау.
    3. Би­е­жу­а­ру жағ­дай­ын­да су қо­рын ұй­ым­да­сты­ру.
    4. Су­а­ру жүй­е­сін­де­гі кі­ші­гі­рім ақа­у­лар­ды жою.
    5-раз­ряд­қа ар­нал­ған ма­шық­тар
    1. Ав­то­мат­тан­ды­ры­л­ған және ме­ха­ни­ка­лан­ды­ры­л­ған су­а­ру жүй­е­ле­рін қол­да­нып, жыл­қы­лар­ды су­а­ру­ды ұй­ым­да­сты­ру.
    2. Ав­то­су­а­ру құ­ры­л­ғы­ла­ры­ның жұ­мысын ба­қы­лау, олар­дың дұ­рыс жұ­мыс іс­те­уін және са­ни­тар­лық та­за­лы­ғын қам­та­ма­сыз ету.
    3. Мау­сым­ға, фи­зио­ло­ги­я­лық жағ­дай­ға және жас­қа бай­ла­ны­сты су­а­ру ре­жи­мін сақ­тау.
    4. Су­дың са­па­сы, тем­пе­ра­ту­ра­сы және әр жас топ­қа қол­же­тім­ді­лі­гін ба­қы­лау.
    5. Су­а­ру жүй­е­сін­де­гі ақа­у­лар­ды уа­қы­ты­лы жою және су қо­рын қам­та­ма­сыз ету ша­ра­ла­рын қа­был­дау.
    6-раз­ряд­қа ар­нал­ған ма­шық­тар
    1. Ме­ха­ни­ка­лан­ды­ры­л­ған су­ар­ғы­штар­ды пай­да­ла­на оты­рып, негіз­гі жыл­қы ба­сы­на үз­дік­сіз су бе­ру.
    2. Ав­то­су­а­ру құ­ры­л­ғы­ла­ры, ре­зер­ву­ар­лар және су­а­ру жүй­е­ле­рі­нің са­ни­тар­лық жағ­дай­ын ба­қы­лау.
    3. Су­а­ру жабды­ғын ал­дын алу мақ­са­тын­да та­за­лау және дез­ин­фек­ция жүр­гі­зу.
    4. Жа­ну­ар­лар­дың мау­сым­дық су тұ­ты­ну қа­жет­ті­лік­те­рін ес­ке­ре оты­рып, су­а­ру­ды ұй­ым­да­сты­ру.
    5. Су тұ­ты­ну­ды есеп­ке алу және су­а­ру ре­жи­мін­де­гі ауыт­қу­лар­ды анық­тау.
    Бі­лім­дер:
    3-раз­ряд­қа ар­нал­ған бі­лім­дер
    1. Әр­түр­лі жас және өнім­ді­лік топ­та­рын­да­ғы жыл­қы­лар­дың тәу­лік­тік су тұ­ты­ну нор­ма­ла­ры.
    2. Ме­ха­ни­ка­лан­ды­ры­л­ған фер­ма­лар­да­ғы су­а­ру жүй­е­ле­рі­нің құ­ры­лы­мы мен жұ­мыс іс­теу прин­ципте­рі.
    3. Су са­па­сы­на қой­ы­ла­тын та­лап­тар және су­ар­ғы­штар­ды са­ни­тар­лық өң­деу қа­ғи­да­ла­ры.
    4-раз­ряд­қа ар­нал­ған бі­лім­дер 1. Әр­түр­лі топ­та­ғы жыл­қы­лар­дың тәу­лік­тік су тұ­ты­ну нор­ма­ла­ры.
    2. Ав­то­су­а­ру құ­ры­л­ғы­ла­ры мен су жаб­дық­та­ры­ның жұ­мыс іс­теу прин­ципте­рі мен тех­ни­ка­лық құ­ры­лы­мы.
    3. Су­а­ру және су көз­де­ріне қа­ты­сты са­ни­тар­лық-ги­ги­е­на­лық та­лап­тар.
    4. Жаз­ғы, қы­сқы ке­зең­дер­де, жай­ы­лым­да және тұ­рақ­та су­а­ру­ды ұй­ым­да­сты­ру ерекше­лік­те­рі.
    5-раз­ряд­қа ар­нал­ған бі­лім­дер
    1. Жыл­қы­лар­дың жа­сы­на және фи­зио­ло­ги­я­лық жағ­дай­ы­на бай­ла­ны­сты тәу­лік­тік су тұ­ты­ну нор­ма­ла­ры.
    2. Ав­то­су­а­ру құ­ры­л­ғы­ла­ры мен су жет­кі­зу жүй­е­ле­рі­нің құ­ры­лы­мы, жұ­мыс іс­теу прин­ципте­рі және пай­да­ла­ну қа­ғи­да­ла­ры.
    3. Жа­ну­ар­лар­ға ар­нал­ған ауыз су­дың са­па­сы­на қой­ы­ла­тын та­лап­тар және оны ба­қы­лау әді­сте­рі.
    4. Су­а­ру жаб­дық­та­рын са­ни­тар­лық-ги­ги­е­на­лық түр­де кү­ту нор­ма­ла­ры.
    5. Су­а­ру ре­жи­мі­нің бұ­зы­луы­ның сал­да­ры және олар­ды ал­дын алу ша­ра­ла­ры.
    6-раз­ряд­қа ар­нал­ған бі­лім­дер
    1. Жыл­қы­лар­дың жас және жы­ны­стық-топ­тық ерекше­лік­те­ріне бай­ла­ны­сты тәу­лік­тік су тұ­ты­ну нор­ма­ла­ры.
    2. Ме­ха­ни­ка­лан­ды­ры­л­ған ав­то­су­а­ру құ­ры­л­ғы­ла­ры мен на­сос стан­ци­я­ла­ры­ның құ­ры­лы­мы мен жұ­мыс іс­теу прин­ципте­рі.
    3. Жа­ну­ар­лар­ға ар­нал­ған ауыз су­дың са­па­сы­на қой­ы­ла­тын та­лап­тар.
    4. Су­сызда­ну­дың сал­да­ры және оны ал­дын алу әді­сте­рі.
    5. Фер­ма­лар­да­ғы су жаб­дық­та­рын пай­да­ла­ну және қыз­мет көр­се­ту қа­ғи­да­ла­ры.
    Дағ­ды­ны та­ну мүм­кін­ді­гі:
    Та­лап етіл­мей­ді
    2-дағ­ды:
    Ере­сек жыл­қы­лар мен төл­дер­ді азық­тан­ды­ру тех­но­ло­ги­я­сын сақ­тау
    Ма­шық­тар:
    3-раз­ряд­қа ар­нал­ған ма­шық­тар
    1. Бел­гі­лен­ген ра­ци­он­дар­ға сәй­кес азық­тар­ды дай­ын­дау және бө­лу.
    2. Жа­сы­на, фи­зио­ло­ги­я­лық жағ­дай­ы­на және өнім­ді­лік ба­ғы­ты­на бай­ла­ны­сты жа­ну­ар­лар­ды азық­тан­ды­ру және су­а­ру ре­жи­мін ба­қы­лау.
    3. Азық тұ­ты­ну­ды есеп­ке алу.
    4-раз­ряд­қа ар­нал­ған ма­шық­тар
    1. Жыл­қы ба­сын жы­ны­сы мен жас ерекше­лік­те­ріне қа­рай топ­та­сты­ру, фи­зио­ло­ги­я­лық ерекше­лік­те­рін ес­ке­ру.
    2. Жұ­мыс­шы жыл­қы­лар, са­уын би­е­лер, жас жыл­қы­лар және құлын­дар­ға ар­нал­ған азық­тан­ды­ру ра­ци­он­да­рын құ­ра­с­ты­ру.
    3. Азық­тар­ды нор­ма­лар­ға сай бе­ру про­це­сін ұй­ым­да­сты­ру және ба­қы­лау.
    4. Азық­тар­дың са­па­сы мен сақ­та­луын сақ­тау және та­сы­мал­дау ке­зін­де қа­да­ға­лау.
    5-раз­ряд­қа ар­нал­ған ма­шық­тар
    1. Жыл­қы­лар­дың жа­сы, фи­зио­ло­ги­я­лық жағ­дайы және өнім­ді­лік ба­ғы­ты­на қа­рай азық­тан­ды­ру ра­ци­он­да­рын әзір­леп, қол­да­ну.
    2. Азық­тың са­па­сы мен қа­уіп­сіз­ді­гін ба­қы­лау, дұ­рыс сақ­тау мен бө­лу­ді қа­да­ға­лау.
    3. Нор­ма­лар, бе­рі­лу жи­і­лі­гі мен тәр­ті­бін ес­ке­ре оты­рып, азық­тан­ды­ру про­це­сін ұй­ым­да­сты­ру, оның ішін­де құлын­дар, сүт бе­ру­ші және жүк­ті би­е­лер­ді азық­тан­ды­ру.
    4. Азық­тан­ды­ру ке­зін­де са­ни­тар­лық нор­ма­лар­ды сақ­тау, азық­тың же­уін және жа­ну­ар­лар­дың жағ­дай­ын ба­қы­лау. 5. Әр­бір жа­ну­ар­ға неме­се топ­қа азық­тан­ды­ру­ды есеп­ке алу.
    6-раз­ряд­қа ар­нал­ған ма­шық­тар
    1. Тұқым­дық ай­ғыр­лар, би­е­лер мен жас жыл­қы­лар­ға фи­зио­ло­ги­я­лық жағ­дай­ын ес­ке­ре оты­рып ра­ци­о­нал­ды азық­тан­ды­ру­ды ұй­ым­да­сты­ру.
    2. Азық­тың са­па­сы мен са­ни­тар­лық жағ­дай­ын ба­қы­лау.
    3. Зоо­тех­ни­ка­лық және ве­те­ри­нар­лық ұсы­ны­стар бой­ын­ша азық­тан­ды­ру ра­ци­он­да­рын құ­ру және тү­зе­ту.
    4. Азық­тан­ды­ру­ды, азық қал­дық­та­ры мен шы­ғы­нын есеп­ке алу.
    5. Азық әзір­леу мен та­ра­ту бой­ын­ша пер­со­нал жұ­мысын үй­ле­сті­ру.
    Бі­лім­дер:
    3-раз­ряд­қа ар­нал­ған бі­лім­дер
    1. Әр­түр­лі жас пен жағ­дай­да­ғы жыл­қы­лар­ды азық­тан­ды­ру нор­ма­ла­ры мен ре­жим­де­рі.
    2. Негіз­гі азық түр­ле­рі­нің құ­ра­мы және қо­рек­тік құн­ды­лы­ғы.
    3. Астау мен су­ат­тар­ды са­ни­тар­лық өң­деу қа­ғи­да­ла­ры.
    4-раз­ряд­қа ар­нал­ған бі­лім­дер
    1. Азық түр­ле­рі, олар­дың қо­рек­тік құн­ды­лы­ғы және әр­түр­лі топ­та­ғы жыл­қы­лар үшін тұ­ты­ну нор­ма­ла­ры.
    2. Жыл­қы­лар­дың ас қо­ры­ту фи­зио­ло­ги­я­сы­ның негіз­де­рі.
    3. Азық­тар­ды дай­ын­дау, сақ­тау және та­ра­ту тех­но­ло­ги­я­сы.
    4. Жа­ну­ар­лар­дың өнім­ді­лі­гі мен жағ­дай­ы­на бай­ла­ны­сты азық­тан­ды­ру та­лап­та­ры.
    5-раз­ряд­қа ар­нал­ған бі­лім­дер
    1. Жыл­қы­лар­дың фи­зио­ло­ги­я­лық жағ­дай­ы­на бай­ла­ны­сты азық­тан­ды­ру нор­ма­ла­ры мен ре­жим­де­рі.
    2. Әр­түр­лі азық түр­ле­рі­нің клас­си­фи­ка­ци­я­сы, қо­рек­тік құн­ды­лы­ғы және сақ­тау ерекше­лік­те­рі.
    3. Құлын­дау, бор­да­қы­лау, жат­тық­ты­ру және жұ­мыс ке­зін­де азық­тан­ды­ру негіз­де­рі.
    4. Астау мен азық сақ­тау орын­да­ры­ның са­ни­тар­лық жағ­дай­ы­на қой­ы­ла­тын та­лап­тар.
    5. Тең­ге­рім­ді азық­тан­ды­ру прин­ципте­рі және та­мақ­та­ну бұ­зы­лы­ста­ры­нан бо­ла­тын ау­ру­лар­дың ал­дын алу.
    6-раз­ряд­қа ар­нал­ған бі­лім­дер
    1. Әр­түр­лі жас және өнім­ді­лік топ­та­рын­да­ғы жыл­қы­лар­дың қо­рек­тік заттар­ға қа­жет­ті­лі­гі.
    2. Азық түр­ле­рі, олар­дың қо­рек­тік құн­ды­лы­ғы және бе­ру нор­ма­ла­ры.
    3. Азық­тар­ды сақ­тау, дай­ын­дау және ме­ха­ни­ка­лан­ды­ры­л­ған та­ра­ту қа­ғи­да­ла­ры.
    4. Тұқым­дық жа­ну­ар­лар­ды бор­да­қы­лау және кү­тіп-ба­ғу зоо­тех­ни­ка­сы мен тех­но­ло­ги­я­сы­ның негіз­де­рі.
    5. Азық­тан­ды­ру және су­а­ру са­ни­тар­лық нор­ма­ла­ры.
    Дағ­ды­ны та­ну мүм­кін­ді­гі:
    Та­лап етіл­мей­ді
    Же­ке құ­зы­рет­тер­ге қой­ы­ла­тын та­лап­тар:
    Жа­у­ап­кер­ші­лік
    Ұқып­ты­лық
    Күй­зе­ліс­ке тұ­рақ­ты­лық
    Шы­дам­ды­лық
    Ко­ман­да­да жұ­мыс іс­тей бі­лу
    Тәр­тіп­ті­лік
    Дәл­дік
    Сы­пай­ы­лық
    Мей­і­рім­ді­лік
    Тех­ни­ка­лық ре­гла­мент­тер мен ұлт­тық стан­дарт­тар­дың ті­зі­мі:
    1. Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы­ның Ең­бек ко­дек­сі 2015 жы­л­ғы 23 қа­ра­ша­да­ғы № 414-V ҚРЗ.
    2. «Ве­те­ри­на­рия ту­ра­лы» Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы­ның 2002 жы­л­ғы 10 шіл­де­де­гі № 339-II За­ңы.
    3. «Жа­ну­ар­лар дү­ни­е­сін қор­ғау, өсі­мін мо­лай­ту және пай­да­ла­ну ту­ра­лы» Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы­ның 2004 жы­л­ғы 9 шіл­де­де­гі № 593-II За­ңы.
    4. «Сы­бай­лас жем­қор­лық­қа қар­сы іс-қи­мыл ту­ра­лы» 2015 жы­л­ғы 18 қа­ра­ша­да­ғы № 410-V ҚРЗ Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы­ның За­ңы.
    5. «Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сын­да­ғы тіл ту­ра­лы» 1997 жы­л­ғы 11 шіл­де­де­гі № 151-I ҚРЗ Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы­ның За­ңы
    6. «Жа­ну­ар­лар­ды өсі­ру­ді, өт­кі­зу­ді жү­зе­ге асы­ра­тын өн­ді­ріс объ­ек­ті­ле­ріне қой­ы­ла­тын ве­те­ри­на­ри­я­лық (ве­те­ри­на­ри­я­лық-са­ни­та­ри­я­лық) та­лап­тар­ды бе­кі­ту ту­ра­лы» Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы Ауыл ша­ру­а­шы­лы­ғы ми­ни­стрі­нің м.а. 2015 жы­л­ғы 29 ма­мыр­да­ғы № 7-1/498 бұй­ры­ғы. ҚР ӘМ 2015 жы­л­ғы 4 та­мы­зда № 11837 бо­лып тір­кел­ді.
    7. «Жа­ну­ар­лар­ды ка­ран­т­ин­деу қа­ғи­да­ла­рын бе­кі­ту ту­ра­лы» Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы Ауыл ша­ру­а­шы­лы­ғы ми­ни­стрі­нің 2014 жы­л­ғы 30 жел­тоқ­сан­да­ғы № 7-1 / 700 бұй­ры­ғы, ҚР ӘМ 2025 жы­л­ғы 6 ақ­пан­да № 35708 бо­лып тір­кел­ді.
    8. «Жа­ну­ар­лар­мен жұ­мыс іс­теу қа­ғи­да­ла­рын бе­кі­ту ту­ра­лы» Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы Ауыл ша­ру­а­шы­лы­ғы ми­ни­стрі­нің 2019 жы­л­ғы 17 мау­сым­да­ғы № 239 бұй­ры­ғы. ҚР ӘМ 2019 жы­л­ғы 28 мау­сым­да №18917 бо­лып тір­кел­ді.
    СБШ шең­бе­рін­де бас­қа кә­сіп­тер­мен бай­ла­ныс:
    СБШ дең­гейі:
    Кә­сіп ата­уы:
    3
    Мал ша­ру­а­шы­лы­ғы ке­шен­де­рі­нің және ме­ха­ни­ка­лан­ды­ры­л­ған фер­ма­лар­дың опе­ра­то­ры
    5
    Ве­те­ри­нар­лық фельд­шер
    13. «Мал ша­ру­а­шы­лы­ғы ке­шен­де­рі­нің және фер­ма­лар­дың бри­га­ди­рі» кә­сіп кар­точ­ка­сы
    Топ ко­ды:
    6121-9
    Қыз­мет ата­уы­ның ко­ды:
    6121-9-001
    Кә­сіп ата­уы:
    Мал ша­ру­а­шы­лы­ғы ке­шен­де­рі­нің және фер­ма­лар­дың бри­га­ди­рі
    СБШ бой­ын­ша бі­лік­ті­лік дең­гейі:
    3
    СБШ бой­ын­ша қо­сал­ғы бі­лік­ті­лік дең­гейі:
    БТ­БА, БА және бас­қа да үл­гі­лік бі­лік­ті­лік си­патта­ма­ла­ры бой­ын­ша бі­лік­ті­лік дең­гейі:
    «Жұ­мыстар мен жұ­мыс­шы кә­сіп­те­рі­нің бі­рың­ғай та­риф­тік-бі­лік­ті­лік анық­та­ма­лы­ғы (64-шы­ға­ры­лым)» Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы Ең­бек және ха­лық­ты әле­умет­тік қор­ғау ми­ни­стрі­нің 2025 жы­л­ғы 17 қаң­тар­да­ғы № 499 бұй­ры­ғы­мен бе­кі­ті­л­ген, Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы­ның Әді­лет ми­ни­стр­лі­гін­де 2025 жы­л­ғы 22 қаң­тар­да № 35802 бо­лып тір­кел­ді.
    75. Мал­шы. 4-па­ра­граф. Мал­шы, 6-раз­ряд.
    «Жұ­мыстар мен жұ­мыс­шы кә­сіп­те­рі­нің бі­рың­ғай та­риф­тік-бі­лік­ті­лік анық­та­ма­лы­ғы (64-шы­ға­ры­лым)» Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы Ең­бек және ха­лық­ты әле­умет­тік қор­ғау ми­ни­стрі­нің 2025 жы­л­ғы 17 қаң­тар­да­ғы № 499 бұй­ры­ғы­мен бе­кі­ті­л­ген, Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы­ның Әді­лет ми­ни­стр­лі­гін­де 2025 жы­л­ғы 22 қаң­тар­да № 35802 бо­лып тір­кел­ді.
    75. Мал­шы. 1-па­ра­граф. Мал­шы, 3-раз­ряд.
    Жұ­мыстар мен жұ­мыс­шы кә­сіп­те­рі­нің бі­рың­ғай та­риф­тік-бі­лік­ті­лік анық­та­ма­лы­ғы (64-шы­ға­ры­лым),
    Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы Ең­бек және ха­лық­ты әле­умет­тік қор­ғау ми­ни­стрі­нің 2025 жы­л­ғы 17 қаң­тар­да­ғы № 499 бұй­ры­ғы­мен бе­кі­ті­л­ген,
    Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы­ның Әді­лет ми­ни­стр­лі­гін­де 2025 жы­л­ғы 22 қаң­тар­да № 35802 бо­лып тір­кел­ді.
    75. Мал­шы. 2-па­ра­граф. Мал­шы, 4-раз­ряд.
    Жұ­мыстар мен жұ­мыс­шы кә­сіп­те­рі­нің бі­рың­ғай та­риф­тік-бі­лік­ті­лік анық­та­ма­лы­ғы (64-шы­ға­ры­лым),
    Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы Ең­бек және ха­лық­ты әле­умет­тік қор­ғау ми­ни­стрі­нің 2025 жы­л­ғы 17 қаң­тар­да­ғы № 499 бұй­ры­ғы­мен бе­кі­ті­л­ген,
    Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы­ның Әді­лет ми­ни­стр­лі­гін­де 2025 жы­л­ғы 22 қаң­тар­да № 35802 бо­лып тір­кел­ді.
    75. Мал­шы. 3-па­ра­граф. Мал­шы, 5-раз­ряд.
    Кә­сіп­тік бі­лім дең­гейі:
    Бі­лім дең­гейі:
    ТжКБ (жұ­мыс­шы кә­сіп)
    Ма­ман­дық:
    Зоо­тех­ния
    Бі­лік­ті­лік:
    Бі­лім дең­гейі:
    ТжКБ (ор­та буын ма­ма­ны)
    Ма­ман­дық:
    Зоо­тех­ния
    Бі­лік­ті­лік:
    Бі­лім дең­гейі:
    негіз­гі ор­та бі­лім
    Ма­ман­дық:
    -
    Бі­лік­ті­лік:
    -
    Жұ­мыс тә­жі­ри­бе­сіне қой­ы­ла­тын та­лап­тар:
    Жұ­мыс өті­ліне қой­ы­ла­тын та­лап­тар жоқ.
    Фор­мал­ды емес және ин­фор­мал­ды бі­лім­мен бай­ла­ныс:
    Нұс­қа­ма/ жұ­мыс ор­нын­да та­ғы­лым­да­ма­дан өту неме­се қы­сқа мер­зім­ді оқы­ту;
    Кә­сіп­тің бас­қа мүм­кін ата­у­ла­ры:
    6121-3-005 - Жыл­қы өсі­ру­ші
    Қыз­мет­тің негіз­гі мақ­са­ты:
    Асыл тұқым­ды өнім, та­у­ар­лық өнім өн­ді­ру, асыл тұқым­ды жыл­қы­лар­ды өсі­ру, ат кү­ту­ші мен жыл­қы өсі­ру­ші­нің жұ­мыста­рын үй­ле­сті­ру
    Ең­бек функ­ци­я­ла­ры­ның си­патта­ма­сы
    Ең­бек функ­ци­я­ла­ры­ның тіз­бе­сі:
    Мін­дет­ті ең­бек функ­ци­я­ла­ры:
    1. Асыл тұқым­ды жыл­қы ша­ру­а­шы­лы­ғын­да­ғы өн­ді­рі­стік про­це­стер­ді жос­пар­лау және үй­ле­сті­ру
    2. Та­у­ар­лық жыл­қы ша­ру­а­шы­лы­ғын­да­ғы өн­ді­рі­стік про­це­стер­ді жос­пар­лау және үй­ле­сті­ру
    Қо­сым­ша ең­бек функ­ци­я­ла­ры:
    1-ең­бек функ­ци­я­сы:
    Асыл тұқым­ды жыл­қы ша­ру­а­шы­лы­ғын­да­ғы өн­ді­рі­стік про­це­стер­ді жос­пар­лау және үй­ле­сті­ру
    1-дағ­ды:
    Жыл­қы­лар­дың асыл тұқым­ды мал ба­сын өсі­ру­ді және өт­кі­зу­ді жос­пар­лау үшін ба­стап­қы де­ректер­ді мо­ни­то­ринг­теу, жи­нау және тал­дау
    Ма­шық­тар:
    3-раз­ряд­қа ар­нал­ған ма­шық­тар
    1. Құлын­дар­дың өсуі, да­муы және са­улы­ғы ту­ра­лы де­ректер­ді жи­нау.
    2. Бо­ни­тир­леу, таң­ба ба­су және жа­ну­ар­лар­дың тұқым­дық ірік­теу жұ­мыста­ры­на қа­ты­су.
    3. Та­бын­да­ғы мал қоз­ға­лы­сын есеп­ке алу және өсі­ру көр­сет­кіш­те­рін тал­дау.
    4. Ар­тық тұқым­дық жа­ну­ар­лар­ды өзек­тен­ді­ру­ге ұсы­ны­стар жа­сау.
    5. Тұқым­дық та­бын­ға ар­нал­ған іле­с­пе құ­жат­тар­ды рә­сім­деу.
    4-раз­ряд­қа ар­нал­ған ма­шық­тар
    1. Құлын­дар­дың өсуі, да­муы және са­улы­ғын есеп­ке алу.
    2. Құлын­дар мен жас мал­дың тұқым­дық қа­си­ет­те­рін бел­гі­лен­ген өл­шем­шар­ттар бой­ын­ша ба­ға­лау.
    3. Ірік­теу, жа­рам­сыз ету және са­ту бой­ын­ша ше­шім қа­был­дау үшін де­ректер­ді дай­ын­дау.
    4. Жа­ну­ар­лар­ды өт­кі­зу неме­се са­ту ке­зін­де іле­с­пе құ­жат­тар­ды рә­сім­деу.
    5. Жас мал­ды өсі­ру және азық­тан­ды­ру жағ­дай­ла­рын ба­қы­ла­уды қам­та­ма­сыз ету.
    5-раз­ряд­қа ар­нал­ған ма­шық­тар
    1. Тұқым­дық жас жыл­қы­лар­дың са­улы­ғы, өсуі және да­муы ту­ра­лы де­ректер­ді жи­нау және жүй­е­леу.
    2. Өнім­ді­лік, ге­не­ти­ка­лық әле­ует және тұқым­дық ірік­теу та­лап­та­ры­на сәй­кест­ік көр­сет­кіш­те­рін тал­дау.
    3. Тұқым­дық мал­ды өсі­ру, бор­да­қы­лау және өзек­тен­ді­ру­ге дай­ын­дау жос­пар­ла­рын әзір­ле­у­ге қа­ты­су.
    4. Тұқым­дық жұ­мыс бой­ын­ша ба­стап­қы есеп жүр­гі­зу және есеп­тік құ­жат­та­ма жа­сау.
    5. Жас мал­ды өсі­ру­дің бар­лық ке­зең­де­рін­де кү­тіп-ба­ғу және азық­тан­ды­ру тех­но­ло­ги­я­сы­ның сақ­та­луын ба­қы­лау.
    6-раз­ряд­қа ар­нал­ған ма­шық­тар
    1. Тұқым­дық жас жыл­қы­лар­дың жа­сы, жы­ны­сы, күйі және ге­не­ти­ка­лық бел­гі­ле­рі бой­ын­ша де­ректер­ді жи­нау және жүй­е­леу.
    2. Өсі­ру ке­зе­ңін­де жыл­қы­лар­дың өсуі, да­муы және са­улы­ғы­ның жай-күй­ін тал­дау.
    3. Өнім­ді­лік және зоо­тех­ни­я­лық көр­сет­кіш­тер негі­зін­де жас мал­ды ба­ғыт­тар бой­ын­ша бө­лу­ді ай­қын­да­у­ға қа­ты­су.
    4. Мо­ни­то­ринг нәти­же­ле­ріне сәй­кес тұқым­дық жас мал­ды өсі­ру тех­но­ло­ги­я­сын тү­зе­ту бой­ын­ша ұсы­ны­стар дай­ын­дау.
    5. Өзек­тен­ді­ру­ге дей­ін­гі ке­зең­де азық­тан­ды­ру мен кү­тіп-ба­ғу нор­ма­ла­ры­ның сақ­та­луын ба­қы­лау.
    Бі­лім­дер:
    3-раз­ряд­қа ар­нал­ған бі­лім­дер 1. Тұқым­дық жас жыл­қы­лар­ды өсі­ру тех­но­ло­ги­я­сы­ның негіз­де­рі.
    2. Тұқым­дық та­бын­ның са­па­сы мен өнім­ді­лі­гін ба­ға­лау кри­те­рий­ле­рі.
    3. Жа­ну­ар­лар­ды сәй­кестен­ді­ру, есеп­ке алу және таң­ба ба­су қа­ғи­да­ла­ры.
    4. Са­ты­лым ке­зін­де ве­те­ри­нар­лық сүй­е­мел­де­у­ге қой­ы­ла­тын та­лап­тар.
    5. Тұқым­дық есеп пен жа­ну­ар­лар­ды са­ту бой­ын­ша нор­ма­тив­тік құ­жат­тар.
    4-раз­ряд­қа ар­нал­ған бі­лім­дер
    1. Жас тұқым­дық жыл­қы­лар­ды жа­сы­на және мақ­са­ты­на қа­рай өсі­ру­ге қой­ы­ла­тын та­лап­тар.
    2. Жыл­қы­лар­ды ба­ға­лау және бо­ни­ти­ров­ка жүр­гі­зу тәр­ті­бі.
    3. Тұқы­мы­на қа­рай жас мал­дың да­му нор­ма­тив­те­рі.
    4. Тұқым­дық жа­ну­ар­лар­ды са­ту ке­зін­де құ­жат­тар­ды рә­сім­деу қа­ғи­да­ла­ры.
    5. Жыл­қы­лар­дың тұқым­дық құн­ды­лы­ғы мен бо­ла­ша­ғын ба­ға­лау өл­шем­шар­тта­ры.
    5-раз­ряд­қа ар­нал­ған бі­лім­дер
    1. Тұқым­дық мал ша­ру­а­шы­лы­ғы негіз­де­рі, се­лек­ци­я­лық жұ­мыстың әді­сте­рі және жас мал­ды ірік­теу кри­те­рий­ле­рі.
    2. Тұқым­ға және жас ерекше­лік­те­ріне бай­ла­ны­сты тұқым­дық жыл­қы­лар­ды өсі­ру және бор­да­қы­лау нор­ма­ла­ры мен тех­но­ло­ги­я­ла­ры.
    3. Жа­ну­ар­лар­ды са­ту­ға дай­ын­да­у­ға қой­ы­ла­тын та­лап­тар (сер­ти­фи­ка­ция, ве­те­ри­нар­лық нор­ма­лар, та­сы­мал­дау).
    4. Шы­ғу те­гі мен өнім­ді­лі­гіне қа­ты­сты құ­жат­та­ма­ны қо­са ал­ған­да, тұқым­дық есеп пен есеп­ті­лік жүр­гі­зу тәр­ті­бі.
    5. Тұқым­дық жыл­қы­лар­ды са­ту ке­зін­де тұқым­дық ша­ру­а­шы­лық­тар­мен, мем­ле­кет­тік ор­ган­дар­мен және са­тып алушы­лар­мен өза­ра әре­кет­те­су прин­ципте­рі. 6-раз­ряд­қа ар­нал­ған бі­лім­дер
    1. Тұқым­ға, мақ­са­ты­на және ша­ру­а­шы­лық жағ­дай­ы­на бай­ла­ны­сты тұқым­дық жас мал­ды өсі­ру­дің тех­но­ло­ги­я­ла­ры мен әді­сте­ме­ле­рі.
    2. Жыл­қы­лар­ды са­ту­ға неме­се негіз­гі тұқым­дық та­бын­ға ауы­сты­ру үшін ірік­теу ке­зін­де олар­дың күй-жайы мен өнім­ді­лі­гін ба­ға­лау па­ра­метр­ле­рі.
    3. Тұқым­дық жа­ну­ар­лар­ды өсі­ру және өт­кі­зу бой­ын­ша де­ректер­ді есеп­ке алу, өң­деу және тал­дау әді­сте­рі.
    4. Өсі­ру ке­зе­ңін­де кү­тіп-ба­ғу, азық­тан­ды­ру және ве­те­ри­нар­лық қам­та­ма­сыз ету­ге қой­ы­ла­тын зоо­тех­ни­я­лық та­лап­тар.
    5. Тұқым­дық жас мал­ды са­ту­ға дай­ын­дау қа­ғи­да­ла­ры мен өл­шем­шар­тта­ры және ти­іс­ті құ­жат­та­ма­мен сүй­е­мел­деу.
    Дағ­ды­ны та­ну мүм­кін­ді­гі:
    Та­лап етіл­мей­ді
    2-дағ­ды:
    Жыл­қы­лар­дың асыл тұқым­ды мал ба­сын кө­бей­ту­ді жос­пар­лау үшін ба­стап­қы де­ректер­ді мо­ни­то­ринг­теу, жи­нау және тал­дау
    Ма­шық­тар:
    3-раз­ряд­қа ар­нал­ған ма­шық­тар
    1. Бу­аз би­е­лер­дің са­улы­ғы, жа­сы және өнім­ді­лі­гі бой­ын­ша де­ректер­ді жи­нау және жүй­е­леу.
    2. Би­е­лер­де­гі күй­леу бел­гі­ле­рін ба­қы­лау және уа­қы­тын­да ұрық­тан­ды­ру­ға жа­рам­ды жа­ну­ар­лар­ды анық­тау.
    3. Жұп­та­сты­ру­ды ұй­ым­да­сты­ру­ға қа­ты­су және кө­бею кесте­сі­нің орын­да­луын қа­да­ға­лау.
    4. Жа­ну­ар­лар­ды та­ра­зы­лау, ай­дау және есеп­ке алу ша­ра­ла­ры­на қа­ты­су.
    5. Ұрық­тан­ды­ру, құлын­дау нәти­же­ле­рін тір­кеу және кө­бею көр­сет­кіш­те­рін ба­қы­лау.
    4-раз­ряд­қа ар­нал­ған ма­шық­тар 1. Ай­ғыр­лар мен би­е­лер­дің асыл тұқым­дық қа­си­ет­те­рі ту­ра­лы мә­лі­мет­тер­ді жи­нау.
    2. Кө­бею жағ­дай­ын ба­ға­лау жұп­та­сты­ру­мен қам­ту, ұрық­та­ну, құлын алу көр­сет­кіш­те­рі.
    3. Кө­бею бой­ын­ша де­рекқор­ды қа­лып­та­сты­ру және жа­ңар­ту.
    4. Тек­тік ше­жі­ре­лер­ді тал­дау және мақ­сат­ты жұп­та­сты­ру­ды жос­пар­лау. 5. Жұп­та­сты­ру, ұрық­тан­ды­ру және құлын­дау нәти­же­ле­рі бой­ын­ша құ­жат­тар­ды рә­сім­деу.
    5-раз­ряд­қа ар­нал­ған ма­шық­тар
    1. Бу­аз би­е­лер­дің фи­зио­ло­ги­я­лық жай-күйі мен кө­бею көр­сет­кіш­те­рі ту­ра­лы де­ректер­ді жи­нау және жүй­е­леу.
    2. Күй­леу, құлын­дау және төл алу көр­сет­кіш­те­рін тал­дап, кө­бею ша­ра­ла­рын жос­пар­лау.
    3. Би­е­лер­дің күй­ле­уін анық­тау, ұрық­тан­ды­ру, құлын­дау және төл алу есе­бін жүр­гі­зу.
    4. Би­е­лер­дің са­улы­ғы мен өнім­ді­лі­гін ба­ға­лап, олар­ды тұқым­дық топ­қа ірік­теу.
    5. Жұп­та­сты­ру на­у­қа­нын ұй­ым­да­сты­ру­ға, ұрық­тан­ды­ру­ды ба­қы­ла­у­ға және ай­ғыр­лар­ға жүк­те­ме­ні жос­пар­ла­у­ға қа­ты­су.
    6. Құлын­дар­дың сақ­та­луы мен да­муы бой­ын­ша де­ректер­ді тір­кеу және олар­дың өмір­шең­ді­гін арт­ты­ру ша­ра­ла­ры­на қа­ты­су.
    7. Жи­нал­ған ақ­па­рат негі­зін­де тұқым­дық та­бын­ды кө­бей­ту бой­ын­ша қа­ра­пай­ым жос­пар­лар мен кесте­лер құ­ра­с­ты­ру.
    6-раз­ряд­қа ар­нал­ған ма­шық­тар
    1. Тұқым­дық жыл­қы­лар­дың фи­зио­ло­ги­я­лық күйі мен кө­бею бел­сен­ді­лі­гі ту­ра­лы де­ректер­ді жи­нау және жүй­е­леу.
    2. Кө­бею көр­сет­кіш­те­ріне әсер ете­тін ұстау, азық­тан­ды­ру және су­а­ру жағ­дай­ла­рын тал­дау.
    3. Күй­леу, жы­ны­стық же­ті­лу және кө­бе­ю­ге дай­ынды­ғы­ның бел­гі­ле­рін анық­тау.
    4. Алын­ған де­ректер негі­зін­де тұқым­дық жос­пар­лар­ға тү­зе­ту ен­гі­зу бой­ын­ша ұсы­ны­стар дай­ын­дау.
    Бі­лім­дер:
    3-раз­ряд­қа ар­нал­ған бі­лім­дер
    1. Жыл­қы­лар­ды кө­бей­ту­дің негіз­де­рі және күй­леу ке­зе­ңін анық­тау әді­сте­рі.
    2. Тұқым­дық жа­ну­ар­лар­ға қой­ы­ла­тын та­лап­тар және олар­ды ірік­теу кри­те­рий­ле­рі.
    3. Кө­бею про­це­сін­де қол­да­ны­ла­тын негіз­гі зо­оги­ги­е­на­лық және ве­те­ри­нар­лық нор­ма­лар.
    4. Жа­ну­ар­лар­дың өнім­ді­лі­гін ба­қы­лау, тір­кеу және есеп­ке алу әді­сте­рі.
    5. Тұқым­дық есеп жүр­гі­зу­дің негіз­де­рі.
    4-раз­ряд­қа ар­нал­ған бі­лім­дер
    1. Се­лек­ци­я­лық-тұқым­дық жұ­мыс және ге­не­ти­ка­ның негіз­де­рі.
    2. Жа­ну­ар­лар­дың кө­бею қа­бі­ле­тін ба­ға­лау әді­сте­рі.
    3. Тұқым­дық есеп жүр­гі­зу та­лап­та­ры.
    4. Күй­леу, ұрық­тан­ды­ру және құлын­дау мер­зім­де­рі мен бел­гі­ле­рі.
    5. Тұқым­дық жыл­қы ша­ру­а­шы­лы­ғын­да жұп таң­да­удың әді­сте­рі.
    5-раз­ряд­қа ар­нал­ған бі­лім­дер
    1. Тұқым­дық та­бын­ды кө­бей­ту­дің тех­но­ло­ги­я­лық негіз­де­рі мен за­ма­на­уи әді­сте­рі (та­би­ғи жұп­та­сты­ру мен қол­дан ұрық­тан­ды­ру­ды қо­са ал­ған­да).
    2. Жы­ны­стық же­ті­лу мер­зім­де­рі, би­е­лер­де­гі күй­леу бел­гі­ле­рі, ана­лық та­бын­ды ірік­теу және жұп­та­сты­ру­ға дай­ын­дау қа­ғи­да­ла­ры.
    3. Ұрық­тан­ды­ру, бу­аз­дық, құлын­дау және төл алу бой­ын­ша есеп жүр­гі­зу қа­ғи­да­ла­ры.
    4. Қы­сқы және жаз­ғы мау­сым­дар­да күй­леу, бу­аз және құлын емі­зе­тін би­е­лер­ді ұста­у­ға қой­ы­ла­тын та­лап­тар.
    5. Тұқым­дық өнім­ді­лік­ті арт­ты­ру, құлын­дар­дың аманды­ғын сақ­тау және да­муын жақ­сар­ту әді­сте­рі.
    6. Жыл­қы­лар­да­ғы кө­бею ау­ру­ла­ры­ның ал­дын алу ша­ра­ла­ры.
    7. Би­е­лер мен құлын­дар­ды топ­тар­ға бө­ліп ор­на­ла­сты­ру ке­зін­де­гі зоо­тех­ни­я­лық жұ­мыстың негіз­де­рі.
    8. Кө­бею ке­зін­де қол­да­ны­ла­тын са­ни­тар­лық өң­деу, ве­те­ри­нар­лық пре­па­рат­тар және азық­тық қо­с­па­лар­ды қол­да­ну қа­ғи­да­ла­ры мен нор­ма­ла­ры.
    6-раз­ряд­қа ар­нал­ған бі­лім­дер
    1. Тұқым­дық жыл­қы­лар мен ай­ғыр­лар­дың ана­то­ми­я­сы, фи­зио­ло­ги­я­сы және кө­бею функ­ци­я­сы­ның негіз­де­рі.
    2. Тұқым­дық та­бын­ды (со­ның ішін­де жұп­та­сты­ру­ға дай­ын­дау ке­зе­ңін­де) азық­тан­ды­ру, су­а­ру және ұста­удың нор­ма­ла­ры мен тех­но­ло­ги­я­ла­ры.
    3. Жы­ны­стық же­ті­лу мен күй­ле­удің бел­гі­ле­рі, олар­ды анық­тау және құ­жат­тау әді­сте­рі.
    4. Ұрық ма­те­ри­а­лы­ның са­па­сы­на қой­ы­ла­тын та­лап­тар және оны алу­ға әсер ете­тін жағ­дай­лар.
    5. Кө­бею про­це­сіне әсер ете­тін ау­ру­лар­дың ал­дын алу бой­ын­ша негіз­гі әді­стер.
    Дағ­ды­ны та­ну мүм­кін­ді­гі:
    Та­лап етіл­мей­ді
    2-ең­бек функ­ци­я­сы:
    Та­у­ар­лық жыл­қы ша­ру­а­шы­лы­ғын­да­ғы өн­ді­рі­стік про­це­стер­ді жос­пар­лау және үй­ле­сті­ру
    1-дағ­ды:
    Жыл­қы­лар­дың та­у­ар­лық мал ба­сын кө­бей­ту­ді жос­пар­лау үшін ба­стап­қы де­ректер­ді мо­ни­то­ринг­теу, жи­нау және тал­дау
    Ма­шық­тар:
    3-раз­ряд­қа ар­нал­ған ма­шық­тар
    1. Негіз­гі та­бын­ның жы­ныс-жас құ­ры­лы­мы мен кө­бею көр­сет­кіш­те­рі ту­ра­лы де­ректер­ді жи­нау.
    2. Би­е­лер мен тұқым­дық ай­ғыр­лар­дың жай-күй­ін тал­дау.
    3. Құлын­дау және ша­ғы­лы­сты­ру жос­пар­ла­рын жа­са­у­ға қа­ты­су.
    4. Кө­бею про­це­сін: күй­леу, қол­дан ұрық­тан­ды­ру мен құлын­да­уды есеп­ке алу.
    5. Кө­бею бой­ын­ша құ­жат­тар­ды рә­сім­деу.
    4-раз­ряд­қа ар­нал­ған ма­шық­тар
    1. Та­у­ар­лық та­бын­да­ғы кө­бею көр­сет­кіш­те­рі ту­ра­лы де­ректер­ді жи­нау және қо­ры­тын­ды­лау.
    2. Би­е­лер мен ай­ғыр­лар­дың өнім­ді­лі­гі мен кө­бею қа­бі­ле­тін ба­ға­лау.
    3. Өн­ді­рі­стік мін­дет­тер­ді ес­ке­ре оты­рып, кө­бе­ю­ді жақ­сар­ту бой­ын­ша ұсы­ны­стар әзір­леу.
    4. Ұрық­тан­ды­ру, құлын­дау және төл шы­ғы­мы бой­ын­ша есеп жүр­гі­зу.
    5. Та­у­ар­лық ша­ру­а­шы­лық­тар­да кө­бею тех­но­ло­ги­я­сы­ның сақ­та­луын ба­қы­лау.
    5-раз­ряд­қа ар­нал­ған ма­шық­тар
    1. Та­у­ар­лық би­е­лер та­бы­ны­ның кө­бею са­па­сы ту­ра­лы ақ­па­рат­ты жи­нау және тал­дау.
    2. Би­е­лер­дің фи­зио­ло­ги­я­лық жай-күй­ін ба­ға­лап, ша­ғы­лы­сты­ру на­у­қа­ны­ның кесте­сін жа­сау.
    3. Та­у­ар­лық та­бын­да кө­бею тех­но­ло­ги­я­сы­ның орын­да­луын ба­қы­лау және оның өнім­ді­лі­гін арт­ты­ру ша­ра­ла­рын ұй­ым­да­сты­ру.
    4. Кө­бе­ю­ді есеп­ке алу мен жос­пар­ла­у­ға қа­жет­ті құ­жат­тар­ды дай­ын­дау.
    5. Бо­ла­шақ та­у­ар­лық та­бын­ның са­ны мен құ­ры­лы­мын бо­лжа­у­ға қа­ты­су.
    6-раз­ряд­қа ар­нал­ған ма­шық­тар
    1. Та­у­ар­лы та­бын­ның кө­бею көр­сет­кіш­те­рін (ша­ғы­лы­сты­ру дең­гейі, ұрық­та­ну ин­дек­сі, құлын алу және т.б.) жи­нау және тал­дау.
    2. Би­е­лер та­бы­ны­ның жы­ны­стық же­ті­луі мен ре­про­дук­тив­тік жай-күй­ін есеп­ке алу.
    3. Жа­ну­ар­лар­ды ре­про­дук­тив­тік мәр­те­бе­сі мен био­ло­ги­я­лық ерекше­лік­те­ріне қа­рай топ­та­сты­ру.
    4. Ұрық­тан­ды­ру, ша­ғы­лы­сты­ру және төл шы­ғы­мын бо­лжау үшін мә­лі­мет­тер­ді дай­ын­дау.
    5. Кө­бе­ю­ге әсер ете­тін зо­оги­ги­е­на­лық та­лап­тар­дың сақ­та­луын ба­қы­лау.
    Бі­лім­дер:
    3-раз­ряд­қа ар­нал­ған бі­лім­дер
    1. Та­у­ар­лық жыл­қы ба­сы­ның өсі­мін мо­лай­ту тех­но­ло­ги­я­сы­ның негіз­де­рі.
    2. Кө­бею көр­сет­кіш­те­рі және олар­ды есеп­теу әді­сте­рі.
    3. Ұрық­тан­ды­ру­шы және ана­лық мал­ды кү­тіп-ба­ғу та­лап­та­ры.
    4. Жа­сан­ды және та­би­ғи ұрық­тан­ды­ру әді­сте­рі.
    5. Ба­стап­қы зоо­тех­ни­ка­лық құ­жат­та­ма­ның түр­ле­рі.
    4-раз­ряд­қа ар­нал­ған бі­лім­дер
    1. Жыл­қы­лар­дың био­ло­ги­я­лық ерекше­лік­те­рі және кө­бею цик­лі.
    2. Та­у­ар ма­лы­ның өнім­ді­лі­гі мен төл бе­ру көр­сет­кіш­те­рі.
    3. Кө­бе­ю­ді жос­пар­лау және есеп­ке алу негіз­де­рі.
    4. Жа­сан­ды және та­би­ғи ұрық­тан­ды­ру әді­сте­рі.
    5. Кө­бею ке­зін­де жо­ғал­ту­лар­ды азай­ту­ға ар­нал­ған ал­дын алу ша­ра­ла­ры.
    5-раз­ряд­қа ар­нал­ған бі­лім­дер
    1. Та­у­ар ма­лы­ның кө­бею тех­но­ло­ги­я­сы­ның негіз­де­рі, оның ішін­де қызығу ке­зе­ңін анық­тау, тө­леу және ұрық­тан­ды­ру мер­зім­де­рі.
    2. Жыл­қы­лар­да­ғы жы­ны­стық же­ті­лу бел­гі­ле­рі, кө­бе­ю­дің фи­зио­ло­ги­я­лық ерекше­лік­те­рі.
    3. Құр­сақ­ты және төл­ден кей­ін­гі ке­зең­де­гі қо­зы­лар­ды кү­ту және кү­тіп-ба­ғу та­лап­та­ры.
    4. Та­у­ар фер­ма­ла­рын­да­ғы кө­бею про­це­сін ба­қы­лау және есеп­ке алу әді­сте­рі.
    5. Та­у­ар жыл­қы­ла­рын өсі­ру мен есеп жүр­гі­зу­ді рет­тей­тін нор­ма­тив­тік құ­жат­тар.
    6-раз­ряд­қа ар­нал­ған бі­лім­дер
    1. Та­у­ар жыл­қы­ла­ры­ның кө­бею тех­но­ло­ги­я­сы­ның негіз­де­рі.
    2. Кө­бею ти­ім­ді­лі­гі­нің көр­сет­кіш­те­рі және олар­ды есеп­теу әді­сте­рі.
    3. Жы­ны­стық қызығу бел­гі­ле­рі, тө­леу мер­зім­де­рі және қо­зы­лар­ды ұрық­тан­ды­ру қа­ғи­да­ла­ры.
    4. Сәт­ті кө­бе­ю­ге ық­пал ете­тін кү­тіп-ба­ғу шар­тта­ры.
    5. Кө­бею ке­зе­ңін­де­гі қо­зы­лар­ды ве­те­ри­нар­лық-зоо­тех­ни­ка­лық кү­ту­дің нор­ма­ла­ры.
    Дағ­ды­ны та­ну мүм­кін­ді­гі:
    Та­лап етіл­мей­ді
    2-дағ­ды:
    Жыл­қы­лар­дың та­у­ар­лық мал ба­сын өсі­ру­ді жос­пар­лау үшін ба­стап­қы де­ректер­ді мо­ни­то­ринг­теу, жи­нау және тал­дау
    Ма­шық­тар:
    3-раз­ряд­қа ар­нал­ған ма­шық­тар
    1. Жас мал­дың ті­рі сал­ма­ғын, жа­сын және са­улы­ғын ба­ға­лау.
    2. Сақ­тау, сал­мақ қо­су және азық­тан­ды­ру қа­си­ет­те­рі бой­ын­ша де­ректер жи­нау.
    3. Өсі­ру және азық­тан­ды­ру жос­пар­ла­рын құ­ру­ға қа­ты­су.
    4. Жыл­қы­лар­дың қоз­ға­лы­сын, топ­та­сты­ры­луын және жас­қа бай­ла­ны­сты ауда­ры­луын есеп­ке алу.
    5. Қол­да­ны­ла­тын азық­тар­дың және кү­тіп-ба­ғу жағ­дай­ла­ры­ның ти­ім­ді­лі­гін тал­дау.
    4-раз­ряд­қа ар­нал­ған ма­шық­тар
    1. Та­у­ар ба­ғы­тын­да­ғы жас мал­дың өсуі, да­муы және сақ­та­лы­мы ту­ра­лы де­ректер жи­нау.
    2. Азық­тан­ды­ру, жат­тық­ты­ру және бас­қа өсі­ру ке­зең­де­рі­нің нәти­же­ле­рін тал­дау.
    3. Жыл­қы­лар­ды өсі­ру­де ре­сур­стар­ды ти­ім­ді пай­да­ла­ну бой­ын­ша ұсы­ны­стар жа­сау.
    4. Ша­ру­а­шы­лық жағ­дай­ла­рын ес­ке­ре оты­рып, өсі­ру жос­пар­ла­рын құ­ру­ға қа­ты­су.
    5. Мал­дың да­му және азық­тан­ды­ру па­ра­метр­ле­рі бой­ын­ша есеп жүр­гі­зу және есеп бе­ру.
    5-раз­ряд­қа ар­нал­ған ма­шық­тар
    1. Та­у­ар ба­ғы­тын­да­ғы жас мал­дың өсуі, да­муы және сақ­та­луы ту­ра­лы де­ректер­ді жи­нау және жүй­е­леу.
    2. Жыл­қы­лар­ды кү­тіп-ба­ғу, азық­тан­ды­ру және пай­да­ла­ну жағ­дай­ла­рын ба­ға­лау, өсі­ру тех­но­ло­ги­я­сын тү­зе­ту мақ­са­тын­да.
    3. Өсі­ру көр­сет­кіш­те­рін тал­дау негі­зін­де мал­дың өнім­ді­лік қа­си­ет­те­рін жақ­сар­ту бой­ын­ша ұсы­ны­стар жа­сау.
    4. Жас мал­ды жас және жы­ныс бой­ын­ша ірік­теу және топ­та­сты­ру­ды ұй­ым­да­сты­ру.
    5. Ша­ру­а­шы­лық мін­дет­те­рі мен кә­сі­по­рын мүм­кін­дік­те­рін ес­ке­ре оты­рып, өсі­ру және то­лық­ты­ру жос­па­рын да­яр­лау.
    6-раз­ряд­қа ар­нал­ған ма­шық­тар
    1. Та­у­ар ба­ғы­тын­да­ғы жас мал­дың сал­мақ қо­суы, да­муы және сақ­та­луы ту­ра­лы де­ректер­ді жи­нау және жүй­е­леу.
    2. Та­у­ар ма­лын өсі­ру және азық­тан­ды­ру тех­но­ло­ги­я­сы­ның ти­ім­ді­лі­гін тал­дау.
    3. Өсу нор­ма­тив­те­рі­нен ауыт­қу­лар­ды анық­тау және олар­ды тү­зе­ту бой­ын­ша ұсы­ны­стар жа­сау.
    4. Био­ло­ги­я­лық ерекше­лік­те­рін ес­ке­ре оты­рып, жыл­қы­лар­ды жас, жы­ныс және мақ­сат бой­ын­ша топ­тар­ға бө­лу.
    5. Азық­тан­ды­ру және са­ту жос­пар­ла­рын құ­ру үшін есеп­тік ма­те­ри­ал­дар дай­ын­дау.
    Бі­лім­дер:
    3-раз­ряд­қа ар­нал­ған бі­лім­дер
    1. Та­у­ар­лық жыл­қы ұр­па­ғын өсі­ру тех­но­ло­ги­я­сы­ның негіз­де­рі.
    2. Жас мал­ды азық­тан­ды­ру, су­а­ру және кү­тіп-ба­ғу нор­ма­ла­ры.
    3. Жа­ну­ар­лар­дың өнім­ді­лі­гі мен да­му дең­гей­ін ба­ға­лау әді­сте­рі.
    4. Азық­тан­ды­ру және өсі­ру жағ­дай­ла­ры­на қой­ы­ла­тын та­лап­тар.
    5. Жыл­қы өсі­ру бой­ын­ша есеп жүр­гі­зу және есеп бе­ру фор­ма­ла­ры.
    4-раз­ряд­қа ар­нал­ған бі­лім­дер
    1. Та­у­ар­лық жас мал­ды өсі­ру­дің негіз­гі ке­зең­де­рі және олар­ға қой­ы­ла­тын та­лап­тар.
    2. Өнім­ді­лік және жас мал­дың сақ­та­лым көр­сет­кіш­те­рі.
    3. Ті­рі сал­мақ пен дене күй­ін ба­ға­лау әді­сте­рі.
    4. Азық­тан­ды­ру мен су­а­ру нор­ма­ла­ры мен ре­жим­де­рі азық­тан­ды­ру ке­зін­де.
    5. Азық­тан­ды­ру тех­но­ло­ги­я­лық схе­ма­ла­ры және са­ту­ға дай­ын­дау
    . 5-раз­ряд­қа ар­нал­ған бі­лім­дер
    1. Та­у­ар­лық жыл­қы ұр­па­ғын он­то­ге­нез­дің әр­түр­лі ке­зең­де­рін­де өсі­ру тех­но­ло­ги­я­сы.
    2. Жас мал­ды азық­тан­ды­ру, су­а­ру, се­ру­ен­де­ту және ве­те­ри­нар­лық-са­ни­тар­лық қыз­мет көр­се­ту нор­ма­ла­ры.
    3. Жас мал­дың ті­рі сал­ма­ғын, экс­те­рье­рін және бей­ім­де­лу қа­бі­лет­те­рін ба­ға­лау кри­те­рий­ле­рі.
    4. Жа­ну­ар­лар­ды кү­тіп-ба­ғу шар­тта­ры­на мау­сым­дық және жас ерекше­лік­те­ріне бай­ла­ны­сты қой­ы­ла­тын та­лап­тар.
    5. Та­у­ар­лық ба­ғыт­та­ғы жыл­қы­лар­дың өсі­ру және сақ­та­лу көр­сет­кіш­те­рін есеп­ке алу фор­ма­ла­ры мен әді­сте­рі. -раз­ряд­қа ар­нал­ған бі­лім­дер
    1. Та­у­ар­лық ба­ғыт­та­ғы жыл­қы­лар­ды өсі­ру және азық­тан­ды­ру тех­но­ло­ги­я­сы­ның негіз­де­рі.
    2. Сал­мақ қо­су нор­ма­тив­те­рі, өсі­ру мер­зім­де­рі және азық­тан­ды­ру көр­сет­кіш­те­рі.
    3. Азық­тан­ды­ру, кү­тіп-ба­ғу және ве­те­ри­нар­лық қам­та­ма­сыз ету та­лап­та­ры.
    4. Та­у­ар­лық ұр­пақ са­па­сы­ның көр­сет­кіш­те­рі, ірік­теу және сұ­рып­тау кри­те­рий­ле­рі.
    5. Өн­ді­ріс эко­но­ми­ка­сы­ның негіз­де­рі: өзін­дік құн, рен­та­бель­дік, өнім шы­ғы­мын есеп­ке алу.
    Дағ­ды­ны та­ну мүм­кін­ді­гі:
    Та­лап етіл­мей­ді
    Же­ке құ­зы­рет­тер­ге қой­ы­ла­тын та­лап­тар:
    Ко­ман­да­да жұ­мыс іс­тей бі­лу
    Мақ­сат­кер­лік
    Тәр­тіп­ті­лік
    Дәл­дік
    Сы­пай­ы­лық
    Мей­і­рім­ді­лік
    Тө­зім­ді­лік пен ең­бек­сүй­гіш­тік
    Тех­ни­ка­лық ре­гла­мент­тер мен ұлт­тық стан­дарт­тар­дың ті­зі­мі:
    1. Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы­ның Ең­бек ко­дек­сі 2015 жы­л­ғы 23 қа­ра­ша­да­ғы № 414-V ҚРЗ.
    2. «Ве­те­ри­на­рия ту­ра­лы» Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы­ның 2002 жы­л­ғы 10 шіл­де­де­гі № 339-II За­ңы.
    3. «Жа­ну­ар­лар дү­ни­е­сін қор­ғау, өсі­мін мо­лай­ту және пай­да­ла­ну ту­ра­лы» Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы­ның 2004 жы­л­ғы 9 шіл­де­де­гі № 593-II За­ңы.
    4. «Сы­бай­лас жем­қор­лық­қа қар­сы іс-қи­мыл ту­ра­лы» 2015 жы­л­ғы 18 қа­ра­ша­да­ғы № 410-V ҚРЗ Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы­ның За­ңы.
    5. «Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сын­да­ғы тіл ту­ра­лы» 1997 жы­л­ғы 11 шіл­де­де­гі № 151-I ҚРЗ Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы­ның За­ңы
    6. «Жа­ну­ар­лар­ды өсі­ру­ді, өт­кі­зу­ді жү­зе­ге асы­ра­тын өн­ді­ріс объ­ек­ті­ле­ріне қой­ы­ла­тын ве­те­ри­на­ри­я­лық (ве­те­ри­на­ри­я­лық-са­ни­та­ри­я­лық) та­лап­тар­ды бе­кі­ту ту­ра­лы» Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы Ауыл ша­ру­а­шы­лы­ғы ми­ни­стрі­нің м.а. 2015 жы­л­ғы 29 ма­мыр­да­ғы № 7-1/498 бұй­ры­ғы. ҚР ӘМ 2015 жы­л­ғы 4 та­мы­зда № 11837 бо­лып тір­кел­ді.
    7. «Жа­ну­ар­лар­ды ка­ран­т­ин­деу қа­ғи­да­ла­рын бе­кі­ту ту­ра­лы» Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы Ауыл ша­ру­а­шы­лы­ғы ми­ни­стрі­нің 2014 жы­л­ғы 30 жел­тоқ­сан­да­ғы № 7-1 / 700 бұй­ры­ғы, ҚР ӘМ 2025 жы­л­ғы 6 ақ­пан­да № 35708 бо­лып тір­кел­ді.
    8. «Жа­ну­ар­лар­мен жұ­мыс іс­теу қа­ғи­да­ла­рын бе­кі­ту ту­ра­лы» Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы Ауыл ша­ру­а­шы­лы­ғы ми­ни­стрі­нің 2019 жы­л­ғы 17 мау­сым­да­ғы № 239 бұй­ры­ғы. ҚР ӘМ 2019 жы­л­ғы 28 мау­сым­да №18917 бо­лып тір­кел­ді.
    СБШ шең­бе­рін­де бас­қа кә­сіп­тер­мен бай­ла­ныс:
    СБШ дең­гейі:
    Кә­сіп ата­уы:
    3
    Мал ша­ру­а­шы­лы­ғы ке­шен­де­рі­нің және ме­ха­ни­ка­лан­ды­ры­л­ған фер­ма­лар­дың опе­ра­то­ры
    5
    Ве­те­ри­нар­лық фельд­шер
    14. «Бас зоо­тех­ник» кә­сіп­тің кар­точ­ка­сы
    Топ ко­ды:
    1310-1
    Қыз­мет ата­уы­ның ко­ды:
    1310-1-011
    Кә­сіп ата­уы:
    Бас зоо­тех­ник
    СБШ бой­ын­ша бі­лік­ті­лік дең­гейі:
    6
    СБШ бой­ын­ша қо­сал­ғы бі­лік­ті­лік дең­гейі:
    БТ­БА, БА және бас­қа да үл­гі­лік бі­лік­ті­лік си­патта­ма­ла­ры бой­ын­ша бі­лік­ті­лік дең­гейі:
    «Ауыл ша­ру­а­шы­лы­ғы ұй­ым­да­ры­ның бас­шы­ла­ры және ма­ман­да­ры ла­у­а­зым­да­ры­ның үл­гі­лік бі­лік­ті­лік си­патта­ма­ла­рын бе­кі­ту ту­ра­лы», Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы Ауыл ша­ру­а­шы­лы­ғы ми­ни­стрі­нің 2019 жы­л­ғы 21 та­мы­зда­ғы № 307 бұй­ры­ғы. Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы­ның Әді­лет ми­ни­стр­лі­гін­де 2019 жы­л­ғы 22 та­мы­зда № 19280 бо­лып тір­кел­ді.
    10-па­ра­граф. Бас зоо­тех­ник
    Кә­сіп­тік бі­лім дең­гейі:
    Бі­лім дең­гейі:
    жо­ға­ры бі­лім (ба­ка­лаври­ат, ма­ман дә­ре­же­сі, ор­ди­на­ту­ра)
    Ма­ман­дық:
    Ве­те­ри­на­рия
    Бі­лік­ті­лік:
    -
    Бі­лім дең­гейі:
    жо­ға­ры оқу ор­ны­нан кей­ін­гі бі­лім (ма­ги­стра­ту­ра, ре­зи­ден­ту­ра)
    Ма­ман­дық:
    Мал ша­ру­а­шы­лы­ғы
    Бі­лік­ті­лік:
    -
    Жұ­мыс тә­жі­ри­бе­сіне қой­ы­ла­тын та­лап­тар:
    Жо­ға­ры бі­лім ба­ка­лавр, ма­ги­стра­ту­ра, фи­ло­со­фия док­то­ры РhD, бей­і­ні бой­ын­ша док­тор) мал ша­ру­а­шы­лы­ғы неме­се ве­те­ри­на­рия ба­ғы­ты бой­ын­ша және кә­сіп­тік қыз­мет ба­ғы­ты бой­ын­ша жұ­мыс өті­лі 5 жыл­дан кем емес.
    Фор­мал­ды емес және ин­фор­мал­ды бі­лім­мен бай­ла­ныс:
    Нұс­қа­ма/ жұ­мыс ор­нын­да та­ғы­лым­да­ма­дан өту неме­се қы­сқа мер­зім­ді оқы­ту;
    Кә­сіп­тің бас­қа мүм­кін ата­у­ла­ры:
    3142-0-010 - Бө­лім­ше (ке­шен, ауыл ша­ру­а­шы­лы­ғы учас­ке­сі, фер­ма) зоо­тех­ни­гі
    Қыз­мет­тің негіз­гі мақ­са­ты:
    Бас­шы­лық­ты жү­зе­ге асы­ру, өнім өн­ді­рі­сін ұл­ғай­ту­ды, өзін­дік құ­нын тө­мен­де­ту­ді, оның са­па­сын арт­ты­ру­ды және сүт­ті жыл­қы ша­ру­а­шы­лы­ғы са­ла­сы­ның ти­ім­ді­лі­гін қам­та­ма­сыз ете­тін ғы­лы­ми негіз­дел­ген жүй­е­лер­ді әзір­ле­уді және ен­гі­зу­ді қам­та­ма­сыз ету
    Ең­бек функ­ци­я­ла­ры­ның си­патта­ма­сы
    Ең­бек функ­ци­я­ла­ры­ның тіз­бе­сі:
    Мін­дет­ті ең­бек функ­ци­я­ла­ры:
    1. Жыл­қы өсі­ру бой­ын­ша жал­пы бас­шы­лық
    2. Жыл­қы­лар­ды өсі­ру­дің ғы­лы­ми негіз­дел­ген тә­сіл­де­рін әзір­леу және ен­гі­зу
    3. Өнім өн­ді­рі­сін ұл­ғай­ту­ды қам­та­ма­сыз ету, өзін­дік құ­нын тө­мен­де­ту, оның са­па­сын және сүт­ті жыл­қы ша­ру­а­шы­лы­ғы са­ла­сы­ның ти­ім­ді­лі­гін арт­ты­ру
    Қо­сым­ша ең­бек функ­ци­я­ла­ры:
    1-ең­бек функ­ци­я­сы:
    Жыл­қы өсі­ру бой­ын­ша жал­пы бас­шы­лық
    1-дағ­ды:
    Се­лек­ци­я­лық және асыл тұқым­дық жұ­мыстар­ды жос­пар­лау және ұй­ым­да­сты­ру
    Ма­шық­тар:
    1. Өнім­ді­лік ба­ғы­ты мен тұқым ерекше­лік­те­рін ес­ке­ре оты­рып, се­лек­ци­я­лық-асыл тұқым­дық жұ­мыс жос­пар­ла­рын әзір­леу және ен­гі­зу.
    2. Асыл тұқым­дық және зоо­тех­ни­ка­лық көр­сет­кіш­тер­ді тал­дау, ірік­теу мен жұп­та­сты­ру ба­ғыт­та­рын анық­тау.
    3. Асыл тұқым­дық есеп жүр­гі­зу, кө­бе­ю­ді, ірік­теу мен жа­рам­сыздан шы­ға­ру­ды ба­қы­ла­уды ұй­ым­да­сты­ру.
    4. Асыл тұқым­дық жұ­мыста зоо­тех­ник­тер­дің, ве­те­ри­нар ма­ман­дар­дың және қыз­мет көр­се­ту­ші пер­со­нал­дың жұ­мысын үй­ле­сті­ру.
    5. Ша­ру­а­шы­лық­тың қыз­ме­ті­нің асыл тұқым­дық стан­дарт­тар мен заң­на­ма та­лап­та­ры­на сәй­кест­і­гін ба­қы­лау.
    Бі­лім­дер:
    1. Асыл тұқым­ды мал ша­ру­а­шы­лы­ғы са­ла­сын­да­ғы заң­на­ма­лық және нор­ма­тив­тік құқық­тық ак­ті­лер.
    2. Асыл тұқым­дық стан­дарт­тар, ірік­теу және жұп­та­сты­ру әді­сте­рі.
    3. Жыл­қы­лар­дың ге­не­ти­ка­сы, се­лек­ци­я­сы, ана­то­ми­я­сы мен фи­зио­ло­ги­я­сы­ның негіз­де­рі.
    4. Жа­ну­ар­лар­дың асыл тұқым­дық құн­ды­лы­ғын ба­ға­лау мен тал­да­удың за­ма­на­уи әді­сте­рі.
    5. Асыл тұқым­дық құ­жат­та­ма­ны және есеп­ті­лік­ті жүр­гі­зу тәр­ті­бі.
    Дағ­ды­ны та­ну мүм­кін­ді­гі:
    Та­лап етіл­мей­ді
    2-дағ­ды:
    Жыл­қы ша­ру­а­шы­лы­ғы бой­ын­ша зоо­тех­ни­ка­лық құ­жат­та­ма­ны, есеп­ке алу­ды және бел­гі­лен­ген есеп­ті­лік­ті жүр­гі­зу жө­нін­де­гі жұ­мысты ұй­ым­да­сты­ру
    Ма­шық­тар:
    1. Мал ша­ру­а­шы­лы­ғы бө­лім­ше­ле­рін­де зоо­тех­ни­ка­лық және асыл тұқым­дық құ­жат­та­ма­ны жүй­е­лі жүр­гі­зу­ді ұй­ым­да­сты­ру.
    2. Кө­бею, өнім­ді­лік және мал­дың қоз­ға­лыс көр­сет­кіш­те­рін уа­қы­ты­лы және се­нім­ді есеп­ке алу ба­қы­ла­у­ын қам­та­ма­сыз ету.
    3. Нор­ма­тив­тік та­лап­тар­ға сәй­кес бел­гі­лен­ген есеп­ті­лік­ті құ­ра­с­ты­ру және тап­сы­ру.
    4. Есеп­тік де­ректер­ді жи­нау мен өң­де­умен ай­на­лы­са­тын ма­ман­дар мен опе­ра­тор­лар­дың өза­ра іс-қи­мы­лын үй­ле­сті­ру.
    5. Бас­қа­ру­шы­лық ше­шім­дер қа­был­дау және өн­ді­рі­стік про­це­стер­ді тү­зе­ту үшін есеп де­ректе­рін тал­дау.
    Бі­лім­дер:
    1. Мал ша­ру­а­шы­лы­ғы ша­ру­а­шы­лық­та­ры­ның қыз­ме­тіне қа­ты­сты заң­на­ма­лық және нор­ма­тив­тік құқық­тық ак­ті­лер.
    2. Жыл­қы өсі­ру са­ла­сын­да зоо­тех­ни­ка­лық және асыл тұқым­дық есеп жүр­гі­зу тәр­ті­бі.
    3. Негіз­гі өн­ді­рі­стік көр­сет­кіш­тер бой­ын­ша есеп­ті­лік­ті құ­ра­с­ты­ру­дың фор­ма­ла­ры, мер­зім­де­рі және әді­сте­рі.
    4. Аг­ро­өнер­к­ә­сіп­тік са­ла­ды өн­ді­рі­сті, ең­бек­ті және бас­қа­ру­ды ұй­ым­да­сты­ру негіз­де­рі.
    5. Зоо­тех­ни­ка­лық құ­жат­та­ма­ны есеп­ке алу және ав­то­мат­тан­ды­ру­дың за­ма­на­уи әді­сте­рі.
    Дағ­ды­ны та­ну мүм­кін­ді­гі:
    Та­лап етіл­мей­ді
    2-ең­бек функ­ци­я­сы:
    Жыл­қы­лар­ды өсі­ру­дің ғы­лы­ми негіз­дел­ген тә­сіл­де­рін әзір­леу және ен­гі­зу
    1-дағ­ды:
    Асыл тұқым­ды жыл­қы­лар­ды өз тө­лі­нен өсі­ру­дің озық тех­но­ло­ги­я­ла­рын ен­гі­зу
    Ма­шық­тар:
    1. Мал ша­ру­а­шы­лы­ғы­ның ерекше­лік­те­рін ес­ке­ре оты­рып, жыл­қы­лар­дың ұр­пақ алуын қа­зір­гі тех­но­ло­ги­я­лар­ды тал­дау және бей­ім­деу.
    2. Жа­сан­ды ұрық­тан­ды­ру, эм­бри­он­ды транс­план­та­ция және бас­қа био­тех­но­ло­гия әді­сте­рін ен­гі­зу.
    3. Асыл тұқым­ды би­е­лер­дің күй­леу, ұрық­та­ну, бу­аз­ды­лық, құлын­дау про­це­сін ба­қы­лау.
    4. Жас мал­дың асыл тұқым­ды­лық құн­ды­лы­ғын арт­ты­ру­ға ар­нал­ған іс-ша­ра­лар әзір­леу.
    5. Қол­да­ны­с­та­ғы өсім­ді мо­лай­ту әді­сте­рі­нің ти­ім­ді­лі­гін ба­ға­лау үшін ма­ман­дар­мен өза­ра әре­кет­те­су.
    Бі­лім­дер:
    1. Асыл тұқым­ды жыл­қы­ның өсі­мін мо­лай­ту са­ла­сын­да­ғы қа­зір­гі за­ман­ғы тех­но­ло­ги­я­лар.
    2. Жыл­қы­лар­дың ге­не­ти­ка­сы, се­лек­ци­я­сы және био­тех­но­ло­ги­я­сы­ның негіз­де­рі.
    3. Жа­ңа өсі­ру әді­сте­рін қол­дан­ған­да асыл тұқым­дық құ­жат­та­ма та­лап­та­ры.
    4. Жа­ну­ар­лар­дың асыл тұқым­дық құн­ды­лы­ғы мен ре­про­дук­тив­тік қа­бі­ле­тін ба­ға­лау әді­сте­рі.
    5. Асыл тұқым­дық іс және мал ша­ру­а­шы­лы­ғын­да био­қа­уіп­сіз­дік­ке қа­ты­сты нор­ма­тив­тік құқық­тық ба­за.
    Дағ­ды­ны та­ну мүм­кін­ді­гі:
    Та­лап етіл­мей­ді
    2-дағ­ды:
    Жыл­қы ша­ру­а­шы­лы­ғын­да сүт өнім­де­рін өн­ді­ру­дің озық тех­но­ло­ги­я­ла­рын ен­гі­зу
    Ма­шық­тар:
    1. Қы­мыз дай­ын­да­удың қа­зір­гі әді­сте­рін және би­е­нің сү­тін алу тех­но­ло­ги­я­ла­рын тал­дау және қол­да­ну.
    2. Са­ни­тар­лық-ги­ги­е­на­лық та­лап­тар­ды сақ­тай оты­рып, би­е­лер­ді са­у­у­дың өн­ді­рі­стік про­це­сін ұй­ым­да­сты­ру.
    3. Алын­ған сүт өні­мі­нің са­па­сы мен қа­уіп­сіз­ді­гін ба­қы­лау.
    4. Са­уы­ла­тын би­е­лер­ді са­уым­ды арт­ты­ру үшін жем-шөп, су ішу және кү­тіп-ба­ғу нор­ма­ла­ры мен ре­жим­де­рін қам­та­ма­сыз ету.
    5. Өн­ді­ріс про­це­сі­нің ти­ім­ді­лі­гін арт­ты­ра­тын тех­ни­ка­лық құ­рал­дар мен ме­ха­низмдер­ді ен­гі­зу.
    Бі­лім­дер:
    1. Би­е­лер­ді са­уу тех­но­ло­ги­я­ла­ры және сүт­тің ба­стап­қы өң­де­луі.
    2. Би­е­нің сү­тін және қы­мы­зды сақ­тау, өң­деу және өт­кі­зу әді­сте­рі.
    3. Өнім са­па­сы мен қа­уіп­сіз­ді­гіне қой­ы­ла­тын са­ни­тар­лық нор­ма­лар.
    4. Би­е­лер­дің лак­та­ция ке­зе­ңі­нің био­ло­ги­я­лық ерекше­лік­те­рі.
    5. Сүт­ті жыл­қы ша­ру­а­шы­лы­ғын­да қол­да­ны­ла­тын қа­зір­гі за­ман­ғы жаб­дық­тар мен тех­но­ло­ги­я­лар.
    Дағ­ды­ны та­ну мүм­кін­ді­гі:
    Та­лап етіл­мей­ді
    3-ең­бек функ­ци­я­сы:
    Өнім өн­ді­рі­сін ұл­ғай­ту­ды қам­та­ма­сыз ету, өзін­дік құ­нын тө­мен­де­ту, оның са­па­сын және сүт­ті жыл­қы ша­ру­а­шы­лы­ғы са­ла­сы­ның ти­ім­ді­лі­гін арт­ты­ру
    1-дағ­ды:
    Сүт өн­ді­рі­сі­нің са­па­сын арт­ты­ру
    Ма­шық­тар:
    1. Сүт­ті са­уып алу және сақ­тау ке­зін­де ги­ги­е­на­лық нор­ма­лар­дың сақ­та­луын ұй­ым­да­сты­ру.
    2. Са­уы­ла­тын би­е­лер­дің са­улы­ғы­ның жай-күй­ін ба­қы­лау және сүт са­па­сы­на әсер ете­тін ау­ру­лар­ды уақ­ты­лы анық­тау.
    3. Лак­та­ци­я­лық ке­зең­де би­е­лер­ді дұ­рыс та­мақ­тан­ды­ру мен кү­ті­мін қам­та­ма­сыз ету.
    4. Сүт са­па­сын жақ­сар­ту және са­уым кө­ле­мін арт­ты­ру­ға ар­нал­ған за­ма­на­уи әді­стер мен тех­но­ло­ги­я­лар­ды ен­гі­зу.
    5. Зерт­ха­на­лық және ас­пап­тық әді­стер ар­қы­лы сүт са­па­сын ба­ға­лау.
    Бі­лім­дер:
    1. Лак­та­ция фи­зио­ло­ги­я­сы және би­е­лер­дің сүт бе­ру ке­зе­ңі­нің ерекше­лік­те­рі.
    2. Сүт­тің са­уы­лу және сақ­та­лу ке­зін­де са­ни­тар­лық-ги­ги­е­на­лық та­лап­тар.
    3. Сүт са­па­сы­ның тө­мен­деу се­беп­те­рі және олар­ды жою әді­сте­рі.
    4. Сүт өн­ді­рі­сі мен са­па­сын ба­қы­лау үшін қол­да­ны­ла­тын за­ма­на­уи тех­но­ло­ги­я­лар мен жаб­дық­тар.
    5. Мал­ды та­мақ­тан­ды­ру мен кү­тіп-ба­ғу жағ­дай­ла­ры­ның сүт өні­мі­нің са­па­сы­на әсе­рі.
    Дағ­ды­ны та­ну мүм­кін­ді­гі:
    Та­лап етіл­мей­ді
    2-дағ­ды:
    Сүт және қы­мыз өн­ді­ру тех­но­ло­ги­я­сын же­тіл­ді­ру
    Ма­шық­тар:
    1. Сүт пен қы­мыз өн­ді­рі­сін­де­гі қол­да­ны­с­та­ғы тех­но­ло­ги­я­лық про­це­стер­ді тал­дау.
    2. Өн­ді­ріс са­па­сы мен кө­ле­мін арт­ты­ру үшін за­ма­на­уи әді­стер мен жаб­дық­тар­ды ен­гі­зу.
    3. Өн­ді­рі­стің бар­лық ке­зең­де­рін­де са­ни­тар­лық-ги­ги­е­на­лық нор­ма­лар­дың сақ­та­луын ба­қы­лау.
    4. Қыз­мет­кер­лер­ді сүт өң­деу және қы­мыз өн­ді­ру­дің жа­ңа тех­но­ло­ги­я­ла­ры мен әді­сте­ріне оқы­ту ұй­ым­да­сты­ру.
    5. Дай­ын өнім­нің са­па­сын ба­қы­лау мен ба­ға­лау, тех­но­ло­ги­я­лық ақа­у­лар­ды анық­тап жою.
    Бі­лім­дер:
    1. Сүт пен қы­мыз өн­ді­рі­сі­нің тех­но­ло­ги­я­сы, па­стер­леу, фер­мен­та­ция және сақ­тау ке­зең­де­рі.
    2. Бие сү­ті­нің фи­зио­ло­ги­я­лық және био­хи­ми­я­лық ерекше­лік­те­рі.
    3. Қы­мы­здың фер­мен­та­ци­я­сы мен са­па­сын ба­қы­ла­удың соң­ғы әді­сте­рі мен жаб­дық­та­ры.
    4. Сүт өні­мін өн­ді­ру­ге қой­ы­ла­тын са­ни­тар­лық және ги­ги­е­на­лық та­лап­тар.
    5. Өн­ді­ріс тех­но­ло­ги­я­сы­ның өнім­нің дәм­дік са­па­сы­на, сақ­тау мер­зі­міне және қа­уіп­сіз­ді­гіне әсе­рі.
    Дағ­ды­ны та­ну мүм­кін­ді­гі:
    Та­лап етіл­мей­ді
    Же­ке құ­зы­рет­тер­ге қой­ы­ла­тын та­лап­тар:
    Ко­ман­да­да жұ­мыс іс­тей бі­лу
    Мақ­сат­кер­лік
    Тәр­тіп­ті­лік
    Дәл­дік
    Ана­ли­ти­ка­лық ой­лау
    Сы­пай­ы­лық
    Мей­і­рім­ді­лік
    Тө­зім­ді­лік пен ең­бек­сүй­гіш­тік
    Тех­ни­ка­лық ре­гла­мент­тер мен ұлт­тық стан­дарт­тар­дың ті­зі­мі:
    1. Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы­ның Ең­бек ко­дек­сі 2015 жы­л­ғы 23 қа­ра­ша­да­ғы № 414-V ҚРЗ.
    2. «Ве­те­ри­на­рия ту­ра­лы» Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы­ның 2002 жы­л­ғы 10 шіл­де­де­гі № 339-II За­ңы.
    3. «Жа­ну­ар­лар дү­ни­е­сін қор­ғау, өсі­мін мо­лай­ту және пай­да­ла­ну ту­ра­лы» Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы­ның 2004 жы­л­ғы 9 шіл­де­де­гі № 593-II За­ңы.
    4. «Сы­бай­лас жем­қор­лық­қа қар­сы іс-қи­мыл ту­ра­лы» 2015 жы­л­ғы 18 қа­ра­ша­да­ғы № 410-V ҚРЗ Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы­ның За­ңы.
    5. «Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сын­да­ғы тіл ту­ра­лы» 1997 жы­л­ғы 11 шіл­де­де­гі № 151-I ҚРЗ Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы­ның За­ңы
    6. «Жа­ну­ар­лар­ды өсі­ру­ді, өт­кі­зу­ді жү­зе­ге асы­ра­тын өн­ді­ріс объ­ек­ті­ле­ріне қой­ы­ла­тын ве­те­ри­на­ри­я­лық (ве­те­ри­на­ри­я­лық-са­ни­та­ри­я­лық) та­лап­тар­ды бе­кі­ту ту­ра­лы» Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы Ауыл ша­ру­а­шы­лы­ғы ми­ни­стрі­нің м.а. 2015 жы­л­ғы 29 ма­мыр­да­ғы № 7-1/498 бұй­ры­ғы. ҚР ӘМ 2015 жы­л­ғы 4 та­мы­зда № 11837 бо­лып тір­кел­ді.
    7. «Жа­ну­ар­лар­ды ка­ран­т­ин­деу қа­ғи­да­ла­рын бе­кі­ту ту­ра­лы» Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы Ауыл ша­ру­а­шы­лы­ғы ми­ни­стрі­нің 2014 жы­л­ғы 30 жел­тоқ­сан­да­ғы № 7-1 / 700 бұй­ры­ғы, ҚР ӘМ 2025 жы­л­ғы 6 ақ­пан­да № 35708 бо­лып тір­кел­ді.
    8. «Жа­ну­ар­лар­мен жұ­мыс іс­теу қа­ғи­да­ла­рын бе­кі­ту ту­ра­лы» Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы Ауыл ша­ру­а­шы­лы­ғы ми­ни­стрі­нің 2019 жы­л­ғы 17 мау­сым­да­ғы № 239 бұй­ры­ғы. ҚР ӘМ 2019 жы­л­ғы 28 мау­сым­да №18917 бо­лып тір­кел­ді.
    СБШ шең­бе­рін­де бас­қа кә­сіп­тер­мен бай­ла­ныс:
    СБШ дең­гейі:
    Кә­сіп ата­уы:
    7
    Ве­те­ри­на­ри­я­лық учас­ке мең­ге­ру­ші­сі

    4-тарау. Кәсіптік стандарттың техникалық деректері

    15. Мемлекеттік органның атауы: Қазакстан Республикасы Ауыл шаруашылығы министрлігі.

    Орындаушы: Б.К. Насырханова, +7 (771) 375 80 45,

    E-mail:[email protected]

    16. Әзірлеуге қатысқан ұйымдар (кәсіпорындар): «Ұлттық аграрлық ғылыми-білім беру орталығы» коммерциялық емес акционерлік қоғам

    Жоба жетекшісі: Б.К. Насырханова E-mail: [email protected]

    Телефон нөмірі: +7 (771) 375 80 45

    Орындаушылар: Қ.Ж. Исхан «Қазақ ұлттық аграрлық зерттеу университеті» КЕАҚ кафедрасының профессоры, ауыл шаруашылығы ғылымдарының кандидаты, профессор.

    Техникалық көмек көрсетуші: М.Б. Кенжеғұлова, телефон нөмері:

    +7 (775) 603 30 97, E-mail: [email protected]

    17. Кәсіптік біліктілік жөніндегі салалық кеңес: 2025 жылғы 23 шілде.

    18. Кәсіптік біліктілік жөніндегі ұлттық орган: 2025 жылғы 27 тамыз.

    19. Қазақстан Республикасының «Атамекен» ұлттық кәсіпкерлер палатасы: -

    20. Нұсқа нөмірі және шығарылған жылы: 2-нұсқа, 2025 ж.

    21. Болжамды қайта қарау күні: 2028 жылғы 26 қазан.

    2025 жылғы « »

    қазандағы №

    бұйрығына қосымша

    «Қойларды және ешкілерді өсіру» кәсіптік стандарты

    1-тарау. Жалпы ережелер

    1. Кәсіптік стандарттың қолдану аясы: «Қойларды және ешкілерді өсіру» кәсіптік стандарты (бұдан әрі – кәсіптік стандарт) «Кәсіптік біліктілік туралы» Қазақстан Республикасы Заңының 5-бабына сәйкес әзірленді.

    Кәсіптік стандарт жұмыскерлердің кәсіптік қызметтің белгілі бір түрін жүзеге асыруы, оның ішінде белгілі бір еңбек функцияларын орындауы үшін қажетті біліктілік деңгейлерін айқындау үшін, сондай-ақ жоғары, жоғары оқу орнынан кейінгі, техникалық және кәсіптік білім беру ұйымдарының білім беру бағдарламаларын әзірлеу үшін қолдануға арналған.

    Осы кәсіптік стандарт біліктілік деңгейі мен құзыреттілікке, еңбек мазмұнына, сапасы мен жағдайларына қойылатын талаптарды айқындайды, сондай-ақ қойларды және ешкілерді өсіру саласындағы жұмыстарды ұйымдастыруда кең ауқымды міндеттерді шешуге арналған.

    Кәсіптік стандарт пайдаланушылар пайдалану үшін қолданылады:

    1) жұмыскерлер – мал шаруашылығы саласындағы кәсіптік қызметке қойылатын талаптарды түсіну, өзінің кәсіптік дамуы мен біліктілігін арттыруды жоспарлау, сондай-ақ бейіндік бағыт бойынша мансаптық ілгерілеуді болжау үшін;

    2) жұмыс берушілер – мал шаруашылығы саласында кәсіптік қызметтің мазмұнына қойылатын бірыңғай талаптарды әзірлеу, аграрлық сектордыңзаманауи сын-қатерлерін және қажеттіліктерін ескере отырып, мамандардың біліктілігіне қойылатын талаптарды өзектендіру үшін, сондай-ақ кадрларды жалдау, аттестаттау, жылжыту, ротациялау кезінде өлшемшарттарды қалыптастыру және біліктілігін арттыру бағдарламаларын жасау үшін;

    3) оқу орындары – мал шаруашылығы саласындағы мамандарды даярлау, бейінді бағыттардың басшылары мен мамандарын қайта даярлау және олардың біліктілігін арттыру білім беру бағдарламаларының мақсаттары мен мазмұнын айқындау, мал шаруашылығы саласындағы оқытушылар мен сарапшыларды кәсіптік қайта даярлау және олардың біліктілігін арттыру жүйесін дамыту үшін;

    4) сертификаттау және біліктілік беру жөніндегі қызметті жүзеге асыратын ұйымдар (органдар) – персоналды сертификаттау кезінде бағалау материалдарын әзірлеу және сәйкестік деңгейі бойынша жұмыскерлердің біліктілік өлшемшарттарын әзірлеу үшін;

    5) мемлекеттік органдар – кәсіптік стандартты еңбек нарығы өлшемшарттары, мониторингі және болжау ретінде пайдалану үшін.

    Осы кәсіптік стандарт негізінде ұйымдар өндірісті, еңбекті, басқаруды және олардың жауапкершілігін ұйымдастырудың ерекшеліктерін ескере отырып, кәсіптік білім деңгейін, еңбек функцияларының, білімдері мен дағдыларының тізбесін нақтылай отырып, жұмыскерлерге арналған корпоративтік кәсіптік стандарттарды ішкі қолдану үшін әзірлей алады.

    2. Осы кәсіптік стандартта мынадай терминдер мен анықтамалар қолданылады:

    1) бонитер (сыныптаушы) – бонитирлеу бойынша қызмет көрсету жөніндегі қызметтің басталғаны (тоқтатылғаны) туралы асыл тұқымды мал шаруашылығы саласындағы уәкілетті органды (бұдан әрі – уәкілетті орган) хабардар еткен жеке тұлға;

    2) бонтирлеу – жануарларды тиісті сыныпты немесе индексті бере отырып, шаруашылыққа пайдалаы белгілер кешені бойынша (тұқымдылығы, өнімділік сапасы, экстерьерлік-конституциялық ерекшеліктері) асыл тұқымдық құндылығының деңгейін айқындау;

    3) ешкі өсіруші – ешкі өсіру жөніндегі маман;

    4) ешкі шаруашылығы – ешкі өсірумен айналысатын мал шаруашылығы саласы;

    5) қой өсіруші – қой өсіру жөніндегі маман;

    6) қой шаруашылығы – қой өсірумен айналысатын мал шаруашылығы саласы;

    7) ғылыми қызметкер – ҒЗИ-да, кәсіпорындарда немесе жоғары оқу орындарында ғылыми қызметпен айналысатын ғалымдардың бірқатар лауазымдарының жалпы атауы;

    8) азықтандыру нормасы – тіршілік етуді қолдау және өнімнің белгілі бір мөлшерін өндіру үшін жануарларға қажетті қоректік, биологиялық белсенді заттар мен энергияның мөлшері;

    9) қой шаруашылығы фермасы – қой өсірумен және қой шаруашылығы өнімдерін өндірумен айналысатын ауыл шаруашылығы кәсіпорнының бөлімшесі;

    10) қой қора – қойларды күтіп-бағуға арналған қой шаруашылығы фермасының негізгі өндірістік ғимараты;

    11) отар – бірге күтіп-бағу және жаю үшін қалыптасқан қой табыны;

    12) іріктеу – шаруашылық тұрғысынан неғұрлым құнды мал дарағын таңдау;

    13) бордақылау – жануар денесінде ақуыз бен майдың көп мөлшерін жинақтау және жоғары сапалы ет алу мақсатында артық азықтандыру;

    14) жайылым – шөп қоректі жануарларды жаю үшін жүйелі пайдаланылатын шөпті өсімдіктері бар ауыл шаруашылығы алқаптары;

    15) асыл тұқымды жануар – республикалық палатада тіркелген тұқымның өнімділік бағыты мен деңгейіне жауап беретін таза тұқымды жануар;

    16) асыл тұқымдық өнім (материал) – асыл тұқымды мал, сондай-ақ асыл тұқымды малдан алынған ұрық, эмбриондар, инкубациялық жұмыртқа, тәуліктік балапандар, уылдырық, дернәсілдер мен құтшабақтар, асыл тұқымды аналықтар бал аралар, асыл тұқымды бал ара ұялары және бал ара пакеттері;

    17) асыл тұқымды табын – мал басын толықтыратын төлді алу және өсіру үшін пайдаланылатын жануар. Асыл тұқымдыға барлық таза тұқымды малдар емес, тек өз қасиеттері бойынша зауыттық мақсаттарға сай келетін және асыл тұқымды тағайындалуды алатын малдар жатады;

    18) таңдау – ауыл шаруашылығы жануарларының қолда барын жақсартудың және ауыл шаруашылығы жануарларының жаңа, неғұрлым құнды тұқымдарын құрудың неғұрлым пәрменді тәсілдерін таңдау;

    19) пайдалану табыны – ең бастысы мал шаруашылығы өнімдерін өндіру бойынша жоспарлы тапсырмаларды орындауға арналған табын, ол үшін аз шығынмен өнім беретін жоғары өнімді малдарды өсірген жөн;

    20) сақман – жасы бірдей және дамуы бірдей еметін қозылары бар қой тобы;

    21) селекционер – адам үшін пайдалы қасиеттері бар немесе қоршаған орта жағдайларына неғұрлым тиімді бейімделуге көмектесетін жануарлардың, өсімдіктер мен басқа да тірі организмдердің қолда бар түрлерін жақсартумен және жаңа түрлерін шығарумен айналысатын ғалым;

    22) селе́кция (лат. seligere «таңдау») – жануарлардың жаңа тұқымдарын, өсімдіктер сорттарын, микроорганизмдер штамдарын жасау және қолданыстағыларын жақсарту әдістері туралы ғылым;

    23) табынның құрылымы – бұл шаруашылықтағы жануарлардың жыныстық және жастық өлшемшарттарының пайыздық арақатынасы;

    24) шопан – қой бағатын қойшы;

    25) информалды білім – білім беру ұйымдарынан және білім беру қызметтерін ұсынатын ұйымдардан тыс күнделікті қызмет барысында алынатын және оқыту нәтижелерін растаушы құжат берілмей жүргізілетін білім беру түрі;

    26) формалды емес білім беру – – оқыту орны, мерзімдері мен нысаны ескерілмей, білім беру қызметтерін ұсынатын ұйымдар жоспарлаған, ұйымдастырған және жүзеге асыратын және оқыту нәтижелерін растаушы құжат беріле отырып жүргізілетін білім беру түрі;

    27) кәсіптік кіші топ – еңбек функцияларының тұтас жиынтығымен қалыптастырылған және олардың құзыреттерін орындау үшін қажетті саланың кәсіптік тобының бір бөлігі;

    28) кәсіптік топ – ортақ интеграциялық негізі бар және оларды орындау үшін еңбек функциялары мен құзыреттерінің ұқсас жиынтығын болжайтын саланың кәсіптік кіші топтарының жиынтығы;

    29) біліктілік – жұмыскердің нақты еңбек функцияларын сапалы орындауға дайындық дәрежесі;

    30) біліктілік деңгейі – күрделілік, еңбек әрекеттерінің стандарттылығы, жауапкершілік және дербестік параметрлері бойынша сараланатын жұмыскердің даярлық деңгейіне және құзыретіне қойылатын талаптардың жиынтығы;

    31) еңбек функциясы – еңбек процесінің бір немесе бірнеше міндеттерін шешуге бағытталған өзара байланысты әрекеттер жиынтығы;

    32) кәсiптiк стандарт – кәсіптік қызметтің нақты бір саласындағы біліктілік деңгейіне, құзыреттеріне, еңбек мазмұнына, сапасына және жағдайларына қойылатын талаптарды айқындайтын стандарт;

    33) кәсіп – арнайы даярлық нәтижесінде алынған және білім туралы тиісті құжаттармен расталатын белгілі бір білімді, машықты және практикалық дағдыларды талап ететін адамның еңбек қызметінің негізгі қызмет түрі;

    34) салалық біліктілік шеңбері – салада танылатын біліктілік деңгейлерінің құрылымдық сипаттамасы;

    35) ұлттық біліктілік шеңбері – салалық біліктілік шеңберлерін, кәсіптік стандарттарды әзірлеу үшін деңгейлердің, біліктіліктердің, жалпы кәсіптік құзыреттердің бірыңғай шкаласын айқындайды;

    36) машықтар – қызметті жүзеге асыру және міндеттерді шешу мақсатында білімді пайдалану және құзыреттілік таныту қабілеті (логикалық, интуитивтік, шығармашылық және практикалық ойлауды пайдалану);

    37) білім – оқу және жеке тәжірибесі арқылы ақпаратты меңгеру нәтижесі, оқу немесе жұмыс саласына қатысты фактілер, қағидаттар, теория мен практика жиынтығы, біліктіліктің міндетті түрде бағалануға тиіс бөлігі;

    38) құзыреттер – белгіленген біліктілік деңгейінің кәсіптік қызметінде міндеттерді орындауды қамтамасыз ететін субъекті қызметінің сапасы;

    39) тәжірибе – белгілі бір уақыт аралығында меңгерілген және тиімді пайдаланылған саналы қызмет, білім және дағдылар.

    3. Осы кәсіптік стандартта мынадай қысқартулар қолданылады:

    1) ҚР – Қазақстан Республикасы;

    2) БТБА – Бірыңғай тарифтік-біліктілік анықтамасы;

    3) БА – Біліктілік анықтамасы;

    4) ББХСК – Білім берудің халықаралық стандартты жіктемесі;

    5) КС – Кәсіптік стандарт;

    6) ҰБШ – Ұлттық біліктілік шеңбері;

    7) СБШ – Салалық біліктілік шеңбері;

    8) ҚжЕӨ – Қойларды және ешкілерді өсіру;

    9) ТжКБ – Техникалық және кәсіптік білім.

    2-тарау. Кәсіптік стандарттың паспорты

    4. Кәсіптік стандарттың атауы: Қойларды және ешкілерді өсіру

    5. Кәсіптік стандарттың коды: A042

    6. ЭҚЖЖ-ға сәйкес секциясын, бөлімін, тобын, сыныбын және кіші сыныбын көрсету:

    A Ауыл, орман және балық шаруашылығы

    01 Өсімдік шаруашылығы және мал шаруашылығы, аңшылық және осы салаларда көрсетілетін қызметтерді ұсыну

    01.4 Мал шаруашылығы

    01.45 Қойларды және ешкілерді өсіру

    01.45.0 Қойларды және ешкілерді өсіру

    M Кәсіптік, ғылыми және техникалық қызмет

    72 Ғылыми зерттеулер және әзірлемелер

    72.1 Жаратылыстану мен техникалық ғылымдар саласындағы ғылыми зерттеулер мен эксперименттік әзірлемелер

    72.11 Биотехнологиялар саласындағы ғылыми зерттеулер мен эксперименттік әзірлемелер

    72.11.0 Биотехнологиялар саласындағы ғылыми зерттеулер мен эксперименттік әзірлемелер

    M Кәсіптік, ғылыми және техникалық қызмет

    75 Ветеринариялық қызмет

    75.0 Ветеринариялық қызмет

    75.00 Ветеринариялық қызмет

    75.00.0 Ветеринариялық қызмет

    7. Кәсіптік стандарттың қысқаша сипаттамасы: Кәсіптік стандартта қой мен ешкіні өсіруге, мал шаруашылығының өнімділігін арттыруға бағытталған іс-шараларды өткізуге жататын кәсіптердің сипаттамасы келтірілген. Осы кәсіптік стандартқа туынды лауазымдар енгізілмеген: басшылардың орынбасарлары, аға, жетекші және бас мамандар, олардың міндеттері, білімдері, машықтары мен дағдылары базалық лауазымдар негізінде айқындалады және ұйымдағы штаттық нормативтер мен кестелер негізінде белгіленеді.

    Аға, жетекші және бас мамандардың қажетті жұмыс өтіліне қойылатын талаптар I біліктілік санатындағы мамандар үшін көзделген талаптармен салыстырғанда 2-3 жылға көбейеді. Технологиялық процесті жүргізу кезінде жекелеген кәсіптердің біліктілігі төмен деңгейлеріндегі жұмыстардың сипаттамаларына сәйкес біліктілігі анағұрлым жоғары мамандардың басшылығымен жүргізіледі. Мұндай жағдайларда біліктілігі неғұрлым жоғары деңгейдегі мамандар технологиялық процестерді жүргізуді немесе сол кәсіптің біліктілігі төмен деңгейдегі мамандардың жекелеген жұмыстарды орындауын ұйымдастыра алады. Біліктіліктің неғұрлым төмен деңгейлерінің сипаттамаларында келтірілген жұмыстар біліктіліктің неғұрлым жоғары деңгейлерінің сипаттамаларында көрсетілмеуі мүмкін.

    «Білім» бөлімінде қамтылған теориялық және практикалық білімге қойылатын талаптармен қатар, жұмыскерлер: ішкі еңбек тәртібін, еңбек қауіпсіздігі және еңбекті қорғау, экологиялық, өнеркәсіптік қауіпсіздік жөніндегі тәртіп пен нормаларды, санитариялық-эпидемиологиялық талаптарды, жұмыс орнын ұтымды ұйымдастыру және күтіп-бағу тәртібін білуі тиіс.

    8. Кәсіптер карточкаларының тізбесі:

    1) Шопан - СБШ-ның 1-деңгейі;

    2) Қой өсіру жөніндегі фермер - СБШ-ның 4-деңгейі;

    3) Қой өсіру кешенінің және механикаландырылған фермалардың бригадирі - СБШ-ның 4-деңгейі;

    4) Бөлімше (кешен, ауыл шаруашылығы учаскесі, ферма) зоотехнигі - СБШ-ның 5-деңгейі;

    5) Ветеринариялық дәрігер - СБШ-ның 6-деңгейі;

    6) Қой шаруашылығы кешені мен механикаландырылған фермалардың операторы - СБШ-ның 3-деңгейі.

    3-тарау. Кәсіптер карточкалары

    9. «Шо­пан» кә­сіп кар­точ­ка­сы
    Топ ко­ды:
    9211-2
    Қыз­мет ата­уы­ның ко­ды:
    9211-2-011
    Кә­сіп ата­уы:
    Шо­пан
    СБШ бой­ын­ша бі­лік­ті­лік дең­гейі:
    1
    СБШ бой­ын­ша бі­лік­ті­лік іш­кі дең­гейі:
    БТ­БА, БА және бас­қа да, үл­гі­лік бі­лік­ті­лік си­патта­ма­ла­ры бой­ын­ша бі­лік­ті­лік­тің дең­гейі:
    «Жұ­мыстар мен жұ­мыс­шы кә­сіп­те­рі­нің бі­рың­ғай та­риф­тік-бі­лік­ті­лік анық­та­ма­лы­ғын (64-шы­ға­ры­лым) бе­кі­ту ту­ра­лы» Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы Ең­бек және ха­лық­ты әле­умет­тік қор­ғау ми­ни­стрі­нің 2025 жы­л­ғы 17 қаң­тар­да­ғы № 499 бұй­ры­ғы
    105. Шо­пан. Па­ра­граф 1. Шо­пан, 3-раз­ряд.
    «Жұ­мыстар мен жұ­мыс­шы кә­сіп­те­рі­нің бі­рың­ғай та­риф­тік-бі­лік­ті­лік анық­та­ма­лы­ғын (64-шы­ға­ры­лым) бе­кі­ту ту­ра­лы» Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы Ең­бек және ха­лық­ты әле­умет­тік қор­ғау ми­ни­стрі­нің 2025 жы­л­ғы 17 қаң­тар­да­ғы № 499 бұй­ры­ғы
    105. Шо­пан. Па­ра­граф 2. Шо­пан, 4-раз­ряд.
    «Жұ­мыстар мен жұ­мыс­шы кә­сіп­те­рі­нің бі­рың­ғай та­риф­тік-бі­лік­ті­лік анық­та­ма­лы­ғын (64-шы­ға­ры­лым) бе­кі­ту ту­ра­лы» Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы Ең­бек және ха­лық­ты әле­умет­тік қор­ғау ми­ни­стрі­нің 2025 жы­л­ғы 17 қаң­тар­да­ғы № 499 бұй­ры­ғы
    105. Шо­пан. Па­ра­граф 3. Шо­пан, 5-раз­ряд.
    «Жұ­мыстар мен жұ­мыс­шы кә­сіп­те­рі­нің бі­рың­ғай та­риф­тік-бі­лік­ті­лік анық­та­ма­лы­ғын (64-шы­ға­ры­лым) бе­кі­ту ту­ра­лы» Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы Ең­бек және ха­лық­ты әле­умет­тік қор­ғау ми­ни­стрі­нің 2025 жы­л­ғы 17 қаң­тар­да­ғы № 499 бұй­ры­ғы
    105. Шо­пан. Па­ра­граф 4. Шо­пан, 6-раз­ряд.
    Кә­сіп­тік бі­лім дең­гейі:
    Бі­лім дең­гейі:
    ба­ста­уыш бі­лім
    Ма­ман­дық:
    -
    Бі­лік­ті­лік:
    -
    Бі­лім дең­гейі:
    негіз­гі ор­та бі­лім
    Ма­ман­дық:
    -
    Бі­лік­ті­лік:
    -
    Жұ­мыс тә­жі­ри­бе­сіне қой­ы­ла­тын та­лап­тар:
    Жұ­мыс өті­ліне қой­ы­ла­тын та­лап­тар жоқ.
    Фор­мал­ды емес және ин­фор­мал­ды бі­лім­мен бай­ла­ныс:
    Нұс­қа­ма/ жұ­мыс ор­нын­да та­ғы­лым­да­ма­дан өту неме­се қы­сқа мер­зім­ді оқы­ту;
    Кә­сіп­тің бас­қа ық­ти­мал ата­у­ла­ры:
    9211-2-004 - Бақ­та­шы
    Қыз­мет­тің негіз­гі мақ­са­ты:
    Бе­кі­тіп бе­рі­л­ген қой­лар мен еш­кі­лер­ді кү­ту, кү­тіп-ба­ғу, сон­дай-ақ ба­ғу және су­а­ру бой­ын­ша қо­сал­қы жұ­мыстар­ды орын­дау.
    Ең­бек функ­ци­я­ла­ры­ның си­патта­ма­сы
    Ең­бек функ­ци­я­ла­ры­ның тіз­бе­сі:
    Мін­дет­ті ең­бек функ­ци­я­ла­ры:
    1. Бе­кі­тіп бе­рі­л­ген қой­лар мен еш­кі­лер­ді кү­ту және кү­тіп-ба­ғу бой­ын­ша қо­сал­қы жұ­мыстар
    2. Бе­кі­тіп бе­рі­л­ген қой мен еш­кі­лер­ді ба­ғу және су­а­ру бой­ын­ша қо­сал­қы жұ­мыстар
    Қо­сым­ша ең­бек функ­ци­я­ла­ры:
    1-ең­бек функ­ци­я­сы:
    Бе­кі­тіп бе­рі­л­ген қой­лар мен еш­кі­лер­ді кү­ту және кү­тіп-ба­ғу бой­ын­ша қо­сал­қы жұ­мыстар
    1-дағ­ды:
    Бе­кі­тіп бе­рі­л­ген қой­лар мен еш­кі­лер­ді кү­ту
    Ма­шық­тар:
    3-раз­ряд­қа ар­нал­ған ма­шық­тар
    1. Қой­лар мен еш­кі­лер­ді бел­гі­лен­ген ре­жим­ге сәй­кес азық­тан­ды­ру­ды, су­а­ру­ды, та­за­ла­уды және жай­ы­лым­ға шы­ға­ру­ды қам­та­ма­сыз ету.
    2. Жа­ну­ар­лар­ды кү­тіп-ба­ғу­ға ар­нал­ған орын­дар­ды қол­мен және ме­ха­ни­ка­лан­ды­ры­л­ған тә­сіл­мен та­за­лау.
    3. Жа­ну­ар­лар­дың жал­пы са­улық жай-күй­ін ба­қы­лау, ау­ру бел­гі­ле­рін дер ке­зін­де анық­тау.
    4. Тұ­яқ­тар­ға, жүн­ге, же­лін­ге және те­рі жа­мы­л­ғы­ла­ры­на кү­тім жа­сау іс-ша­ра­ла­рын жүр­гі­зу.
    5. Кү­тіп-ба­ғу­дың зо­оги­ги­е­на­лық нор­ма­ла­рын, қа­уіп­сіз­дік қа­ғи­да­ла­рын және ве­те­ри­на­ри­я­лық та­лап­тар­ды сақ­тау.
    4-раз­ряд­қа ар­нал­ған ма­шық­тар
    1. Жа­ну­ар­лар­ды күн­де­лік­ті қа­рап-тек­се­ру, ау­ру бел­гі­ле­рі мен мі­нез-құл­қын­да­ғы ауыт­қу­лар­ды анық­тау.
    2. Жа­ну­ар­лар­ды азық­тан­ды­ру, су­а­ру және та­за­лау жұ­мыста­рын орын­дау.
    3. Жа­ну­ар­лар кү­тіп-ба­ға­тын орын­дар­дың са­ни­та­ри­я­лық жай-күй­ін сақ­тау.
    4. Эле­мен­тар­лы ве­те­ри­на­ри­я­лық-ал­дын алу іс-ша­ра­ла­рын орын­дау (тұ­яқ­ты өң­деу, са­ни­та­ри­я­лық қыр­қу және т.б.).
    5. Азық­тан­ды­ру мен кү­тіп-ба­ғу­дың бел­гі­лен­ген ре­жи­мін сақ­тау.
    6. Қор­ша­у­лар­дың, су­а­ра­тын құ­ры­л­ғы­лар­дың және бас­қа да жаб­дық­тар­дың бү­т­ін­ді­гін ба­қы­лау.
    5-раз­ряд­қа ар­нал­ған ма­шық­тар
    1. Жа­ну­ар­лар­дың фи­зио­ло­ги­я­лық жай-күй­ін ес­ке­ре оты­рып, то­лық­қан­ды азық­тан­ды­ру ра­ци­о­нын қам­та­ма­сыз ету.
    2. Қой­лар мен еш­кі­лер­ді қа­рап-тек­се­ру­ді жүр­гі­зу, са­улы­ғын ай­қын­дау және ау­ру бел­гі­ле­рін анық­тау.
    3. Ау­ру­лар­дың ал­дын алу және ал­ғаш­қы ве­те­ри­на­ри­я­лық кө­мек көр­се­ту әді­сте­рін қол­да­ну.
    4. Қо­ра-жай­лар мен жай­ы­лым­дар­дың са­ни­та­ри­я­лық-ги­ги­е­на­лық жай-күй­ін ба­қы­лау және, ұстап оты­ру.
    5. Төл­дер­ге, са­улық­тар мен еш­кі­лер­ге (төл­де­у­ге дай­ын­дау, емі­зу ке­зе­ңі және т.б.) же­ке және топ­тық кү­тім көр­се­ту.
    6. Жа­ну­ар­лар­дың сем­і­з­ді­гін және күй­ін ба­ға­лау және ба­стап­қы есеп­ке алу жұ­мыста­рын жүр­гі­зу.
    6-раз­ряд­қа ар­нал­ған ма­шық­тар 1. Са­улық­тар еш­кі­лер­ге, қош­қар­лар мен тұқым­дық те­ке­лер­ге кү­тім­ді ұй­ым­да­сты­ру.
    2. Жа­ну­ар­лар­ды жа­сы­на және фи­зио­ло­ги­я­лық ерекше­лік­те­ріне сәй­кес азық­тан­ды­ру, су­а­ру және жай­ы­лым­ға шы­ға­ру.
    3. Са­улық­тар­дың тұқым­дық са­па­сын жақ­сар­ту іс-ша­ра­ла­рын жүр­гі­зу.
    4. Дұ­рыс кү­тім жа­сау және азық­тан­ды­ру есе­бі­нен төл алу көр­сет­кі­шін арт­ты­ру­ды қам­та­ма­сыз ету.
    5. Жа­ну­ар­лар­дың зоо­тех­ни­ка­лық және тұқым­дық есе­бін жүр­гі­зу.
    6. Төл­дер­ді ене­сі­нен ажы­ра­тқан­нан кей­ін 1,5 жас­қа дей­ін­гі ке­зең­де са­улы­ғы мен фи­зи­ка­лық да­муын ба­қы­лау.
    Бі­лім­дер:
    3-раз­ряд­қа ар­нал­ған бі­лім­дер
    1. Қой­лар мен еш­кі­лер­дің ана­то­ми­я­сы мен фи­зио­ло­ги­я­сы­ның негіз­де­рі.
    2. Жа­ну­ар­лар­дың фи­зио­ло­ги­я­лық жай-күй­іне бай­ла­ны­сты азық­тан­ды­ру мен су­а­ру­дың нор­ма­ла­ры.
    3. Қой­лар мен еш­кі­лер­ді кү­тіп-ба­ғу тех­но­ло­ги­я­ла­ры (қо­ра­да кү­тіп-ба­ғу, жай­ы­лым­да кү­тіп-ба­ғу, ара­лас әдіс).
    4. Ау­ру бел­гі­ле­рі және ма­ман­дар­ды ха­бар­дар ету тәр­ті­бі.
    5. Ұсақ мал­ға кү­тім жа­сау ке­зін­де же­ке ги­ги­е­на және ең­бек­ті қор­ғау қа­ғи­да­ла­ры.
    4-раз­ряд­қа ар­нал­ған бі­лім­дер
    1. Қой­лар мен еш­кі­лер­дің ана­то­ми­я­сы мен фи­зио­ло­ги­я­сы­ның негіз­де­рі.
    2. Ұсақ мал­ға кү­тім жа­са­у­ға бай­ла­ны­сты зо­оги­ги­е­на және ве­те­ри­на­рия негіз­де­рі.
    3. Азық­тан­ды­ру мен су­а­ру нор­ма­ла­ры және ре­жи­мі.
    4. Қо­ра-жай­лар­ды са­ни­та­ри­я­лық кұ­тіп-кү­тіп-ба­ғу­ға қой­ы­ла­тын та­лап­тар.
    5. Ау­ру бел­гі­ле­рі және жа­ну­ар­лар­ға ал­ғаш­қы кө­мек көр­се­ту қа­ғи­да­ла­ры.
    6. Қой­лар мен еш­кі­лер­ге кү­тім жа­сау ке­зін­де қол­да­ны­ла­тын мүк­әм­мал­дар мен жаб­дық­тар.
    5-раз­ряд­қа ар­нал­ған бі­лім­дер
    1. Қой мен еш­кі­нің ана­то­мо-фи­зио­ло­ги­я­лық ерекше­лік­те­рі, негіз­гі ау­ру­лар мен олар­дың бел­гі­ле­рі.
    2. Азық­тың қо­рек­тік құн­ды­лы­ғы, өнім­ді­лі­гі мен жа­сы­на бай­ла­ны­сты азық­тан­ды­ру нор­ма­ла­ры.
    3. Төл­ге, ана­лық мал ба­сы­на, са­уын еш­кі­лер­ге кү­тім жа­са­у­ға және кү­тіп- кү­тіп-ба­ғу­ға қой­ы­ла­тын та­лап­тар.
    4. Асыл­дан­ды­ру жұ­мысы­ның және мал ірік­те­удің негіз­де­рі.
    5. Зо­оги­ги­е­на­лық және ве­те­ри­на­ри­я­лық кү­тім жа­сау қа­ғи­да­ла­ры.
    6. Ең­бек­ті қор­ғау, қа­уіп­сіз­дік тех­ни­ка­сы және мал­мен жұ­мыс іс­теу қа­ғи­да­ла­ры.
    6-раз­ряд­қа ар­нал­ған бі­лім­дер
    1. Ана­лық мал ба­сын, төл­ді және тұқым­дық қош­қар­лар мен те­ке­лер­ді асыл тұқым­дық фер­ма­лар­да­кү­тіп-ба­ғу тех­но­ло­ги­я­сы­ның ерекше­лік­те­рі.
    2. Қой мен еш­кі­нің асыл тұқым­дық са­па­сын жақ­сар­ту­дың негіз­гі әді­сте­рі.
    3. Асыл тұқым­дық фер­ма­лар­да азық­тан­ды­ру, су­а­ру және жа­ю­ды ұй­ым­да­сты­ру қа­ғи­да­ла­ры.
    4. Қой ша­ру­а­шы­лы­ғы мен еш­кі ша­ру­а­шы­лы­ғын­да зоо­тех­ни­ка­лық және асыл­дан­ды­ру есе­бі­нің негіз­де­рі.
    5. Жа­ну­ар­лар­дың са­улы­ғы мен өнім­ді­лі­гі­нің көр­сет­кіш­те­рі және олар­ды ба­ға­лау әді­сте­рі.
    6. Асыл тұқым­ды мал­ды кү­тіп-ба­ғу­ға қой­ы­ла­тын са­ни­та­ри­я­лық және ве­те­ри­на­ри­я­лық та­лап­тар
    Дағ­ды­ны та­ну мүм­кін­ді­гі:
    Та­лап етіл­мей­ді
    2-дағ­ды:
    Қой мен еш­кі ба­сын кү­тіп-ба­ғу тех­но­ло­ги­я­ла­ры­ның түр­ле­рі бой­ын­ша жұ­мыстар­ды орын­дау
    Ма­шық­тар:
    3-раз­ряд­қа ар­нал­ған ма­шық­тар
    1. Жа­ну­ар­лар­дың жа­сы, фи­зио­ло­ги­я­лық жай-күйі мен өнім­ді­лік ба­ғы­тын ес­ке­ре оты­рып, әр­түр­лі кү­тіп-ба­ғу тех­но­ло­ги­я­ла­рын (қо­ра­да, жай­ы­лым­да, ла­герь­лік, се­ру­ен­сіз және т.б.) қол­да­ну.
    2. Таң­дал­ған тех­но­ло­ги­я­ға сәй­кес қо­ра-жай­лар­ды, қор­ша­у­лар­ды және жай­ы­лым­дар­ды дай­ын­дау және жаб­дық­тау.
    3. Қы­сқы және жаз­ғы ке­зең­де кү­тіп-ба­ғу жағ­дай­ла­рын (тем­пе­ра­ту­ра, жел­де­ту, жа­рық­тан­ды­ру және т.б.) ти­іс­ті дең­гей­де қам­та­ма­сыз ету.
    4. Кү­тіп-ба­ғу па­ра­метр­ле­рі­нің (тем­пе­ра­ту­ра, ылғал­ды­лық, аста­у­лар мен су­ар­ғы­штар­дың то­луы, қо­ра­лар­дың са­ни­та­ри­я­лық жай-күйі) есе­бін жүр­гі­зу.
    5. Кү­тіп-ба­ғу тех­но­ло­ги­я­сы өзгер­ген кез­де жа­ну­ар­лар­да стресс пен ша­ма­дан тыс жүк­те­ме­лер­дің ал­дын алу бой­ын­ша іс-ша­ра­лар­ды орын­дау.
    4-раз­ряд­қа ар­нал­ған ма­шық­тар
    1. Кү­тіп-ба­ғу тех­но­ло­ги­я­сын (қо­ра­да, жай­ы­лым­да, ара­лас) ес­ке­ре оты­рып, жұ­мыстар­ды орын­дау.
    2. Бел­гі­лен­ген са­ни­та­ри­я­лық нор­ма­лар­ға сәй­кес қо­ра-жай­лар­ды, жаб­дық­тар­ды және тө­се­ніш­тер­ді дай­ын­дау.
    3. Жа­ну­ар­лар­ды кү­тіп-ба­ғу орын­да­рын­да қо­лай­лы мик­ро­кли­мат жағ­дай­ла­рын қам­та­ма­сыз ету.
    4. Кү­тіп-ба­ғу жай-күйі өзгер­ген кез­де жа­ну­ар­лар­ға кү­тім жа­са­уды жү­зе­ге асы­ру.
    5. Жа­ну­ар­лар­ды кү­тіп-ба­ғу­да зо­оги­ги­е­на­лық та­лап­тар­ды сақ­тау.
    5-раз­ряд­қа ар­нал­ған ма­шық­тар
    1. Қой­лар мен еш­кі­лер­ді бай­ла­у­лы, бос бай­лау­сыз, қо­ра­да, жай­ы­лым­да және ара­лас кү­тіп-ба­ғу жағ­дай­ла­рын­да кү­тіп-ба­ғу тех­но­ло­ги­я­ла­рын қол­да­ну.
    2. Мау­сым­дық, фи­зио­ло­ги­я­лық жағ­дай­ын және өнім­ді­лік ба­ғы­тын ес­ке­ре оты­рып, кү­тіп-ба­ғу­дың ұтым­ды ре­жи­мін ұй­ым­да­сты­ру. 3. Қо­ра-жай­лар­да зо­оги­ги­е­на­лық нор­ма­лар­ға сәй­кес мик­ро­кли­мат­ты қам­та­ма­сыз ету.
    4. Қой­лар мен еш­кі­лер­ге ар­нал­ған кү­тіп-ба­ғу жаб­дық­та­ры мен мүк­әм­мал­дар­ды пай­да­ла­ну және қыз­мет көр­се­ту.
    5. Төл­деу мау­сы­мы­на қо­ра-жай­лар­ды дай­ын­да­у­ға және мал­ды қай­та топ­та­сты­ру жұ­мыста­ры­на қа­ты­су.
    6. Кү­тіп-ба­ғу орын­да­ры­ның, астау-су­ар­ғы­штар­дың және тө­се­ніш­тер­дің са­ни­та­ри­я­лық жағ­дай­ын ба­қы­лау.
    6-раз­ряд­қа ар­нал­ған ма­шық­тар
    1. Қой мен еш­кі­ні әр­түр­лі кү­тіп-ба­ғу тех­но­ло­ги­я­ла­ры бой­ын­ша (бай­ла­у­лы, қо­ра­да, жай­ы­лым­да, ара­лас) жұ­мыстар­ды ұй­ым­да­сты­ру және орын­дау.
    2. Жа­ну­ар­лар­ға ар­нал­ған қо­ра-жай­лар­да мик­ро­кли­мат пен са­ни­та­ри­я­лық нор­ма­лар­дың сақ­та­луын қам­та­ма­сыз ету.
    3. Кү­тіп-ба­ғу тех­но­ло­ги­я­сы­на сәй­кес азық­тан­ды­ру мен су­а­ру­дың са­па­сын ба­қы­лау.
    4. Кү­тіп-ба­ғу­дың эәтүр­лі жүй­е­ле­рін­де ау­ру­лар­дың ал­дын алу және жа­ну­ар­лар­дың са­улы­ғын сақ­тау іс-ша­ра­ла­рын орын­дау.
    5. Жа­ну­ар­лар­ға әр­түр­лі жағ­дай­лар­да (мы­са­лы, жа­з­да жай­ы­лым­да, қы­ста қо­ра­да) кү­тім жа­са­уды жү­зе­ге асы­ру.
    6. Жа­ну­ар­лар­ды кү­тіп-ба­ғу­ға қа­ты­сты қа­жет­ті есеп пен құ­жат­та­ма­ны жүр­гі­зу.
    Бі­лім­дер:
    3-раз­ряд­қа ар­нал­ған бі­лім­дер
    1. Қой­лар мен еш­кі­лер­ді кү­тіп-ба­ғу тех­но­ло­ги­я­ла­ры­ның түр­ле­рі және олар­дың ерекше­лік­те­рі.
    2. Мау­сым­ға және жа­ну­ар­лар са­на­ты­на бай­ла­ны­сты кү­тіп-ба­ғу шар­тта­ры­на қой­ы­ла­тын та­лап­тар.
    3. Кү­тіп-ба­ғу тех­но­ло­ги­я­сын таң­да­у­ға әсер ете­тін фи­зио­ло­гия негіз­де­рі.
    4. Әр түр­лі кү­тіп-ба­ғу жүй­е­ле­рін­де зо­оги­ги­е­на­лық нор­ма­лар мен са­ни­тар­лық та­лап­тар.
    5. Әр тех­но­ло­ги­я­ға сәй­кес жаб­дық­тар, құ­рал-сай­ман­дар мен қо­ра-жай­лар­ға қой­ы­ла­тын та­лап­тар.
    4-раз­ряд­қа ар­нал­ған бі­лім­дер
    1. Қой­лар мен еш­кі­лер­ді негіз­гі жүй­е­ле­рі мен тех­но­ло­ги­я­ла­ры.
    2. Жа­ну­ар­лар­дың жа­сы­на және өнім­ді­лі­гіне бай­ла­ны­сты зо­оги­ги­е­на­лық кү­тіп-ба­ғу нор­ма­ла­ры.
    3. Қо­ра-жай­лар, жаб­дық­тар мен құ­рал-сай­ман­дар­ға қой­ы­ла­тын та­лап­тар.
    4. Жа­ну­ар­лар­ды кү­тіп-ба­ғу­дың мау­сым­дық ерекше­лік­те­рі.
    5. Кү­тіп-ба­ғу шар­тта­ры­ның мал са­улы­ғы мен өнім­ді­лі­гіне әсе­рі.
    5-раз­ряд­қа ар­нал­ған бі­лім­дер
    1. Қой­лар мен еш­кі­лер­ді кү­тіп-ба­ғу­дың негіз­гі тех­но­ло­ги­я­ла­ры: жай­ы­лым-қо­ра, қо­ра-үй­қа­мақ, жыл бой­ғы жай­ы­лым­дық және т.б.
    2. Қо­ра-жай­лар­да және жай­ы­лым алаң­да­рын­да жа­ну­ар­лар­дың ор­на­ла­су тығ­ы­зды­ғы­на қой­ы­ла­тын нор­ма­тив­тер.
    3. Кү­тіп-ба­ғу шар­тта­ры­на қа­ты­сты зо­оги­ги­е­на­лық та­лап­тар (тем­пе­ра­ту­ра, ылғал­ды­лық, жа­рық­тан­ды­ру, жел­де­ту).
    4. Қо­ра-жай мен құ­рал­дар­ды дай­ын­дау және дез­ин­фек­ци­я­лау әді­сте­рі.
    5. Мау­сым­дық кү­тіп-ба­ғу шар­тта­рын өзгер­ту­ге қой­ы­ла­тын та­лап­тар (жаз-күз және қы­ста-көк­тем ке­зең­де­рі).
    6. Жа­ну­ар­лар­мен жұ­мыс іс­теу және жаб­дық қол­да­ну­да­ғы қа­уіп­сіз­дік негіз­де­рі. 6-раз­ряд­қа ар­нал­ған бі­лім­дер
    1. Қой­лар мен еш­кі­лер­ді кү­тіп-ба­ғу­дың әр түр­лі тех­но­ло­ги­я­ла­ры­ның ерекше­лік­те­рі мен та­лап­та­ры.
    2. Жа­ну­ар­лар­ды кү­тіп-ба­ғу­да қол­да­ны­ла­тын са­ни­тар­лық және ве­те­ри­нар­лық нор­ма­лар.
    3. Жа­ну­ар­лар­ды кү­тіп-ба­ғу орын­да­рын­да­ғы мик­ро­кли­мат, жа­рық­тан­ды­ру және жел­де­ту­ге қой­ы­ла­тын та­лап­тар.
    4. Кү­тіп-ба­ғу жүй­е­сіне бай­ла­ны­сты азық­тан­ды­ру және су­ға­ру­дың негіз­де­рі.
    5. Әр­түр­лі кү­тіп-ба­ғу шар­тта­рын­да ау­ру­лар­ды ал­дын алу және ба­қы­лау әді­сте­рі.
    6. Жа­ну­ар­лар­ды кү­тіп-ба­ғу бой­ын­ша зоо­тех­ни­ка­лық есеп жүр­гі­зу және есеп­ті­лік қа­ғи­да­ла­ры.
    Дағ­ды­ны та­ну мүм­кін­ді­гі:
    Та­лап етіл­мей­ді
    2-ең­бек функ­ци­я­сы:
    Бе­кі­тіп бе­рі­л­ген қой мен еш­кі­лер­ді ба­ғу және су­а­ру бой­ын­ша қо­сал­қы жұ­мыстар
    1-дағ­ды:
    Қой мен еш­кі­ні жа­ю­ды ұй­ым­да­сты­ру
    Ма­шық­тар:
    3-раз­ряд­қа ар­нал­ған ма­шық­тар
    1. Жа­ну­ар­лар­дың фи­зио­ло­ги­я­лық жай-күйі мен жай­ы­лым­дар­дың мау­сым­дық ерекше­лік­те­рін ес­ке­ре оты­рып, ең ти­ім­ді жай­ы­лым марш­рут­та­ры мен кесте­сін анық­тау.
    2. Жай­ы­лым­дар­дың азық­тық са­па­сы мен қам­та­ма­сыз еті­лу­ін ба­ға­лау.
    3. Жай­ы­лым­да жа­ну­ар­лар­дың са­нын ба­қы­лау, жа­ра­қат­та­ну, жо­ға­лу және ау­ру­дың ал­дын алу.
    4. Жай­ы­лым­ның жүк­те­ме­сін сақ­тау және жай­ы­лым учас­ке­ле­рін ауы­сты­ру қа­ғи­да­ла­рын орын­дау.
    5. Жа­ну­ар­лар­ды жай­ы­лым­ға және жай­ы­лым­нан қа­уіп­сіз жет­кі­зу.
    6. Жай­ы­лым­да жа­ну­ар­лар­дың са­улы­ғын қа­да­ға­лап, ау­ру бел­гі­ле­рін уақ­ты­лы анық­тау.
    4-раз­ряд­қа ар­нал­ған ма­шық­тар
    1. Ауа райы және жай­ы­лым­ның жай-күй­ін ес­ке­ре оты­рып, жай­ы­лым марш­рут­та­рын анық­тау.
    2. Қой­лар мен еш­кі­лер­ді күй­зе­ліс­сіз және жа­ра­қат­сыз жай­ы­лым­ға өт­кі­зу.
    3. Жай­ы­лым­дық жер­лер­дің бір­кел­кі пай­да­ла­ны­луын ба­қы­лау.
    4. Жай­ы­лым ке­зін­де жа­ну­ар­лар­дың жай-күй­ін қа­да­ға­лау.
    5. Жа­ну­ар­лар­ды се­ру­ен­де­ту және ты­нық­ты­ру ре­жи­мін сақ­тау.
    5-раз­ряд­қа ар­нал­ған ма­шық­тар
    1. Жай­ы­лым­дар­ды мау­сым мен жай­ы­лым тү­ріне бай­ла­ны­сты ти­ім­ді пай­да­ла­ну.
    2. Жай­ы­лым­ның жай-күйі мен жа­ну­ар­лар­дың қа­жет­ті­лі­гін ес­ке­ре оты­рып, қой­лар мен еш­кі­лер­дің жай­ы­лым уа­қы­тын және марш­рут­та­рын жос­пар­лау.
    3. Жай­ы­лым ре­жи­мі­нің сақ­та­луын қа­да­ға­лау, ар­тық же­ме­уден және жай­ы­лым­ның то­зуы­нан сақ­та­ну.
    4. Жай­ы­лым­да­ғы жа­ну­ар­лар­дың қоз­ға­лы­сы мен қа­уіп­сіз­ді­гін ұй­ым­да­сты­ру.
    5. Жай­ы­лым­да жа­ну­ар­лар­дың жо­ға­луы мен жырт­қы­штар­дан қор­ға­ну­ды қам­та­ма­сыз ету.
    6. Жай­ы­лым мен су көз­де­рі­нің са­ни­тар­лық жай-күй­ін ба­қы­лау.
    6-раз­ряд­қа ар­нал­ған ма­шық­тар
    1. Мау­сым­дық және ауа райы жағ­дай­ла­рын ес­ке­ре оты­рып, қой­лар мен еш­кі­лер­дің жай­ы­лы­мын ұй­ым­да­сты­ру және ба­қы­лау.
    2. Жай­ы­лым­дар­дың ти­ім­ді пай­да­ла­ны­луы үшін оң­тай­лы марш­рут­тар мен жай­ы­лым уа­қы­тын анық­тау.
    3. Жай­ы­лым­дар­дың өнім­ді­лі­гін сақ­тау мақ­са­тын­да жүк­те­ме нор­ма­ла­рын қа­да­ға­лау.
    4. Жай­ы­лым ке­зін­де жа­ну­ар­лар­ды қор­ғауды ұй­ым­да­сты­рып, олар­дың жо­ға­луын бол­дыр­мау.
    5. Жай­ы­лым ке­зе­ңін­де­гі жа­ну­ар­лар­дың мі­нез-құл­қы мен жай-күй­ін ба­қы­лау.
    6. Жай­ы­лым­ды ұй­ым­да­сты­ру бой­ын­ша есеп жүр­гі­зу және құ­жат­та­ма­сын тол­ты­ру.
    Бі­лім­дер:
    3-раз­ряд­қа ар­нал­ған бі­лім­дер
    1. Жай­ы­лым­дар­дың мау­сым­дық ерекше­лік­те­рі және олар­дың қой­лар мен еш­кі­лер­ді та­мақ­тан­ды­ру­ға әсе­рі.
    2. Жа­ну­ар­лар­дың ка­те­го­ри­я­сы­на бай­ла­ны­сты тәу­лік­тік және мау­сым­дық жай­ы­лым нор­ма­ла­ры.
    3. Жай­ы­лым­ды ұй­ым­да­сты­ру және өт­кі­зу, мал­ды ке­ру және жай­ы­лым­ды ауы­сты­ру қа­ғи­да­ла­ры.
    4. Жай­ы­лым­дар­дың са­ни­тар­лық жай-күйі мен қор­ға­лу та­лап­та­ры.
    5. Жай­ы­лым­да­ғы жа­ну­ар­лар­дың мі­нез-құл­қы негіз­де­рі және ұжым­ды бас­қа­ру әді­сте­рі.
    4-раз­ряд­қа ар­нал­ған бі­лім­дер
    1. Әр­түр­лі та­би­ғи-кли­мат­тық жағ­дай­лар­да қой­лар мен еш­кі­лер­дің жай­ы­лым қа­ғи­да­ла­ры мен әді­сте­рі.
    2. Тәу­лік­тік жай­ы­лым нор­ма­ла­ры және жай­ы­лым­дар­ға жүк­те­ме.
    3. Жер бе­т­ін­де бағ­дар­лау негіз­де­рі. 4. Жа­ну­ар­лар­дың шар­шау және шөл­де­уі бел­гі­ле­рі.
    5. Жай­ы­лым­мен бай­ла­ны­сты ау­ру­лар­дың ал­дын алу ша­ра­ла­ры (мы­са­лы, ула­ну, шөл­деу).
    5-раз­ряд­қа ар­нал­ған бі­лім­дер
    1. Жай­ы­лым­дық та­мақ­тан­ды­ру негіз­де­рі және жай­ы­лым түр­ле­рі (жай­ы­лым­дық жер­лер, шал­ғын­дар, шөп ша­бын­дық­та­ры).
    2. Әр­түр­лі мау­сым­дар­да жай­ы­лым­ды ти­ім­ді пай­да­ла­ну қа­ғи­да­ла­ры.
    3. Жай­ы­лым ке­зе­ңін­де­гі қой­лар мен еш­кі­лер­дің азық және су­ға фи­зио­ло­ги­я­лық қа­жет­ті­лік­те­рі.
    4. Жай­ы­лым­да­ғы жа­ну­ар­лар­ды жырт­қы­штар мен бас­қа да қа­уіп­тер­ден қор­ғау әді­сте­рі.
    5. Кли­мат­қа және жыл­дың уа­қы­ты­на бай­ла­ны­сты жа­ну­ар­лар­дың мі­нез-құл­қы мен қа­жет­ті­лік­те­рі ерекше­лік­те­рі.
    6. Жай­ы­лым­ды ұй­ым­да­сты­ру және өт­кі­зу ке­зін­де тех­ни­ка қа­уіп­сіз­ді­гі қа­ғи­да­ла­ры.
    6-раз­ряд­қа ар­нал­ған бі­лім­дер 1. Әр­түр­лі кли­мат­тық және та­би­ғи жағ­дай­лар­да қой­лар мен еш­кі­лер­дің жай­ы­лым ерекше­лік­те­рі.
    2. Жай­ы­лым­дық жер­лер­ді ра­ци­о­нал­ды пай­да­ла­ну қа­ғи­да­ла­ры мен нор­ма­ла­ры.
    3. Жай­ы­лым мау­сы­мын­да жа­ну­ар­лар­дың азық­қа био­ло­ги­я­лық қа­жет­ті­лік­те­рі.
    4. Жай­ы­лым­дар­ды за­қым­да­уды бол­дыр­мау және жай­ы­лым­да­ғы жа­ну­ар­лар­дың ау­ру қа­у­пін азай­ту әді­сте­рі.
    5. Жай­ы­лым ре­жи­мі мен жай­ы­лым кесте­сін ұй­ым­да­сты­ру.
    6. Жай­ы­лым­ды ұй­ым­да­сты­ру ке­зін­де зоо­тех­ни­ка­лық есеп жүр­гі­зу­дің негіз­де­рі.
    Дағ­ды­ны та­ну мүм­кін­ді­гі:
    Та­лап етіл­мей­ді
    2-дағ­ды:
    Қой мен еш­кі­лер­ді кү­тіп-ба­ғу жүй­е­сіне бай­ла­ны­сты олар­ды су­а­ру­ды ұй­ым­да­сты­ру бой­ын­ша жұ­мысты орын­дау
    Ма­шық­тар:
    3-раз­ряд­қа ар­нал­ған ма­шық­тар
    1. Жа­ну­ар­лар­дың фи­зио­ло­ги­я­лық жай-күйі, жа­сы мен өнім­ді­лі­гіне сәй­кес су­а­ру жұ­мыста­рын ұй­ым­да­сты­ру.
    2. Бел­гі­лен­ген нор­ма­лар­ға сай та­за әрі бал­ғын су­дың бе­рі­лу­ін қам­та­ма­сыз ету.
    3. Кү­тіп-ба­ғу жағ­дай­ла­ры­на қа­рай (қо­ра­да, жай­ы­лым­да, мау­сым­дық ла­герь­де) әр­түр­лі су­а­ру тә­сіл­де­рі мен құ­рал­да­рын қол­да­ну.
    4. Су­а­ра­тын құ­ры­л­ғы­лар мен су жүй­е­ле­рі­нің тех­ни­ка­лық жай-күй­ін ба­қы­лау және олар­ды са­ни­тар­лық өң­де­уден өт­кі­зу.
    5. Су шы­ғы­ны мен жа­ну­ар­лар­дың су тұ­ты­нуын есеп­ке алу.
    6. Су­а­ру про­це­сін ұй­ым­да­сты­ру ке­зін­де ве­те­ри­нар­лық-са­ни­тар­лық нор­ма­лар­дың сақ­та­луын қам­та­ма­сыз ету.
    4-раз­ряд­қа ар­нал­ған ма­шық­тар
    1. Кү­тіп-ба­ғу ре­жи­міне бай­ла­ны­сты (жай­ы­лым­дық, қо­ра-жай­ы­лым­дық, қо­ра­лық) қой мен еш­кі­лер­ді су­а­ру­ды ұй­ым­да­сты­ру.
    2. Жа­ну­ар­лар­ды қа­жет­ті мөл­шер­де та­за әрі бал­ғын су­мен қам­та­ма­сыз ету.
    3. Су­а­ра­тын жаб­дық­тар­дың жа­рам­ды­лы­ғын ба­қы­лау және ұсақ ақа­у­лар­ды жою.
    4. Су іше­тін орын­дар­дың са­ни­тар­лық жай-күй­ін қа­да­ға­лау.
    5. Ор­та­лық­тан­ды­ры­л­ған су­мен жаб­дық­тау бол­ма­ған жағ­дай­да су­ды дер ке­зін­де жет­кі­зу.
    5-раз­ряд­қа ар­нал­ған ма­шық­тар
    1. Жа­ну­ар­лар­дың фи­зио­ло­ги­я­лық қа­жет­ті­лік­те­рін ес­ке­ре оты­рып, олар­ды тұ­рақ­ты және дер ке­зін­де су­а­ру­ды ұй­ым­да­сты­ру.
    2. Кү­тіп-ба­ғу жағ­дай­ла­ры­на қа­рай (қо­ра­лық, жай­ы­лым­дық, ара­лас) ең ти­ім­ді су көз­де­рін таң­дау.
    3. Су са­па­сын және оның са­ни­тар­лық жай-күй­ін ба­қы­лау.
    4. Жа­ну­ар­лар­дың су­ға ер­кін қол жет­кі­зу­ін және су­а­ра­тын құ­ры­л­ғы­лар­дың жа­рам­ды­лы­ғын қам­та­ма­сыз ету. 5. Жа­ну­ар­лар­дың мі­нез-құл­қын ес­ке­ре оты­рып, ыстық және суық мау­сым­дар­да су­а­ру­ды ұй­ым­да­сты­ру. 6. Су шы­ғы­нын есеп­ке алу және ба­қы­лау жүр­гі­зу.
    6-раз­ряд­қа ар­нал­ған ма­шық­тар
    1. Кү­тіп-ба­ғу тү­рі мен жай-күй­і­на (қо­ра­лық, жай­ы­лым­дық, ара­лас) бай­ла­ны­сты қой мен еш­кі­лер­ді ұтым­ды су­а­ру­ды ұй­ым­да­сты­ру және қам­та­ма­сыз ету.
    2. Са­ни­тар­лық та­лап­тар мен жа­ну­ар­лар­дың био­ло­ги­я­лық қа­жет­ті­лік­те­ріне сәй­кес ке­ле­тін су көз­де­рін таң­дап, дай­ын­дау.
    3. Тұ­ты­ны­ла­тын су­дың са­па­сы мен мөл­ше­рін ба­қы­лау, по­ил­ка­лар мен су жүй­е­ле­рін­де­гі ақа­у­лар­ды уақ­ты­лы жою.
    4. Су­а­ра­тын құ­ры­л­ғы­лар­ды тұ­рақ­ты түр­де кү­тіп кү­тіп-ба­ғу және та­зар­ту жұ­мыста­рын ұй­ым­да­сты­ру, су­дың ла­ста­нуы­на жол бер­меу.
    5. Су шы­ғы­ны мен су­а­ру жүй­е­ле­рі­нің жай-күй­ін есеп­ке алып оты­ру.
    6. Су­а­ру жаб­дық­та­ры­мен жұ­мыс іс­теу ке­зін­де ең­бек қа­уіп­сіз­ді­гі мен тех­ни­ка қа­уіп­сіз­ді­гі қа­ғи­да­ла­рын сақ­тау.
    Бі­лім­дер:
    3-раз­ряд­қа ар­нал­ған бі­лім­дер 1. Қой мен еш­кі­нің жа­сы мен өнім­ді­лі­гіне бай­ла­ны­сты су ішу нор­ма­ла­ры.
    2. Түр­лі кү­тіп-ба­ғу жүй­е­ле­ріне сәй­кес су­а­ру­дың тә­сіл­де­рі мен тех­но­ло­ги­я­ла­ры.
    3. Су са­па­сы­на және су­а­ра­тын құ­ры­л­ғы­лар­ды са­ни­тар­лық өң­де­у­ге қой­ы­ла­тын та­лап­тар.
    4. Ұсақ мал­дың су ал­ма­су фи­зио­ло­ги­я­сы­ның негіз­де­рі.
    5. Су­а­ру ре­жи­мі­нің жа­ну­ар­лар са­улы­ғы мен өнім­ді­лі­гіне әсе­рі.
    4-раз­ряд­қа ар­нал­ған бі­лім­дер
    1. Жас ерекше­лі­гіне, фи­зио­ло­ги­я­лық жай-күй­і­на және мау­сым­ға бай­ла­ны­сты қой мен еш­кі­нің тәу­лік­тік су тұ­ты­ну нор­ма­ла­ры.
    2. По­ил­ка­лар­дың, су ыдыс­та­ры­ның және су бе­ру жүй­е­ле­рі­нің түр­ле­рі мен құ­ры­лы­мы.
    3. Су­а­ра­тын құ­ры­л­ғы­лар­ды дез­ин­фек­ци­я­лау және са­ни­тар­лық өң­деу қа­ғи­да­ла­ры.
    4. Са­па­сыз неме­се жет­кі­лік­сіз су­дың жа­ну­ар­лар са­улы­ғы­на мүм­кін сал­да­ры.
    5. Жай­ы­лым­дық және қо­ра­лық кү­тіп-ба­ғу жай-күй­ін­да су­а­ру­ды ұй­ым­да­сты­ру­ға қой­ы­ла­тын та­лап­тар.
    5-раз­ряд­қа ар­нал­ған бі­лім­дер
    1. Түр­лі кү­тіп-ба­ғу жүй­е­ле­рін­де қой мен еш­кі­нің фи­зио­ло­ги­я­лық су қа­жет­ті­лік­те­рі.
    2. Су са­па­сы­ның жа­ну­ар­лар­дың са­улы­ғы мен өнім­ді­лі­гіне әсе­рі.
    3. Су­а­ру­ға ар­нал­ған тех­но­ло­ги­я­лар мен жаб­дық­тар (по­ил­ка­лар, ре­зер­ву­ар­лар, су құ­быр­ла­ры жүй­е­сі).
    4. Су көз­де­рі мен по­ил­ка­лар­ды кү­тіп-ба­ғу­ға ар­нал­ған са­ни­тар­лық нор­ма­лар мен ере­же­лер.
    5. Мау­сым­дық және кли­мат­тық жағ­дай­лар­ға қа­рай су­а­ру­ды ұй­ым­да­сты­ру ерекше­лік­те­рі.
    6. Су­а­ру жаб­дық­та­ры­мен жұ­мыс іс­теу ке­зін­де ең­бек қа­уіп­сіз­ді­гі қа­ғи­да­ла­ры.
    6-раз­ряд­қа ар­нал­ған бі­лім­дер 1. Қой мен еш­кі­нің су ал­ма­су фи­зио­ло­ги­я­сы­ның ерекше­лік­те­рі.
    2. Су са­па­сы мен су­а­ру ре­жи­мі­нің жа­ну­ар­лар­дың са­улы­ғы мен өнім­ді­лі­гіне әсе­рі.
    3. Жа­ну­ар­лар­ды кү­тіп-ба­ғу­дың әр­түр­лі жүй­е­ле­рін­де су­а­ру­ды ұй­ым­да­сты­ру­дың ай­ыр­ма­шы­лық­та­ры. 4. Жа­ну­ар­лар­ға су дай­ын­дау және бе­ру бой­ын­ша са­ни­тар­лық-ги­ги­е­на­лық нор­ма­лар.
    5. Су­а­ру жаб­дық­та­ры­ның құ­ры­лым­дық ерекше­лік­те­рі және пай­да­ла­ну қа­ғи­да­ла­ры.
    6. Су са­па­сы­ның тө­мен­ді­гі неме­се су­а­ру ре­жи­мі­нің бұ­зы­луы­нан туын­дай­тын ау­ру­лар­дың ал­дын алу әді­сте­рі.
    Дағ­ды­ны та­ну мүм­кін­ді­гі:
    Та­лап етіл­мей­ді
    Же­ке құ­зы­рет­тер­ге қой­ы­ла­тын та­лап­тар:
    Жа­у­ап­кер­ші­лік
    Ұқып­ты­лық
    Күй­зе­ліс­ке тұ­рақ­ты­лық
    Шы­дам­ды­лық
    Ко­ман­да­да жұ­мыс іс­тей бі­лу
    Сы­пай­ы­лық
    Мей­і­рім­ді­лік
    Тө­зім­ді­лік пен ең­бек­сүй­гіш­тік
    Па­ра­сат­ты­лық
    Тех­ни­ка­лық ре­гла­мент­тер мен ұлт­тық стан­дарт­тар­дың ті­зі­мі:
    1. Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы­ның 2015 жы­л­ғы 23 қа­ра­ша­да­ғы № 414-V ҚРЗ Ең­бек ко­дек­сі.
    2. «Ве­те­ри­на­рия ту­ра­лы» Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы­ның 2002 жы­л­ғы 10 шіл­де­де­гі № 339-II За­ңы.
    3. «Жа­ну­ар­лар дү­ни­е­сін қор­ғау, өсі­мін мо­лай­ту және пай­да­ла­ну ту­ра­лы» Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы­ның 2004 жы­л­ғы 9 шіл­де­де­гі № 593-II За­ңы.
    4. «Сы­бай­лас жем­қор­лық­қа қар­сы іс-қи­мыл ту­ра­лы» Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы­ның 2015 жы­л­ғы 18 қа­ра­ша­да­ғы № 410-V ҚРЗ За­ңы.
    5. «Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сын­да­ғы тіл ту­ра­лы» Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы­ның 1997 жы­л­ғы 11 шіл­де­де­гі № 151-I ҚРЗ За­ңы
    6. «Жа­ну­ар­лар­ды өсі­ру­ді, өт­кі­зу­ді жү­зе­ге асы­ра­тын өн­ді­ріс объ­ек­ті­ле­ріне қой­ы­ла­тын ве­те­ри­на­ри­я­лық (ве­те­ри­на­ри­я­лық-са­ни­та­ри­я­лық) та­лап­тар­ды бе­кі­ту ту­ра­лы» Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы Ауыл ша­ру­а­шы­лы­ғы ми­ни­стрі­нің м.а. 2015 жы­л­ғы 29 ма­мыр­да­ғы № 7-1/498 бұй­ры­ғы, ҚР Әді­лет­ми­нін­де 2015 жы­л­ғы 4 та­мы­зда № 11837 бо­лып тір­кел­ген.
    7. «Жа­ну­ар­лар­ды ка­ран­т­ин­деу қа­ғи­да­ла­рын бе­кі­ту ту­ра­лы» Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы Ауыл ша­ру­а­шы­лы­ғы ми­ни­стрі­нің 2014 жы­л­ғы 30 жел­тоқ­сан­да­ғы № 7-1 / 700 бұй­ры­ғы, ҚР Әді­лет­ми­нін­де 2025 жы­л­ғы 6 ақ­пан­да № 35708 бо­лып тір­кел­ген.
    8. «Жа­ну­ар­лар­ға қа­рау қа­ғи­да­ла­рын бе­кі­ту ту­ра­лы» Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы Ауыл ша­ру­а­шы­лы­ғы ми­ни­стрі­нің 2019 жы­л­ғы 17 мау­сым­да­ғы № 239 бұй­ры­ғы, ҚР Әді­лет­ми­нін­де 2019 жы­л­ғы 28 мау­сым­да №18917 бо­лып тір­кел­ген.
    СБШ шең­бе­рін­де бас­қа кә­сіп­тер­мен бай­ла­ныс:
    СБШ дең­гейі:
    Кә­сіп ата­уы:
    2
    Жа­ну­ар­лар­ды қа­ра­у­шы
    10. «Қой өсі­ру жө­нін­де­гі фер­мер» кә­сіп кар­точ­ка­сы
    Топ ко­ды:
    6121-3
    Қыз­мет ата­уы­ның ко­ды:
    6121-3-012
    Кә­сіп ата­уы:
    Қой өсі­ру жө­нін­де­гі фер­мер
    СБШ бой­ын­ша бі­лік­ті­лік дең­гейі:
    4
    СБШ бой­ын­ша бі­лік­ті­лік­тің іш­кі дең­гейі:
    БТ­БА, БА және бас­қа да, үл­гі­лік бі­лік­ті­лік си­патта­ма­ла­ры бой­ын­ша бі­лік­ті­лік­тің дең­гейі:
    «Жұ­мыстар мен жұ­мыс­шы кә­сіп­те­рі­нің бі­рың­ғай та­риф­тік-бі­лік­ті­лік анық­та­ма­лы­ғын (64-шы­ға­ры­лым) бе­кі­ту ту­ра­лы» Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы Ең­бек және ха­лық­ты әле­умет­тік қор­ғау ми­ни­стрі­нің 2025 жы­л­ғы 17 қаң­тар­да­ғы № 499 бұй­ры­ғы
    Па­ра­граф 4. Мал­шы, 6-раз­ряд.
    Кә­сіп­тік бі­лім дең­гейі:
    Бі­лім дең­гейі:
    ТжКБ (ор­та дең­гей­де­гі ма­ман)
    Ма­ман­дық:
    Фер­мер ша­ру­а­шы­лы­ғы
    Бі­лік­ті­лік:
    Фер­мер
    Жұ­мыс тә­жі­ри­бе­сіне қой­ы­ла­тын та­лап­тар:
    - Мал ша­ру­а­шы­лы­ғын­да неме­се қой ша­ру­а­шы­лы­ғын­да ке­мін­де 3 жыл ең­бек тә­жі­ри­бе­сі.
    - Қой мен еш­кі­ні өсі­ру, кү­ту және азық­тан­ды­ру бой­ын­ша прак­ти­ка­лық бі­лім.
    - Асыл тұқым­ды жұ­мысты жүр­гі­зу және өнім­ді өт­кі­зу дағ­ды­ла­ры.
    - Фер­ма­да неме­се ша­руа қо­жа­лық­та­рын­да өн­ді­рі­стік қыз­мет­ті ұй­ым­да­сты­ру тә­жі­ри­бе­сі.
    - Қой­лар­ды кү­тіп-ба­ғу тех­но­ло­ги­я­ла­ры мен ау­ру­лар­дын ал­дын алу ту­ра­лы бі­лі­мі.
    Фор­мал­ды емес және ин­фор­мал­ды бі­лім­мен бай­ла­ныс:
    Нұс­қа­ма/ жұ­мыс ор­нын­да та­ғы­лым­да­ма­дан өту неме­се қы­сқа мер­зім­ді оқы­ту;
    Кә­сіп­тің бас­қа ық­ти­мал ата­у­ла­ры:
    6121-3-013 - Мал ша­ру­а­шы­лы­ғын­да ма­ман­дан­ған фер­мер
    Қыз­мет­тің негіз­гі мақ­са­ты:
    Фер­мер­лік ша­ру­а­шы­лық қыз­ме­ті жағ­дай­ын­да қой ша­ру­а­шы­лы­ғы және еш­кі ша­ру­а­шы­лы­ғы өнім­де­рін өн­ді­ру.
    Ең­бек функ­ци­я­ла­ры­ның си­патта­ма­сы
    Ең­бек функ­ци­я­ла­ры­ның тіз­бе­сі:
    Мін­дет­ті ең­бек функ­ци­я­ла­ры:
    1. Ауыл ша­ру­а­шы­лы­ғы өнім­де­рін өн­ді­ру­ді ұй­ым­да­сты­ру, асыл тұқым­ды қой­лар мен еш­кі­лер­ді өсі­ру және асыл тұқым­ды ма­те­ри­ал­ды өт­кі­зу
    2. Ша­руа (фер­мер) қо­жа­лық­та­ры қыз­ме­ті нәти­же­ле­рін жос­пар­лау және ба­қы­лау.
    Қо­сым­ша ең­бек функ­ци­я­ла­ры:
    1-ең­бек функ­ци­я­сы:
    Ауыл ша­ру­а­шы­лы­ғы өнім­де­рін өн­ді­ру­ді ұй­ым­да­сты­ру, асыл тұқым­ды қой­лар мен еш­кі­лер­ді өсі­ру және асыл тұқым­ды ма­те­ри­ал­ды өт­кі­зу
    1-дағ­ды:
    Ауыл ша­ру­а­шы­лы­ғы өнім­де­рін өн­ді­ру­дің тех­но­ло­ги­я­лық ре­гла­мен­тін сақ­тау
    Ма­шық­тар:
    1. Асыл тұқым­ды жа­ну­ар­лар­ға (оның ішін­де қой мен еш­кі­ге) қол­мен және іші­на­ра ме­ха­ни­ка­лан­ды­ры­л­ған кү­тім жа­са­уды жү­зе­ге асы­ру.
    2. Жа­ну­ар­лар­ды азық­тан­ды­ру, су­а­ру, жаю, та­за­лау және олар­дың жағ­дай­ын ба­қы­лау іс-ша­ра­ла­рын орын­дау.
    3. Ве­те­ри­на­ри­я­лық-про­фи­лак­ти­ка­лық да­у­а­ла­уды ұй­ым­да­сты­ру­ға және қа­ты­су­ға, оның ішін­де сы­на­ма­лар алу мен ба­стап­қы қа­рап-тек­се­ру­ді жүр­гі­зу.
    4. Жы­ны­стық бел­сен­ді­лік пен өсі­мін мо­лай­ту­ға қо­лай­лы жағ­дай­лар­ды қам­та­ма­сыз ету.
    5. Ұрық­тан­ды­ру және ұрық алу­ды қо­са оты­рып, өсі­мін мо­лай­ту­ға­бай­ла­ны­сты рә­сім­дер­де кө­мек көр­се­ту.
    Бі­лім­дер:
    1. Асыл тұқым­ды қой мен еш­кі­нің ана­то­ми­я­сы, фи­зио­ло­ги­я­сы және мі­нез-құлық ерекше­лік­те­рі­нің негіз­де­рі.
    2. Асыл тұқым­ды ата­лық­тар мен ана­лық мал­ды кү­тіп-ба­ғу және азық­тан­ды­ру тех­но­ло­ги­я­ла­ры.
    3. Жы­ны­стық же­ті­лу­дің бел­гі­ле­рі және са­па­лы асыл тұқым­ды ма­те­ри­ал алу үшін оң­тай­лы жағ­дай­лар.
    4. Жа­ну­ар­лар­дың жы­ны­сы мен жа­сы, фи­зио­ло­ги­я­лық топ­та­ры бой­ын­ша азық­тан­ды­ру нор­ма­ла­ры.
    5. Асыл тұқым­ды өсі­ру ке­зін­де­гі ве­те­ри­на­рия, зо­оги­ги­е­на және са­ни­та­ри­я­лық та­лап­тар­дың негіз­де­рі.
    Дағ­ды­ны та­ну мүм­кін­ді­гі:
    Та­лап етіл­мей­ді
    2-дағ­ды:
    Асыл тұқым­ды қой­лар мен еш­кі­лер­ді өсі­ру­дің се­лек­ци­я­лық-тех­но­ло­ги­я­лық ре­гла­мен­тін сақ­тау
    Ма­шық­тар:
    1. Қой мен еш­кі­нің асыл тұқым­дық және өнім­ді­лік са­па­ла­рын бел­гі­лен­ген өл­шем­шар­ттар бой­ын­ша ба­ға­лау.
    2. Отар­ды жақ­сар­ту үшін жұп­та­сты­ру, қол­дан ұрық­тан­ды­ру, ша­ғы­лы­сты­ру және ірік­теу әді­сте­рін қол­да­ну.
    3. Жа­ну­ар­лар­дың шы­ғу те­гі мен өнім­ді­лі­гін тір­ке­уді қо­са ал­ған­да, зоо­тех­ни­я­лық және асыл тұқым­дық есеп жүр­гі­зу.
    4. Асыл тұқым­дық құн­ды­лық­ты арт­ты­ру іс-ша­ра­ла­рын ұй­ым­да­сты­ру (ірік­теу, жа­рам­сыз мал­ды шы­ға­ру, үз­дік тұқым же­лі­ле­рін сақ­тау).
    5. Тұқым қу­а­ла­у­шы­лық бел­гі­лер­дің кө­рі­ну­іне әсер ете­тін кү­тіп-ба­ғу жағ­дай­ла­ры­ның сақ­та­луын ба­қы­лау.
    Бі­лім­дер:
    1. Қой ша­ру­а­шы­лы­ғы мен еш­кі ша­ру­а­шы­лы­ғын­да­ғы се­лек­ция, ге­не­ти­ка және асыл тұқым­дық жұ­мыстың негіз­де­рі.
    2. Қой мен еш­кі тұқым­да­ры­ның ерекше­лік­те­рі, экс­те­рьер мен өнім­ді­лік­ті ба­ға­лау өл­щем­шар­тта­ры.
    3. Өсі­ру әді­сте­рі мен схе­ма­ла­ры (та­за тұқым­ды, бу­дан­да­сты­ру және т.б.).
    4. Асыл тұқым­дық құ­жат­та­ма­ны және есеп­ті­лік­ті жүр­гі­зу қа­ғи­да­ла­ры.
    5. Жа­ну­ар­лар­дың ге­не­ти­ка­лық әле­уе­тін іс­ке асы­ру­ға кү­тіп-ба­ғу және азық­тан­ды­ру шар­тта­ры­ның әсе­рі.
    Дағ­ды­ны та­ну мүм­кін­ді­гі:
    Та­лап етіл­мей­ді
    3-дағ­ды:
    Асыл тұқым­ды ма­те­ри­ал­ды өт­кі­зу үшін ша­руа (фер­мер) қо­жа­лы­ғы­ның ре­сур­ста­рын бас­қа­ру
    Ма­шық­тар:
    1. Өн­ді­рі­стік мін­дет­тер­ге сәй­кес ең­бек ре­сур­ста­рын жос­пар­лау және ти­ім­ді бө­лу.
    2. Асыл тұқым­дық төл­ді өсі­ру, ірік­теу және өт­кізу­ге дай­ын­дау үде­рі­сте­рін ұй­ым­да­сты­ру.
    3. Азық қо­рын, ве­те­ри­на­ри­я­лық пре­па­рат­тар­ды және тех­ни­ка­ны қо­са оты­рып, ре­сур­стар­дың жұм­са­луын есеп­ке алу­ды және ба­қы­ла­уды жү­зе­ге асы­ру.
    4. Асыл тұқым­дық ма­те­ри­ал­ды өт­кізу­ге ар­нал­ған ком­мер­ци­я­лық ұсы­ны­стар­ды жа­сау және шар­ттар жа­са­су.
    5. Жа­ну­ар­лар­ды та­сы­мал­дау және өт­кі­зу шар­тта­ры­ның сақ­та­луын ба­қы­лау.
    Бі­лім­дер:
    1. Ша­руа қо­жа­лы­ғы эко­но­ми­ка­сы­ның негіз­де­рі және өн­ді­рі­стік үде­рі­стер­ді жос­пар­лау.
    2. Асыл тұқым­дық ма­те­ри­ал­ды өт­кізу­ге қой­ы­ла­тын нор­ма­тив­тік та­лап­тар (ве­те­ри­на­ри­я­лық, асыл тұқым­дық, ка­ран­т­ин­дік).
    3. Асыл тұқым­дық өн­ді­рі­стің рен­та­бел­ді­гін есеп­ке алу және тал­дау әді­сте­рі.
    4. Жа­ну­ар­лар­ды са­ту ке­зін­де құ­жат­тар­ды ре­сім­деу тәр­ті­бі (ве­та­нық­та­ма­лар, асыл тұқым­дық­ку­ә­лік­те­рі және т.б.).
    5. Ауыл ша­ру­а­шы­лы­ғы жа­ну­ар­ла­рын та­сы­мал­дау және ло­ги­сти­ка қа­ғи­да­ла­ры.
    Дағ­ды­ны та­ну мүм­кін­ді­гі:
    Та­лап етіл­мей­ді
    2-ең­бек функ­ци­я­сы:
    Ша­руа (фер­мер) қо­жа­лық­та­ры қыз­ме­ті нәти­же­ле­рін жос­пар­лау және ба­қы­лау.
    1-дағ­ды:
    Қой мен еш­кі­нің және бас­қа жа­ну­ар­лар­дың өн­ді­рі­стік про­це­сі өнім­ді­лі­гіне (сал­мақ өсі­мі, са­уын және бас­қа көр­сет­кіш­тер) ба­қы­ла­уды қам­та­ма­сыз ету­мен
    Ма­шық­тар:
    1. Жа­ну­ар­лар­дың өнім­ді­лі­гін (сал­мақ қо­су, жүн қыр­қы­мы, сүт са­уы­мы, төл алу және т.б.) тұ­рақ­ты түр­де есеп­ке алу.
    2. Өнім­ді­лік көр­сет­кіш­те­рін тал­дау және нор­ма­дан ауыт­қу­лар­ды анық­тау.
    3. Жа­ну­ар­лар­дың өнім­ді­лі­гін арт­ты­ру бой­ын­ша ша­ра­лар­ды ұй­ым­да­сты­ру.
    4. Зоо­тех­ни­ка­лық және ве­те­ри­на­ри­я­лық ша­ра­лар­дың орын­да­луын ба­қы­лау.
    5. Бел­гі­лен­ген есеп және есеп бе­ру құ­жат­та­ма­сын жүр­гі­зу.
    Бі­лім­дер:
    1. Қой мен еш­кі ша­ру­а­шы­лы­ғын­да­ғы өнім­ді­лік көр­сет­кіш­те­рі және олар­ды есеп­теу әді­сте­рі.
    2. Зоо­тех­ни­ка­лық және асыл тұқым­дық есеп­ке қой­ы­ла­тын та­лап­тар.
    3. Жа­ну­ар­лар­дың өнім­ді­лі­гіне әсер ете­тін фак­тор­лар.
    4. Жа­ну­ар­лар фи­зио­ло­ги­я­сы мен азық­тан­ды­ру негіз­де­рі.
    5. Мал ша­ру­а­шы­лы­ғын­да­ғы қыз­мет­ті рет­тей­тін нор­ма­тив­тік құ­жат­тар.
    Дағ­ды­ны та­ну мүм­кін­ді­гі:
    Та­лап етіл­мей­ді
    2-дағ­ды:
    Қой­лар мен еш­кі­лер­дің және бас­қа да жа­ну­ар­лар­дың өн­ді­рі­стік про­це­сі мен өнім­ді­лі­гін (сал­мақ өсі­мі, са­уы­мы және бас­қа көр­сет­кіш­те­рі) ба­қы­ла­уды қам­та­ма­сыз ету
    Ма­шық­тар:
    1. Асыл тұқым­ды мал­дар­ға (со­ның ішін­де қой мен еш­кі­ге) қол­мен және жар­ты­лай ме­ха­ни­ка­лан­ды­ры­л­ған кү­тім жа­сау.
    2. Мал­дар­ды азық­тан­ды­ру, су­а­ру, жаю, та­за­лау және олар­дың жай-күй­ін ба­қы­лау ша­ра­ла­рын орын­дау.
    3. Ве­те­ри­на­ри­я­лық-ал­дын алу ша­ра­ла­рын ұй­ым­да­сты­ру және қа­ты­су (сы­на­ма алу, ба­стап­қы тек­се­ру).
    4. Жы­ны­стық бел­сен­ді­лік пен кө­бе­ю­ге қо­лай­лы кү­тім жағ­дай­ла­рын қам­та­ма­сыз ету.
    5. Ұрық­тан­ды­ру және ұрық алу си­яқ­ты кө­бе­ю­ге қа­ты­сты ша­ра­лар­ға кө­мек көр­се­ту.
    Бі­лім­дер:
    1. Асыл тұқым­ды қой мен еш­кі­нің ана­то­ми­я­сы, фи­зио­ло­ги­я­сы және мі­нез-құлық ерекше­лік­те­рі­нің негіз­де­рі.
    2. Асыл тұқым­ды қош­қар­лар мен ана­лық мал­ды ұстау және азық­тан­ды­ру тех­но­ло­ги­я­ла­ры.
    3. Жы­ны­стық же­ті­лу бел­гі­ле­рі және са­па­лы асыл тұқым­ды ма­те­ри­ал алу үшін қа­жет­ті жағ­дай­лар.
    4. Жы­ны­сы мен жа­сы­на, фи­зио­ло­ги­я­лық жай-күй­іне қа­рай азық­тан­ды­ру нор­ма­ла­ры.
    5. Асыл тұқым­ды мал өсі­ру­де­гі ве­те­ри­на­рия, зо­оги­ги­е­на және са­ни­тар­лық та­лап­тар­дың негіз­де­рі.
    Дағ­ды­ны та­ну мүм­кін­ді­гі:
    Та­лап етіл­мей­ді
    Же­ке құ­зы­рет­тер­ге қой­ы­ла­тын та­лап­тар:
    Жа­у­ап­кер­ші­лік
    Күй­зе­ліс­ке тұ­рақ­ты­лық
    Шы­дам­ды­лық
    Ко­ман­да­да жұ­мыс іс­тей бі­лу
    Сы­пай­ы­лық
    Мей­і­рім­ді­лік
    Тө­зім­ді­лік пен ең­бек­сүй­гіш­тік
    Тех­ни­ка­лық ре­гла­мент­тер мен ұлт­тық стан­дарт­тар­дың ті­зі­мі:
    1. Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы­ның 2015 жы­л­ғы 23 қа­ра­ша­да­ғы № 414-V ҚРЗ Ең­бек ко­дек­сі.
    2. «Ве­те­ри­на­рия ту­ра­лы» Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы­ның 2002 жы­л­ғы 10 шіл­де­де­гі № 339-II За­ңы.
    3. «Жа­ну­ар­лар дү­ни­е­сін қор­ғау, өсі­мін мо­лай­ту және пай­да­ла­ну ту­ра­лы» Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы­ның 2004 жы­л­ғы 9 шіл­де­де­гі № 593-II За­ңы.
    4. «Сы­бай­лас жем­қор­лық­қа қар­сы іс-қи­мыл ту­ра­лы» Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы­ның 2015 жы­л­ғы 18 қа­ра­ша­да­ғы № 410-V ҚРЗ За­ңы.
    5. «Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сын­да­ғы тіл ту­ра­лы» Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы­ның 1997 жы­л­ғы 11 шіл­де­де­гі № 151-I ҚРЗ За­ңы
    6. «Жа­ну­ар­лар­ды өсі­ру­ді, өт­кі­зу­ді жү­зе­ге асы­ра­тын өн­ді­ріс объ­ек­ті­ле­ріне қой­ы­ла­тын ве­те­ри­на­ри­я­лық (ве­те­ри­на­ри­я­лық-са­ни­та­ри­я­лық) та­лап­тар­ды бе­кі­ту ту­ра­лы» Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы Ауыл ша­ру­а­шы­лы­ғы ми­ни­стрі­нің м.а. 2015 жы­л­ғы 29 ма­мыр­да­ғы № 7-1/498 бұй­ры­ғы, ҚР Әді­лет­ми­нін­де 2015 жы­л­ғы 4 та­мы­зда № 11837 бо­лып тір­кел­ген.
    7. «Жа­ну­ар­лар­ды ка­ран­т­ин­деу қа­ғи­да­ла­рын бе­кі­ту ту­ра­лы» Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы Ауыл ша­ру­а­шы­лы­ғы ми­ни­стрі­нің 2014 жы­л­ғы 30 жел­тоқ­сан­да­ғы № 7-1 / 700 бұй­ры­ғы, ҚР Әді­лет­ми­нін­де 2025 жы­л­ғы 6 ақ­пан­да № 35708 бо­лып тір­кел­ген.
    8. «Жа­ну­ар­лар­ға қа­рау қа­ғи­да­ла­рын бе­кі­ту ту­ра­лы» Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы Ауыл ша­ру­а­шы­лы­ғы ми­ни­стрі­нің 2019 жы­л­ғы 17 мау­сым­да­ғы № 239 бұй­ры­ғы, ҚР Әді­лет­ми­нін­де 2019 жы­л­ғы 28 мау­сым­да №18917 бо­лып тір­кел­ген.
    СБШ шең­бе­рін­де бас­қа кә­сіп­тер­мен бай­ла­ныс:
    СБШ дең­гейі:
    Кә­сіп ата­уы:
    3
    Мал ша­ру­а­шы­лы­ғы ке­шен­де­рі­нің және ме­ха­ни­ка­лан­ды­ры­л­ған фер­ма­лар­дың опе­ра­то­ры
    5
    Бө­лім­ше (ке­шен, ауыл ша­ру­а­шы­лы­ғы учас­ке­сі, фер­ма) зоо­тех­ни­гі
    11. «Қой өсі­ру ке­шен­де­рі­нің және ме­ха­ни­ка­лан­ды­ры­л­ған фер­ма­лар­дың бри­га­ди­рі» кә­сіп кар­точ­ка­сы
    Топ ко­ды:
    6121-9
    Қыз­мет ата­уы­ның ко­ды:
    6121-9-002
    Кә­сіп ата­уы:
    Қой өсі­ру ке­шен­де­рі­нің және ме­ха­ни­ка­лан­ды­ры­л­ған фер­ма­лар­дың бри­га­ди­рі
    СБШ бой­ын­ша бі­лік­ті­лік дең­гейі:
    4
    СБШ бой­ын­ша бі­лік­ті­лік­тің іш­кі дең­гейі:
    БТ­БА, БА және бас­қа да, үл­гі­лік бі­лік­ті­лік си­патта­ма­ла­ры бой­ын­ша бі­лік­ті­лік­тің дең­гейі:
    «Жұ­мыстар мен жұ­мыс­шы кә­сіп­те­рі­нің бі­рың­ғай та­риф­тік-бі­лік­ті­лік анық­та­ма­лы­ғын (64-шы­ға­ры­лым) бе­кі­ту ту­ра­лы» Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы Ең­бек және ха­лық­ты әле­умет­тік қор­ғау ми­ни­стрі­нің 2025 жы­л­ғы 17 қаң­тар­да­ғы № 499 бұй­ры­ғы
    75. Мал­шы. Па­ра­граф 4. Мал­шы, 6-раз­ряд.
    Кә­сіп­тік бі­лім дең­гейі:
    Бі­лім дең­гейі:
    ТжКБ (ор­та дең­гей­де­гі ма­ман)
    Ма­ман­дық:
    Зоо­тех­ния
    Бі­лік­ті­лік: Зоо­тех­ник
    Жұ­мыс тә­жі­ри­бе­сіне қой­ы­ла­тын та­лап­тар:
    Қой мен еш­кі ша­ру­а­шы­лы­ғын­да мал­шы ма­ма­ны бо­лып ке­мін­де 3 жыл жұ­мыс тә­жі­ри­бе­сі. Ме­ха­ни­ка­лан­ды­ры­л­ған қой ша­ру­а­шы­лы­ғы ке­шен­де­рі неме­се фер­ма­ла­рын­да ке­мін­де 2 жыл жұ­мыс тә­жі­ри­бе­сі. Ұжым­ды (бри­га­да­лар­ды, жұ­мыс­шы топ­та­рын) бас­қа­ру тә­жі­ри­бе­сі ке­мін­де 1 жыл.
    Фор­мал­ды емес және ин­фор­мал­ды бі­лім­мен бай­ла­ныс:
    Нұс­қа­ма/ жұ­мыс ор­нын­да та­ғы­лым­да­ма­дан өту неме­се қы­сқа мер­зім­ді оқы­ту;
    Кә­сіп­тің бас­қа мүм­кін ата­у­ла­ры:
    8341-9-011 - Мал ша­ру­а­шы­лы­ғы ке­шен­де­рі мен ме­ха­ни­ка­лан­ды­ры­л­ған фер­ма­лар­дың опе­ра­то­ры
    Қыз­мет­тің негіз­гі мақ­са­ты:
    Са­ни­та­ри­я­лық-ги­ги­е­на­лық та­лап­тар­ды сақ­тай оты­рып, қой ша­ру­а­шы­лы­ғы ке­шен­де­рі мен фер­ма­лар­да қой мен еш­кі ба­сын кү­ту және өсі­мін мо­лай­ту бой­ын­ша жұ­мыстар­ды ұй­ым­да­сты­ру.
    Ең­бек функ­ци­я­ла­ры­ның си­патта­ма­сы
    Ең­бек функ­ци­я­ла­ры­ның тіз­бе­сі:
    Мін­дет­ті ең­бек функ­ци­я­ла­ры:
    1. Асыл тұқым­ды қой ша­ру­а­шы­лы­ғы ке­ше­нін­де­гі өн­ді­рі­стік про­це­стер­ді және асыл тұқым­дық жұ­мыстар­ды жос­пар­лау және үй­ле­сті­ру
    2. Та­у­ар­лық қой ша­ру­а­шы­лы­ғын­да­ғы бар­лық өн­ді­рі­стік про­це­стер­ді және асыл тұқым­дық жұ­мысты жос­пар­лау және үй­ле­сті­ру
    Қо­сым­ша ең­бек функ­ци­я­ла­ры:
    1-ең­бек функ­ци­я­сы:
    Асыл тұқым­ды қой ша­ру­а­шы­лы­ғы ке­ше­нін­де­гі өн­ді­рі­стік про­це­стер­ді және асыл тұқым­дық жұ­мыстар­ды жос­пар­лау және үй­ле­сті­ру
    1-дағ­ды:
    Асыл тұқым­ды қой ша­ру­а­шы­лы­ғы ке­ше­нін­де­гі асыл тұқым­дық жұ­мыстар­ды жос­пар­лау үшін ба­стап­қы де­ректер­ді мо­ни­то­рин­гі­леу, жи­нау және тал­дау
    Ма­шық­тар:
    1. Қой­лар мен еш­кі­лер­дің асыл тұқым­дық мал ба­сы­ның жағ­дайы ту­ра­лы де­ректер­ді жи­нау және оны жүй­е­леу.
    2. Өсі­мін мо­лай­ту, өнім­ді­лік және асыл тұқым­дық көр­сет­кіш­тер­ді тал­да­уды жүр­гі­зу.
    3. Зоо­тех­ни­ка­лық ақ­па­рат­ты өң­де­у­ге ар­нал­ған ар­найы бағ­дар­ла­ма­лар мен әді­стер­ді қол­да­ну.
    4. Ағым­да­ғы сыл тұқым­дық іс-ша­ра­лар­дың ти­ім­ді­лі­гін ба­ға­лау және жос­пар­дан ауыт­қу­лар­ды анық­тау.
    5. Асыл тұқым­ды жұ­мысты тү­зе­ту үшін есеп­тер мен ұсы­ны­стар дай­ын­дау.
    Бі­лім­дер:
    1. Қой­лар мен еш­кі­лер­дің ге­не­ти­ка­сы мен се­лек­ция негіз­де­рі.
    2. Қой ша­ру­а­шы­лы­ғы ке­шен­де­рін­де­гі асыл тұқым­дық жұ­мыс тех­но­ло­ги­я­ла­ры.
    3. Зоо­тех­ни­ка­лық де­ректер­ді жи­нау және өң­деу әді­сте­рі.
    4. Асыл тұқым­дық іс бой­ын­ша нор­ма­тив­тік және әді­сте­ме­лік құ­жат­тар.
    5. Мал ша­ру­а­шы­лы­ғын­да ста­ти­сти­ка және де­ректер­ді тал­дау негіз­де­рі.
    Дағ­ды­ны та­ну мүм­кін­ді­гі:
    Та­лап етіл­мей­ді
    2-дағ­ды:
    Асыл тұқым­ды ма­те­ри­ал­ды өт­кі­зу жө­нін­де­гі жұ­мысты жос­пар­лау үшін ба­стап­қы де­ректер­ді мо­ни­то­рин­гі­леу, жи­нау және тал­дау
    Ма­шық­тар:
    1. Асыл тұқым­ды ма­те­ри­ал­дың бо­луы, са­па­сы және са­ны ту­ра­лы де­ректер жи­на­уды жү­зе­ге асы­ру.
    2. Ша­ру­а­шы­лық­та және өңір­де асыл тұқым­ды ма­те­ри­ал­ға сұ­ра­ным пен ұсы­ны­сты тал­да­уды жүр­гі­зу.
    3. Асыл тұқым­ды ма­те­ри­ал­ды сақ­тау және та­сы­мал­дау жө­нін­де­гі та­лап­тар­дың сақ­та­луын ба­қы­лау.
    4. Де­ректер негі­зін­де асыл тұқым­ды ма­те­ри­ал­ды өт­кі­зу жос­па­рын қа­лып­та­сты­ру.
    5. Бас­шы­лық­қа асыл тұқым­ды ма­те­ри­ал­дың жағ­дайы мен қоз­ға­лы­сы ту­ра­лы есеп­тер дай­ын­дау.
    Бі­лім­дер:
    1. Асыл тұқым­ды ма­те­ри­ал­ды өн­ді­ру, сақ­тау және өт­кі­зу тех­но­ло­ги­я­сы.
    2. Асыл тұқым­ды ма­те­ри­ал са­па­сы­ның стан­дарт­та­ры мен қа­ғи­да­ла­ры.
    3. Ауыл ша­ру­а­шы­лы­ғы мар­ке­тин­гі мен эко­но­ми­ка­сы­ның негіз­де­рі.
    4. Асыл тұқым­ды ма­те­ри­ал­ды өт­кі­зу­ді рет­тетй­тін нор­ма­тив­тік құ­жат­тар.
    5. Өн­ді­рі­стік-ша­ру­а­шы­лық қыз­мет­ті тал­дау және бо­лжау әді­сте­рі.
    Дағ­ды­ны та­ну мүм­кін­ді­гі:
    Та­лап етіл­мей­ді
    2-ең­бек функ­ци­я­сы:
    Та­у­ар­лық қой ша­ру­а­шы­лы­ғын­да­ғы бар­лық өн­ді­рі­стік про­це­стер­ді және асыл тұқым­дық жұ­мысты жос­пар­лау және үй­ле­сті­ру
    1-дағ­ды:
    Қой мен еш­кі­лер­дің та­у­ар­лық мал ба­сы­мен асыл тұқым­дық жұ­мыстар­ды жос­пар­лау үшін ба­стап­қы де­ректер­ді мо­ни­то­рин­гі­леу, жи­нау және тал­дау
    Ма­шық­тар:
    1. Қой­лар мен еш­кі­лер­дің та­у­ар­лық мал ба­сы­ның са­ны, жағ­дайы және өнім­ді­лі­гі ту­ра­лы де­ректер жи­на­у­ж­әне жүй­е­леу.
    2. Асыл тұқым­ды жұ­мысты жос­пар­лау үшін­зоо­тех­ни­ка­лық және ве­те­ри­на­ри­я­лық есеп­тер­дің нәти­же­ле­рін тал­дау.
    3. Мал ба­сы­ның өсі­мін мол­дай­ту, өнім­ді­лі­гі және са­улы­ғы көр­сет­кіш­те­рін ба­ға­лау.
    4. Де­ректер­ді тал­дау негі­зін­де асыл тұқым­ды жұ­мысты жақ­сар­ту бой­ын­ша ұсы­ным­дар әзір­леу.
    5. Се­лек­ция және мал ба­сын жақ­сар­ту бой­ын­ша іс-ша­ра­лар жос­пар­ла­рын қа­лып­та­сты­ру.
    Бі­лім­дер:
    1. Қой ша­ру­а­шы­лы­ғын­да және еш­кі ша­ру­а­шы­лы­ғын­да зоо­тех­ния және асыл тұқым­ды іс­тер негіз­де­рі.
    2. Жа­ну­ар­лар­дың өнім­ді­лі­гі мен өсі­мін мо­лай­ту­ды есеп­теу және тал­дау әді­сте­рі.
    3. Қой мен еш­кі­нің био­ло­ги­я­сы мен фи­зио­ло­ги­я­сы­ның ерекше­лік­те­рі.
    4. Та­у­ар­лық отар­да асыл тұқым­дық жұ­мысты жүр­гі­зу тех­но­ло­ги­я­ла­ры.
    5. Асыл тұқым­дық жұ­мыс пен мал ша­ру­а­шы­лы­ғы са­ла­сын­да­ғы нор­ма­тив­тік құ­жат­тар мен стан­дарт­тар.
    Дағ­ды­ны та­ну мүм­кін­ді­гі:
    Та­лап етіл­мей­ді
    2-дағ­ды:
    Қой мен еш­кі­нің та­у­ар­лық мал ба­сы­мен се­лек­ци­я­лық бағ­дар­ла­ма­лар­ды әзір­леу және іс­ке асы­ру үшін ба­стап­қы де­ректер­ді жи­нау және тал­дау
    Ма­шық­тар:
    1. Қой мен еш­кі­нің та­у­ар­лық мал ба­сы­ның тұқым­дық және өнім­ді­лік са­па­ла­ры бой­ын­ша де­ректер­ді жи­нау және өң­деу.
    2. Се­лек­ци­я­лық бағ­дар­ла­ма­лар­ды әзір­леу үшін ге­не­ти­ка­лық және зоо­тех­ни­ка­лық көр­сет­кіш­тер­ді тал­дау,.
    3. Жа­ну­ар­лар­дың асыл тұқым­дық қа­си­ет­те­рін ірік­теу және есеп­ке алу әді­сте­рін қол­да­ну.
    4. Се­лек­ци­я­лық бағ­дар­ла­ма­лар­ды іс­ке асы­ру бой­ын­ша іс-ша­ра­лар­ды орын­да­уды үй­ле­сті­ру.
    5. Се­лек­ци­я­лық жұ­мыстың ти­ім­ді­лі­гін ба­ға­лау және бағ­дар­ла­ма­лар­ға тү­зе­ту­лер ен­гі­зу.
    Бі­лім­дер:
    1. Қой ша­ру­а­шы­лы­ғы мен еш­кі ша­ру­а­шы­лы­ғын­да ге­не­ти­ка, се­лек­ция және асыл тұқым­ды іс­тер негіз­де­рі.
    2. Жа­ну­ар­лар­дың асыл тұқым­дық және өнім­ді­лік қа­си­ет­те­рін ба­ға­лау әді­сте­рі мен өл­шем­шар­ттар.
    3. Се­лек­ци­я­лық бағ­дар­ла­ма­лар­ды әзір­леу және іс­ке асы­ру тех­но­ло­ги­я­ла­ры.
    4. Се­лек­ци­я­лық жұ­мысқа қой­ы­ла­тын нор­ма­тив­тік құ­жат­тар та­лап­та­ры.
    5. Кү­тіп ұстау және азық­тан­ды­ру жағ­дай­ла­ры­ның асыл тұқым­дық қа­си­ет­тер­ге және өнім­ді­лік­ке әсе­рі.
    Дағ­ды­ны та­ну мүм­кін­ді­гі:
    Та­лап етіл­мей­ді
    Же­ке құ­зы­рет­тер­ге қой­ы­ла­тын та­лап­тар:
    Жа­у­ап­кер­ші­лік
    Дер­бес­тік және жа­у­ап­кер­ші­лік
    Күй­зе­ліс­ке тұ­рақ­ты­лық
    Шы­дам­ды­лық
    Ко­ман­да­да жұ­мыс іс­тей бі­лу
    Сы­пай­ы­лық
    Мей­і­рім­ді­лік
    Тех­ни­ка­лық ре­гла­мент­тер мен ұлт­тық стан­дарт­тар­дың ті­зі­мі:
    1. Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы­ның 2015 жы­л­ғы 23 қа­ра­ша­да­ғы № 414-V ҚРЗ Ең­бек ко­дек­сі.
    2. «Ве­те­ри­на­рия ту­ра­лы» Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы­ның 2002 жы­л­ғы 10 шіл­де­де­гі № 339-II За­ңы.
    3. «Жа­ну­ар­лар дү­ни­е­сін қор­ғау, өсі­мін мо­лай­ту және пай­да­ла­ну ту­ра­лы» Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы­ның 2004 жы­л­ғы 9 шіл­де­де­гі № 593-II За­ңы.
    4. «Сы­бай­лас жем­қор­лық­қа қар­сы іс-қи­мыл ту­ра­лы» Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы­ның 2015 жы­л­ғы 18 қа­ра­ша­да­ғы № 410-V ҚРЗ За­ңы.
    5. «Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сын­да­ғы тіл ту­ра­лы» Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы­ның 1997 жы­л­ғы 11 шіл­де­де­гі № 151-I ҚРЗ За­ңы
    6. «Жа­ну­ар­лар­ды өсі­ру­ді, өт­кі­зу­ді жү­зе­ге асы­ра­тын өн­ді­ріс объ­ек­ті­ле­ріне қой­ы­ла­тын ве­те­ри­на­ри­я­лық (ве­те­ри­на­ри­я­лық-са­ни­та­ри­я­лық) та­лап­тар­ды бе­кі­ту ту­ра­лы» Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы Ауыл ша­ру­а­шы­лы­ғы ми­ни­стрі­нің м.а. 2015 жы­л­ғы 29 ма­мыр­да­ғы № 7-1/498 бұй­ры­ғы, ҚР Әді­лет­ми­нін­де 2015 жы­л­ғы 4 та­мы­зда № 11837 бо­лып тір­кел­ген.
    7. «Жа­ну­ар­лар­ды ка­ран­т­ин­деу қа­ғи­да­ла­рын бе­кі­ту ту­ра­лы» Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы Ауыл ша­ру­а­шы­лы­ғы ми­ни­стрі­нің 2014 жы­л­ғы 30 жел­тоқ­сан­да­ғы № 7-1 / 700 бұй­ры­ғы, ҚР Әді­лет­ми­нін­де 2025 жы­л­ғы 6 ақ­пан­да № 35708 бо­лып тір­кел­ген.
    8. «Жа­ну­ар­лар­ға қа­рау қа­ғи­да­ла­рын бе­кі­ту ту­ра­лы» Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы Ауыл ша­ру­а­шы­лы­ғы ми­ни­стрі­нің 2019 жы­л­ғы 17 мау­сым­да­ғы № 239 бұй­ры­ғы, ҚР Әді­лет­ми­нін­де 2019 жы­л­ғы 28 мау­сым­да №18917 бо­лып тір­кел­ген.
    СБШ шең­бе­рін­де бас­қа кә­сіп­тер­мен бай­ла­ныс:
    СБШ дең­гейі:
    Кә­сіп ата­уы:
    3
    Мал ша­ру­а­шы­лы­ғы ке­шен­де­рі­нің және ме­ха­ни­ка­лан­ды­ры­л­ған фер­ма­лар­дың опе­ра­то­ры
    5
    Бө­лім­ше (ке­шен, ауыл ша­ру­а­шы­лы­ғы учас­ке­сі, фер­ма) зоо­тех­ни­гі
    12. «Бө­лім­ше (ке­шен, ауыл ша­ру­а­шы­лы­ғы учас­ке­сі, фер­ма) зоо­тех­ни­гі» кә­сіп кар­точ­ка­сы
    Топ ко­ды:
    3142-0
    Қыз­мет ата­уы­ның ко­ды:
    3142-0-010
    Кә­сіп ата­уы:
    Бө­лім­ше (ке­шен, ауыл ша­ру­а­шы­лы­ғы учас­ке­сі, фер­ма) зоо­тех­ни­гі
    СБШ бой­ын­ша бі­лік­ті­лік дең­гейі:
    5
    СБШ бой­ын­ша бі­лік­ті­лік­тің іш­кі дең­гейі:
    БТ­БА, БА және бас­қа да, үл­гі­лік бі­лік­ті­лік си­патта­ма­ла­ры бой­ын­ша бі­лік­ті­лік­тің дең­гейі:
    «Ауыл ша­ру­а­шы­лы­ғы ұй­ым­да­ры­ның бас­шы­ла­ры және ма­ман­да­ры ла­у­а­зым­да­ры­ның үл­гі­лік бі­лік­ті­лік си­патта­ма­ла­рын бе­кі­ту ту­ра­лы» Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы Ауыл ша­ру­а­шы­лы­ғы ми­ни­стрі­нің 2019 жы­л­ғы 21 та­мы­зда­ғы № 307 бұй­ры­ғы. Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы­ның Әді­лет ми­ни­стр­лі­гін­де 2019 жы­л­ғы 22 та­мы­зда № 19280 бо­лып тір­кел­ді.
    15-па­ра­граф. Зоо­тех­ник
    Кә­сіп­тік бі­лім дең­гейі:
    Бі­лім дең­гейі:
    ор­та бі­лім­нен кей­ін­гі (қол­дан­ба­лы ба­ка­лаври­ат)
    Ма­ман­дық:
    Ве­те­ри­на­рия
    Бі­лік­ті­лік:
    Бі­лім дең­гейі:
    ТжКБ (ор­та дең­гей­де­гі ма­ман)
    Ма­ман­дық:
    Зоо­тех­ния
    Бі­лік­ті­лік: Зоо­тех­ник
    Жұ­мыс тә­жі­ри­бе­сіне қой­ы­ла­тын та­лап­тар:
    І са­нат­ты зоо­тех­ник: жо­ға­ры бі­лім (және/неме­се ба­ка­лавр, ма­ги­стра­ту­ра, фи­ло­со­фия док­то­ры РhD, бей­і­ні бой­ын­ша док­тор) мал ша­ру­а­шы­лы­ғы және/неме­се ве­те­ри­на­рия ба­ғыт­та­ры бой­ын­ша және ІІ са­нат­ты зоо­тех­ник ла­у­а­зы­мын­да­ғы жұ­мыс өті­лі 3 жыл­дан кем емес;
    ІІ са­нат­ты зоо­тех­ник: жо­ға­ры бі­лім (және/неме­се ба­ка­лавр, ма­ги­стра­ту­ра, фи­ло­со­фия док­то­ры РhD, бей­і­ні бой­ын­ша док­тор) мал ша­ру­а­шы­лы­ғы және/неме­се ве­те­ри­на­рия ба­ғыт­та­ры бой­ын­ша және са­на­ты жоқ зоо­тех­ник ла­у­а­зы­мын­да­ғы жұ­мыс өті­лі 3 жыл­дан кем емес неме­се (зоо­тех­ния) ма­манды­ғы бой­ын­ша тех­ни­ка­лық және кә­сіп­тік (ар­на­у­лы ор­та, ор­та кә­сіп­тік) зоо­тех­ния ма­манды­ғы бой­ын­ша бі­лім және са­на­ты жоқ зоо­тех­ник ла­у­а­зы­мын­да­ғы жұ­мыс өті­лі 5 жыл­дан кем емес;
    Са­на­ты жоқ зоо­тех­ник: жо­ға­ры бі­лім (және/неме­се ба­ка­лавр, ма­ги­стра­ту­ра, фи­ло­со­фия док­то­ры РhD, бей­і­ні бой­ын­ша док­тор) мал ша­ру­а­шы­лы­ғы және/неме­се ве­те­ри­на­рия ба­ғыт­та­ры бой­ын­ша неме­се зоо­тех­ния ма­манды­ғы бой­ын­ша тех­ни­ка­лық және кә­сіп­тік (ар­на­у­лы ор­та, ор­та кә­сіп­тік) бі­лім, жұ­мыс өті­ліне та­лап қой­ыл­май­ды.
    Фор­мал­ды емес және ин­фор­мал­ды бі­лім­мен бай­ла­ныс:
    Нұс­қа­ма/ жұ­мыс ор­нын­да та­ғы­лым­да­ма­дан өту неме­се қы­сқа мер­зім­ді оқы­ту;
    Кә­сіп­тің бас­қа мүм­кін ата­у­ла­ры:
    3142-0-007 - Зоо­тех­ник
    Қыз­мет­тің негіз­гі мақ­са­ты:
    Жо­ға­ры өнім­ді мал та­бы­нын құ­ру бой­ын­ша се­лек­ци­я­лық-асыл тұқым­дық жұ­мысқа же­тек­ші­лік ету және қой мен еш­кі өсі­ру бой­ын­ша фер­ма­ны (ке­шен­ді) ұй­ым­да­сты­ру­шы­лық-тех­но­ло­ги­я­лық бас­қа­ру.
    Ең­бек функ­ци­я­ла­ры­ның си­патта­ма­сы
    Ең­бек функ­ци­я­ла­ры­ның тіз­бе­сі:
    Мін­дет­ті ең­бек функ­ци­я­ла­ры:
    1. Бе­кі­ті­л­ген қыз­мет көр­се­ту ай­ма­ғын­да зоо­тех­ни­ка­лық жұ­мыстар­ды және асыл­дан­ды­ру ісі жө­нін­де­гі іс-ша­ра­лар­ды ұй­ым­да­сты­ру және қам­та­ма­сыз ету.
    2. Қой­лар мен еш­кі­лер­дің асыл тұқым­ды және та­у­ар­лық та­бын­да­ғы өн­ді­рі­стік, ша­ру­а­шы­лық қыз­ме­ті­нің және се­лек­ци­я­лық-асыл тұқым­дық жұ­мыстың ти­ім­ді­лі­гін арт­ты­ру
    Қо­сым­ша ең­бек функ­ци­я­ла­ры:
    1-ең­бек функ­ци­я­сы:
    Бе­кі­ті­л­ген қыз­мет көр­се­ту ай­ма­ғын­да зоо­тех­ни­ка­лық жұ­мыстар­ды және асыл­дан­ды­ру ісі жө­нін­де­гі іс-ша­ра­лар­ды ұй­ым­да­сты­ру және қам­та­ма­сыз ету.
    1-дағ­ды:
    Қой мен еш­кі­нің та­у­ар­лы та­бы­нын­да асыл­дан­ды­ру ісі бой­ын­ша жос­пар­лан­ған зоо­тех­ни­ка­лық жұ­мыстар­ды орын­дау
    Ма­шық­тар:
    1. Қой мен еш­кі­нің та­у­ар­лы та­бы­нын­да асыл­дан­ды­ру ісі бой­ын­ша­зоо­тех­ни­ка­лық іс-ша­ра­лар­ды орын­да­уды ұй­ым­да­сты­ру.
    2. Өнім­ді­лік­ті арт­ты­ру мен отар­да сі­мін мо­лай­ту­ды жақ­сар­ту­ү­шін мал ша­ру­а­шы­лы­ғын­да­ғы тех­но­ло­ги­я­лық про­це­стер­ді жос­пар­лау және ба­қы­лау.
    3. Қой мен еш­кі­нің мал ба­сын кү­тіп-ба­ғу­дың, азық­тан­ды­ру мен кү­ту­дің за­ма­на­уи әді­сте­рін ен­гі­зу.
    4. Азық­тар­ды, жай­ы­лым­дар­ды және бас­қа ре­сур­стар­ды ти­ім­ді пай­да­ла­ну­ды жү­зе­ге асы­ру.
    5. Зоо­тех­ни­ка­лық құ­жат­та­ма­ны жүр­гі­зу және мал са­ны мен өнім­ді­лі­гін дұ­рыс есеп­ке алу­ды қам­та­ма­сыз ету.
    Бі­лім­дер:
    1. Асыл­дан­ды­ру іс тех­но­ло­ги­я­ла­ры және қой мен еш­кі­лер­ді өсі­ру ерекше­лік­те­рі.
    2. Жа­ну­ар­лар­ды азық­тан­ды­ру, кү­тіп-ба­ғу және кү­ту­дің қа­зір­гі за­ман­ғы әді­сте­рі.
    3. Фер­ма­да­ғы зоо­тех­ни­ка­лық жұ­мыстар­ды ұй­ым­да­сты­ру және жос­пар­лау қа­ғи­дат­та­ры.
    4. Зоо­тех­ни­ка­лық құ­жат­та­ма­ны есеп­ке алу және тал­дау негіз­де­рі.
    5. Мал ша­ру­а­шы­лы­ғын­да­ғы қа­уіп­сіз­дік нор­ма­ла­ры мен ең­бек­ті қор­ғау.
    Дағ­ды­ны та­ну мүм­кін­ді­гі:
    Та­лап етіл­мей­ді
    2-дағ­ды:
    Асыл тұқым­ды жұ­мыс бой­ын­ша ша­ру­а­шы­лы­қі­ші­лі­гін­де­гі іс-ша­ра­лар­ды әзір­леу
    Ма­шық­тар:
    1. Асыл тұқым­ды отар­дың ағым­да­ғы жағ­дай­ын тал­дау және жақ­сар­ту үшін ба­ғыт­тар­ды анық­тау.
    2. Ша­ру­а­шы­лық ерекше­лі­гін ес­ке­ре оты­рып, асыл тұқым­ды жұ­мыс бой­ын­ша ша­ру­а­шы­лы­қі­ші­лік іс-ша­ра­ла­ры­ның жос­па­рын әзір­леу.
    3. Жа­ну­ар­лар­дың асыл тұқым­ды са­па­сын жақ­сар­ту іс-ша­ра­ла­рын орын­да­уды үй­ле­сті­ру.
    4. Асыл тұқым­ды жұ­мыстың тех­но­ло­ги­я­ла­рын сақ­та­уды ба­қы­ла­у­ж­әне олар­дың ти­ім­ді­лі­гін ба­ға­лау.
    Бі­лім­дер:
    1. Қой мен еш­кі­нің асыл тұқым­ды жұ­мыс және се­лек­ция негіз­де­рі.
    2. Асыл тұқым­ды са­па­ла­рын ба­ға­лау және отар­ды жақ­сар­ту әді­сте­рі.
    3. Асыл тұқым­ды іс бой­ын­ша ша­ру­а­шы­лы­қі­ші­лік ре­гла­мент­тер мен нор­ма­тив­тер.
    4. Фер­ма­да асыл тұқым­ды жұ­мыстар­ды жос­пар­лау және ұй­ым­да­сты­ру қа­ғи­дат­та­ры.
    Дағ­ды­ны та­ну мүм­кін­ді­гі:
    Та­лап етіл­мей­ді
    2-ең­бек функ­ци­я­сы:
    Қой­лар мен еш­кі­лер­дің асыл тұқым­ды және та­у­ар­лық та­бын­да­ғы өн­ді­рі­стік, ша­ру­а­шы­лық қыз­ме­ті­нің және се­лек­ци­я­лық-асыл тұқым­дық жұ­мыстың ти­ім­ді­лі­гін арт­ты­ру
    1-дағ­ды:
    Қой­лар мен еш­кі­лер­дің та­у­ар­лық та­бын­да­ғы се­лек­ци­я­лық-асыл тұқым­дық жұ­мыстың ти­ім­ді­лі­гін қам­та­ма­сыз ету
    Ма­шық­тар:
    1. Та­у­ар­лық отар­да се­лек­ци­я­лық-асыл тұқым­ды жұ­мыстың нәти­же­ле­рін тал­дау.
    2. Асыл тұқым­ды жұ­мыс­та­ғы әл­сіз тұ­стар­ды анық­тау және олар­ды жо­ю­ға ар­нал­ған іс-ша­ра­лар­ды ұсы­ну.
    3. Се­лек­ци­я­лық-асыл тұқым­ды іс-ша­ра­лар­ды ұй­ым­да­сты­ру және олар­дың орын­да­луын ба­қы­лау.
    4. Отар­дың өнім­ді­лі­гі мен өсі­мін мо­лай­ту қа­бі­ле­тін жақ­сар­ту үшін за­ма­на­уи се­лек­ци­я­лық әді­стер­ді ен­гі­зу.
    Бі­лім­дер:
    1. Та­у­ар­лық отар­да се­лек­ци­я­лық-асыл тұқым­ды жұ­мыстың қа­ғи­дат­та­ры мен әді­сте­рі.
    2. Асыл тұқым­ды жұ­мыстың ти­ім­ді­лі­гіне әсер ете­тін био­ло­ги­я­лық және ша­ру­а­шы­лық көр­сет­кіш­тер.
    3. Қой мен еш­кі се­лек­ци­я­сы са­ла­сын­да­ғы за­ма­на­уи тех­но­ло­ги­я­лар мен же­ті­стіктер.
    4. Асыл тұқым­ды іс бой­ын­ша нор­ма­тив­тік құ­жат­тар мен әді­сте­ме­лік ұсы­ным­дар.
    Дағ­ды­ны та­ну мүм­кін­ді­гі:
    Та­лап етіл­мей­ді
    2-дағ­ды:
    Қой мен еш­кі­нің асыл тұқым­ды та­бы­нын­да­ғы се­лек­ци­я­лық-асыл­дан­ды­ру жұ­мыс бой­ын­ша іс-ша­ра­лар өт­кі­зу
    Ма­шық­тар:
    1. Асыл тұқым­ды отар­да се­лек­ци­я­лық-асыл тұқым­ды іс-ша­ра­лар­ды жос­пар­лау және өт­кі­зу.
    2. Бел­гі­лен­ген тұқым­дық және өнім­дік бел­гі­лер бой­ын­ша жа­ну­ар­лар­ды ірік­те­уді жүр­гі­зу.
    3. Мал ба­сы­ның ге­не­ти­ка­лық және өнім­дік де­ректе­рін есеп­ке алу­ды және тал­да­уды ұй­ым­да­сты­ру.
    4. Асыл тұқым­ды тап­сыр­ма­лар­дың орын­да­луын ба­қы­лау және қа­жет болған жағ­дай­да жұ­мысты тү­зе­ту.
    Бі­лім­дер:
    1. Қой ша­ру­а­шы­лы­ғын­да және еш­кі ша­ру­а­шы­лы­ғын­да ге­не­ти­ка мен асыл тұқым­дық негіз­дер.
    2. Се­лек­ци­я­лық-асыл тұқым­ды іс-ша­ра­лар­ды өт­кі­зу тех­но­ло­ги­я­ла­ры және асыл тұқым­ды мал ба­сы­на қой­ы­ла­тын та­лап­тар.
    3. Асыл тұқым­ды жа­ну­ар­лар­ды ба­ға­лау және ірік­теу әді­сте­ме­ле­рі.
    4. Асыл тұқым­дық құ­жат­тар­ды жүр­гі­зу және есеп­ке алу қа­ғи­жа­ла­ры.
    Дағ­ды­ны та­ну мүм­кін­ді­гі:
    Та­лап етіл­мей­ді
    Же­ке құ­зы­рет­тер­ге қой­ы­ла­тын та­лап­тар:
    Жа­у­ап­кер­ші­лік
    Күй­зе­ліс­ке тұ­рақ­ты­лық
    Шы­дам­ды­лық
    Ко­ман­да­да жұ­мыс іс­тей бі­лу
    Дәл­дік
    Сы­пай­ы­лық
    Мей­і­рім­ді­лік
    Тө­зім­ді­лік пен ең­бек­сүй­гіш­тік
    Тех­ни­ка­лық ре­гла­мент­тер мен ұлт­тық стан­дарт­тар­дың ті­зі­мі:
    1. Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы­ның 2015 жы­л­ғы 23 қа­ра­ша­да­ғы № 414-V ҚРЗ Ең­бек ко­дек­сі.
    2. «Ве­те­ри­на­рия ту­ра­лы» Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы­ның 2002 жы­л­ғы 10 шіл­де­де­гі № 339-II За­ңы.
    3. «Жа­ну­ар­лар дү­ни­е­сін қор­ғау, өсі­мін мо­лай­ту және пай­да­ла­ну ту­ра­лы» Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы­ның 2004 жы­л­ғы 9 шіл­де­де­гі № 593-II За­ңы.
    4. «Сы­бай­лас жем­қор­лық­қа қар­сы іс-қи­мыл ту­ра­лы» Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы­ның 2015 жы­л­ғы 18 қа­ра­ша­да­ғы № 410-V ҚРЗ За­ңы.
    5. «Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сын­да­ғы тіл ту­ра­лы» Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы­ның 1997 жы­л­ғы 11 шіл­де­де­гі № 151-I ҚРЗ За­ңы
    6. «Жа­ну­ар­лар­ды өсі­ру­ді, өт­кі­зу­ді жү­зе­ге асы­ра­тын өн­ді­ріс объ­ек­ті­ле­ріне қой­ы­ла­тын ве­те­ри­на­ри­я­лық (ве­те­ри­на­ри­я­лық-са­ни­та­ри­я­лық) та­лап­тар­ды бе­кі­ту ту­ра­лы» Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы Ауыл ша­ру­а­шы­лы­ғы ми­ни­стрі­нің м.а. 2015 жы­л­ғы 29 ма­мыр­да­ғы № 7-1/498 бұй­ры­ғы, ҚР Әді­лет­ми­нін­де 2015 жы­л­ғы 4 та­мы­зда № 11837 бо­лып тір­кел­ген.
    7. «Жа­ну­ар­лар­ды ка­ран­т­ин­деу қа­ғи­да­ла­рын бе­кі­ту ту­ра­лы» Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы Ауыл ша­ру­а­шы­лы­ғы ми­ни­стрі­нің 2014 жы­л­ғы 30 жел­тоқ­сан­да­ғы № 7-1 / 700 бұй­ры­ғы, ҚР Әді­лет­ми­нін­де 2025 жы­л­ғы 6 ақ­пан­да № 35708 бо­лып тір­кел­ген.
    8. «Жа­ну­ар­лар­ға қа­рау қа­ғи­да­ла­рын бе­кі­ту ту­ра­лы» Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы Ауыл ша­ру­а­шы­лы­ғы ми­ни­стрі­нің 2019 жы­л­ғы 17 мау­сым­да­ғы № 239 бұй­ры­ғы, ҚР Әді­лет­ми­нін­де 2019 жы­л­ғы 28 мау­сым­да №18917 бо­лып тір­кел­ген.
    СБШ шең­бе­рін­де бас­қа кә­сіп­тер­мен бай­ла­ныс:
    СБШ дең­гейі:
    Кә­сіп ата­уы:
    4
    Қой ша­ру­а­шы­лы­ғы ке­шен­де­рі­нің және ме­ха­ни­ка­лан­ды­ры­л­ған фер­ма­лар­дың бри­га­ди­рі
    6
    Мал дә­рі­ге­рі
    13. «Ве­те­ри­на­ри­я­лық дә­рі­гер» кә­сіп кар­точ­ка­сы
    Топ ко­ды:
    2250-0
    Қыз­мет ата­уы­ның ко­ды:
    2250-0-003
    Кә­сіп ата­уы:
    Ве­те­ри­на­ри­я­лық дә­рі­гер
    СБШ бой­ын­ша бі­лік­ті­лік дең­гейі:
    6
    СБШ бой­ын­ша қо­сал­ғы бі­лік­ті­лік дең­гейі:
    БТ­БА, БА және бас­қа да, үл­гі­лік бі­лік­ті­лік си­патта­ма­ла­ры бой­ын­ша бі­лік­ті­лік­тің дең­гейі:
    «Ауыл ша­ру­а­шы­лы­ғы ұй­ым­да­ры­ның бас­шы­ла­ры және ма­ман­да­ры ла­у­а­зым­да­ры­ның үл­гі­лік бі­лік­ті­лік си­патта­ма­ла­рын бе­кі­ту ту­ра­лы» Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы Ауыл ша­ру­а­шы­лы­ғы ми­ни­стрі­нің 2019 жы­л­ғы 21 та­мы­зда­ғы № 307 бұй­ры­ғы. Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы­ның Әді­лет ми­ни­стр­лі­гін­де 2019 жы­л­ғы 22 та­мы­зда № 19280 бо­лып тір­кел­ді.
    6-па­ра­граф. Ве­те­ри­нар дә­рі­гер
    Кә­сіп­тік бі­лім дең­гейі:
    Бі­лім дең­гейі:
    жо­ға­ры бі­лім (ба­ка­лаври­ат, ма­ман дә­ре­же­сі, ор­ди­на­ту­ра)
    Ма­ман­дық:
    Ве­те­ри­на­рия
    Бі­лік­ті­лік:
    -
    Бі­лім дең­гейі:
    ор­та бі­лім­нен кей­ін­гі (қол­дан­ба­лы ба­ка­лаври­ат)
    Ма­ман­дық:
    Ве­те­ри­на­рия
    Бі­лік­ті­лік:
    Жұ­мыс тә­жі­ри­бе­сіне қой­ы­ла­тын та­лап­тар:
    І са­нат­ты ве­те­ри­нар дә­рі­гер: жо­ға­ры бі­лім (және/неме­се ба­ка­лавр, ма­ги­стра­ту­ра, фи­ло­со­фия док­то­ры РhD, бей­і­ні бой­ын­ша док­тор) өсім­дік ша­ру­а­шы­лы­ғы және/неме­се мал ша­ру­а­шы­лы­ғы және/неме­се ве­те­ри­на­рия ба­ғыт­та­ры бой­ын­ша және ІІ са­нат­та­ғы ве­те­ри­нар дә­рі­гер ла­у­а­зы­мын­да жұ­мыс өті­лі 3 жыл­дан кем емес;
    ІІ са­нат­ты ве­те­ри­нар дә­рі­гер: жо­ға­ры бі­лім (және/неме­се ба­ка­лавр, ма­ги­стра­ту­ра, фи­ло­со­фия док­то­ры РhD, бей­і­ні бой­ын­ша док­тор) өсім­дік ша­ру­а­шы­лы­ғы және/неме­се мал ша­ру­а­шы­лы­ғы және/неме­се ве­те­ри­на­рия ба­ғыт­та­ры бой­ын­ша және ве­те­ри­нар дә­рі­гер ла­у­а­зы­мын­да­ғы жұ­мыс өті­лі 3 жыл­дан кем емес;
    Са­на­ты жоқ ве­те­ри­нар дә­рі­гер: жо­ға­ры бі­лім (және/неме­се ба­ка­лавр, ма­ги­стра­ту­ра, фи­ло­со­фия док­то­ры РhD, бей­і­ні бой­ын­ша док­тор) өсім­дік ша­ру­а­шы­лы­ғы және/неме­се мал ша­ру­а­шы­лы­ғы және/неме­се ве­те­ри­на­рия ба­ғыт­та­ры бой­ын­ша және ве­те­ри­на­рия жұ­мыс өті­ліне та­лап қой­ыл­май­ды.
    Фор­мал­ды емес және ин­фор­мал­ды бі­лім­мен бай­ла­ныс:
    Нұс­қа­ма/ жұ­мыс ор­нын­да та­ғы­лым­да­ма­дан өту неме­се қы­сқа мер­зім­ді оқы­ту;
    Кә­сіп­тің бас­қа мүм­кін ата­у­ла­ры:
    2250-0-001 - Ве­те­ри­нар
    2250-0-002 - Ве­те­ри­на­ри­я­лық-са­ни­та­ри­я­лық дә­рі­гер
    2250-0-006 - Ве­те­ри­на­ри­я­лық дә­рі­гер-кон­суль­тант
    Қыз­мет­тің негіз­гі мақ­са­ты:
    Жа­ну­ар­лар­дың са­улы­ғын сақ­тау және қам­та­ма­сыз ету, қой мен еш­кі­лер­дің про­фи­лак­ти­ка­сы және ем­деу, өнім­ді­лік са­па­сын жақ­сар­ту.
    Ең­бек функ­ци­я­ла­ры­ның си­патта­ма­сы
    Ең­бек функ­ци­я­ла­ры­ның тіз­бе­сі:
    Мін­дет­ті ең­бек функ­ци­я­ла­ры:
    1. Ау­ру­лар­дың ди­а­гно­сти­ка­сын және олар­дың жа­ну­ар­лар­да пай­да бо­лу се­беп­те­рін жүр­гі­зу
    2. Жа­ну­ар­лар­дың ау­ру­ла­рын ем­де­уді және про­фи­лак­ти­ка­сын жүр­гі­зу
    3. Жа­ну­ар­лар ау­ру­ла­ры­ның ал­дын алу­ға және жо­ю­ға ба­ғыт­тал­ған ве­те­ри­на­ри­я­лық-са­ни­та­ри­я­лық және про­фи­лак­ти­ка­лық іс-ша­ра­лар­ды жүр­гі­зу
    Қо­сым­ша ең­бек функ­ци­я­ла­ры:
    1-ең­бек функ­ци­я­сы:
    Ау­ру­лар­дың ди­а­гно­сти­ка­сын және олар­дың жа­ну­ар­лар­да пай­да бо­лу се­беп­те­рін жүр­гі­зу
    1-дағ­ды:
    Жа­ну­ар­лар­да ау­ру­лар­дың ал­дын алу бой­ын­ша іс-ша­ра­лар­ды жү­зе­ге асы­ру
    Ма­шық­тар:
    1. Ве­те­ри­на­ри­я­лық-са­ни­та­ри­я­лық ал­дын алу ша­ра­ла­рын ұй­ым­да­сты­ру және өт­кі­зу.
    2. Им­му­ни­за­ция, де­гель­мин­ти­за­ция және жа­ну­ар­лар­ды да­у­а­лау әді­сте­рін қол­да­ну.
    3. Қо­ра-жай­лар­дың, жаб­дық­тар­дың және жа­ну­ар­лар­дың са­ни­та­ри­я­лық-ги­ги­е­на­лық жағ­дай­ын ба­қы­лау.
    4. Азық­тың, су­дың са­па­сы­на және жа­ну­ар­лар­ды кү­тіп-ба­ғу жағ­дай­ы­на ба­қы­ла­уды жү­зе­ге асы­ру.
    5. Ве­те­ри­на­ри­я­лық құ­жат­та­ма­ны және ал­дын алу да­у­а­ла­у­е­се­бін жүр­гі­зу.
    Бі­лім­дер:
    1. Эпи­зоото­ло­гия негіз­де­рі және жа­ну­ар­лар ау­ру­ла­ры­ның жік­те­луі.
    2. Жұқ­па­лы және жұқ­па­лы емес ау­ру­лар­дың ал­дын алу әді­сте­рі.
    3. Ау­ру­лар­дың ал­дын алу бой­ын­ша ве­те­ри­на­ри­я­лық заң­на­ма та­лап­та­ры және нор­ма­тив­тік құ­жат­тар.
    4. Ауыл ша­ру­а­шы­лы­ғы жа­ну­ар­ла­ры­ның әр түр­лі түр­ле­рі­нің био­ло­ги­я­лық ерекше­лік­те­рі.
    5. Вак­ци­на­ция, ка­ран­т­ин­деу және са­ни­тар­лық да­у­а­лау жүр­гі­зу тәр­ті­бі.
    Дағ­ды­ны та­ну мүм­кін­ді­гі:
    Та­лап етіл­мей­ді
    2-дағ­ды:
    Жа­ну­ар­лар­ға те­ра­пия жүр­гі­зу
    Ма­шық­тар:
    1. Ауыр­ған жа­ну­ар­лар­ды ем­де­уді жү­зе­ге асы­ру.
    2. Ем­деу ке­зін­де жа­ну­ар­лар­дың жағ­дай­ын ба­қы­лау және өзге­рі­стер­ді дер ке­зін­де тір­кеу.
    3. Жүр­гі­зі­л­ген ем­деу мен те­ра­пия бой­ын­ша ве­те­ри­на­ри­я­лық құ­жат­та­ма­ны тол­ты­ру.
    4. Жі­ті жағ­дай­лар мен жа­ра­қат­тар ке­зін­де шұ­ғыл кө­мек көр­се­ту.
    5. Те­ра­пия және оңал­ту ке­зе­ңін­де жа­ну­ар­лар­ға кү­тім жа­са­уды жү­зе­ге асы­ру.
    Бі­лім­дер:
    1. Ве­те­ри­на­ри­я­лық пре­па­рат­тар­дың негіз­гі топ­та­ры және олар­ды қол­да­ну тә­сіл­де­рі.
    2. Жа­ну­ар­лар­да жиі кез­де­се­тін ау­ру­лар­ды ем­деу әді­сте­рі мен схе­ма­ла­ры.
    3. Те­ра­пи­я­лық ша­ра­лар­ды жүр­гі­зу­де­гі асеп­ти­ка және ан­ти­сеп­ти­ка қа­ғи­да­ла­ры.
    4. Дә­рі­лік заттар­ды есеп­ке алу және сақ­тау тәр­ті­бі.
    5. Жа­ну­ар­лар­да­ғы нор­ма­лар­дың фи­зио­ло­ги­я­лық па­ра­метр­ле­рі (пульс, тем­пе­ра­ту­ра, ты­ныс алу).
    6. Фар­ма­ко­ло­гия негіз­де­рі және пре­па­рат­тар­дың бі­рік­ті­рі­л­ген те­ра­пи­яда­ғы өза­ра әре­кет­те­сті­гі.
    Дағ­ды­ны та­ну мүм­кін­ді­гі:
    Та­лап етіл­мей­ді
    3-дағ­ды:
    Эпи­зоо­ти­я­лық жағ­дай­ға тал­дау жүр­гі­зу
    Ма­шық­тар:
    1. Жа­ну­ар­лар ара­сын­да ау­ру жағ­дай­ла­ры бой­ын­ша ақ­па­рат жи­нау және жүй­е­леу.
    2. Қа­зір­гі және мұ­ра­ғат­тық де­ректер негі­зін­де эпи­зоото­ло­ги­я­лық тал­дау жүр­гі­зу.
    3. Жұқ­па­лы ау­ру қоз­дыр­ғы­шта­ры­ның та­ра­лу жол­да­ры мен көз­де­рін анық­тау.
    4. Эпи­зоо­ти­я­ға қар­сы іс-ша­ра­лар­ды әзір­ле­у­ге және олар­ды тү­зе­ту­ге қа­ты­су.
    Бі­лім­дер:
    1. Эпи­зоото­ло­гия және жа­ну­ар­лар­дың жұқ­па­лы па­то­ло­ги­я­сы­ның негіз­де­рі.
    2. Эпи­де­мио­ло­ги­я­лық тал­дау әді­сте­рі және эпи­зоо­ти­я­лық кар­та­лар­ды жа­сау.
    3. Жұқ­па­лы ау­ру­лар­мен кү­рес­ке ар­нал­ған нор­ма­тив­тік құ­жат­тар мен нұс­қа­улық­тар.
    4. Тө­тен­ше жағ­дай­лар ке­зін­де ве­те­ри­на­ри­я­лық қыз­мет­тер­мен және мем­ле­кет­тік ор­ган­дар­мен өза­ра әре­кет ету тәр­ті­бі.
    Дағ­ды­ны та­ну мүм­кін­ді­гі:
    Та­лап етіл­мей­ді
    4-дағ­ды:
    Мал­ды өл­ген­нен кей­ін­гі ди­а­гно­сти­ка­лық со­ю­ды орын­дау және па­то­ло­го­ана­то­ми­я­лық ди­а­гноз қою
    Ма­шық­тар:
    1. Са­ни­та­ри­я­лық нор­ма­лар­ды сақ­тай оты­рып, өл­ген жа­ну­ар­лар­ға то­лық сой­ып тек­се­ру жүр­гі­зу.
    2. Мү­ше­лер мен тін­дер­де­гі па­то­ло­ги­я­лық өзге­рі­стер­ді си­паттау.
    3. Мак­ро­ско­пи­я­лық өзге­рі­стер­ді кли­ни­ка­лық де­ректер­мен са­лы­сты­ру.
    4. Сой­ып тек­се­ру хат­та­ма­ла­рын және ди­а­гноз бой­ын­ша ал­дын ала қо­ры­тын­ды­лар­ды ре­сім­деу.
    Бі­лім­дер:
    1. Әр­түр­лі жа­ну­ар­лар түр­ле­рі­нің ана­то­ми­я­сы мен фи­зио­ло­ги­я­сы.
    2. Жұқ­па­лы және жұқ­па­лы емес ау­ру­лар ке­зін­де­гі па­то­мор­фо­ло­ги­я­лық өзге­рі­стер бел­гі­ле­рі.
    3. Сой­ып тек­се­ру ке­зін­де қа­уіп­сіз­дік тех­ни­ка­сы мен био­қор­ға­ныс қа­ғи­да­ла­ры.
    4. Па­то­ло­го-ана­то­ми­я­лық құ­жат­тар­ды ре­сім­де­у­ге қой­ы­ла­тын та­лап­тар.
    Дағ­ды­ны та­ну мүм­кін­ді­гі:
    Та­лап етіл­мей­ді
    2-ең­бек функ­ци­я­сы:
    Жа­ну­ар­лар­дың ау­ру­ла­рын ем­де­уді және про­фи­лак­ти­ка­сын жүр­гі­зу
    1-дағ­ды:
    Жа­ну­ар­лар­ға те­ра­пия жүр­гі­зу
    Ма­шық­тар:
    1. Ди­а­гноз­ға, жа­ну­ар тү­ріне және до­за­сы­на сәй­кес дә­рі­лік пре­па­рат­тар­ды таң­дау.
    2. Ауыр­ған жа­ну­ар­ға кү­тім жа­сау ша­ра­ла­ры­ның орын­да­луын ба­қы­лау.
    3. Жа­ну­ар­дың жай-күй­і­ның ди­на­ми­ка­сын ба­қы­лау және те­ра­пи­я­ны тү­зе­ту.
    Бі­лім­дер:
    1. Негіз­гі ве­те­ри­на­ри­я­лық пре­па­рат­тар­дың фар­ма­ко­ло­ги­я­лық қа­си­ет­те­рі.
    2. Жұқ­па­лы және жұқ­па­лы емес ау­ру­лар­ды ди­а­гно­сти­ка­лау және те­ра­пия әді­сте­рі.
    3. Әр­түр­лі ем­деу әді­сте­рін қол­да­ну­ға ар­нал­ған көр­сет­кіш­тер мен қар­сы көр­сет­кіш­тер.
    4. Зо­оги­ги­е­на негіз­де­рі және ве­те­ри­на­ри­я­лық-са­ни­та­ри­я­лық та­лап­тар.
    Дағ­ды­ны та­ну мүм­кін­ді­гі:
    Та­лап етіл­мей­ді
    2-дағ­ды:
    Жа­ну­ар­лар ау­ру­ла­ры­ның ал­дын алу бой­ын­ша іс-ша­ра­лар­ды жү­зе­ге асы­ру
    Ма­шық­тар:
    1. Вак­ци­на­ци­я­ны, де­гель­мин­ти­за­ци­я­ны және па­ра­зит­тер­ден да­у­а­ла­уды жос­пар­лау және жүр­гі­зу.
    2. Қо­ра-жай­лар­ды, жаб­дық­тар­ды және мүк­әм­мал­дар­ды са­ни­та­ри­я­лық да­у­а­ла­у­ға ба­қы­ла­уды жү­зе­ге асы­ру.
    3. Жа­ну­ар­лар­дың ау­ру­ла­рын ал­дын алу мақ­са­тын­да олар­ды кү­тіп-ба­ғу жағ­дай­ла­рын ба­қы­лау.
    Бі­лім­дер:
    1. Эпи­зоото­ло­гия және ин­фек­ци­я­лық ба­қы­лау қа­ғи­дат­та­ры.
    2. Жа­ну­ар­лар­дың тү­рі мен жа­сы­на қа­рай про­фи­лак­ти­ка­лық схе­ма.
    3. Мал ша­ру­а­шы­лы­ғы объ­ек­ті­ле­рі­нің са­ни­та­ри­я­лық жағ­дай­ы­на қой­ы­ла­тын нор­ма­тив­тік та­лап­тар.
    4. Био­қа­уіп­сіз­дік және ин­фек­ци­я­лық қоз­дыр­ғы­штар­дың ену­ін бол­дыр­мау әді­сте­рі.
    Дағ­ды­ны та­ну мүм­кін­ді­гі:
    Та­лап етіл­мей­ді
    3-ең­бек функ­ци­я­сы:
    Жа­ну­ар­лар ау­ру­ла­ры­ның ал­дын алу­ға және жо­ю­ға ба­ғыт­тал­ған ве­те­ри­на­ри­я­лық-са­ни­та­ри­я­лық және про­фи­лак­ти­ка­лық іс-ша­ра­лар­ды жүр­гі­зу
    1-дағ­ды:
    Ем­деу-про­фи­лак­ти­ка­лық іс-ша­ра­лар жос­па­рын жа­сау және оның орын­да­луын тал­дау
    Ма­шық­тар:
    1. Эпи­зоо­ти­я­лық жағ­дай­ды ес­ке­ре оты­рып, ве­те­ри­на­ри­я­лық ал­дын алу іс-ша­ра­ла­ры­ның ке­шен­ді жос­па­рын әзір­леу.
    2. Жүр­гі­зі­л­ген іс-ша­ра­лар­дың ти­ім­ді­лі­гін тал­дау және тү­зе­ту­лер ен­гі­зу.
    3. Жос­пар­дың орын­да­луы бой­ын­ша есеп­тік құ­жат­та­ма­ны ре­сім­деу.
    Бі­лім­дер:
    1. Ве­те­ри­на­ри­я­лық-са­ни­та­ри­я­лық іс-ша­ра­лар­ды жос­пар­лау және жүр­гі­зу тәр­ті­бі.
    2. Эпи­зоо­ти­я­лық жағ­дай­ды және ал­дын алу ти­ім­ді­лі­гін ба­ға­лау әді­сте­рі.
    3. Ве­те­ри­на­рия және зо­оги­ги­е­на са­ла­сын­да­ғы нор­ма­тив­тік құ­жат­тар та­лап­та­ры.
    Дағ­ды­ны та­ну мүм­кін­ді­гі:
    Та­лап етіл­мей­ді
    2-дағ­ды:
    Дез­ин­фек­ци­я­лық тосқа­уыл­дар­дың күй­ін, дез­ин­фек­ция жүр­гі­зу са­па­сын және объ­ек­ті­лер­де­гі мик­ро­кли­мат па­ра­метр­ле­рін тек­се­ру
    Ма­шық­тар:
    1. Объ­ек­ті­лер­де дез­ин­фек­ци­я­лық тосқа­уыл­дар­дың күй­ін тұ­рақ­ты түр­де ба­қы­ла­уды және қа­рап-тек­се­ру­ді жү­зе­ге асы­ру.
    2. Бел­гі­лен­ген стан­дарт­тар бой­ын­ша дез­ин­фек­ци­я­лық іс-ша­ра­лар­ды жүр­гі­зу са­па­сын ба­ға­лау.
    3. Қо­ра-жай­лар­да­ғы мик­ро­кли­мат па­ра­метр­ле­рін (тем­пе­ра­ту­ра, ылғал­ды­лық, жел­де­ту) өл­шеу және­тал­дау.
    4. Тек­се­ру нәти­же­ле­рін құ­жат­тау және кей­ін­нен жою үшін бұ­зу­шы­лық­тар­ды анық­тау.
    Бі­лім­дер:
    1. Дез­ин­фек­ци­я­лық тосқа­уыл­дар­дың құ­ры­лы­мы мен қыз­мет көр­се­ту­іне қой­ы­ла­тын нор­ма­тив­тік та­лап­тар.
    2. Дез­ин­фек­ция әді­сте­рі мен құ­рал­да­ры, олар­дың ти­ім­ді­лі­гі мен қа­уіп­сіз­ді­гі.
    3. Мик­ро­кли­мат фак­тор­ла­ры­ның жа­ну­ар­лар­дың са­улы­ғы­на және дез­ин­фек­ция ти­ім­ді­лі­гіне әсе­рі.
    4. Мал ша­ру­а­шы­лы­ғы қо­ра-жай­ла­рын­да­ғы са­ни­та­ри­я­лық қа­уіп­сіз­дік қа­ғи­да­ла­ры мен стан­дарт­та­ры.
    Дағ­ды­ны та­ну мүм­кін­ді­гі:
    Та­лап етіл­мей­ді
    3-дағ­ды:
    Мал ша­ру­а­шы­лы­ғы объ­ек­ті­ле­рін­де ка­ран­т­ин­дік іс-ша­ра­лар­ды жү­зе­ге асы­ру
    Ма­шық­тар:
    1. Жа­ну­ар­лар­ды әке­лу және та­сы­мал­дау ке­зін­де ка­ран­т­ин­ді ұй­ым­да­сты­ру және ба­қы­лау.
    2. Ка­ран­т­ин­дік қо­ра-жай­лар мен жа­ну­ар­лар­дың жағ­дай­ын қа­рап-тек­се­ру­ді және ба­ға­ла­уды жүр­гі­зу.
    3. Ка­ран­т­ин­дік ре­жим­нің са­ни­та­ри­я­лық нор­ма­ла­ры мен қа­ғи­да­ла­рын сақ­та­уды қам­та­ма­сыз ету.
    4. Ка­ран­т­ин­дік іс-ша­ра­лар бой­ын­ша қа­жет­ті құ­жат­та­ма­лар­ды жүр­гі­зу.
    Бі­лім­дер:
    1. Ка­ран­т­ин­дік іс-ша­ра­лар­ды жүр­гі­зу қа­ғи­да­ла­ры мен нор­ма­тив­те­рі.
    2. Ин­фек­ци­я­лық ау­ру­лар­дың та­ра­луын анық­тау және ал­дын алу әді­сте­рі.
    3. Әр­түр­лі жа­ну­ар түр­ле­рі үшін ка­ран­т­ин­ді ұй­ым­да­сты­ру ерекше­лік­те­рі.
    4. Ка­ран­т­ин­дік ай­мақ­тар мен про­це­ду­ра­лар­ға қой­ы­ла­тын са­ни­та­ри­я­лық-ги­ги­е­на­лық та­лап­тар.
    Дағ­ды­ны та­ну мүм­кін­ді­гі:
    Та­лап етіл­мей­ді
    Же­ке құ­зы­рет­тер­ге қой­ы­ла­тын та­лап­тар:
    Жа­у­ап­кер­ші­лік
    Күй­зе­ліс­ке тұ­рақ­ты­лық
    Шы­дам­ды­лық
    Ой­лау икем­ді­лі­гі
    Тез ше­шім қа­был­дай бі­лу
    Ко­ман­да­да жұ­мыс іс­тей бі­лу
    Дәл­дік
    Ана­ли­ти­ка­лық ой­лау
    Сы­пай­ы­лық
    Мей­і­рім­ді­лік
    Тех­ни­ка­лық ре­гла­мент­тер мен ұлт­тық стан­дарт­тар­дың ті­зі­мі:
    1. Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы­ның 2015 жы­л­ғы 23 қа­ра­ша­да­ғы № 414-V ҚРЗ Ең­бек ко­дек­сі.
    2. «Ве­те­ри­на­рия ту­ра­лы» Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы­ның 2002 жы­л­ғы 10 шіл­де­де­гі № 339-II За­ңы.
    3. «Жа­ну­ар­лар дү­ни­е­сін қор­ғау, өсі­мін мо­лай­ту және пай­да­ла­ну ту­ра­лы» Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы­ның 2004 жы­л­ғы 9 шіл­де­де­гі № 593-II За­ңы.
    4. «Сы­бай­лас жем­қор­лық­қа қар­сы іс-қи­мыл ту­ра­лы» Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы­ның 2015 жы­л­ғы 18 қа­ра­ша­да­ғы № 410-V ҚРЗ За­ңы.
    5. «Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сын­да­ғы тіл ту­ра­лы» Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы­ның 1997 жы­л­ғы 11 шіл­де­де­гі № 151-I ҚРЗ За­ңы
    6. «Жа­ну­ар­лар­ды өсі­ру­ді, өт­кі­зу­ді жү­зе­ге асы­ра­тын өн­ді­ріс объ­ек­ті­ле­ріне қой­ы­ла­тын ве­те­ри­на­ри­я­лық (ве­те­ри­на­ри­я­лық-са­ни­та­ри­я­лық) та­лап­тар­ды бе­кі­ту ту­ра­лы» Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы Ауыл ша­ру­а­шы­лы­ғы ми­ни­стрі­нің м.а. 2015 жы­л­ғы 29 ма­мыр­да­ғы № 7-1/498 бұй­ры­ғы, ҚР Әді­лет­ми­нін­де 2015 жы­л­ғы 4 та­мы­зда № 11837 бо­лып тір­кел­ген.
    7. «Жа­ну­ар­лар­ды ка­ран­т­ин­деу қа­ғи­да­ла­рын бе­кі­ту ту­ра­лы» Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы Ауыл ша­ру­а­шы­лы­ғы ми­ни­стрі­нің 2014 жы­л­ғы 30 жел­тоқ­сан­да­ғы № 7-1 / 700 бұй­ры­ғы, ҚР Әді­лет­ми­нін­де 2025 жы­л­ғы 6 ақ­пан­да № 35708 бо­лып тір­кел­ген.
    8. «Жа­ну­ар­лар­ға қа­рау қа­ғи­да­ла­рын бе­кі­ту ту­ра­лы» Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы Ауыл ша­ру­а­шы­лы­ғы ми­ни­стрі­нің 2019 жы­л­ғы 17 мау­сым­да­ғы № 239 бұй­ры­ғы, ҚР Әді­лет­ми­нін­де 2019 жы­л­ғы 28 мау­сым­да №18917 бо­лып тір­кел­ген.
    СБШ шең­бе­рін­де бас­қа кә­сіп­тер­мен бай­ла­ныс:
    СБШ дең­гейі:
    Кә­сіп ата­уы:
    5
    Бө­лім­ше (ке­шен, ауыл ша­ру­а­шы­лы­ғы учас­ке­сі, фер­ма) зоо­тех­ни­гі
    7
    Ве­те­ри­на­ри­я­лық учас­ке мең­ге­ру­ші­сі
    14. «Қой ша­ру­а­шы­лы­ғы ке­шен­де­рі мен ме­ха­ни­ка­лан­ды­ры­л­ған фер­ма­лар­дың опе­ра­то­ры» кә­сіп кар­точ­ка­сы
    Топ ко­ды:
    8341-9
    Қыз­мет ата­уы­ның ко­ды:
    8341-9-013
    Кә­сіп ата­уы:
    Қой ша­ру­а­шы­лы­ғы ке­шен­де­рі мен ме­ха­ни­ка­лан­ды­ры­л­ған фер­ма­лар­дың опе­ра­то­ры
    СБШ бой­ын­ша бі­лік­ті­лік дең­гейі:
    3
    СБШ бой­ын­ша қо­сал­ғы бі­лік­ті­лік дең­гейі:
    БТ­БА, БА және бас­қа да, үл­гі­лік бі­лік­ті­лік си­патта­ма­ла­ры бой­ын­ша бі­лік­ті­лік­тің дең­гейі:
    «Жұ­мыстар мен жұ­мыс­шы кә­сіп­те­рі­нің бі­рың­ғай та­риф­тік-бі­лік­ті­лік анық­та­ма­лы­ғын (64-шы­ға­ры­лым) бе­кі­ту ту­ра­лы» Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы Ең­бек және ха­лық­ты әле­умет­тік қор­ғау ми­ни­стрі­нің 2025 жы­л­ғы 17 қаң­тар­да­ғы № 499 бұй­ры­ғы
    89. Қой өсі­ру ке­шен­де­рі мен ме­ха­ни­ка­лан­ды­ры­л­ған фер­ма­ла­ры­ның опе­ра­то­ры. Па­ра­граф 1. Қой өсі­ру ке­шен­де­рі мен ме­ха­ни­ка­лан­ды­ры­л­ған фер­ма­ла­ры­ның опе­ра­то­ры, 2-раз­ряд.
    «Жұ­мыстар мен жұ­мыс­шы кә­сіп­те­рі­нің бі­рың­ғай та­риф­тік-бі­лік­ті­лік анық­та­ма­лы­ғын (64-шы­ға­ры­лым) бе­кі­ту ту­ра­лы» Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы Ең­бек және ха­лық­ты әле­умет­тік қор­ғау ми­ни­стрі­нің 2025 жы­л­ғы 17 қаң­тар­да­ғы № 499 бұй­ры­ғы
    89. Қой өсі­ру ке­шен­де­рі мен ме­ха­ни­ка­лан­ды­ры­л­ған фер­ма­ла­ры­ның опе­ра­то­ры. Па­ра­граф 2. Қой өсі­ру ке­шен­де­рі мен ме­ха­ни­ка­лан­ды­ры­л­ған фер­ма­ла­ры­ның опе­ра­то­ры, 3-раз­ряд.
    «Жұ­мыстар мен жұ­мыс­шы кә­сіп­те­рі­нің бі­рың­ғай та­риф­тік-бі­лік­ті­лік анық­та­ма­лы­ғын (64-шы­ға­ры­лым) бе­кі­ту ту­ра­лы» Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы Ең­бек және ха­лық­ты әле­умет­тік қор­ғау ми­ни­стрі­нің 2025 жы­л­ғы 17 қаң­тар­да­ғы № 499 бұй­ры­ғы
    89. Қой өсі­ру ке­шен­де­рі мен ме­ха­ни­ка­лан­ды­ры­л­ған фер­ма­ла­ры­ның опе­ра­то­ры. Па­ра­граф 3. Қой өсі­ру ке­шен­де­рі мен ме­ха­ни­ка­лан­ды­ры­л­ған фер­ма­ла­ры­ның опе­ра­то­ры, 4-раз­ряд.
    «Жұ­мыстар мен жұ­мыс­шы кә­сіп­те­рі­нің бі­рың­ғай та­риф­тік-бі­лік­ті­лік анық­та­ма­лы­ғын (64-шы­ға­ры­лым) бе­кі­ту ту­ра­лы» Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы Ең­бек және ха­лық­ты әле­умет­тік қор­ғау ми­ни­стрі­нің 2025 жы­л­ғы 17 қаң­тар­да­ғы № 499 бұй­ры­ғы
    89. Қой өсі­ру ке­шен­де­рі мен ме­ха­ни­ка­лан­ды­ры­л­ған фер­ма­ла­ры­ның опе­ра­то­ры. Па­ра­граф 4. Қой өсі­ру ке­шен­де­рі мен ме­ха­ни­ка­лан­ды­ры­л­ған фер­ма­ла­ры­ның опе­ра­то­ры, 5-раз­ряд.
    «Жұ­мыстар мен жұ­мыс­шы кә­сіп­те­рі­нің бі­рың­ғай та­риф­тік-бі­лік­ті­лік анық­та­ма­лы­ғын (64-шы­ға­ры­лым) бе­кі­ту ту­ра­лы» Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы Ең­бек және ха­лық­ты әле­умет­тік қор­ғау ми­ни­стрі­нің 2025 жы­л­ғы 17 қаң­тар­да­ғы № 499 бұй­ры­ғы
    89. Қой өсі­ру ке­шен­де­рі мен ме­ха­ни­ка­лан­ды­ры­л­ған фер­ма­ла­ры­ның опе­ра­то­ры. Па­ра­граф 5. Қой өсі­ру ке­шен­де­рі мен ме­ха­ни­ка­лан­ды­ры­л­ған фер­ма­ла­ры­ның опе­ра­то­ры, 6-раз­ряд.
    Кә­сіп­тік бі­лім дең­гейі:
    Бі­лім дең­гейі:
    ТжКБ (жұ­мыс­шы кә­сіп­тер)
    Ма­ман­дық:
    Ауыл ша­ру­а­шы­лы­ғын ме­ха­ни­ка­лан­ды­ру
    Бі­лік­ті­лік: Мал ша­ру­а­шы­лы­ғы ке­шен­де­рі­нің және ме­ха­ни­ка­лан­ды­ры­л­ған фер­ма­лар­дың опе­ра­то­ры
    Жұ­мыс тә­жі­ри­бе­сіне қой­ы­ла­тын та­лап­тар:
    Жұ­мыс өті­ліне қой­ы­ла­тын та­лап­тар жоқ.
    Фор­мал­ды емес және ин­фор­мал­ды бі­лім­мен бай­ла­ныс:
    Нұс­қа­ма/ жұ­мыс ор­нын­да та­ғы­лым­да­ма­дан өту неме­се қы­сқа мер­зім­ді оқы­ту;
    Кә­сіп­тің бас­қа мүм­кін ата­у­ла­ры:
    8341-9-011 - Мал ша­ру­а­шы­лы­ғы ке­шен­де­рі мен ме­ха­ни­ка­лан­ды­ры­л­ған фер­ма­лар­дың опе­ра­то­ры
    Қыз­мет­тің негіз­гі мақ­са­ты:
    Мал ша­ру­а­шы­лы­ғы ке­шен­де­рі мен ме­ха­ни­ка­лан­ды­ры­л­ған фер­ма­лар­дың ма­ши­на­ла­ры мен жаб­дық­та­рын пай­да­ла­на оты­рып, қой ша­ру­а­шы­лы­ғы мен еш­кі ша­ру­а­шы­лы­ғы өнім­де­рін өн­ді­ру үшін қой­лар мен еш­кі­лер­дің та­у­ар­лық мал ба­сын кү­ту және өсі­ру бой­ын­ша жұ­мыстар­ды орын­дау.
    Ең­бек функ­ци­я­ла­ры­ның си­патта­ма­сы
    Ең­бек функ­ци­я­ла­ры­ның тіз­бе­сі:
    Мін­дет­ті ең­бек функ­ци­я­ла­ры:
    1. Қой ша­ру­а­шы­лы­ғы ке­шен­де­рі­нің және ме­ха­ни­ка­лан­ды­ры­л­ған фер­ма­лар­дың ма­ши­на­ла­ры мен жаб­дық­та­рын пай­да­ла­на оты­рып, қой­лар мен еш­кі­лер­дің та­у­ар­лық мал ба­сын кү­ту және өсі­ру бой­ын­ша жұ­мыстар­ды орын­дау
    2. Қой ша­ру­а­шы­лы­ғы және еш­кі ша­ру­а­шы­лы­ғы өнім­де­рін өн­ді­ру бой­ын­ша ме­ха­ни­ка­лан­ды­ры­л­ған жұ­мыстар­ды орын­дау
    Қо­сым­ша ең­бек функ­ци­я­ла­ры:
    1-ең­бек функ­ци­я­сы:
    Қой ша­ру­а­шы­лы­ғы ке­шен­де­рі­нің және ме­ха­ни­ка­лан­ды­ры­л­ған фер­ма­лар­дың ма­ши­на­ла­ры мен жаб­дық­та­рын пай­да­ла­на оты­рып, қой­лар мен еш­кі­лер­дің та­у­ар­лық мал ба­сын кү­ту және өсі­ру бой­ын­ша жұ­мыстар­ды орын­дау
    1-дағ­ды:
    Қой­лар мен еш­кі­лер­дің та­у­ар­лық мал ба­сын өсі­ру тех­но­ло­ги­я­сын сақ­тай оты­рып, азық­тар­ды жет­кі­зу, азық­тан­ды­ру­ға дай­ын­дау, та­ра­ту бой­ын­ша ме­ха­ни­ка­лан­ды­ры­л­ған жұ­мыстар­ды орын­дау
    Ма­шық­тар:
    2-раз­ряд­қа ар­нал­ған ма­шық­тар
    1. Қой­лар мен еш­кі­лер­дің та­у­ар­лық мал ба­сын өсі­ру тех­но­ло­ги­я­сын ес­ке­ре оты­рып, азық­ты дай­ын­дау және оны ме­ха­ни­ка­лан­ды­ры­л­ған тә­сіл­мен та­ра­ту­ды орын­дау.
    2. Ке­зек­ші­лік ба­ры­сын­да мал­дың сақ­та­луын қам­та­ма­сыз ету, қа­жет болған жағ­дай­да со­ю­ды ұй­ым­да­сты­ру.
    3. То­ғы­ту ван­на­сы мен душ қон­дыр­ғы­ла­рын қол­да­на оты­рып, қой мен еш­кі­ні то­ғы­ту­ды жүр­гі­зу.
    4. Электр­мен қыр­қу пункт­те­рін­де элек­тр­қоз­ғалт­қы­штар мен жел­де­ту жүй­е­ле­ріне қыз­мет көр­се­ту.
    5. Қой­лар­ды қол­мен және ме­ха­ни­ка­лан­ды­ры­л­ған қыр­қу­ға ар­нал­ған кес­кіш құ­рал­дар­ды қай­рау және жет­кі­зу.
    6. Ме­ха­низмдер­дің жұ­мысын ба­қы­лау, ақа­у­лар­ды анық­тау.
    7. Жаб­дық­тар­да­ғы бұ­зы­лу­лар­ды жою үшін сле­сарь­ды неме­се электр­мон­тер­ді уақ­ты­лы ша­қы­ру­ды қам­та­ма­сыз ету.
    8. Жаб­дық­тар­мен және мал­мен жұ­мыс іс­теу ке­зін­де қа­уіп­сіз­дік тех­ни­ка­сы қа­ғи­да­ла­рын сақ­тау.
    3-раз­ряд­қа ар­нал­ған ма­шық­тар
    1. Та­у­ар­лы және асыл тұқым­ды фер­ма­лар­да тә­жі­ри­бе­лі опе­ра­тор­дың бас­шы­лы­ғы­мен ме­ха­ни­ка­лан­ды­ры­л­ған түр­де мал­ға кү­тім жа­сау және азық­тан­ды­ру жұ­мыста­рын жүр­гі­зу.
    2. Ма­ши­на­ны және жаб­дық­тар­ды қол­да­на оты­рып, ке­шен­дер­де­гі тех­но­ло­ги­я­лық опе­ра­ци­я­лар­ға қа­ты­су.
    3. Жүн­ді бе­кі­ті­л­ген стан­дарт­тар­ға сәй­кес пре­стер­де буып-түю.
    4. Қыр­қу қон­дыр­ғы­ла­рын, ге­не­ра­тор­лар мен пре­стер­ді рет­ке кел­ті­ру, құ­ра­с­ты­ру және бөл­шек­теу жұ­мыста­рын жүр­гі­зу.
    5. Жаб­дық­тар­дың тех­ни­ка­лық күй­ін ба­қы­лау және анық­тал­ған ақа­у­лар ту­ра­лы ха­бар­лау.
    4-раз­ряд­қа ар­нал­ған ма­шық­тар
    1. Фер­ма­лар мен ке­шен­дер­де тұ­сақ­тар­ға, піш­ті­рі­л­ген қой­лар­ға­ж­әне іс­ек­тер­ге, жа­рам­сыз деп та­ны­л­ған мал ба­ста­ры­на ме­ха­ни­ка­лан­ды­ры­л­ған кү­тім жа­сау жұ­мыста­рын жүр­гі­зу.
    2. Тех­но­ло­ги­я­лық та­лап­тар­ды сақ­тай оты­рып, мал­дар­ды азық­тан­ды­ру­ды, су­а­ру­ды және кү­тім­ді ұй­ым­да­сты­ру.
    3. Көң­ді та­зар­ту және мал ша­ру­а­шы­лы­ғы ке­шен­де­рін­де­гі қо­ра-жай­лар мен аумақ­тың та­за­лы­ғын сақ­тау.
    4. Мал ба­сы­ның өнім­ді­лі­гі мен сақ­та­луын арт­ты­ру мақ­са­тын­да кү­тіп-ба­ғу және азық­тан­ды­ру жағ­дай­ла­рын жақ­сар­ту бой­ын­ша іс-ша­ра­лар жүр­гі­зу.
    5. Ауыр­ған мал­дар­ға ал­ғаш­қы кө­мек көр­се­ту.
    6. Электр­мен қыр­қу ма­ши­на­ла­ры ар­қы­лы қой мен еш­кі­ні дәс­түр­лі әдіспен ме­ха­ни­ка­лан­ды­ры­л­ған түр­де қыр­қу.
    7. Мүк­әм­мал­ды, қо­ра-жай­лар­ды та­за­лау, жи­нау және дез­ин­фек­ци­я­лау жұ­мыста­рын орын­дау.
    8. Дез­ин­фек­ци­я­лық құ­рал-жаб­дық­тар­мен және қыр­қу ма­ши­на­ла­ры­мен жұ­мыс іс­теу, олар­дың жа­рам­ды­лы­ғын қам­та­ма­сыз ету.
    5-раз­ряд­қа ар­нал­ған ма­шық­тар
    1. Қой мен еш­кі­нің та­у­ар­лық мал ба­сын өсі­ру тех­но­ло­ги­я­сы­ның та­лап­та­рын ес­ке­ре оты­рып, азық­ты жет­кі­зу, дай­ын­дау және та­ра­ту бой­ын­ша ме­ха­ни­ка­лан­ды­ры­л­ған жұ­мыстар­ды орын­дау.
    2. Жұ­мыс ба­ры­сын­да азық­тан­ды­ру са­па­сы мен мал­дың күй­ін ба­қы­лау.
    3. Азық­тан­ды­ру ке­зін­де пай­да­ла­ны­ла­тын жаб­дық­тар­дың ақа­у­сыз жұ­мысын және уақ­ты­лы тех­ни­ка­лық қыз­мет көр­се­ті­лу­ін қам­та­ма­сыз ету.
    6-раз­ряд­қа ар­нал­ған ма­шық­тар
    1. Асыл тұқым­ды мал­дың азық­тан­ды­ры­луы, су­а­ры­луы және көң шы­ға­ры­луын ұй­ым­да­сты­ру және ба­қы­лау.
    2. Асыл тұқым­дық са­па­лар­ды жақ­сар­ту және төл алу кө­ле­мін арт­ты­ру ша­ра­ла­рын жүр­гі­зу.
    3. Электр­мен қыр­қу ма­ши­на­ла­рын­да қой мен еш­кі­ні жыл­дам әдіспен ме­ха­ни­ка­лан­ды­ры­л­ған түр­де қыр­қу.
    4. Ме­ха­ни­ка­лан­ды­ру құ­рал­да­ры мен жаб­дық­та­ры­на дұ­рыс кү­тім жа­са­уды және олар­ды бас­қа­ру­ды қам­та­ма­сыз ету.
    Бі­лім­дер:
    2-раз­ряд­қа ар­нал­ған бі­лім­дер
    1. Өн­ді­рі­стік үде­рі­стер­ді ме­ха­ни­ка­лан­ды­ру ке­зін­де мал ұстау жағ­дай­ла­ры­на қой­ы­ла­тын негіз­гі та­лап­тар.
    2. Қай­рау ста­н­ок­та­ры­ның, шо­мыл­ды­ру ван­на­ла­ры­ның, элек­тр­қоз­ғалт­қы­штар және бас­қа да қыз­мет көр­се­ті­ле­тін жаб­дық­тар­дың құ­ры­лы­сы, жұ­мыс тәр­ті­бі және пай­да­ла­ну қа­ғи­да­ла­ры.
    3. Қой мен еш­кі­де жиі кез­де­се­тін ау­ру­лар­дың бел­гі­ле­рі, ауыр­ған неме­се жа­ра­қат­тан­ған мал­ға ал­ғаш­қы кө­мек көр­се­ту тә­сіл­де­рі. 4. Жа­ну­ар­лар­ды сою және те­рі­ні сақ­тау қа­ғи­да­ла­ры. 5. Элек­тро­тех­ни­ка бой­ын­ша қа­ра­пай­ым мә­лі­мет­тер.
    6. Жа­ну­ар­лар­мен және жаб­дық­тар­мен жұ­мыс іс­теу ке­зін­де­гі ең­бек­ті қор­ғау және тех­ни­ка қа­уіп­сіз­ді­гі қа­ғи­да­ла­ры.
    3-раз­ряд­қа ар­нал­ған бі­лім­дер 1. Қой мен еш­кі­ге қа­ты­сты ве­те­ри­на­рия және зо­оги­ги­е­на негіз­де­рі.
    2. Қыр­қу аг­ре­гат­та­рын, элек­тро­ге­не­ра­тор­лар­ды және пре­стер­ді рет­теу, ор­на­ту және бөл­шек­теу тәр­ті­бі мен қа­ғи­да­ла­ры.
    3. Қой мен еш­кі­нің та­у­ар­лық мал ба­сын өсі­ру және азық­тан­ды­ру тех­но­ло­ги­я­сы.
    4. Жаб­дық­тар­мен және мал­мен жұ­мыс іс­теу ке­зін­де­гі ең­бек­ті қор­ғау және тех­ни­ка қа­уіп­сіз­ді­гі қа­ғи­да­ла­ры.
    5. Қыз­мет көр­се­ті­ле­тін жаб­дық­ты ме­ха­ни­ка­лан­ды­ру және пай­да­ла­ну негіз­де­рі.
    4-раз­ряд­қа ар­нал­ған бі­лім­дер 1. Жа­ну­ар­лар­ды ке­шен­ді ме­ха­ни­ка­лан­ды­ру жағ­дай­ын­да ұстау тех­но­ло­ги­я­сы.
    2. Қой ба­сы­ның өнім­ді­лі­гін арт­ты­ру әді­сте­рі.
    3. Ве­те­ри­на­рия және зо­оги­ги­е­на негіз­де­рі.
    4. Негіз­гі азық түр­ле­рі, олар­дың қо­рек­тік құн­ды­лы­ғы және азық­тан­ды­ру нор­ма­ла­ры.
    5. Жа­ну­ар­лар­дың ақуыз­ға, дә­ру­мен­дер мен ми­не­рал­дар­ға де­ген қа­жет­ті­лі­гі.
    6. Қыр­қу ма­ши­на­ла­ры мен дез­ин­фек­ци­я­лық жаб­дық­тар­дың құ­ры­лы­сы және пай­да­ла­ну қа­ғи­да­ла­ры.
    7. Жа­ну­ар­лар­ды кү­ту және ғи­ма­рат­тар­ды кү­тіп ұстау ке­зін­де­гі са­ни­тар­лық-ги­ги­е­на­лық та­лап­тар.
    8. Ме­ха­ни­ка­лан­ды­ры­л­ған жұ­мыстар­ды орын­дау ке­зін­де­гі ең­бек­ті қор­ғау және тех­ни­ка қа­уіп­сіз­ді­гі негіз­де­рі.
    5-раз­ряд­қа ар­нал­ған бі­лім­дер
    1. Та­у­ар­лық қой мен еш­кі ба­сын өсі­ру тех­но­ло­ги­я­сы, әр­түр­лі жы­ныс-жас топ­та­рын азық­тан­ды­ру ерекше­лік­те­рі.
    2. Ме­ха­ни­ка­лан­ды­ры­л­ған азық­тан­ды­ру­ға ар­нал­ған ма­ши­на­лар мен жаб­дық­тар­дың құ­ры­лы­сы және пай­да­ла­ну қа­ғи­да­ла­ры.
    3. Азық түр­ле­рі, олар­дың қо­рек­тік құн­ды­лы­ғы және жа­ну­ар­лар­ды азық­тан­ды­ру нор­ма­ла­ры.
    6-раз­ряд­қа ар­нал­ған бі­лім­дер
    1. Асыл тұқым­ды ана­лық­тар, өн­ді­ру­ші­лер және төл­дер­ді ке­шен­ді ме­ха­ни­ка­лан­ды­ру жағ­дай­ын­да ұстау тех­но­ло­ги­я­сы.
    2. Қой мен еш­кі та­бы­ны­ның асыл тұқым­дық қа­си­ет­те­рін жақ­сар­ту әді­сте­рі.
    3. Фер­ма­лар мен ке­шен­дер­де қол­да­ны­ла­тын ме­ха­ни­ка­лан­ды­ру құ­рал­да­ры­ның құ­ры­лы­сы, жұ­мыс іс­теу прин­ци­пі және пай­да­ла­ну қа­ғи­да­ла­ры.
    4. Қой мен еш­кі­ні жыл­дам әдіспен қыр­қу тә­сіл­де­рі мен тех­ни­ка­сы.
    5. Асыл тұқым­ды мал­ға кү­тім жа­сау ба­ры­сын­да қол­да­ны­ла­тын зоо­тех­ния және ве­те­ри­на­рия негіз­де­рі.
    Дағ­ды­ны та­ну мүм­кін­ді­гі:
    Та­лап етіл­мей­ді
    2-дағ­ды:
    Та­у­ар­лық мал ба­сы­ның әр­түр­лі жы­ны­стық-жа­стық топ­та­ры­ның қой­ла­ры мен еш­кі­ле­рін азық­тан­ды­ру­ға және кү­тіп-кү­тіп-ба­ғу­ға қой­ы­ла­тын зоо­тех­ни­ка­лық та­лап­тар­ды сақ­тау
    Ма­шық­тар:
    2-раз­ряд­қа ар­нал­ған ма­шық­тар
    1. Қой мен еш­кі­ні жа­сы мен фи­зио­ло­ги­я­лық жай-күй­ін ес­ке­ре оты­рып азық­тан­ды­ру жұ­мыста­рын орын­дау.
    2. Әр­түр­лі жы­ныс-жас топ­та­ры үшін азық­тан­ды­ру тәр­ті­бі мен азық мөл­ше­рін сақ­тау.
    3. Зоо­тех­ни­ка­лық та­лап­тар­ды сақ­тай оты­рып, жа­ну­ар­лар­ды дұ­рыс кү­тіп-ба­ғу­ды қам­та­ма­сыз ету.
    4. Бе­рі­ле­тін азық­тың са­па­сы мен мөл­ше­рін ба­қы­лау.
    5. Жа­ну­ар­лар­ды кү­тіп-ба­ғу және азық­тан­ды­ру орын­да­ры­ның та­за­лы­ғын сақ­тау.
    3-раз­ряд­қа ар­нал­ған ма­шық­тар
    1. Қой мен еш­кі­нің әр­түр­лі жы­ныс-жас топ­та­рын азық­тан­ды­ру­да зоо­тех­ни­ка­лық та­лап­тар­ды сақ­тау.
    2. Азық­тың са­па­сы мен мөл­ше­рін ба­қы­лау, бел­гі­лен­ген нор­ма­лар­ға сәй­кес дер ке­зін­де азық бе­ру.
    3. Жа­ну­ар­лар­ды жа­сы мен фи­зио­ло­ги­я­лық ерекше­лік­те­рін ес­ке­ре оты­рып, дұ­рыс кү­тіп-ба­ғу жағ­дай­ла­рын қам­та­ма­сыз ету.
    4. Жа­ну­ар­лар­дың мі­нез-құл­қы мен жай-күй­ін ба­қы­лап, ауыт­қу­лар­ды дер ке­зін­де анық­тау.
    5. Қо­ра-жай­лар мен жай­ы­лым­дар­дың та­за­лы­ғы мен са­ни­тар­лық жай-күй­ін сақ­тау.
    4-раз­ряд­қа ар­нал­ған ма­шық­тар
    1. Қой мен еш­кі­нің әр­түр­лі жы­ныс-жас топ­та­рын кү­тіп-ба­ғу­да зоо­тех­ни­ка­лық та­лап­тар­дың сақ­та­луын ба­қы­лау және қам­та­ма­сыз ету.
    2. Жа­ну­ар­лар­дың жа­сы мен фи­зио­ло­ги­я­лық жағ­дай­ыне қа­рай азық­тан­ды­ру­ды ұй­ым­да­сты­ру.
    3. Қо­ра-жай­лар мен жай­ы­лым­дар­да са­ни­тар­лық-ги­ги­е­на­лық нор­ма­лар­ды сақ­тау.
    4. Мал­дың са­улы­ғы мен өнім­ді­лі­гін ба­қы­лау және мо­ни­то­ринг жүр­гі­зу.
    5. Азық­тан­ды­ру мен кү­тіп-ба­ғу­ға бай­ла­ны­сты қа­жет­ті зоо­тех­ни­ка­лық құ­жат­та­ма­ны жүр­гі­зу.
    5-раз­ряд­қа ар­нал­ған ма­шық­тар
    1. Қой мен еш­кі­ні жы­ны­сы мен жа­сы­на бай­ла­ны­сты азық­тан­ды­ру және кү­тіп-ба­ғу бой­ын­ша зоо­тех­ни­ка­лық нор­ма­лар­дың сақ­та­луын қам­та­ма­сыз ету.
    2. Жа­ну­ар­лар­дың са­улы­ғы мен мі­нез-құл­қын ба­қы­лап, ауыт­қу­лар­ды анық­тау.
    3. Зоо­тех­ни­ка­лық та­лап­тар­ға сәй­кес жа­ну­ар­лар­ды топ­тап ор­на­ла­сты­ру­ды ұй­ым­да­сты­ру.
    6-раз­ряд­қа ар­нал­ған ма­шық­тар
    1. Та­у­ар­лық мал­дың әр­түр­лі жы­ныс-жас топ­та­ры­на ар­нал­ған зоо­тех­ни­ка­лық азық­тан­ды­ру та­лап­та­ры­ның сақ­та­луын қам­та­ма­сыз ету.
    2. Жа­ну­ар­лар­дың фи­зио­ло­ги­я­лық қа­жет­ті­лік­те­рін ес­ке­ре оты­рып, ти­ім­ді азық­тан­ды­ру­ды ұй­ым­да­сты­ру.
    3. Мал­дың са­улы­ғы мен өнім­ді­лі­гін сақ­тау үшін кү­тіп-ба­ғу жағ­дай­ла­рын ба­қы­лау.
    4. Жа­ну­ар­лар­дың мі­нез-құл­қы мен күй­ін қа­да­ға­лап, ауыт­қу­лар­ды уақ­ты­лы анық­тау
    5. Мал­дың сақ­та­луы мен өнім­ді­лі­гін арт­ты­ру мақ­са­тын­да кү­тіп-ба­ғу жағ­дай­ла­рын жақ­сар­ту әді­сте­рін қол­да­ну.
    Бі­лім­дер:
    2-раз­ряд­қа ар­нал­ған бі­лім­дер 1. Қой мен еш­кі­ні азық­тан­ды­ру зоо­тех­ни­ка­сы­ның негіз­де­рі.
    2. Та­у­ар­лық мал­дың әр­түр­лі жы­ныс-жас топ­та­рын азық­тан­ды­ру нор­ма­ла­ры мен ре­жим­де­рі.
    3. Дұ­рыс азық­тан­ды­ру­дың жа­ну­ар­лар­дың са­улы­ғы мен өнім­ді­лі­гіне әсе­рі.
    4. Қой мен еш­кі­ні кү­тіп-ба­ғу шар­тта­ры­на қой­ы­ла­тын негіз­гі та­лап­тар.
    5. Жа­ну­ар­лар­мен және жем-шөп­пен жұ­мыс іс­теу ке­зін­де­гі қа­уіп­сіз­дік қа­ғи­да­ла­ры.
    3-раз­ряд­қа ар­нал­ған бі­лім­дер
    1. Зоо­тех­ни­ка­ның негіз­де­рі, әр­түр­лі жы­ныс-жас топ­та­рын­да­ғы қой мен еш­кі­нің фи­зио­ло­ги­я­сы мен био­ло­ги­я­сы­ның ерекше­лік­те­рі.
    2. Қой мен еш­кі­нің әр­түр­лі топ­та­ры­на фи­зио­ло­ги­я­лық жағ­дай­ыне қа­рай азық­тан­ды­ру нор­ма­ла­ры.
    3. Қой мен еш­кі­ні кү­тіп-ба­ғу және кү­ту шар­тта­ры­на қой­ы­ла­тын та­лап­тар.
    4. Жа­ну­ар­лар­дың сау күй­і­нің бел­гі­ле­рі және ау­ру­дың ал­ғаш­қы бел­гі­ле­рі.
    5. Жа­ну­ар­лар­мен жұ­мыс іс­теу ке­зін­де­гі ең­бек қа­уіп­сіз­ді­гі мен ең­бек­ті қор­ғау қа­ғи­да­ла­ры.
    4-раз­ряд­қа ар­нал­ған бі­лім­дер 1. Қой мен еш­кі­нің әр­түр­лі жы­ныс-жас топ­та­рын кү­тіп-ба­ғу­дың ерекше­лік­те­рі. 2. Жа­ну­ар­лар­ды азық­тан­ды­ру мен кү­ту­ге қа­ты­сты зоо­тех­ни­ка­лық нор­ма­лар мен та­лап­тар.
    3. Азық­тан­ды­ру нор­ма­ла­ры және жа­ну­ар­лар­дың қо­рек­тік заттар­ға де­ген қа­жет­ті­лік­те­рі.
    4. Азық­тан­ды­ру мен кү­тіп-ба­ғу­ға бай­ла­ны­сты ау­ру­лар­дың ал­дын алу әді­сте­рі.
    5. Қой мен еш­кі­ні кү­тіп-ба­ғу­да­ғы ве­те­ри­на­рия және ги­ги­е­на негіз­де­рі. 6. Зоо­тех­ни­ка­лық жұ­мыстар­ды орын­дау ке­зін­де­гі қа­уіп­сіз­дік тех­ни­ка­сы­ның қа­ғи­да­ла­ры. 5-раз­ряд­қа ар­нал­ған бі­лім­дер
    1. Әр­түр­лі жы­ныс-жас топ­та­ғы қой мен еш­кі­ні азық­тан­ды­ру мен кү­тіп-ба­ғу­ға қой­ы­ла­тын негіз­гі зоо­тех­ни­ка­лық та­лап­тар.
    2. Кү­тіп-ба­ғу және азық­тан­ды­ру жағ­дай­ла­ры­ның жа­ну­ар­лар­дың өнім­ді­лі­гі мен са­улы­ғы­на әсе­рі.
    3. Зоо­тех­ни­ка­лық та­лап­тар­ды орын­дау ба­ры­сын­да жа­ну­ар­лар­дың жай-күй­ін ба­қы­лау және ба­ға­лау әді­сте­рі.
    6-раз­ряд­қа ар­нал­ған бі­лім­дер
    1. Қой мен еш­кі­нің әр­түр­лі жы­ныс-жас топ­та­ры­ның био­ло­ги­я­лық және фи­зио­ло­ги­я­лық ерекше­лік­те­рі.
    2. Та­у­ар­лық мал­ға ар­нал­ған азық­тан­ды­ру және кү­тіп-ба­ғу бой­ын­ша зоо­тех­ни­ка­лық нор­ма­лар.
    3. Азық түр­ле­рі, олар­дың қо­рек­тік құн­ды­лы­ғы және пай­да­ла­ну нор­ма­ла­ры.
    4. Мал қо­ра­ла­рын ұй­ым­да­сты­ру және кү­тіп-ба­ғу жағ­дай­ла­рын қам­та­ма­сыз ету негіз­де­рі.
    5. Ау­ру­лар­дың ал­дын алу және мал ша­ру­а­шы­лы­ғы ке­шен­де­рін­де­гі ги­ги­е­на­ны сақ­тау әді­сте­рі.
    Дағ­ды­ны та­ну мүм­кін­ді­гі:
    Та­лап етіл­мей­ді
    2-ең­бек функ­ци­я­сы:
    Қой және еш­кі ша­ру­а­шы­лы­ғы өнім­де­рін өн­ді­ру бой­ын­ша ме­ха­ни­ка­лан­ды­ры­л­ған жұ­мыстар­ды орын­дау
    1-дағ­ды:
    Қой ша­ру­а­шы­лы­ғы және еш­кі ша­ру­а­шы­лы­ғы өнім­де­рін өн­ді­ру­дің тех­но­ло­ги­я­лық ре­гла­мен­тін сақ­тау
    Ма­шық­тар:
    2-раз­ряд­қа ар­нал­ған ма­шық­тар
    1. Қой және еш­кі ша­ру­а­шы­лы­ғы өнім­де­рін ме­ха­ни­ка­лан­ды­ры­л­ған түр­де өн­ді­ру жұ­мыста­рын тех­но­ло­ги­я­лық ре­гла­мент­ке сай орын­дау.
    2. Өн­ді­рі­стің әр ке­зе­ңін­де өнім са­па­сын ба­қы­лау.
    3. Өн­ді­рі­сте қол­да­ны­ла­тын жаб­дық­тар мен ма­ши­на­лар­ды пай­да­ла­ну тәр­ті­бін сақ­тау.
    4. Жаб­дық­тар­ды уақ­ты­лы дай­ын­дау және тех­ни­ка­лық қыз­мет көр­се­ту­ін қам­та­ма­сыз ету.
    5. Орын­да­ған жұ­мыстар бой­ын­ша қа­ра­пай­ым есеп құ­жат­та­рын жүр­гі­зу.
    3-раз­ряд­қа ар­нал­ған ма­шық­тар
    1. Қой және еш­кі ша­ру­а­шы­лы­ғы өнім­де­рін тех­но­ло­ги­я­лық ре­гла­мент­ке сәй­кес өн­ді­ру жұ­мыста­рын орын­дау.
    2. Өнім­ді (жүн, сүт, ет және т.б.) өң­деу мер­зі­мі мен жағ­дай­ла­рын сақ­та­уын ба­қы­лау.
    3. Өнім­ді са­ни­тар­лық нор­ма­лар­ды сақ­тай оты­рып та­за­лау, сұ­рып­тау және орау жұ­мыста­рын жүр­гі­зу.
    4. Өнім өн­ді­ру­ге ар­нал­ған жаб­дық­тар мен ме­ха­низмдер­мен жұ­мыс іс­теу, олар­дың жа­рам­ды күй­ін қам­та­ма­сыз ету.
    5. Өнім са­па­сы мен орын­дал­ған тех­но­ло­ги­я­лық опе­ра­ци­я­лар бой­ын­ша қа­ра­пай­ым есеп жүр­гі­зу.
    4-раз­ряд­қа ар­нал­ған ма­шық­тар
    1. Қой және еш­кі ша­ру­а­шы­лы­ғы өнім­де­рін тех­но­ло­ги­я­лық ре­гла­мент­ке сай өн­ді­ру жұ­мыста­рын орын­дау.
    2. Өнім­нің бар­лық өн­ді­ріс ке­зең­де­рін­де са­па­сын ба­қы­лау.
    3. Ме­ха­ни­ка­лан­ды­ры­л­ған өн­ді­ріс жабды­ғын ұй­ым­да­сты­ру және жұ­мысын қам­та­ма­сыз ету.
    4. Тех­но­ло­ги­я­лық про­це­сте­гі бұ­зу­шы­лық­тар­ды уа­қы­ты­лы анық­тап, жою.
    5. Өн­ді­рі­л­ген өнім­нің есеп-қи­са­бы мен есеп­ті­лі­гін жүр­гі­зу.
    5-раз­ряд­қа ар­нал­ған ма­шық­тар
    1. Қой және еш­кі ша­ру­а­шы­лы­ғы өні­мін өн­ді­ру­де тех­но­ло­ги­я­лық ре­гла­мент­тің сақ­та­луын қам­та­ма­сыз ету.
    2. Өн­ді­ріс про­це­сі­нің бар­лық ке­зең­де­рін­де өнім са­па­сын ба­қы­лау.
    3. Ре­гла­мент­тен ауыт­қу­лар­ды уа­қы­ты­лы анық­тап, олар­ды жою. 6-раз­ряд­қа ар­нал­ған ма­шық­тар
    1. Қой мен еш­кі­нің жыл­дам әдіспен ме­ха­ни­ка­лан­ды­ры­л­ған ше­гі­рі­лу­ін орын­дау.
    2. Асыл тұқым­ды мал­ды зоо­тех­ни­ка­лық та­лап­тар­ға сәй­кес кү­тіп-ба­ғу және та­мақ­тан­ды­ру тех­но­ло­ги­я­ла­рын қол­да­ну.
    3. Қой және еш­кі ша­ру­а­шы­лы­ғы өнім­де­рін өн­ді­ру­ге ар­нал­ған жаб­дық­тар­ды пай­да­ла­ну және тех­ни­ка­лық қыз­мет көр­се­ту.
    Бі­лім­дер:
    2-раз­ряд­қа ар­нал­ған бі­лім­дер
    1. Қой және еш­кі ша­ру­а­шы­лы­ғы өні­мін өн­ді­ру­дің тех­но­ло­ги­я­лық про­це­сі­нің негіз­де­рі.
    2. Жаб­дық­тар мен ма­ши­на­лар­дың тех­ни­ка­лық си­патта­ма­ла­ры және олар­ды пай­да­ла­ну қа­ғи­да­ла­ры.
    3. Қой және еш­кі ша­ру­а­шы­лы­ғы өні­мі­нің са­па­сы­на қой­ы­ла­тын та­лап­тар.
    4. Жаб­дық­тар­мен жұ­мыс ке­зін­де ең­бек қор­ғау және тех­ни­ка қа­уіп­сіз­ді­гі­нің негіз­де­рі.
    5. Өн­ді­рі­стік про­це­сте­гі са­ни­та­рия және ги­ги­е­на қа­ғи­да­ла­ры.
    3-раз­ряд­қа ар­нал­ған бі­лім­дер
    1. Қой және еш­кі ша­ру­а­шы­лы­ғы өні­мін өн­ді­ру тех­но­ло­ги­я­сы­ның негіз­де­рі.
    2. Өнім өн­ді­рі­сін­де­гі тех­но­ло­ги­я­лық ре­гла­мент­тің маз­мұ­ны мен та­лап­та­ры.
    3. Өнім өн­ді­рі­сі мен сақ­тау ке­зін­де са­ни­та­рия және ги­ги­е­на қа­ғи­да­ла­ры.
    4. Қыз­мет көр­се­ті­ле­тін жаб­дық­тар­дың құ­ры­лы­мы және жұ­мыс іс­теу прин­ципте­рі.
    5. Өн­ді­рі­сте жұ­мыс іс­те­ген­де тех­ни­ка қа­уіп­сіз­ді­гі мен ең­бек қор­ғаудың негіз­де­рі.
    4-раз­ряд­қа ар­нал­ған бі­лім­дер 1. Қой және еш­кі ша­ру­а­шы­лы­ғы өні­мін өн­ді­ру­дің тех­но­ло­ги­я­лық ре­гла­мен­ті.
    2. Қол­да­ны­ла­тын жаб­дық­тар­дың тех­ни­ка­лық си­патта­ма­ла­ры және пай­да­ла­ну қа­ғи­да­ла­ры.
    3. Өнім са­па­сын ба­қы­ла­удың негіз­де­рі.
    4. Өн­ді­рі­сте­гі ги­ги­е­на және са­ни­та­рия та­лап­та­ры.
    5. Ең­бек қа­уіп­сіз­ді­гі және қор­ша­ған ор­та­ны қор­ғау қа­ғи­да­ла­ры.
    5-раз­ряд­қа ар­нал­ған бі­лім­дер
    1. Қой және еш­кі ша­ру­а­шы­лы­ғы өні­мін өн­ді­ру­дің тех­но­ло­ги­я­лық ре­гла­мен­ті.
    2. Қой және еш­кі ша­ру­а­шы­лы­ғы ке­шен­де­рін­де­гі тех­но­ло­ги­я­лық про­це­стер­дің ерекше­лік­те­рі.
    3. Өнім са­па­сы­на қой­ы­ла­тын та­лап­тар және өн­ді­рі­стің әр түр­лі са­ты­ла­рын­да ба­қы­лау әді­сте­рі. 6-раз­ряд­қа ар­нал­ған бі­лім­дер
    1. Ке­шен­ді ме­ха­ни­за­ция жағ­дай­ын­да тұқым­дық ана­лық­тар, ұр­пақ­тар мен жас мал­ды кү­тіп-ба­ғу тех­но­ло­ги­я­сы.
    2. Ме­ха­ни­за­ция құ­рал­да­ры мен ме­ха­низмде­рін құ­ры­лы­мы, пай­да­ла­ну қа­ғи­да­ла­ры және тех­ни­ка­лық қыз­мет көр­се­туі.
    3. Қой және еш­кі тұқы­мы­ның са­па­сын жақ­сар­ту әді­сте­рі.
    Дағ­ды­ны та­ну мүм­кін­ді­гі:
    Та­лап етіл­мей­ді
    2-дағ­ды:
    Қой ша­ру­а­шы­лы­ғы және еш­кі ша­ру­а­шы­лы­ғы өнім­де­рін дай­ын­да­удың тех­но­ло­ги­я­лық ре­гла­мен­тін сақ­тау
    Ма­шық­тар:
    2-раз­ряд­қа ар­нал­ған ма­шық­тар
    1. Қой және еш­кі ша­ру­а­шы­лы­ғы өні­мін тех­но­ло­ги­я­лық ре­гла­мент­ке сәй­кес дай­ын­дау жұ­мыста­рын орын­дау.
    2. Өнім­ді сақ­тау және та­сы­мал­дау ке­зін­де бел­гі­лен­ген нор­ма­лар мен та­лап­тар­ды сақ­тау.
    3. Ши­кі­зат пен дай­ын өнім­нің стан­дарт­тар­ға сәй­кес са­па­сын ба­қы­лау.
    4. Өнім­ді дай­ын­да­у­ға ар­нал­ған құ­рал-жаб­дық пен ин­вен­тарь­ды қа­ра­пай­ым түр­де дай­ын­дау. 5. Орын­да­ған жұ­мыстар мен өнім­нің жай-күйі бой­ын­ша есеп жүр­гі­зу.
    3-раз­ряд­қа ар­нал­ған ма­шық­тар
    1. Қой және еш­кі ша­ру­а­шы­лы­ғы өні­мін дай­ын­да­уда ба­стап­қы жұ­мыстар­ды бел­гі­лен­ген тех­но­ло­ги­я­лық та­лап­тар­ға сәй­кес орын­дау.
    2. Өнім­ді қа­был­дау, сұ­рып­тау және кей­ін­гі сақ­тау неме­се өң­де­у­ге дай­ын­дау.
    3. Дай­ын­дау опе­ра­ци­я­ла­рын орын­да­уда са­ни­тар­лық және ги­ги­е­на­лық та­лап­тар­ды сақ­тау.
    4. Өнім са­па­сын ба­стап­қы ке­зең­дер­де ви­зу­ал­ды ба­қы­лау.
    5. Өнім­нің ба­стап­қы өң­де­уі мен сақ­та­луы­на ар­нал­ған жаб­дық­ты пай­да­ла­ну және оның жұ­мыс жай-күй­ін қа­да­ға­лау.
    4-раз­ряд­қа ар­нал­ған ма­шық­тар
    1. Қой және еш­кі ша­ру­а­шы­лы­ғы өні­мін тех­но­ло­ги­я­лық ре­гла­мент­ке сәй­кес то­лық кө­лем­де дай­ын­дау жұ­мыста­рын орын­дау.
    2. Кі­ре­тін ши­кі­зат пен дай­ын өнім­нің са­па­сын ба­ға­лау, стан­дарт­тар­дың сақ­та­луын қам­та­ма­сыз ету.
    3. Өнім­ді сақ­тау неме­се та­сы­мал­дау үшін орау, таң­ба­лау және ор­на­ла­сты­ру жұ­мыста­рын ұй­ым­да­сты­ру.
    4. Өн­ді­рі­стік про­це­стің бар­лық ке­зең­де­рін­де са­ни­тар­лық-ги­ги­е­на­лық және қа­уіп­сіз­дік нор­ма­ла­рын сақ­тау.
    5. Өн­ді­рі­стік құ­жат­тар­ды рә­сім­деу және дай­ын­дал­ған өнім бой­ын­ша есеп жүр­гі­зу.
    5-раз­ряд­қа ар­нал­ған ма­шық­тар
    1. Қой және еш­кі ша­ру­а­шы­лы­ғы өні­мін тех­но­ло­ги­я­лық ре­гла­мент­ке сәй­кес дай­ын­дау жұ­мыста­рын ұй­ым­да­сты­ру және орын­дау.
    2. Дай­ын­дал­ған өнім­нің са­па­сы мен қа­уіп­сіз­ді­гі та­лап­та­ры­ның сақ­та­луын ба­қы­лау.
    3. Өнім дай­ын­да­у­ға ар­нал­ған жаб­дық­тар мен құ­рал­дар­дың кү­ті­мін қам­та­ма­сыз ету.
    4. Тех­но­ло­ги­я­лық нор­ма­лар­дан ауыт­қу­лар­ды уақ­ты­лы анық­тап, жою.
    6-раз­ряд­қа ар­нал­ған ма­шық­тар
    1. Бел­гі­лен­ген стан­дарт­тар­ға сәй­кес өнім­ді (жүн, ет, сүт) ірік­теу, ба­стап­қы өң­деу және сұ­рып­тау жұ­мыста­рын жүр­гі­зу.
    2. Қой және еш­кі ша­ру­а­шы­лы­ғы өні­мін ме­ха­ни­ка­лан­ды­ры­л­ған түр­де орау және кон­сер­ві­леу жұ­мыста­рын орын­дау.
    3. Өнім­ді жи­нау және сақ­тау ке­зін­де са­ни­тар­лық-ги­ги­е­на­лық нор­ма­лар­дың сақ­та­луын ба­қы­лау.
    Бі­лім­дер:
    2-раз­ряд­қа ар­нал­ған бі­лім­дер
    1. Қой және еш­кі ша­ру­а­шы­лы­ғы өні­мін жи­нау тех­но­ло­ги­я­лық ре­гла­мен­ті­нің негіз­гі қа­ғи­да­ла­ры.
    2. Өнім­ді сақ­тау, сұ­рып­тау және та­сы­мал­дау қа­ғи­да­ла­ры.
    3. Өнім­нің са­па­сы­на қой­ы­ла­тын та­лап­тар және са­па­ны ба­қы­лау әді­сте­рі.
    4. Өнім­ді жи­нау ке­зін­де ең­бек­ті қор­ғау және қа­уіп­сіз­дік тех­ни­ка­сы қа­ғи­да­ла­ры.
    5. Өн­ді­рі­сте­гі са­ни­тар­лық нор­ма­лар мен ере­же­лер­дің негіз­де­рі.
    3-раз­ряд­қа ар­нал­ған бі­лім­дер
    1. Қой және еш­кі ша­ру­а­шы­лы­ғы өні­мін жи­нау тех­но­ло­ги­я­сы мен тәр­ті­бі.
    2. Өнім­ді жи­на­у­ға ар­нал­ған тех­но­ло­ги­я­лық ре­гла­мент та­лап­та­ры.
    3. Өнім­ді жи­нау ке­зін­де са­ни­тар­лық нор­ма­лар мен ере­же­лер­дің негіз­де­рі.
    4. Өнім­ді жи­нау және сақ­тау үшін қол­да­ны­ла­тын жаб­дық­тар­дың құ­ры­лы­мы мен пай­да­ла­ну қа­ғи­да­ла­ры.
    5. Жұ­мыстар­ды орын­дау ке­зін­де ең­бек­ті қор­ғау және қа­уіп­сіз­дік тех­ни­ка­сы­ның негіз­де­рі.
    4-раз­ряд­қа ар­нал­ған бі­лім­дер
    1. Қой және еш­кі ша­ру­а­шы­лы­ғы өні­мін жи­на­удың тех­но­ло­ги­я­лық ре­гла­мен­ті.
    2. Жи­нал­ған өнім­нің са­па­сын ба­қы­лау әді­сте­рі.
    3. Өнім­ді жи­нау және сақ­тау ке­зін­де са­ни­та­рия және ги­ги­е­на қа­ғи­да­ла­ры.
    4. Өнім­ді сақ­тау және та­сы­мал­да­уды ұй­ым­да­сты­ру.
    5. Ең­бек­ті қор­ғау және қа­уіп­сіз­дік тех­ни­ка­сы бой­ын­ша нор­ма­тив­тік та­лап­тар.
    5-раз­ряд­қа ар­нал­ған бі­лім­дер
    1. Қой және еш­кі ша­ру­а­шы­лы­ғы өні­мін жи­на­удың тех­но­ло­ги­я­лық ре­гла­мен­ті.
    2. Қой және еш­кі ша­ру­а­шы­лы­ғы өнім­де­рі­нің түр­ле­рі, олар­дың жи­нау және сақ­тау ерекше­лік­те­рі.
    3. Өнім­ді жи­на­уда қой­ы­ла­тын негіз­гі са­па, са­ни­та­рия және қа­уіп­сіз­дік та­лап­та­ры.
    4. Өнім­ді жи­на­у­ға ар­нал­ған жаб­дық­тар мен құ­рал­дар­дың пай­да­ла­ну қа­ғи­да­ла­ры.
    6-раз­ряд­қа ар­нал­ған бі­лім­дер
    1. Қой ша­ру­а­шы­лы­ғы және еш­кі ша­ру­а­шы­лы­ғы өні­мін дай­ын­дау, өң­деу және сақ­тау бой­ын­ша тех­но­ло­ги­я­лық ре­гла­мент­тер.
    2. Жүн, сүт және ет­тің са­па­сы­на қой­ы­ла­тын та­лап­тар, сұ­рып­тау және стан­дарт­тау әді­сте­рі.
    3. Мал ша­ру­а­шы­лы­ғы өні­мін өн­ді­ру мен дай­ын­дау ке­зін­де қол­да­ны­ла­тын са­ни­та­рия және ги­ги­е­на негіз­де­рі.
    Дағ­ды­ны та­ну мүм­кін­ді­гі:
    Та­лап етіл­мей­ді
    Же­ке құ­зы­рет­тер­ге қой­ы­ла­тын та­лап­тар:
    Жа­у­ап­кер­ші­лік
    Күй­зе­ліс­ке тұ­рақ­ты­лық
    Шы­дам­ды­лық
    Ко­ман­да­да жұ­мыс іс­тей бі­лу
    Дәл­дік
    Сы­пай­ы­лық
    Мей­і­рім­ді­лік
    Тө­зім­ді­лік пен ең­бек­сүй­гіш­тік
    Тех­ни­ка­лық ре­гла­мент­тер мен ұлт­тық стан­дарт­тар­дың ті­зі­мі:
    1. Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы­ның 2015 жы­л­ғы 23 қа­ра­ша­да­ғы № 414-V ҚРЗ Ең­бек ко­дек­сі.
    2. «Ве­те­ри­на­рия ту­ра­лы» Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы­ның 2002 жы­л­ғы 10 шіл­де­де­гі № 339-II За­ңы.
    3. «Жа­ну­ар­лар дү­ни­е­сін қор­ғау, өсі­мін мо­лай­ту және пай­да­ла­ну ту­ра­лы» Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы­ның 2004 жы­л­ғы 9 шіл­де­де­гі № 593-II За­ңы.
    4. «Сы­бай­лас жем­қор­лық­қа қар­сы іс-қи­мыл ту­ра­лы» Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы­ның 2015 жы­л­ғы 18 қа­ра­ша­да­ғы № 410-V ҚРЗ За­ңы.
    5. «Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сын­да­ғы тіл ту­ра­лы» Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы­ның 1997 жы­л­ғы 11 шіл­де­де­гі № 151-I ҚРЗ За­ңы
    6. «Жа­ну­ар­лар­ды өсі­ру­ді, өт­кі­зу­ді жү­зе­ге асы­ра­тын өн­ді­ріс объ­ек­ті­ле­ріне қой­ы­ла­тын ве­те­ри­на­ри­я­лық (ве­те­ри­на­ри­я­лық-са­ни­та­ри­я­лық) та­лап­тар­ды бе­кі­ту ту­ра­лы» Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы Ауыл ша­ру­а­шы­лы­ғы ми­ни­стрі­нің м.а. 2015 жы­л­ғы 29 ма­мыр­да­ғы № 7-1/498 бұй­ры­ғы, ҚР Әді­лет­ми­нін­де 2015 жы­л­ғы 4 та­мы­зда № 11837 бо­лып тір­кел­ген.
    7. «Жа­ну­ар­лар­ды ка­ран­т­ин­деу қа­ғи­да­ла­рын бе­кі­ту ту­ра­лы» Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы Ауыл ша­ру­а­шы­лы­ғы ми­ни­стрі­нің 2014 жы­л­ғы 30 жел­тоқ­сан­да­ғы № 7-1 / 700 бұй­ры­ғы, ҚР Әді­лет­ми­нін­де 2025 жы­л­ғы 6 ақ­пан­да № 35708 бо­лып тір­кел­ген.
    8. «Жа­ну­ар­лар­ға қа­рау қа­ғи­да­ла­рын бе­кі­ту ту­ра­лы» Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы Ауыл ша­ру­а­шы­лы­ғы ми­ни­стрі­нің 2019 жы­л­ғы 17 мау­сым­да­ғы № 239 бұй­ры­ғы, ҚР Әді­лет­ми­нін­де 2019 жы­л­ғы 28 мау­сым­да №18917 бо­лып тір­кел­ген.
    СБШ шең­бе­рін­де бас­қа кә­сіп­тер­мен бай­ла­ныс:
    СБШ дең­гейі:
    Кә­сіп ата­уы:
    2
    Жа­ну­ар­лар­ды қа­ра­у­шы
    4
    Қой ша­ру­а­шы­лы­ғы ке­шен­де­рі­нің және ме­ха­ни­ка­лан­ды­ры­л­ған фер­ма­лар­дың бри­га­ди­рі

    4-тарау. Кәсіптік стандарттың техникалық деректері

    15. Мемлекеттік органның атауы: Қазакстан Республикасы Ауыл шаруашылығы министрлігі.

    Орындаушы: Б.К. Насырханова, +7 (771) 375 80 45, [email protected]

    16. Әзірлеуге қатысатын ұйымдар (кәсіпорындар): «Ұлттық аграрлық ғылыми-білім беру орталығы» коммерциялық емес акционерлік қоғамы; Қой-ешкі шаруашылығы ғылыми-зерттеу институты, «Қазақ мал шаруашылығы және жем-шөп шаруашылығы ғылыми-зерттеу институты».

    Жоба жетекшісі: Б.К. Насырханова E-mail: [email protected] Телефон нөмірі: +7 (771) 375 80 45

    Орындаушылар: Т.Е. Кенжебаев «Қазақ мал шаруашылығы және жемшөп өндіру ғылыми-зерттеу институты» ЖШС-ның Қой және ешкі шаруашылығы ғылыми-зерттеу институтының бөлім меңгерушісі. Телефон нөмірі: +7 (778) 828 77 88.

    Техникалық көмек көрсетуші: М.Б. Кенжеғұлова, телефон нөмері:

    +7 (775) 603 30 97, E-mail: [email protected]

    17. Кәсіптік біліктілік жөніндегі салалық кеңес:

    18. Кәсіптік біліктілік жөніндегі ұлттық орган: 27.08.2025 ж.

    19. Қазақстан Республикасының «Атамекен» Ұлттық кәсіпкерлер палатасы: -

    20. Нұсқа нөмірі және шығарылған жылы: 2Нұсқа, 2025 ж.

    21. Болжамды қайта қарау күні: 26.10.2029 г.

    2025 жылғы « »

    қазандағы №

    бұйрығына -қосымша

    «Құстарды өсіру» кәсіптік стандарты

    1-тарау. Жалпы ережелер

    1. Кәсіптік стандарттың қолдану аясы: «Құстарды өсіру» кәсіптік стандарты (бұдан әрі – кәсіптік стандарт) «Кәсіптік біліктілік туралы» Қазақстан Республикасы Заңының 5-бабына сәйкес әзірленді.

    Кәсіптік стандарт жұмыскерлердің кәсіптік қызметтің белгілі бір түрін жүзеге асыруы, оның ішінде белгілі бір еңбек функцияларын орындауы үшін қажетті біліктілік деңгейлерін айқындауға, сондай-ақ жоғары, жоғары оқу орнынан кейінгі, техникалық және кәсіптік білім беру ұйымдарының білім беру бағдарламаларын әзірлеуге арналған.

    Осы кәсіптік стандарт біліктілік деңгейі мен құзыреттілікке, еңбек мазмұнына, сапасы мен жағдайларына қойылатын талаптарды айқындайды, сондай-ақ құстарды өсіру саласындағы жұмыстарды атқаратын ұйымдарда кең ауқымды міндеттерді шешуге арналған.

    Кәсіптік стандарт мынадай пайдаланушылардың пайдалануы үшін қолданылады:

    1) жұмыскерлер – мал шаруашылығы саласындағы кәсіптік қызметке қойылатын талаптарды түсінуі, өзінің кәсіптік дамуы мен біліктілігін арттыруды жоспарлау, сондай-ақ бейіндік бағыт бойынша мансаптық ілгерілеуді болжау үшін;

    2) жұмыс берушілер – мал шаруашылығы саласындағы кәсіптік қызметтің мазмұнына қойылатын бірыңғай талаптарды әзірлеу, еңбек нарығының заманауи қажеттіліктеріне жауап беретін жұмыскерлердің біліктілігіне қойылатын талаптарды жаңарту, персоналды жалдау және аттестаттау кезінде өлшемшарттарды қалыптастыру, сондай-ақ кадрлардың біліктілігін арттыру, дамыту, ілгерілету және ротациялау бағдарламаларын жасау үшін;

    3) білім беру және оқу орындары – мал шаруашылығы саласындағы мамандарды даярлау, бейіндік бағыттардың басшылары мен мамандарын қайта даярлау мен олардың біліктілігін арттыру, мал шаруашылығы саласындағы оқытушылар мен сарапшыларды кәсіптік қайта даярлау және олардың біліктілігін арттыру жүйесін дамыту үшін білім беру бағдарламаларының мақсаттары мен мазмұнын айқындау үшін;

    4) сертификаттау және біліктілік беру жөніндегі қызметті жүзеге асыратын ұйымдар (органдар) – персоналды сертификаттау кезінде бағалау материалдарын әзірлеу және сәйкестік деңгейі бойынша жұмыскерлердің біліктілік өлшемшарттарын әзірлеу үшін;

    5) мемлекеттік органдар – кәсіптік стандартты еңбек нарығы өлшемшарттары, мониторингі және болжамы үшін.

    Осы кәсіптік стандарт негізінде ұйымдар өндірісті, еңбекті, басқаруды және олардың жауапкершілігін ұйымдастырудың ерекшеліктерін ескере отырып, кәсіптік білім деңгейін, еңбек функцияларының, білімдері мен дағдыларының тізбесін нақтылай отырып, жұмыскерлерге арналған корпоративтік кәсіптік стандарттарды ішкі қолдану үшін әзірлей алады.

    2. Осы кәсіптік стандартта мынадай терминдер мен анықтамалар қолданылады:

    1) құс шаруашылығы – ауыл шаруашылығы құсының әртүрлі түрлерін өсірумен айналысатын мал шаруашылығы саласы. Одан жұмыртқа, ет, қауырсын, мамық және оның өңделген өнімдерін алу мақсатында өсірілетін құс;

    2) жас құстарды өсіру – тәуліктік жастан бастап союға немесе жыныстық жетілуге дейін жас құстардың өсуіне қажетті зоотехникалық және ветеринарлық жағдайлар кешенін құру;

    3) құстарды торда ұстау – құстарды торлы батареяда ұстау;

    4) құстарды еденде ұстау – төсем материалын немесе торлы немесе тақтай едендерді пайдаланып құстарды ұстау;

    5) құстың балапанын шығару – шығарылған кондициялық балапан мөлшерінің инкубатордағы барлық салынған жұмыртқалардың санына қатынасымен анықталатын және пайызбен көрсетілетін жұмыртқаларды инкубациялау нәтижелерінің көрсеткіші;

    6) құсты ұстау – құсты өсіру және пайдалану кезеңінде құсты орналастыру тәсілі құстың тәуліктік төлін өндіру бойынша кәсіп;

    7) инкубациялық-құс шаруашылығы станциясы – құстың тәуліктік балапанын өндіретін мамандандырылған кәсіпорын;

    8) жұмыртқа инкубациясы-инкубатордағы жұмыртқадан балапандарды шығару;

    9) инкубатор – балапан басып шығаруға арналған жабдық;

    10) инкубациялық станция-құстың тәуліктік төлін алуға арналған технологиялық жабдығы бар арнайы жабдықталған ғимарат;

    11) инкубациялық жұмыртқа – балапандарды шығару мақсатында инкубаторға салуға жарамды ұрықтандырылған жұмыртқа;

    12) жұмыртқаны инкубациялау ұзақтығы – құстың жұмыртқасын инкубаторға салғаннан бастап кепкен балапанды іріктеуге дейінгі кезең;

    13) жұмыртқаны инкубациялау режимі – инкубаторда жасалатын орта жағдайлары;

    14) жұмыртқа салу схемасы-құс жұмыртқаларының партияларын белгілі бір тәртіппен инкубаторға орналастыру схемасы;

    15) информалды білім беру – білім беру ұйымдарынан және білім беру қызметтерін ұсынатын ұйымдардан тыс күнделікті қызмет барысында алынатын және оқыту нәтижелерін растайтын құжатты беру сүйемелденбейтін білім беру түрі;

    16) формалды емес білім беру – оқыту орны, мерзімдері мен нысаны ескерілмей, білім беру қызметтерін ұсынатын ұйымдар жоспарланған, ұйымдастырған және жүзеге асыратын және оқыту нәтижелерін растаушы құжат беріле отырып жүргізілетін білім беру түрі;

    17) кәсіптік кіші топ – еңбек функцияларының тұтас жиынтығымен қалыптастырылған және олардың құзыреттерін орындау үшін қажетті саланың кәсіптік тобының бір бөлігі;

    18) кәсіптік топ – ортақ интеграциялық негізі бар және оларды орындау үшін еңбек функциялары мен құзыреттерінің ұқсас жиынтығын болжайтын саланың кәсіптік кіші топтарының жиынтығы;

    19) біліктілік – жұмыскердің нақты еңбек функцияларын сапалы орындауға дайындық дәрежесі;

    20) біліктілік деңгейі – күрделілік, еңбек әрекеттерінің стандарттылығы, жауапкершілік және дербестік параметрлері бойынша сараланатын жұмыскердің даярлық деңгейіне және құзыретіне қойылатын талаптардың жиынтығы;

    21) еңбек функциясы – еңбек процесінің бір немесе бірнеше міндеттерін шешуге бағытталған өзара байланысты әрекеттер жиынтығы;

    22) кәсiптiк стандарт – кәсіптік қызметтің нақты саласында біліктілік деңгейіне, құзыреттеріне, мазмұнына, сапасына және еңбек жағдайларына қойылатын талаптарды айқындайтын стандарт;

    23) кәсіп – арнайы даярлық нәтижесінде алынған және білім туралы тиісті құжаттармен расталатын белгілі бір білімді, іскерлікті және практикалық дағдыларды талап ететін адамның еңбек қызметінің негізгі түрі;

    24) салалық біліктілік шеңбері – салада танылатын біліктілік деңгейлерінің құрылымдық сипаттамасы;

    25) ұлттық біліктілік шеңбері – салалық біліктілік шеңберлерін, кәсіптік стандарттарды әзірлеу үшін деңгейлердің, біліктіліктердің, жалпы кәсіптік құзыреттердің бірыңғай шкаласын айқындайды;

    26) машықтар – қызметті жүзеге асыру және міндеттерді шешу мақсатында білімді пайдалану және құзыреттілік таныту қабілеті (логикалық, интуитивтік, шығармашылық және практикалық ойлауды пайдалану);

    27) білім – оқу және жеке тәжірибесі арқылы ақпаратты меңгеру нәтижесі, оқу немесе жұмыс саласына қатысты фактілер, қағидаттар, теория мен практика жиынтығы, біліктіліктің міндетті түрде бағалануға тиіс компоненті;

    28) құзыреттер – белгілі бір біліктілік деңгейіндегі кәсіптік қызметінде міндеттерді орындауды қамтамасыз ететін субъекті қызметінің сапасы;

    29) тәжірибе – саналы қызмет, белгілі бір уақыт аралығында меңгерілген және тиімді пайдаланыла алатын білім және дағды.

    3. Осы кәсіптік стандартта мынадай қысқартулар қолданылады:

    1) ҚР – Қазақстан Республикасы;

    2) БТБА – Бірыңғай тарифтік-біліктілік анықтамасы;

    3) БА – Біліктілік анықтамасы;

    4) ББХСС – Білім берудің халықаралық стандартты сыныптауышы;

    5) КС – Кәсіптік стандарт;

    6) ҰБШ – Ұлттық біліктілік шеңбері;

    7) СБШ – Салалық біліктілік шеңбері;

    8) ҚӨ – Құстарды өсіру.

    2-тарау. Кәсіптік стандарттың паспорты

    4. Кәсіптік стандарттың атауы: Құстарды өсіру

    5. Кәсіптік стандарттың коды: A044

    6. ЭҚЖЖ сәйкес секциясын, бөлімін, тобын, сыныбын және кіші сыныбын көрсету:

    A Ауыл, орман және балық шаруашылығы

    01 Өсімдік және мал шаруашылығы, аңшылық және осы салаларда қызметтер ұсыну

    01.4 Мал шаруашылығы

    01.47 Ауыл шаруашылығы құстарын көбейту

    01.47.1 Ет алу үшін құсты, асыл тұқымды құстарды және балапандар өсіру

    A Ауыл, орман және балық шаруашылығы

    01 Өсімдік және мал шаруашылығы, аңшылық және осы салаларда қызметтер ұсыну

    01.4 Мал шаруашылығы

    01.47 Ауыл шаруашылығы құстарын көбейту

    01.47.2 Жұмыртқа өндіру

    A Ауыл, орман және балық шаруашылығы

    01 Өсімдік және мал шаруашылығы, аңшылық және осы салаларда қызметтер ұсыну

    01.4 Мал шаруашылығы

    01.47 Ауыл шаруашылығы құстарын көбейту

    01.47.3 Аралас, етті жұмыртқалы өндіріс

    A Ауыл, орман және балық шаруашылығы

    01 Өсімдік және мал шаруашылығы, аңшылық және осы салаларда қызметтер ұсыну

    01.4 Мал шаруашылығы

    01.47 Ауыл шаруашылығы құстарын көбейту

    01.47.4 Инкубаторлық-құс шаруашылығы станцияларының қызметі

    M Кәсіптік, ғылыми және техникалық қызмет

    75 Ветеринарлық қызмет

    75.0 Ветеринарлық қызмет

    75.00 Ветеринарлық қызмет

    75.00.0 Ветеринарлық қызмет

    7. Кәсіптік стандарттың қысқаша сипаттамасы: кәсіптік стандартта құстарды өсіруге қатысты негізгі кәсіптердің сипаттамасы, сондай-ақ құстарды өсіру бойынша жұмыстарды орындаумен айналысатын жұмысшылардың жұмыс сипаттамасы мен еңбек функциялары келтірілген. Құс шаруашылығының кәсіптік қызмет түрінің негізгі мақсаты: жұмыртқа мен ет өндіруге арналған әр түрлі құстарды, тұқымдарды және кросстарды өсіру мен ұстаудың технологиялық процесін орындау.

    8. Кәсіптер карточкаларының тізімі:

    1) Құс өсіруші - СБШ-ның 3 деңгейі;

    2) Ветеринариялық-санитариялық дәрігер - СБШ-ның 6 деңгейі;

    3) Зоотехник - СБШ-ның 5 деңгейі;

    4) Технолог- құс өсіруші - СБШ-ның 5 деңгейі;

    5) Мал дәрігері - СБШ-ның 6 деңгейі;

    6) Құс фабрикасындағы және механикаландырылған ферманың операторы - СБШ-ның 3 деңгейі.

    3-тарау. Кәсіптер карточкалары

    9. «Құс өсі­ру­ші» кә­сі­бі­нің кар­точ­ка­сы
    Топ ко­ды:
    6122-1
    Қыз­мет ата­уы­ның ко­ды:
    6122-1-001
    Кә­сіп ата­уы:
    Құс өсі­ру­ші
    СБШ бой­ын­ша бі­лік­ті­лік дең­гейі:
    3
    СБШ бой­ын­ша қо­сал­ғы бі­лік­ті­лік дең­гейі:
    БТ­БА, БА және бас­қа да үл­гі­лік бі­лік­ті­лік си­патта­ма­ла­ры бой­ын­ша бі­лік­ті­лік дең­гейі:
    «Жұ­мыстар мен жұ­мыс­шы кә­сіп­те­рі­нің бі­рың­ғай та­риф­тік-бі­лік­ті­лік анық­та­ма­лы­ғын (64-шы­ға­ры­лым) бе­кі­ту ту­ра­лы» Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы Ең­бек және ха­лық­ты әле­умет­тік қор­ғау ми­ни­стрі­нің 2025 жы­л­ғы 17 қаң­тар­да­ғы № 499 бұй­ры­ғы
    99. Құс өсі­ру­ші. 1-па­ра­граф. Құс өсі­ру­ші, 2--раз­ряд.
    «Жұ­мыстар мен жұ­мыс­шы кә­сіп­те­рі­нің бі­рың­ғай та­риф­тік-бі­лік­ті­лік анық­та­ма­лы­ғын (64-шы­ға­ры­лым) бе­кі­ту ту­ра­лы» Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы Ең­бек және ха­лық­ты әле­умет­тік қор­ғау ми­ни­стрі­нің 2025 жы­л­ғы 17 қаң­тар­да­ғы № 499 бұй­ры­ғы
    99. Құс өсі­ру­ші. 2-па­ра­граф. Құс өсі­ру­ші, 4-раз­ряд.
    «Жұ­мыстар мен жұ­мыс­шы кә­сіп­те­рі­нің бі­рың­ғай та­риф­тік-бі­лік­ті­лік анық­та­ма­лы­ғын (64-шы­ға­ры­лым) бе­кі­ту ту­ра­лы» Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы Ең­бек және ха­лық­ты әле­умет­тік қор­ғау ми­ни­стрі­нің 2025 жы­л­ғы 17 қаң­тар­да­ғы № 499 бұй­ры­ғы
    99. Құс өсі­ру­ші. 3-па­ра­граф. Құс өсі­ру­ші, 5-раз­ряд.
    Кә­сіп­тік бі­лім дең­гейі:
    Бі­лім дең­гейі:
    ТжКБ (жұ­мыс­шы кә­сіп­тер)
    Ма­ман­дық:
    Зоо­тех­ния
    Бі­лік­ті­лік:
    Жұ­мыс тә­жі­ри­бе­сіне қой­ы­ла­тын та­лап­тар:
    Жұ­мыс өті­ліне қой­ы­ла­тын та­лап­тар жоқ.
    Фор­мал­ды емес және ин­фор­мал­ды бі­лім­мен бай­ла­ныс:
    Нұс­қа­ма/ жұ­мыс ор­нын­да та­ғы­лым­да­ма­дан өту неме­се қы­сқа мер­зім­ді оқы­ту;
    Кә­сіп­тің бас­қа мүм­кін ата­у­ла­ры:
    6122-1-002 - Жұ­мырт­қа­лар­ды шы­ға­ру­мен ай­на­лы­са­тын құс өсі­ру­ші (фер­мер)
    6122-1-003 - Қыр­ғауыл өсі­ру­ші
    6122-9-002 - Құс өсі­ру­ші-вак­ци­на­тор
    Қыз­мет­тің негіз­гі мақ­са­ты:
    Құ­стар­ды өсі­ру және ұстау
    Ең­бек функ­ци­я­ла­ры­ның си­патта­ма­сы
    Ең­бек функ­ци­я­ла­ры­ның тіз­бе­сі:
    Мін­дет­ті ең­бек функ­ци­я­ла­ры:
    1. Құс өсі­ру
    2. Құ­стар­ды кү­тіп-ба­ғу
    Қо­сым­ша ең­бек функ­ци­я­ла­ры:
    1-ең­бек функ­ци­я­сы:
    Құс өсі­ру
    1-дағ­ды:
    Құс ба­сын азық­тан­ды­ру, құ­стың жағ­дай­ын ба­қы­лау
    Ма­шық­тар:
    2-раз­ряд­қа ар­нал­ған ма­шық­тар
    1. Құ­сты азық­тан­ды­ру және азық бе­ру тәр­ті­бін сақ­тау.
    2. Құ­стың жағ­дай­ын ба­қы­лау, әл­сіз және ау­ру да­рақ­тар­ды анық­тау.
    3. Құ­сты кү­тіп-бап­тау, түн­гі уа­қыт­та да қа­да­ға­лау, өліп қал­ған құ­сты жи­нау.
    4. Құс­ха­на­ның тем­пе­ра­ту­ра­лық және ауа ал­ма­су тәр­ті­бін сақ­тау.
    5. Жұ­мырт­қа­лар­ды қол­мен ірік­теу, өл­шеу, жуу, таң­ба­лау және қап­тау.
    6. Тор­лар­ды, жаб­дық­тар­ды және құ­рал-сай­ман­дар­ды та­за­лау және дез­ин­фек­ци­я­лау.
    4-раз­ряд­қа ар­нал­ған ма­шық­тар
    1. Ере­сек құ­стар мен ба­ла­пан­дар­ды еден­де ұстау ке­зін­де кү­тіп-бап­тау.
    2. Мик­ро­эле­мент­тер қо­сы­л­ған жем дай­ын­дау және та­ра­ту.
    3. Су бе­ру жүй­е­сін рет­теу, су­ат­тар мен аста­у­лар­ды, ұя­лар­ды та­за­лау, са­ңы­рау құс саң­ғы­сын шы­ға­ру.
    4. Құ­сты ірік­теу және жа­рам­сызда­рын шы­ға­ру.
    5. Жұ­мырт­қа­лар­ды жи­нау, ор­на­ла­сты­ру, қап­тау және өт­кі­зу.
    6. Ал­дын алу және ем­деу ша­ра­ла­ры­на қа­ты­су.
    7. Құс­ха­на­да­ғы ауа ал­ма­суын, тем­пе­ра­ту­ра мен ылғал­ды­лық­ты ба­қы­лау.
    8. Құ­рал-жаб­дық­тар­ды, оның ішін­де тор жүй­е­сін­де­гі та­бақ­тар­ды та­за­лау және кү­тіп ұстау.
    5-раз­ряд­қа ар­нал­ған ма­шық­тар 1. Тор­да ұста­ла­тын өнер­к­ә­сіп­тік құс то­бы­на кү­тім жа­сау.
    2. Асыл тұқым­ды ба­ла­пан­дар­ға, ата-ана­лық және се­лек­ци­я­лық-асыл тұқым­ға кү­тім жа­сау.
    3. Құ­сты азық­тан­ды­ру, су­а­ру және саң­ғы­сын та­за­лау.
    4. Құ­стың өнім­ді­лі­гін арт­ты­ру­ға ба­ғыт­тал­ған ша­ра­лар­ды қол­да­ну.
    5. Құ­сты қо­рек­тік затта­ры те­ңе­сті­рі­л­ген жем­мен азық­тан­ды­ру.
    Бі­лім­дер:
    2-раз­ряд­қа ар­нал­ған бі­лім­дер
    1. Құ­сты кү­тіп-бап­тау және ұстау қа­ғи­да­ла­ры.
    2. Құ­стар ау­руы­ның бел­гі­ле­рі.
    3. Құ­сты ұстау және өсі­ру­ге қой­ы­ла­тын негіз­гі зо­ове­те­ри­а­нар­лық және са­ни­тар­лық та­лап­тар.
    4. Жұ­мырт­қа­лар­ды ірік­теу, таң­ба­лау және қап­тау қа­ғи­да­ла­ры.
    5. Дез­ин­фек­ци­я­лау ері­т­ін­ді­ле­рі­нің құ­ра­мы мен қол­да­ны­луы.
    4-раз­ряд­қа ар­нал­ған бі­лім­дер
    1. Ауыл ша­ру­а­шы­лы­ғы құ­ста­ры­ның ана­то­ми­я­сы мен фи­зио­ло­ги­я­сы­ның негіз­де­рі.
    2. Құ­стар­дың өнім­ді­лі­гін арт­ты­ру әді­сте­рі.
    3. Тех­но­ло­ги­я­лық жаб­дық­тар­ды пай­да­ла­ну және кү­тіп-бап­тау қа­ғи­да­ла­ры.
    4. Құ­стар­ды азық­тан­ды­ру нор­ма­ла­ры мен тәр­ті­бі.
    5. Құ­стың ақуыз, ви­та­мин­дер мен ми­не­рал­ды заттар­ға қа­жет­ті­лі­гі.
    5-раз­ряд­қа ар­нал­ған бі­лім­дер
    1. Тор­лық ба­та­ре­я­лар­дың құ­ры­лы­сы және тор­да ұста­уда қол­да­ны­ла­тын жаб­дық­тар.
    2. Асыл тұқым­ды құ­сты өсі­ру және ұстау ерекше­лік­те­рі.
    3. Се­лек­ци­я­лық-асыл тұқым­ды жұ­мыстың негіз­гі әді­сте­рі.
    4. Құ­сты азық­тан­ды­ру нор­ма­ла­ры мен ре­жим­де­рі, ақуы­здар­ға, ви­та­мин­дер мен ми­не­рал­дар­ға қа­жет­ті­лі­гі.
    5. Құ­стар­дың өнім­ді­лі­гі мен ден­са­улық жағ­дай­ын ба­ға­лау әді­сте­рі.
    6. Тор­да ұстау ке­зін­де са­ни­та­рия, ги­ги­е­на және ве­те­ри­нар­лық-ал­дын алу ша­ра­ла­ры­ның қа­ғи­да­ла­ры.
    7. Құ­стың ана­то­ми­я­сы мен фи­зио­ло­ги­я­сы­ның негіз­де­рі.
    8. Құ­сты өсі­ру ке­зін­де жаб­дық­тар­ды пай­да­ла­ну және тех­ни­ка­лық қыз­мет көр­се­ту қа­ғи­да­ла­ры.
    Дағ­ды­ны та­ну мүм­кін­ді­гі:
    Та­лап етіл­мей­ді
    2-дағ­ды:
    Құс қо­рас­ын­да­ғы мик­ро­кли­мат­ты рет­теу
    Ма­шық­тар:
    2-раз­ряд­қа ар­нал­ған ма­шық­тар
    1. Құс­ха­на­ның бел­гі­лен­ген тем­пе­ра­ту­ра­сы мен жел­де­ті­лу­ін сақ­тау.
    2. Бөл­ме­де­гі ылғал­ды­лық пен жа­рық­тан­ды­ру­ды қа­да­ға­лау.
    3. Бөл­ме­ні та­за­лау және дез­ин­фек­ци­я­лау жұ­мыста­ры­на қа­ты­су.
    4. Мик­ро­кли­мат жағ­дайы өзгер­ген кез­де құ­стың жағ­дай­ын ба­қы­лау.
    5. Жел­де­ту және жы­лы­ту жаб­дық­та­рын қо­су/сөн­ді­ру бой­ын­ша қа­ра­пай­ым нұс­қа­у­лар­ды орын­дау.
    4-раз­ряд­қа ар­нал­ған ма­шық­тар
    1. Құс­ха­на­да­ғы тем­пе­ра­ту­ра­ны, ылғал­ды­лық­ты және ауа ал­ма­су­ды бел­гі­лен­ген нор­ма­лар­ға сәй­кес ба­қы­лау және рет­теу.
    2. Жел­де­ту және жы­лы­ту жаб­дық­та­рын бап­тау және тех­ни­ка­лық қыз­мет көр­се­ту.
    3. Мик­ро­кли­мат­та­ғы ауыт­қу­лар­ды анық­тау және се­беп­те­рін жою.
    4. Мик­ро­кли­мат па­ра­метр­ле­рін есеп­ке алып, құ­стың жа­сы мен фи­зио­ло­ги­я­лық жағ­дай­ы­на қа­рай ре­жим­дер­ді тү­зе­ту.
    5. Жаб­дық­тар мен үй-жай­лар­ды кү­тіп ұстау ке­зін­де са­ни­тар­лық нор­ма­лар­ды сақ­тау.
    5-раз­ряд­қа ар­нал­ған ма­шық­тар
    1. Тор­да кү­тіп-ба­ғу­да­ғы құс­ха­на­лар­да оң­тай­лы мик­ро­кли­мат­ты ұй­ым­да­сты­ру және ба­қы­лау. 2. Ав­то­мат­ты жел­де­ту, жы­лы­ту және ауа ылғал­дан­ды­ру жүй­е­ле­рін бап­тау.
    3. Мик­ро­кли­мат­тың асыл тұқым­ды құ­стың жағ­дай­ы­на, өнім­ді­лі­гіне және кө­бею функ­ци­я­ла­ры­на әсе­рін ба­ға­лау.
    4. Құ­стың фи­зио­ло­ги­я­лық жағ­дай­ы­на қа­рай мик­ро­кли­мат ре­жим­де­рін әзір­ле­у­ге және тү­зе­ту­ге қа­ты­су.
    5. Мик­ро­кли­мат па­ра­метр­ле­рін тал­дау, есеп­ке алу және мә­лі­мет­тер­ді ти­ім­ді­лік­ті арт­ты­ру үшін қол­да­ну.
    Бі­лім­дер:
    2-раз­ряд­қа ар­нал­ған бі­лім­дер
    1. Құ­сты ұста­уда­ғы мик­ро­кли­мат­қа қой­ы­ла­тын негіз­гі та­лап­тар.
    2. Құ­сты кү­тіп-ба­ғу және ұстау қа­ғи­да­ла­ры.
    3. Мик­ро­кли­мат бұ­зы­л­ған кез­де­гі қы­зып ке­ту, то­ңу және бас­қа да ре­ак­ци­я­лар­дың бел­гі­ле­рі.
    4. Ауа­ға, тем­пе­ра­ту­ра­ға, ылғал­ды­лық­қа қой­ы­ла­тын негіз­гі са­ни­тар­лық нор­ма­лар мен та­лап­тар.
    5. Мик­ро­кли­мат­ты сақ­та­у­ға ар­нал­ған қа­ра­пай­ым жаб­дық­тар­дың мақ­са­ты мен қол­да­ну қа­ғи­да­ла­ры.
    4-раз­ряд­қа ар­нал­ған бі­лім­дер
    1. Әр­түр­лі жас­та­ғы және өнім­ді­лік топ­та­рын­да­ғы құ­стар­ға ар­нал­ған мик­ро­кли­мат­тың оң­тай­лы па­ра­метр­ле­рі.
    2. Тем­пе­ра­ту­ра, ылғал­ды­лық, ауа ал­ма­су­дың құ­стың ден­са­улы­ғы мен өнім­ді­лі­гіне әсе­рі.
    3. Жел­де­ту және жы­лы­ту жаб­дық­та­ры­ның жұ­мыс іс­теу прин­ципте­рі.
    4. Мик­ро­кли­мат жүй­е­ле­рін пай­да­ла­ну және тех­ни­ка­лық қыз­мет көр­се­ту қа­ғи­да­ла­ры.
    5. Мик­ро­кли­мат­тық жағ­дай­лар­дың үй-жай­лар­дың са­ни­тар­лық-ги­ги­е­на­лық жағ­дай­ы­мен бай­ла­ны­сы.
    5-раз­ряд­қа ар­нал­ған бі­лім­дер
    1. Түр­лі са­нат­та­ғы құ­стар­ды тор­да ұстау ке­зін­де­гі мик­ро­кли­мат­тың нор­ма­тив­тік па­ра­метр­ле­рі.
    2. Асыл тұқым­ды, ана­лық және се­лек­ци­я­лық топ­тар­ға ар­нал­ған мик­ро­кли­мат­ты сақ­та­удың ерекше­лік­те­рі.
    3. Кли­мат­тық жаб­дық­тар­дың құ­ры­лы­сы, жұ­мыс прин­ципте­рі және тех­ни­ка­лық қыз­мет көр­се­туі.
    4. Мик­ро­кли­мат­тың құ­стың им­му­ни­те­тіне, өнім­ді­лі­гіне және сақ­та­луы­на әсе­рі.
    5. Құс­ха­на­лар­да­ғы мик­ро­кли­мат­тық жағ­дай­лар­ды ба­қы­лау, тір­кеу және тал­дау әді­сте­рі.
    Дағ­ды­ны та­ну мүм­кін­ді­гі:
    Та­лап етіл­мей­ді
    3-дағ­ды:
    Құ­стар­ды тор­лар­да неме­се жә­шік­тер­де ұстау және ор­на­ла­сты­ру; құс қо­ра­ла­рын құ­стар­ды аула­у­ға дай­ын­дау; те­ре­зе­лер­ді қа­раң­ғы­лау, құс қо­рас­ы­ның сек­ци­я­ла­рын­да экран­дар­ды ор­на­ту; құспен тор­лар­ды алып жү­ру және олар­ды кө­лік­ке ти­еу; аулан­ған құ­сты бас­қа цех­қа бе­ру неме­се оны со­ю­ға тап­сы­ру
    Ма­шық­тар:
    2-раз­ряд­қа ар­нал­ған ма­шық­тар
    1. Құс­ха­на­лар­ды аулау жұ­мысы­на дай­ын­дау: те­ре­зе­лер­ді қа­раң­ғы­лау, қал­қан­дар ор­на­ту.
    2. Құ­сты қол­мен, жа­ра­қат­сыз аулау.
    3. Құ­сты тығ­ы­здық нор­ма­сы­на сәй­кес жә­шік­тер­ге неме­се тор­лар­ға ор­на­ла­сты­ру.
    4. Құ­сы бар тор­лар­ды ти­еу ор­ны­на та­сы­мал­дау.
    5. Құ­сты кө­лік­ке ти­еу және бас­қа бө­лім­ге неме­се со­ю­ға өт­кізу­ге қа­ты­су.
    4-раз­ряд­қа ар­нал­ған ма­шық­тар
    1. Құс­ха­на­лар­ды аула­у­ға дай­ын­да­уды ұй­ым­да­сты­ру (қа­раң­ғы­лау, қал­қан­дар ор­на­ту, сек­ци­я­лар­ды бө­лу).
    2. Құ­сты жа­ра­қат­сыз, күй­зе­лі­сті азай­та оты­рып, та­лап­тар­ға сай аулау.
    3. Аулан­ған құ­стың жағ­дай­ын ал­дын ала ба­ға­лап, сұ­рып­тау.
    4. Құ­сты са­ни­тар­лық және зо­оги­ги­е­на­лық та­лап­тар­ды сақ­тай оты­рып, жә­шік­ке/тор­ға ор­на­ла­сты­ру.
    5. Құ­сты кө­лік­ке ти­еу және бас­қа цех­қа не со­ю­ға өт­кі­зу ба­ры­сын ба­қы­лау.
    5-раз­ряд­қа ар­нал­ған ма­шық­тар
    1. Құ­сты аулау және өн­ді­рі­стік ай­мақ­тар ара­сын­да кө­ші­ру про­це­сін жос­пар­лау және үй­ле­сті­ру.
    2. Құс­ха­на­ны са­ни­тар­лық және био­қа­уіп­сіз­дік та­лап­та­рын ес­ке­ре оты­рып дай­ын­да­уды ұй­ым­да­сты­ру.
    3. Құ­сты тор мен жә­шік­ке ор­на­ла­стыр­ған­да тығ­ы­здық нор­ма­ла­рын сақ­та­уын қа­да­ға­лау.
    4. Аулау мен та­сы­мал­дау ке­зін­де құ­стың күй­зе­лі­сін және жа­ра­қат алуын азай­ту.
    5. Аулау және ти­еу про­це­сіне қа­ты­са­тын қыз­мет­кер­лер­ге нұс­қа­ма өт­кі­зу және олар­дың жұ­мысын ба­қы­лау.
    Бі­лім­дер:
    2-раз­ряд­қа ар­нал­ған бі­лім­дер
    1. Құ­сты қа­уіп­сіз аулау және та­сы­мал­дау қа­ғи­да­ла­ры.
    2. Құ­сты жә­шік пен кон­тей­нер­ге ор­на­ла­сты­ру тығ­ы­зды­ғы­ның нор­ма­ла­ры.
    3. Аулау және та­сы­мал­дау ке­зін­де күй­зе­лі­сті азай­ту әді­сте­рі.
    4. Құс­ха­на­ны аула­у­ға са­ни­тар­лық дай­ын­дау қа­ғи­да­ла­ры.
    5. Құ­сты кө­лік­ке ор­на­ла­сты­ру және бе­кі­ту тә­сіл­де­рі.
    4-раз­ряд­қа ар­нал­ған бі­лім­дер
    1. Құ­сты аулау мен та­сы­мал­дау ке­зін­де­гі зоо­тех­ни­ка­лық және ве­те­ри­нар­лық-са­ни­тар­лық нор­ма­лар.
    2. Құ­сты ор­на­ла­сты­ру тығ­ы­зды­ғы мен та­сы­мал­дау жағ­дай­ла­ры­на қой­ы­ла­тын та­лап­тар.
    3. Аулау ке­зін­де шы­ғын­дар мен күй­зе­лі­сті азай­ту әді­сте­рі.
    4. Құс­қа қа­ты­сты жұ­мыс ба­ры­сын­да ең­бек қа­уіп­сіз­ді­гі мен тех­ни­ка қа­уіп­сіз­ді­гі қа­ғи­да­ла­ры.
    5. Құс­ха­на­лар мен жаб­дық­тар­ды аула­у­ға дай­ын­дау қа­ғи­да­ла­ры. 5-раз­ряд­қа ар­нал­ған бі­лім­дер
    1. Құ­сты аулау және та­сы­мал­дау ке­зін­де са­ни­тар­лық және ін­дет­ке қар­сы қа­уіп­сіз­дік та­лап­та­ры.
    2. Аулау ке­зін­де­гі әр­түр­лі тұқым­дар мен жас­та­ғы құ­стар­дың мі­нез-құлық ерекше­лік­те­рі.
    3. Био­ло­ги­я­лық ыр­ғақ­тар мен құ­стың жағ­дай­ын ес­ке­ре оты­рып, аула­уды ұй­ым­да­сты­ру әді­сте­рі.
    4. Құ­сты ти­еу және та­сы­мал­дау нор­ма­ла­ры (се­мір­ту, сою, қай­та отыр­ғы­зу мақ­са­ты­на бай­ла­ны­сты).
    5. Құ­сты аулау, сұ­рып­тау және өн­ді­рі­стік бө­лім­ше­лер ара­сын­да тап­сы­ру бой­ын­ша тех­но­ло­ги­я­лық нұс­қа­улық­тар.
    Дағ­ды­ны та­ну мүм­кін­ді­гі:
    Та­лап етіл­мей­ді
    2-ең­бек функ­ци­я­сы:
    Құ­стар­ды ұстау
    1-дағ­ды:
    Құс пен үй-жай­ға кү­тім жа­сау
    Ма­шық­тар:
    2-раз­ряд­қа ар­нал­ған ма­шық­тар
    1. Құ­сты күн­де­лік­ті кү­тіп-бап­тау: азық­тан­ды­ру, су­а­ру, ден­са­улы­ғын ба­қы­лау.
    2. Құс тұ­ра­тын бөл­ме­лер­де та­за­лық пен тәр­тіп­ті сақ­тау.
    3. Көң­ді уақ­ты­лы та­за­лау және тө­се­ніш­ті ауы­сты­ру.
    4. Құс­ха­на­лар­да­ғы тем­пе­ра­ту­ра­лық ре­жим мен жел­де­ту­ді қа­да­ға­лау.
    5. Ау­ру құ­стар­ды анық­та­у­ға және оқ­ша­у­ла­у­ға кө­мек көр­се­ту.
    4-раз­ряд­қа ар­нал­ған ма­шық­тар 1. Жы­ны­стық же­ті­л­ген құ­стар мен жас төл­дер­ді еден­де ба­ғып-кү­ту жұ­мыста­рын ұй­ым­да­сты­ру.
    2. Құс тұ­ра­тын бөл­ме­лер­де­гі мик­ро­кли­мат­ты (тем­пе­ра­ту­ра, ылғал­ды­лық, ауа ай­на­лы­мы) рет­теу.
    3. Құс­ха­на­лар­дың са­ни­тар­лық жағ­дай­ын ба­қы­лау, та­за­лау және дез­ин­фек­ци­я­лау жұ­мыста­рын жүр­гі­зу.
    4. Су­ат, астау, тор си­яқ­ты жаб­дық­тар­ды кү­тіп ұстау және ақа­у­ла­рын жою.
    5. Құ­стың жағ­дайы мен кү­тім жағ­дай­ы­ның на­шар­лау се­беп­те­рін анық­тап, жою.
    5-раз­ряд­қа ар­нал­ған ма­шық­тар
    1. Тор­да ұстай­тын өн­ді­рі­стік құс то­бы­на, пле­мя жас төл мен ата-ана та­бы­ны­на кү­тім жа­са­уды ұй­ым­да­сты­рып, ба­қы­лау.
    2. Ар­найы жаб­дық­тар кө­ме­гі­мен құс­ха­на­лар­да мик­ро­кли­мат­тың оң­тай­лы па­ра­метр­ле­рін сақ­тау.
    3. Бөл­ме­лер мен жаб­дық­тар­дың са­ни­тар­лық жағ­дай­ын қол­дау бой­ын­ша про­фи­лак­ти­ка­лық ша­ра­лар­ды өт­кі­зу.
    4. Құс­қа кү­тім жа­сау мен бөл­ме­лер­ді ұста­у­ға жа­у­ап­ты пер­со­нал­дың жұ­мысын үй­ле­сті­ру.
    5. Кү­тім жағ­дай­ла­ры­ның құ­стың ден­са­улы­ғы мен өнім­ді­лі­гіне әсе­рін тал­дау және оны жақ­сар­ту ша­ра­ла­рын қа­был­дау.
    Бі­лім­дер:
    2-раз­ряд­қа ар­нал­ған бі­лім­дер
    1. Ауыл ша­ру­а­шы­лық құ­ста­рын кү­тіп-ба­ғу­ға қой­ы­ла­тын негіз­гі та­лап­тар.
    2. Сау және ау­ру құ­стар­дың бел­гі­ле­рі.
    3. Жаб­дық­тар мен бөл­ме­лер­ді са­ни­тар­лық та­за­лау және дез­ин­фек­ци­я­лау қа­ғи­да­ла­ры.
    4. Мик­ро­кли­мат­тың құс жағ­дай­ы­на әсе­рі.
    5. Құ­стар­мен және кү­тім құ­рал­да­ры­мен қа­уіп­сіз жұ­мыс іс­теу тә­сіл­де­рі.
    4-раз­ряд­қа ар­нал­ған бі­лім­дер 1. Құ­стың ана­то­ми­я­сы мен фи­зио­ло­ги­я­сы­ның негіз­де­рі, еден­де және тор­да ұста­удың ерекше­лік­те­рі.
    2. Құс­ха­на­лар­да мик­ро­кли­мат­ты оң­тай­лы жағ­дай­да сақ­тау және рет­теу әді­сте­рі.
    3. Тех­но­ло­ги­я­лық жаб­дық­тар­ды пай­да­ла­ну және кү­ту қа­ғи­да­ла­ры.
    4. Құ­стар­ды ұста­у­ға ар­нал­ған са­ни­тар­лық-ги­ги­е­на­лық нор­ма­лар.
    5. Кү­тім жағ­дай­ла­ры мен мик­ро­кли­мат­тың құс ден­са­улы­ғы мен өнім­ді­лі­гіне әсе­рі.
    5-раз­ряд­қа ар­нал­ған бі­лім­дер
    1. Тор­лық ба­та­ре­я­лар мен мик­ро­кли­мат­ты рет­тей­тін жаб­дық­тар­дың құ­ры­лы­мы және жұ­мыс іс­теу прин­ципте­рі.
    2. Асыл тұқым­ды және се­лек­ци­я­лық-асыл­дан­ды­ру ба­ғы­тын­да­ғы құ­стар­ды ұстау ерекше­лік­те­рі.
    3. Құс өсі­ру ғи­ма­рат­та­рын­да мик­ро­кли­мат­ты сақ­тау бой­ын­ша за­ма­на­уи әді­стер мен нор­ма­лар.
    4. Құс ша­ру­а­шы­лы­ғын­да­ғы өн­ді­рі­стік про­це­стер­ді бас­қа­ру негіз­де­рі.
    5. Құ­сты ұста­уда­ғы са­ни­тар­лық-ги­ги­е­на­лық та­лап­тар мен қа­уіп­сіз­дік нор­ма­ла­ры.
    Дағ­ды­ны та­ну мүм­кін­ді­гі:
    Та­лап етіл­мей­ді
    2-дағ­ды:
    Бөл­ме мен жаб­дық­тар­дың кү­ті­мі
    Ма­шық­тар:
    2-раз­ряд­қа ар­нал­ған ма­шық­тар
    1. Құс­ха­на­лар мен жұ­мыс орын­да­рын та­за­лау және за­лал­сыздан­ды­ру жұ­мыста­рын жүр­гі­зу.
    2. Ұя­шық жаб­дық­та­рын, су­ат­тар­ды, аста­у­лар­ды және құ­рал-сай­ман­дар­ды қол­мен жуу және та­за­лау.
    3. Жұ­мыс кү­ні бойы құс­ха­на­да­ғы та­за­лық пен тәр­тіп­ті сақ­тау.
    4. Жаб­дық­тар­мен және үй-жай­лар­мен жұ­мыс іс­теу ке­зін­де са­ни­тар­лық және қа­уіп­сіз­дік қа­ғи­да­ла­рын сақ­тау.
    5. Қа­ра­пай­ым құ­рал-жаб­дық­тар­дың жа­рам­ды­лы­ғын ба­қы­лау және ақа­у­лар ту­ра­лы ха­бар­лау.
    4-раз­ряд­қа ар­нал­ған ма­шық­тар
    1. Қол­мен және ме­ха­ни­ка­лан­ды­ры­л­ған әді­стер­мен құс­ха­на­лар­ды ке­шен­ді та­за­лау және за­лал­сыздан­ды­ру ұй­ым­да­сты­ру және жүр­гі­зу.
    2. Ұя­шық жаб­дық­та­рын, су­ат­тар­ды, аста­у­лар­ды және құ­рал-сай­ман­дар­ды тех­но­ло­ги­я­лық нор­ма­лар­ға сай жуу және дез­ин­фек­ци­я­лау.
    3. Құс­ха­на­да­ғы тех­но­ло­ги­я­лық жаб­дық­тар­дың жұ­мысқа жа­рам­ды­лы­ғын ба­қы­лау және қам­та­ма­сыз ету.
    4. Жаб­дық­тар­ға про­фи­лак­ти­ка­лық жөн­деу және тех­ни­ка­лық қыз­мет көр­се­ту жұ­мыста­рын жүр­гі­зу.
    5. Үй-жай­лар мен жаб­дық­тар­ды кү­тіп-ұста­уда са­ни­тар­лық және ве­те­ри­на­ри­я­лық та­лап­тар­ды сақ­тау.
    5-раз­ряд­қа ар­нал­ған ма­шық­тар
    1. Өн­ді­рі­стік био­қа­уіп­сіз­дік­ті ес­ке­ре оты­рып, са­ни­тар­лық-ги­ги­е­на­лық ша­ра­лар­ды ұй­ым­да­сты­ру.
    2. Үй-жай­лар­дың және жаб­дық­тар­дың тех­ни­ка­лық жай-күй­ін ба­қы­лау, ақа­у­лар­ды анық­тау.
    3. Жаб­дық­тар­ды за­лал­сыздан­ды­ру мен тех­ни­ка­лық қыз­мет көр­се­ту­дің кесте­ле­рін жа­сау.
    4. Үй-жай­лар мен тех­ни­ка­лар­ды пай­да­ла­ну­да ве­те­ри­нар­лық және са­ни­тар­лық нор­ма­лар­дың сақ­та­луын қам­та­ма­сыз ету.
    5. Жаб­дық­тар­ды та­за­лау, дез­ин­фек­ци­я­лау және ав­то­мат­тан­ды­ры­л­ған қыз­мет көр­се­ту­дің за­ма­на­уи тех­но­ло­ги­я­ла­рын ен­гі­зу.
    Бі­лім­дер:
    2-раз­ряд­қа ар­нал­ған бі­лім­дер 1. Құс ша­ру­а­шы­лы­ғын­да са­ни­та­рия және ги­ги­е­на бой­ын­ша негіз­гі та­лап­тар.
    2. Құс ша­ру­а­шы­лы­ғы ғи­ма­рат­та­рын та­за­лау және дез­ин­фек­ци­я­лау қа­ғи­да­ла­ры.
    3. Ұя­шық­тық және қыз­мет көр­се­те­тін жаб­дық­тар­дың та­ғай­ын­да­луы және дұ­рыс қол­да­ны­луы.
    4. Та­за­лау жұ­мыста­рын орын­дау ке­зін­де ең­бек­ті қор­ғау және қа­уіп­сіз­дік тех­ни­ка­сы­ның негіз­гі та­лап­та­ры.
    5. За­лал­сыздан­ды­ру ері­т­ін­ді­лер­дің құ­ра­мы және дай­ын­да­луы.
    4-раз­ряд­қа ар­нал­ған бі­лім­дер
    1. Құс ша­ру­а­шы­лы­ғы ғи­ма­рат­та­рын ұстау бой­ын­ша са­ни­тар­лық-ги­ги­е­на­лық нор­ма­лар мен та­лап­тар.
    2. Өн­ді­рі­стік құс ша­ру­а­шы­лы­ғын­да қол­да­ны­ла­тын та­за­лау және дез­ин­фек­ция тех­но­ло­ги­я­ла­ры.
    3. Тех­но­ло­ги­я­лық жаб­дық­тар мен құ­рал-жаб­дық­тар­дың құ­ры­лы­мы және пай­да­ла­ну қа­ғи­да­ла­ры.
    4. Жаб­дық­тар­мен және хи­ми­я­лық заттар­мен жұ­мыс іс­теу ке­зін­де ең­бек­ті қор­ғау және қа­уіп­сіз­дік тех­ни­ка­сы­ның та­лап­та­ры. 5. Ғи­ма­рат­та­ғы мик­ро­кли­мат пен та­за­лық­тың құ­стың ден­са­улы­ғы мен өнім­ді­лі­гіне әсе­рі.
    5-раз­ряд­қа ар­нал­ған бі­лім­дер
    1. Құс ұста­удың әр­түр­лі тех­но­ло­ги­я­ла­ры ке­зін­де ғи­ма­рат­тар­дың са­ни­тар­лық жағ­дай­ы­на қой­ы­ла­тын та­лап­тар.
    2. Ауа та­зарт­қыш, жы­лы­ту, су­а­ру және та­мақ­тан­ды­ру­дың ав­то­мат­ты жүй­е­ле­рі­нің жұ­мыс прин­ципте­рі.
    3. Жаб­дық­та­ғы ақа­у­лар­ды анық­тау және жою әді­сте­рі.
    4. Са­ни­тар­лық та­лап­тар мен ең­бек­ті қор­ғау са­ла­сын­да­ғы нор­ма­тив­тік-құқық­тық ба­за.
    5. Құс ша­ру­а­шы­лы­ғын­да қол­да­ны­ла­тын за­ма­на­уи за­лал­сыздан­ды­ру құ­рал­да­ры мен әді­стер, олар­дың ерекше­лік­те­рі.
    Дағ­ды­ны та­ну мүм­кін­ді­гі:
    Та­лап етіл­мей­ді
    Же­ке құ­зы­рет­тер­ге қой­ы­ла­тын та­лап­тар:
    Жа­у­ап­кер­ші­лік
    Ұқып­ты­лық
    Күй­зе­ліс­ке тұ­рақ­ты­лық
    Шы­дам­ды­лық
    Ко­ман­да­да жұ­мыс іс­тей бі­лу
    Мей­і­рім­ді­лік
    Па­ра­сат­ты­лық
    Тех­ни­ка­лық ре­гла­мент­тер мен ұлт­тық стан­дарт­тар­дың ті­зі­мі:
    1. Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы­ның Ең­бек ко­дек­сі 2015 жы­л­ғы 23 қа­ра­ша­да­ғы № 414-V ҚРЗ.
    2. «Ве­те­ри­на­рия ту­ра­лы» Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы­ның 2002 жы­л­ғы 10 шіл­де­де­гі № 339-II За­ңы.
    3. «Жа­ну­ар­лар дү­ни­е­сін қор­ғау, өсі­мін мо­лай­ту және пай­да­ла­ну ту­ра­лы» Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы­ның 2004 жы­л­ғы 9 шіл­де­де­гі № 593-II За­ңы.
    4. «Сы­бай­лас жем­қор­лық­қа қар­сы іс-қи­мыл ту­ра­лы» 2015 жы­л­ғы 18 қа­ра­ша­да­ғы № 410-V ҚРЗ Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы­ның За­ңы.
    5. «Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сын­да­ғы тіл ту­ра­лы» 1997 жы­л­ғы 11 шіл­де­де­гі № 151-I ҚРЗ Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы­ның За­ңы
    6. «Жа­ну­ар­лар­ды өсі­ру­ді, өт­кі­зу­ді жү­зе­ге асы­ра­тын өн­ді­ріс объ­ек­ті­ле­ріне қой­ы­ла­тын ве­те­ри­на­ри­я­лық (ве­те­ри­на­ри­я­лық-са­ни­та­ри­я­лық) та­лап­тар­ды бе­кі­ту ту­ра­лы» Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы Ауыл ша­ру­а­шы­лы­ғы ми­ни­стрі­нің м.а. 2015 жы­л­ғы 29 ма­мыр­да­ғы № 7-1/498 бұй­ры­ғы. ҚР ӘМ 2015 жы­л­ғы 4 та­мы­зда № 11837 бо­лып тір­кел­ді.
    7. «Жа­ну­ар­лар­ды ка­ран­т­ин­деу қа­ғи­да­ла­рын бе­кі­ту ту­ра­лы» Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы Ауыл ша­ру­а­шы­лы­ғы ми­ни­стрі­нің 2014 жы­л­ғы 30 жел­тоқ­сан­да­ғы № 7-1 / 700 бұй­ры­ғы, ҚР ӘМ 2025 жы­л­ғы 6 ақ­пан­да № 35708 бо­лып тір­кел­ді.
    8. «Жа­ну­ар­лар­мен жұ­мыс іс­теу қа­ғи­да­ла­рын бе­кі­ту ту­ра­лы» Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы Ауыл ша­ру­а­шы­лы­ғы ми­ни­стрі­нің 2019 жы­л­ғы 17 мау­сым­да­ғы № 239 бұй­ры­ғы. ҚР ӘМ 2019 жы­л­ғы 28 мау­сым­да №18917 бо­лып тір­кел­ді.
    СБШ шең­бе­рін­де бас­қа кә­сіп­тер­мен бай­ла­ныс:
    СБШ дең­гейі:
    Кә­сіп ата­уы:
    5
    Зоо­тех­ник
    10. «Ве­те­ри­на­ри­я­лық-са­ни­та­ри­я­лық дә­рі­гер» кә­сі­бі­нің кар­точ­ка­сы
    Топ ко­ды:
    2250-0
    Қыз­мет ата­уы­ның ко­ды:
    2250-0-002
    Кә­сіп ата­уы:
    Ве­те­ри­на­ри­я­лық-са­ни­та­ри­я­лық дә­рі­гер
    СБШ бой­ын­ша бі­лік­ті­лік дең­гейі:
    6
    СБШ бой­ын­ша қо­сал­ғы бі­лік­ті­лік дең­гейі:
    БТ­БА, БА және бас­қа да үл­гі­лік бі­лік­ті­лік си­патта­ма­ла­ры бой­ын­ша бі­лік­ті­лік дең­гейі:
    Ауыл ша­ру­а­шы­лы­ғы ұй­ым­да­ры­ның бас­шы­ла­ры мен ма­ман­да­ры ла­у­а­зым­да­ры­ның үл­гі­лік бі­лік­ті­лік си­патта­ма­ла­ры. ҚР АШМ 21.08.2019 жы­л­ғы № 307 бұй­ры­ғы­мен бе­кі­ті­л­ген. ҚР ұлт­тық жік­те­уі­ші 01. 2017 ж.11 бе­кі­тіл­ді. 05. 2017 ж. №130-од.
    Ве­те­ри­на­рия
    Кә­сіп­тік бі­лім дең­гейі:
    Бі­лім дең­гейі:
    жо­ға­ры бі­лім (ба­ка­лаври­ат, ма­ман дә­ре­же­сі, ор­ди­на­ту­ра)
    Ма­ман­дық:
    Ве­те­ри­на­рия
    Бі­лік­ті­лік:
    -
    Жұ­мыс тә­жі­ри­бе­сіне қой­ы­ла­тын та­лап­тар:
    Ти­іс­ті са­ла­да ке­мін­де 3 жыл
    Фор­мал­ды емес және ин­фор­мал­ды бі­лім­мен бай­ла­ныс:
    Нұс­қа­ма/ жұ­мыс ор­нын­да та­ғы­лым­да­ма­дан өту неме­се қы­сқа мер­зім­ді оқы­ту;
    Кә­сіп­тің бас­қа мүм­кін ата­у­ла­ры:
    2250-0-003 - Ве­те­ри­на­ри­я­лық дә­рі­гер
    1342-2-004 - Ве­те­ри­на­ри­я­лық зерт­ха­на мең­ге­ру­ші­сі
    2250-0-005 - Ве­те­ри­на­ри­я­лық дә­рі­гер (эпи­де­мио­лог)
    Қыз­мет­тің негіз­гі мақ­са­ты:
    Құс ау­ру­ла­ры­ның ал­дын алу, дез­ин­фек­ция, дезин­сек­ция және де­ра­ти­за­ция. Өнім­нің са­па­сы мен қа­уіп­сіз­ді­гіне ве­те­ри­нар­лық-са­ни­тар­лық ба­қы­лау.
    Ең­бек функ­ци­я­ла­ры­ның си­патта­ма­сы
    Ең­бек функ­ци­я­ла­ры­ның тіз­бе­сі:
    Мін­дет­ті ең­бек функ­ци­я­ла­ры:
    1. Құс еті мен сой­ы­л­ған өнім­дер­ге ве­те­ри­нар­лық-са­ни­та­ри­я­лық са­рап­та­ма жүр­гі­зу.
    2. Жұ­мырт­қа мен ин­ку­ба­ци­я­лық өнім­дер­ге ве­те­ри­на­ри­я­лық-са­ни­та­ри­я­лық са­рап­та­ма жүр­гі­зу.
    3. Құс ша­ру­а­шы­лы­ғы объ­ек­ті­ле­рі­нің ве­те­ри­на­ри­я­лық-са­ни­та­ри­я­лық са­ла­мат­ты­лы­ғын қам­та­ма­сыз ету.
    Қо­сым­ша ең­бек функ­ци­я­ла­ры:
    1-ең­бек функ­ци­я­сы:
    Құс еті мен сой­ы­л­ған өнім­дер­ге ве­те­ри­нар­лық-са­ни­тар­лық са­рап­та­ма жүр­гі­зу.
    1-дағ­ды:
    Жап­пай ем­деу жүр­гі­зу -про­фи­лак­ти­ка­лық ем­деу
    Ма­шық­тар:
    1. Құ­сты со­ю­ға рұқ­сат бе­ру үшін ал­дын ала тек­се­ру нәти­же­ле­рі негі­зін­де жа­рам­ды­лы­ғын анық­тау.
    2. Құ­сты сой­ған­нан кей­ін ве­те­ри­нар­лық-са­ни­тар­лық са­рап­та­ма әді­сте­рін қол­да­на оты­рып тек­се­ру жүр­гі­зу.
    3. Құс еті­нің бөл­шек­тел­ген бө­лік­те­рін қа­рап, та­ғам­ға жа­рам­ды­лы­ғын анық­тау.
    4. Жал­ған­дық­қа кү­дік туын­да­ған жағ­дай­да құс еті­нің түр­лік ти­е­сі­лі­гін анық­тау.
    5. Құс еті мен сой­ы­л­ған өнім­дер­ді зерт­те­у­ге ар­нал­ған зерт­ха­на­лық жаб­дық­тар­ды қол­да­ну.
    6. Құс еті мен сой­ы­л­ған өнім­дер­ге ве­те­ри­нар­лық-са­ни­тар­лық та­лап­тар­ға сәй­кес ве­те­ри­на­ри­я­лық құ­жат­тар рә­сім­деу.
    Бі­лім­дер:
    1. ҚР заң­на­ма­сы­на сәй­кес құс еті мен сой­ы­л­ған өнім­дер­ге қой­ы­ла­тын ве­те­ри­нар­лық-са­ни­тар­лық және та­ғам­дық та­лап­тар.
    2. Құ­сты, ет­ті және ішек-қа­ры­нын сой­ған­ға дей­ін­гі және кей­ін­гі тек­се­ру тәр­ті­бі.
    3. Құс еті­нің бал­ғынды­ғын анық­тау әді­сте­рі.
    4. Құс етін сәй­кестен­ді­ру және оның түр­лік ти­е­сі­лі­гін анық­тау әді­сте­рі.
    5. Құс сой­ы­л­ған өнім­дер­ді ток­си­ка­лық заттар мен ла­ста­у­шы эле­мент­тер­ге зерт­ха­на­лық тек­се­ру жүр­гі­зу қа­ғи­да­ла­ры.
    6. Азық­қа жа­рам­сыз деп та­ны­л­ған құс етін за­рар­сыздан­ды­ру, кә­де­ге жа­ра­ту және жою тәр­ті­бі.
    Дағ­ды­ны та­ну мүм­кін­ді­гі:
    Та­лап етіл­мей­ді
    2-дағ­ды:
    Ин­ку­ба­ци­я­лық жұ­мырт­қа­лар мен өнім­дер­ге ве­те­ри­на­ри­я­лық-са­ни­та­ри­я­лық са­рап­та­ма жүр­гі­зу.
    Ма­шық­тар:
    1. Ин­ку­ба­тор­ға са­лы­нар ал­дын­да жұ­мырт­қа­лар­ға ве­те­ри­нар­лық-са­ни­тар­лық тек­се­ру жүр­гі­зу.
    2. Жұ­мырт­қа қа­бығ­ы­ның бү­лі­нуі, ла­ста­нуы неме­се за­қым­да­ну бел­гі­ле­рін анық­тау.
    3. Зерт­ха­на­лық тал­дау үшін сы­на­ма­лар алу.
    4. Жұ­мырт­қа­лар­дың ин­ку­ба­ци­я­ға неме­се та­ғам­дық мақ­сат­та пай­да­ла­ну­ға жа­рам­ды­лы­ғын анық­тау.
    5. Ве­те­ри­нар­лық-са­ни­тар­лық са­рап­та­ма нәти­же­ле­рі бой­ын­ша құ­жат­тар­ды ре­сім­деу.
    6. Жұ­мырт­қа­лар­ды са­рап­та­ма­ға дей­ін және кей­ін сақ­тау шар­тта­рын ба­қы­лау.
    Бі­лім­дер:
    1. Құс ша­ру­а­шы­лы­ғын­да қол­да­ны­ла­тын жұ­мырт­қа­лар­дың са­па­сы­на қой­ы­ла­тын нор­ма­тив­тік та­лап­тар.
    2. Жұ­мырт­қа са­па­сын ви­зу­ал­ды және зерт­ха­на­лық әді­стер­мен ба­ға­лау тә­сіл­де­рі.
    3. Жа­рам­сыз жұ­мырт­қа­лар­ды за­лал­сыздан­ды­ру және жою қа­ғи­да­ла­ры.
    4. Ве­те­ри­на­ри­я­лық құ­жат­тар­ды ре­сім­деу тәр­ті­бі.
    5. Жұ­мырт­қа­лар­ды сақ­та­у­ға ар­нал­ған жаб­дық­тар­дың са­ни­та­ри­я­лық жағ­дай­ы­на қой­ы­ла­тын та­лап­тар.
    6. Ин­ку­ба­ция үде­рі­сін­де­гі ги­ги­е­на және ве­те­ри­на­рия негіз­де­рі.
    Дағ­ды­ны та­ну мүм­кін­ді­гі:
    Та­лап етіл­мей­ді
    2-ең­бек функ­ци­я­сы:
    Жұ­мырт­қа мен ин­ку­ба­ци­я­лық өнім­дер­ге ве­те­ри­нар­лық-са­ни­тар­лық са­рап­та­ма жүр­гі­зу.
    1-дағ­ды:
    Құс ша­руа­сын­да ве­те­ри­на­ри­я­лық-са­ни­та­ри­я­лық іс-ша­ра­лар­ды ұй­ым­да­сты­ру және өт­кі­зу.
    Ма­шық­тар:
    1. Құс фаб­ри­ка­ла­ры мен ин­ку­ба­тор­лар­да ве­те­ри­на­ри­я­лық-са­ни­та­ри­я­лық іс-ша­ра­лар­ды әзір­леп, іс­ке асы­ру.
    2. Құ­стар ұста­ла­тын орын­дар­да зо­оги­ги­е­на­лық та­лап­тар­дың сақ­та­луын ба­қы­лау.
    3. Құс қо­ра­ла­ры­ның эпи­зоо­ти­я­лық жағ­дайы мен са­ни­тар­лық жай-күй­іне мо­ни­то­ринг жүр­гі­зу.
    4. Про­фи­лак­ти­ка­лық дез­ин­фек­ция, де­ра­ти­за­ция және дезин­сек­ция ша­ра­ла­рын өт­кі­зу.
    5. Ве­те­ри­на­ри­я­лық құ­жат­та­ма мен есеп жүр­гі­зу. 6. Са­ни­тар­лық өт­кі­зу пункт­те­рін, ар­найы ре­жим­дер мен био­ло­ги­я­лық қа­уіп­сіз­дік ай­мақ­та­рын ұй­ым­да­сты­ру.
    Бі­лім­дер:
    1. Құс өсі­ру және ұста­у­ға қа­ты­сты ве­те­ри­на­ри­я­лық нор­ма­лар мен ере­же­лер.
    2. Құс ша­ру­а­шы­лы­ғы ғи­ма­рат­та­ры мен жаб­дық­та­ры­на қой­ы­ла­тын са­ни­тар­лық-эпи­де­мио­ло­ги­я­лық та­лап­тар.
    3. Ал­дын алу және ошақ­ты дез­ин­фек­ция әді­сте­рі. 4. Ве­те­ри­на­ри­я­лық есеп пен құ­жат­та­ма­ны жүр­гі­зу тәр­ті­бі.
    5. Құс ша­ру­а­шы­лы­ғын­да­ғы эпи­зоото­ло­гия мен эпи­де­мио­ло­гия негіз­де­рі.
    6. Құс өсі­ру және ұстау ке­зін­де био­ло­ги­я­лық қа­уіп­сіз­дік та­лап­та­ры.
    Дағ­ды­ны та­ну мүм­кін­ді­гі:
    Та­лап етіл­мей­ді
    2-дағ­ды:
    Құс ша­руа­сын­да ве­те­ри­на­ри­я­лық-са­ни­та­ри­я­лық іс-ша­ра­лар­ды ұй­ым­да­сты­ру және өт­кі­зу.
    Ма­шық­тар:
    1. Ин­ку­ба­ци­я­лық жұ­мырт­қа, күн­дік құс және ере­сек құ­сты та­сы­мал­да­у­ға кө­лік құ­рал­да­рын дай­ын­дау.
    2. Құс пен құс өнім­де­рін та­сы­мал­дау ке­зін­де ве­те­ри­на­ри­я­лық-са­ни­та­ри­я­лық ба­қы­ла­уды жү­зе­ге асы­ру.
    3. Та­сы­мал­дау шар­тта­рын ба­қы­лау: тығ­ы­зды­ғы, жел­де­ту, ұзақ та­сы­мал­дау ке­зін­де та­мақ­тан­ды­ру мен су бе­ру.
    4. Та­сы­мал­дау ба­ры­сын­да құ­стың ау­ру бел­гі­ле­рі анық­тал­ған кез­де ве­те­ри­на­ри­я­лық-са­ни­та­ри­я­лық ша­ра­лар­ды жүр­гі­зу.
    5. Құс пен жұ­мырт­қа та­сы­ма­лы­на ар­нал­ған кө­лік­ті жуу және дез­ин­фек­ция са­па­сын ба­қы­лау.
    Бі­лім­дер:
    1. Ин­ку­ба­ци­я­лық жұ­мырт­қа, күн­дік құс және ере­сек құ­сты та­сы­мал­дау ке­зін­де ве­те­ри­на­ри­я­лық-са­ни­та­ри­я­лық та­лап­тар.
    2. Жұ­мырт­қа, құс еті және бас­қа құс ша­ру­а­шы­лы­ғы ши­кі­за­тын та­сы­мал­дау та­лап­та­ры.
    3. Құс пен жұ­мыр­тқа­ны та­сы­мал­дау ке­зін­де ве­те­ри­на­ри­я­лық жол­се­рік құ­жат­та­рын рә­сім­деу тәр­ті­бі.
    4. Құс та­сы­мал­дан­ған­нан кей­ін кө­лік құ­рал­да­рын дез­ин­фек­ци­я­лау қа­ғи­да­ла­ры.
    5. Та­сы­мал­да­на­тын құс­қа жұ­мыс іс­теу ке­зін­де ал­дын алу ша­ра­ла­ры және ең­бек­ті қор­ғау та­лап­та­ры.
    Дағ­ды­ны та­ну мүм­кін­ді­гі:
    Та­лап етіл­мей­ді
    3-ең­бек функ­ци­я­сы:
    Құс ша­ру­а­шы­лы­ғы ны­сан­да­рын­да ве­те­ри­нар­лық-са­ни­тар­лық аман-са­улық­ты қам­та­ма­сыз ету.
    1-дағ­ды:
    Құс ша­ру­а­шы­лы­ғы объ­ек­ті­ле­рін­де зо­оғи­ги­е­на­лық және ве­те­ри­нар­лық-са­ни­тар­лық іс-ша­ра­лар­ды ұй­ым­да­сты­ру және өт­кі­зу.
    Ма­шық­тар:
    1. Құс фаб­ри­ка­ла­ры мен ин­ку­ба­тор­лар­да ве­те­ри­нар­лық-са­ни­тар­лық іс-ша­ра­лар­ды әзір­леу және жү­зе­ге асы­ру.
    2. Құс ұстау орын­да­рын­да зо­оғи­ги­е­на­лық та­лап­тар­дың сақ­та­луын ба­қы­лау.
    3. Эпи­зоо­ти­я­лық жағ­дай­ды және құс қо­ра­ла­ры­ның са­ни­тар­лық аху­а­лын мо­ни­то­ринг­теу.
    4. Ал­дын алу ша­ра­ла­ры ре­т­ін­де дез­ин­фек­ция, де­ра­ти­за­ция және дезин­сек­ция жүр­гі­зу.
    5. Ве­те­ри­нар­лық құ­жат­та­ма­ны және есеп­тер­ді жүр­гі­зу.
    6. Са­ни­тар­лық про­пуск­тер­ді, ар­найы ре­жим­дер­ді және био­қа­уіп­сіз­дік ай­мақ­та­рын ұй­ым­да­сты­ру.
    Бі­лім­дер:
    1. Құ­сты ұстау және өсі­ру­ді рет­тей­тін ве­те­ри­нар­лық нор­ма­лар мен ка­ғи­да­лар.
    2. Құс ша­ру­а­шы­лы­ғы­на ар­нал­ған ғи­ма­рат­тар мен жаб­дық­тар­ға са­ни­тар­лық-эпи­де­мио­ло­ги­я­лық та­лап­тар.
    3. Ал­дын алу және ошақ­ты дез­ин­фек­ция әді­сте­рі.
    4. Ве­те­ри­нар­лық есеп­ті­лік пен құ­жат­та­ма­ны жүр­гі­зу тәр­ті­бі.
    5. Құс ша­ру­а­шы­лы­ғын­да­ғы эпи­зоото­ло­гия және эпи­де­мио­ло­гия негіз­де­рі.
    6. Құ­сты өсі­ру және ұстау ке­зін­де био­қа­уіп­сіз­дік та­лап­та­ры.
    Дағ­ды­ны та­ну мүм­кін­ді­гі:
    Та­лап етіл­мей­ді
    2-дағ­ды:
    Құс, жұ­мырт­қа және құс өнім­де­рін та­сы­мал­дау ке­зін­де ве­те­ри­нар­лық-са­ни­тар­лық ба­қы­лау
    Ма­шық­тар:
    1. Та­сы­мал­да­у­ға ин­ку­ба­ци­я­лық жұ­мырт­қа­лар, жа­ңа ту­ған құс және ере­сек құ­стар­ды дай­ын­дау.
    2. Құ­стар мен құс өнім­де­рін та­сы­мал­дау ке­зін­де ве­те­ри­нар­лық-са­ни­тар­лық ба­қы­лау жүр­гі­зу.
    3. Та­сы­мал­дау шар­тта­рын ба­қы­лау: ор­на­ла­сты­ру тығ­ы­зды­ғы, жел­де­ту, ұзақ та­сы­мал­да­уда та­мақ­тан­ды­ру және су бе­ру.
    4. Құ­стар­дың та­сы­мал­дау ке­зін­де ау­ру бел­гі­ле­рі анық­тал­са, ве­те­ри­нар­лық-са­ни­тар­лық ша­ра­лар жүр­гі­зу.
    5. Құ­стар мен жұ­мыр­тқа­ны та­сы­мал­да­у­ға ар­нал­ған кө­лік­тер­дің жуу және дез­ин­фек­ция са­па­сын ба­қы­лау.
    Бі­лім­дер:
    1. Ин­ку­ба­ци­я­лық жұ­мырт­қа­лар, жа­ңа ту­ған құс және ере­сек құ­стар­ды та­сы­мал­да­у­ға ар­нал­ған ве­те­ри­нар­лық-са­ни­тар­лық ка­ғи­да­лар.
    2. Жұ­мырт­қа, құс еті және бас­қа құс ша­ру­а­шы­лы­ғы ши­кі­за­тын та­сы­мал­дау та­лап­та­ры.
    3. Құ­стар мен жұ­мырт­қа­лар­ды та­сы­мал­дау ке­зін­де ве­те­ри­нар­лық жол­да­ма­лық құ­жат­тар­ды рә­сім­деу тәр­ті­бі.
    4. Құ­стар­ды та­сы­мал­да­удан кей­ін кө­лік­тер­ді дез­ин­фек­ци­я­лау қа­ғи­да­ла­ры.
    5. Та­сы­мал­да­на­тын құ­стар­мен жұ­мыс іс­теу ке­зін­де ал­дын алу ша­ра­ла­ры мен ең­бек­ті қор­ғау та­лап­та­ры.
    Дағ­ды­ны та­ну мүм­кін­ді­гі:
    Та­лап етіл­мей­ді
    Же­ке құ­зы­рет­тер­ге қой­ы­ла­тын та­лап­тар:
    Жа­у­ап­кер­ші­лік
    Ұқып­ты­лық
    Дер­бес­тік және жа­у­ап­кер­ші­лік
    Күй­зе­ліс­ке тұ­рақ­ты­лық
    Шы­дам­ды­лық
    Тез ше­шім қа­был­дай бі­лу
    Ко­ман­да­да жұ­мыс іс­тей бі­лу
    Дәл­дік
    Сы­пай­ы­лық
    Мей­і­рім­ді­лік
    Тө­зім­ді­лік пен ең­бек­сүй­гіш­тік
    Тех­ни­ка­лық ре­гла­мент­тер мен ұлт­тық стан­дарт­тар­дың ті­зі­мі:
    1. Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы­ның Ең­бек ко­дек­сі 2015 жы­л­ғы 23 қа­ра­ша­да­ғы № 414-V ҚРЗ.
    2. «Ве­те­ри­на­рия ту­ра­лы» Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы­ның 2002 жы­л­ғы 10 шіл­де­де­гі № 339-II За­ңы.
    3. «Жа­ну­ар­лар дү­ни­е­сін қор­ғау, өсі­мін мо­лай­ту және пай­да­ла­ну ту­ра­лы» Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы­ның 2004 жы­л­ғы 9 шіл­де­де­гі № 593-II За­ңы.
    4. «Сы­бай­лас жем­қор­лық­қа қар­сы іс-қи­мыл ту­ра­лы» 2015 жы­л­ғы 18 қа­ра­ша­да­ғы № 410-V ҚРЗ Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы­ның За­ңы.
    5. «Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сын­да­ғы тіл ту­ра­лы» 1997 жы­л­ғы 11 шіл­де­де­гі № 151-I ҚРЗ Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы­ның За­ңы
    6. «Жа­ну­ар­лар­ды өсі­ру­ді, өт­кі­зу­ді жү­зе­ге асы­ра­тын өн­ді­ріс объ­ек­ті­ле­ріне қой­ы­ла­тын ве­те­ри­на­ри­я­лық (ве­те­ри­на­ри­я­лық-са­ни­та­ри­я­лық) та­лап­тар­ды бе­кі­ту ту­ра­лы» Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы Ауыл ша­ру­а­шы­лы­ғы ми­ни­стрі­нің м.а. 2015 жы­л­ғы 29 ма­мыр­да­ғы № 7-1/498 бұй­ры­ғы. ҚР ӘМ 2015 жы­л­ғы 4 та­мы­зда № 11837 бо­лып тір­кел­ді.
    7. «Жа­ну­ар­лар­ды ка­ран­т­ин­деу қа­ғи­да­ла­рын бе­кі­ту ту­ра­лы» Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы Ауыл ша­ру­а­шы­лы­ғы ми­ни­стрі­нің 2014 жы­л­ғы 30 жел­тоқ­сан­да­ғы № 7-1 / 700 бұй­ры­ғы, ҚР ӘМ 2025 жы­л­ғы 6 ақ­пан­да № 35708 бо­лып тір­кел­ді.
    8. «Жа­ну­ар­лар­мен жұ­мыс іс­теу қа­ғи­да­ла­рын бе­кі­ту ту­ра­лы» Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы Ауыл ша­ру­а­шы­лы­ғы ми­ни­стрі­нің 2019 жы­л­ғы 17 мау­сым­да­ғы № 239 бұй­ры­ғы. ҚР ӘМ 2019 жы­л­ғы 28 мау­сым­да №18917 бо­лып тір­кел­ді.
    СБШ шең­бе­рін­де бас­қа кә­сіп­тер­мен бай­ла­ныс:
    СБШ дең­гейі:
    Кә­сіп ата­уы:
    6
    Ве­те­ри­нар­лық дә­рі­гер
    11. «Зоо­тех­ник» кә­сі­бі­нің кар­точ­ка­сы
    Топ ко­ды:
    3142-0
    Қыз­мет ата­уы­ның ко­ды:
    3142-0-007
    Кә­сіп ата­уы:
    Зоо­тех­ник
    СБШ бой­ын­ша бі­лік­ті­лік дең­гейі:
    5
    СБШ бой­ын­ша қо­сал­ғы бі­лік­ті­лік дең­гейі:
    БТ­БА, БА және бас­қа да үл­гі­лік бі­лік­ті­лік си­патта­ма­ла­ры бой­ын­ша бі­лік­ті­лік дең­гейі:
    «Ауыл ша­ру­а­шы­лы­ғы ұй­ым­да­ры­ның бас­шы­ла­ры мен ма­ман­да­ры ла­у­а­зым­да­ры­ның үл­гі­лік бі­лік­ті­лік си­патта­ма­ла­рын бе­кі­ту ту­ра­лы» Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы Ауыл ша­ру­а­шы­лы­ғы ми­ни­стрі­нің 2019 жы­л­ғы 21 та­мы­зда­ғы № 307 бұй­ры­ғы. Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы­ның Әді­лет ми­ни­стр­лі­гін­де 2019 жы­л­ғы 22 та­мы­зда № 19280 бо­лып тір­кел­ді. Па­ра­граф 15. Зоо­тех­ник
    Кә­сіп­тік бі­лім дең­гейі:
    Бі­лім дең­гейі:
    ор­та бі­лім­нен кей­ін­гі (қол­дан­ба­лы ба­ка­лаври­ат)
    Ма­ман­дық:
    Ве­те­ри­на­рия
    Бі­лік­ті­лік:
    Бі­лім дең­гейі:
    ор­та бі­лім­нен кей­ін­гі (қол­дан­ба­лы ба­ка­лаври­ат)
    Ма­ман­дық:
    Ве­те­ри­на­рия
    Бі­лік­ті­лік:
    -
    Бі­лім дең­гейі:
    ТжКБ (ор­та дең­гей­де­гі ма­ман)
    Ма­ман­дық:
    Зоо­тех­ния
    Бі­лік­ті­лік:
    Жұ­мыс тә­жі­ри­бе­сіне қой­ы­ла­тын та­лап­тар:
    І са­нат­ты зоо­тех­ник: жо­ға­ры бі­лім (және/неме­се ба­ка­лавр, ма­ги­стра­ту­ра, фи­ло­со­фия док­то­ры РhD, бей­і­ні бой­ын­ша док­тор) мал ша­ру­а­шы­лы­ғы және/неме­се ве­те­ри­на­рия ба­ғыт­та­ры бой­ын­ша және ІІ са­нат­ты зоо­тех­ник ла­у­а­зы­мын­да­ғы жұ­мыс өті­лі 3 жыл­дан кем емес;
    ІІ са­нат­ты зоо­тех­ник: жо­ға­ры бі­лім (және/неме­се ба­ка­лавр, ма­ги­стра­ту­ра, фи­ло­со­фия док­то­ры РhD, бей­і­ні бой­ын­ша док­тор) мал ша­ру­а­шы­лы­ғы және/неме­се ве­те­ри­на­рия ба­ғыт­та­ры бой­ын­ша және са­на­ты жоқ зоо­тех­ник ла­у­а­зы­мын­да­ғы жұ­мыс өті­лі 3 жыл­дан кем емес неме­се (зоо­тех­ния) ма­манды­ғы бой­ын­ша тех­ни­ка­лық және кә­сіп­тік (ар­на­у­лы ор­та, ор­та кә­сіп­тік) зоо­тех­ния ма­манды­ғы бой­ын­ша бі­лім және са­на­ты жоқ зоо­тех­ник ла­у­а­зы­мын­да­ғы жұ­мыс өті­лі 5 жыл­дан кем емес;
    Са­на­ты жоқ зоо­тех­ник: жо­ға­ры бі­лім (және/неме­се ба­ка­лавр, ма­ги­стра­ту­ра, фи­ло­со­фия док­то­ры РhD, бей­і­ні бой­ын­ша док­тор) мал ша­ру­а­шы­лы­ғы және/неме­се ве­те­ри­на­рия ба­ғыт­та­ры бой­ын­ша неме­се зоо­тех­ния ма­манды­ғы бой­ын­ша тех­ни­ка­лық және кә­сіп­тік (ар­на­у­лы ор­та, ор­та кә­сіп­тік) бі­лім, жұ­мыс өті­ліне та­лап қой­ыл­май­ды.
    Фор­мал­ды емес және ин­фор­мал­ды бі­лім­мен бай­ла­ныс:
    Кә­сіп­тің бас­қа мүм­кін ата­у­ла­ры:
    1310-1-011 - Бас зоо­тех­ник
    Қыз­мет­тің негіз­гі мақ­са­ты:
    Асыл тұқым­ды құ­стар­ды өсі­ру, өсі­ру, ұтым­ды пай­да­ла­ну және қор­ғау, олар­дың ден­са­улы­ғы мен жо­ға­ры құ­нар­лы­лы­ғын сақ­тау
    Ең­бек функ­ци­я­ла­ры­ның си­патта­ма­сы
    Ең­бек функ­ци­я­ла­ры­ның тіз­бе­сі:
    Мін­дет­ті ең­бек функ­ци­я­ла­ры:
    1. Құс ша­ру­а­шы­лы­ғы өні­мі­нің жо­ға­ры өнім­ді­лі­гі мен са­па­сын қам­та­ма­сыз ету мақ­са­тын­да құ­стар­ды кө­бей­ту, өсі­ру және олар­ға кү­тім жа­сау жө­нін­де­гі жұ­мыстар­ды ба­қы­лау және үй­ле­сті­ру
    2. Ве­те­ри­на­ри­я­лық-са­ни­та­ри­я­лық ка­ғи­да­лар мен нор­ма­лар­ға сәй­кес құ­стар­ға кү­тім жа­сау. Жем шы­ғын­да­ры­ның кі­тап­та­рын жүр­гі­зе­ді. Құ­стар­ды та­мақ­тан­ды­ру ра­ци­о­нын құ­рай­ды.
    Қо­сым­ша ең­бек функ­ци­я­ла­ры:
    1-ең­бек функ­ци­я­сы:
    Құс ша­ру­а­шы­лы­ғы өні­мі­нің жо­ға­ры өнім­ді­лі­гі мен са­па­сын қам­та­ма­сыз ету мақ­са­тын­да құ­стар­ды өсі­ру, өсі­ру және олар­ға кү­тім жа­сау жө­нін­де­гі жұ­мыстар­ды ба­қы­лау және үй­ле­сті­ру
    1-дағ­ды:
    Құс фаб­ри­ка­ла­рын­да мал­ды ұстау, азық­тан­ды­ру және кү­ту­дің про­грес­сив­ті әді­сте­рін ен­гі­зу
    Ма­шық­тар:
    1. Құ­стың фи­зио­ло­ги­я­лық қа­жет­ті­лік­те­рін ес­ке­ре оты­рып, оны кү­тіп-ба­ғу, азық­тан­ды­ру және кү­тім жа­сау жұ­мыста­рын ұй­ым­да­сты­ру.
    2. Тең­ге­рі­л­ген жем­дер мен ра­ци­он­дар­ды қол­да­на оты­рып, за­ма­на­уи азық­тан­ды­ру тех­но­ло­ги­я­ла­рын әзір­леу және ен­гі­зу.
    3. Құ­стың өнім­ді­лі­гін тал­дау және оны арт­ты­ру бой­ын­ша ша­ра­лар­ды әзір­леу.
    4. Құс­қа кү­тім жа­сау бой­ын­ша пер­со­нал­дың жұ­мысын үй­ле­сті­ру және зо­оги­ги­е­на­лық та­лап­тар­дың сақ­та­луын ба­қы­лау.
    Бі­лім­дер:
    1. Ауыл ша­ру­а­шы­лы­ғы құ­ста­ры­ның ге­не­ти­ка­сы, фи­зио­ло­ги­я­сы, ана­то­ми­я­сы және зоо­ло­ги­я­сы­ның негіз­де­рі.
    2. Әр жас­та­ғы және өнім­ді­лік ба­ғы­ты әр­түр­лі құ­стар­ды ұтым­ды азық­тан­ды­ру мен ұстау прин­ципте­рі.
    3. Құ­стың өнім­ді­лі­гі мен ден­са­улы­ғын ба­ға­лау әді­сте­рі.
    4. Құс ша­ру­а­шы­лы­ғын­да­ғы ве­те­ри­на­рия негіз­де­рі.
    5. Зоо­тех­ни­ка­лық көр­сет­кіш­тер­ді есеп­ке алу және тал­дау үшін ком­пью­тер­лік тех­но­ло­ги­я­лар­ды қол­да­ну.
    6. Құс ша­ру­а­шы­лы­ғын­да­ғы ме­недж­мент, жос­пар­лау, ең­бек ұй­ым­да­сты­ру және эко­но­ми­ка негіз­де­рі.
    Дағ­ды­ны та­ну мүм­кін­ді­гі:
    Та­лап етіл­мей­ді
    2-дағ­ды:
    Құ­стар­ды кү­тіп-ба­ғу ре­жи­мін анық­тай­ды (тем­пе­ра­ту­ра, ылғал­ды­лық)
    Ма­шық­тар:
    1. Зо­оги­ги­е­на­лық нор­ма­лар мен өн­ді­рі­стік мақ­сат­тар­ға сай ке­ле­тін құс ұстау тех­но­ло­ги­я­ла­рын таң­дау.
    2. Құс кү­тіп-ба­ғы­ла­тын орын­дар­да мик­ро­кли­мат­тың (тем­пе­ра­ту­ра, ылғал­ды­лық, жел­де­ту) оң­тай­лы көр­сет­кіш­те­рін жа­сау және қол­дау.
    3. Құ­стың жа­сы мен фи­зио­ло­ги­я­лық жағ­дай­ы­на бай­ла­ны­сты мик­ро­кли­мат­ты ба­қы­лау және рет­теу
    . 4. Ұстау жағ­дай­ла­рын ба­қы­ла­у­ға ар­нал­ған тех­ни­ка­лық құ­рал­дар мен жаб­дық­тар­ды пай­да­ла­ну.
    Бі­лім­дер:
    1. Мик­ро­кли­мат па­ра­метр­ле­рі­нің құ­стың ден­са­улы­ғы­на, мі­нез-құл­қы­на және өнім­ді­лі­гіне әсе­рі.
    2. Құ­стың әр­түр­лі жас және өнім­ді­лік топ­та­ры­на ар­нал­ған мик­ро­кли­мат­тың нор­ма­тив­тік көр­сет­кіш­те­рі (тем­пе­ра­ту­ра, ылғал­ды­лық, ауа құ­ра­мы).
    3. Ұстау жағ­дай­ла­ры­ның бұ­зы­луы­ның сал­дар­ла­ры және олар­ды жою әді­сте­рі.
    4. Құс қо­ра­ла­рын­да­ғы жел­де­ту және кли­мат­тық жүй­е­лер­дің жұ­мыс іс­теу прин­ципте­рі.
    Дағ­ды­ны та­ну мүм­кін­ді­гі:
    Та­лап етіл­мей­ді
    2-ең­бек функ­ци­я­сы:
    Ве­те­ри­на­ри­я­лық-са­ни­та­ри­я­лық ка­ғи­да­лар мен нор­ма­лар­ға сәй­кес құ­стар­ға кү­тім жа­сау. Жем шы­ғын­да­ры­ның кі­тап­та­рын жүр­гі­зе­ді. Құ­стар­ды та­мақ­тан­ды­ру ра­ци­о­нын құ­рай­ды
    1-дағ­ды:
    Ал­ғаш­қы зоо­тех­ни­ка­лық құ­жат­та­ма­ны жүр­гі­зу және бе­кі­ті­л­ген қыз­мет көр­се­ту ай­ма­ғын­да құ­стар­ды өсі­ру
    Ма­шық­тар:
    1. Қо­рек­тен­ді­ру, өнім­ді­лік, ау­ру­шаң­дық және бас­қа да көр­сет­кіш­тер бой­ын­ша зоо­тех­ни­ка­лық құ­жат­та­ма­да есеп жа­з­ба­ла­рын жүр­гі­зу.
    2. Құс ба­сы­ның қоз­ға­лы­сы мен жем­нің шы­ғы­нын құ­жат­тау.
    3. Құ­жат­та­ма­ны жүр­гі­зу үшін за­ма­на­уи есеп­теу тех­ни­ка­сын, бай­ла­ныс және ком­му­ни­ка­ци­я­лық құ­рал­да­рын пай­да­ла­ну.
    4. Қыз­мет көр­се­ті­ле­тін ай­мақ­та ве­те­ри­нар­лық-са­ни­тар­лық та­лап­тар­дың сақ­та­луын ба­қы­лау.
    Бі­лім­дер:
    1. Ал­ғаш­қы зоо­тех­ни­ка­лық құ­жат­та­ма­ны жүр­гі­зу қа­ғи­да­ла­ры, оның ны­сан­да­ры мен тол­ты­ру тәр­ті­бі.
    2. Жос­пар­лау және есеп бе­ру негіз­де­рі: ай­лық, тоқ­сан­дық және жыл­дық жос­пар­лар­ды құ­ра­с­ты­ру.
    3. Құс ұста­у­ға ар­нал­ған ве­те­ри­нар­лық-са­ни­тар­лық нор­ма­лар.
    4. Құс өсі­ру ке­зін­де­гі тән тәу­е­кел­дер және олар­ды азай­ту әді­сте­рі.
    Дағ­ды­ны та­ну мүм­кін­ді­гі:
    Та­лап етіл­мей­ді
    2-дағ­ды:
    Құ­стар­ды та­мақ­тан­ды­ру ра­ци­о­нын құ­рай­ды
    Ма­шық­тар:
    1. Құс тұқы­мы, жа­сы, өнім­ді­лі­гі және фи­зио­ло­ги­я­лық жағ­дай­ы­на бай­ла­ны­сты қо­рек­тен­ді­ру ра­ци­он­да­рын әзір­леу және тү­зе­ту.
    2. Қо­рек­тен­ді­ру­дің озық және эко­но­ми­ка­лық ти­ім­ді әді­сте­рін ен­гі­зу­ді қам­та­ма­сыз ету.
    3. Қо­рек­тен­ді­ру­ге тап­сыр­ма­лар құ­ра­с­ты­ру және олар­дың өн­ді­рі­сте орын­да­луын ба­қы­лау.
    4. Жем-шөп са­па­сын ба­ға­лау және оның зоо­тех­ни­ка­лық та­лап­тар­ға сәй­кест­і­гін анық­тау.
    Бі­лім­дер:
    1. Ауыл ша­ру­а­шы­лы­ғы құ­ста­ры­ның ас қо­ры­ту жүй­е­сі­нің ана­то­ми­я­лық және фи­зио­ло­ги­я­лық ерекше­лік­те­рі.
    2. Қо­рек­тен­ді­ру, зо­оги­ги­е­на, фи­зио­ло­гия, ге­не­ти­ка, зоо­тех­ния және зоо­тех­но­ло­гия негіз­де­рі.
    3. Ра­ци­он­дар­дың қо­рек­тік құн­ды­лы­ғы мен тең­ге­рім­ді­лі­гіне қой­ы­ла­тын та­лап­тар.
    4. Жем­ді сақ­тау, дай­ын­дау және та­ра­ту әді­сте­рі.
    Дағ­ды­ны та­ну мүм­кін­ді­гі:
    Та­лап етіл­мей­ді
    Же­ке құ­зы­рет­тер­ге қой­ы­ла­тын та­лап­тар:
    Жа­у­ап­кер­ші­лік
    Күй­зе­ліс­ке тұ­рақ­ты­лық
    Шы­дам­ды­лық
    Ко­ман­да­да жұ­мыс іс­тей бі­лу
    Дәл­дік
    Ана­ли­ти­ка­лық ой­лау
    Сы­пай­ы­лық
    Мей­і­рім­ді­лік
    Тех­ни­ка­лық ре­гла­мент­тер мен ұлт­тық стан­дарт­тар­дың ті­зі­мі:
    1. Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы­ның Ең­бек ко­дек­сі 2015 жы­л­ғы 23 қа­ра­ша­да­ғы № 414-V ҚРЗ.
    2. «Ве­те­ри­на­рия ту­ра­лы» Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы­ның 2002 жы­л­ғы 10 шіл­де­де­гі № 339-II За­ңы.
    3. «Жа­ну­ар­лар дү­ни­е­сін қор­ғау, өсі­мін мо­лай­ту және пай­да­ла­ну ту­ра­лы» Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы­ның 2004 жы­л­ғы 9 шіл­де­де­гі № 593-II За­ңы.
    4. «Сы­бай­лас жем­қор­лық­қа қар­сы іс-қи­мыл ту­ра­лы» 2015 жы­л­ғы 18 қа­ра­ша­да­ғы № 410-V ҚРЗ Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы­ның За­ңы.
    5. «Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сын­да­ғы тіл ту­ра­лы» 1997 жы­л­ғы 11 шіл­де­де­гі № 151-I ҚРЗ Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы­ның За­ңы
    6. «Жа­ну­ар­лар­ды өсі­ру­ді, өт­кі­зу­ді жү­зе­ге асы­ра­тын өн­ді­ріс объ­ек­ті­ле­ріне қой­ы­ла­тын ве­те­ри­на­ри­я­лық (ве­те­ри­на­ри­я­лық-са­ни­та­ри­я­лық) та­лап­тар­ды бе­кі­ту ту­ра­лы» Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы Ауыл ша­ру­а­шы­лы­ғы ми­ни­стрі­нің м.а. 2015 жы­л­ғы 29 ма­мыр­да­ғы № 7-1/498 бұй­ры­ғы. ҚР ӘМ 2015 жы­л­ғы 4 та­мы­зда № 11837 бо­лып тір­кел­ді.
    7. «Жа­ну­ар­лар­ды ка­ран­т­ин­деу қа­ғи­да­ла­рын бе­кі­ту ту­ра­лы» Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы Ауыл ша­ру­а­шы­лы­ғы ми­ни­стрі­нің 2014 жы­л­ғы 30 жел­тоқ­сан­да­ғы № 7-1 / 700 бұй­ры­ғы, ҚР ӘМ 2025 жы­л­ғы 6 ақ­пан­да № 35708 бо­лып тір­кел­ді.
    8. «Жа­ну­ар­лар­мен жұ­мыс іс­теу қа­ғи­да­ла­рын бе­кі­ту ту­ра­лы» Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы Ауыл ша­ру­а­шы­лы­ғы ми­ни­стрі­нің 2019 жы­л­ғы 17 мау­сым­да­ғы № 239 бұй­ры­ғы. ҚР ӘМ 2019 жы­л­ғы 28 мау­сым­да №18917 бо­лып тір­кел­ді.
    СБШ шең­бе­рін­де бас­қа кә­сіп­тер­мен бай­ла­ныс:
    СБШ дең­гейі:
    Кә­сіп ата­уы:
    6
    Бас зоо­тех­ник
    12. «Тех­но­лог- құс өсі­ру­ші» кә­сі­бі­нің кар­точ­ка­сы
    Топ ко­ды:
    3142-0
    Қыз­мет ата­уы­ның ко­ды:
    3142-0-024
    Кә­сіп ата­уы:
    Тех­но­лог- құс өсі­ру­ші
    СБШ бой­ын­ша бі­лік­ті­лік дең­гейі:
    5
    СБШ бой­ын­ша қо­сал­ғы бі­лік­ті­лік дең­гейі:
    БТ­БА, БА және бас­қа да үл­гі­лік бі­лік­ті­лік си­патта­ма­ла­ры бой­ын­ша бі­лік­ті­лік дең­гейі:
    «Бас­шы­лар, ма­ман­дар және бас­қа да қыз­мет­ші­лер ла­у­а­зым­да­ры­ның бі­лік­ті­лік анық­та­ма­лы­ғын бе­кі­ту ту­ра­лы» Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы Ең­бек және ха­лық­ты әле­умет­тік қор­ғау ми­ни­стрі­нің 2020 жы­л­ғы 30 жел­тоқ­сан­да­ғы № 553 бұй­ры­ғы. Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы­ның Әді­лет ми­ни­стр­лі­гін­де 2020 жы­л­ғы 31 жел­тоқ­сан­да № 22003 бо­лып тір­кел­ді.
    Ин­же­нер-тех­но­лог (Тех­но­лог)
    Кә­сіп­тік бі­лім дең­гейі:
    Бі­лім дең­гейі:
    ор­та бі­лім­нен кей­ін­гі (қол­дан­ба­лы ба­ка­лаври­ат)
    Ма­ман­дық:
    Та­ғам өн­ді­рі­сі­нің тех­но­ло­ги­я­сы
    Бі­лік­ті­лік:
    Бі­лім дең­гейі:
    жо­ға­ры бі­лім (ба­ка­лаври­ат, ма­ман дә­ре­же­сі, ор­ди­на­ту­ра)
    Ма­ман­дық:
    Мал ша­ру­а­шы­лы­ғы
    Бі­лік­ті­лік:
    -
    Жұ­мыс тә­жі­ри­бе­сіне қой­ы­ла­тын та­лап­тар:
    I са­нат­ты тех­но­лог- құс өсі­ру­ші: кадр­лар­ды да­яр­ла­удың ти­іс­ті ба­ғы­ты бой­ын­ша жо­ға­ры (неме­се жо­ға­ры оқу ор­ны­нан кей­ін­гі) бiлiм және II са­нат­ты ин­же­нер-тех­но­лог ла­у­а­зы­мын­да ке­мiн­де 2 жыл жұ­мыс өті­лі;
    II са­нат­ты тех­но­лог- құс өсі­ру­ші: кадр­лар­ды да­яр­ла­удың ти­іс­ті ба­ғы­ты бой­ын­ша жо­ға­ры (неме­се жо­ға­ры оқу ор­ны­нан кей­ін­гі) бiлiм және са­нат­сыз ин­же­нер-тех­но­лог ла­у­а­зы­мын­да ке­мiн­де 3 жыл жұ­мыс өті­лі;
    Са­нат­сыз тех­но­лог- құс өсі­ру­ші: кадр­лар­ды да­яр­ла­удың ти­іс­ті ба­ғы­ты бой­ын­ша жо­ға­ры (неме­се жо­ға­ры оқу ор­ны­нан кей­ін­гі) бiлiм, жұ­мыс өті­ліне та­лап­тар қой­ыл­май­ды неме­се ти­іс­ті ма­ман­дық (бі­лік­ті­лік) бой­ын­ша тех­ни­ка­лық және кә­сіп­тік, ор­та бі­лім­нен кей­ін­гі (ар­найы ор­та, кә­сіп­тік ор­та) бі­лім және I са­нат­ты тех­ник ла­у­а­зы­мын­да ке­мін­де 3 жыл жұ­мыс өті­лі.
    Фор­мал­ды емес және ин­фор­мал­ды бі­лім­мен бай­ла­ныс:
    Кә­сіп­тің бас­қа мүм­кін ата­у­ла­ры:
    3142-0-007 - Зоо­тех­ник
    Қыз­мет­тің негіз­гі мақ­са­ты:
    Асыл тұқым­ды құ­стар­ды өсі­ру, кө­бей­ту, ұтым­ды пай­да­ла­ну және қор­ғау, олар­дың са­улы­ғы мен жо­ға­ры құ­нар­лы­лы­ғын сақ­тау
    Ең­бек функ­ци­я­ла­ры­ның си­патта­ма­сы
    Ең­бек функ­ци­я­ла­ры­ның тіз­бе­сі:
    Мін­дет­ті ең­бек функ­ци­я­ла­ры:
    1. Тех­но­ло­ги­я­лық про­це­сті ұй­ым­да­сты­ру және жос­пар­лау, ба­қы­лау және тал­дау, со­дан кей­ін бас­қа­ру мін­дет­те­рін ше­шу
    2. Құс ша­ру­а­шы­лы­ғы өнім­де­рін өн­ді­ру
    Қо­сым­ша ең­бек функ­ци­я­ла­ры:
    1-ең­бек функ­ци­я­сы:
    Тех­но­ло­ги­я­лық про­це­сті ұй­ым­да­сты­ру және жос­пар­лау, ба­қы­лау және тал­дау, со­дан кей­ін бас­қа­ру мін­дет­те­рін ше­шу
    1-дағ­ды:
    Құс ша­ру­а­шы­лы­ғы өнім­де­рін өн­ді­ру­ді бас­қа­ру
    Ма­шық­тар:
    1. Өн­ді­ріс про­це­сін­де нақ­ты про­бле­ма­лар­мен жұ­мыс іс­те­у­ге на­зар ауда­ры­ңыз
    2. Құс ша­ру­а­шы­лы­ғы өнім­де­рін өн­ді­ру­де жақ­сы жұ­мыс іс­тей­тін за­ма­на­уи әді­стер, тех­но­ло­ги­я­лар жиын­тығ­ы­на ие бо­лу;
    Ауыл ша­ру­а­шы­лы­ғы құ­ста­рын өсі­ру­де, кү­тіп-ұста­уда және алы­на­тын өнім­ді өң­де­уде (жұ­мырт­қа, ет, қа­уыр­сын, ма­мық)
    3. Құс ша­ру­а­шы­лы­ғы өнім­де­рін өн­ді­ру мен өң­де­удің нақ­ты мін­де­ті үшін жа­ңа әді­сті құ­ру­ға қа­бі­лет­ті бо­лу
    4. Кә­сі­по­рын­ның ерекше­лік­те­ріне сәй­кес күр­де­лі жағ­дай­лар­да қа­ра­пай­ым ше­шім­дер­ді із­деу және та­бу үшін жағ­дай­ды қа­рас­ты­ру­ға ке­шен­ді түр­де жа­қын­дау.
    5. Уақ­ты­лы бас­қа­ру ше­шім­де­рін қа­был­дау
    Бі­лім­дер:
    1. Құс ша­ру­а­шы­лы­ғы өнім­де­рін өн­ді­ру мен өң­де­удің за­ма­на­уи тех­но­ло­ги­я­ла­ры
    2. Қа­зір­гі за­ман­ғы жұ­мырт­қа мен ет кре­ст­те­рі­нің түр­ле­рі және олар­ға қой­ы­ла­тын та­лап­тар.
    3. Зо­оги­ги­е­на, мик­ро­кли­мат, жа­рық­тан­ды­ру, жел­де­ту және құс тығ­ы­зды­ғы­на қой­ы­ла­тын нор­ма­лар.
    4. Құс өнім­де­рі­нің са­па­сы мен қа­уіп­сіз­ді­гіне қой­ы­ла­тын стан­дарт­тар мен та­лап­тар.
    5. Құс фаб­ри­ка­сы­ның өн­ді­рі­стік цик­лі­нің бар­лық ке­зең­де­ріне ар­нал­ған тех­но­ло­ги­я­лық ре­гла­мент­тер мен нұс­қа­улық­тар.
    Дағ­ды­ны та­ну мүм­кін­ді­гі:
    Та­лап етіл­мей­ді
    2-дағ­ды:
    Құс ша­ру­а­шы­лы­ғы­ның ре­сурс үнем­дей­тін, ин­но­ва­ци­я­лық тех­но­ло­ги­я­ла­рын із­деу және қол­да­ну
    Ма­шық­тар:
    1. Кә­сі­по­рын қыз­ме­тін тал­дау, өн­ді­рі­сте ти­ім­ді тех­но­ло­ги­я­лар­ды жо­ба­лау және ен­гі­зу.
    2. На­рық­та­ғы өзге­рі­стер­ге же­дел әре­кет ету және құс ша­ру­а­шы­лы­ғы са­ла­сын­да­ғы өн­ді­рі­стің ба­сым ба­ғыт­та­рын ай­қын­дау.
    3. Ре­сур­стар­ды (жем, энер­гия, су) пай­да­ла­ну ти­ім­ді­лі­гін ба­ға­лау және олар­ды оң­тай­лан­ды­ру бой­ын­ша ша­ра­лар ұсы­ну.
    4. Өн­ді­рі­стік про­це­стер­ді ба­қы­лау және тал­дау де­ректе­рін тех­но­ло­ги­я­лар­ды же­тіл­ді­ру үшін пай­да­ла­ну.
    Бі­лім­дер:
    1. Өн­ді­рі­сте тех­но­ло­ги­я­лар­ды жо­ба­лау және ен­гі­зу әді­сте­рі.
    2. Тәу­е­кел­дер­ді анық­тау және ба­ға­лау әді­сте­рі.
    3. Құс ша­ру­а­шы­лы­ғын­да­ғы ре­сур­стар­ды үнем­деу және энер­гия ти­ім­ді­лі­гі­нің негіз­де­рі.
    4. АӨК-те­гі тұ­рақ­ты да­му және эко­ло­ги­я­лық қа­уіп­сіз­дік қа­ғи­дат­та­ры.
    Дағ­ды­ны та­ну мүм­кін­ді­гі:
    Та­лап етіл­мей­ді
    2-ең­бек функ­ци­я­сы:
    Құс ша­ру­а­шы­лы­ғы өнім­де­рін өн­ді­ру
    1-дағ­ды:
    Құс ша­ру­а­шы­лы­ғы­ның ре­сурс үнем­дей­тін, ин­но­ва­ци­я­лық тех­но­ло­ги­я­ла­рын із­деу және қол­да­ну
    Ма­шық­тар:
    1. Ауыл ша­ру­а­шы­лы­ғы құ­ста­рын азық­тан­ды­ру­дың то­лық­тығ­ын ба­қы­лау
    2. Құ­ра­ма жем ре­цеп­те­рін са­па­сы мен құ­ны бой­ын­ша оң­тай­лан­ды­ру
    3. Бел­гі­лі бір ке­зең­ге жем мен жем қо­с­па­ла­ры­ның қа­жет­ті­лі­гін анық­тау.
    4. Ауы­л­ша­ру­а­шы­лық құ­ста­рын та­мақ­тан­ды­ру­да ақ­па­рат­тық тех­но­ло­ги­я­лар­ды қол­да­ну.
    5. Азық ра­ци­он­да­ры­ның құс өнім­ді­лі­гі мен ден­са­улы­ғы­на әсе­рін тал­дау.
    Бі­лім­дер:
    1. Ауыл ша­ру­а­шы­лы­ғы құ­сы­на ар­нал­ған жем­шөп пен жем­шөп қо­с­па­ла­ры­ның түр­ле­рі мен азық­тық құн­ды­лы­ғы 2. Құ­стар­дың ас қо­ры­ту фи­зио­ло­ги­я­сы 3. Құ­ра­ма жем ре­цеп­те­рін құ­ра­с­ты­ру және те­ңе­сті­ру тех­ни­ка­сы. 4. Ауы­л­ша­ру­а­шы­лық құ­ста­ры­ның қо­рек­тік заттар­ға қа­жет­ті­лі­гі. 5. Жем мен жем қо­с­па­ла­ры­ның та­ғам­дық және қа­уіп­сіз­ді­гін ба­ға­лау. 6. Азық­тан­ды­ру­ды есеп­ке алу және жос­пар­ла­у­ға ар­нал­ған ав­то­мат­тан­ды­ры­л­ған жүй­е­лер­ді қол­да­ну­дың негіз­де­рі.
    Дағ­ды­ны та­ну мүм­кін­ді­гі:
    Та­лап етіл­мей­ді
    2-дағ­ды:
    Құс ша­ру­а­шы­лы­ғын­да тех­но­ло­ги­я­лар­ды қал­дық­сыз қол­да­ну
    Ма­шық­тар:
    1. Құс ша­ру­а­шы­лы­ғы кә­сі­по­рын­да­ры­ның қал­дық­та­ры­ның кө­ле­мі мен құ­ра­мын анық­тау.
    2. Құс тү­ріне, жа­сы­на және фи­зио­ло­ги­я­лық күй­іне бай­ла­ны­сты көң­нің мөл­ше­рі мен са­па­сын ба­ға­лау.
    3. Көң мен бас­қа өн­ді­рі­стік қал­дық­тар­ды жи­на­уды, сақ­та­уды және та­сы­мал­да­уды ұй­ым­да­сты­ру.
    4. Қал­дық­тар­ды ты­ңайт­қыш­қа, био­ло­ги­я­лық отын және жем­дік қо­с­па­лар­ға қай­та өң­деу тех­но­ло­ги­я­ла­рын қол­да­ну­ды ба­қы­лау.
    Бі­лім­дер:
    1. Көң­ді ты­ңайт­қыш пен био­ло­ги­я­лық отын ре­т­ін­де қай­та өң­де­удің за­ма­на­уи әді­сте­рі.
    2. Құс сою қал­дық­та­рын өң­деу тех­но­ло­ги­я­ла­ры, со­ның ішін­де ет-сүй­ек ұны, қа­уыр­сын және қан ұнын өн­ді­ру.
    3. Құс ша­ру­а­шы­лы­ғы қал­дық­та­ры­мен жұ­мыс іс­те­у­ге қой­ы­ла­тын эко­ло­ги­я­лық та­лап­тар мен қа­уіп­сіз­дік нор­ма­ла­ры.
    4. Құс ша­ру­а­шы­лы­ғын­да қал­дық­сыз тех­но­ло­ги­я­лар­ды ен­гі­зу­дің эко­но­ми­ка­лық ти­ім­ді­лі­гі негіз­де­рі.
    Дағ­ды­ны та­ну мүм­кін­ді­гі:
    Та­лап етіл­мей­ді
    3-дағ­ды:
    Құс ша­ру­а­шы­лы­ғын­да­ғы се­лек­ци­я­лық-асыл тұқым­дық жұ­мыс . Құс ша­ру­а­шы­лы­ғы өнім­де­рі­нің са­па­сы мен қа­уіп­сіз­ді­гін ба­қы­лау.
    Ма­шық­тар:
    1. Құс ша­ру­а­шы­лы­ғы кә­сі­по­рын­да­рын­да асыл­дан­ды­ру жұ­мыста­рын ұй­ым­да­сты­ру.
    2. Құ­сты сәй­кестен­ді­ру, бел­гі­леу және асыл тұқым­дық есеп жүр­гі­зу.
    3. Құ­сты ірік­теу, бо­ни­тир­леу және оның асыл тұқым­дық құн­ды­лы­ғын ба­ға­лау.
    4. Құс ша­ру­а­шы­лы­ғы өнім­де­рі­нің са­па­сын, қа­уіп­сіз­ді­гін және стан­дарт­тар­ға сәй­кест­і­гін ба­ға­лау.
    5. Асыл тұқым­дық және өн­ді­рі­стік жұ­мыс бой­ын­ша құ­жат­та­ма жүр­гі­зу.
    Бі­лім­дер:
    1. Ауыл ша­ру­а­шы­лы­ғы құ­ста­рын өсі­ру, ірік­теу және се­лек­ци­я­лау әді­сте­рі.
    2. Құ­стың негіз­гі тұқым­да­ры, крос­ста­ры, же­лі­ле­рі және олар­дың өнім­ді­лік ерекше­лік­те­рі.
    3. Асыл тұқым­дық құн­ды­лық көр­сет­кіш­те­рі және олар­ды есеп­теу әді­сте­рі.
    4. Құс өнім­де­рі­нің (ет, та­ғам­дық және ин­ку­ба­ци­я­лық жұ­мырт­қа) са­па­сы мен қа­уіп­сіз­ді­гін ба­ға­лау әді­сте­рі.
    5. Құс ша­ру­а­шы­лы­ғы өні­міне қой­ы­ла­тын тех­ни­ка­лық ре­гла­мент­тер мен нор­ма­тив­тік та­лап­тар.
    6. Асыл тұқым­дық құ­жат­та­ма мен есеп­ті­лік­ті жүр­гі­зу қа­ғи­да­ла­ры.
    Дағ­ды­ны та­ну мүм­кін­ді­гі:
    Та­лап етіл­мей­ді
    Же­ке құ­зы­рет­тер­ге қой­ы­ла­тын та­лап­тар:
    Жа­у­ап­кер­ші­лік
    Ұқып­ты­лық
    Күй­зе­ліс­ке тұ­рақ­ты­лық
    Шы­дам­ды­лық
    Ко­ман­да­да жұ­мыс іс­тей бі­лу
    Мақ­сат­кер­лік
    Дәл­дік
    Сы­пай­ы­лық
    Ба­ста­ма­шы­лық
    Тех­ни­ка­лық ре­гла­мент­тер мен ұлт­тық стан­дарт­тар­дың ті­зі­мі:
    1. Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы­ның Ең­бек ко­дек­сі 2015 жы­л­ғы 23 қа­ра­ша­да­ғы № 414-V ҚРЗ.
    2. «Ве­те­ри­на­рия ту­ра­лы» Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы­ның 2002 жы­л­ғы 10 шіл­де­де­гі № 339-II За­ңы.
    3. «Жа­ну­ар­лар дү­ни­е­сін қор­ғау, өсі­мін мо­лай­ту және пай­да­ла­ну ту­ра­лы» Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы­ның 2004 жы­л­ғы 9 шіл­де­де­гі № 593-II За­ңы.
    4. «Сы­бай­лас жем­қор­лық­қа қар­сы іс-қи­мыл ту­ра­лы» 2015 жы­л­ғы 18 қа­ра­ша­да­ғы № 410-V ҚРЗ Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы­ның За­ңы.
    5. «Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сын­да­ғы тіл ту­ра­лы» 1997 жы­л­ғы 11 шіл­де­де­гі № 151-I ҚРЗ Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы­ның За­ңы
    6. «Жа­ну­ар­лар­ды өсі­ру­ді, өт­кі­зу­ді жү­зе­ге асы­ра­тын өн­ді­ріс объ­ек­ті­ле­ріне қой­ы­ла­тын ве­те­ри­на­ри­я­лық (ве­те­ри­на­ри­я­лық-са­ни­та­ри­я­лық) та­лап­тар­ды бе­кі­ту ту­ра­лы» Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы Ауыл ша­ру­а­шы­лы­ғы ми­ни­стрі­нің м.а. 2015 жы­л­ғы 29 ма­мыр­да­ғы № 7-1/498 бұй­ры­ғы. ҚР ӘМ 2015 жы­л­ғы 4 та­мы­зда № 11837 бо­лып тір­кел­ді.
    7. «Жа­ну­ар­лар­ды ка­ран­т­ин­деу қа­ғи­да­ла­рын бе­кі­ту ту­ра­лы» Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы Ауыл ша­ру­а­шы­лы­ғы ми­ни­стрі­нің 2014 жы­л­ғы 30 жел­тоқ­сан­да­ғы № 7-1 / 700 бұй­ры­ғы, ҚР ӘМ 2025 жы­л­ғы 6 ақ­пан­да № 35708 бо­лып тір­кел­ді.
    8. «Жа­ну­ар­лар­мен жұ­мыс іс­теу қа­ғи­да­ла­рын бе­кі­ту ту­ра­лы» Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы Ауыл ша­ру­а­шы­лы­ғы ми­ни­стрі­нің 2019 жы­л­ғы 17 мау­сым­да­ғы № 239 бұй­ры­ғы. ҚР ӘМ 2019 жы­л­ғы 28 мау­сым­да №18917 бо­лып тір­кел­ді.
    СБШ шең­бе­рін­де бас­қа кә­сіп­тер­мен бай­ла­ныс:
    СБШ дең­гейі:
    Кә­сіп ата­уы:
    6
    Бас тех­но­лог
    13. «Мал дә­рі­ге­рі» кә­сі­бі­нің кар­точ­ка­сы
    Топ ко­ды:
    2250-0
    Қыз­мет ата­уы­ның ко­ды:
    2250-0-003
    Кә­сіп ата­уы:
    Мал дә­рі­ге­рі
    СБШ бой­ын­ша бі­лік­ті­лік дең­гейі:
    6
    СБШ бой­ын­ша қо­сал­ғы бі­лік­ті­лік дең­гейі:
    БТ­БА, БА және бас­қа да үл­гі­лік бі­лік­ті­лік си­патта­ма­ла­ры бой­ын­ша бі­лік­ті­лік дең­гейі:
    «Ауыл ша­ру­а­шы­лы­ғы ұй­ым­да­ры­ның бас­шы­ла­ры және ма­ман­да­ры ла­у­а­зым­да­ры­ның үл­гі­лік бі­лік­ті­лік си­патта­ма­ла­рын бе­кі­ту ту­ра­лы» Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы Ауыл ша­ру­а­шы­лы­ғы ми­ни­стрі­нің 2019 жы­л­ғы 21 та­мы­зда­ғы № 307 бұй­ры­ғы. Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы­ның Әді­лет ми­ни­стр­лі­гін­де 2019 жы­л­ғы 22 та­мы­зда № 19280 бо­лып тір­кел­ді.
    Ве­те­ри­нар­лық дә­рі­гер
    Кә­сіп­тік бі­лім дең­гейі:
    Бі­лім дең­гейі:
    жо­ға­ры бі­лім (ба­ка­лаври­ат, ма­ман дә­ре­же­сі, ор­ди­на­ту­ра)
    Ма­ман­дық:
    Ве­те­ри­на­рия
    Бі­лік­ті­лік:
    -
    Жұ­мыс тә­жі­ри­бе­сіне қой­ы­ла­тын та­лап­тар:
    Ти­іс­ті са­ла­да ке­мін­де 3 жыл
    Фор­мал­ды емес және ин­фор­мал­ды бі­лім­мен бай­ла­ныс:
    Кә­сіп­тің бас­қа мүм­кін ата­у­ла­ры:
    2250-0-003 - Ве­те­ри­на­ри­я­лық дә­рі­гер
    2250-0-005 - Ве­те­ри­на­ри­я­лық дә­рі­гер (эпи­де­мио­лог)
    2250-0-002 - Ве­те­ри­на­ри­я­лық-са­ни­та­ри­я­лық дә­рі­гер
    Қыз­мет­тің негіз­гі мақ­са­ты:
    Ауыл ша­ру­а­шы­лы­ғы құ­сы­ның ден­са­улы­ғын сақ­тау және қам­та­ма­сыз ету, ау­ру­лар­дың ал­дын алу және ем­деу, құ­стың асыл тұқым­ды және өнім­ді қа­си­ет­те­рін жақ­сар­ту, өн­ді­рі­стің бар­лық ке­зең­де­рін­де ве­те­ри­на­ри­я­лық ба­қы­ла­уды қам­та­ма­сыз ету. Құс ша­ру­а­шы­лы­ғы өні­мі­нің қа­уіп­сіз­ді­гін қам­та­ма­сыз ету үшін оған ве­те­ри­на­ри­я­лық-са­ни­та­ри­я­лық са­рап­та­ма жүр­гі­зу.
    Ең­бек функ­ци­я­ла­ры­ның си­патта­ма­сы
    Ең­бек функ­ци­я­ла­ры­ның тіз­бе­сі:
    Мін­дет­ті ең­бек функ­ци­я­ла­ры:
    1. Ау­ру­лар­дың ди­а­гно­сти­ка­сы және олар­дың құ­стар­да пай­да бо­лу се­беп­те­рі
    2. Құс ау­ру­ла­рын ем­деу және ал­дын алу
    3. Құ­стар­дың ау­ру­ла­ры­ның ал­дын алу­ға және жо­ю­ға ба­ғыт­тал­ған ве­те­ри­на­ри­я­лық-са­ни­та­ри­я­лық және про­фи­лак­ти­ка­лық іс-ша­ра­лар­ды жү­зе­ге асы­ру
    Қо­сым­ша ең­бек функ­ци­я­ла­ры:
    1-ең­бек функ­ци­я­сы:
    Ау­ру­лар­дың ди­а­гно­сти­ка­сы және олар­дың құ­стар­да пай­да бо­лу се­беп­те­рі
    1-дағ­ды:
    Құ­стар ау­ру­ла­рын ди­а­гно­сти­ка­лау прин­ципте­рін қол­да­ну.
    Ма­шық­тар:
    1. Құ­стар­ға ди­а­гноз қою үшін кли­ни­ка­лық, зерт­ха­на­лық, им­му­но­ло­ги­я­лық және ас­пап­тық зерт­те­улер жүр­гі­зу.
    2. Ве­те­ри­на­ри­я­лық прак­ти­ка­да құс ау­ру­ла­рын ди­а­гно­сти­ка­ла­удың за­ма­на­уи әді­сте­рі мен ем­деу хат­та­ма­ла­рын қол­да­ну.
    3. Құ­стар­да­ғы па­то­ло­ги­я­лық үде­рі­стер­дің се­беп­те­рі мен да­му ме­ха­низмде­рін анық­тап, негіз­дел­ген ве­те­ри­на­ри­я­лық қо­ры­тын­ды жа­сау.
    4. Құс ау­ру­ла­рын есеп­ке алу, тал­дау және ди­а­гно­сти­ка­лау үшін ар­найы бағ­дар­ла­ма­лар­ды пай­да­ла­ну.
    5. Ди­а­гно­сти­ка­лық ша­ра­лар ке­зін­де ең­бек қа­уіп­сіз­ді­гі, ве­те­ри­на­ри­я­лық қа­уіп­сіз­дік және са­ни­тар­лық та­лап­тар­ды сақ­тау.
    Бі­лім­дер:
    1. ҚР-ның ве­те­ри­на­рия са­ла­сын­да­ғы заң­на­ма­сы, оның ішін­де құс ша­ру­а­шы­лы­ғы­на қа­ты­сты нор­ма­лар.
    2. Құ­стар­ды кли­ни­ка­лық және зерт­ха­на­лық зерт­теу әді­сте­рі.
    3. Ауыл ша­ру­а­шы­лы­ғы құ­ста­ры­ның негіз­гі ау­ру­ла­ры­ның жік­те­луі мен бел­гі­ле­рі.
    4. Құ­стар­ға жүр­гі­зі­ле­тін ас­пап­тық зерт­те­улер нәти­же­ле­рін тал­дау әді­сте­ме­сі.
    5. Ди­а­гно­сти­ка­лық жаб­дық­тар­мен және құ­стар­мен жұ­мыс іс­теу ке­зін­де қа­уіп­сіз­дік ша­ра­ла­ры.
    Дағ­ды­ны та­ну мүм­кін­ді­гі:
    Та­лап етіл­мей­ді
    2-дағ­ды:
    Ауыл ша­ру­а­шы­лы­ғы құ­ста­ры­на өл­ген­нен кей­ін­гі ди­а­гно­сти­ка­лық сой­ып-зерт­теу жүр­гі­зу және па­то­ло­го­ана­то­ми­я­лық ди­а­гноз қою
    Ма­шық­тар:
    1. Құ­стың өлу се­бе­бін анық­тау мақ­са­тын­да ве­те­ри­на­ри­я­лық тек­се­ру және өл­ген құс­қа сой­ып-зерт­теу жүр­гі­зу.
    2. Өл­ген құ­стан зерт­ха­на­ға жол­да­на­тын па­то­ло­ги­я­лық ма­те­ри­ал­ды ірік­теп алу.
    3. Сой­ып-зерт­теу ба­ры­сын­да ар­найы құ­рал­дар мен жаб­дық­тар­ды қол­да­ну.
    4. Құ­стың мү­ше­ле­рі мен жүй­е­ле­рін­де­гі өзге­рі­стер­ді тал­дау ар­қы­лы па­то­ло­го­ана­то­ми­я­лық ди­а­гноз қою.
    5. Өл­ген құ­сты ашу ак­ті­сін рә­сім­деу және са­рап­та­ма нәти­же­ле­рі бой­ын­ша қо­ры­тын­ды дай­ын­дау.
    Бі­лім­дер:
    1. Ауыл ша­ру­а­шы­лы­ғы құ­ста­ры­ның өлек­се­сін ашу әді­сте­рі мен тех­ни­ка­сы.
    2. Сой­ып-зерт­теу ке­зін­де құс ағ­за­ла­ры мен тін­де­рін тек­се­ру рет­ті­лі­гі.
    3. Өл­ген құ­стан зерт­ха­на­ға жі­бе­рі­ле­тін сы­на­ма­лар­ды ірік­теу қа­ғи­да­ла­ры (нор­ма­тив­тік құ­жат­тар­ға сәй­кес).
    4. ҚР заң­на­ма­сы­на сәй­кес құ­стар­ға сой­ып-зерт­теу жүр­гі­зу­дің ве­те­ри­на­ри­я­лық-са­ни­та­ри­я­лық нор­ма­ла­ры.
    5. Па­то­ло­го­ана­то­ми­я­лық ашу ак­ті­сін (хат­та­ма) тол­ты­ру та­лап­та­ры.
    Дағ­ды­ны та­ну мүм­кін­ді­гі:
    Та­лап етіл­мей­ді
    2-ең­бек функ­ци­я­сы:
    Құс ау­ру­ла­рын ем­деу және ал­дын алу
    1-дағ­ды:
    Құ­стар­да­ғы ау­ру­лар­дың ал­дын алу бой­ын­ша іс-ша­ра­лар­ды жү­зе­ге асы­ру
    Ма­шық­тар:
    1. Құ­стар­дың ау­ру­ла­рын ем­де­уде те­ра­пи­я­лық, хи­рур­ги­я­лық және ал­дын алу әді­сте­рін қол­да­ну.
    2. Ауыр­ған құ­стар­ды ем­деу, кү­тіп-ба­ғу, азық­тан­ды­ру және ұстау ке­зін­де са­ни­тар­лық-зо­оги­ги­е­на­лық нор­ма­лар­дың сақ­та­луын ба­қы­лау.
    3. Құ­сты ем­де­уде ар­найы жаб­дық­тар­ды, құ­рал-сай­ман­дар­ды және дә­рі­лік пре­па­рат­тар­ды қол­да­ну.
    4. Құ­сты ем­де­у­ге ар­нал­ған ве­те­ри­на­ри­я­лық пре­па­рат­тар­дың са­па­сын нор­ма­тив­тік та­лап­тар­ға сай ба­ға­лау.
    5. Құ­стар­ға ем­деу ша­ра­ла­рын жүр­гі­зу ке­зін­де ең­бек қа­уіп­сіз­ді­гі мен био­ло­ги­я­лық қор­ға­ныс қа­ғи­да­ла­рын сақ­тау.
    Бі­лім­дер:
    1. Құ­стар­дың түр­лі ау­ру­ла­ры­на бай­ла­ны­сты дә­рі­лік заттар­ды таң­дау және ем­деу сыз­ба­ла­рын қол­да­ну қа­ғи­дат­та­ры.
    2. Құс ша­ру­а­шы­лы­ғы­на тән ау­ру­лар­ды ве­те­ри­на­ри­я­лық ем­деу және ал­дын алу әді­сте­рі.
    3. Құ­стар­да­ғы өмір­лік ма­ңы­зды функ­ци­я­лар­дың фи­зио­ло­ги­я­лық нор­ма­ла­ры мен па­то­ло­ги­я­ла­ры.
    4. Құ­сты ем­деу ке­зін­де қол­да­ны­ла­тын жаб­дық­тар мен құ­рал­дар­дың құ­ры­лы­сы, мақ­са­ты және қа­уіп­сіз қол­да­ну қа­ғи­да­ла­ры.
    5. Құс ша­ру­а­шы­лы­ғын­да қол­да­ны­ла­тын ве­те­ри­на­ри­я­лық пре­па­рат­тар­дың фар­ма­ко­ло­ги­я­лық ерекше­лік­те­рі.
    Дағ­ды­ны та­ну мүм­кін­ді­гі:
    Та­лап етіл­мей­ді
    2-дағ­ды:
    Ем­деу-про­фи­лак­ти­ка­лық ем­деу жүр­гі­зу, тер­мо­мет­рия құ­сты жап­пай зерт­теу ке­зін­де ди­а­гно­сти­ка­лық пре­па­рат­тар­ды ен­гі­зу
    Ма­шық­тар:
    1. Құс фаб­ри­ка­ла­рын­да және ша­руа қо­жа­лық­та­рын­да ал­дын алу, ве­те­ри­на­ри­я­лық-са­ни­тар­лық және зо­оги­ги­е­на­лық іс-ша­ра­лар жос­пар­ла­рын әзір­леу және ен­гі­зу.
    2. Құс ша­ру­а­шы­лы­ғы ны­сан­да­ры­ның, сон­дай-ақ құс өнім­де­рін сақ­тау, өң­деу және өт­кі­зу орын­да­ры­ның ве­те­ри­на­ри­я­лық-са­ни­тар­лық жа­ғы­нан қо­лай­лы жағ­дай­ын қам­та­ма­сыз ету.
    3. Қо­ра-жай­лар­да, ин­ку­ба­тор­лар­да және ір­ге­лес үй-жай­лар­да дез­ин­фек­ция, дезин­сек­ция және де­ра­ти­за­ция жұ­мыста­рын ұй­ым­да­сты­ру және ба­қы­лау.
    4. Құ­стар мен адам­дар­ды ор­тақ ин­фек­ци­я­лар­дан қор­ғау­ға ар­нал­ған ве­те­ри­на­ри­я­лық заң­на­ма мен са­ни­тар­лық нор­ма­лар­дың орын­да­луын қам­та­ма­сыз ету. 5. Құ­стар­ды ұстау, азық­тан­ды­ру және ау­ру­лар­дың ал­дын алу бой­ын­ша зо­ове­те­ри­на­ри­я­лық ере­же­лер­дың сақ­та­луын ба­қы­лау.
    Бі­лім­дер:
    1. Құс ша­ру­а­шы­лы­ғы ны­сан­да­рын­да дез­ин­фек­ция, дезин­сек­ция және де­ра­ти­за­ция жүр­гі­зу­дің әді­сте­рі мен құ­рал­да­ры.
    2. Құ­стар­ды ұста­у­ға және құс өнім­де­рін өн­ді­ру­ге қой­ы­ла­тын ве­те­ри­на­ри­я­лық-са­ни­та­ри­я­лық та­лап­тар.
    3. Құс ша­ру­а­шы­лы­ғы­на қа­ты­сты ҚР-ның ве­те­ри­на­рия са­ла­сын­да­ғы заң­на­ма­лық және нор­ма­тив­тік құ­жат­та­ры.
    4. Құ­стар­дың та­би­ғи-ошақ­ты және ан­тро­по­зо­оноз­дық ау­ру­ла­ры­ның ал­дын алу­дың за­ма­на­уи тә­сіл­де­рі.
    5. Құ­стың өлек­се­ле­рін, ин­ку­ба­ци­я­лық және био­ло­ги­я­лық қал­дық­тар­ды кә­де­ге жа­ра­ту тәр­ті­бі.
    Дағ­ды­ны та­ну мүм­кін­ді­гі:
    Та­лап етіл­мей­ді
    3-ең­бек функ­ци­я­сы:
    Құ­стар­дың ау­ру­ла­ры­ның ал­дын алу­ға және жо­ю­ға ба­ғыт­тал­ған ве­те­ри­на­ри­я­лық-са­ни­та­ри­я­лық және про­фи­лак­ти­ка­лық іс-ша­ра­лар­ды жү­зе­ге асы­ру
    1-дағ­ды:
    Ем­деу-про­фи­лак­ти­ка­лық іс-ша­ра­лар жос­па­рын жа­сау және оның орын­да­луын тал­дау
    Ма­шық­тар:
    1. Құс фаб­ри­ка­ла­рын­да, ин­ку­ба­тор­лар­да және ша­руа қо­жа­лық­та­рын­да ве­те­ри­на­ри­я­лық-ал­дын алу және ка­ран­т­ин­дік іс-ша­ра­лар жос­па­рын әзір­леу.
    2. Құ­стар­да жұқ­па­лы ау­ру­лар анық­тал­ған жағ­дай­да ка­ран­т­ин­дік іс-ша­ра­лар­ды ұй­ым­да­сты­ру және олар­дың орын­да­луын ба­қы­лау.
    3. Құс ша­ру­а­шы­лы­ғы ны­сан­да­рын­да ка­ран­т­ин­дік іс-ша­ра­лар­ды есеп­ке алу, қа­да­ға­лау және тал­дау үшін ар­найы ақ­па­рат­тық жүй­е­лер мен де­рекқор­лар­ды пай­да­ла­ну.
    Бі­лім­дер:
    1. Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы­ның «Ве­те­ри­на­рия ту­ра­лы» за­ңы және құс ша­ру­а­шы­лы­ғын­да­ғы ве­те­ри­на­ри­я­лық ба­қы­ла­уды рет­тей­тін нор­ма­тив­тік ак­ті­лер. 2. Қо­ра-жай­лар­да және құс ша­ру­а­шы­лы­ғы ны­сан­да­рын­да ка­ран­т­ин­дік іс-ша­ра­лар­ды жүр­гі­зу қа­ғи­да­ла­ры мен нұс­қа­улық­та­ры. 3. Ауыл ша­ру­а­шы­лы­ғы құ­ста­рын­да қа­уіп­ті және аса қа­уіп­ті жұқ­па­лы ау­ру­лар анық­тал­ған жағ­дай­да ка­ран­тин мен шек­теу ша­ра­ла­рын ен­гі­зу тәр­ті­бі.
    Дағ­ды­ны та­ну мүм­кін­ді­гі:
    Та­лап етіл­мей­ді
    2-дағ­ды:
    Құс ша­ру­а­шы­лы­ғы ны­сан­да­рын­да­ғы эпи­зоо­ти­я­лық аху­ал­ды тал­дау жүр­гі­зу
    Ма­шық­тар:
    1. Ауыл ша­ру­а­шы­лы­ғы құ­ста­рын­да жұқ­па­лы ау­ру­лар анық­тал­ған жағ­дай­да ве­те­ри­на­ри­я­лық есеп пен есеп­ті­лік жос­па­рын құ­ра­с­ты­ру.
    2. Құс ара­сын­да­ғы эпи­зоо­ти­я­лық ошақ­ты то­лық оқ­ша­у­лау және эпи­зоо­ти­я­лық жағ­дай­ға сәй­кес ве­те­ри­на­ри­я­лық-са­ни­та­ри­я­лық іс-ша­ра­лар­ды қам­та­ма­сыз ету.
    3. Құс қо­ра­ла­рын­да және құс ша­ру­а­шы­лы­ғы объ­ек­ті­ле­рі­нің ау­ма­ғын­да дез­ин­фек­ция, дезин­сек­ция, де­ра­ти­за­ция және қа­жет болған жағ­дай­да дез­ак­ти­ва­ция жұ­мыста­рын ұй­ым­да­сты­ру және ба­қы­лау.
    Бі­лім­дер:
    1. Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы­ның «Ве­те­ри­на­рия ту­ра­лы» За­ңы және құс ша­ру­а­шы­лы­ғы­на қол­да­ны­ла­тын ве­те­ри­на­ри­я­лық нор­ма­тив­тер.
    2. Құс ұста­у­ға ар­нал­ған үй-жай­лар­да дез­ин­фек­ция, дезин­сек­ция және де­ра­ти­за­ция жүр­гі­зу тә­сіл­де­рі мен құ­рал­да­ры.
    3. Құс қо­ра­ла­рын­да­ғы мик­ро­кли­мат­тың нор­ма­тив­тік көр­сет­кіш­те­рі (тем­пе­ра­ту­ра, ылғал­ды­лық, жел­де­ту).
    4. Құс ара­сын­да жұқ­па­лы ау­ру­лар та­рал­ған жағ­дай­да ве­те­ри­на­ри­я­лық-са­ни­та­ри­я­лық іс-ша­ра­лар­ды ұй­ым­да­сты­ру және өт­кі­зу қа­ғи­да­ла­ры.
    Дағ­ды­ны та­ну мүм­кін­ді­гі:
    Та­лап етіл­мей­ді
    3-дағ­ды:
    Жа­ну­ар­лар мен өсім­дік­тер тек­тес өнім­дер­ге, со­ның ішін­де құс ша­ру­а­шы­лы­ғы өнім­де­ріне ве­те­ри­на­ри­я­лық-са­ни­та­ри­я­лық са­рап­та­ма жүр­гі­зу.
    Ма­шық­тар:
    1. Ауыл ша­ру­а­шы­лы­ғы құ­ста­ры­на ве­те­ри­на­ри­я­лық қа­рап-тек­се­ру­ді ұй­ым­да­сты­ру және олар­ды сой­ы­л­ған­ға дей­ін­гі күй­ін ба­қы­ла­уды қам­та­ма­сыз ету.
    2. Құ­сты со­ю­ға дей­ін­гі дай­ын­дау және құс ша­ру­а­шы­лы­ғы өнім­де­рі­нің (ет, жұ­мырт­қа, қо­сал­қы өнім­дер) мен өсім­дік тек­тес өнім­дер­дің са­па­сын ба­ға­лау ке­зін­де ве­те­ри­на­ри­я­лық-са­ни­та­ри­я­лық са­рап­та­ма қа­ғи­да­ла­рын қол­да­ну.
    3. Құс және өсім­дік тек­тес өнім­дер­ді зерт­теу ке­зін­де зерт­ха­на­лық жаб­дық­тар­мен және ас­пап­тар­мен жұ­мыс іс­теу.
    4. Құс және өсім­дік тек­тес өнім­дер­ді сақ­тау мен та­сы­мал­дау ке­зін­де олар­дың ве­те­ри­на­ри­я­лық-са­ни­та­ри­я­лық жай-күй­ін ба­қы­лау.
    Бі­лім­дер:
    1. Құс етіне, жұ­мырт­қа­ға, қо­сал­қы өнім­дер­ге және өсім­дік тек­тес өнім­дер­ге ве­те­ри­на­ри­я­лық-са­ни­та­ри­я­лық са­рап­та­ма әді­сте­рі.
    2. Жа­ну­ар­лар мен өсім­дік­тер тек­тес өнім­дер мен ши­кі­затты сы­на­ма­лар­ды тір­кеу, са­рап­та­ма нәти­же­ле­рін есеп­ке алу жур­нал­да­ры­ның ны­сан­да­ры.
    3. ҚР заң­на­ма­сын­да­ғы құс еті, жұ­мырт­қа, жа­ну­ар­лар және өсім­дік тек­тес өнім­дер­дің қа­уіп­сіз­ді­гіне қой­ы­ла­тын та­лап­тар және олар­дың са­ни­та­ри­я­лық нор­ма­лар­ға сәй­кест­і­гі.
    4. Қол­да­ну­ға жа­рам­сыз деп та­ны­л­ған құс және өсім­дік тек­тес өнім­дер­ді за­лал­сыздан­ды­ру, кә­де­ге жа­ра­ту және жою тәр­ті­бі.
    Дағ­ды­ны та­ну мүм­кін­ді­гі:
    Та­лап етіл­мей­ді
    Же­ке құ­зы­рет­тер­ге қой­ы­ла­тын та­лап­тар:
    Жа­у­ап­кер­ші­лік
    Ұқып­ты­лық
    Күй­зе­ліс­ке тұ­рақ­ты­лық
    Шы­дам­ды­лық
    Ко­ман­да­да жұ­мыс іс­тей бі­лу
    Дәл­дік
    Сы­пай­ы­лық
    Мей­і­рім­ді­лік
    Па­ра­сат­ты­лық
    Тех­ни­ка­лық ре­гла­мент­тер мен ұлт­тық стан­дарт­тар­дың ті­зі­мі:
    1. Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы­ның Ең­бек ко­дек­сі 2015 жы­л­ғы 23 қа­ра­ша­да­ғы № 414-V ҚРЗ.
    2. «Ве­те­ри­на­рия ту­ра­лы» Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы­ның 2002 жы­л­ғы 10 шіл­де­де­гі № 339-II За­ңы.
    3. «Жа­ну­ар­лар дү­ни­е­сін қор­ғау, өсі­мін мо­лай­ту және пай­да­ла­ну ту­ра­лы» Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы­ның 2004 жы­л­ғы 9 шіл­де­де­гі № 593-II За­ңы.
    4. «Сы­бай­лас жем­қор­лық­қа қар­сы іс-қи­мыл ту­ра­лы» 2015 жы­л­ғы 18 қа­ра­ша­да­ғы № 410-V ҚРЗ Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы­ның За­ңы.
    5. «Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сын­да­ғы тіл ту­ра­лы» 1997 жы­л­ғы 11 шіл­де­де­гі № 151-I ҚРЗ Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы­ның За­ңы
    6. «Жа­ну­ар­лар­ды өсі­ру­ді, өт­кі­зу­ді жү­зе­ге асы­ра­тын өн­ді­ріс объ­ек­ті­ле­ріне қой­ы­ла­тын ве­те­ри­на­ри­я­лық (ве­те­ри­на­ри­я­лық-са­ни­та­ри­я­лық) та­лап­тар­ды бе­кі­ту ту­ра­лы» Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы Ауыл ша­ру­а­шы­лы­ғы ми­ни­стрі­нің м.а. 2015 жы­л­ғы 29 ма­мыр­да­ғы № 7-1/498 бұй­ры­ғы. ҚР ӘМ 2015 жы­л­ғы 4 та­мы­зда № 11837 бо­лып тір­кел­ді.
    7. «Жа­ну­ар­лар­ды ка­ран­т­ин­деу қа­ғи­да­ла­рын бе­кі­ту ту­ра­лы» Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы Ауыл ша­ру­а­шы­лы­ғы ми­ни­стрі­нің 2014 жы­л­ғы 30 жел­тоқ­сан­да­ғы № 7-1 / 700 бұй­ры­ғы, ҚР ӘМ 2025 жы­л­ғы 6 ақ­пан­да № 35708 бо­лып тір­кел­ді.
    8. «Жа­ну­ар­лар­мен жұ­мыс іс­теу қа­ғи­да­ла­рын бе­кі­ту ту­ра­лы» Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы Ауыл ша­ру­а­шы­лы­ғы ми­ни­стрі­нің 2019 жы­л­ғы 17 мау­сым­да­ғы № 239 бұй­ры­ғы. ҚР ӘМ 2019 жы­л­ғы 28 мау­сым­да №18917 бо­лып тір­кел­ді.
    СБШ шең­бе­рін­де бас­қа кә­сіп­тер­мен бай­ла­ныс:
    СБШ дең­гейі:
    Кә­сіп ата­уы:
    7
    Бас ве­те­ри­на­ри­я­лық дә­рі­гер
    14. «Құс фаб­ри­ка­сын­да­ғы және ме­ха­ни­ка­лан­ды­ры­л­ған фер­ма­ның опе­ра­то­ры» кә­сі­бі­нің кар­точ­ка­сы
    Топ ко­ды:
    8341-9
    Қыз­мет ата­уы­ның ко­ды:
    8341-9-014
    Кә­сіп ата­уы:
    Құс фаб­ри­ка­сын­да­ғы және ме­ха­ни­ка­лан­ды­ры­л­ған фер­ма­ның опе­ра­то­ры
    СБШ бой­ын­ша бі­лік­ті­лік дең­гейі:
    3
    СБШ бой­ын­ша қо­сал­ғы бі­лік­ті­лік дең­гейі:
    БТ­БА, БА және бас­қа да үл­гі­лік бі­лік­ті­лік си­патта­ма­ла­ры бой­ын­ша бі­лік­ті­лік дең­гейі:
    «Жұ­мыстар мен жұ­мыс­шы кә­сіп­те­рі­нің бі­рың­ғай та­риф­тік-бі­лік­ті­лік анық­та­ма­лы­ғын (64-шы­ға­ры­лым) бе­кі­ту ту­ра­лы» Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы Ең­бек және ха­лық­ты әле­умет­тік қор­ғау ми­ни­стрі­нің 2025 жы­л­ғы 17 қаң­тар­да­ғы № 499 бұй­ры­ғы
    92. Құс фаб­ри­ка­ла­ры мен ме­ха­ни­ка­лан­ды­ры­л­ған фер­ма­лар­дың опе­ра­то­ры. Па­ра­граф 5. Құс фаб­ри­ка­ла­ры мен ме­ха­ни­ка­лан­ды­ры­л­ған фер­ма­лар­дың опе­ра­то­ры, 6-раз­ряд.
    «Жұ­мыстар мен жұ­мыс­шы кә­сіп­те­рі­нің бі­рың­ғай та­риф­тік-бі­лік­ті­лік анық­та­ма­лы­ғын (64-шы­ға­ры­лым) бе­кі­ту ту­ра­лы» Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы Ең­бек және ха­лық­ты әле­умет­тік қор­ғау ми­ни­стрі­нің 2025 жы­л­ғы 17 қаң­тар­да­ғы № 499 бұй­ры­ғы
    92. Құс фаб­ри­ка­ла­ры мен ме­ха­ни­ка­лан­ды­ры­л­ған фер­ма­лар­дың опе­ра­то­ры. Па­ра­граф 1. Құс фаб­ри­ка­ла­ры мен ме­ха­ни­ка­лан­ды­ры­л­ған фер­ма­лар­дың опе­ра­то­ры, 2-раз­ряд.
    «Жұ­мыстар мен жұ­мыс­шы кә­сіп­те­рі­нің бі­рың­ғай та­риф­тік-бі­лік­ті­лік анық­та­ма­лы­ғын (64-шы­ға­ры­лым) бе­кі­ту ту­ра­лы» Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы Ең­бек және ха­лық­ты әле­умет­тік қор­ғау ми­ни­стрі­нің 2025 жы­л­ғы 17 қаң­тар­да­ғы № 499 бұй­ры­ғы
    92. Құс фаб­ри­ка­ла­ры мен ме­ха­ни­ка­лан­ды­ры­л­ған фер­ма­лар­дың опе­ра­то­ры. Па­ра­граф 2. Құс фаб­ри­ка­ла­ры мен ме­ха­ни­ка­лан­ды­ры­л­ған фер­ма­лар­дың опе­ра­то­ры, 3-раз­ряд.
    «Жұ­мыстар мен жұ­мыс­шы кә­сіп­те­рі­нің бі­рың­ғай та­риф­тік-бі­лік­ті­лік анық­та­ма­лы­ғын (64-шы­ға­ры­лым) бе­кі­ту ту­ра­лы» Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы Ең­бек және ха­лық­ты әле­умет­тік қор­ғау ми­ни­стрі­нің 2025 жы­л­ғы 17 қаң­тар­да­ғы № 499 бұй­ры­ғы
    92. Құс фаб­ри­ка­ла­ры мен ме­ха­ни­ка­лан­ды­ры­л­ған фер­ма­лар­дың опе­ра­то­ры. Па­ра­граф 3. Құс фаб­ри­ка­ла­ры мен ме­ха­ни­ка­лан­ды­ры­л­ған фер­ма­лар­дың опе­ра­то­ры, 4-раз­ряд.
    «Жұ­мыстар мен жұ­мыс­шы кә­сіп­те­рі­нің бі­рың­ғай та­риф­тік-бі­лік­ті­лік анық­та­ма­лы­ғын (64-шы­ға­ры­лым) бе­кі­ту ту­ра­лы» Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы Ең­бек және ха­лық­ты әле­умет­тік қор­ғау ми­ни­стрі­нің 2025 жы­л­ғы 17 қаң­тар­да­ғы № 499 бұй­ры­ғы
    92. Құс фаб­ри­ка­ла­ры мен ме­ха­ни­ка­лан­ды­ры­л­ған фер­ма­лар­дың опе­ра­то­ры. Па­ра­граф 4. Құс фаб­ри­ка­ла­ры мен ме­ха­ни­ка­лан­ды­ры­л­ған фер­ма­лар­дың опе­ра­то­ры, 5-раз­ряд.
    Кә­сіп­тік бі­лім дең­гейі:
    Бі­лім дең­гейі:
    ТжКБ (жұ­мыс­шы кә­сіп­тер)
    Ма­ман­дық:
    Ауыл ша­ру­а­шы­лы­ғын ме­ха­ни­ка­лан­ды­ру
    Бі­лік­ті­лік:
    Жұ­мыс тә­жі­ри­бе­сіне қой­ы­ла­тын та­лап­тар:
    Жұ­мыс өті­ліне қой­ы­ла­тын та­лап­тар жоқ.
    Фор­мал­ды емес және ин­фор­мал­ды бі­лім­мен бай­ла­ныс:
    Нұс­қа­ма/ жұ­мыс ор­нын­да та­ғы­лым­да­ма­дан өту неме­се қы­сқа мер­зім­ді оқы­ту;
    Кә­сіп­тің бас­қа мүм­кін ата­у­ла­ры:
    6122-1-002 - Жұ­мырт­қа­лар­ды шы­ға­ру­мен ай­на­лы­са­тын құс өсі­ру­ші (фер­мер)
    6122-1-003 - Қыр­ғауыл өсі­ру­ші
    6122-9-002 - Құс өсі­ру­ші-вак­ци­на­тор
    6122-3-001 - Құ­стар­ды жа­сан­ды ұрық­тан­ды­ру жө­нін­де­гі опе­ра­тор
    Қыз­мет­тің негіз­гі мақ­са­ты:
    Жұ­мырт­қа­лар­ды сұ­рып­та­уды, ка­либр­ле­уді, жу­у­ды, таң­ба­ла­уды және ора­уды, сон­дай-ақ тап­сы­ру­шы­лар­дан жұ­мырт­қа­лар­ды қа­был­да­уды қам­та­ма­сыз ету
    Ең­бек функ­ци­я­ла­ры­ның си­патта­ма­сы
    Ең­бек функ­ци­я­ла­ры­ның тіз­бе­сі:
    Мін­дет­ті ең­бек функ­ци­я­ла­ры:
    1. Жаб­дық­ты пай­да­ла­на оты­рып, жұ­мырт­қа­лар­ды сұ­рып­тау және ка­либр­леу, жұ­мырт­қа жу­ғы­штар­да ла­стан­ған жұ­мырт­қа­лар­ды жуу жұ­мыр­тқа­ны таң­ба­лау, са­лу және орау; орал­ған өнім­дер­ді та­сы­мал­дау
    2. Жұ­мыр­тқа­ны ин­ку­ба­ци­я­лау про­це­сін орын­дау
    3. Тәу­лік­тік төл­ді ірік­теу, сұ­рып­тау, есеп­ке алу, тап­сы­ру
    Қо­сым­ша ең­бек функ­ци­я­ла­ры:
    1-ең­бек функ­ци­я­сы:
    Жаб­дық­ты пай­да­ла­на оты­рып, жұ­мырт­қа­лар­ды сұ­рып­тау және ка­либр­леу, жұ­мырт­қа жу­ғы­штар­да ла­стан­ған жұ­мырт­қа­лар­ды жуу жұ­мыр­тқа­ны таң­ба­лау, са­лу және орау; орал­ған өнім­дер­ді та­сы­мал­дау
    1-дағ­ды:
    Ин­ку­ба­ци­я­ға жұ­мырт­қа­лар­ды қа­был­дау, сұ­рып­тау, таң­ба­лау және са­лу
    Ма­шық­тар:
    2-раз­ряд­қа ар­нал­ған ма­шық­тар
    1. Ин­ку­ба­ци­я­лық жұ­мырт­қа­лар­ды қа­был­дап, ка­те­го­ри­я­лар бой­ын­ша сұ­рып­тау.
    2. Ин­ку­ба­ци­я­ға жа­рам­сыз жұ­мырт­қа­лар­ды жұ­мырт­қа жуу ма­ши­на­ла­рын пай­да­ла­на оты­рып жуу.
    3. Жұ­мырт­қа­лар­ды бел­гі­лен­ген та­лап­тар­ға сәй­кес таң­ба жа­сау.
    4. Жұ­мырт­қа­лар­ды кас­се­та­лар мен ин­ку­ба­ци­я­лық ло­т­ок­тар­ға қа­уіп­сіз­дік тех­ни­ка­сын сақ­тай оты­рып ор­на­ла­сты­ру.
    5. Қап­та­ма­лар­ды бе­ру және жи­нау, жұ­мыс ор­ны мен жаб­дық­тар­ды та­за ұстау.
    3-раз­ряд­қа ар­нал­ған ма­шық­тар
    1. Ин­ку­ба­ци­я­лық жұ­мырт­қа­лар­ды стан­дарт­тар бой­ын­ша сұ­рып­тау.
    2. Жұ­мырт­қа­лар­ды қа­был­дау және ин­ку­ба­ци­я­ға дай­ын­дау жұ­мыста­рын­да (за­лал­сыздан­ды­ру, таң­ба, сұ­рып­тау) қа­ты­су.
    3. Жұ­мырт­қа­лар­ды жуу және сұ­рып­тау жаб­дық­та­ры­мен жұ­мыс іс­теу.
    4. Жұ­мырт­қа­лар­ды ин­ку­ба­ци­я­ға сал­мас бұ­рын са­па­сын және бү­т­ін­ді­гін ба­қы­лау.
    5. Ин­ку­ба­ци­я­лық ло­т­ок­тар мен қап­та­ма­лар­ды жұ­мысқа дай­ын­дау.
    4-раз­ряд­қа ар­нал­ған ма­шық­тар
    1. То­лық сәй­кестен­ді­ру бел­гі­сі­мен ба­қы­лау ұя­ла­ры­нан жұ­мырт­қа жи­нау.
    2. Жұ­мырт­қа­лар­ды сұ­рып­тау, за­лал­сыздан­ды­ру, сәу­ле­лен­ді­ру және бе­кі­ті­л­ген тех­но­ло­гия бой­ын­ша ин­ку­ба­тор­ға са­лу.
    3. Ин­ку­ба­ци­я­лық бөл­ме­лер мен ин­ку­ба­тор­лар­да мик­ро­кли­мат па­ра­метр­ле­рін (тем­пе­ра­ту­ра, ылғал­ды­лық, жел­де­ту) сақ­тау.
    4. Ин­ку­ба­ци­я­лық ма­те­ри­ал­ды ба­қы­лау, жа­рам­сыз жұ­мырт­қа­лар­ды шы­ға­рып алу.
    5. Жұ­мырт­қа­дан шық­қан төл­дер­ді тү­сі­ру, сұ­рып­тау, есеп­ке алу, әл­сіз төл­дер­ді жою және тәу­лік­тік құ­стар­ды орау жұ­мыста­рын ұй­ым­да­сты­ру.
    6. Ин­ку­ба­тор­лар, за­лал­сыздан­дыр­ғыш құ­ры­л­ғы­лар, жу­ғы­штар және бас­қа жаб­дық­тар­ға тех­ни­ка­лық қыз­мет көр­се­ту.
    7. Бөл­ме­лер­ді, ин­ку­ба­тор­лар­ды, ыдыс­тар мен құ­рал­дар­ды за­лал­сыздан­ды­ру.
    5-раз­ряд­қа ар­нал­ған ма­шық­тар
    1. Ин­ку­ба­ци­я­лық жұ­мырт­қа­лар­ды са­па­сы­на, сал­ма­ғы­на және сырт­қы кө­рі­ні­сіне қа­рай қа­был­дау және тек­се­ру.
    2. Жұ­мырт­қа­лар­ды тұқы­мы­на, сызығ­ы­на және ка­те­го­ри­я­сы­на қа­рай сұ­рып­тау және өл­шем бой­ын­ша ірік­теу.
    3. Жұ­мырт­қа­лар­ды ұя нө­мі­рі, жұ­мырт­қа сал­ған құс және са­лу кү­нін көр­се­тіп таң­ба жа­сау.
    4. Жұ­мырт­қа­лар­ды сал­мақ­тап, ана­лар­дың нө­мір­ле­ріне сәй­кес ин­ку­ба­ци­я­лық ло­т­ок­тар­ға ор­на­ла­сты­ру.
    5. Жұ­мырт­қа­лар­ды ор­на­ла­сты­ру және та­сы­мал­дау үшін ме­ха­ни­ка­лан­ды­ры­л­ған жаб­дық­тар­ды пай­да­ла­ну.
    6. Жұ­мырт­қа­мен жұ­мыс іс­те­ген­де са­ни­тар­лық та­лап­тар­дың сақ­та­луын ба­қы­лау.
    7. Тұқым­дық құ­жат­та­ма­ға сәй­кес жұ­мырт­қа­лар­ды ин­ку­ба­ци­я­ға са­лу­ды есеп­ке алу.
    6-раз­ряд­қа ар­нал­ған ма­шық­тар
    1. Ин­ку­ба­ци­я­лық жұ­мырт­қа­лар­ды тұқым­дар­ға, крос­стар­ға және сызық­тар­ға сәй­кес та­лап­тар­ға сай қа­был­дау және тек­се­ру.
    2. Жұ­мырт­қа­лар­ды тұқым­дық құн­ды­лық­та­ры мен био­ло­ги­я­лық көр­сет­кіш­те­ріне қа­рай те­ре­ңі­рек сұ­рып­тау.
    3. Жұ­мырт­қа­лар­ды се­лек­ци­я­лық бел­гі­лер мен тұқым­дық де­ректер­ге сәй­кес бел­гі­леп мар­ка­лау.
    4. Жұ­мырт­қа­лар­ды тұқым ерекше­лік­те­рі мен шы­ға­ру бағ­дар­ла­ма­ла­рын ес­ке­ре оты­рып ин­ку­ба­ци­я­лық ло­т­ок­тар­ға ор­на­ла­сты­ру. 5. Ин­ку­ба­ци­я­ға дай­ын­да­удың бар­лық ке­зең­де­рін­де жұ­мыр­тқа­ның са­па­сын ба­қы­лау. 6. Жұ­мырт­қа­лар­ды сұ­рып­тау және ор­на­ла­сты­ру ке­зін­де ме­ха­ни­ка­лан­ды­ры­л­ған және ав­то­мат­тан­ды­ры­л­ған құ­рал­дар­ды қол­да­ну. 7. Се­лек­ци­я­лық тап­сыр­ма­лар­ды ес­ке­ре оты­рып ин­ку­ба­ция про­це­сін жос­пар­лау және ұй­ым­да­сты­ру­ға қа­ты­су.
    Бі­лім­дер:
    2-раз­ряд­қа ар­нал­ған бі­лім­дер
    1. Жұ­мырт­қа­лар­ды ин­ку­ба­ци­я­ға сұ­рып­тау, таң­ба­лау және қою қа­ғи­да­ла­ры.
    2. Жұ­мырт­қа­лар­дың са­па ка­те­го­ри­я­ла­ры және ин­ку­ба­ци­я­лық ма­те­ри­ал­ға қой­ы­ла­тын та­лап­тар.
    3. Жұ­мырт­қа жуу және сұ­рып­тау ма­ши­на­ла­ры­ның құ­ры­лы­мы мен жұ­мыс прин­ци­пі.
    4. Жұ­мырт­қа­лар­ды ин­ку­ба­ци­я­ға дай­ын­да­уда са­ни­тар­лық-ги­ги­е­на­лық нор­ма­лар.
    5. Ин­ку­ба­ци­я­лық жұ­мырт­қа­лар­ды сақ­тау және та­сы­мал­дау қа­ғи­да­ла­ры. 3-раз­ряд­қа ар­нал­ған бі­лім­дер
    1. Ин­ку­ба­ци­я­лық жұ­мырт­қа­лар­дың са­па­сы мен сұ­рып­та­луы бой­ын­ша мем­ле­кет­тік стан­дарт­тар.
    2. Жұ­мырт­қа­лар­ды за­лал­сыздан­ды­ру және ин­ку­ба­ци­я­ға дай­ын­дау әді­сте­рі.
    3. Жұ­мырт­қа­лар­ды қа­был­дау, таң­ба­лау және ин­ку­ба­ци­я­лық шкаф­тар­ға қою тәр­ті­бі.
    4. Жұ­мырт­қа­лар­ды сұ­рып­тау және жу­у­ға ар­нал­ған жаб­дық­тың құ­ры­лы­мы.
    5. Қой­ма және құ­рал-жаб­дық­тар­ды са­ни­тар­лық өң­деу қа­ғи­да­ла­ры.
    4-раз­ряд­қа ар­нал­ған бі­лім­дер
    1. Әр­түр­лі құс түр­ле­рі­нің жұ­мырт­қа­ла­рын ин­ку­ба­ци­я­лау тех­но­ло­ги­я­сы, са­лу ре­жим­де­рі мен ерекше­лік­те­рі.
    2. Ин­ку­ба­тор­лар­дың түр­лі мар­ка­ла­ры мен түр­ле­рі­нің құ­ры­лы­сы және жұ­мыс іс­теу прин­ципте­рі.
    3. Жұ­мырт­қа­лар­ды ин­ку­ба­ци­я­ның бар­лық ке­зең­де­рін­де био­ло­ги­я­лық және ви­зу­ал­ды ба­қы­лау әді­сте­рі.
    4. Ин­ку­ба­ци­я­лық цех­тар­ға ар­нал­ған ве­те­ри­нар­лық-са­ни­тар­лық ка­ғи­да­лар.
    5. За­лал­сыздан­ды­ру жаб­дық­та­ры­ның құ­ры­лы­сы, қол­да­ны­луы және қа­уіп­сіз­дік қа­ғи­да­ла­ры.
    6. Ба­ла­пан­дар­ды сұ­рып­тау, таң­ба­лау және жө­нел­ту­ге дай­ын­да­у­ға қой­ы­ла­тын нор­ма­тив­тік та­лап­тар.
    5-раз­ряд­қа ар­нал­ған бі­лім­дер
    1. Ин­ку­ба­ци­я­лық жұ­мыр­тқа­ның са­па­сы мен ірік­те­лу­іне қой­ы­ла­тын та­лап­тар.
    2. Жұ­мырт­қа­лар­ды тұқым мен ли­ни­я­лар бой­ын­ша сұ­рып­тау, таң­ба­лау және ор­на­ла­сты­ру тәр­ті­бі.
    3. Жұ­мыр­тқа­ның ин­ку­ба­ци­я­лық қа­си­ет­те­ріне әсер ете­тін құс ана­то­ми­я­сы мен фи­зио­ло­ги­я­сы­ның негіз­де­рі.
    4. Тұқым­дық ма­те­ри­ал­ды ірік­теу және дай­ын­дау әді­сте­рі.
    5. Жұ­мырт­қа­лар­ды сұ­рып­тау, өл­шеу және ор­на­ла­сты­ру­ға ар­нал­ған жаб­дық­тар­дың құ­ры­лы­сы.
    6. Ин­ку­ба­ци­я­лық жұ­мырт­қа­мен жұ­мыс іс­теу ке­зін­де ве­те­ри­нар­лық-са­ни­тар­лық та­лап­тар.
    7. Тұқым­дық құ­жат­та­ма­ны жүр­гі­зу және жұ­мырт­қа­лар­ды есеп­ке алу тәр­ті­бі. 8. Ин­ку­ба­ци­я­лық жұ­мырт­қа­мен жұ­мыс ке­зін­де ве­те­ри­нар­лық-са­ни­тар­лық нор­ма­лар мен био­ло­ги­я­лық қа­уіп­сіз­дік та­лап­та­ры. 6-раз­ряд­қа ар­нал­ған бі­лім­дер
    1. Тұқым­дық және се­лек­ци­я­лық құ­сты тор­да ұстау тех­но­ло­ги­я­сы.
    2. Ин­ку­ба­ци­я­лық жұ­мырт­қа­лар­ды био­ло­ги­я­лық және се­лек­ци­я­лық ба­ға­лау әді­сте­рі.
    3. Әр­түр­лі тұқым, кросс және ли­ни­я­лар­ға ар­нал­ған жұ­мырт­қа са­па­сы­ның стан­дарт­та­ры.
    4. Жұ­мырт­қа­лар­ды ме­ха­ни­ка­лан­ды­ры­л­ған сұ­рып­тау, өл­шеу және ор­на­ла­сты­ру­ға ар­нал­ған жаб­дық­тар­дың құ­ры­лы­сы.
    5. Құ­стың өнім­ді­лік бел­гі­ле­рі­нің тұқым қу­а­ла­уы мен кө­бею ерекше­лік­те­рі
    . 6. Бар­лық ауыл ша­ру­а­шы­лық құс түр­ле­рі­нің зоо­тех­ни­ка, ана­то­мия және фи­зио­ло­гия негіз­де­рі.
    7. Же­ке ірік­теу, бо­ни­ти­ров­ка (ба­ға­лау) және се­лек­ци­я­лық құ­жат­та­ма­ны жүр­гі­зу әді­сте­рі.
    Дағ­ды­ны та­ну мүм­кін­ді­гі:
    Та­лап етіл­мей­ді
    2-дағ­ды:
    За­лал­сыздан­ды­ру, жұ­мыр­тқа­ны сақ­тау, ин­ку­ба­ци­я­лық на­у­а­лар­ды са­лу, тем­пе­ра­ту­ра­лық-ылғал­ды ре­жим­ді тір­кеу
    Ма­шық­тар:
    2-раз­ряд­қа ар­нал­ған ма­шық­тар
    1. Ин­ку­ба­ци­я­лық жұ­мырт­қа­лар­ды за­лал­сыздан­ды­ру жұ­мыста­рын қол­мен неме­се ар­найы құ­ры­л­ғы­лар­ды қол­да­нып орын­дау.
    2. Жұ­мырт­қа­лар­ды ма­ман­ның ба­қы­ла­у­ы­мен ин­ку­ба­ци­я­лық та­бақ­тар­ға ор­на­ла­сты­ру.
    3. Ин­ку­ба­ци­я­ға дей­ін жұ­мырт­қа­лар­ды сақ­тау қа­ғи­да­ла­рын сақ­тау (тем­пе­ра­ту­ра, ылғал­ды­лық, жел­де­ту).
    4. Нұс­қау бой­ын­ша ауа тем­пе­ра­ту­ра­сы мен ылғал­ды­лы­ғын қа­ра­пай­ым түр­де тір­кеу.
    5. Жұ­мырт­қа­лар­ды за­лал­сыздан­ды­ру және сақ­тау үшін құ­рал-жаб­дық­тар­ды дай­ын­дау.
    3-раз­ряд­қа ар­нал­ған ма­шық­тар
    1. Бел­гі­лен­ген нор­ма­лар­ға сай за­лал­сыздан­ды­ру қон­дыр­ғы­ла­ры мен ері­т­ін­ді­ле­рін қол­да­нып жұ­мырт­қа­лар­ды за­лал­сыздан­ды­ру.
    2. Жұ­мырт­қа­лар­ды тұқы­мы, ли­ни­я­сы және сақ­тау мер­зі­мін ес­ке­ре оты­рып ин­ку­ба­ци­я­лық та­бақ­тар­ға са­лу.
    3. Жұ­мырт­қа­лар­ды сақ­тау және ин­ку­ба­ци­я­лау бөл­ме­ле­рін­де­гі тем­пе­ра­ту­ра мен ылғал­ды­лық ре­жи­мін ба­қы­лау және жа­зып оты­ру.
    4. Құ­рал-жаб­дық­тар­дың (та­бақ­тар, сө­ре­лер, сақ­тау ка­ме­ра­ла­ры) жағ­дай­ын қа­да­ға­лау және са­ни­тар­лық өң­деу жүр­гі­зу.
    5. Жұ­мырт­қа­лар­ды сақ­тау неме­се ин­ку­ба­ци­я­лау ор­ны­на ве­те­ри­нар­лық та­лап­тар­ды сақ­тай оты­рып дай­ын­дау және та­сы­мал­дау.
    4-раз­ряд­қа ар­нал­ған ма­шық­тар
    1. Ар­найы құ­рал­дар мен тех­но­ло­ги­я­лар­ды қол­да­нып жұ­мырт­қа­лар мен ин­ку­ба­ци­я­лық жаб­дық­тар­ды за­лал­сыздан­ды­ру­ды ұй­ым­да­сты­ру және жүр­гі­зу.
    2. Ин­ку­ба­тор­лар мен жұ­мырт­қа­лар­ды сақ­тау бөл­ме­ле­рін­де­гі тем­пе­ра­ту­ра мен ылғал­ды­лық ре­жи­мін ба­қы­лау және қа­жет болған жағ­дай­да тү­зе­ту.
    3. Жұ­мырт­қа­лар­ды сақ­тау және ин­ку­ба­ци­я­лау жағ­дай­ла­ры бой­ын­ша де­ректер­ді нақ­ты есеп­ке алу және тір­кеу.
    4. Ин­ку­ба­ци­я­ға са­лу­ға ар­нал­ған жұ­мырт­қа­лар­ды са­па са­нат­та­ры бой­ын­ша сұ­рып­тау.
    5. Тех­но­ло­ги­я­лық та­лап­тар мен тұқым ерекше­лік­те­рін ес­ке­ре оты­рып, ин­ку­ба­ци­я­лық та­бақ­тар­ды дай­ын­дау және уа­қы­ты­лы са­лу­ды қам­та­ма­сыз ету.
    5 -раз­ряд­қа ар­нал­ған ма­шық­тар
    1. Жұ­мырт­қа­лар­ды, ин­ку­ба­ци­я­лық жаб­дық­тар­ды және үй-жай­лар­ды за­ма­на­уи әді­стер мен құ­рал­дар­ды қол­да­нып за­лал­сыздан­ды­ру жұ­мыста­рын жос­пар­лау және ба­қы­лау.
    2. Ин­ку­ба­тор­лар­да­ғы тем­пе­ра­ту­ра-ылғал­ды­лық ре­жи­мі мен газ ал­ма­суын ке­шен­ді ба­қы­лау, тех­но­ло­ги­я­лық нор­ма­тив­тер­ге сәй­кес па­ра­метр­лер­ді тү­зе­ту.
    3. Жұ­мырт­қа­лар­ды сақ­тау және ин­ку­ба­ци­я­лау жағ­дай­ла­ры бой­ын­ша нақ­ты де­ректер­ді тір­кеу және тал­дау жүр­гі­зу, шы­ғым­ды­лық­ты ба­рын­ша арт­ты­ру­ға жағ­дай жа­сау.
    4. Құ­стың ге­не­ти­ка­лық және тұқым­дық ерекше­лік­те­рін ес­ке­ре оты­рып, ин­ку­ба­ци­я­лық та­бақ­тар­ды дай­ын­дау мен са­лу­ды ұй­ым­да­сты­ру.
    5. Жұ­мырт­қа­лар­ды сақ­тау са­па­сын ба­қы­лау, өнім­ді­лік­ке әсер ете­тін ауыт­қу­лар­ды анық­тау және жою. 6-раз­ряд­қа ар­нал­ған ма­шық­тар
    1. Ин­ку­ба­ци­я­лық жаб­дық­тар­ды, жұ­мырт­қа­лар­ды және үй-жай­лар­ды жо­ға­ры ти­ім­ді құ­рал­дар мен тех­но­ло­ги­я­лар­ды қол­да­нып ке­шен­ді за­лал­сыздан­ды­ру жұ­мыста­рын ұй­ым­да­сты­ру және ба­қы­лау.
    2. Ав­то­мат­тан­ды­ры­л­ған бас­қа­ру жүй­е­ле­рін қол­да­на оты­рып, ин­ку­ба­тор­лар­да оң­тай­лы тем­пе­ра­ту­ра-ылғал­ды­лық ре­жи­мі мен газ ал­ма­су па­ра­метр­ле­рін өз бе­тін­ше ор­на­ту және тү­зе­ту.
    3. Тем­пе­ра­ту­ра-ылғал­ды­лық ре­жи­мі бой­ын­ша де­ректер­ді тал­дау және тү­сін­ді­ру, ауыт­қу­лар­ды анық­тап, шы­ғым­ды­лық­ты ба­рын­ша қам­та­ма­сыз ету үшін тү­зе­ту ша­ра­ла­рын қа­был­дау.
    4. Ге­не­ти­ка­лық ерекше­лік­тер мен тұқым­дық та­лап­тар­ды ес­ке­ре оты­рып, ин­ку­ба­ци­я­лық та­бақ­тар­ды са­лу про­це­сіне бас­шы­лық жа­сау, жұ­мыстар­дың дәл­ді­гі мен са­па­сын қам­та­ма­сыз ету.
    5. Тұқым­дық және тех­но­ло­ги­я­лық құ­жат­та­ма­лар­ды жүр­гі­зу мен ба­қы­ла­уды қам­та­ма­сыз ету, бар­лық ин­ку­ба­ция па­ра­метр­ле­рі мен нәти­же­ле­рін тір­кеу.
    Бі­лім­дер:
    2-раз­ряд­қа ар­нал­ған бі­лім­дер
    1. Жұ­мырт­қа­лар­ды ин­ку­ба­тор­ға са­лу­ға дей­ін­гі са­ни­тар­лық өң­деу қа­ғи­да­ла­ры­нің негіз­де­рі.
    2. Жұ­мырт­қа­лар­ды сақ­тау жағ­дай­ла­ры: рұқ­сат еті­л­ген тем­пе­ра­ту­ра­лық және ылғал­дық көр­сет­кіш­тер.
    3. Жұ­мырт­қа­лар­ды жи­нау мер­зі­мі мен құс түр­ле­ріне қа­рай та­бақ­тар­ға са­лу тәр­ті­бі.
    4. Ин­ку­ба­ци­я­лық жұ­мырт­қа­мен жұ­мыс іс­те­у­ге қой­ы­ла­тын ве­те­ри­на­ри­я­лық-са­ни­та­ри­я­лық та­лап­тар­дың негіз­де­рі.
    5. Тем­пе­ра­ту­ра мен ылғал­ды­лық­ты есеп­ке алу­ға ар­нал­ған қа­ра­пай­ым құ­рал­дар­дың қыз­ме­ті мен пай­да­ла­ну қа­ғи­да­ла­ры.
    3-раз­ряд­қа ар­нал­ған бі­лім­дер
    1. Әр­түр­лі құс түр­ле­рі­нің ин­ку­ба­ци­я­лық жұ­мырт­қа­ла­рын сақ­тау нор­ма­ла­ры мен ре­жим­де­рі.
    2. Жұ­мырт­қа­лар­ды, құ­рал-сай­ман­дар мен жаб­дық­тар­ды за­лал­сыздан­ды­ру қа­ғи­да­ла­ры мен құ­рал­да­ры.
    3. Жұ­мырт­қа­лар­ды сақ­тау және са­лу­ға қа­ты­сты құ­жат­та­ма­ны жүр­гі­зу­дің негіз­де­рі.
    4. Ин­ку­ба­ци­я­лық жұ­мырт­қа­ға қой­ы­ла­тын та­лап­тар (са­па­сы, жа­ңа­лы­ғы, бү­т­ін­ді­гі).
    5. Ин­ку­ба­ци­я­лық учас­ке­лер­де­гі са­ни­тар­лық-ги­ги­е­на­лық нор­ма­лар­дың негіз­де­рі.
    4-раз­ряд­қа ар­нал­ған бі­лім­дер
    1. Жұ­мырт­қа­лар­ды және жаб­дық­тар­ды за­лал­сыздан­ды­ру тех­но­ло­ги­я­сы: қол­да­ны­ла­тын құ­рал­дар­дың түр­ле­рі мен қол­да­ну нор­ма­ла­ры.
    2. Ин­ку­ба­ци­я­ның бар­лық ке­зең­де­рін­де әр­түр­лі құс түр­ле­рі мен тұқым­да­ры­на ар­нал­ған тем­пе­ра­ту­ра­лық-ылғал­дық ре­жим­дер­дің ерекше­лік­те­рі.
    3. Жұ­мырт­қа­лар­ды сақ­тау және ин­ку­ба­ци­я­лау үде­рі­сін био­ло­ги­я­лық ба­қы­ла­удың негіз­де­рі.
    4. Ин­ку­ба­ция бой­ын­ша нор­ма­тив­тік құ­жат­та­ма­ны жүр­гі­зу және ба­қы­лау қа­ғи­да­ла­ры.
    5. Жұ­мырт­қа­лар­ды сақ­тау және өң­деу жағ­дай­ла­ры­ның ба­ла­пан са­па­сы мен шы­ғы­мы­на әсе­рі.
    5-раз­ряд­қа ар­нал­ған бі­лім­дер
    1. Жұ­мырт­қа­лар мен жаб­дық­тар­ды за­лал­сыздан­ды­ру­дың за­ма­на­уи әді­сте­рі мен құ­рал­да­ры және олар­ды қол­да­ну нор­ма­тив­те­рі.
    2. Ин­ку­ба­тор­лар­да­ғы мик­ро­кли­мат­ты (тем­пе­ра­ту­ра, ылғал­ды­лық, газ ал­ма­су) рет­те­удің тех­но­ло­ги­я­лық ерекше­лік­те­рі. 3. Ин­ку­ба­ция және жұ­мырт­қа сақ­тау са­па­сын био­ло­ги­я­лық және тех­ни­ка­лық ба­қы­лау әді­сте­рі.
    4. Мик­ро­кли­мат пен са­ни­тар­лық ша­ра­лар­дың ба­ла­пан са­па­сы мен шы­ғы­мы­на әсе­рі.
    5. Тұқым­дық жұ­мыстар­дың ерекше­лік­те­рі, ин­ку­ба­ци­я­лық үде­рі­сте­гі тех­но­ло­ги­я­лық мә­лі­мет­тер­ді есеп­ке алу және тір­кеу.
    6-раз­ряд­қа ар­нал­ған бі­лім­дер
    1. Ин­ку­ба­тор­лар­да­ғы мик­ро­кли­мат­ты ба­қы­лау және рет­те­у­ге ар­нал­ған за­ма­на­уи ав­то­мат­тан­ды­ры­л­ған және ме­ха­ни­ка­лан­ды­ры­л­ған жүй­е­лер.
    2. Құс ша­ру­а­шы­лы­ғын­да эко­ло­ги­я­лық қа­уіп­сіз­дік­ті ес­ке­ре оты­рып қол­да­ны­ла­тын озық за­лал­сыздан­ды­ру әді­сте­рі мен нор­ма­тив­те­рі.
    3. Түр­лі құс тұқым­да­ры мен түр­ле­рі­нің жұ­мырт­қа­ла­рын сақ­тау және ин­ку­ба­ци­я­ла­удың тех­но­ло­ги­я­лық және био­ло­ги­я­лық негіз­де­рі.
    4. Мик­ро­кли­мат­ты ба­қы­лау де­ректе­рін тал­дау әді­сте­рі және олар­ды ин­ку­ба­ци­я­лық үде­рі­стер­ді оң­тай­лан­ды­ру­да қол­да­ну.
    5. За­ма­на­уи ақ­па­рат­тық тех­но­ло­ги­я­лар­ды пай­да­ла­на оты­рып, тұқым­дық жұ­мысты жүр­гі­зу, есеп­ке алу және құ­жат­тан­ды­ру қа­ғи­да­ла­ры.
    Дағ­ды­ны та­ну мүм­кін­ді­гі:
    Та­лап етіл­мей­ді
    2-ең­бек функ­ци­я­сы:
    Жұ­мыр­тқа­ны ин­ку­ба­ци­я­лау про­це­сін орын­дау
    1-дағ­ды:
    Ин­ку­ба­ция ре­жи­мі­нің па­ра­метр­ле­рін тір­кеу, жұ­мырт­қа­лар­ды ба­қы­лау ово­ско­пия жүр­гі­зу.
    Ма­шық­тар:
    2-раз­ряд­қа ар­нал­ған ма­шық­тар
    1. Жұ­мырт­қа­лар­ды қа­был­дап, мөл­ше­рі мен са­па­сы­на қа­рай сұ­рып­тау және ка­либр­леу.
    2. Жұ­мырт­қа­лар­ды ар­найы жұ­мырт­қа жуу ма­ши­на­ла­ры­мен жуу.
    3. Ин­ку­ба­ци­я­ға ар­нал­ған жұ­мырт­қа­лар­ды бел­гі­лен­ген та­лап­тар­ға сай таң­ба­лап, ор­на­ла­сты­ру.
    4. Ин­ку­ба­ция па­ра­метр­ле­рін (тем­пе­ра­ту­ра, ылғал­ды­лық) қол­мен неме­се нұс­қа­улық бой­ын­ша тір­кеу.
    5. Ұрық­сыз неме­се бү­лін­ген жұ­мырт­қа­лар­ды анық­тау үшін ово­скоп­пен ба­қы­лау жүр­гі­зу.
    6. Ин­ку­ба­ци­я­ға қа­ты­сты жаб­дық­тар мен үй-жай­лар­дың та­за­лы­ғын қам­та­ма­сыз ету.
    3 -раз­ряд­қа ар­нал­ған ма­шық­тар
    1. Ин­ку­ба­ция ре­жи­мі­нің па­ра­метр­ле­рін (тем­пе­ра­ту­ра, ылғал­ды­лық, жел­де­ту) тір­кеу.
    2. Ұрық­сыз және ақа­у­лы жұ­мырт­қа­лар­ды анық­тау үшін ово­скоп­пен ба­қы­лау жүр­гі­зу.
    3. Ұрық­сыз және бү­лін­ген жұ­мырт­қа­лар­ды ірік­теп, алып та­стау.
    4. Ин­ку­ба­ция про­це­сіне бай­ла­ны­сты есеп жүр­гі­зу және құ­жат­тар­ды тол­ты­ру.
    5. Ин­ку­ба­тор­лар мен жаб­дық­тар­ды ин­ку­ба­ци­я­ға дай­ын­да­уды қам­та­ма­сыз ету.
    4-раз­ряд­қа ар­нал­ған ма­шық­тар
    1. Ба­қы­лау ұя­ла­ры­нан жұ­мырт­қа­лар­ды жи­нап, ұя нө­мі­рін, ме­ки­ен­нің нө­мі­рін және жұ­мырт­қа сал­ған кү­нін бел­гі­леу.
    2. Құ­стар то­бын жи­нақ­та­у­ға, ірік­те­у­ге және са­қи­на­ла­у­ға қа­ты­су.
    3. Құ­стар­ды жа­рам­сыз деп та­ну және жұ­мырт­қа­лар­ды мем­ле­кет­тік стан­дарт­қа сәй­кес сұ­рып­тау.
    4. Құ­стар­ды азық­тан­ды­ру және су­а­ру жұ­мыста­рын ар­найы азық­тан­ды­ру ма­ши­на­ла­ры ар­қы­лы ұй­ым­да­сты­ру.
    5. Жұ­мырт­қа­лар­ды за­лал­сыздан­ды­ру, сәу­ле­лен­ді­ру және ин­ку­ба­тор­ға са­лу.
    6. Жұ­мырт­қа­лар­ды ба­қы­лап қа­рап, са­па­сызда­рын ірік­теп алып та­стау.
    7. Ин­ку­ба­тор­лар мен бөл­ме­лер­де тем­пе­ра­ту­ра, ылғал­ды­лық және газ ал­ма­су ре­жи­мін сақ­тау.
    8. Жұ­мырт­қа­ла­ры бар ло­т­ок­тар­ды ин­ку­ба­ци­я­лық шкаф­тан ба­ла­пан шы­ға­ра­тын шкаф­қа ауы­сты­ру және шық­қан ба­ла­пан­дар­мен ло­т­ок­тар­ды тү­сі­ру.
    9. Шық­қан ба­ла­пан­дар­ды сұ­рып­тау, сәу­ле­лен­ді­ру, әл­сіз­де­рін са­нау және жою.
    10. Бір күн­дік ба­ла­пан­дар­ды қо­рап­тар­ға са­лып, ша­ру­а­шы­лық­тар­ға жө­нел­ту үшін буып-түю.
    11. Ин­ку­ба­тор­лар­ды, жаб­дық­тар­ды, ыдыс­тар­ды және бөл­ме­лер­ді та­за­лау.
    12. Жаб­дық­тар мен ме­ха­низмдер­ге тех­ни­ка­лық қыз­мет көр­се­ту.
    13. Үй-жай­лар­ды за­лал­сыздан­ды­ру жұ­мыста­рын жүр­гі­зу.
    5 -раз­ряд­қа ар­нал­ған ма­шық­тар
    1. Өн­ді­рі­стік та­бын­да­ғы ере­сек құ­стар­ға, ба­ла­пан­дар­ға және брой­лер­лер­ге ме­ха­ни­ка­лан­ды­ры­л­ған кү­тім жа­сау.
    2. Құ­стар­ды қа­жет­ті­лік­те­ріне сай те­ңе­сті­рі­л­ген жем­дер­мен су­а­ру және азық­тан­ды­ру.
    3. Құ­стар­ға кү­тім жа­сау бой­ын­ша ал­дын алу және ем­деу ша­ра­ла­рын жүр­гі­зу.
    4. Те­зек­ті шы­ға­ру, бөл­ме­лер­ді та­за­лау, су­а­ра­тын аста­у­лар­ды жуу, жем аста­у­ла­рын та­зар­ту.
    5. Ме­ха­ни­ка­лан­ды­ру құ­рал­да­рын бас­қа­ру, жаб­дық­тар­ды бап­тау, рет­теу және ұсақ жөн­деу жұ­мыста­рын жүр­гі­зу.
    6. Құс­ха­на­лар­да­ғы ауа ал­ма­суын, тем­пе­ра­ту­ра­ны және ылғал­ды­лық­ты рет­теу.
    7. Ұя­лар мен ме­ки­ен­дер бой­ын­ша жұ­мырт­қа­лар­ды есеп­ке алу, тұқым же­лі­ле­рі мен түр­ле­рі бой­ын­ша ірік­теу.
    8. Тұқым­дық құ­сты жи­нақ­тау, жұ­мырт­қа­лар­ды ана­лық нө­мі­рі бой­ын­ша өл­шеу және ин­ку­ба­ци­я­лық ло­т­ок­тар­ға са­лу. 9. Ба­ла­пан­дар мен ере­сек құ­стар­ды өл­шеу, ло­т­ок­тар­дан ба­ла­пан­дар­ды таң­дау және са­қи­на­лау.
    10. Бел­гі­лен­ген тұқым­дық құ­жат­та­ма­ны жүр­гі­зу.
    6-раз­ряд­қа ар­нал­ған ма­шық­тар
    1. Тор­да ұстай­тын құ­стар­ға, тұқым­дық ба­ла­пан­ға және се­лек­ци­я­лық-тұқым­дық та­бын­ға ме­ха­ни­ка­лан­ды­ры­л­ған кү­тім жа­сау.
    2. Құ­стар­ды азық­тан­ды­ру, су­а­ру, нә­жі­сті ке­шен­ді ме­ха­ни­за­ция ар­қы­лы шы­ға­ру.
    3. Құ­стың өнім­ді­лі­гі мен тұқым­дық са­па­сын жақ­сар­ту­ға ба­ғыт­тал­ған іс-ша­ра­лар­ды орын­дау.
    4. Құ­сты бо­ни­ти­ров­ка­дан (са­па­лық ба­ға­лау) өт­кізу­ге қа­ты­су.
    5. Жұ­мырт­қа­лар­ды тұқым, кросс және же­лі­ле­рі бой­ын­ша сұ­рып­тау.
    6. Су тәу­лік­тік ба­ла­пан­дар­ды жы­ны­сы­на қа­рай ажы­ра­ту және са­па­сы­на қа­рай сұ­рып­тау.
    7. Құс­қа ар­нал­ған бөл­ме­лер­де­гі ме­ха­ни­ка­лан­ды­ру және жа­рық­тан­ды­ру құ­рал­да­рын бас­қа­ру.
    Бі­лім­дер:
    2-раз­ряд­қа ар­нал­ған бі­лім­дер
    1. Жұ­мырт­қа­лар­ды са­нат­та­ры бой­ын­ша сұ­рып­тау және ка­либр­ле­удің тех­ни­ка­лық шар­тта­ры.
    2. Ин­ку­ба­ци­я­лық жұ­мырт­қа­лар­ды таң­ба­лау, орау, сақ­тау және та­сы­мал­дау қа­ғи­да­ла­ры.
    3. Жұ­мырт­қа сұ­рып­тай­тын және жу­у­ға ар­нал­ған ма­ши­на­лар­дың құ­ры­лы­сы мен жұ­мыс іс­теу прин­ципте­рі.
    4. Ин­ку­ба­ция па­ра­метр­ле­ріне қой­ы­ла­тын негіз­гі та­лап­тар (тем­пе­ра­ту­ра, ылғал­ды­лық).
    5. Жұ­мыр­тқа­ның күй­ін анық­та­у­ға ар­нал­ған ово­ско­пия негіз­де­рі.
    3-раз­ряд­қа ар­нал­ған бі­лім­дер
    1. Әр­түр­лі құс түр­ле­рі­нің жұ­мырт­қа­ла­рын ин­ку­ба­ци­я­лау ре­жи­мі­нің негіз­гі па­ра­метр­ле­рі мен та­лап­та­ры.
    2. Ово­ско­пия жүр­гі­зу әді­сте­ме­сі мен прин­ципте­рі.
    3. Ин­ку­ба­тор­лар мен қо­сым­ша жаб­дық­тар­дың құ­ры­лы­сы және пай­да­ла­ну ерекше­лік­те­рі.
    4. Ин­ку­ба­ци­я­лық үй-жай­лар­ға қой­ы­ла­тын ве­те­ри­нар­лық-са­ни­тар­лық та­лап­тар.
    5. Ин­ку­ба­ци­я­лық үде­рі­сті есеп­ке алу және ба­қы­лау қа­ғи­да­ла­ры.
    4-раз­ряд­қа ар­нал­ған бі­лім­дер 1. Ба­қы­лау ұя­ла­ры­нан жұ­мырт­қа­лар­ды жи­нау және есеп­ке алу тех­но­ло­ги­я­сы.
    2. Құ­сты топ­тау және са­қи­на са­лу негіз­де­рі.
    3. Жұ­мырт­қа­лар­ды сұ­рып­тау және жа­рам­сыздан шы­ға­ру бой­ын­ша мем­ле­кет­тік стан­дарт­тар.
    4. Құс­қа ар­нал­ған бор­да­қы­лау ма­ши­на­ла­ры­ның жұ­мыс іс­теу прин­ципте­рі.
    5. Жұ­мырт­қа­лар­ды за­лал­сыздан­ды­ру, сәу­ле­лен­ді­ру және ин­ку­ба­тор­ға са­лу әді­сте­рі.
    6. Жұ­мырт­қа­лар­ды ба­қы­лау ар­қы­лы қа­рау және таң­дау тех­но­ло­ги­я­сы.
    7. Ин­ку­ба­тор­лар­да мик­ро­кли­мат­ты (тем­пе­ра­ту­ра, ылғал­ды­лық, ауа ал­ма­су) сақ­тау па­ра­метр­ле­рі.
    8. Ин­ку­ба­ци­я­лық ло­т­ок­тар­ды жы­л­жы­ту және өң­деу рә­сім­де­рі.
    9. Құс ба­ла­пан­да­рын сұ­рып­тау, сәу­ле­лен­ді­ру және ба­ға­лау әді­сте­рі.
    10. Бір­күн­дік ба­ла­пан­дар­ды орау және та­сы­мал­дау та­лап­та­ры.
    11. Ин­ку­ба­тор­лар мен үй-жай­лар­ды са­ни­тар­лық өң­деу және кү­тіп ұстау қа­ғи­да­ла­ры.
    12. Ин­ку­ба­тор­да­ғы жаб­дық­тар мен ме­ха­низмдер­дің тех­ни­ка­лық құ­ры­лы­мы.
    5-раз­ряд­қа ар­нал­ған бі­лім­дер
    1. Ауыл ша­ру­а­шы­лы­ғы құ­сы­ның ана­то­ми­я­сы мен фи­зио­ло­ги­я­сы.
    2. Жас құс пен ере­сек құ­стар­ды ұстау тех­но­ло­ги­я­сы мен әді­сте­рі, брой­лер­лер­ді өнер­к­ә­сіп­тік негіз­де өсі­ру.
    3. Құ­стар­ды кү­тіп-ба­ғу­ға және азық­тан­ды­ру­ға ар­нал­ған ас­пап­тар мен ап­па­рат­тар­дың құ­ры­лы­мы және жұ­мыс іс­теу прин­ципте­рі.
    4. Ве­те­ри­на­рия негіз­де­рі және құс ау­ру­ла­ры­ның ал­дын алу.
    5. Құ­сты кү­ту мен жаб­дық­тар­мен жұ­мыс іс­те­уді ме­ха­ни­ка­лан­ды­ру әді­сте­рі мен қа­ғи­да­ла­ры.
    6. Тұқым­дық құ­сты есеп­ке алу және ти­іс­ті құ­жат­та­ма­ны жүр­гі­зу қа­ғи­да­ла­ры.
    7. Құ­сты тең­ге­рім­ді жем­дер­мен азық­тан­ды­ру­дың нор­ма­ла­ры мен әді­сте­рі.
    6-раз­ряд­қа ар­нал­ған бі­лім­дер
    1. Құ­сты және тұқым­дық жас құ­сты ке­шен­ді ме­ха­ни­ка­лан­ды­ру жағ­дай­ын­да тор­лы ұстау тех­но­ло­ги­я­сы.
    2. Қыз­мет көр­се­ті­ле­тін құс ба­ста­ры­ның өнім­ді­лі­гін арт­ты­ру әді­сте­рі.
    3. Тор­лы ұстау ке­зін­де қол­да­ны­ла­тын жаб­дық­тың құ­ры­лы­мы және оған қыз­мет көр­се­ту.
    4. Тұқым­дық құ­сты өсі­ру мен ұста­удың ерекше­лік­те­рі.
    5. Се­лек­ци­я­лық-тұқым­дық жұ­мыстың негіз­гі әді­сте­рі.
    6. Құ­сты же­ке ба­ға­лау және ірік­теу бел­гі­ле­рі.
    7. Та­уық­тар­дың негіз­гі крос­ста­ры мен ли­ни­я­ла­ры.
    8. Ме­ха­ни­ка­лан­ды­ру және жа­рық­тан­ды­ру құ­рал­да­рын бас­қа­ру қа­ғи­да­ла­ры.
    9. Ауыл ша­ру­а­шы­лы­ғы құ­ста­ры­ның бар­лық түр­ле­рі­нің ана­то­ми­я­сы мен фи­зио­ло­ги­я­сы­ның негіз­де­рі.
    10. Жас құ­сты са­па­сы мен жы­ны­сы бой­ын­ша сұ­рып­та­у­ға қой­ы­ла­тын зоо­тех­ни­я­лық та­лап­тар.
    Дағ­ды­ны та­ну мүм­кін­ді­гі:
    Та­лап етіл­мей­ді
    2-дағ­ды:
    Қа­бығы за­қым­дал­ған жұ­мырт­қа­лар мен тұ­ман­дар­ды алып қою және есеп­ке алу, Жұ­мырт­қа­лар­ды қол­мен жы­л­жы­ту, ин­ку­ба­ци­я­лық на­у­а­лар­дан (ар­ба­лар­дан) шы­ға­ру ин­ку­ба­то­ры­ның на­у­а­ла­ры­на ме­ха­ни­ка­лан­ды­ры­л­ған
    Ма­шық­тар:
    2-раз­ряд­қа ар­нал­ған ма­шық­тар
    1. Ин­ку­ба­ци­я­лық на­у­а­лар­дан қа­бығы за­қым­дал­ған және дақ түс­кен жұ­мырт­қа­лар­ды алып та­стау.
    2. Мұн­дай жұ­мырт­қа­лар­ды бел­гі­лен­ген нор­ма­лар­ға сәй­кес есеп­ке алу.
    3. Жұ­мырт­қа­лар­ды қол­мен ин­ку­ба­ци­я­лық на­у­а­лар­дан шы­ға­ру­шы ин­ку­ба­тор­дың на­у­а­ла­ры­на кө­ші­ру.
    4. Жұ­мырт­қа­лар­ды қа­ра­пай­ым ме­ха­ни­ка­лан­ды­ры­л­ған құ­рал­дар­мен (мы­са­лы, ар­ба­лар­мен) кө­ші­ру.
    5. Жұ­мырт­қа­лар­ды кө­ші­ру ке­зін­де ұқып­ты­лық пен бү­т­ін­ді­гін сақ­тау.
    3-раз­ряд­қа ар­нал­ған ма­шық­тар
    1. Қа­бығы за­қым­дал­ған және дақ­ты жұ­мырт­қа­лар­ды тех­но­ло­ги­я­лық та­лап­тар­ға сәй­кес алып, есеп­ке алу.
    2. Жұ­мырт­қа­лар­ды қол­мен және ме­ха­ни­ка­лан­ды­ры­л­ған құ­рал­дар­мен (ар­ба­лар) ин­ку­ба­ци­я­лық на­у­а­лар­дан шы­ға­ру на­у­а­ла­ры­на қа­уіп­сіз­дік қа­ғи­да­ла­рын сақ­тай оты­рып кө­ші­ру.
    3. Жұ­мырт­қа­лар­ды кө­ші­ру ке­зін­де са­па­сын ба­қы­лау және ин­ку­ба­ци­я­ға жа­рам­сызда­рын дер ке­зін­де анық­тау.
    4. Шы­ға­ру на­у­а­ла­ры­на жұ­мырт­қа­лар­ды дұ­рыс ор­на­ла­сты­ру­ды қам­та­ма­сыз ету, ин­ку­ба­ция про­це­сі­нің бір­кел­кі­лі­гін сақ­тау.
    5. Алы­нып, кө­ші­рі­л­ген жұ­мырт­қа­лар бой­ын­ша құ­жат­та­ма­ны жүр­гі­зу.
    4-раз­ряд­қа ар­нал­ған ма­шық­тар
    1. Қа­бығы за­қым­дал­ған және дақ түс­кен жұ­мырт­қа­лар­ды нор­ма­тив­тік та­лап­тар­ға сай алып, нақ­ты есеп­ке алу.
    2. Ин­ку­ба­ци­я­лық на­у­а­лар­дан (ар­ба­лар­дан) жұ­мырт­қа­лар­ды шы­ға­ру­шы ин­ку­ба­тор на­у­а­ла­ры­на қол­мен және ме­ха­ни­ка­лан­ды­ры­л­ған құ­рал­дар­мен кө­ші­ру­ді ұй­ым­да­сты­ру және орын­дау.
    3. Жұ­мырт­қа­лар­дың са­па­сын ба­қы­лау және ин­ку­ба­ци­я­ға жа­рам­ды­лы­ғы­на қа­рай са­нат­тар бой­ын­ша сұ­рып­тау.
    4. Жұ­мырт­қа­лар­ды шы­ға­ру на­у­а­ла­ры­на дұ­рыс ор­на­ла­сты­ру­ды және бір­кел­кі бө­лу­ді қам­та­ма­сыз ету, ин­ку­ба­ция ре­жи­мін оң­тай­лан­ды­ру.
    5. Жұ­мырт­қа­лар­ды есеп­ке алу мен кө­ші­ру бой­ын­ша то­лық және нақ­ты құ­жат­та­ма­ны жүр­гі­зу, анық­тал­ған ақа­у­лар­ды қо­са есеп­ке алу.
    6. Жұ­мырт­қа­лар­ды кө­ші­ру­ге ар­нал­ған жаб­дық­қа тех­ни­ка­лық қыз­мет көр­се­ту және ұсақ жөн­деу жұ­мыста­рын жүр­гі­зу.
    5-раз­ряд­қа ар­нал­ған ма­шық­тар
    1. Қа­бығы за­қым­дал­ған және дақ түс­кен жұ­мырт­қа­лар­ды алу, сұ­рып­тау және есеп­ке алу про­це­сін ұй­ым­да­сты­рып, ба­қы­лау.
    2. Ин­ку­ба­ци­я­лық на­у­а­лар­дан шы­ға­ру шкаф­та­ры­на жұ­мырт­қа­лар­ды ке­шен­ді ме­ха­ни­ка­лан­ды­ры­л­ған жүй­е­лер мен ав­то­мат­тан­ды­ры­л­ған жаб­дық­тар­ды пай­да­ла­нып та­сы­мал­да­уды қам­та­ма­сыз ету.
    3. Жұ­мырт­қа­лар­ды та­сы­мал­да­у­ға ар­нал­ған жаб­дық­тар­ға тех­ни­ка­лық қыз­мет көр­се­ту және ұсақ жөн­деу жұ­мыста­рын жүр­гі­зу.
    4. Жұ­мырт­қа­лар­дың за­қым­да­ну се­беп­те­рін тал­дап, олар­ды азай­ту­ға ба­ғыт­тал­ған ша­ра­лар­ды әзір­леу.
    5. Ақа­у­лы жұ­мырт­қа­лар­дың қоз­ға­лы­сы мен жо­юы ту­ра­лы дәл есеп-қи­сап пен құ­жат­та­ма­ны жүр­гі­зу.
    6-раз­ряд­қа ар­нал­ған ма­шық­тар
    1. Құс фаб­ри­ка­сы неме­се ин­ку­ба­ци­я­лық цех­та­ғы ақа­у­лы жұ­мырт­қа­лар­ды алу, сұ­рып­тау және есеп­ке алу про­це­сте­рін бас­қа­ру.
    2. Адам ара­ла­суын азай­та­тын ке­шен­ді ав­то­мат­тан­ды­ры­л­ған жұ­мырт­қа та­сы­мал­дау жүй­е­ле­рін ұй­ым­да­сты­ру және ба­қы­лау.
    3. Өн­ді­рі­стік көр­сет­кіш­тер­ді тал­дап, жұ­мырт­қа­лар­дың за­қым­да­ну се­беп­те­рін анық­тау және олар­ды жою мен ал­дын алу ша­ра­ла­рын ен­гі­зу.
    4. Қыз­мет­кер­лер­ді жаб­дық­пен жұ­мыс іс­теу және ақа­у­лы жұ­мырт­қа­лар­ды есеп­ке алу бой­ын­ша оқы­ту және нұс­қау жүр­гі­зу.
    5. Дақ­тар мен за­қым­дал­ған жұ­мырт­қа­лар­ды са­па­лы есеп­ке алу және жою стан­дарт­та­ры мен нұс­қа­улық­та­рын әзір­леп, ен­гі­зу.
    Бі­лім­дер:
    2-раз­ряд­қа ар­нал­ған бі­лім­дер
    1. За­қым­дал­ған жұ­мырт­қа­лар­ды (қа­бығы мен ту­мақ­та­ры) есеп­ке алу және алып та­стау қа­ғи­да­ла­ры.
    2. Жұ­мырт­қа­лар­ды та­сы­мал­дау мен жы­л­жы­тқан­да қа­уіп­сіз және абай­лап ұста­удың негіз­де­рі.
    3. Ин­ку­ба­ци­я­лық және шы­ға­ру ло­т­ок­та­ры­ның құ­ры­лы­мы мен та­ғай­ын­да­луы.
    4. Жұ­мырт­қа­лар­ды жы­л­жы­ту­ға ар­нал­ған қа­ра­пай­ым ме­ха­ни­ка­лық құ­рал­дар­ды (те­леж­ка­лар және т.б.) пай­да­ла­ну қа­ғи­да­ла­ры.
    5. Жұ­мырт­қа­лар­дың бү­т­ін­ді­гін сақ­тау ин­ку­ба­ция про­це­сі­нің сәт­ті өтуі үшін ма­ңы­зды екен­ді­гі.
    3-раз­ряд­қа ар­нал­ған бі­лім­де­рі:
    1. За­қым­дал­ған жұ­мырт­қа­лар­ды (қа­бық, ту­мақ­тар) ірік­теу және есеп­ке алу бой­ын­ша тех­но­ло­ги­я­лық та­лап­тар.
    2. Жұ­мырт­қа­лар­ды ме­ха­ни­ка­лық түр­де жы­л­жы­ту қа­ғи­да­ла­ры және жаб­дық құ­ры­лы­мы (ло­т­ок­тар, те­леж­ка­лар).
    3. За­қым­дал­ған жұ­мырт­қа­лар­дың ин­ку­ба­ция са­па­сы­на әсе­рі және олар­ды анық­тау әді­сте­рі.
    4. Ин­ку­ба­ция про­це­сін­де құ­жат­тар­ды есеп­ке алу негіз­де­рі.
    5. Жұ­мырт­қа­лар­мен және жаб­дық­пен жұ­мыс іс­теу ке­зін­де ең­бек­ті қор­ғау және қа­уіп­сіз­дік тех­ни­ка­сы­ның негіз­де­рі.
    4-раз­ряд­қа ар­нал­ған бі­лім­дер
    1. За­қым­дал­ған жұ­мырт­қа­лар­ды есеп­ке алу және алып та­стау бой­ын­ша тех­но­ло­ги­я­лық нор­ма­тив­тер мен стан­дарт­тар.
    2. Жұ­мырт­қа­лар­ды жы­л­жы­ту­ға ар­нал­ған ме­ха­ни­ка­лан­ды­ры­л­ған құ­рал­дар­дың құ­ры­лы­сы, жұ­мыс іс­теу прин­ципте­рі және пай­да­ла­ну қа­ғи­да­ла­ры.
    3. Жұ­мырт­қа қа­бығы мен ту­мақ­та­ры­ның за­қым­да­нуы­ның ин­ку­ба­ци­я­лық көр­сет­кіш­тер­ге әсе­рі және са­па­ны ба­қы­лау әді­сте­рі.
    4. Ин­ку­ба­ци­я­лық про­це­сте құ­жат­тар­ды рә­сім­деу және есеп­ке алу тәр­ті­бі.
    5. Жұ­мырт­қа­лар­мен және жаб­дық­пен жұ­мыс ке­зін­де қа­уіп­сіз­дік тех­ни­ка­сы мен ең­бек­ті қор­ғау қа­ғи­да­ла­ры.
    6. Ин­ку­ба­тор­лық учас­ке­лер­де жұ­мыс үр­ді­сін ұй­ым­да­сты­ру және са­па­ны ба­қы­лау негіз­де­рі.
    5-раз­ряд­қа ар­нал­ған бі­лім­дер
    1. Ин­ку­ба­ци­я­лық және шы­ға­ру бөл­ме­ле­рін­де жұ­мырт­қа­лар­ды жы­л­жы­ту про­це­сте­рін ме­ха­ни­ка­лан­ды­ру­дың за­ма­на­уи тех­но­ло­ги­я­ла­ры мен әді­сте­рі.
    2. Ин­ку­ба­ци­я­ға ар­нал­ған ар­найы жаб­дық­ты пай­да­ла­ну, бап­тау және жөн­деу прин­ципте­рі.
    3. За­қым­дал­ған жұ­мырт­қа­лар­ды есеп­ке алу және жою бой­ын­ша са­па стан­дарт­та­ры мен та­лап­та­ры.
    4. Жұ­мыр­тқа­ның са­па­сы­на әсер ете­тін құс зоо­тех­ни­я­сы­мен және био­ло­ги­я­сы­мен бай­ла­ны­сты негіз­гі бі­лім­дер.
    5. Өн­ді­рі­стік про­це­стер­ді бас­қа­ру және са­па­ны ба­қы­лау ұй­ым­да­сты­ру әді­сте­рі. 6-раз­ряд­қа ар­нал­ған бі­лім­дер
    1. Ин­ку­ба­ция мен жұ­мырт­қа­лар­ды өң­де­уде­гі ав­то­мат­тан­ды­ру және ро­бот­тан­ды­ру­дың озық тех­но­ло­ги­я­ла­ры.
    2. Жұ­мырт­қа­лар­ды жы­л­жы­ту және сұ­рып­тау жабды­ғы­ның ке­шен­ді құ­ры­лы­мы мен тех­ни­ка­лық си­патта­ма­ла­ры.
    3. За­қым­дал­ған жұ­мырт­қа­лар­ды жою ке­зін­де ве­те­ри­нар­лық-са­ни­тар­лық ба­қы­лау және эко­ло­ги­я­лық қа­уіп­сіз­дік қа­ғи­да­ла­ры мен нор­ма­ла­ры.
    4. Құс фаб­ри­ка­ла­рын­да және ин­ку­ба­тор­лық ке­шен­дер­де са­па мен өнім­ді­лік­ті бас­қа­ру әді­сте­ме­ле­рі.
    5. Құс ша­ру­а­шы­лы­ғын­да­ғы тех­но­ло­ги­я­лық про­це­стер­ді тал­дау және оң­тай­лан­ды­ру­дың қа­зір­гі за­ман­ғы әді­сте­рі.
    Дағ­ды­ны та­ну мүм­кін­ді­гі:
    Та­лап етіл­мей­ді
    3-ең­бек функ­ци­я­сы:
    Тәу­лік­тік төл­ді ірік­теу, сұ­рып­тау, есеп­ке алу, тап­сы­ру
    1-дағ­ды:
    Тех­но­ло­ги­я­лық жаб­дық­тар­ды, жас мал­ды ірік­те­у­ге ар­нал­ған ыдыс­тар­ды дай­ын­дау. Тәу­лік­тік төл­ді са­па­сы мен жы­ны­сы бой­ын­ша ірік­теу және сұ­рып­тау
    Ма­шық­тар:
    2-раз­ряд­қа ар­нал­ған ма­шық­тар
    1. Жас құ­сты таң­дау үшін қа­ра­пай­ым тех­но­ло­ги­я­лық жаб­дық пен ыдыс­ты дай­ын­дау.
    2. Жас құ­сты сырт­қы бел­гі­лер бой­ын­ша таң­дау.
    3. Жас құ­сты әрі қа­рай өң­деу үшін ыдыс­қа ор­на­ла­сты­ру.
    4. Ин­ку­ба­ция қал­дық­та­рын жи­нау және жою.
    3 -раз­ряд­қа ар­нал­ған ма­шық­тар
    1. Таң­дау және сұ­рып­тау үшін жаб­дық­ты дай­ын­дау және бап­тау.
    2. Өн­ді­рі­стік та­лап­тар­ға сәй­кес жас құ­сты жы­ны­сы мен са­па­сы бой­ын­ша таң­дау.
    3. Жас құ­сты ве­те­ри­нар­лық өң­деу ор­ны­на та­сы­мал­да­уды ұй­ым­да­сты­ру.
    4. Ин­ку­ба­ция қал­дық­та­рын дұ­рыс жо­ю­ды ба­қы­лау.
    4- раз­ряд­қа ар­нал­ған ма­шық­тар
    1. Жас құ­сты тұқы­мы­на, сызық­та­ры­на және са­па­сы­на қа­рай ке­шен­ді сұ­рып­тау.
    2. Жас құ­сты орау және жө­нел­ту­ге дай­ын­дау про­це­сін бас­қа­ру.
    3. Сұ­рып­тал­ған және жа­рам­ды жас құ­сты есеп­ке алу.
    4. Ве­те­ри­нар­лық нор­ма­лар мен ере­же­лер­дың сақ­та­луын қам­та­ма­сыз ету.
    5-раз­ряд­қа ар­нал­ған ма­шық­тар
    1. Жас құ­сты таң­дау, сұ­рып­тау және есеп­ке алу бү­кіл про­це­сін ұй­ым­да­сты­ру және ба­қы­лау.
    2. Ве­те­ри­нар­лық өң­деу және жас құ­сты ша­ру­а­шы­лық­тар­ға жө­нел­ту жұ­мыста­рын үй­ле­сті­ру.
    3. Жас құ­стың са­па­сын тал­дау және за­ма­на­уи әді­стер­ді қол­да­нып таң­дау жүр­гі­зу.
    4. Тех­но­ло­ги­я­лық жаб­дық­тар­ды оң­тай­лы пай­да­ла­нуын қам­та­ма­сыз ету.
    6-раз­ряд­қа ар­нал­ған ма­шық­тар
    1. Жас құ­стың жы­ны­сы, сызығы, тұқы­мы және өнім­ді­лік бел­гі­ле­рі бой­ын­ша же­ке ба­ға­лау жүр­гі­зу.
    2. Жас құ­стың сақ­та­лу және са­па көр­сет­кіш­те­рін ба­қы­лау және тал­дау.
    3. Жас құ­сты сұ­рып­тау, топ­тау және олар­ды тұқым­дық және өн­ді­рі­стік ша­ру­а­шы­лық­тар­ға жө­нел­ту­ді бас­қа­ру.
    4. Тұқым­дық ба­ғыт­тар бой­ын­ша есеп жүр­гі­зу және се­лек­ци­я­лық мін­дет­тер­ге сәй­кес топ­тар құ­ру.
    5. Жас құспен жұ­мыс іс­те­удің бар­лық ке­зең­де­рін­де ве­те­ри­нар­лық-са­ни­тар­лық қа­уіп­сіз­дік­ті қам­та­ма­сыз ету.
    Бі­лім­дер:
    2-раз­ряд­қа ар­нал­ған бі­лім­дер
    1. Жас құ­стың са­па­сын анық­тай­тын негіз­гі бел­гі­лер.
    2. Жаб­дық­тар мен құ­рал­дар­ды дай­ын­дау қа­ғи­да­ла­ры.
    3. Жас құспен жұ­мыс іс­теу ке­зін­де са­ни­та­ри­я­ның негіз­де­рі.
    3-раз­ряд­қа ар­нал­ған бі­лім­дер
    1. Жас құ­сты сұ­рып­тау бой­ын­ша тех­но­ло­ги­я­лық та­лап­тар.
    2. Са­ни­тар­лық-ве­те­ри­нар­лық өң­деу қа­ғи­да­ла­ры.
    3. Қал­дық­тар­ды жо­ю­дың түр­ле­рі мен әді­сте­рі.
    4-раз­ряд­қа ар­нал­ған бі­лім­дер
    1. Жас құ­сты зоо­тех­ни­ка­лық нор­ма­лар­ға сәй­кес клас­си­фи­ка­ци­я­лау.
    2. Жас құ­сты та­сы­мал­дау ке­зін­де­гі ве­те­ри­нар­лық-са­ни­тар­лық та­лап­тар.
    3. Қа­жет­ті құ­жат­та­ма­ны жүр­гі­зу. 5 раз­ряд­қа ар­нал­ған бі­лім­дер
    1. Жас құ­сты се­лек­ци­я­лау және ірік­теу бой­ын­ша за­ма­на­уи әді­стер.
    2. Құс өсі­рі­сті сақ­тау және та­сы­мал­да­удың про­грес­сив­ті тех­но­ло­ги­я­ла­ры.
    3. Са­па­ны бас­қа­ру және құ­жат ай­на­лы­мы. 6-раз­ряд­қа ар­нал­ған бі­лім­дер
    1. Жа­ңа ту­ған жас құ­сты ге­не­ти­ка­лық және се­лек­ци­я­лық ба­ға­лау әді­сте­рі.
    2. Тұқым­дық құс­қа қой­ы­ла­тын зоо­тех­ни­ка­лық және ве­те­ри­нар­лық та­лап­тар.
    3. Асыл тұқым­ды­лар­ға құ­жат­та­ма мен есеп жүр­гі­зу тәр­ті­бі.
    4. Құ­сты ав­то­мат­тан­ды­ры­л­ған ірік­теу және сұ­рып­тау за­ма­на­уи тех­но­ло­ги­я­ла­ры.
    5. Се­лек­ци­я­лық-тұқым­дық жұ­мыста са­па­ны бас­қа­ру­дың негіз­де­рі.
    Дағ­ды­ны та­ну мүм­кін­ді­гі:
    Та­лап етіл­мей­ді
    2-дағ­ды:
    Шы­ға­ру на­у­а­ла­ры мен ин­ку­ба­тор­лар­дан Шы­ға­ру на­у­а­ла­рын, ыдыс­тар­ды, ин­ку­ба­тор­лар­ды, қо­сал­қы жаб­дық­тар­ды жуу ин­ку­ба­ция қал­дық­та­рын шы­ға­ру.
    Ма­шық­тар:
    2-раз­ряд­қа ар­нал­ған ма­шық­тар
    1. Ма­ман­дар­дың же­тек­ші­лі­гі­мен жас құ­сты бел­гі­лен­ген ай­мақ­тар­ға та­сы­мал­дау.
    2. Қал­дық­тар­ды ути­ли­за­ци­я­ға ар­нал­ған кон­тей­нер­лер­ге ти­е­у­ге қа­ты­су.
    3. Жас құс пен қал­дық­тар­мен жұ­мыс ке­зін­де же­ке ги­ги­е­на қа­ғи­да­ла­рын сақ­тау.
    3-раз­ряд­қа ар­нал­ған ма­шық­тар
    1. Жас құ­сты ве­те­ри­нар­лық өң­деу ор­ны­на та­сы­мал­дау.
    2. Жас құ­сты ал­дын ала көз­бен қа­ра­у­ға қа­ты­су.
    3. Ин­ку­ба­ци­я­лық қал­дық­тар­ды қол­мен тү­рі бой­ын­ша сұ­рып­тау.
    4-раз­ряд­қа ар­нал­ған ма­шық­тар
    1. Жас құ­сты ве­те­ри­нар­лық өң­де­у­ге дай­ын­дау (жа­сы­на, жағ­дай­ы­на қа­рай).
    2. Жас құс топ­та­рын есеп­ке алу және мар­кі­леу.
    3. Қал­дық­тар­ды жи­нау, орау және ути­ли­за­ци­я­ға шы­ға­ру тәр­ті­бін ба­қы­лау.
    5-раз­ряд­қа ар­нал­ған ма­шық­тар
    1. Ве­те­ри­нар­лық өң­де­уді ре­гла­мент­тер­ге сәй­кес ба­қы­лау.
    2. Жас құ­стың қоз­ға­лы­сын есеп­ке алу және құ­жат­тау.
    3. Қал­дық­тар­ды жи­нау, за­рар­сыздан­ды­ру және ути­ли­за­ци­я­ға бе­ру ұй­ым­да­сты­ру.
    6 раз­ряд­қа ар­нал­ған ма­шық­тар
    1. Ве­те­ри­нар­лық өң­деу үшін жас құ­сты ор­на­ла­сты­ру мен та­сы­мал­да­уды бас­қа­ру.
    2. Са­ни­тар­лық нор­ма­лар мен био­қа­уіп­сіз­дік­ті қам­та­ма­сыз ету.
    3. Ин­ку­ба­ци­я­лық қал­дық­тар­ды ути­ли­за­ци­я­лау жос­па­рын құ­ру және ба­қы­лау.
    Бі­лім­дер:
    2-раз­ряд­қа ар­нал­ған бі­лім­дер
    1. Жас құ­сты ор­на­ла­сты­ру­ға қой­ы­ла­тын қа­ра­пай­ым са­ни­тар­лық та­лап­тар.
    2. Қал­дық­тар үшін ыдыс­тар­дың мақ­са­ты мен түр­ле­рі.
    3. Ин­ку­ба­тор­да­ғы жұ­мыс ке­зін­де қа­уіп­сіз­дік пен са­ни­та­ри­я­ның жал­пы қа­ғи­да­ла­ры.
    3-раз­ряд­қа ар­нал­ған бі­лім­дер
    1. Де­ні сау және әл­сіз жас құ­стың бел­гі­ле­рі.
    2. Ин­ку­ба­ци­я­лық қал­дық­тар­ды жи­нау және уа­қыт­ша сақ­тау әді­сте­рі.
    3. Жас құспен жұ­мыс іс­теу ке­зін­де са­ни­тар­лық нор­ма­лар. 4-раз­ряд­қа ар­нал­ған бі­лім­дер
    1. Ве­те­ри­нар­лық про­це­ду­ра­лар­ды ес­ке­ре оты­рып, жас құ­сты ор­на­ла­сты­ру та­лап­та­ры.
    2. Ин­ку­ба­ция қал­дық­та­рын сұ­рып­тау қа­ғи­да­ла­ры.
    3. Құс­қа ве­те­ри­нар­лық өң­де­удің негіз­де­рі.
    5-раз­ряд­қа ар­нал­ған бі­лім­дер
    1. Жас құ­сты ве­те­ри­нар­лық өң­де­удің нор­ма­ла­ры.
    2. Өң­деу мен ути­ли­за­ци­я­ны есеп­ке алу жур­нал­да­ры­на қой­ы­ла­тын та­лап­тар.
    3. Қал­дық­тар­мен жұ­мыс іс­теу ке­зін­де био­ло­ги­я­лық қа­уіп­сіз­дік ша­ра­ла­ры.
    6-раз­ряд­қа ар­нал­ған бі­лім­дер
    1. Ин­ку­ба­тор­лар­да құс­қа ве­те­ри­нар­лық өң­деу ре­гла­мент­те­рі.
    2. Био­ло­ги­я­лық қал­дық­тар­ды ути­ли­за­ци­я­лау бой­ын­ша заң­на­ма­лық та­лап­тар.
    3. Қа­зір­гі за­ман­ғы ути­ли­за­ция әді­сте­рі және олар­дың қа­уіп­сіз­ді­гі.
    Дағ­ды­ны та­ну мүм­кін­ді­гі:
    Та­лап етіл­мей­ді
    Же­ке құ­зы­рет­тер­ге қой­ы­ла­тын та­лап­тар:
    Шы­дам­ды­лық
    Тез ше­шім қа­был­дай бі­лу
    Дәл­дік
    Сы­пай­ы­лық
    Мей­і­рім­ді­лік
    Тө­зім­ді­лік пен ең­бек­сүй­гіш­тік
    Жа­у­ап­кер­ші­лік
    Ұқып­ты­лық
    Күй­зе­ліс­ке тұ­рақ­ты­лық
    Тех­ни­ка­лық ре­гла­мент­тер мен ұлт­тық стан­дарт­тар­дың ті­зі­мі:
    1. Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы­ның Ең­бек ко­дек­сі 2015 жы­л­ғы 23 қа­ра­ша­да­ғы № 414-V ҚРЗ.
    2. «Ве­те­ри­на­рия ту­ра­лы» Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы­ның 2002 жы­л­ғы 10 шіл­де­де­гі № 339-II За­ңы.
    3. «Жа­ну­ар­лар дү­ни­е­сін қор­ғау, өсі­мін мо­лай­ту және пай­да­ла­ну ту­ра­лы» Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы­ның 2004 жы­л­ғы 9 шіл­де­де­гі № 593-II За­ңы.
    4. «Сы­бай­лас жем­қор­лық­қа қар­сы іс-қи­мыл ту­ра­лы» 2015 жы­л­ғы 18 қа­ра­ша­да­ғы № 410-V ҚРЗ Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы­ның За­ңы.
    5. «Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сын­да­ғы тіл ту­ра­лы» 1997 жы­л­ғы 11 шіл­де­де­гі № 151-I ҚРЗ Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы­ның За­ңы
    6. «Жа­ну­ар­лар­ды өсі­ру­ді, өт­кі­зу­ді жү­зе­ге асы­ра­тын өн­ді­ріс объ­ек­ті­ле­ріне қой­ы­ла­тын ве­те­ри­на­ри­я­лық (ве­те­ри­на­ри­я­лық-са­ни­та­ри­я­лық) та­лап­тар­ды бе­кі­ту ту­ра­лы» Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы Ауыл ша­ру­а­шы­лы­ғы ми­ни­стрі­нің м.а. 2015 жы­л­ғы 29 ма­мыр­да­ғы № 7-1/498 бұй­ры­ғы. ҚР ӘМ 2015 жы­л­ғы 4 та­мы­зда № 11837 бо­лып тір­кел­ді.
    7. «Жа­ну­ар­лар­ды ка­ран­т­ин­деу қа­ғи­да­ла­рын бе­кі­ту ту­ра­лы» Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы Ауыл ша­ру­а­шы­лы­ғы ми­ни­стрі­нің 2014 жы­л­ғы 30 жел­тоқ­сан­да­ғы № 7-1 / 700 бұй­ры­ғы, ҚР ӘМ 2025 жы­л­ғы 6 ақ­пан­да № 35708 бо­лып тір­кел­ді.
    8. «Жа­ну­ар­лар­мен жұ­мыс іс­теу қа­ғи­да­ла­рын бе­кі­ту ту­ра­лы» Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы Ауыл ша­ру­а­шы­лы­ғы ми­ни­стрі­нің 2019 жы­л­ғы 17 мау­сым­да­ғы № 239 бұй­ры­ғы. ҚР ӘМ 2019 жы­л­ғы 28 мау­сым­да №18917 бо­лып тір­кел­ді.
    СБШ шең­бе­рін­де бас­қа кә­сіп­тер­мен бай­ла­ныс:
    СБШ дең­гейі:
    Кә­сіп ата­уы:
    5
    Зоо­тех­ник

    4-тарау. Кәсіптік стандарттың техникалық деректері

    15. Мемлекеттік органның атауы: Қазакстан Республикасы Ауыл шаруашылығы министрлігі.

    Орындаушы: Насырханова Б.К., +7 (771) 375 80 45, [email protected]

    16. Әзірлеуге қатысқан ұйымдар (кәсіпорындар): «Ұлттық аграрлық ғылыми-білім беру орталығы» коммерциялық емес акционерлік қоғам

    Жоба жетекшісі: Насырханова Б.К. E-mail: [email protected]

    Телефон нөмірі: +7 (771) 375 80 45

    Орындаушылар: Шарипов Р.И., «Қазақстан құс өсірушілер одағы» заңды және жеке тұлғалар бірлестігінің директоры, телефон нөмірі:

    +7 (777) 444 60 04, E-mail: [email protected]

    Альпеисов Ш.А., «Қазақ ұлттық аграрлық зерттеу университеті» КеАҚ, ауыл шаруашылығы ғылымдарының докторы, профессор.

    Техникалық көмек көрсетуші: М.Б. Кенжеғұлова, телефон нөмері:

    +7 (775) 603 30 97, E-mail: [email protected]

    16. Кәсіптік біліктілік жөніндегі салалық кеңес: 2025 жылғы 23 шілде.

    17. Кәсіптік біліктілік жөніндегі ұлттық орган: 2025 жылғы 22 қыркүйек.

    18. «Атамекен» Қазақстан Республикасының Ұлттық кәсіпкерлер палатасы: -

    19. Нұсқа нөмірі және шығарылған жылы: 2-нұсқа, 2025 ж.

    20. Болжамды қайта қарау күні: 2029 жылғы 26 қазан.

    2025 жылғы « »

    қазандағы №

    бұйрығына -қосымша

    «Сүтті бағыттағы ірі қара мал өсіру» кәсіптік стандарты

    1-тарау. Жалпы ережелер

    1. Кәсіптік стандарттың қолдану аясы: «Сүтті бағыттағы ірі қара мал өсіру» кәсіптік стандарты (бұдан әрі – кәсіптік стандарт) «Кәсіптік біліктілік туралы» Қазақстан Республикасы Заңының 5-бабына сәйкес әзірленді.

    Кәсіптік стандарт жұмыскерлердің кәсіптік қызметтің белгілі бір түрін жүзеге асыруы, оның ішінде белгілі бір еңбек функцияларын орындауы үшін қажетті біліктілік деңгейлерін айқындау үшін, сондай-ақ жоғары, жоғары оқу орнынан кейінгі, техникалық және кәсіптік білім беру ұйымдарының білім беру бағдарламаларын әзірлеу үшін қолдануға арналған.

    Осы кәсіптік стандарт біліктілік деңгейі мен құзыреттілікке, еңбек мазмұнына, сапасы мен жағдайларына қойылатын талаптарды айқындайды, сондай-ақ сүтті бағыттағы ірі қара мал өсіру саласындағы жұмыстарды атқаратын ұйымдарда кең ауқымды міндеттерді шешуге арналған.

    Кәсіптік стандарт мынадай пайдаланушылардың пайдалануы үшін қолданылады:

    1) жұмыскерлер – мал шаруашылығы саласындағы кәсіптік қызметке қойылатын талаптарды түсінуі, өзінің кәсіптік дамуы мен біліктілігін арттыруды жоспарлау, сондай-ақ бейіндік бағыт бойынша мансаптық ілгерілеуді болжау үшін;

    2) жұмыс берушілер – мал шаруашылығы саласындағы кәсіптік қызметтің мазмұнына қойылатын бірыңғай талаптарды әзірлеу, еңбек нарығының заманауи қажеттіліктеріне жауап беретін жұмыскерлердің біліктілігіне қойылатын талаптарды жаңарту, персоналды жалдау және аттестаттау кезінде өлшемшарттарды қалыптастыру, сондай-ақ кадрлардың біліктілігін арттыру, дамыту, ілгерілету және ротациялау бағдарламаларын жасау үшін;

    3) білім беру және оқу орындары – мал шаруашылығы саласындағы мамандарды даярлау, бейіндік бағыттардың басшылары мен мамандарын қайта даярлау мен олардың біліктілігін арттыру, мал шаруашылығы саласындағы оқытушылар мен сарапшыларды кәсіптік қайта даярлау және олардың біліктілігін арттыру жүйесін дамыту үшін білім беру бағдарламаларының мақсаттары мен мазмұнын айқындау үшін;

    4) сертификаттау және біліктілік беру жөніндегі қызметті жүзеге асыратын ұйымдар (органдар) – персоналды сертификаттау кезінде бағалау материалдарын әзірлеу және сәйкестік деңгейі бойынша жұмыскерлердің біліктілік өлшемшарттарын әзірлеу үшін;

    5) мемлекеттік органдар – кәсіптік стандартты еңбек нарығы өлшемшарттары, мониторингі және болжамы үшін.

    Осы кәсіптік стандарт негізінде ұйымдар өндірісті, еңбекті, басқаруды және олардың жауапкершілігін ұйымдастырудың ерекшеліктерін ескере отырып, кәсіптік білім деңгейін, еңбек функцияларының, білімдері мен дағдыларының тізбесін нақтылай отырып, жұмыскерлерге арналған корпоративтік кәсіптік стандарттарды ішкі қолдану үшін әзірлей алады.

    2. Осы кәсіптік стандартта мынадай терминдер мен анықтамалар қолданылады:

    1) бонитирлеу – жануарлардың асыл тұқымдық құндылығы деңгейін тиісті сынып немесе индекс бере отырып, шаруашылыққа пайдалы белгілер кешені (тұқымдылығы, өнімдік сапасы, сыртқы тұрпаттық-бітімдік ерекшеліктері) бойынша айқындау; 2) малдың ақауы – өсімді молайтуға және кейіннен көбейтуге жарамсыз малдарды табыннан шығару;

    3) бұқа – ірі қара малдың еркегі;

    4) өгіз – аталық бездері алынып тасталған ірі қара бұқасы;

    5) тұқымдық бұқа – асыл тұқымды өсіруге арналған еркек мал;

    6) бұқашық – еркек бұзау;

    7) жарамсыз сиырларды іріктеу – жыл басындағы мал басы санынан бір жыл ішінде табыннан жарамсыз болып іріктелген сиырлардың үлесі;

    8) малды одан әрі өсіруге қалдыру – кейіннен өндірісте пайдалану мақсатында оларды басқа шаруашылықтарға өткізу үшін өнімділігі төмен жас санатына сәйкес келетін жануарларды табыннан алып тастау;

    9) бұзаулардың 100 сиырға шығысы – жыл басында қолда бар әрбір 100 сиыр мен құнажынға қайта есептегенде, күнтізбелік жылы туған тірі бұзау саны;

    10) терең буыз сиыр – ірі қара малдың буаздығы жеті айдан асқан аналығы;

    11) 100 сиырға шаққандағы бұзаулардың іскерлік шығымы –- жыл басындағы әрбір 100 сиырға шаққанда мәжбүрліктен сойылған және өлген малды шегергендегі ағымдағы жылғы тірі бұзаулар саны;

    12) сиыр – бұзаулағаннан кейінгі ірі қара мал аналығы;

    13) теліме сиыр – лактация кезінде бір немесе бірнеше бұзауды емізетін сиыр;

    14) ірі қара мал – Bos. Taurus тұқымдасына жататын қолға үйретілген күйіс қайыратындар;

    15) бұзаулау аралық кезең – екі аралас немесе кейінгі бұзаулаулар арасындағы аралық;

    16) өлі туған бұзау – бұзаулау кезінде өлі туған бұзау;

    17) төл – асыл тұқымды өсіруге немесе бордақылауға арналған алты айдан асқан бұқашықтар мен қашарлар;

    18) сүтті-етті (етті-сүтті) мал – сүт және ет немесе ет және сүт өндіруге арналған құрама тұқымдарға жататын ірі қара мал;

    19) сүтті мал – сүт өндіруге арналған тұқымға жататын ірі қара мал;

    20) құнажын – ұрықтанған қашар;

    21) төлдеу - буаздылық кезеңнің бұзаудың туылуымен аяқталуы;

    22) малдың өлімі – эпизоотия, табиғи апаттар немесе күтіп-бағу және азықтандырудың тиісті шарттарын сақтамау салдарынан жануарлардың өлімі;

    23) бірінші бұзау - бірінші төлдегеннен кейін және екінші төлдегенге дейін сиыр;

    24) сиырдың өнімді кезеңі – сиырдың бірінші бұзаулауынан жарамсыз болып іріктелгенге немесе өлім-жітімге дейінгі кезеңі;

    25) буаздылық проценті – ірі қара малдың ұрықтандырылған аналықтарының жалпы санынан буаз малдың үлесі;

    26) табын толықтыру – тиісті жас санатындағы жоғары өнімді малды табынға қосу;

    27) күйек мерзімі – бұзаулағаннан немесе түсіктен кейін ұрықтандыруға немесе шайқауға дейінгі кезең;

    28) бұзау – алты айлық жасқа дейінгі мал төлі;

    29) егіз бұзау – бір буаздықтан бір жұмыртқадан немесе әртүрлі жұмыртқадан жұп болып туған бұзау;

    30) қашар – алты айлық жастан асқан табысты ұрықтандыруға дейінгі ірі қара малдың аналығы;

    31) ұрғашы бұзау – аналық жынысты бұзау;

    32) ауыр бұзаулау – шұғыл ветеринариялық көмекпмен төлдеу;

    33) мал шаруашылығы – үй ірі қара малын өсірумен және пайдаланумен айналысатын мал шаруашылығы саласы;

    34) қысырлық – жыл ішінде аналықтардан төлді жете алмау проценті;

    35) информалды білім беру – білім беру ұйымдарынан және білім беру қызметтерін ұсынатын ұйымдардан тыс күнделікті қызмет барысында алынатын және оқыту нәтижелерін растайтын құжатты беру сүйемелденбейтін білім беру түрі;

    36) формалды емес білім беру – – оқыту орны, мерзімдері мен нысаны ескерілмей, білім беру қызметтерін ұсынатын ұйымдар жоспарланған, ұйымдастырған және жүзеге асыратын және оқыту нәтижелерін растаушы құжат беріле отырып жүргізілетін білім беру түрі;

    37) кәсіптік кіші топ – еңбек функцияларының тұтас жиынтығымен қалыптастырылған және олардың құзыреттерін орындау үшін қажетті саланың кәсіптік тобының бір бөлігі;

    38) кәсіптік топ – ортақ интеграциялық негізі бар және оларды орындау үшін еңбек функциялары мен құзыреттерінің ұқсас жиынтығын болжайтын саланың кәсіптік кіші топтарының жиынтығы;

    39) біліктілік – жұмыскердің нақты еңбек функцияларын сапалы орындауға дайындық дәрежесі;

    40) біліктілік деңгейі – күрделілік, еңбек әрекеттерінің стандарттылығы, жауапкершілік және дербестік параметрлері бойынша сараланатын жұмыскердің даярлық деңгейіне және құзыретіне қойылатын талаптардың жиынтығы;

    41) еңбек функциясы – еңбек процесінің бір немесе бірнеше міндеттерін шешуге бағытталған өзара байланысты әрекеттер жиынтығы;

    42) кәсiптiк стандарт – кәсіптік қызметтің нақты саласында біліктілік деңгейіне, құзыреттеріне, мазмұнына, сапасына және еңбек жағдайларына қойылатын талаптарды айқындайтын стандарт;

    43) кәсіп – арнайы даярлық нәтижесінде алынған және білім туралы тиісті құжаттармен расталатын белгілі бір білімді, іскерлікті және практикалық дағдыларды талап ететін адамның еңбек қызметінің негізгі түрі;

    44) салалық біліктілік шеңбері – салада танылатын біліктілік деңгейлерінің құрылымдық сипаттамасы;

    45) ұлттық біліктілік шеңбері – салалық біліктілік шеңберлерін, кәсіптік стандарттарды әзірлеу үшін деңгейлердің, біліктіліктердің, жалпы кәсіптік құзыреттердің бірыңғай шкаласын айқындайды;

    46) машықтар – қызметті жүзеге асыру және міндеттерді шешу мақсатында білімді пайдалану және құзыреттілік таныту қабілеті (логикалық, интуитивтік, шығармашылық және практикалық ойлауды пайдалану);

    47) білім – оқу және жеке тәжірибесі арқылы ақпаратты меңгеру нәтижесі, оқу немесе жұмыс саласына қатысты фактілер, қағидаттар, теория мен практика жиынтығы, біліктіліктің міндетті түрде бағалануға тиіс бөлігі;

    48) құзыреттер – белгіленген біліктілік деңгейінің кәсіптік қызметінде міндеттерді орындауды қамтамасыз ететін субъекті қызметінің сапасы;

    49) тәжірибе – саналы қызмет, белгілі бір уақыт аралығында меңгерілген және тиімді пайдаланыла алатын білім және дағдылар.

    3. Осы кәсіптік стандартта мынадай қысқартулар қолданылады

    1) БА – Біліктілік анықтамасы;

    2) БҚЕ – Бағдарламалық қамтамасыз ету;

    3) БТБА – Бірыңғай тарифтік-біліктілік анықтамасы;

    4) ББХСС – Білім берудің халықаралық стандартты сыныптауышы;

    5) ЕжААШ – Емдеу және алдын алу шаралары;

    6) ЖҚҚ – Жеке қорғаныс құралдары;

    7) ЖҰ – Жасанды ұрықтандыру.

    8) КС – Кәсіби стандарт

    9) ҚР – Қазақстан Республикасы

    10) СБШ – Салалық біліктілік шеңбері

    11) СБІҚМӨ – Сүтті бағыттағы ірі қара мал өсіру

    12) ҰБШ – Ұлттық біліктілік шеңбері

    13) ІҚМ – Ірі қара мал

    2-тарау. Кәсіптік стандарттың паспорты

    4. Кәсіптік стандарттың атауы: Сүтті бағыттағы ірі қара мал өсіру

    5. Кәсіптік стандарттың коды: A046

    6. ЭҚЖЖ секциясын, бөлімін, тобын, сыныбын және кіші сыныбын көрсету:

    A Ауыл, орман және балық шаруашылығы

    01 Өсімдік және мал шаруашылығы, аңшылық және осы салаларда қызметтер ұсыну

    01.4 Мал шаруашылығы

    01.41 Сүтті бағыттағы ірі қара малды көбейту

    01.41.0 Сүтті бағыттағы ірі қара малды көбейту

    M Кәсіптік, ғылыми және техникалық қызмет

    72 Ғылыми зерттеулер және әзірлемелер

    72.1 Жаратылыстану мен техникалық ғылымдар саласындағы ғылыми зерттеулер мен эксперименттік әзірлемелер

    72.11 Биотехнологиялар саласындағы ғылыми зерттеулер мен эксперименттік әзірлемелер

    72.11.0 Биотехнологиялар саласындағы ғылыми зерттеулер мен эксперименттік әзірлемелер

    M Кәсіптік, ғылыми және техникалық қызмет

    75 Ветеринариялық қызмет

    75.0 Ветеринариялық қызмет

    75.00 Ветеринариялық қызмет

    75.00.0 Ветеринариялық қызмет

    7. Кәсіптік стандарттың қысқаша сипаттамасы: кәсіптік стандартта сүтті бағыттағы ірі қара мал өсіру саласына жататын, бұзаулар мен жас малдарды өсірумен, сүтті мал шаруашылығы өнімдерін өндірумен айналысатын кәсіптердің сипаттамасы келтірілген.

    8. Кәсіптер карточкаларының тізімі:

    1) Ветеринариялық техник - СБШ-ның 5деңгейі;

    2) Бас мал дәрігері - СБШ-ның 7 деңгейі;

    3) Ауыл шаруашылығындағы ұйымның басшысы (директор, президент және т.б.) - СБШ-ның 7 деңгейі;

    4) Әр түрлі қызмет атқарушы, фермерлік шаруашылық - СБШ-ның 1 деңгейі;

    5) Сүт өндірісінің зоотехнигі - СБШ-ның 4 деңгейі;

    6) Сүт фермаларының жұмысшысы - СБШ-ның 3 деңгейі;

    7) Мал өсіруші - СБШ-ның 3 деңгейі;

    8) Жануарларды ветеринариялық өңдеу жөніндегі оператор - СБШ-ның деңгейі;

    9) Мал шаруашылығы кешендерінің және механикаландырылған фермалардың операторы - СБШ-ның 3 деңгейі;

    3-тарау. Кәсіптер карточкалары

    9. «Ве­те­ри­на­ри­я­лық тех­ник» кә­сіп кар­точ­ка­сы
    Топ ко­ды:
    3240-0
    Қыз­мет ата­уы­ның ко­ды:
    3240-0-005
    Кә­сіп ата­уы:
    Ве­те­ри­на­ри­я­лық тех­ник
    СБШ бой­ын­ша бі­лік­ті­лік дең­гейі:
    5
    СБШ бой­ын­ша бі­лік­ті­лік­тің іш­кі дең­гейі:
    БТ­БА, БА және бас­қа да үл­гі­лік бі­лік­ті­лік си­патта­ма­ла­ры бой­ын­ша бі­лік­ті­лік дең­гейі:
    «Ауыл ша­ру­а­шы­лы­ғы ұй­ым­да­ры­ның бас­шы­ла­ры және ма­ман­да­ры ла­у­а­зым­да­ры­ның үл­гі­лік бі­лік­ті­лік си­патта­ма­ла­рын бе­кі­ту ту­ра­лы» Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы Ауыл ша­ру­а­шы­лы­ғы ми­ни­стрі­нің 2019 жы­л­ғы 21 та­мы­зда­ғы № 307 бұй­ры­ғы. Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы­ның Әді­лет ми­ни­стр­лі­гін­де 2019 жы­л­ғы 22 та­мы­зда № 19280 бо­лып тір­кел­ді.
    13-па­ра­граф. Жа­ну­ар­лар­ды қол­дан ұрық­тан­ды­ру жө­нін­де­гі тех­ник
    Кә­сіп­тік бі­лім дең­гейі:
    Бі­лім дең­гейі:
    ор­та бі­лім­нен кей­ін­гі (қол­дан­ба­лы ба­ка­лаври­ат)
    Ма­ман­дық:
    Ве­те­ри­на­рия
    Бі­лік­ті­лік:
    Бі­лім дең­гейі:
    ТжКБ (жұ­мыс­шы кә­сіп­тер)
    Ма­ман­дық:
    Ве­те­ри­на­рия
    Бі­лік­ті­лік:
    Жұ­мыс тә­жі­ри­бе­сіне қой­ы­ла­тын та­лап­тар:
    Ве­те­ри­на­ри­я­лық тех­ник: жо­ға­ры бі­лім мал ша­ру­а­шы­лы­ғы және/неме­се ве­те­ри­на­рия ба­ғыт­та­ры бой­ын­ша неме­се тех­ни­ка­лық және кә­сіп­тік (ар­на­у­лы ор­та, ор­та кә­сіп­тік) зоо­тех­ния және/неме­се ауыл ша­ру­а­шы­лы­ғы био­тех­но­ло­ги­я­сы неме­се ве­те­ри­на­рия неме­се осы бей­ін бой­ын­ша ке­мін­де үш жыл жұ­мыс өті­лін рас­тай­тын құ­жат­тың бо­луы.
    Фор­мал­ды емес және ин­фор­мал­ды бі­лім­мен бай­ла­ныс:
    Кә­сіп­тің бас­қа мүм­кін ата­у­ла­ры:
    3240-0-004 - Ве­те­ри­нарл­дық вак­ци­на­тор
    2250-0-002 - Ве­те­ри­на­ри­я­лық-са­ни­та­ри­я­лық дә­рі­гер
    2250-0-001 - Ве­те­ри­нар
    Қыз­мет­тің негіз­гі мақ­са­ты:
    Ірі қа­ра мал­дың өлім-жі­ті­мі мен ау­ру­ла­ры­ның ал­дын алу бой­ын­ша ша­ру­а­шы­лық­тың жұ­мыста­рын және ве­те­ри­на­ри­я­лық-про­фи­лак­ти­ка­лық іс-ша­ра­ла­рын орын­дау
    Ең­бек функ­ци­я­ла­ры­ның си­патта­ма­сы
    Ең­бек функ­ци­я­ла­ры­ның тіз­бе­сі:
    Мін­дет­ті ең­бек функ­ци­я­ла­ры:
    1. Ве­те­ри­на­ри­я­лық-про­фи­лак­ти­ка­лық іс-ша­ра­лар­дың өн­ді­рі­стік про­це­сте­рін жос­пар­лау, ұй­ым­да­сты­ру
    2. Жа­ра­қат­та­ну, ула­ну ке­зін­де жа­ну­ар­лар­ға ал­ғаш­қы кө­мек көр­се­ту
    Қо­сым­ша ең­бек функ­ци­я­ла­ры:
    1-ең­бек функ­ци­я­сы:
    Ве­те­ри­на­ри­я­лық-про­фи­лак­ти­ка­лық іс-ша­ра­лар­дың өн­ді­рі­стік про­це­сте­рін жос­пар­лау, ұй­ым­да­сты­ру
    1-дағ­ды:
    Мал ау­ру­ла­ры­ның ал­дын алу бой­ын­ша ве­те­ри­на­ри­я­лық ша­ра­лар­ды жүр­гі­зу
    Ма­шық­тар:
    1. Мал ау­руы­ның ал­дын алу үшін ве­те­ри­на­ри­я­лық-хи­рур­ги­я­лық амал­дар мен тә­сіл­дер­ді жүр­гі­зу.
    2. Дә­рі­лік, дез­ин­фек­ци­я­лық және бас­қа да про­фи­лак­ти­ка­лық заттар­ды таң­да­уды жү­зе­ге асы­ру.
    3. Ере­сек мал ба­сы мен төл­дер­дің ау­ру­ла­ры­ның ал­дын алу үшін ем­деу-про­фи­лак­ти­ка­лық ша­ра­лар­ды жүр­гі­зу.
    4. Вак­ци­на­ция, де­гель­мин­ти­за­ция және бас­қа да про­фи­лак­ти­ка­лық өң­де­улер бой­ын­ша жос­пар­лар құ­ра­с­ты­ру және олар­ды жү­зе­ге асы­ру.
    5. Жа­ну­ар­лар­ды кү­тіп-ба­ғу­ға ар­нал­ған орын­дар­да са­ни­тар­лық-ги­ги­е­на­лық нор­ма­лар­дың сақ­та­луын ба­қы­лау.
    6. Про­фи­лак­ти­ка­лық іс-ша­ра­лар бой­ын­ша ве­те­ри­на­ри­я­лық құ­жат­та­ма­ны және есеп­ті­лік­ті жүр­гі­зу.
    7. Ау­ру­лар­дың ал­дын алу және ер­те анық­тау мә­се­ле­ле­рі бой­ын­ша қыз­мет көр­се­ту­ші пер­со­нал­ға ке­ңес бе­ру.
    Бі­лім­дер:
    1. Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы­ның Кон­сти­ту­ци­я­сы.
    2. «Асыл тұқым­ды мал ша­ру­а­шы­лы­ғы ту­ра­лы» ҚР За­ңы.
    3. «Ве­те­ри­на­рия ту­ра­лы» ҚР За­ңы.
    4. Асыл тұқым­ды және өнім­ді мал ша­ру­а­шы­лы­ғы мә­се­ле­ле­рін рет­тей­тін нор­ма­тив­тік-құқық­тық ак­ті­лер.
    5. Ең­бек­ті қор­ғау та­лап­та­ры.
    6. Ірі қа­ра мал ау­ру­ла­ры­ның ал­дын алу және ем­де­удің ти­ім­ді әді­сте­рі мен тә­сіл­де­рі.
    7. Жа­ну­ар­лар ана­то­ми­я­сы мен фи­зио­ло­ги­я­сы­ның негіз­де­рі.
    8. Жа­ну­ар­лар­дың кең та­рал­ған ау­ру­ла­ры ту­ра­лы негіз­гі мә­лі­мет­тер.
    Дағ­ды­ны та­ну мүм­кін­ді­гі:
    Та­лап етіл­мей­ді
    2-дағ­ды:
    Ве­те­ри­на­ри­я­лық-ем­дік іс-ша­ра­лар­ды жүр­гі­зу және олар­дың нәти­же­ле­рін жал­пы­лау
    Ма­шық­тар:
    1. Ірі қа­ра мал­ды дә­рі-дәр­мек­пен және хи­рур­ги­я­лық ем­деу әді­сте­рін қол­да­ну.
    2. Жаб­дық­тар мен құ­рал­дар­дың қа­жет­ті түр­ле­рін таң­да­уды жү­зе­ге асы­ру.
    3. Ком­пью­тер­лік қол­дан­ба­лы бағ­дар­ла­ма­лар­ды қол­да­на оты­рып жүр­гі­зі­л­ген ем­дік-про­фи­лак­ти­ка­лық іс-ша­ра­лар­ға тал­дау жа­сау.
    4. Орын­да­ған ве­те­ри­на­ри­я­лық про­це­ду­ра­лар­ды, та­ғай­ын­да­у­лар­ды және жа­ну­ар­лар­дың жағ­дай­ы­ның ди­на­ми­ка­сын есеп­ке алу.
    5. Ве­те­ри­на­ри­я­лық пре­па­рат­тар­ды ти­іс­ті сақ­та­уын, таң­ба­ла­нуын және қол­да­ны­луын қам­та­ма­сыз ету.
    6. Қол­да­ны­л­ған ем­деу әді­сте­рі­нің ти­ім­ді­лі­гін ба­ға­лау және қа­жет болған жағ­дай­да ем­деу сыз­ба­сын тү­зе­ту.
    7. Күр­де­лі неме­се стан­дарт­ты емес жағ­дай­лар туын­да­ған кез­де ве­те­ри­на­ри­я­лық дә­рі­гер­мен өза­ра әре­кет­те­су.
    Бі­лім­дер:
    1. «Асыл тұқым­ды мал ша­ру­а­шы­лы­ғы ту­ра­лы» ҚР За­ңы.
    2. «Ве­те­ри­на­рия ту­ра­лы» ҚР За­ңы.
    3. Асыл тұқым­ды және өнім­ді мал ша­ру­а­шы­лы­ғын­да­ғы қыз­мет­ті ре­гла­мент­тей­тін нор­ма­тив­тік-құқық­тық ак­ті­лер.
    4. Ең­бек­ті қор­ғау және тір­ші­лік қа­уіп­сіз­ді­гі та­лап­та­ры.
    5. Дез­ин­фек­ция, дезин­сек­ция және де­ра­ти­за­ция жүр­гі­зу әді­сте­рі.
    6. Мал ша­ру­а­шы­лы­ғы оры­н­жай­ла­рын­да­ғы мик­ро­кли­мат­қа қой­ы­ла­тын са­ни­тар­лық-ги­ги­е­на­лық та­лап­тар.
    7. Мал­дар­дың өлуі мен ау­руы­ның ал­дын алу бой­ын­ша ве­те­ри­на­ри­я­лық-про­фи­лак­ти­ка­лық іс-ша­ра­лар­ды жүр­гі­зу қа­ғи­да­ла­ры.
    8.Изо­ля­тор­да ау­ру жа­ну­ар­лар­ды кү­ту қа­ғи­да­ла­ры.
    Дағ­ды­ны та­ну мүм­кін­ді­гі:
    Та­лап етіл­мей­ді
    2-ең­бек функ­ци­я­сы:
    Жа­ра­қат­та­ну, ула­ну ке­зін­де жа­ну­ар­лар­ға ал­ғаш­қы кө­мек көр­се­ту
    1-дағ­ды:
    Жа­ну­ар­лар­ды ем­деу
    Ма­шық­тар:
    1. Изо­ля­тор­да ау­ру жа­ну­ар­лар­ға кү­тім жа­сау. 2. Жа­ра­қат­та­ну, ула­ну ке­зін­де мал­ға ал­ғаш­қы кө­мек көр­се­ту. 3. Ашық жа­ра­лар­ды өң­деу. 4. Жа­ну­ар­лар­дың өлек­се­ле­рін ашу.
    Бі­лім­дер:
    1. «Асыл тұқым­ды мал ша­ру­а­шы­лы­ғы ту­ра­лы» ҚР За­ңы.
    2. «Ве­те­ри­на­рия ту­ра­лы» ҚР За­ңы.
    3. Жа­ну­ар­лар ана­то­ми­я­сы мен фи­зио­ло­ги­я­сы­ның негіз­де­рі.
    4. Жиі қол­да­ны­ла­тын дә­рі­лік заттар, олар­дың әсе­рі және мал ағ­за­зы­на ен­гі­зу тә­сіл­де­рі.
    5. Дә­рі-дәр­мек­тер­ді, био­пре­па­рат­тар­ды, дез­ин­фек­ци­я­лық құ­рал­дар­ды, құ­рал-сай­ман­дар мен дез­ин­фек­ци­я­лық тех­ни­ка­ны сақ­тау қа­ғи­да­ла­ры және пай­да­ла­ну тәр­ті­бі.
    Дағ­ды­ны та­ну мүм­кін­ді­гі:
    Та­лап етіл­мей­ді
    2-дағ­ды:
    Изо­ля­тор­да ау­ру жа­ну­ар­лар­ды кү­ту, тер­мо­мет­рия, жа­ра­лар­ды өң­деу
    1. Оқ­ша­у­ла­ғы­шта ау­ру жа­ну­ар­лар­ға кү­тім жа­сау, жа­ра­лар­ды өң­деу тә­сіл­де­рі.
    2.Жа­ра­қат­та­ну, ула­ну ке­зін­де мал­ға ал­ғаш­қы кө­мек көр­се­ту.
    3. Жа­ну­ар­лар­дың фи­зио­ло­ги­я­лық жағ­дай­ын ба­қы­лап, дене қы­зуын (тер­мо­мет­рия) өл­шеу.
    4. Қан ке­ту­ді уа­қыт­ша тоқ­та­ту әді­сте­рін орын­дау (жгут са­лу, қат­ты таң­ғыш бай­лау, күй­ді­ру және т.б.).
    5. Ве­те­ри­на­ри­я­лық дә­рі­гер­дің нұс­қа­уы бой­ын­ша шұ­ғыл инъ­ек­ци­я­лар жа­сау.
    6. Жа­ра­қат ал­ған жа­ну­ар­лар­ды қа­уіп­сіз­дік тех­ни­ка­сын сақ­тай оты­рып кө­ші­ру және бе­кі­ту.
    7. Шұ­ғыл ве­те­ри­на­ри­я­лық ша­ра­лар жүр­гі­зу үшін орын­ды және құ­рал-сай­ман­дар­ды дай­ын­дау.
    Бі­лім­дер:
    1. Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы­ның Кон­сти­ту­ци­я­сы.
    2. «Сы­бай­лас жем­қор­лық­қа қар­сы кү­рес ту­ра­лы» Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы­ның За­ңы.
    3. «Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сын­да­ғы тiл ту­ра­лы» Заң­дар.
    4. «Асыл тұқым­ды мал ша­ру­а­шы­лы­ғы ту­ра­лы» Заң.
    5. «Ве­те­ри­на­рия ту­ра­лы» Заң.
    6. Жа­ну­ар­лар ана­то­ми­я­сы мен фи­зио­ло­ги­я­сы­ның негіз­де­рі.
    7. Ка­ран­т­ин­де­гі изо­ля­тор­да­ғы және изо­ля­тор­да­ғы ау­ру жа­ну­ар­лар­ды кү­ту қа­ғи­да­ла­ры.
    8. Жа­ну­ар­лар­ға ем­дік кө­мек көр­се­ту тә­сіл­де­рі.
    9. Дә­рі­лік заттар­ды ен­гі­зу тә­сіл­де­рі.
    10. Жа­ну­ар­лар­мен жұ­мыс іс­теу ке­зін­де, құ­рал-сай­ман­дар­ды, жаб­дық­тар­ды пай­да­ла­ну ке­зін­де же­ке қа­уіп­сіз­дік қа­ғи­да­ла­ры.
    Дағ­ды­ны та­ну мүм­кін­ді­гі:
    Та­лап етіл­мей­ді
    Же­ке құ­зы­рет­тер­ге қой­ы­ла­тын та­лап­тар:
    Жа­у­ап­кер­ші­лік
    Дер­бес­тік және жа­у­ап­кер­ші­лік
    Күй­зе­ліс­ке тұ­рақ­ты­лық
    Шы­дам­ды­лық
    Ко­ман­да­да жұ­мыс іс­тей бі­лу
    Тәр­тіп­ті­лік
    Дәл­дік
    Сы­пай­ы­лық
    Мей­і­рім­ді­лік
    Тех­ни­ка­лық ре­гла­мент­тер мен ұлт­тық стан­дарт­тар­дың ті­зі­мі:
    1. Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы­ның Ең­бек ко­дек­сі 2015 жы­л­ғы 23 қа­ра­ша­да­ғы № 414-V ҚРЗ.
    2. «Ве­те­ри­на­рия ту­ра­лы» Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы­ның 2002 жы­л­ғы 10 шіл­де­де­гі № 339-II За­ңы.
    3. Жа­ну­ар­лар дү­ни­е­сін қор­ғау, өсі­мін мо­лай­ту және пай­да­ла­ну ту­ра­лы Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы­ның 2004 жы­л­ғы 9 шіл­де­де­гі № 593-II За­ңы.
    4. «Сы­бай­лас жем­қор­лық­қа қар­сы іс-қи­мыл ту­ра­лы» Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы­ның 2015 жы­л­ғы 18 қа­ра­ша­да­ғы № 410-V ҚРЗ За­ңы.
    5. «Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сын­да­ғы тіл ту­ра­лы» Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы­ның 1997 жы­л­ғы 11 шіл­де­де­гі № 151-I ҚРЗ За­ңы
    6. «Жа­ну­ар­лар­ды өсі­ру­ді, өт­кі­зу­ді жү­зе­ге асы­ра­тын өн­ді­ріс объ­ек­ті­ле­ріне қой­ы­ла­тын ве­те­ри­на­ри­я­лық (ве­те­ри­на­ри­я­лық-са­ни­та­ри­я­лық) та­лап­тар­ды бе­кі­ту ту­ра­лы» Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы Ауыл ша­ру­а­шы­лы­ғы ми­ни­стрі­нің м.а. 2015 жы­л­ғы 29 ма­мыр­да­ғы № 7-1/498 бұй­ры­ғы ҚР ӘМ 2015 жы­л­ғы 4 та­мы­зда № 11837 бо­лып тір­кел­ді.
    7. «Жа­ну­ар­лар­ды ка­ран­т­ин­деу қа­ғи­да­ла­рын бе­кі­ту ту­ра­лы» Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы Ауыл ша­ру­а­шы­лы­ғы ми­ни­стрі­нің 2014 жы­л­ғы 30 жел­тоқ­сан­да­ғы № 7-1 / 700 Бұй­ры­ғы ҚР ӘМ 2025 жы­л­ғы 6 ақ­пан­да № 35708 бо­лып тір­кел­ді.
    8. «Жа­ну­ар­лар­мен жұ­мыс іс­теу қа­ғи­да­ла­рын бе­кі­ту ту­ра­лы» Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы Ауыл ша­ру­а­шы­лы­ғы ми­ни­стрі­нің 2019 жы­л­ғы 17 мау­сым­да­ғы № 239 бұй­ры­ғы. ҚР ӘМ 2019 жы­л­ғы 28 мау­сым­да №18917 бо­лып тір­кел­ді.
    СБШ шең­бе­рін­де бас­қа кә­сіп­тер­мен бай­ла­ныс:
    СБШ дең­гейі:
    Кә­сіп ата­уы:
    4
    Жа­ну­ар­лар­ды ве­те­ри­на­ри­я­лық өң­деу жө­нін­де­гі опе­ра­тор
    6
    Мал дә­рі­ге­рі
    10. «Бас мал дә­рі­ге­рі» кә­сіп кар­точ­ка­сы
    Топ ко­ды:
    1342-2
    Қыз­мет ата­уы­ның ко­ды:
    1342-2-001
    Кә­сіп ата­уы:
    Бас мал дә­рі­ге­рі
    СБШ бой­ын­ша бі­лік­ті­лік дең­гейі:
    7
    СБШ бой­ын­ша бі­лік­ті­лік­тің іш­кі дең­гейі:
    БТ­БА, БА және бас­қа да үл­гі­лік бі­лік­ті­лік си­патта­ма­ла­ры бой­ын­ша бі­лік­ті­лік дең­гейі:
    «Ауыл ша­ру­а­шы­лы­ғы ұй­ым­да­ры­ның бас­шы­ла­ры және ма­ман­да­ры ла­у­а­зым­да­ры­ның үл­гі­лік бі­лік­ті­лік си­патта­ма­ла­рын бе­кі­ту ту­ра­лы» Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы Ауыл ша­ру­а­шы­лы­ғы ми­ни­стрі­нің 2019 жы­л­ғы 21 та­мы­зда­ғы № 307 бұй­ры­ғы. Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы­ның Әді­лет ми­ни­стр­лі­гін­де 2019 жы­л­ғы 22 та­мы­зда № 19280 бо­лып тір­кел­ді.
    7-па­ра­граф. Бас ве­те­ри­нар дә­рі­гер
    Кә­сіп­тік бі­лім дең­гейі:
    Бі­лім дең­гейі:
    жо­ға­ры оқу ор­ны­нан кей­ін­гі бі­лім (ма­ги­стра­ту­ра, ре­зи­ден­ту­ра)
    Ма­ман­дық:
    Ве­те­ри­на­рия
    Бі­лік­ті­лік:
    -
    Бі­лім дең­гейі:
    жо­ға­ры оқу ор­ны­нан кей­ін­гі бі­лім (PhD док­то­ран­ту­ра, PhD дә­ре­же­сі, осы са­лад­а­ғы PhD дә­ре­же­сі, ғы­лым кан­ди­да­ты, ғы­лым док­то­ры)
    Ма­ман­дық:
    Ве­те­ри­на­рия
    Бі­лік­ті­лік:
    -
    Бі­лім дең­гейі:
    ор­та бі­лім­нен кей­ін­гі (қол­дан­ба­лы ба­ка­лаври­ат)
    Ма­ман­дық:
    Ве­те­ри­на­рия
    Бі­лік­ті­лік:
    Жұ­мыс тә­жі­ри­бе­сіне қой­ы­ла­тын та­лап­тар:
    Жо­ға­ры бі­лім (және/неме­се ба­ка­лавр, ма­ги­стра­ту­ра, фи­ло­со­фия док­то­ры РhD, бей­і­ні бой­ын­ша док­тор) өсім­дік ша­ру­а­шы­лы­ғы және/неме­се мал ша­ру­а­шы­лы­ғы және/неме­се ве­те­ри­на­рия ба­ғыт­та­ры бой­ын­ша бі­лім және кә­сіп­тік қыз­мет ба­ғы­ты бой­ын­ша жұ­мыс өті­лі 5 жыл­дан кем емес.
    Фор­мал­ды емес және ин­фор­мал­ды бі­лім­мен бай­ла­ныс:
    Кә­сіп­тің бас­қа мүм­кін ата­у­ла­ры:
    2250-0-003 - Ве­те­ри­на­ри­я­лық дә­рі­гер
    Қыз­мет­тің негіз­гі мақ­са­ты:
    Жа­ну­ар­лар­дың са­улы­ғын сақ­тау және қам­та­ма­сыз ету, бар­лық мал түр­ле­рі­нің про­фи­лак­ти­ка­сы және олар­ды ем­деу, жа­ну­ар­лар­дың өнім­ді­лік са­па­сын жақ­сар­ту
    Ең­бек функ­ци­я­ла­ры­ның си­патта­ма­сы
    Ең­бек функ­ци­я­ла­ры­ның тіз­бе­сі:
    Мін­дет­ті ең­бек функ­ци­я­ла­ры:
    1. Мал ау­ру­ла­ры­ның және олар­дың пай­да бо­лу се­беп­те­рі­нің ди­а­гно­сти­ка­сын жүр­гі­зу
    2. Мал ау­ру­ла­рын ем­де­уді және про­фи­лак­ти­ка­сын жүр­гі­зу
    3. Мал ау­ру­ла­ры­ның ал­дын алу­ға және жо­ю­ға ба­ғыт­тал­ған ве­те­ри­на­ри­я­лық-са­ни­та­ри­я­лық және про­фи­лак­ти­ка­лық іс-ша­ра­лар­ды жүр­гі­зу
    Қо­сым­ша ең­бек функ­ци­я­ла­ры:
    1-ең­бек функ­ци­я­сы:
    Жа­ну­ар­лар ау­ру­ла­ры­ның және олар­дың пай­да бо­лу се­беп­те­рі­нің ди­а­гно­сти­ка­сын жүр­гі­зу
    1-дағ­ды:
    Мал ау­ру­ла­ры­ның ал­дын алу бой­ын­ша іс-ша­ра­лар­ды жү­зе­ге асы­ру
    Ма­шық­тар:
    1. Мал­дар­дың жұқ­па­лы және жап­пай жұқ­па­лы емес ау­ру­ла­ры­ның ал­дын алу және жою бой­ын­ша нор­ма­тив­тік-құқық­тық ак­ті­лер­ді тал­дау
    2. Жұ­мыста мал ша­ру­а­шы­лы­ғы кә­сі­по­рын­да­ры­на ар­нал­ған ма­ман­дан­ды­ры­л­ған ком­пью­тер­лік қол­дан­ба­лы бағ­дар­ла­ма­лар­ды пай­да­ла­ну.
    3. Жа­ну­ар­лар­да­ғы ау­ру­лар­дың ал­дын алу бой­ын­ша про­фи­лак­ти­ка­лық жос­пар­лар­ды әзір­леп, ен­гі­зу.
    4. Про­фи­лак­ти­ка­лық ша­ра­лар­ды жүр­гі­зу ке­зін­де ве­те­ри­на­ри­я­лық пер­со­нал­дың әре­кет­те­рін үй­ле­сті­ру.
    5. Эпи­зоото­ло­ги­я­лық тал­дау жүр­гі­зу және ау­ру­лар­дың пай­да бо­лу тәу­е­кел­де­рін ба­ға­лау.
    6. Ве­те­ри­на­ри­я­лық-са­ни­тар­лық нор­ма­лар мен ере­же­лер­дің сақ­та­луын ба­қы­лау.
    7. Жүр­гі­зі­л­ген про­фи­лак­ти­ка­лық ша­ра­лар мен вак­ци­на­ци­я­лар ту­ра­лы есеп жүр­гі­зу және есеп­ті­лік ұстау.
    Бі­лім­дер:
    1. «Ве­те­ри­на­рия ту­ра­лы» ҚР За­ңы.
    2. Мал­да ем­дік-про­фи­лак­ти­ка­лық ем­ша­ра­ла­рын орын­дау әді­сте­рі.
    3. Мал ша­ру­а­шы­лы­ғы ке­ше­нін­де дез­ин­фек­ция, дезин­сек­ция және де­ра­ти­за­ция жүр­гі­зу әді­сте­рі.
    4. Жа­ну­ар­лар­дың ин­фек­ци­я­лық және ин­ва­зи­я­лық ау­ру­ла­ры­ның эпи­зоото­ло­ги­я­сы мен эпи­де­мио­ло­ги­я­сы.
    5. Вак­ци­на­ци­я­лау және жа­ну­ар­лар­ды өң­деу мер­зім­де­рі, әді­сте­рі мен схе­ма­ла­ры жа­ну­ар тү­рі мен жа­сы­на бай­ла­ны­сты.
    6. Ве­те­ри­на­ри­я­лық құ­жат­та­ма­ны рә­сім­де­у­ге қой­ы­ла­тын та­лап­тар (жур­нал­дар, ак­ті­лер, есеп ны­сан­да­ры).
    7. Мал ша­ру­а­шы­лы­ғы кә­сі­по­рын­да­рын­да­ғы био­қа­уіп­сіз­дік және са­ни­тар­лық ажы­ра­ту қа­ғи­да­ла­ры.
    8. Жа­ну­ар­лар­дың ау­ру­ла­рын ал­дын алу бой­ын­ша Дү­ни­е­жү­зі­лік мал са­улы­ғы ұй­ы­мы­ның стан­дарт­та­ры.
    Дағ­ды­ны та­ну мүм­кін­ді­гі:
    Та­лап етіл­мей­ді
    2-дағ­ды:
    Жа­ну­ар­лар­ға те­ра­пия жүр­гі­зу
    Ма­шық­тар:
    1. Әр түр­лі этио­ло­ги­я­сы бар жа­ну­ар­лар­ды ем­деу үшін те­ра­пи­я­лық, хи­рур­ги­я­лық және аку­шер­лік - ги­не­ко­ло­ги­я­лық тә­сіл­дер­ді және ма­ни­пу­ля­ци­я­лар­ды қол­да­ну.
    2. Ма­ман­дан­ды­ры­л­ған жаб­дық­тар мен құ­рал­дар­ды пай­да­ла­ну.
    3. Кли­ни­ка­лық бел­гі­лер­ге сүй­ене оты­рып, ал­дын ала ди­а­гноз қою.
    4. Жа­ну­ар­дың тү­рі, жа­сы және жағ­дай­ын ес­ке­ре оты­рып, пре­па­рат­тар­дың мөл­ше­рін және ен­гі­зу жи­і­лі­гін та­ғай­ын­дау.
    5. Ма­ни­пу­ля­ци­я­лар ке­зін­де асеп­ти­ка мен ан­ти­сеп­ти­ка­ны қам­та­ма­сыз ету.
    6. Ем­деу ти­ім­ді­лі­гін ба­қы­лау және те­ра­пи­я­лық жос­пар­ға тү­зе­ту­лер ен­гі­зу.
    7. Ем­деу нәти­же­ле­рі бой­ын­ша ве­те­ри­на­ри­я­лық құ­жат­тар­ды рә­сім­деу (кар­та­лар, ак­ті­лер, есеп­тер).
    1. Ин­фек­ци­я­лық, па­ра­зит­тік және ин­фек­ци­я­лық емес ау­ру­лар­мен жа­ну­ар­лар­дың дә­рі-дәр­мек­тік және дә­рі-дәр­мек­тік емес те­ра­пи­я­сын таң­дау ал­го­рит­мі мен өл­шем­шар­тта­ры.
    2. Әр­түр­лі этио­ло­ги­яда­ғы жа­ну­ар­лар ау­ру­ла­ры­ның ал­дын алу және ем­деу үшін дә­рі­лік ши­кі­заттың, дә­рі­лік пре­па­рат­тар­дың, био­пре­па­рат­тар­дың, био­ло­ги­я­лық бел­сен­ді қо­с­па­лар­дың фар­ма­ко­ло­ги­я­лық және ток­си­ко­ло­ги­я­лық си­патта­ма­ла­ры.
    3. Кли­ни­ка­лық, зерт­ха­на­лық және ас­пап­тық мә­лі­мет­тер­ді ди­а­гно­сти­ка­лау және ин­тер­пре­та­ци­я­лау әді­сте­рі.
    4. Дә­рі­лер мен био­пре­па­рат­тар­ды сақ­тау, та­сы­мал­дау және жою қа­ғи­да­ла­ры.
    5. Түр­лі жа­ну­ар­лар­да­ғы те­ра­пия ерекше­лік­те­рі.
    6. Ве­те­ри­на­ри­я­лық пре­па­рат­тар­дың негіз­гі топ­та­ры­ның қар­сы көр­се­ті­лім­де­рі мен жа­на­ма әсер­ле­рі. 7. Ве­те­ри­на­ри­я­лық те­ра­пия мен дә­рі­лік заттар­ды қол­да­ну­ды рет­тей­тін нор­ма­тив­тік құ­жат­тар.
    Дағ­ды­ны та­ну мүм­кін­ді­гі:
    Та­лап етіл­мей­ді
    3-дағ­ды:
    Эпи­зоо­ти­я­лық жағ­дай­ға тал­дау жүр­гі­зу
    Ма­шық­тар:
    1. Ди­а­гноз қою үшін кли­ни­ка­лық және зерт­ха­на­лық зерт­те­улер­дің нәти­же­ле­рін тал­дау және тү­сін­ді­ру.
    2. Жа­ну­ар­дың ағ­за­сы мен жүй­е­ле­ріне кли­ни­ка­лық зерт­теу жүр­гі­зу.
    3. Бел­гі­лен­ген аумақ­та­ғы жа­ну­ар­лар­дың ау­ру­шаң­дық де­ректе­рін жи­нақ­тау және жүй­е­леу.
    4. Ау­ру қоз­дыр­ғы­штың мүм­кін көз­де­рін, бе­рі­лу жол­да­ры мен фак­тор­ла­рын анық­тау.
    5. Ау­ру ошақ­та­рын шек­теу және жою бой­ын­ша ұсы­ны­стар әзір­леу.
    6. Қол­да бар мә­лі­мет­тер негі­зін­де эпи­зоо­ти­я­лық жағ­дай­дың да­муын бо­лжау.
    7. Қар­сы­эпи­зоо­ти­я­лық ша­ра­лар жос­па­рын жа­са­у­ға қа­ты­су.
    Бі­лім­дер:
    1. Жа­ну­ар­лар ағ­за­сы­ның мү­ше­ле­рі мен жүй­е­ле­рін зерт­теу ал­го­рит­мі.
    2. Жа­ну­ар­дың қа­лып­ты және па­то­ло­гия ке­зін­де­гі функ­ци­о­нал­дық жай-күй­і­нің па­ра­метр­ле­рі.
    3. Эпи­зоото­ло­гия және эпи­де­мио­ло­ги­я­лық тал­да­удың негіз­де­рі.
    4. Жа­ну­ар­лар­дың негіз­гі жұқ­па­лы және ин­ва­зи­я­лық ау­ру­ла­ры­ның клас­си­фи­ка­ци­я­сы, этио­ло­ги­я­сы және па­то­ге­не­зі.
    5. Эпи­зоо­ти­я­лық тер­ге­улер­ді жүр­гі­зу және рә­сім­деу тәр­ті­бі.
    6. Эпи­зоо­ти­я­лық мо­ни­то­ринг әді­сте­рі және ау­ру­лар­ды ба­қы­лау жүй­е­ле­рі.
    7. Жа­ну­ар­лар­дың аса қа­уіп­ті ау­ру­ла­ры­мен кү­ре­су­ге ар­нал­ған нор­ма­тив­тік-құқық­тық ак­ті­лер мен нұс­қа­улық­тар.
    8. Эпи­зоо­ти­я­лық де­ректер­ді ста­ти­сти­ка­лық тал­дау және ви­зу­а­ли­за­ция әді­сте­рі.
    Дағ­ды­ны та­ну мүм­кін­ді­гі:
    Та­лап етіл­мей­ді
    4-дағ­ды:
    Мал­ды өл­ген­нен кей­ін­гі ди­а­гно­сти­ка­лық со­ю­ды орын­дау және па­то­ло­го­ана­то­ми­я­лық ди­а­гноз қою
    Ма­шық­тар:
    1. Ди­а­гноз қою үшін кли­ни­ка­лық және зерт­ха­на­лық зерт­те­улер­дің нәти­же­ле­рін тал­дау және тү­сін­ді­ру.
    2. Жа­ну­ар­лар­ды со­ю­ды орын­дау үшін ар­найы жаб­дық­тар мен құ­рал­дар­ды пай­да­ла­ну жө­нін­де­гі жұ­мысты ұй­ым­да­сты­ру.
    3. Жа­ну­ар­лар­дың труп­та­рын са­ни­тар­лық-эпи­де­мио­ло­ги­я­лық нор­ма­лар­ды сақ­тай оты­рып тін­ту.
    4. Әр түр­лі жұқ­па­лы және жұқ­па­лы емес ау­ру­лар­ға тән мор­фо­ло­ги­я­лық өзге­рі­стер­ді анық­тау.
    5. Тін­ту нәти­же­ле­рін құ­жат­тау және па­то­ло­го­ана­то­ми­я­лық зерт­теу хат­та­ма­сын рә­сім­деу.
    6. Зерт­ха­на­лық зерт­те­улер үшін био­ло­ги­я­лық ма­те­ри­ал­дар (ги­сто­ло­гия, бак­те­ри­я­ло­гия және т.б.) алу.
    7. Соң­ғы ди­а­гноз­ды қою үшін па­то­ло­го­ана­то­ми­я­лық өзге­рі­стер­ді кли­ни­ка­лық-эпи­зоото­ло­ги­я­лық де­ректер­мен бір­ге тал­дау.
    Бі­лім­дер:
    1. Па­то­ло­го­ана­то­ми­я­лық ди­а­гноз қою ке­зін­де жа­ну­ар­лар­дың өлік­те­рін ашу әді­сте­ме­сі, жа­ну­ар­лар­дың па­то­ло­ги­я­лық ана­то­ми­я­сы.
    2. Жа­ну­ар­лар­дың ор­ган­да­ры мен жүй­е­ле­рі­нің нор­ма­тив­тік кли­ни­ка­лық па­ра­метр­ле­рі.
    3. Әр түр­лі этио­ло­ги­я­сы бар жа­ну­ар­лар­ды ем­деу үшін те­ра­пи­я­лық, хи­рур­ги­я­лық тә­сіл­дер­ді және ма­ни­пу­ля­ци­я­лар­ды қол­да­ну.
    4. Жа­ну­ар­лар­дың ау­ру­ла­ры­ның па­то­ло­ги­я­лық мор­фо­ло­ги­я­сы мен па­то­ге­не­зі­нің негіз­де­рі.
    5. Па­то­ло­го­ана­то­ми­я­лық зерт­те­улер ке­зін­де био­қа­уіп­сіз­дік та­лап­та­ры.
    6. Па­то­ло­ги­я­лық ма­те­ри­ал­ды алу, орау және зерт­ха­на­ға жі­бе­ру тәр­ті­бі.
    7. ҚР ве­те­ри­на­ри­я­лық нор­ма­ла­ры­на сәй­кес тін­ту нәти­же­ле­рін рә­сім­деу хат­та­ма­ла­ры.
    Дағ­ды­ны та­ну мүм­кін­ді­гі:
    Та­лап етіл­мей­ді
    2-ең­бек функ­ци­я­сы:
    Жа­ну­ар­лар ау­ру­ла­рын ем­де­уді және про­фи­лак­ти­ка­сын жүр­гі­зу
    1-дағ­ды:
    Мал­да те­ра­пия жүр­гі­зу
    Ма­шық­тар:
    1. Ма­ман­дан­ды­ры­л­ған жаб­дық­тар мен құ­рал­дар­ды пай­да­ла­ну.
    2. Ве­те­ри­на­ри­я­лық қыз­мет­те ви­зу­ал­ды және тех­ни­ка­лық ба­қы­лау әді­сте­рін қол­да­ну.
    3. Әр түр­лі этио­ло­ги­я­сы бар мал­дар­ды ем­деу үшін те­ра­пи­я­лық, хи­рур­ги­я­лық тә­сіл­дер­ді және ма­ни­пу­ля­ци­я­лар­ды қол­да­ну.
    4. Жа­ну­ар­лар­дың же­ке­ле­ген ерекше­лік­те­рін (жа­сы, сал­ма­ғы, жағ­дайы, тү­рі) ес­ке­ре оты­рып, ем­деу схе­ма­ла­рын та­ғай­ын­дау және тү­зе­ту.
    5. Те­ра­пи­я­ның ти­ім­ді­лі­гін ба­қы­лау және қа­жет болған жағ­дай­да ем­де­у­ге өзге­рі­стер ен­гі­зу.
    6. Про­фи­лак­ти­ка­лық ша­ра­лар жүр­гі­зу (вак­ци­на­ция, де­гель­мин­ти­за­ция, ви­та­ми­но­те­ра­пия және т.б.).
    7. Ау­ру­лар­ды ем­деу және ал­дын алу бой­ын­ша ве­те­ри­на­ри­я­лық құ­жат­та­ма­ны жүр­гі­зу.
    8. Ем­дік ма­ни­пу­ля­ци­я­лар ке­зін­де қа­уіп­сіз­дік тех­ни­ка­сын сақ­тау қам­та­ма­сыз ету.
    Бі­лім­дер:
    1. Ин­фек­ци­я­лық, па­ра­зит­тік және ин­фек­ци­я­лық емес ау­ру­лар­мен жа­ну­ар­лар­дың дә­рі-дәр­мек­тік және дә­рі-дәр­мек­тік емес те­ра­пи­я­сын таң­дау ал­го­рит­мі мен өл­шем­шар­тта­ры.
    2. Ве­те­ри­на­ри­я­лық пре­па­рат­тар­дың қа­уіп­сіз­ді­гі мен қол­да­ны­луы­на қой­ы­ла­тын са­ни­тар­лық-ги­ги­е­на­лық та­лап­тар.
    3. Ве­те­ри­на­ри­я­лық пре­па­рат­тар­дың негіз­гі топ­та­ры­ның түр­ле­рі мен әсер ету ме­ха­низмде­рі.
    4. Дә­рі­лер­ді до­за­лау, ен­гі­зу және сақ­тау қа­ғи­да­ла­ры.
    5. Те­ра­пия ти­ім­ді­лі­гін ди­а­гно­сти­ка­лау және ба­қы­ла­удың за­ма­на­уи әді­сте­рі.
    6. Ау­ру­лар­ды ем­деу және ал­дын алу ке­зін­де ве­те­ри­на­ри­я­лық құ­жат­та­ма­ны жүр­гі­зу тәр­ті­бі.
    7. Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сын­да­ғы ве­те­ри­на­ри­я­лық қыз­мет­ті рет­тей­тін нор­ма­тив­тік-құқық­тық ак­ті­лер.
    Дағ­ды­ны та­ну мүм­кін­ді­гі:
    Та­лап етіл­мей­ді
    2-дағ­ды:
    Мал ау­ру­ла­ры­ның ал­дын алу бой­ын­ша іс-ша­ра­лар­ды жү­зе­ге асы­ру
    Ма­шық­тар:
    1. Жа­ну­ар­лар­дың жұқ­па­лы және жұқ­па­лы емес ау­ру­ла­ры­ның ал­дын алу және жою бой­ын­ша нор­ма­тив­тік-құқық­тық ак­ті­лер­ді тал­дау.
    2. Жа­ну­ар­лар­дың ау­ру­ла­ры­ның ал­дын алу үшін ве­те­ри­на­ри­я­лық жаб­дық­тар­ды пай­да­ла­ну бой­ын­ша жұ­мыстар­ды ұй­ым­да­сты­ру.
    3. Эпи­зоо­ти­я­лық жағ­дай мен мау­сым­дық ерекше­лік­тер­ді ес­ке­ре оты­рып, про­фи­лак­ти­ка­лық іс-ша­ра­лар жос­па­рын әзір­леп, ен­гі­зу.
    4. Бел­гі­лен­ген кесте­ге сәй­кес вак­ци­на­ция, де­гель­мин­ти­за­ция және са­ни­тар­лық өң­де­улер­дің жүр­гі­зі­лу­ін ба­қы­лау.
    5. Нор­ма­тив­тік та­лап­тар­ға сай про­фи­лак­ти­ка­лық іс-ша­ра­лар бой­ын­ша есеп жүр­гі­зу және есеп­ті­лік­ті ұй­ым­да­сты­ру.
    6. Қыз­мет­кер­лер­ге про­фи­лак­ти­ка және са­ни­тар­лық қа­уіп­сіз­дік қа­ғи­да­ла­ры бой­ын­ша нұс­қа­улық бе­ру.
    7. Жүр­гі­зі­л­ген про­фи­лак­ти­ка­лық іс-ша­ра­лар­дың ти­ім­ді­лі­гін ба­ға­лап, тү­зе­ту ша­ра­ла­рын әзір­леу.
    Бі­лім­дер:
    1. «Ве­те­ри­на­рия ту­ра­лы» ҚР За­ңы.
    2. Ин­фек­ци­я­лық, па­ра­зит­тік және ин­фек­ци­я­лық емес ау­ру­лар­мен мал­дың дә­рі-дәр­мек­тік және дә­рі-дәр­мек­тік емес те­ра­пи­я­сын таң­дау ал­го­рит­мі мен кри­те­рий­ле­рі.
    3. Жа­ну­ар­лар­да ем­дік-про­фи­лак­ти­ка­лық ем­ша­ра­ла­рын орын­дау әді­сте­рі
    4. Жа­ну­ар­лар­ды кү­тіп-ба­ғу және та­мақ­тан­ды­ру шар­тта­ры­на қой­ы­ла­тын та­лап­тар, ау­ру­лар­дың ал­дын алу мақ­са­тын­да.
    5. Эпи­зоото­ло­гия негіз­де­рі және са­ни­тар­лық-ги­ги­е­на­лық нор­ма­лар.
    6. Вак­ци­на­ция, де­гель­мин­ти­за­ция, дез­ин­фек­ция және бас­қа да про­фи­лак­ти­ка­лық іс-ша­ра­лар­ға ар­нал­ған нор­ма­тив­тер мен нұс­қа­улық­тар.
    7. Био­қа­уіп­сіз­дік прин­ципте­рі және ша­ру­а­шы­лық­та ин­фек­ци­я­лар­дың та­ра­луын бол­дыр­мау әді­сте­рі.
    Дағ­ды­ны та­ну мүм­кін­ді­гі:
    Та­лап етіл­мей­ді
    3-ең­бек функ­ци­я­сы:
    Жа­ну­ар­лар ау­ру­ла­ры­ның ал­дын алу­ға және жо­ю­ға ба­ғыт­тал­ған ве­те­ри­на­ри­я­лық-са­ни­та­ри­я­лық және про­фи­лак­ти­ка­лық іс-ша­ра­лар­ды жүр­гі­зу
    1-дағ­ды:
    Ем­деу-про­фи­лак­ти­ка­лық іс-ша­ра­лар жос­па­рын жа­сау және оның орын­да­луын тал­дау
    Ма­шық­тар:
    1. Мал ша­ру­а­шы­лы­ғы кә­сі­по­рын­да­ры­на ар­нал­ған кә­сі­би қол­дан­ба­лы бағ­дар­ла­ма­лар мен ақ­па­рат­тық ба­за­ны пай­да­ла­ну.
    2. Ве­те­ри­на­ри­я­лық қыз­мет­те ви­зу­ал­ды және тех­ни­ка­лық ба­қы­лау әді­сте­рін қол­да­ну.
    3. Эпи­зоо­ти­ка­лық жағ­дай­ды және өн­ді­рі­стік тап­сыр­ма­лар­ды ес­ке­ре оты­рып, ке­шен­ді ем­деу-про­фи­лак­ти­ка­лық іс-ша­ра­лар жос­па­рын әзір­леу.
    4. Ве­те­ри­на­ри­я­лық іс-ша­ра­лар­ды орын­дау ба­ры­сын­да ма­ман­дар мен қыз­мет­кер­лер­дің әре­кет­те­рін үй­ле­сті­ру.
    5. Жос­пар­дың орын­да­луын ба­қы­лау, ти­ім­ді­лі­гін тал­дау және тү­зе­ту­лер ен­гі­зу.
    6. Про­фи­лак­ти­ка­лық про­це­ду­ра­лар­ды жүр­гі­зу әді­сте­рі мен мер­зім­де­рін негіз­деу.
    7. Про­фи­лак­ти­ка­лық іс-ша­ра­лар­дың нәти­же­ле­рі бой­ын­ша есеп дай­ын­дау және олар­ды ба­қы­лау ор­ган­да­ры­на тап­сы­ру.
    Бі­лім­дер:
    1. «Ве­те­ри­на­рия ту­ра­лы» ҚР За­ңы.
    2. Ве­те­ри­на­ри­я­лық қа­да­ға­лау объ­ек­ті­ле­рін­де ка­ран­т­ин­дік іс-ша­ра­лар­ды жүр­гі­зу жө­нін­де­гі қа­ғи­да­лар мен нұс­қа­улық­тар.
    3. Мал ша­ру­а­шы­лы­ғы қо­ра-жай­ла­рын­да­ғы мик­ро­кли­мат па­ра­метр­ле­рі­нің нор­ма­тив­тік көр­сет­кіш­те­рі.
    4. Про­фи­лак­ти­ка­лық іс-ша­ра­лар­ды жос­пар­ла­уда эпи­зоото­ло­ги­я­лық прин­циптер.
    5. Фер­ма­лар мен мал ша­ру­а­шы­лы­ғы ке­шен­де­рін­де­гі био­қа­уіп­сіз­дік­ті ба­ға­лау әді­сте­рі.
    6. Ин­фек­ци­я­лар­дың та­ра­луы­на және ау­ру­лар­дың ал­дын алу­ға әсер ете­тін зо­оғи­ги­е­на негіз­де­рі.
    7. Про­фи­лак­ти­ка­лық іс-ша­ра­лар бой­ын­ша ве­те­ри­на­ри­я­лық есеп­ті­лік пен құ­жат­та­ма­ны жүр­гі­зу та­лап­та­ры.
    Дағ­ды­ны та­ну мүм­кін­ді­гі:
    Та­лап етіл­мей­ді
    2-дағ­ды:
    Дез­ба­рьер­лер­дің жай-күй­ін, дез­ин­фек­ция жүр­гі­зу са­па­сын және мал ша­ру­а­шы­лы­ғы объ­ек­ті­ле­рін­де­гі мик­ро­кли­мат па­ра­метр­ле­рін тек­се­ру
    Ма­шық­тар:
    1. Ве­те­ри­на­ри­я­лық қыз­мет­те ви­зу­ал­ды және тех­ни­ка­лық ба­қы­лау әді­сте­рін қол­да­ну
    2. Ар­найы жаб­дық­тар мен құ­рал­дар­ды пай­да­ла­на оты­рып дез­ин­фек­ция жүр­гі­зу.
    3. Дез­ба­рьер­лер­дің ти­ім­ді­лі­гін ба­ға­лап, олар­дың жұ­мыс­та­ғы бұ­зу­шы­лық­та­рын уақ­ты­лы анық­тау.
    4. Ти­іс­ті құ­рал­дар­ды қол­да­нып мик­ро­кли­мат па­ра­метр­ле­рін (тем­пе­ра­ту­ра, ылғал­ды­лық, жел­де­ту) өл­шеу.
    5. Фер­ма­лар мен оған жа­қын аумақ­тар­да дез­ин­фек­ция, дезин­сек­ция және де­ра­ти­за­ция іс-ша­ра­ла­рын ұй­ым­да­сты­ру және ба­қы­лау.
    6. Өт­ке­рі­л­ген са­ни­тар­лық-қар­сы­эпи­зоо­ти­ка­лық іс-ша­ра­лар бой­ын­ша құ­жат­та­ма жүр­гі­зу және есеп бе­ру.
    Бі­лім­дер:
    1. «Ве­те­ри­на­рия ту­ра­лы» ҚР За­ңы.
    2. Ин­фек­ци­я­лық, па­ра­зит­тік және ин­фек­ци­я­лық емес ау­ру­лар­мен мал­дың дә­рі-дәр­мек­тік және дә­рі-дәр­мек­тік емес те­ра­пи­я­сын таң­дау ал­го­рит­мі мен кри­те­рий­ле­рі.
    3. Дез­ин­фек­ция, дезин­сек­ция және де­ра­ти­за­ция жүр­гі­зу әді­сте­рі.
    4. Мал ша­ру­а­шы­лы­ғы объ­ек­ті­ле­рін­де дез­ба­рьер­лер­ді ұй­ым­да­сты­ру және пай­да­ла­ну бой­ын­ша нор­ма­тив­тік та­лап­тар.
    5. Мик­ро­кли­мат­тық фак­тор­лар­дың жа­ну­ар­лар­дың са­улы­ғы мен өнім­ді­лі­гіне әсе­рі.
    6. Дез­ин­фек­ци­я­лық жұ­мыстар­ды жүр­гі­зу ке­зін­де қа­уіп­сіз­дік тех­ни­ка­сы және ең­бек­ті қор­ғау қа­ғи­да­ла­ры.
    7. Дез­ин­фек­ция, дезин­сек­ция және де­ра­ти­за­ци­я­ға ар­нал­ған қа­зір­гі за­ман­ғы құ­рал­дар мен пре­па­рат­тар, олар­дың ерекше­лік­те­рі мен шек­те­уле­рі.
    Дағ­ды­ны та­ну мүм­кін­ді­гі:
    Та­лап етіл­мей­ді
    3-дағ­ды:
    Мал ша­ру­а­шы­лы­ғы объ­ек­ті­ле­рін­де ка­ран­т­ин­дік іс-ша­ра­лар­ды жү­зе­ге асы­ру
    Ма­шық­тар:
    1. Ка­ран­т­ин­дік іс-ша­ра­лар­ды өт­кі­зу бой­ын­ша жұ­мысты ұй­ым­да­сты­ру.
    2. Мал­ды ди­а­гно­сти­ка­лық зерт­те­улер­ге дай­ын­да­уды жүр­гі­зу.
    3. Мал ша­ру­а­шы­лы­ғы кә­сі­по­рын­да­рын­да ка­ран­т­ин­дік іс-ша­ра­лар­ды ұй­ым­да­сты­ру бой­ын­ша ма­ман­дан­ды­ры­л­ған ақ­па­рат­тық де­ректер ба­за­сын қол­да­ну.
    4. Қа­ра­ла­тын жа­ну­ар­лар­ды оқ­ша­у­лау және ка­ран­т­ин­де кү­тіп-ба­ғу ке­зін­де ве­те­ри­на­ри­я­лық ере­же­лер­дің сақ­та­луын қам­та­ма­сыз ету.
    5. Ка­ран­т­ин­дік ша­ра­лар­ды жү­зе­ге асы­ру ба­ры­сын­да ве­те­ри­на­ри­я­лық және са­ни­тар­лық қыз­мет­тер­мен үй­ле­сті­ру жүр­гі­зу.
    6. Ин­фек­ци­я­лар­дың және ау­ру­лар­дың та­ра­луы­ның ал­дын алу бой­ын­ша бар­лық ша­ра­лар­дың орын­да­луын ба­қы­лау.
    7. Ка­ран­т­ин­дік ша­ра­лар­дың нәти­же­ле­рі ту­ра­лы есеп бе­ру және құ­жат­та­ма­ны жүр­гі­зу.
    Бі­лім­дер:
    1. «Ве­те­ри­на­рия ту­ра­лы» ҚР За­ңы.
    2. Ве­те­ри­на­ри­я­лық қа­да­ға­лау объ­ек­ті­ле­рін­де ка­ран­т­ин­дік іс-ша­ра­лар­ды жүр­гі­зу жө­нін­де­гі қа­ғи­да­лар мен нұс­қа­улық­тар.
    3. Дез­ин­фек­ция, дезин­сек­ция және де­ра­ти­за­ция жүр­гі­зу әді­сте­рі.
    4. Био­ло­ги­я­лық қал­дық­тар­ды сақ­тау және кә­де­ге жа­ра­ту қа­ғи­да­ла­ры.
    5. Жа­ну­ар­лар­дың өлек­се­ле­рін кә­де­ге жа­ра­ту қа­ғи­да­ла­ры.
    6. Ин­фек­ци­я­лық ау­ру­лар­дың та­ра­лу ерекше­лік­те­рі және олар­ды ка­ран­тин жағ­дай­ын­да ло­ка­ли­за­ци­я­лау әді­сте­рі.
    7. Ка­ран­т­ин­де­гі жа­ну­ар­лар­ды оқ­ша­у­лау және кү­тіп-ба­ғу тех­но­ло­ги­я­ла­ры мен әді­сте­ме­ле­рі.
    8. Ка­ран­тин ны­сан­да­ры­на қой­ы­ла­тын са­ни­тар­лық және эпи­де­мио­ло­ги­я­лық та­лап­тар.
    9. Мем­ле­кет­тік ве­те­ри­на­ри­я­лық қыз­мет ор­ган­да­ры және ка­ран­тин жүр­гі­зу­дің са­па­сын ба­қы­лау ор­ган­да­ры­мен өза­ра әре­кет еру қа­ғи­да­ла­ры.
    Дағ­ды­ны та­ну мүм­кін­ді­гі:
    Та­лап етіл­мей­ді
    Же­ке құ­зы­рет­тер­ге қой­ы­ла­тын та­лап­тар:
    Жа­у­ап­кер­ші­лік
    Ұқып­ты­лық
    Күй­зе­ліс­ке тұ­рақ­ты­лық
    Шы­дам­ды­лық
    Тез ше­шім қа­был­дай бі­лу
    Ко­ман­да­да жұ­мыс іс­тей бі­лу
    Мақ­сат­кер­лік
    Ана­ли­ти­ка­лық ой­лау
    Сы­пай­ы­лық
    Мей­і­рім­ді­лік
    Тө­зім­ді­лік пен ең­бек­сүй­гіш­тік
    Ақ­па­рат­ты із­деу және тал­дау
    Па­ра­сат­ты­лық
    Тех­ни­ка­лық ре­гла­мент­тер мен ұлт­тық стан­дарт­тар­дың ті­зі­мі:
    1. Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы­ның Ең­бек ко­дек­сі 2015 жы­л­ғы 23 қа­ра­ша­да­ғы № 414-V ҚРЗ.
    2. «Ве­те­ри­на­рия ту­ра­лы» Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы­ның 2002 жы­л­ғы 10 шіл­де­де­гі № 339-II За­ңы.
    3. Жа­ну­ар­лар дү­ни­е­сін қор­ғау, өсі­мін мо­лай­ту және пай­да­ла­ну ту­ра­лы Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы­ның 2004 жы­л­ғы 9 шіл­де­де­гі № 593-II За­ңы.
    4. «Сы­бай­лас жем­қор­лық­қа қар­сы іс-қи­мыл ту­ра­лы» Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы­ның 2015 жы­л­ғы 18 қа­ра­ша­да­ғы № 410-V ҚРЗ За­ңы.
    5. «Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сын­да­ғы тіл ту­ра­лы» Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы­ның 1997 жы­л­ғы 11 шіл­де­де­гі № 151-I ҚРЗ За­ңы
    6. «Жа­ну­ар­лар­ды өсі­ру­ді, өт­кі­зу­ді жү­зе­ге асы­ра­тын өн­ді­ріс объ­ек­ті­ле­ріне қой­ы­ла­тын ве­те­ри­на­ри­я­лық (ве­те­ри­на­ри­я­лық-са­ни­та­ри­я­лық) та­лап­тар­ды бе­кі­ту ту­ра­лы» Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы Ауыл ша­ру­а­шы­лы­ғы ми­ни­стрі­нің м.а. 2015 жы­л­ғы 29 ма­мыр­да­ғы № 7-1/498 бұй­ры­ғы ҚР ӘМ 2015 жы­л­ғы 4 та­мы­зда № 11837 бо­лып тір­кел­ді.
    7. «Жа­ну­ар­лар­ды ка­ран­т­ин­деу қа­ғи­да­ла­рын бе­кі­ту ту­ра­лы» Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы Ауыл ша­ру­а­шы­лы­ғы ми­ни­стрі­нің 2014 жы­л­ғы 30 жел­тоқ­сан­да­ғы № 7-1 / 700 Бұй­ры­ғы ҚР ӘМ 2025 жы­л­ғы 6 ақ­пан­да № 35708 бо­лып тір­кел­ді.
    8. «Жа­ну­ар­лар­мен жұ­мыс іс­теу қа­ғи­да­ла­рын бе­кі­ту ту­ра­лы» Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы Ауыл ша­ру­а­шы­лы­ғы ми­ни­стрі­нің 2019 жы­л­ғы 17 мау­сым­да­ғы № 239 бұй­ры­ғы. ҚР ӘМ 2019 жы­л­ғы 28 мау­сым­да №18917 бо­лып тір­кел­ді.
    СБШ шең­бе­рін­де бас­қа кә­сіп­тер­мен бай­ла­ныс:
    СБШ дең­гейі:
    Кә­сіп ата­уы:
    6
    Ве­те­ри­на­ри­я­лық зерт­ха­на мең­ге­ру­ші­сі
    11. «Ауыл ша­ру­а­шы­лы­ғын­да­ғы ұй­ым­ның бас­шы­сы (ди­рек­тор, пре­зи­дент және т.б.)»
    кә­сіп кар­точ­ка­сы
    Топ ко­ды:
    1210-0
    Қыз­мет ата­уы­ның ко­ды:
    1210-0-073
    Кә­сіп ата­уы:
    Ауыл ша­ру­а­шы­лы­ғын­да­ғы ұй­ым­ның бас­шы­сы (ди­рек­тор, пре­зи­дент және т.б.)
    СБШ бой­ын­ша бі­лік­ті­лік дең­гейі:
    7
    СБШ бой­ын­ша бі­лік­ті­лік­тің іш­кі дең­гейі:
    БТ­БА, БА және бас­қа да үл­гі­лік бі­лік­ті­лік си­патта­ма­ла­ры бой­ын­ша бі­лік­ті­лік дең­гейі:
    «Ауыл ша­ру­а­шы­лы­ғы ұй­ым­да­ры­ның бас­шы­ла­ры және ма­ман­да­ры ла­у­а­зым­да­ры­ның үл­гі­лік бі­лік­ті­лік си­патта­ма­ла­рын бе­кі­ту ту­ра­лы» Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы Ауыл ша­ру­а­шы­лы­ғы ми­ни­стрі­нің 2019 жы­л­ғы 21 та­мы­зда­ғы № 307 бұй­ры­ғы. Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы­ның Әді­лет ми­ни­стр­лі­гін­де 2019 жы­л­ғы 22 та­мы­зда № 19280 бо­лып тір­кел­ді.
    2-та­рау. Аг­ро­өнер­к­ә­сіп­тік ке­шен са­ла­сын­да­ғы бас­шы­лар мен ма­ман­дар ла­у­а­зым­да­ры­ның үл­гі­лік бі­лік­ті­лік си­патта­ма­ла­ры 1-бө­лім. Бас­шы­лар­дың ла­у­а­зым­да­ры 1-па­ра­граф. Ауыл ша­ру­а­шы­лы­ғы са­ла­сын­да­ғы ұй­ым (фи­ли­ал) бас­шы­сы.
    Кә­сіп­тік бі­лім дең­гейі:
    Бі­лім дең­гейі:
    жо­ға­ры оқу ор­ны­нан кей­ін­гі бі­лім (ма­ги­стра­ту­ра, ре­зи­ден­ту­ра)
    Ма­ман­дық:
    Аг­ро­но­мия
    Бі­лік­ті­лік:
    -
    Бі­лім дең­гейі:
    жо­ға­ры оқу ор­ны­нан кей­ін­гі бі­лім (ма­ги­стра­ту­ра, ре­зи­ден­ту­ра)
    Ма­ман­дық:
    Ве­те­ри­на­рия
    Бі­лік­ті­лік:
    -
    Бі­лім дең­гейі:
    жо­ға­ры оқу ор­ны­нан кей­ін­гі бі­лім (ма­ги­стра­ту­ра, ре­зи­ден­ту­ра)
    Ма­ман­дық:
    Биз­нес және бас­қа­ру
    Бі­лік­ті­лік:
    -
    Жұ­мыс тә­жі­ри­бе­сіне қой­ы­ла­тын та­лап­тар:
    Жо­ға­ры бі­лім (және/неме­се ба­ка­лавр, ма­ги­стра­ту­ра, фи­ло­со­фия док­то­ры РhD, бей­і­ні бой­ын­ша док­тор) биз­нес және бас­қа­ру және/неме­се құқық және/неме­се әле­умет­тік ғы­лым­дар және/неме­се өсім­дік ша­ру­а­шы­лы­ғы және/неме­се мал ша­ру­а­шы­лы­ғы және/неме­се және/неме­се ве­те­ри­на­рия ба­ғыт­та­ры бой­ын­ша және бас­шы­лық ла­у­а­зым­дар­да­ғы жұ­мыс өті­лі 5 жыл­дан кем емес.
    Фор­мал­ды емес және ин­фор­мал­ды бі­лім­мен бай­ла­ныс:
    Кә­сіп­тің бас­қа мүм­кін ата­у­ла­ры:
    1210-0-049 - Ауыл ша­ру­а­шы­лы­ғы ұй­ы­мы­ның ди­рек­то­ры
    Қыз­мет­тің негіз­гі мақ­са­ты:
    Ауыл ша­ру­а­шы­лы­ғы ұй­ы­мы­ның та­бысты жұ­мыс іс­те­уі және тұ­рақ­ты да­муы мақ­са­тын­да ме­недж­мент­тің қа­зір­гі за­ман­ғы әді­сте­рін пай­да­ла­на оты­рып бас­қа­ру
    Ең­бек функ­ци­я­ла­ры­ның си­патта­ма­сы
    Ең­бек функ­ци­я­ла­ры­ның тіз­бе­сі:
    Мін­дет­ті ең­бек функ­ци­я­ла­ры:
    1. Ауыл ша­ру­а­шы­лы­ғы ұй­ы­мы­ның қыз­ме­тін бас­қа­ру
    2. Ауыл ша­ру­а­шы­лы­ғы ұй­ы­мы­ның стра­те­ги­я­сын әзір­ле­уді ұй­ым­да­сты­ру
    3. Ауыл ша­ру­а­шы­лы­ғы ұй­ы­мы­ның стра­те­ги­я­сын іс­ке асы­ру­ды ұй­ым­да­сты­ру
    4. Ауыл ша­ру­а­шы­лы­ғы ұй­ы­мы­ның қыз­ме­тін мо­ни­то­рин­гі­ле­уді және ба­ға­ла­уды жү­зе­ге асы­ру.
    Қо­сым­ша ең­бек функ­ци­я­ла­ры:
    1-ең­бек функ­ци­я­сы:
    Ауыл ша­ру­а­шы­лы­ғы ұй­ы­мы­ның қыз­ме­тін бас­қа­ру
    1-дағ­ды:
    Ауыл ша­ру­а­шы­лы­ғы ұй­ы­мы­ның сырт­қы ор­та­сын және іш­кі ор­та­сын тал­дау
    Ма­шық­тар:
    1. Жағ­дай­ды тал­дау.
    2. Ауыл ша­ру­а­шы­лы­ғы ұй­ы­мы­ның же­ке­ле­ген құ­ры­лым­да­ры­ның ти­ім­ді­лі­гін ба­ға­лау.
    3. Жа­у­ап­кер­ші­лік­ті бө­ліп бе­ру 4. Стан­дарт­ты емес жағ­дай­лар­да ше­шім қа­был­дау.
    5. Про­бле­ма­лық мә­се­ле­лер­ді ше­шу.
    6. Мал ша­ру­а­шы­лы­ғы мен өсім­дік ша­ру­а­шы­лы­ғы­ның бар­лық са­ла­ла­ры­ның да­муын­да­ғы тен­ден­ци­я­лар­ды бо­лжау.
    7. Тәу­е­кел­дер­ді ба­ға­лау.
    Бі­лім­дер:
    1. Ауыл ша­ру­а­шы­лы­ғы ұй­ы­мы­ның өн­ді­рі­стік қыз­ме­ті­нің ерекше­лі­гі.
    2.Сырт­қы ор­та­ны мо­ни­то­рин­гі­леу прин­ципте­рі, әді­сте­рі, тех­но­ло­ги­я­ла­ры.
    3. Сырт­қы ор­та­ны тал­дау әді­сте­рі.
    4. Ел­де­гі және ше­тел­де­гі са­я­си, құқық­тық, әле­умет­тік-мә­де­ни, эко­но­ми­ка­лық, тех­но­ло­ги­я­лық жағ­дай­дың да­му заң­ды­лы­ғы.
    5. Ауыл ша­ру­а­шы­лы­ғы ұй­ы­мы­ның ти­ім­ді­лі­гіне әсер ете­тін сырт­қы ор­та фак­тор­ла­рын тал­дау прин­ципте­рі, әді­сте­рі.
    Дағ­ды­ны та­ну мүм­кін­ді­гі:
    Та­лап етіл­мей­ді
    2-дағ­ды:
    Сырт­қы ор­та­ны және іш­кі ор­та­ны есеп­ке алу
    Ма­шық­тар:
    1. Жағ­дай­ды ба­ға­лау.
    2. Про­бле­ма­лық мә­се­ле­лер­ді ше­шу.
    3. Оқи­ға­лар­дың да­муын бо­лжау.
    4. Кө­пте­ген көз­дер­ден ақ­па­рат­ты із­де­уді және өң­де­уді жү­зе­ге асы­ру.
    5. Өз ұста­ны­мын қор­ғау.
    6. Оп­по­нент­тер­ді сен­ді­ру.
    Бі­лім­дер:
    1. Са­ла­ның ерекше­лі­гі.
    2. Мүд­де­лі та­рап­тар мүд­де­ле­рі­нің са­ла­ла­ры.
    3. Ұй­ым­ның бар­лық қыз­мет­кер­ле­рі­нің ұй­ым мә­де­ни­е­ті­нің нор­ма­ла­ры мен қа­ғи­да­ла­рын қа­был­да­уын қам­та­ма­сыз ету прин­ципте­рі, әді­сте­рі, тех­но­ло­ги­я­ла­ры.
    4. Іш­кі ең­бек тәр­ті­бі қа­ғи­да­ла­рын.
    5. «Ве­те­ри­на­рия ту­ра­лы» ҚР За­ңы.
    Дағ­ды­ны та­ну мүм­кін­ді­гі:
    Та­лап етіл­мей­ді
    2-ең­бек функ­ци­я­сы:
    Ауыл ша­ру­а­шы­лы­ғы ұй­ы­мы­ның стра­те­ги­я­сын әзір­ле­уді ұй­ым­да­сты­ру
    1-дағ­ды:
    Ауыл ша­ру­а­шы­лы­ғы ұй­ы­мы­ның жал­пы стра­те­ги­я­сын әзір­леу
    Ма­шық­тар:
    1. Ақ­па­рат­ты син­тез­деу.
    2. Қыз­мет нәти­же­ле­рін және тәу­е­кел­дер­ді ба­ға­лау.
    3. Про­бле­ма­лық мә­се­ле­лер­ді ше­шу.
    4. Оқи­ға­лар­дың да­муын бо­лжау.
    5. Кон­фе­рен­ци­я­лар­ға, се­ми­нар­лар­ға, көр­ме­лер­ге қа­ты­са­ды.
    6. Өн­ді­рі­стік жа­ра­қат­та­ну­дың және кә­сіп­тік ау­ру­лар­дың ал­дын алу бой­ын­ша про­фи­лак­ти­ка­лық іс-ша­ра­лар­ды жүр­гі­зу­ді қам­та­ма­сыз ете­ді.
    Бі­лім­дер:
    1. Бар­лық мүд­де­лі топ­тар ара­сын­да ауыл ша­ру­а­шы­лы­ғы ұй­ы­мы­ның мис­си­я­сы­на, стра­те­ги­я­лық мақ­сат­та­ры­на қа­ты­сты бір­а­уы­зды­лы­ғын қам­та­ма­сыз ету әді­сте­рі, тех­но­ло­ги­я­ла­ры.
    2. Ауыл ша­ру­а­шы­лы­ғы ұй­ы­мын да­мы­ту­дың стра­те­ги­я­лық ба­сым­дық­та­рын анық­тау прин­ципте­рі.
    3. Ауыл ша­ру­а­шы­лы­ғы ұй­ы­мы­ның қы­сқа, ор­та, ұзақ мер­зім­ді стра­те­ги­я­лық мін­дет­те­рін анық­тау тех­но­ло­ги­я­ла­ры.
    4. Стра­те­ги­я­лық жос­пар­ды әзір­ле­удің тә­сіл­де­рі мен тех­но­ло­ги­я­ла­ры.
    5. Стра­те­ги­я­лық мін­дет­тер­ді ше­шу үшін қа­жет­ті ре­сур­стар­ды анық­тау тех­но­ло­ги­я­ла­ры.
    Дағ­ды­ны та­ну мүм­кін­ді­гі:
    Та­лап етіл­мей­ді
    2-дағ­ды:
    Ауыл ша­ру­а­шы­лы­ғы ұй­ы­мы­ның биз­нес-жос­па­рын әзір­ле­у­ге бас­шы­лық ету
    Ма­шық­тар:
    1. Қыз­мет­ті жос­пар­лау.
    2. Қыз­мет нәти­же­ле­рін ба­ға­лау.
    3. Оқи­ға­лар­дың да­муын бо­лжау.
    4. Қол астын­да­ғы­лар­ды ын­та­лан­ды­ру.
    5. Ақ­па­рат­ты транс­ля­ци­я­лау.
    6. Ұй­ым­ның (фи­ли­ал­дың) штат­тық кесте­сін, қар­жы­лық жос­па­рын, жыл­дық есе­бін және жыл­дық бух­гал­тер­лік тең­ге­рі­мін бе­кі­те­ді.
    7. Жұ­мыс­кер­лер­ге уақ­ты­лы және то­лық кө­лем­де ең­бе­ка­қы тө­ле­уді қам­та­ма­сыз ете­ді.
    Бі­лім­дер:
    1. Ауыл ша­ру­а­шы­лы­ғы ұй­ы­мы­ның өн­ді­рі­стік қыз­ме­ті­нің ерекше­лі­гі.
    2. Биз­нес-жос­пар­ды іс­ке асы­ру үшін мер­зім­дер мен ре­сур­стар­ды анық­та­удың құ­рал­да­ры мен тех­но­ло­ги­я­ла­ры.
    3. Биз­нес-жос­пар­лау әді­сте­ме­сі.
    4. Ең­бек қа­уіп­сіз­ді­гі және оны қор­ғау мен өрт қа­уіп­сіз­ді­гі жө­нін­де­гі қа­ғи­да­лар­ды.
    Дағ­ды­ны та­ну мүм­кін­ді­гі:
    Та­лап етіл­мей­ді
    3-ең­бек функ­ци­я­сы:
    Ауыл ша­ру­а­шы­лы­ғы ұй­ы­мы­ның стра­те­ги­я­сын іс­ке асы­ру­ды ұй­ым­да­сты­ру
    1-дағ­ды:
    Ре­сур­стар­ды ірік­теу және олар­ды бө­лу
    Ма­шық­тар:
    1. Жағ­дай­ды және өзге­рі­стер­ді тал­дау.
    2. Қыз­мет­ті жос­пар­лау.
    3. Ше­шім­дер­ді қа­был­дау.
    4. Ре­сур­стар­ды бө­лу.
    5. Тәу­е­кел­дер­ді ба­ға­лау.
    6. Ұй­ым­ның құ­ры­лым­дық бө­лім­ше­ле­рі­нің жұ­мысын және өза­ра іс-қи­мы­лын ұй­ым­да­сты­ра­ды.
    Бі­лім­дер:
    1. Са­ла­ның ерекше­лі­гі.
    2. Ауыл ша­ру­а­шы­лы­ғы ұй­ы­мы­ның ре­сур­стар­ға қа­жет­ті­лі­гін ба­ға­лау әді­сте­рі, тех­но­ло­ги­я­ла­ры, құ­рал­да­ры.
    3. Ре­сур­стық жос­пар­ла­удың прин­ципте­рі мен тех­но­ло­ги­я­ла­ры.
    4. Ре­сур­стар­ды пай­да­ла­ну ти­ім­ді­лі­гі­нің кри­те­рий­ле­рін анық­тау әді­сте­ме­сі.
    5. Кі­рі­стер мен шы­ғы­стар­дың бюд­жет­тік сме­та­сын және ұй­ым­ның та­быс әке­ле­тін қыз­ме­ті­нен алын­ған қа­ра­жат бой­ын­ша кі­рі­стер мен шы­ғы­стар сме­та­сын жа­са­удың және ке­лі­су­дің тәр­ті­бін.
    Дағ­ды­ны та­ну мүм­кін­ді­гі:
    Та­лап етіл­мей­ді
    2-дағ­ды:
    Кә­сі­по­рын­ның құн­ды­лық­та­рын, мә­де­ни­е­тін, жал­пы са­я­са­тын қа­лып­та­сты­ру
    Ма­шық­тар:
    1. Қол астын­да­ғы­лар­ды ын­та­лан­ды­ру.
    2. Жос­пар­лар­ды, жо­ба­лар­ды, қыз­мет нәти­же­ле­рін, же­ке­ле­ген про­це­ду­ра­лар­дың ти­ім­ді­лі­гін, жағ­дай­ды ба­ға­лау.
    3. Жан­жал­ды жағ­дай­лар­дың ал­дын алу және олар­ды ше­шу.
    4. Оқи­ға­лар­дың да­муын бо­лжау.
    5. Өзін-өзі бас­қа­ру­ды және уа­қыт­ты бас­қа­ру­ды (тайм-ме­недж­мент) жү­зе­ге асы­ру.
    Бі­лім­дер:
    1. Ұй­ым­да­сты­ру мә­де­ни­е­ті­нің құн­ды­лық­та­рын, нор­ма­ла­ры мен қа­ғи­да­ла­рын әзір­леу құ­рал­да­ры.
    2. Ұй­ым­да­сты­ру мә­де­ни­е­ті­нің нор­ма­ла­ры мен қа­ғи­да­ла­ры­ның сақ­та­луын ба­қы­лау құ­рал­да­ры.
    3. Іс­кер­лік қа­рым-қа­ты­нас эти­ка­сы.
    4. Жан­жал­дар­ды ше­шу прин­ципте­рі.
    5. Қа­ра­ма­ғын­да­ғы­лар­дың қыз­мет стан­дарт­та­рын анық­тау әді­сте­рі.
    Дағ­ды­ны та­ну мүм­кін­ді­гі:
    Та­лап етіл­мей­ді
    3-дағ­ды:
    Ұй­ым­да­сты­ру құ­ры­лы­мын, же­ке са­я­сат пен про­це­ду­ра­лар­ды әзір­леу
    Ма­шық­тар:
    1. Қыз­мет­ті жос­пар­лау.
    2. Жан­жал­ды жағ­дай­лар­дың ал­дын алу және олар­ды ше­шу.
    3. Оқи­ға­лар­дың да­муын бо­лжау.
    4. Кө­пте­ген көз­дер­ден ақ­па­рат­ты син­тез­деу.
    5. Жұ­мыс кү­шіне са­па­лы тал­дау жүр­гі­зу (әле­ует, мо­ти­ва­ция, мо­биль­ді­лік).
    Бі­лім­дер:
    1. Стра­те­ги­я­лық мін­дет­тер­ді ше­шу­ге ба­ра­бар ұй­ым­ның құ­ры­лы­мын анық­тау тә­сіл­де­рі.
    2. Ауыл ша­ру­а­шы­лы­ғы ұй­ы­мы­ның қыз­ме­тін рет­тей­тін құ­жат­тар­ды әзір­леу және бе­кі­ту ме­ха­низ­мі.
    3. Ба­қы­лау ны­сан­да­ры, әді­сте­рі, прин­ципте­рі. Ба­қы­лау функ­ци­я­ла­рын іс­ке асы­ру ме­ха­низ­мі.
    4. Сырт­қы әлем­мен ти­ім­ді ком­му­ни­ка­ци­я­лар­дың прин­ципте­рі, әді­сте­рі, тех­но­ло­ги­я­ла­ры.
    5. БАҚ өкіл­де­рі­мен және қо­ғам­дық ұй­ым­дар­мен өза­ра іс-қи­мыл жа­сау ерекше­лік­те­рі.
    Дағ­ды­ны та­ну мүм­кін­ді­гі:
    Та­лап етіл­мей­ді
    4-ең­бек функ­ци­я­сы:
    Ауыл ша­ру­а­шы­лы­ғы ұй­ы­мы­ның қыз­ме­тін мо­ни­то­рин­гі­ле­уді және ба­ға­ла­уды жү­зе­ге асы­ру.
    1-дағ­ды:
    Ауыл ша­ру­а­шы­лы­ғы ұй­ы­мы­ның қыз­ме­тін мо­ни­то­рин­гі­леу және ба­ға­лау
    Ма­шық­тар:
    1. Жағ­дай­ды, қыз­мет нәти­же­ле­рін, же­ке­ле­ген про­це­ду­ра­лар­дың ти­ім­ді­лі­гін ба­ға­лау.
    2. Кө­пте­ген көз­дер­ден ақ­па­рат­ты син­тез­деу.
    3. Жос­пар­лар­дың орын­да­лу дә­ре­же­сін, ұй­ым­да­сты­ру мә­де­ни­е­ті­нің нор­ма­ла­ры мен қа­ғи­да­ла­ры­ның сақ­та­луын, ре­сур­стар­ды пай­да­ла­ну­дың ти­ім­ді­лі­гін ба­ға­лау.
    4. Ба­қы­лау іс-ша­ра­ла­ры­ның ти­ім­ді­лі­гін ба­ға­лау.
    Бі­лім­дер:
    1. Ауыл ша­ру­а­шы­лы­ғы ұй­ы­мы­ның қыз­ме­тін си­паттай­тын де­ректер­ді жи­нау және өң­де­удің ти­ім­ді жүй­е­ле­рін ұй­ым­да­сты­ру тех­но­ло­ги­я­сы.
    2. Ұй­ым­ның негіз­гі өн­ді­рі­стік-эко­но­ми­ка­лық көр­сет­кіш­те­рін бә­се­ке­ле­стер­дің қыз­ме­тін си­паттай­тын ұқсас әді­стер­мен са­лы­сты­ру әді­сте­рі.
    3. Жос­пар­лар мен бо­лжам­дар­дың орын­да­луын тал­дау прин­ципте­рі, әді­сте­рі, тех­но­ло­ги­я­ла­ры, құ­рал­да­ры.
    3. Жос­пар­лар мен бо­лжам­дар­дың орын­да­луын тал­дау прин­ципте­рі, әді­сте­рі, тех­но­ло­ги­я­ла­ры, құ­рал­да­ры.
    4. Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы­ның Жер ко­дек­сі.
    5. «Сы­бай­лас жем­қор­лық­қа қар­сы іс-қи­мыл ту­ра­лы» ҚР За­ңы
    Дағ­ды­ны та­ну мүм­кін­ді­гі:
    Та­лап етіл­мей­ді
    2-дағ­ды:
    Ауыл ша­ру­а­шы­лы­ғы ұй­ы­мы қыз­ме­ті­нің нәти­же­ле­рі ту­ра­лы есеп­тер дай­ын­дау
    Ма­шық­тар:
    1. Өзін-өзі бас­қа­ру­ды және уа­қыт­ты бас­қа­ру­ды (тайм-ме­недж­мент) жү­зе­ге асы­ру.
    2. Жағ­дай­ды, қыз­мет нәти­же­ле­рін, же­ке­ле­ген про­це­ду­ра­лар­дың ти­ім­ді­лі­гін ба­ға­лау.
    3. Қыз­мет­ті жос­пар­лау.
    4. Оқи­ға­лар­дың да­муын бо­лжау.
    5. Про­бле­ма­лық жағ­дай­лар­ды ше­шу.
    6. Ұй­ым­ның қыз­ме­т­ін­де заң­ды­лық­тың сақ­та­луын қам­та­ма­сыз ете­ді.
    Бі­лім­дер:
    1. Түр­лі мүд­де­лі та­рап­тар үшін ұй­ым­ның қыз­ме­ті ту­ра­лы есеп­тер­ді дай­ын­дау тех­но­ло­ги­я­сы.
    2. Би­лік ор­ган­да­ры­на және бас­қа да мүд­де­лі та­рап­тар­ға есеп бе­ру тәр­ті­бі.
    3. Ұй­ым­ның ша­ру­а­шы­лы­ғын жүр­гі­зу және бас­қа­ру әді­сте­рін.
    4. Ұй­ым­ның өн­ді­рі­стік-ша­ру­а­шы­лық және қар­жы-эко­но­ми­ка­лық қыз­ме­тін.
    5. Ти­іс­ті ауыл ша­ру­а­шы­лы­ғы са­ла­сы­ның ғы­лы­ми же­ті­стікте­рі мен озық тә­жі­ри­бе­сін.
    6. "Аг­ро­өнер­к­ә­сіп­тік ке­шен­ді және ауыл­дық аумақ­тар­ды да­мы­ту­ды мем­ле­кет­тік рет­теу ту­ра­лы" ҚР за­ңын.
    Дағ­ды­ны та­ну мүм­кін­ді­гі:
    Та­лап етіл­мей­ді
    Же­ке құ­зы­рет­тер­ге қой­ы­ла­тын та­лап­тар:
    Жа­у­ап­кер­ші­лік
    Ұқып­ты­лық
    Дер­бес­тік және жа­у­ап­кер­ші­лік
    Тез ше­шім қа­был­дай бі­лу
    Ко­ман­да­да жұ­мыс іс­тей бі­лу
    Өзге­рі­стер­ді бас­қа­ру
    Дәл­дік
    Ана­ли­ти­ка­лық ой­лау
    Сы­пай­ы­лық
    Мей­і­рім­ді­лік
    Мо­ти­ва­ция
    Тә­лім­гер­лік (тә­лім­гер­лік, ко­учинг)
    Ба­ста­ма­шы­лық
    Ком­пью­тер­лік са­у­ат­ты­лық
    Сы­ни ой­лау
    Көш­бас­шы­лық
    Ло­ги­ка­лық ой­лау
    Көп мә­се­ле­лік
    Тех­ни­ка­лық ре­гла­мент­тер мен ұлт­тық стан­дарт­тар­дың ті­зі­мі:
    1. Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы­ның Ең­бек ко­дек­сі 2015 жы­л­ғы 23 қа­ра­ша­да­ғы № 414-V ҚРЗ.
    2. «Ве­те­ри­на­рия ту­ра­лы» Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы­ның 2002 жы­л­ғы 10 шіл­де­де­гі № 339-II За­ңы.
    3. Жа­ну­ар­лар дү­ни­е­сін қор­ғау, өсі­мін мо­лай­ту және пай­да­ла­ну ту­ра­лы Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы­ның 2004 жы­л­ғы 9 шіл­де­де­гі № 593-II За­ңы.
    4. «Сы­бай­лас жем­қор­лық­қа қар­сы іс-қи­мыл ту­ра­лы» Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы­ның 2015 жы­л­ғы 18 қа­ра­ша­да­ғы № 410-V ҚРЗ За­ңы.
    5. «Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сын­да­ғы тіл ту­ра­лы» Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы­ның 1997 жы­л­ғы 11 шіл­де­де­гі № 151-I ҚРЗ За­ңы
    6. «Жа­ну­ар­лар­ды өсі­ру­ді, өт­кі­зу­ді жү­зе­ге асы­ра­тын өн­ді­ріс объ­ек­ті­ле­ріне қой­ы­ла­тын ве­те­ри­на­ри­я­лық (ве­те­ри­на­ри­я­лық-са­ни­та­ри­я­лық) та­лап­тар­ды бе­кі­ту ту­ра­лы» Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы Ауыл ша­ру­а­шы­лы­ғы ми­ни­стрі­нің м.а. 2015 жы­л­ғы 29 ма­мыр­да­ғы № 7-1/498 бұй­ры­ғы ҚР ӘМ 2015 жы­л­ғы 4 та­мы­зда № 11837 бо­лып тір­кел­ді.
    7. «Жа­ну­ар­лар­ды ка­ран­т­ин­деу қа­ғи­да­ла­рын бе­кі­ту ту­ра­лы» Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы Ауыл ша­ру­а­шы­лы­ғы ми­ни­стрі­нің 2014 жы­л­ғы 30 жел­тоқ­сан­да­ғы № 7-1 / 700 Бұй­ры­ғы ҚР ӘМ 2025 жы­л­ғы 6 ақ­пан­да № 35708 бо­лып тір­кел­ді.
    8. «Жа­ну­ар­лар­мен жұ­мыс іс­теу қа­ғи­да­ла­рын бе­кі­ту ту­ра­лы» Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы Ауыл ша­ру­а­шы­лы­ғы ми­ни­стрі­нің 2019 жы­л­ғы 17 мау­сым­да­ғы № 239 бұй­ры­ғы. ҚР ӘМ 2019 жы­л­ғы 28 мау­сым­да №18917 бо­лып тір­кел­ді.
    СБШ шең­бе­рін­де бас­қа кә­сіп­тер­мен бай­ла­ныс:
    СБШ дең­гейі:
    Кә­сіп ата­уы:
    7
    Ве­те­ри­на­ри­я­лық зерт­ха­на мең­ге­ру­ші­сі
    12. «Әр түр­лі қыз­мет ат­қа­ру­шы, фер­мер­лік ша­ру­а­шы­лық» кә­сіп­тің кар­точ­ка­сы
    Топ ко­ды:
    9211-3
    Қыз­мет ата­уы­ның ко­ды:
    9211-3-003
    Кә­сіп ата­уы:
    Әр түр­лі қыз­мет ат­қа­ру­шы, фер­мер­лік ша­ру­а­шы­лық
    СБШ бой­ын­ша бі­лік­ті­лік дең­гейі:
    1
    СБШ бой­ын­ша бі­лік­ті­лік­тің іш­кі дең­гейі:
    БТ­БА, БА және бас­қа да үл­гі­лік бі­лік­ті­лік си­патта­ма­ла­ры бой­ын­ша бі­лік­ті­лік дең­гейі:
    «Жұ­мыстар мен жұ­мыс­шы кә­сіп­те­рі­нің бі­рың­ғай та­риф­тік-бі­лік­ті­лік анық­та­ма­лы­ғын (1-шы­ға­ры­лым) бе­кі­ту ту­ра­лы» Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы Пре­мьер-Ми­ни­стрі­нің орын­ба­са­ры - Ең­бек және ха­лық­ты әле­умет­тік қор­ғау ми­ни­стрі­нің 2023 жы­л­ғы 1 қыр­күй­ек­те­гі № 364 бұй­ры­ғы. Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы­ның Әді­лет ми­ни­стр­лі­гін­де 2023 жы­л­ғы 7 қыр­күй­ек­те № 33389 бо­лып тір­кел­ді.
    261-па­ра­граф. Мал­дар­ға, оның ішін­де аса қиын және ерекше мал­дар­дың қа­уіп­ті топ­та­ры­на қа­рау жө­нін­де­гі жұ­мыс­шы.
    Кә­сіп­тік бі­лім дең­гейі:
    Бі­лім дең­гейі:
    ба­ста­уыш бі­лім
    Ма­ман­дық:
    -
    Бі­лік­ті­лік:
    -
    Бі­лім дең­гейі:
    негіз­гі ор­та бі­лім
    Ма­ман­дық:
    -
    Бі­лік­ті­лік:
    -
    Жұ­мыс тә­жі­ри­бе­сіне қой­ы­ла­тын та­лап­тар:
    Жұ­мыс өті­ліне қой­ы­ла­тын та­лап­тар жоқ.
    Фор­мал­ды емес және ин­фор­мал­ды бі­лім­мен бай­ла­ныс:
    Нұс­қа­ма/ жұ­мыс ор­нын­да та­ғы­лым­да­ма­дан өту неме­се қы­сқа мер­зім­ді оқы­ту;
    Кә­сіп­тің бас­қа мүм­кін ата­у­ла­ры:
    6121-3-004 - Мал ша­ру­а­шы­лы­ғын­да­ғы бі­лік­ті жұ­мыс­шы
    Қыз­мет­тің негіз­гі мақ­са­ты:
    Сүт­ті ба­ғыт­та­ғы ірі қа­ра мал­ды өсі­ру, кү­ту, кү­тіп-ұстау және өсі­мін мо­лай­ту бой­ын­ша қо­сал­қы жұ­мыстар­ды орын­дау
    Ең­бек функ­ци­я­ла­ры­ның си­патта­ма­сы
    Ең­бек функ­ци­я­ла­ры­ның тіз­бе­сі:
    Мін­дет­ті ең­бек функ­ци­я­ла­ры:
    1. Та­бын­да­ғы са­уын сиыр­лар­ды, бұ­за­ула­ры бар те­лі­ме сиыр­лар­ды, про­фи­лак­ти­ка­лық және сүт­ті ке­зең­де­гі бұ­за­улар­ды және ірі қа­ра мал­дың тұқым­дық тө­лін кү­ту жө­нін­де­гі қол­мен жүр­гі­зі­ле­тін және іші­на­ра ме­ха­ни­ка­лан­ды­ры­л­ған жұ­мыстар
    2. Жа­ну­ар­лар­ды кү­тіп-ұстау жө­нін­де­гі жұ­мыстар­дың тех­но­ло­ги­я­лық тіз­бе­гін орын­дау
    Қо­сым­ша ең­бек функ­ци­я­ла­ры:
    1-ең­бек функ­ци­я­сы:
    Та­бын­да­ғы са­уын сиыр­лар­ды, бұ­за­ула­ры бар те­лі­ме сиыр­лар­ды, про­фи­лак­ти­ка­лық және сүт­ті ке­зең­де­гі бұ­за­улар­ды және ірі қа­ра мал­дың тұқым­дық тө­лін кү­ту жө­нін­де­гі қол­мен жүр­гі­зі­ле­тін және іші­на­ра ме­ха­ни­ка­лан­ды­ры­л­ған жұ­мыстар
    1-дағ­ды:
    Та­бын­да­ғы са­уын сиыр­лар­ды, бұ­за­ула­ры бар те­лі­ме сиыр­лар­ды кү­тіп-ұстау
    Ма­шық­тар:
    1. Ме­ха­ни­ка­лан­ды­ры­л­ған ке­шен­дер мен фер­ма­лар жағ­дай­ын­да са­уын сиыр­лар­ды кү­ту­ді жү­зе­ге асы­ру.
    2. Са­уын сиыр­лар­ды кү­ту қа­ғи­да­ла­рын сақ­тау.
    3. Ме­ха­ни­ка­лан­ды­ры­л­ған ке­шен­дер мен фер­ма­лар­да жаб­дық­тар­ды бап­та­уды және олар­ға қыз­мет көр­се­ту­ді жүр­гі­зу.
    4. Мал­дың ден­са­улық жағ­дай­ын ба­қы­лап, ау­ру бел­гі­ле­рі бай­қал­ған жағ­дай­да дер ке­зін­де ха­бар­лау.
    5. Са­уын сиыр­лар мен бұ­за­улы сиыр­лар­ды бел­гі­лен­ген ра­ци­он бой­ын­ша азық­тан­ды­ру және су­а­ру.
    6. Мал ұстай­тын орын­дар­да та­за­лық пен са­ни­та­ри­я­лық жағ­дай­ды сақ­тау.
    7. Са­уын сиыр­лар­дың өнім­ді­лі­гін және жем-шөп­тің жұм­са­луын есеп­ке алу.
    8. Мал­ға кү­тім жа­са­уда же­ке­лей және топ­тық тә­сіл­ді қол­да­ну.
    Бі­лім­дер:
    1. Ве­те­ри­на­рия және зо­оги­ги­е­на негіз­де­рі.
    2. Сүт­ті тұқым­ды ірі қа­ра мал­дың өнім­ді­лік-био­ло­ги­я­лық ерекше­лік­те­рі.
    3. Сүт­ті ба­ғыт­та­ғы ірі қа­ра мал өсі­ру негіз­де­рі.
    4. Сиыр са­уу тех­но­ло­ги­я­ла­ры.
    5. Са­уын сиыр­лар мен бұ­за­улы сиыр­лар­ға ар­нал­ған азық­тан­ды­ру нор­ма­ла­ры мен ра­ци­он­да­ры.
    6. Қо­ра-жай­лар мен жаб­дық­тар­ды са­ни­тар­лық өң­деу қа­ғи­да­ла­ры.
    7. Зоо­тех­ни­ка­лық құ­жат­тар­ды жүр­гі­зу тәр­ті­бі.
    8. Ірі қа­ра мал­ға кү­тім жа­сау ке­зін­де ең­бек­ті қор­ғау және қа­уіп­сіз­дік тех­ни­ка­сы­ның негіз­де­рі.
    Дағ­ды­ны та­ну мүм­кін­ді­гі:
    Та­лап етіл­мей­ді
    2-дағ­ды:
    Про­фи­лак­ти­ка­лық және сүт­ті ке­зең­де­гі бұ­за­улар­ды, ірі қа­ра мал­дың то­лық­ты­ру­шы тө­лін өсі­ру
    Ма­шық­тар:
    1. Бұ­за­улау және емі­зу ке­зе­ңін­де төл­ді өсі­ру тех­но­ло­ги­я­сын сақ­тау.
    2. Ана­лық мал ба­сы­на төл­де­у­ге жәр­дем­де­су бой­ын­ша жұ­мыстар­ды көр­се­ту.
    3. Бұ­за­улар мен төл­ді қар­қын­ды өсі­ру­ді жүр­гі­зу.
    4. Түр­лі жы­ны­стық-жа­стық топ­тар­да­ғы сүт­ті ба­ғыт­та­ғы ірі қа­ра мал­ды азық­тан­ды­ру және су­а­ру тех­но­ло­ги­я­сын сақ­тау.
    Бі­лім­дер:
    1. Азық­тың зо­ооги­ги­е­ни­я­лық ма­ңы­зы.
    2. Азық са­па­сын ба­ға­лау және сер­ти­фи­кат­тау негіз­де­рі.
    3. Азық­ты мал­ға бе­ру­ге дай­ын­дау тех­но­ло­ги­я­сы.
    4. Сүт­ті өнім­ді­лік ба­ғы­тын­да­ғы ірі қа­ра мал­дың бұ­за­ула­ры мен тө­лін өсі­ру және кү­тіп-ұстау тех­но­ло­ги­я­ла­ры.
    5. Азық дай­ын­дау тех­но­ло­ги­и­я­ла­ры.
    Дағ­ды­ны та­ну мүм­кін­ді­гі:
    Та­лап етіл­мей­ді
    2-ең­бек функ­ци­я­сы:
    Жа­ну­ар­лар­ды кү­тіп-ұстау жө­нін­де­гі жұ­мыстар­дың тех­но­ло­ги­я­лық тіз­бе­гін орын­дау
    1-дағ­ды:
    Са­уын сиыр­лар­ды азық­тан­ды­ру және су­а­ру тех­но­ло­ги­я­сын сақ­тау
    Ма­шық­тар:
    1. Азық­тан­ды­ру және су­а­ру ре­жи­мін сақ­тау.
    2. Ме­ха­ни­ка­лан­ды­ры­л­ған аг­ре­гат­тар­ға қыз­мет көр­се­ту.
    3. Жем-шөп­ті та­рат­пас бұ­рын оның са­па­сын ба­қы­лау.
    4. Ра­ци­он мен жа­ну­ар­лар­дың фи­зио­ло­ги­я­лық жағ­дай­ын ес­ке­ре оты­рып, жем дай­ын­дап, та­ра­ту.
    5. Азық­тан­ды­ру, жем-шөп пен су­дың шы­ғы­ны бой­ын­ша есеп жүр­гі­зу.
    6. Аста­у­лар­дың, су­ат­тар­дың және жем дай­ын­дай­тын цех­тың та­за­лы­ғы мен са­ни­тар­лық жағ­дай­ын қам­та­ма­сыз ету.
    Бі­лім­дер:
    1. Азық­тың қо­рек­ті­лі­гі мен қо­ры­ты­луын есеп­ке ал­ған­да­ғы азық­тан­ды­ру нор­ма­ла­ры мен ре­жи­мі.
    2. Фер­ма­лар мен ке­шен­дер­де ірі қа­ра мал­ды кү­тіп-ұста­удың зо­оги­ги­е­на­лық нор­ма­ла­ры.
    3. Жем-шөп­тің клас­си­фи­ка­ци­я­сы және олар­дың қо­рек­тік құн­ды­лы­ғы.
    4. Азық­тан­ды­ру­дың са­уын­ды сиыр­лар­дың өнім­ді­лі­гі мен са­улы­ғы­на әсе­рі.
    5. Су са­па­сы­на қой­ы­ла­тын та­лап­тар және жа­ну­ар­лар­ды су­а­ру тех­но­ло­ги­я­сы.
    6. Жем та­рат­қы­штар, су­ат­тар және бас­қа да жаб­дық­тар­мен жұ­мыс іс­те­удің негіз­де­рі.
    Дағ­ды­ны та­ну мүм­кін­ді­гі:
    Та­лап етіл­мей­ді
    2-дағ­ды:
    Бұ­за­улар мен то­лық­ты­ру­шы төл­ді азық­тан­ды­ру және су­а­ру тех­но­ло­ги­я­сын сақ­тау
    Ма­шық­тар:
    1. Сүт­ті және сүт­ті­ден кей­ін­гі ке­зең­де бұ­за­улар­ды азық­тан­ды­ру және су­а­ру тех­но­ло­ги­я­сын сақ­тау.
    2. То­лық­ты­ру­шы төл­ді азық­тан­ды­ру және су­а­ру тех­но­ло­ги­я­сын сақ­тау.
    3. Сүт ал­ма­стыр­ғы­штар мен бо­т­қа­лар­ды дай­ын­дау, жем мен су­дың тем­пе­ра­ту­ра­лық ре­жи­мін сақ­тау.
    4. Жем-шөп­тің же­лі­ну­ін және бұ­за­улар­дың жағ­дай­ын ба­қы­лау.
    5. Жас мал­дың азық­тан­ды­руы мен өсу­ін же­ке есеп­ке алу.
    6. Құ­рал-сай­ман­дар­дың, аста­у­лар мен су­ат­тар­дың та­за­лы­ғын қам­та­ма­сыз ету.
    Бі­лім­дер:
    1. Сүт­ті өнім­ді­лік ба­ғы­тын­да­ғы ірі қа­ра мал­дың ере­сек мал ба­сы­ның және төл­де­рі­нің су тұ­ты­нуы­ның тәу­лік­тік нор­ма­ла­ры.
    2. Азық қо­ры­ту фи­зио­ло­ги­я­сы және био­ло­ги­я­сы.
    3. Бұ­за­улар­ды азық­тан­ды­ру­дың жас ерекше­лік­те­рі (өсу ке­зең­де­рі, ірі азық­тар­ға кө­шу).
    4. Бұ­за­улар мен жас мал­ға қол­да­ны­ла­тын азық­тар­дың құ­ра­мы мен қо­рек­тік құн­ды­лы­ғы.
    5. Жас мал­ды азық­тан­ды­ру ке­зін­де­гі са­ни­та­рия мен ги­ги­е­на та­лап­та­ры.
    6. Азық­тан­ды­ру­да­ғы ауыт­қу­лар­дың бел­гі­ле­рі (іш өту, өсу­і­нің арт­та қа­луы және т.б.) және олар­дың ал­дын алу ша­ра­ла­ры.
    Дағ­ды­ны та­ну мүм­кін­ді­гі:
    Та­лап етіл­мей­ді
    Же­ке құ­зы­рет­тер­ге қой­ы­ла­тын та­лап­тар:
    Күй­зе­ліс­ке тұ­рақ­ты­лық
    Шы­дам­ды­лық
    Тәр­тіп­ті­лік
    Дәл­дік
    Сы­пай­ы­лық
    Мей­і­рім­ді­лік
    Тех­ни­ка­лық ре­гла­мент­тер мен ұлт­тық стан­дарт­тар­дың ті­зі­мі:
    1. Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы­ның Ең­бек ко­дек­сі 2015 жы­л­ғы 23 қа­ра­ша­да­ғы № 414-V ҚРЗ.
    2. «Ве­те­ри­на­рия ту­ра­лы» Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы­ның 2002 жы­л­ғы 10 шіл­де­де­гі № 339-II За­ңы.
    3. Жа­ну­ар­лар дү­ни­е­сін қор­ғау, өсі­мін мо­лай­ту және пай­да­ла­ну ту­ра­лы Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы­ның 2004 жы­л­ғы 9 шіл­де­де­гі № 593-II За­ңы.
    4. «Сы­бай­лас жем­қор­лық­қа қар­сы іс-қи­мыл ту­ра­лы» Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы­ның 2015 жы­л­ғы 18 қа­ра­ша­да­ғы № 410-V ҚРЗ За­ңы.
    5. «Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сын­да­ғы тіл ту­ра­лы» Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы­ның 1997 жы­л­ғы 11 шіл­де­де­гі № 151-I ҚРЗ За­ңы
    6. «Жа­ну­ар­лар­ды өсі­ру­ді, өт­кі­зу­ді жү­зе­ге асы­ра­тын өн­ді­ріс объ­ек­ті­ле­ріне қой­ы­ла­тын ве­те­ри­на­ри­я­лық (ве­те­ри­на­ри­я­лық-са­ни­та­ри­я­лық) та­лап­тар­ды бе­кі­ту ту­ра­лы» Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы Ауыл ша­ру­а­шы­лы­ғы ми­ни­стрі­нің м.а. 2015 жы­л­ғы 29 ма­мыр­да­ғы № 7-1/498 бұй­ры­ғы ҚР ӘМ 2015 жы­л­ғы 4 та­мы­зда № 11837 бо­лып тір­кел­ді.
    7. «Жа­ну­ар­лар­ды ка­ран­т­ин­деу қа­ғи­да­ла­рын бе­кі­ту ту­ра­лы» Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы Ауыл ша­ру­а­шы­лы­ғы ми­ни­стрі­нің 2014 жы­л­ғы 30 жел­тоқ­сан­да­ғы № 7-1 / 700 Бұй­ры­ғы ҚР ӘМ 2025 жы­л­ғы 6 ақ­пан­да № 35708 бо­лып тір­кел­ді.
    8. «Жа­ну­ар­лар­мен жұ­мыс іс­теу қа­ғи­да­ла­рын бе­кі­ту ту­ра­лы» Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы Ауыл ша­ру­а­шы­лы­ғы ми­ни­стрі­нің 2019 жы­л­ғы 17 мау­сым­да­ғы № 239 бұй­ры­ғы. ҚР ӘМ 2019 жы­л­ғы 28 мау­сым­да №18917 бо­лып тір­кел­ді.
    СБШ шең­бе­рін­де бас­қа кә­сіп­тер­мен бай­ла­ныс:
    СБШ дең­гейі:
    Кә­сіп ата­уы:
    3
    Мал ша­ру­а­шы­лы­ғы ке­шен­де­рі­нің және ме­ха­ни­ка­лан­ды­ры­л­ған фер­ма­лар­дың опе­ра­то­ры
    13. «Сүт өн­ді­рі­сі­нің зоо­тех­ни­гі» кә­сіп кар­точ­ка­сы
    Топ ко­ды:
    3142-0
    Қыз­мет ата­уы­ның ко­ды:
    3142-0-009
    Кә­сіп ата­уы:
    Сүт өн­ді­рі­сі­нің зоо­тех­ни­гі
    СБШ бой­ын­ша бі­лік­ті­лік дең­гейі:
    4
    СБШ бой­ын­ша бі­лік­ті­лік­тің іш­кі дең­гейі:
    БТ­БА, БА және бас­қа да үл­гі­лік бі­лік­ті­лік си­патта­ма­ла­ры бой­ын­ша бі­лік­ті­лік дең­гейі:
    «Ауыл ша­ру­а­шы­лы­ғы ұй­ым­да­ры­ның бас­шы­ла­ры және ма­ман­да­ры ла­у­а­зым­да­ры­ның үл­гі­лік бі­лік­ті­лік си­патта­ма­ла­рын бе­кі­ту ту­ра­лы» Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы Ауыл ша­ру­а­шы­лы­ғы ми­ни­стрі­нің 2019 жы­л­ғы 21 та­мы­зда­ғы № 307 бұй­ры­ғы. Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы­ның Әді­лет ми­ни­стр­лі­гін­де 2019 жы­л­ғы 22 та­мы­зда № 19280 бо­лып тір­кел­ді.
    15-па­ра­граф. Зоо­тех­ник
    Кә­сіп­тік бі­лім дең­гейі:
    Бі­лім дең­гейі:
    ТжКБ (ор­та дең­гей­де­гі ма­ман)
    Ма­ман­дық:
    Зоо­тех­ния
    Бі­лік­ті­лік:
    Бі­лім дең­гейі:
    негіз­гі ор­та бі­лім
    Ма­ман­дық:
    -
    Бі­лік­ті­лік:
    -
    Бі­лім дең­гейі:
    ТжКБ (жұ­мыс­шы кә­сіп­тер)
    Ма­ман­дық:
    Зоо­тех­ния
    Бі­лік­ті­лік:
    Бі­лім дең­гейі:
    ор­та бі­лім­нен кей­ін­гі (қол­дан­ба­лы ба­ка­лаври­ат)
    Ма­ман­дық:
    Ве­те­ри­на­рия
    Бі­лік­ті­лік:
    Жұ­мыс тә­жі­ри­бе­сіне қой­ы­ла­тын та­лап­тар:
    І са­нат­ты сүт өн­ді­рі­сі­нің зоо­тех­ни­гі: жо­ға­ры бі­лім (және/неме­се ба­ка­лавр, ма­ги­стра­ту­ра, фи­ло­со­фия док­то­ры РhD, бей­і­ні бой­ын­ша док­тор) мал ша­ру­а­шы­лы­ғы және/неме­се ве­те­ри­на­рия ба­ғыт­та­ры бой­ын­ша және ІІ са­нат­ты зоо­тех­ник ла­у­а­зы­мын­да­ғы жұ­мыс өті­лі 3 жыл­дан кем емес;
    ІІ са­нат­ты сүт өн­ді­рі­сі­нің зоо­тех­ни­гі: жо­ға­ры бі­лім (және/неме­се ба­ка­лавр, ма­ги­стра­ту­ра, фи­ло­со­фия док­то­ры РhD, бей­і­ні бой­ын­ша док­тор) мал ша­ру­а­шы­лы­ғы және/неме­се ве­те­ри­на­рия ба­ғыт­та­ры бой­ын­ша және са­на­ты жоқ зоо­тех­ник ла­у­а­зы­мын­да­ғы жұ­мыс өті­лі 3 жыл­дан кем емес неме­се (зоо­тех­ния) ма­манды­ғы бой­ын­ша тех­ни­ка­лық және кә­сіп­тік (ар­на­у­лы ор­та, ор­та кә­сіп­тік) зоо­тех­ния ма­манды­ғы бой­ын­ша бі­лім және са­на­ты жоқ зоо­тех­ник ла­у­а­зы­мын­да­ғы жұ­мыс өті­лі 5 жыл­дан кем емес;
    Са­на­ты жоқ сүт өн­ді­рі­сі­нің зоо­тех­ни­гі: жо­ға­ры бі­лім (және/неме­се ба­ка­лавр, ма­ги­стра­ту­ра, фи­ло­со­фия док­то­ры РhD, бей­і­ні бой­ын­ша док­тор) мал ша­ру­а­шы­лы­ғы және/неме­се ве­те­ри­на­рия ба­ғыт­та­ры бой­ын­ша неме­се зоо­тех­ния ма­манды­ғы бой­ын­ша тех­ни­ка­лық және кә­сіп­тік (ар­на­у­лы ор­та, ор­та кә­сіп­тік) бі­лім, жұ­мыс өті­ліне та­лап қой­ыл­май­ды.
    Фор­мал­ды емес және ин­фор­мал­ды бі­лім­мен бай­ла­ныс:
    Кә­сіп­тің бас­қа мүм­кін ата­у­ла­ры:
    3142-0-010 - Бө­лім­ше (ке­шен, ауыл ша­ру­а­шы­лы­ғы учас­ке­сі, фер­ма) зоо­тех­ни­гі
    Қыз­мет­тің негіз­гі мақ­са­ты:
    Ауыл ша­ру­а­шы­лы­ғы жа­ну­ар­ла­ры­ның бар­лық түр­ле­рі мен тұқым­да­рын кү­тіп-ұста­удың, азық­тан­ды­ру­дың және өсі­ру­дің тех­но­ло­ги­я­лық про­це­сін ұй­ым­да­сты­ру
    Ең­бек функ­ци­я­ла­ры­ның си­патта­ма­сы
    Ең­бек функ­ци­я­ла­ры­ның тіз­бе­сі:
    Мін­дет­ті ең­бек функ­ци­я­ла­ры:
    1. Өнім өн­ді­рі­сін жақ­сар­ту үшін әр түр­лі тұқым­да­ғы ауыл ша­ру­а­шы­лы­ғы жа­ну­ар­ла­рын дай­ын­дау
    2. Жа­ну­ар­лар­дың жы­ны­стық-жас топ­та­ры­на (фи­зио­ло­ги­я­лық жай-күйі бой­ын­ша) жы­л­жу­ды жү­зе­ге асы­ру, ве­те­ри­на­ри­я­лық-са­ни­та­ри­я­лық қа­ғи­да­лар мен нор­ма­лар­ға сәй­кес мал­ды азық­тан­ды­ру және кү­ту
    3. Азық­ты ти­ім­ді пай­да­ла­ну­ды ұй­ым­да­сты­ру, фер­ма­лар­да кү­тіп-ба­ғу­дың, азық­тан­ды­ру­дың және кү­тім жа­са­удың жа­ңа әді­сте­рін ен­гі­зу
    4. Жо­ға­ры өнім­ді жа­ну­ар­лар­ды шы­ға­ру бой­ын­ша се­лек­ци­я­лық-асыл­дан­ды­ру жұ­мысы­на бас­шы­лық ету
    5. Мал ша­ру­а­шы­лы­ғын­да асыл тұқым­ды ба­стап­қы есеп­ке алу құ­жат­та­рын жүр­гі­зу
    Қо­сым­ша ең­бек функ­ци­я­ла­ры:
    1-ең­бек функ­ци­я­сы:
    Өнім өн­ді­рі­сін жақ­сар­ту үшін әр түр­лі тұқым­да­ғы ауыл ша­ру­а­шы­лы­ғы жа­ну­ар­ла­рын дай­ын­дау
    1-дағ­ды:
    Өнім өн­ді­ру үшін әр түр­лі тұқым­ды ауыл ша­ру­а­шы­лы­ғы жа­ну­ар­ла­рын дай­ын­дау бой­ын­ша жұ­мыстар­ды орын­дау
    Ма­шық­тар:
    1. Өнім­ді өн­ді­ру үшін ше­шу­дің әр­түр­лі тә­сіл­де­рін бо­лжай­тын прак­ти­ка­лық мін­дет­тер­ді таң­дау.
    2. Жа­ну­ар­лар­дың са­па­сын жақ­сар­ту үшін қа­жет­ті әре­кет­тер­ді жү­зе­ге асы­ру;
    3. Мал ша­ру­а­шы­лы­ғы өнім­де­рін өн­ді­ру мен өт­кі­зу­дің эко­но­ми­ка­лық ти­ім­ді тех­но­ло­ги­я­ла­рын таң­дау және пай­да­ла­ну­ды жү­зе­ге асы­ру.
    4. Жа­ну­ар­лар­дың фи­зио­ло­ги­я­лық жағ­дайы мен тұқым­дық ерекше­лік­те­рін ес­ке­ре оты­рып, азық­тан­ды­ру және ұстау жос­пар­ла­рын әзір­леу.
    5. Жа­ну­ар­лар­дың тұқым­дық стан­дарт­тар мен өнім­ді­лік ба­ғы­ты­на сәй­кест­і­гін ба­қы­лау.
    6. Жа­ну­ар­лар­ды сырт­қы пі­ші­ні, өнім­ді­лік және кө­бею қа­си­ет­те­рі бой­ын­ша ба­ға­лау.
    7. Мал­дың қоз­ға­лы­сы, өнім­ді­лі­гі және тұқым­дық құн­ды­лы­ғы бой­ын­ша есеп жүр­гі­зу және есеп бе­ру.
    8. Ал­дын алу және ем­деу ша­ра­ла­рын үй­ле­сті­ру мақ­са­тын­да ве­те­ри­на­ри­я­лық ма­ман­дар­мен өза­ра іс-қи­мыл жа­сау.
    Бі­лім­дер:
    1. Өнім өн­ді­ру үшін әр­түр­лі тұқым­ды ауыл ша­ру­а­шы­лы­ғы жа­ну­ар­ла­рын дай­ын­да­уда кә­сіп­тік прак­ти­ка­лық, тео­ри­я­лық бі­лім­дер және прак­ти­ка­лық тә­жі­ри­бе.
    2. Өнім өн­ді­ру үшін әр­түр­лі тұқым­ды ауыл ша­ру­а­шы­лы­ғы жа­ну­ар­ла­рын дай­ын­да­уда стра­те­ги­я­лық тә­сіл­дер­ді қол­да­на оты­рып, мін­дет­тер мен про­бле­ма­лар­ды ше­шу тә­сіл­де­рі.
    3. Әр­түр­лі тұқым­да­ғы жа­ну­ар­лар­ды кү­тіп-ба­ғу, азық­тан­ды­ру және пай­да­ла­ну бой­ын­ша нор­ма­тив­тер мен та­лап­тар.
    4. Сүт­ті ірі қа­ра мал ша­ру­а­шы­лы­ғын­да­ғы ге­не­ти­ка, се­лек­ция және асыл­дан­ды­ру жұ­мыста­ры­ның негіз­де­рі.
    5. Сүт­ті ірі қа­ра тұқым­да­ры­ның ерекше­лік­те­рі және олар­дың өнім­ді­лік­ке әсе­рі.
    6. Сүт өнім­де­рі­нің са­па­сын ба­ға­лау әді­сте­рі және оның шы­ғы­мы­на әсер ете­тін фак­тор­лар.
    7. Зоо­тех­ни­ка­лық ақ­па­рат­ты есеп­ке алу және тал­дау бой­ын­ша за­ма­на­уи цифр­лық жүй­е­лер.
    Дағ­ды­ны та­ну мүм­кін­ді­гі:
    Та­лап етіл­мей­ді
    2-дағ­ды:
    Мал ша­ру­а­шы­лы­ғын да­мы­ту, та­бын­ның өсі­мін жақ­сар­ту, мал­дар­дың өнім­ді­лі­гін арт­ты­ру, төл­дің шы­ғуын арт­ты­ру бой­ын­ша іс-ша­ра­лар­ды әзір­ле­уді және орын­да­уды ұй­ым­да­сты­ру
    Ма­шық­тар:
    1. Ауыл ша­ру­а­шы­лы­ғы мал­да­рын өсі­ру және олар­дың өсі­мін мо­лай­ту ке­зін­де тео­ри­я­лық бі­лім­ді прак­ти­ка­да қол­да­ну.
    2. Мал ша­ру­а­шы­лы­ғы өнім­де­рін өн­ді­ру­мен ай­на­лы­са­тын орын­да­у­шы­лар ұжы­мы­ның жұ­мысын ұй­ым­да­сты­ру.
    3. Бе­кі­ті­л­ген қыз­мет көр­се­ту ай­ма­ғын­да жа­ну­ар­лар­ды өсі­ру және құ­жат­та­уда прак­ти­ка­лық және та­ным­дық дағ­ды­лар­ды қол­да­ну.
    4. Тө­лі мен асыл тұқым­дық құн­ды­лы­ғын арт­ты­ру­ға ба­ғыт­тал­ған бағ­дар­ла­ма­лар­ды әзір­леу және ен­гі­зу.
    5. Та­бын­да­ғы ре­про­дук­тив­тік көр­сет­кіш­тер­ді (ұрық­та­ну, бу­аз­дық, төл алу және т.б.) ба­ға­лау және ба­қы­лау.
    6. Өнім­ді­лік пен кө­бе­ю­ге әсер ете­тін ау­ру­лар­дың ал­дын алу ша­ра­ла­рын ұй­ым­да­сты­ру.
    7. Зоо­тех­ни­я­лық іс-ша­ра­лар­дың ти­ім­ді­лі­гін тал­дау және жос­пар­лар­ға тү­зе­ту­лер ен­гі­зу.
    8. Төл алу көр­сет­кі­шін арт­ты­ру және өлім-жі­тім­ді азай­ту бой­ын­ша жос­пар­лар әзір­ле­у­ге қа­ты­су.
    Бі­лім­дер:
    1. Жа­ну­ар­лар­дың ге­не­ти­ка­сы, фи­зио­ло­ги­я­сы, зоо­ло­ги­я­сы және ве­те­ри­на­рия ба­за­лық бі­лі­мі.
    2. Ауыл ша­ру­а­шы­лы­ғы жа­ну­ар­ла­ры­ның зоо­ло­ги­я­сы, ана­то­ми­я­сы, фи­зио­ло­ги­я­сы.
    3. Ауыл ша­ру­а­шы­лы­ғы жа­ну­ар­ла­ры бой­ын­ша есеп­ті­лік және ақ­па­рат тәр­ті­бі.
    4. Та­бын­ды кө­бей­ту­дің за­ма­на­уи әді­сте­рі (жа­сан­ды ұрық­тан­ды­ру, био­тех­но­ло­ги­я­лар).
    5. Сүт ба­ғы­тын­да­ғы ірі қа­ра мал­дың өнім­ді­лік көр­сет­кіш­те­рі және олар­ды арт­ты­ру әді­сте­рі.
    6. Сүт­ті мал ша­ру­а­шы­лы­ғын­да­ғы өн­ді­рі­стік про­це­сті бас­қа­ру прин­ципте­рі.
    7. Өн­ді­рі­стік мін­дет­тер­ді ес­ке­ре оты­рып, та­бын­ның са­ны мен құ­ры­лы­мын жос­пар­ла­удың негіз­де­рі.
    8. Төл­ді кө­бей­ту және бор­да­қы­лау ша­ра­ла­ры­ның эко­но­ми­ка­лық ти­ім­ді­лі­гін есеп­теу әді­сте­рі.
    Дағ­ды­ны та­ну мүм­кін­ді­гі:
    Та­лап етіл­мей­ді
    2-ең­бек функ­ци­я­сы:
    Жа­ну­ар­лар­дың жы­ны­стық-жас топ­та­ры­на (фи­зио­ло­ги­я­лық жай-күйі бой­ын­ша) жы­л­жу­ды жү­зе­ге асы­ру, ве­те­ри­на­ри­я­лық-са­ни­та­ри­я­лық қа­ғи­да­лар мен нор­ма­лар­ға сәй­кес мал­ды азық­тан­ды­ру және кү­ту
    1-дағ­ды:
    Ба­стап­қы зоо­тех­ни­ка­лық құ­жат­та­ма­ны жүр­гі­зу және бе­кі­ті­л­ген қыз­мет көр­се­ту ай­ма­ғын­да мал өсі­ру
    Ма­шық­тар:
    1.Кә­сіп­тік қыз­мет шең­бе­рін­де құ­жат­тау және есеп жүр­гі­зу.
    2.Қа­зір­гі за­ман­ғы есеп­теу тех­ни­ка­сы, ұй­ым­да­сты­ру тех­ни­ка­сы, ком­му­ни­ка­ция және бай­ла­ныс құ­рал­да­рын пай­да­ла­ну.
    3.Жа­ну­ар­лар­ды ба­қы­лау өл­ше­уле­рін жүр­гі­зу­ді; та­бын­ның қоз­ға­лыс ай­на­лы­мын жа­са­уды ұй­ым­да­сты­ру.
    4. Ауыл ша­ру­а­шы­лық учас­ке­сі, цехы қыз­ме­ті­нің негіз­гі тех­ни­ка­лық-эко­но­ми­ка­лық көр­сет­кіш­те­рін есеп­теу.
    5. Мал ша­ру­а­шы­лы­ғы бой­ын­ша тап­сыр­ма­лар­дың жо­ба­ла­рын әзір­леу және олар­дың орын­да­луын қам­та­ма­сыз ету.
    Бі­лім­дер:
    1. Ай­лық, тоқ­сан­дық және жыл­дық жос­пар­лар­ды әзір­леу қа­ғи­да­ла­ры.
    2. Ба­стап­қы зоо­тех­ни­ка­лық құ­жат­та­ма бой­ын­ша кә­сі­би қыз­мет­ті орын­да­уды жү­зе­ге асы­ру.
    3. Қыз­мет­тің осы тү­ріне тән тәу­е­кел­дер олар­ды ба­қы­лай және ба­рын­ша азай­та ала­ды.
    Дағ­ды­ны та­ну мүм­кін­ді­гі:
    Та­лап етіл­мей­ді
    2-дағ­ды:
    Азық шы­ғы­ны­ның кі­та­бын жүр­гі­зу. Жа­ну­ар­лар­ды азық­тан­ды­ру ра­ци­о­нын құ­ру
    Ма­шық­тар:
    1. Жа­ну­ар­лар­дың азық­тан­ды­ру­дың про­грес­сив­ті тә­сіл­де­рін қам­та­ма­сыз ету.
    2. Мал ша­ру­а­шы­лы­ғы бой­ын­ша тап­сыр­ма­лар­дың жо­ба­ла­рын әзір­леу және олар­дың орын­да­луын қам­та­ма­сыз ету.
    3. Жа­ну­ар­лар­дың жа­сы, өнім­ді­лі­гі және фи­зио­ло­ги­я­лық жағ­дай­ын ес­ке­ре оты­рып, азық­тан­ды­ру ра­ци­о­нын құ­ра­с­ты­ру.
    4. Азық­тар­дың са­па­сын және олар­дың қа­уіп­сіз­дік та­лап­та­ры­на сәй­кест­і­гін ба­қы­лау.
    5. Азық­тар­дың шы­ғы­нын түр­ле­рі, жа­ну­ар­лар топ­та­ры және азық­тан­ды­ру ке­зең­де­рі бой­ын­ша есеп­ке алу.
    6. Өнім­ді­лік көр­сет­кіш­те­ріне (сал­мақ қо­су, сүт өні­мі және т.б.) сүй­ене оты­рып, азық­тан­ды­ру ти­ім­ді­лі­гін тал­дау.
    7. Ра­ци­он­ды есеп­теу және азық шы­ғы­нын жүр­гі­зу үшін ар­найы бағ­дар­ла­ма­лар­ды (мы­са­лы, RationBalancer, 1С және т.б.) пай­да­ла­ну.
    8. Жа­ну­ар­лар­дың мак­ро- және мик­ро­эле­мент­тер­ге, дә­ру­мен­дер­ге және энер­ги­я­ға де­ген қа­жет­ті­лі­гін анық­тау.
    Бі­лім­дер:
    1. Ауыл ша­ру­а­шы­лы­ғы жа­ну­ар­ла­ры­ның ана­то­ми­я­сы мен фи­зио­ло­ги­я­сы­ның ерекше­лік­те­рі.
    2. Ауыл ша­ру­а­шы­лы­ғы жа­ну­ар­ла­ры­ның дұ­рыс қо­рек­те­ну қа­ғи­да­ла­ры және қо­рек­тік ула­ну­дың ал­дын алу қа­ғи­да­ла­ры.
    3. Азық­тар­дың жік­те­луі және олар­дың қо­рек­тік құн­ды­лы­ғы.
    4. Әр жас­та­ғы және фи­зио­ло­ги­я­лық жағ­дай­да­ғы жа­ну­ар­лар­ды азық­тан­ды­ру нор­ма­ла­ры.
    5. Ра­ци­он­ның жа­ну­ар­лар са­улы­ғы мен өнім­ді­лі­гіне әсе­рі.
    6. Азық­тар­ды сақ­тау және та­сы­мал­дау қа­ғи­да­ла­ры.
    7. Азық­тан­ды­ру­ға бай­ла­ны­сты зо­оги­ги­е­на негіз­де­рі (ре­жим, су­а­ру, астау мен су құ­быр­ла­ры­ның са­ни­та­ри­я­сы).
    8. Азық нор­ма­ла­рын және азық ай­на­лы­мын есеп­теу әді­сте­рі.
    Дағ­ды­ны та­ну мүм­кін­ді­гі:
    Та­лап етіл­мей­ді
    3-ең­бек функ­ци­я­сы:
    Азық­ты ти­ім­ді пай­да­ла­ну­ды ұй­ым­да­сты­ру, фер­ма­лар­да кү­тіп-ба­ғу­дың, азық­тан­ды­ру­дың және кү­тім жа­са­удың жа­ңа әді­сте­рін ен­гі­зу
    1-дағ­ды:
    Фер­ма­лар­да кү­тіп-ұста­удың және азық­тан­ды­ру­дың про­грес­сив­ті әді­сте­рін ен­гі­зу
    Ма­шық­тар:
    1. Стра­те­ги­я­лық жос­пар­ла­уда, жұ­мысты ба­ға­ла­уда, жағ­дай­ды тал­да­уда прак­ти­ка­лық және та­ным­дық дағ­ды­лар­ды қол­да­ну.
    2. Өнім өн­ді­ру үшін қа­жет­ті ең ти­ім­ді тех­но­ло­ги­я­лар­ды таң­дау.
    3. Өн­ді­рі­стік қыз­мет­тің ти­ім­ді­лі­гін ба­ға­лау.
    4. Жер­гі­лік­ті жағ­дай­лар мен ре­сур­стар­ды ес­ке­ре оты­рып, жа­ну­ар­лар­ды кү­тіп-ба­ғу және азық­тан­ды­ру­дың ин­но­ва­ци­я­лық тех­но­ло­ги­я­ла­рын тал­дау және ен­гі­зу.
    5. Жа­ну­ар­лар­ды кү­тіп-ба­ғу және азық­тан­ды­ру­дың жа­ңа әді­сте­рі бой­ын­ша пер­со­нал­ды оқы­ту­ды және нұс­қа­ма­лық өт­кі­зу­ді ұй­ым­да­сты­ру.
    6. Азық­ты ұтым­ды пай­да­ла­ну және мал­ға оң­тай­лы кү­тім жа­сау мақ­са­тын­да фер­ма­ның бар­лық бө­лім­ше­ле­рі­нің жұ­мысын үй­ле­сті­ру.
    7. Ен­гі­зі­л­ген тех­но­ло­ги­я­лар­дың жа­ну­ар­лар са­улы­ғы мен өнім­ді­лі­гіне әсе­рін ба­қы­лау және ба­ға­лау.
    8. Азық­тан­ды­ру және кү­тіп-ба­ғу үде­рі­сте­рін бас­қа­ру­ға ар­нал­ған цифр­лық құ­рал­дар мен бағ­дар­ла­ма­лық жа­сақ­та­ма­ны пай­да­ла­ну.
    Бі­лім­дер:
    1. Жа­ну­ар­лар­дың ге­не­ти­ка­сы­ның, фи­зио­ло­ги­я­сы­ның, зоо­ло­ги­я­сы мен ве­те­ри­на­ри­я­ның негіз­де­рі.
    2. Жа­ну­ар­лар­дың негіз­гі ау­ру­ла­ры және олар­дың ал­дын алу әді­сте­рі.
    3. Мал ша­ру­а­шы­лы­ғы бой­ын­ша жо­ба­лық тап­сыр­ма­лар­ды әзір­леу қа­ғи­да­ла­ры.
    4. Өнім­ді­лік­ті арт­ты­ру­ға және жа­ну­ар­лар са­улы­ғын сақ­та­у­ға ба­ғыт­тал­ған жа­ну­ар­лар­ды ұста­удың за­ма­на­уи әді­сте­рі мен тех­но­ло­ги­я­ла­ры.
    5. Азық пен фер­ма ре­сур­ста­рын ұтым­ды пай­да­ла­ну­дың эко­но­ми­ка­лық негіз­де­рі.
    6. Тұ­рақ­ты мал ша­ру­а­шы­лы­ғы­ның прин­ципте­рі және эко­ло­ги­я­лық та­лап­тар.
    7. Ен­гі­зі­ле­тін тех­но­ло­ги­я­лар­дың ти­ім­ді­лі­гін ба­ға­лау әді­сте­рі және жа­ну­ар­лар­дың өнім­ді­лік көр­сет­кіш­те­рі.
    8. Фер­ма­лар­да жа­ңа тех­но­ло­ги­я­лар­ды қол­да­ну ке­зін­де ең­бек қор­ғау және тех­ни­ка қа­уіп­сіз­ді­гі қа­ғи­да­ла­ры.
    Дағ­ды­ны та­ну мүм­кін­ді­гі:
    Та­лап етіл­мей­ді
    2-дағ­ды:
    Ұй­ым­ның се­лек­ци­я­лық-аслы­дан­ды­ру жұ­мысы жос­па­ры бой­ын­ша бел­гі­лен­ген есеп­ке алу ны­сан­да­ры­на асыл тұқым­ды мал өнім­ді­лі­гі­нің ба­стап­қы де­ректе­рін ен­гі­зу
    Ма­шық­тар:
    1. Мал өнім­ді­лі­гі көр­сет­кіш­те­рін ба­стап­қы есеп­ке алу­дың бел­гі­лен­ген ны­сан­да­рын ре­сім­деу.
    2. Асыл тұқым­ды мал­дар­дың өнім­ді­лік көр­сет­кіш­те­рін өң­деу үшін ақ­па­рат­тық-ком­му­ни­ка­ци­я­лық тех­но­ло­ги­я­лар­дың стан­дарт­ты бағ­дар­ла­ма­ла­рын пай­да­ла­ну.
    3. Жал­пы есеп ба­за­сы­на жі­бер­мес бұ­рын ен­гі­зі­л­ген де­ректер­дің дұ­ры­стығы мен то­лық­тығ­ын тек­се­ру.
    4. Де­ректер­де­гі ауыт­қу­лар мен қа­те­лік­тер­ді анық­тау үшін өнім­ді­лік­тің ба­за­лық көр­сет­кіш­те­рін тал­дау.
    5. Де­ректер­ді өң­деу ба­ры­сын­да олар­дың сақ­та­луын және құ­пи­я­лы­лы­ғын қам­та­ма­сыз ету.
    6. Ақ­па­рат­ты нақ­ты­лау және тү­зе­ту үшін бас­қа ма­ман­дар­мен (зоо­тех­ник­тер­мен, ве­те­ри­нар­лар­мен) өза­ра іс-қи­мыл­ды үй­ле­сті­ру.
    Бі­лім­дер:
    1. Ұй­ым­ның се­лек­ци­я­лық - асыл­дан­ды­ру жұ­мысы­ның жос­па­ры бой­ын­ша әр түр­лі мал өнім­ді­лі­гі­нің көр­сет­кіш­те­рін асыл тұқым­ды есеп­ке алу құ­жат­та­ма­сын жүр­гі­зу тәр­ті­бі.
    2. Ұй­ым­да әр түр­лі жа­ну­ар­лар­дың өнім­ді­лік көр­сет­кіш­те­рін өң­деу бой­ын­ша стан­дарт­ты бағ­дар­ла­ма­лар­ды пай­да­ла­ну тәр­ті­бі.
    3. Жа­ну­ар­лар­дың өнім­ді­лік көр­сет­кіш­те­рін ста­ти­сти­ка­лық өң­деу және тал­дау негіз­де­рі.
    4. Ауыл ша­ру­а­шы­лы­ғы ұй­ым­да­рын­да­ғы ақ­па­рат­тық қа­уіп­сіз­дік пен де­ректер­ді қор­ғау та­лап­та­ры.
    5. Се­лек­ци­я­лық-асыл тұқым­дық құ­жат­та­ма­ны жүр­гі­зу ке­зін­де қыз­мет­тер ара­сын­да­ғы өза­ра әре­кет ету қа­ғи­да­ла­ры.
    Дағ­ды­ны та­ну мүм­кін­ді­гі:
    Та­лап етіл­мей­ді
    4-ең­бек функ­ци­я­сы:
    Жо­ға­ры өнім­ді жа­ну­ар­лар­ды шы­ға­ру бой­ын­ша се­лек­ци­я­лық-асыл­дан­ды­ру жұ­мысы­на бас­шы­лық ету
    1-дағ­ды:
    Ауыл ша­ру­а­шы­лы­ғы мал­да­рын өсі­ру және өсі­мін мо­лай­ту
    Ма­шық­тар:
    1. Ауыл ша­ру­а­шы­лы­ғы мал­да­рын өсі­ру және олар­дың өсі­мін мо­лай­ту ке­зін­де тео­ри­я­лық бі­лім­ді прак­ти­ка­да қол­да­ну.
    2. Нұс­қа­улық­қа сәй­кес асыл тұқым­ды мал­дар­ды және олар­дың нө­мір­ле­рі мен ла­қап аты бой­ын­ша ма­те­ри­ал­дар­ды сәй­кестен­ді­ру.
    3. Нұс­қа­улық­тар­ға сәй­кес жа­ну­ар­лар­дың өнім­ді­лік көр­сет­кіш­те­рін өл­ше­уді жү­зе­ге асы­ру.
    4. Асыл тұқым­ды мал­дар­ды ірік­те­уді және таң­да­уды жү­зе­ге асы­ру.
    5. Бір неме­се бір­не­ше тұқым­ды бу­дан­да­сты­ру­ды жүр­гі­зу.
    6. Мал­дар­дың өнім­ді­лі­гін арт­ты­ру, та­бын­ның өсі­мін жақ­сар­ту және мал тө­лі­нің шы­ғуын арт­ты­ру бой­ын­ша жұ­мыстар жүр­гі­зу.
    Бі­лім­дер:
    1. Ауыл ша­ру­а­шы­лы­ғы мал­да­рын өсі­ру және өсі­мін мо­лай­ту мә­се­ле­ле­рін ше­шу үшін қа­жет­ті ақ­па­рат.
    2. Жа­ну­ар­лар­дың ге­не­ти­ка­сы­ның, фи­зио­ло­ги­я­сы­ның, зоо­ло­ги­я­сы мен ве­те­ри­на­ри­я­ның негіз­де­рі.
    3. Мал ша­ру­а­шы­лы­ғын­да ком­пью­тер­лік тех­ни­ка­ны пай­да­ла­ну қа­ғи­да­ла­ры.
    4. Ауыл ша­ру­а­шы­лы­ғы жа­ну­ар­ла­ры­ның ана­то­ми­я­сы­ның ерекше­лік­те­рі, асы­рау тә­сіл­де­рі, сон­дай-ақ азық­тан­ды­ру ке­зін­де­гі ню­ан­стар.
    5. Мал ша­ру­а­шы­лы­ғы өнім­де­рін өн­ді­ру­дің за­ма­на­уи тех­но­ло­ги­я­ла­ры; асыл­дан­ды­ру ісі.
    6. Жа­ну­ар­лар­дың негіз­гі ау­ру­ла­ры және олар­дың ал­дын алу әді­сте­рі;
    7. Ауыл ша­ру­а­шы­лы­ғы жа­ну­ар­ла­ры мен құ­ста­ры­ның әр түр­лі түр­ле­рін сәй­кестен­ді­ру (ла­қап ат бе­ру, ен са­лу, таң­ба­лау, чип­теу) тех­ни­ка­сы.
    Дағ­ды­ны та­ну мүм­кін­ді­гі:
    Та­лап етіл­мей­ді
    2-дағ­ды:
    Мал­дың асыл тұқым­дық құн­ды­лы­ғын анық­тау
    Ма­шық­тар:
    1. Ұй­ым­ның се­лек­ци­я­лық-асыл­дан­ды­ру жұ­мысы­ның жос­па­ры бой­ын­ша жа­ну­ар­лар мен құ­стар­ды өл­ше­у­ге ар­нал­ған жаб­дық­тар мен құ­рал­дар­ды пай­да­ла­ну.
    2. Асыл тұқым­дық құн­ды­лы­ғын анық­тау үшін жа­ну­ар­лар мен құ­стар­ды ас­пап­тық өл­шеу тех­ни­ка­сын мең­ге­ру.
    3. Жа­ну­ар­лар­дың асыл тұқым­дық құн­ды­лы­ғын ба­ға­лау үшін алын­ған өл­шем де­ректе­рін тал­дау.
    4. Асыл тұқым­ды жо­ға­ры өнім­ді жа­ну­ар­лар­ды се­лек­ци­я­лық-асыл тұқым­дық жұ­мыста қол­да­ну бой­ын­ша есеп­тер мен ұсы­ны­стар дай­ын­дау.
    5. Өл­шеу жүр­гі­зу және асыл тұқым­дық құн­ды­лық­ты ба­ға­лау ке­зін­де ма­ман­дар­дың жұ­мысын үй­ле­сті­ру.
    6. Құ­рал-жаб­дық­ты дұ­рыс пай­да­ла­ну және өл­шеу әді­сте­рі бой­ын­ша пер­со­нал­ды оқы­ту жүр­гі­зу.
    Бі­лім­дер:
    1. Ұй­ым­ның се­лек­ци­я­лық-асыл­дан­ды­ру жұ­мысын жүр­гі­зу­де­гі мал­дың асыл тұқым­дық құн­ды­лы­ғын анық­та­удың ма­ңы­зы.
    2. Мал­дың асыл тұқым­дық құн­ды­лы­ғын анық­тау жө­нін­де­гі ұй­ым­ның се­лек­ци­я­лық-асыл тұқым­дық жұ­мыс жос­па­ры­ның бө­лі­мі.
    3. Асыл тұқым­дық құн­ды­лы­ғын анық­тау үшін жа­ну­ар­лар мен құ­стар­ды ас­пап­тық өл­шеу қа­ғи­да­ла­ры мен тәр­ті­бі.
    4. Әр түр­лі жа­ну­ар­лар мен құ­стар­мен жұ­мыс іс­теу ке­зін­де ең­бек­ті қор­ғау қа­ғи­да­ла­ры.
    5. Ас­пап­тық өл­ше­улер нәти­же­ле­рін ста­ти­сти­ка­лық өң­деу және ин­тер­пре­та­ци­я­лау әді­сте­рі.
    6. Жа­ну­ар­лар­дың асыл тұқым­дық құн­ды­лы­ғы­на әсер ете­тін ге­не­ти­ка негіз­де­рі.
    7. Дәл өл­ше­улер жүр­гі­зу үшін жаб­дық­тың тех­ни­ка­лық күй­іне және ка­либр­ле­у­ге қой­ы­ла­тын та­лап­тар.
    8. Се­лек­ци­я­лық-асыл тұқым­дық жұ­мыста са­па­ны бас­қа­ру және ба­қы­лау негіз­де­рі.
    Дағ­ды­ны та­ну мүм­кін­ді­гі:
    Та­лап етіл­мей­ді
    5-ең­бек функ­ци­я­сы:
    Мал ша­ру­а­шы­лы­ғын­да асыл тұқым­ды ба­стап­қы есеп­ке алу құ­жат­та­рын жүр­гі­зу
    1-дағ­ды:
    Есеп­ке алу­ды және есеп­ті­лік­ті жүр­гі­зу
    Ма­шық­тар:
    1. Зоо­тех­ни­ка­лық құ­жат­та­ма­ны жүр­гі­зу.
    2. Ар­найы бағ­дар­ла­ма­лар­ды пай­да­ла­на оты­рып, мал ша­ру­а­шы­лы­ғы бой­ын­ша бел­гі­лен­ген есеп­ті­лік­ті есеп­ке алу­ды және жүр­гі­зу­ді ұй­ым­да­сты­ру.
    3. Есеп­ке алу ны­сан­да­ры мен жур­нал­да­рын уақ­ты­лы және дұ­рыс тол­ты­ры­луын қам­та­ма­сыз ету.
    4. Асыл тұқым­дық ақ­па­рат­ты сақ­тау және өң­деу үшін элек­трон­дық де­ректер ба­за­ла­рын пай­да­ла­ну.
    5. Ен­гі­зі­ле­тін де­ректер­дің са­па­сы мен то­лық­тығ­ын ба­қы­лау.
    6. Бас­шы­лық пен ба­қы­ла­у­шы ор­ган­дар­ға ар­нал­ған есеп­тер­ді қа­лып­та­сты­ру.
    7. Асыл тұқым­дық құ­жат­та­ма­ның құ­пи­я­лы­лы­ғы мен сақ­та­луын қам­та­ма­сыз ету.
    Бі­лім­дер:
    1. Есеп­теу тех­ни­ка­сы­ның, ком­му­ни­ка­ци­я­лар­дың және бай­ла­ны­стың қа­зір­гі за­ман­ғы құ­рал­да­ры.
    2. Әр­түр­лі мал­дар­дың өнім­ді­лік, өсі­мін мо­лай­ту және асыл тұқым­дық қа­си­ет­те­рін есеп­ке алу әді­сте­рі.
    3. Зоо­тех­ни­ка­лық және асыл тұқым­ды есеп­ке алу құ­жат­та­ма­сын жүр­гі­зу тәр­ті­бі.
    4. Зоо­тех­ни­ка­лық және асыл тұқым­ды есеп жүр­гі­зу­дің қол­да­ны­с­та­ғы ны­сан­да­ры.
    5. Мал ша­ру­а­шы­лы­ғын­да ком­пью­тер­лік тех­ни­ка­ны пай­да­ла­ну қа­ғи­да­ла­ры.
    6. Мал ша­ру­а­шы­лы­ғын­да­ғы элек­трон­дық есеп­ке алу жүй­е­ле­рі­мен жұ­мыс іс­теу қа­ғи­дат­та­ры (мы­са­лы, 1С, SELEX, бас­қа са­ла­лық бағ­дар­ла­ма­лар).
    7. Де­ректер­мен жұ­мыс іс­теу ке­зін­де ақ­па­рат­тық қа­уіп­сіз­дік та­лап­та­ры.
    8. Ауыл ша­ру­а­шы­лық ұй­ым­да­рын­да құ­жат­та­ма­ны мұ­ра­ғат­тау және сақ­тау қа­ғи­да­ла­ры.
    9. Асыл тұқым­дық есеп пен есеп­ті­лік­ті жүр­гі­зу са­ла­сын­да­ғы заң­на­ма.
    10. Асыл тұқым­ды ша­ру­а­шы­лық­тар­да жа­ну­ар­лар­дың әр­түр­лі са­нат­та­ры мен өнім­де­рін есеп­ке алу­дың ерекше­лік­те­рі.
    Дағ­ды­ны та­ну мүм­кін­ді­гі:
    Та­лап етіл­мей­ді
    2-дағ­ды:
    Бел­гі­лен­ген есеп жүр­гі­зу ны­сан­да­рын, асыл тұқым­ды мал өнім­ді­лі­гі­нің ба­стап­қы де­ректе­рін ен­гі­зу
    Ма­шық­тар:
    1. Мал өнім­ді­лі­гі көр­сет­кіш­те­рін ба­стап­қы есеп­ке алу­дың бел­гі­лен­ген ны­сан­да­рын ре­сім­деу.
    2. Асыл тұқым­ды мал­дар­дың өнім­ді­лік көр­сет­кіш­те­рін өң­деу үшін ақ­па­рат­тық-ком­му­ни­ка­ци­я­лық тех­но­ло­ги­я­лар­дың стан­дарт­ты бағ­дар­ла­ма­ла­рын пай­да­ла­ну.
    3. Мал­дың өнім­ді­лік көр­сет­кіш­те­рін өң­деу үшін асыл тұқым­ды мал ша­ру­а­шы­лы­ғы бой­ын­ша ар­найы ақ­па­рат­тық-ком­му­ни­ка­ци­я­лық бағ­дар­ла­ма­лар­ды пай­да­ла­ну.
    Бі­лім­дер:
    1. Ұй­ым­ның се­лек­ци­я­лық - асыл­дан­ды­ру жұ­мысы­ның жос­па­ры бой­ын­ша мал өнім­ді­лі­гі­нің көр­сет­кіш­те­рін асыл тұқым­ды есеп­ке алу құ­жат­та­ма­сын жүр­гі­зу тәр­ті­бі.
    2. Ұй­ым­да жа­ну­ар­лар­дың өнім­ді­лік көр­сет­кіш­те­рін өң­деу бой­ын­ша стан­дарт­ты бағ­дар­ла­ма­лар­ды пай­да­ла­ну тәр­ті­бі.
    3. Ұй­ым­да өнім­ді­лік көр­сет­кіш­те­рін өң­деу бой­ын­ша асыл тұқым­ды мал ша­ру­а­шы­лы­ғы бой­ын­ша ар­найы ақ­па­рат­тық-ком­му­ни­ка­ци­я­лық бағ­дар­ла­ма­лар­ды пай­да­ла­ну тәр­ті­бі.
    4. Ұй­ым­да ба­стап­қы есеп­тік асыл тұқым­ды құ­жат­тар­ды мұ­ра­ғат­тау тәр­ті­бі.
    Дағ­ды­ны та­ну мүм­кін­ді­гі:
    Та­лап етіл­мей­ді
    Же­ке құ­зы­рет­тер­ге қой­ы­ла­тын та­лап­тар:
    Ой­лау икем­ді­лі­гі
    Ко­ман­да­да жұ­мыс іс­тей бі­лу
    Мақ­сат­кер­лік
    Ана­ли­ти­ка­лық ой­лау
    Сы­пай­ы­лық
    Мей­і­рім­ді­лік
    Тө­зім­ді­лік пен ең­бек­сүй­гіш­тік
    Па­ра­сат­ты­лық
    Тех­ни­ка­лық ре­гла­мент­тер мен ұлт­тық стан­дарт­тар­дың ті­зі­мі:
    1. Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы­ның Ең­бек ко­дек­сі 2015 жы­л­ғы 23 қа­ра­ша­да­ғы № 414-V ҚРЗ.
    2. «Ве­те­ри­на­рия ту­ра­лы» Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы­ның 2002 жы­л­ғы 10 шіл­де­де­гі № 339-II За­ңы.
    3. Жа­ну­ар­лар дү­ни­е­сін қор­ғау, өсі­мін мо­лай­ту және пай­да­ла­ну ту­ра­лы Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы­ның 2004 жы­л­ғы 9 шіл­де­де­гі № 593-II За­ңы.
    4. «Сы­бай­лас жем­қор­лық­қа қар­сы іс-қи­мыл ту­ра­лы» Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы­ның 2015 жы­л­ғы 18 қа­ра­ша­да­ғы № 410-V ҚРЗ За­ңы.
    5. «Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сын­да­ғы тіл ту­ра­лы» Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы­ның 1997 жы­л­ғы 11 шіл­де­де­гі № 151-I ҚРЗ За­ңы
    6. «Жа­ну­ар­лар­ды өсі­ру­ді, өт­кі­зу­ді жү­зе­ге асы­ра­тын өн­ді­ріс объ­ек­ті­ле­ріне қой­ы­ла­тын ве­те­ри­на­ри­я­лық (ве­те­ри­на­ри­я­лық-са­ни­та­ри­я­лық) та­лап­тар­ды бе­кі­ту ту­ра­лы» Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы Ауыл ша­ру­а­шы­лы­ғы ми­ни­стрі­нің м.а. 2015 жы­л­ғы 29 ма­мыр­да­ғы № 7-1/498 бұй­ры­ғы ҚР ӘМ 2015 жы­л­ғы 4 та­мы­зда № 11837 бо­лып тір­кел­ді.
    7. «Жа­ну­ар­лар­ды ка­ран­т­ин­деу қа­ғи­да­ла­рын бе­кі­ту ту­ра­лы» Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы Ауыл ша­ру­а­шы­лы­ғы ми­ни­стрі­нің 2014 жы­л­ғы 30 жел­тоқ­сан­да­ғы № 7-1 / 700 Бұй­ры­ғы ҚР ӘМ 2025 жы­л­ғы 6 ақ­пан­да № 35708 бо­лып тір­кел­ді.
    8. «Жа­ну­ар­лар­мен жұ­мыс іс­теу қа­ғи­да­ла­рын бе­кі­ту ту­ра­лы» Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы Ауыл ша­ру­а­шы­лы­ғы ми­ни­стрі­нің 2019 жы­л­ғы 17 мау­сым­да­ғы № 239 бұй­ры­ғы. ҚР ӘМ 2019 жы­л­ғы 28 мау­сым­да №18917 бо­лып тір­кел­ді.
    СБШ шең­бе­рін­де бас­қа кә­сіп­тер­мен бай­ла­ныс:
    СБШ дең­гейі:
    Кә­сіп ата­уы:
    4
    Сүт фер­ма­ла­ры­ның жұ­мыс­шы­сы
    6
    Мал дә­рі­ге­рі
    14. «Сүт фер­ма­ла­ры­ның жұ­мыс­шы­сы» кә­сіп кар­точ­ка­сы
    Топ ко­ды:
    6121-9
    Қыз­мет ата­уы­ның ко­ды:
    6121-9-005
    Кә­сіп ата­уы:
    Сүт фер­ма­ла­ры­ның жұ­мыс­шы­сы
    СБШ бой­ын­ша бі­лік­ті­лік дең­гейі:
    3
    СБШ бой­ын­ша бі­лік­ті­лік­тің іш­кі дең­гейі:
    БТ­БА, БА және бас­қа да үл­гі­лік бі­лік­ті­лік си­патта­ма­ла­ры бой­ын­ша бі­лік­ті­лік дең­гейі:
    «Жұ­мыстар мен жұ­мыс­шы кә­сіп­те­рі­нің бі­рың­ғай та­риф­тік-бі­лік­ті­лік анық­та­ма­лы­ғын (64-шы­ға­ры­лым) бе­кі­ту ту­ра­лы» Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы Ең­бек және ха­лық­ты әле­умет­тік қор­ғау ми­ни­стрі­нің 2025 жы­л­ғы 17 қаң­тар­да­ғы № 499 бұй­ры­ғы
    V бө­лік 20-бө­лім. Мал ша­ру­а­шы­лы­ғын­да­ғы жұ­мыстар және жұ­мыс­шы кә­сіп­те­рі. 74. Са­уын­шы. 1-па­ра­граф. Са­уын­шы, 4-раз­ряд.
    «Жұ­мыстар мен жұ­мыс­шы кә­сіп­те­рі­нің бі­рың­ғай та­риф­тік-бі­лік­ті­лік анық­та­ма­лы­ғын (64-шы­ға­ры­лым) бе­кі­ту ту­ра­лы» Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы Ең­бек және ха­лық­ты әле­умет­тік қор­ғау ми­ни­стрі­нің 2025 жы­л­ғы 17 қаң­тар­да­ғы № 499 бұй­ры­ғы
    V бө­лік 20-бө­лім. Мал ша­ру­а­шы­лы­ғын­да­ғы жұ­мыстар және жұ­мыс­шы кә­сіп­те­рі. 74. Са­уын­шы.2-па­ра­граф. Са­уын­шы, 6-раз­ряд.
    Кә­сіп­тік бі­лім дең­гейі:
    Бі­лім дең­гейі:
    ТжКБ (жұ­мыс­шы кә­сіп­тер)
    Ма­ман­дық:
    Ве­те­ри­на­рия
    Бі­лік­ті­лік:
    -
    Бі­лім дең­гейі:
    негіз­гі ор­та бі­лім
    Ма­ман­дық:
    -
    Бі­лік­ті­лік:
    -
    Бі­лім дең­гейі:
    ба­ста­уыш бі­лім
    Ма­ман­дық:
    -
    Бі­лік­ті­лік:
    -
    Жұ­мыс тә­жі­ри­бе­сіне қой­ы­ла­тын та­лап­тар:
    Жұ­мыс өті­ліне қой­ы­ла­тын та­лап­тар жоқ.
    Фор­мал­ды емес және ин­фор­мал­ды бі­лім­мен бай­ла­ныс:
    Нұс­қа­ма/ жұ­мыс ор­нын­да та­ғы­лым­да­ма­дан өту неме­се қы­сқа мер­зім­ді оқы­ту;
    Кә­сіп­тің бас­қа мүм­кін ата­у­ла­ры:
    6121-9-006 - Фер­мер, сүт өнім­де­рі
    Қыз­мет­тің негіз­гі мақ­са­ты:
    Сүт­ті ба­ғыт­та­ғы ірі қа­ра мал өсі­ру жө­нін­де­гі негіз­гі өн­ді­рі­стік про­це­стер­ді орын­дау
    Ең­бек функ­ци­я­ла­ры­ның си­патта­ма­сы
    Ең­бек функ­ци­я­ла­ры­ның тіз­бе­сі:
    Мін­дет­ті ең­бек функ­ци­я­ла­ры:
    1. Сүт­ті ба­ғыт­та­ғы асыл тұқым­ды мал ша­ру­а­шы­лы­ғын­да өн­ді­рі­стік про­це­стер­ді орын­да­у­ға қа­ты­су
    2. Та­у­ар­лы сүт­ті ірі қа­ра мал ша­ру­а­шы­лы­ғын­да өн­ді­рі­стік про­це­стер­ді орын­да­у­ға қа­ты­су
    Қо­сым­ша ең­бек функ­ци­я­ла­ры:
    1-ең­бек функ­ци­я­сы:
    Сүт­ті ба­ғыт­та­ғы асыл тұқым­ды мал ша­ру­а­шы­лы­ғын­да өн­ді­рі­стік про­це­стер­ді орын­да­у­ға қа­ты­су
    1-дағ­ды:
    Сүт­ті ба­ғыт­та­ғы ірі қа­ра мал­дың асыл тұқым­ды мал ба­сын кө­бей­ту­ді жос­пар­лау үшін ба­стап­қы де­ректер­ді мо­ни­то­ринг­теу, жи­нау және тал­дау
    Ма­шық­тар:
    4-раз­ряд­қа ар­нал­ған ма­шық­тар
    1. Бұ­за­улар мен сиыр­лар­дың жы­ны­стық күй­ін анық­тау.
    2. Өсім­ді мо­лай­ту­жың есеп­тік құ­жат­та­рын жүр­гі­зу (ұрық­тар­ды­ру жур­на­лы, қы­зу және төл кар­та­ла­ры).
    3. Жа­ну­ар­лар­ды жы­ны­сы, жа­сы, фи­зио­ло­ги­я­лық жай-күй­іне қа­рай ірік­теу және топ­тау.
    4. Жа­ну­ар­лар­ды ұрық­тан­ды­ру тәр­ті­бі мен мер­зім­де­рін сақ­тау.
    5. Ақ­па­рат жи­нау және тал­дау үшін негіз­гі цифр­лық құ­рал­дар­ды пай­да­ла­ну.
    6. Бел­гі­лен­ген па­ра­метр­лер бой­ын­ша тұқым­дық топ­тар­ды қа­лып­та­сты­ру­ға қа­ты­су.
    6-раз­ряд­қа ар­нал­ған ма­шық­тар
    1. Өсім­ді мо­лай­ту­ды жос­пар­лау үшін де­ректер жи­нау про­це­сін ұй­ым­да­сты­ру және ба­қы­лау (ұрық­тан­ды­ру ке­зе­ңі, ұрық­тан­ды­ру, бу­аз­дық, төл­деу).
    2. Өсім­ді мо­лай­ту­ды көр­сет­кіш­те­рін тал­дау (ұрық­тан­ды­ру ин­дек­сі, бу­аз­дық ко­эф­фи­ци­ен­ті, тү­сік, қай­та ұрық­тан­ды­ру және т.б.).
    3. Өсім­ді мо­лай­ту­ды жос­пар­лау үшін цифр­лық есеп және тал­дау жүй­е­ле­рін пай­да­ла­ну (1С, SELEX, Excel және т.б.).
    4. Өсім­ді мо­лай­ту­дың бұ­зы­лу се­беп­те­рін анық­тау және олар­ды жою ша­ра­ла­рын ұсы­ну.
    5. Ұрық­тан­ды­ру, бу­аз­дық және төл­деу жос­па­рын құ­ра­с­ты­ру және орын­да­луын ба­қы­лау.
    6. Сиыр­лар мен бі­рін­ші төл­де­ген бұ­за­улар­дың төл­деу ал­дын­да­ғы және төл­де­ген­нен кей­ін­гі фи­зио­ло­ги­я­лық жай-күй­ін ба­қы­лау.
    7. Ге­не­ти­ка­лық, зоо­тех­ни­ка­лық және өнім­ді­лік де­ректе­ріне негіз­дел­ген тұқым­дық топ­тар­ды қа­лып­та­сты­ру­ға қа­ты­су.
    8. Бі­рін­ші төл­де­ген бұ­за­улар мен жа­ңа төл­де­ген сиыр­лар­ды же­ке­лей көр­сет­кіш­тер­ге сәй­кес сиыр сү­ті­нің кө­бе­ю­ін қам­та­ма­сыз ету.
    9. Бұ­за­улар­ға ве­те­ри­на­ри­я­лық өң­деу жүр­гі­зу және төл­де­у­ге ба­қы­лау жа­сау.
    Бі­лім­дер:
    4-раз­ряд­қа ар­нал­ған бі­лім­дер 1. Сиыр­лар мен қа­шар­лар­дың кө­бею фи­зио­ло­ги­я­сы­ның негіз­де­рі.
    2. Жа­ну­ар­лар­дың жы­ны­стық күй­і­нің мер­зім­ді­лі­гі мен бел­гі­ле­рі.
    3. Зоо­тех­ни­ка­лық құ­жат­тар­ды жүр­гі­зу түр­ле­рі мен тәр­ті­бі.
    4. Тұқым­дық яд­ро­ға жа­ну­ар­лар­ды ірік­теу та­лап­та­ры.
    5. Сүт­ті ба­ғытт­ты мал ша­ру­а­шы­лы­ғын­да­ғы тұқым­дық жұ­мыстың негіз­де­рі.
    6. Ұрық­тан­ды­ру мен ба­қы­лау тек­се­ру­ле­рі­нің нор­ма­тив­тік мер­зім­де­рі.
    7. Тұқым­дық ша­ру­а­шы­лық­тар­да есеп пен есеп­ті­лік­ті жүр­гі­зу та­лап­та­ры.
    6-раз­ряд­қа ар­нал­ған бі­лім­дер
    1. Ірі қа­ра мал­дың кө­бею фи­зио­ло­ги­я­сы, жы­ны­стық күй­ле­рі мен төл­де­удің гор­мо­нал­ды және мі­нез-құлық бел­гі­ле­рі.
    2. Сиыр­лар­дың ана­то­ми­я­сы мен фи­зио­ло­ги­я­сы, же­лін­нің құ­ры­лы­сы мен сүт тү­зі­лу ерекше­лік­те­рі.
    3. Төл­де­удің жа­қын­да­ға­нын біл­ді­ре­тін бел­гі­лер және төл қа­был­дау ал­го­рит­мі.
    4. Жа­ңа ту­ған бұ­за­улар­ға ве­те­ри­на­ри­я­лық өң­деу жүр­гі­зу және кү­тім жа­сау та­лап­та­ры.
    5. Сиыр­лар­ды төл­де­ген­нен кей­ін азық­тан­ды­ру, су­а­ру және кү­тіп-ба­ғу нор­ма­тив­те­рі.
    6. Сиыр­лар мен ал­ғаш төл­де­ген қа­шар­лар­дың сүт өнім­ді­лі­гін арт­ты­ра­тын сүт­ті кө­бей­ту­ді ба­стау әді­сте­рі.
    7. Тұқым­дық көр­сет­кіш­тер (са­уын кө­ле­мі, те­гі, өнім­ді­лік ин­дек­сі) және негіз­гі та­бын­ға ірік­теу өл­шем­шар­тта­ры.
    Дағ­ды­ны та­ну мүм­кін­ді­гі:
    Та­лап етіл­мей­ді
    2-дағ­ды:
    Сүт­ті ба­ғыт­та­ғы ірі қа­ра мал­дың то­лық­ты­ру­шы тө­лін өсі­ру мен өт­кі­зу­ді жос­пар­лау
    Ма­шық­тар:
    4-раз­ряд­қа ар­нал­ған ма­шық­тар
    1. Бұ­за­улар­ды ту­ған сәт­тен ба­стап есеп­ке алу: сәй­кестен­ді­ру, жы­ны­сы, сал­ма­ғы, те­гі.
    2. Өсім­ді кө­бей­те­тін та­бын­ға өсі­ру­ге ар­нал­ған жас мал­ды зоо­тех­ни­я­лық бел­гі­ле­ріне қа­рай ірік­теу.
    3. Бұ­за­улар­дың жа­сы­на бай­ла­ны­сты азық­тан­ды­ру және су­а­ру схе­ма­ла­ры­ның орын­да­луын ба­қы­лау.
    4. Жас мал­дың әр түр­лі өсу ке­зең­де­рін­де­гі жал­пы жай-күйі мен да­муын ба­ға­лау (өсу, күй­іс қай­та­ру, тә­бет).
    5. Өсім­ді кө­бей­те­тін бұ­за­улар­ды вак­ци­на­лау және де­гель­мин­ти­за­ци­я­лау кесте­сін жа­са­у­ға қа­ты­су.
    6. Бұ­за­улар­ды жас ерекше­лік­те­ріне сәй­кес уақ­ты­лы топ­тар­ға бө­лу (же­ке орын­дар­дан топ­тық қо­ра­лар­ға кө­ші­ру және т.б.). 7. Жас мал­ды кү­тіп-ба­ғу­ға ар­нал­ған үй-жай­лар мен жаб­дық­тар­ды дай­ын­да­у­ға кө­мек­те­су.
    6-раз­ряд­қа ар­нал­ған ма­шық­тар
    1. Жас мал­ды өсі­ру бағ­дар­ла­ма­ла­рын ге­не­ти­ка­лық әле­уе­тін ес­ке­ре оты­рып әзір­леу және тү­зе­ту.
    2. Қа­шар­лар­ды ірік­теу ке­зін­де ата-ене­лік же­лі­лер­дің өнім­ді­лі­гі мен тұқым қу­а­ла­у­шы­лы­ғы­на тал­дау жүр­гі­зу.
    3. Жас мал­ды кү­ту, вак­ци­на­лау және бор­да­қы­лау бой­ын­ша қыз­мет­кер­лер­дің жұ­мысын үй­ле­сті­ру.
    4. Жас мал­ды ұрық­тан­ды­ру­ға дай­ын­дау іс-ша­ра­ла­рын жос­пар­лау және ұй­ым­да­сты­ру.
    5. Негіз­гі та­бын­ға ен­гі­зу неме­се жа­рам­сыз деп та­ну мақ­са­тын­да био­мет­ри­я­лық көр­сет­кіш­тер­ді (өсу, дене пі­ші­ні­нің ин­дек­сі) ба­ға­лау. 6. Жас мал ұстай­тын ай­мақ­тар­да ве­те­ри­на­ри­я­лық-са­ни­та­ри­я­лық та­лап­тар­дың сақ­та­луын ба­қы­лау.
    7. Қа­шар­лар­дың сақ­та­луы, өсуі, жа­рам­сызды­ғы және өт­кі­зі­луі бой­ын­ша есеп бе­ру құ­жат­та­рын жа­сау.
    Бі­лім­дер:
    4-раз­ряд­қа ар­нал­ған бі­лім­дер
    1. Жас ірі қа­ра мал­дың өсуі мен да­муы­ның фи­зио­ло­ги­я­сы­ның негіз­де­рі.
    2. Бұ­за­улар­ды жас топ­та­ры мен өсі­ру ке­зең­де­ріне қа­рай жік­теу.
    3. Бұ­за­улар­ды өсі­ру ке­зін­де­гі ұстау жағ­дай­ла­ры­на, мик­ро­кли­мат­қа және ги­ги­е­на­ға қой­ы­ла­тын та­лап­тар.
    4. Бұ­за­улар­ды әр ке­зең­де азық­тан­ды­ру және су­а­ру нор­ма­ла­ры.
    5. Та­бын­ға ірік­те­у­ге ар­нал­ған негіз­гі бел­гі­лер (ті­рі сал­мақ, те­гі, экс­те­рьер және т.б.).
    6. Жас мал ара­сын­да ау­ру­лар­дың ал­дын алу негіз­де­рі (вак­ци­на­лау, де­гель­мин­ти­за­ция).
    7. Жас мал бой­ын­ша ба­стап­қы зоо­тех­ни­ка­лық құ­жат­та­ма­ны жүр­гі­зу тәр­ті­бі.
    6-раз­ряд­қа ар­нал­ған бі­лім­дер
    1. Та­бын­ды қа­лып­та­сты­ру үшін жа­ну­ар­лар­ды ірік­те­уде­гі ге­не­ти­ка­лық-се­лек­ци­я­лық прин­циптер.
    2. Тұқым­дық құн­ды­лық көр­сет­кіш­те­рі және олар­ды есеп­теу әді­сте­рі.
    3. Тұқым­да­ры мен түр­ле­рі бой­ын­ша ре­монт­тық жас мал­ды өсі­ру­дің стан­дарт­та­ры мен нор­ма­тив­те­рі.
    4. Қа­шар­лар­ды өсі­ру­ге жұм­са­ла­тын шы­ғын­дар­ды жос­пар­лау және эко­но­ми­ка­лық ба­ға­лау негіз­де­рі.
    5. Жас мал­ды ал­ғаш­қы ұрық­тан­ды­ру­ға дай­ын­да­у­ға қой­ы­ла­тын та­лап­тар (жа­сы, сал­ма­ғы, фи­зио­ло­ги­я­лық же­ті­луі).
    6. Тұқым­дық жас мал­ды са­ту­ға қой­ы­ла­тын ве­те­ри­на­ри­я­лық, құқық­тық және есеп­тік та­лап­тар.
    7. Жас мал­дың өсуі мен да­муын ав­то­мат­ты түр­де ба­қы­ла­удың за­ма­на­уи әді­сте­рі.
    Дағ­ды­ны та­ну мүм­кін­ді­гі:
    Та­лап етіл­мей­ді
    2-ең­бек функ­ци­я­сы:
    Та­у­ар­лы сүт­ті ірі қа­ра мал ша­ру­а­шы­лы­ғын­да өн­ді­рі­стік про­це­стер­ді орын­да­у­ға қа­ты­су
    1-дағ­ды:
    Сүт­ті ба­ғыт­та­ғы ірі қа­ра мал­дың та­у­ар­лық мал ба­сын кө­бей­ту­ді жос­пар­лау үшін ба­стап­қы де­ректер­ді жи­нау және тал­дау
    Ма­шық­тар:
    4-раз­ряд­қа ар­нал­ған ма­шық­тар 1. Са­уын та­бын­да­ғы кө­бею көр­сет­кіш­те­рі (ұрық­тан­ды­ру ин­дек­сі, бу­аз­дық, төл­деу және т.б.) ту­ра­лы ақ­па­рат жи­нау. 2. Ұрық­тан­ды­ру, төл­деу және мал қоз­ға­лы­сы бой­ын­ша есеп жүр­гі­зу.
    3. Қа­шар­лар мен сиыр­лар­дың күй­леу бел­гі­ле­рін және ұрық­тан­ды­ру­ға дай­ынды­ғын анық­тау.
    4. Кө­бею ке­зе­ңін­де­гі сиыр­лар мен қа­шар­лар­дың жал­пы жағ­дай­ын көз­бен ба­ға­лау.
    5. Кө­бе­ю­ге қа­ты­сты есеп­ке алу және жур­нал­дар­ды (қа­ғаз неме­се элек­трон­ды түр­де) жүр­гі­зу­дің ба­за­лық ны­сан­да­рын қол­да­ну. 6. Жи­нал­ған мә­лі­мет­тер­ді тал­дау үшін зоо­тех­ник неме­се ве­те­ри­нар ма­ман­ға тап­сы­ру.
    7. Ұрық­тан­ды­ру­ға жа­ну­ар­лар­ды дай­ын­дау бой­ын­ша тап­сыр­ма­лар­ды орын­дау (фик­са­ция, ги­ги­е­на және т.б.).
    6-раз­ряд­қа ар­нал­ған ма­шық­тар
    1. Та­бын­да­ғы ре­про­дук­тив­тік ти­ім­ді­лік­ті зоо­тех­ни­ка­лық және ве­те­ри­на­ри­я­лық мә­лі­мет­тер негі­зін­де ке­шен­ді тал­дау.
    2. Ар­найы бағ­дар­ла­ма­лық қам­та­ма­сыз ету кө­ме­гі­мен сан­дық есеп­тер­ді (бу­аз­дық, ұрық­тан­ды­ру, төл­деу бой­ын­ша) тү­сін­ді­ру.
    3. Тал­дау нәти­же­ле­рі бой­ын­ша кө­бею көр­сет­кіш­те­рін жақ­сар­ту жө­нін­де ұсы­ны­стар әзір­леу.
    4. Кө­бею бой­ын­ша да­ла­лық және зерт­ха­на­лық мә­лі­мет­тер­ді са­лы­сты­ру және нақ­ты­лау.
    5. Ұрық­тан­ды­ру мен төл­де­удің кесте­сін мау­сым­ды­лық­ты, өнім­ді­лік­ті және жа­ну­ар­лар­дың фи­зио­ло­ги­я­лық жағ­дай­ын ес­ке­ре оты­рып жос­пар­лау.
    6. Кө­бе­ю­ді жақ­сар­ту­ға ба­ғыт­тал­ған ша­ра­лар­дың эко­но­ми­ка­лық ти­ім­ді­лі­гін ба­ға­лау.
    7. Ана­ли­ти­ка­лық есеп­тер­ді құ­ра­с­ты­ру және олар­ды бас­шы­лық­қа та­ны­сты­ру.
    Бі­лім­дер:
    4-раз­ряд­қа ар­нал­ған бі­лім­дер 1. Сиыр­лар мен қа­шар­лар­дың кө­бею фи­зио­ло­ги­я­сы­ның негіз­де­рі.
    2. Өнім­ді­лік көр­сет­кіш­те­рі және олар­дың кө­бе­ю­ге әсе­рі.
    3. Сиыр­лар мен бі­рін­ші рет бұ­за­ула­ған мал­дың күй­леу бел­гі­ле­рі.
    4. Ұрық­тан­ды­ру мен төл­деу бой­ын­ша құ­жат­та­ма­ны жүр­гі­зу тәр­ті­бі.
    5. Кө­бею ке­зе­ңін­де жа­ну­ар­лар­ды кү­тіп-ба­ғу шар­тта­ры­на қой­ы­ла­тын та­лап­тар.
    6. Жа­ну­ар­лар­ды ұрық­тан­ды­ру­ға дай­ын­да­уда азық­тан­ды­ру мен ги­ги­е­на­ның рө­лі.
    7. Жа­ну­ар­лар­мен жұ­мыс іс­теу ке­зін­де­гі са­ни­та­рия және қа­уіп­сіз­дік тех­ни­ка­сы­ның негіз­де­рі.
    6-раз­ряд­қа ар­нал­ған бі­лім­дер
    1. Ре­про­дук­тив­ті өнім­ді­лік­ті тал­да­удың за­ма­на­уи әді­сте­рі және кө­бею био­тех­но­ло­ги­я­ла­ры.
    2. Зоо­тех­ни­ка­лық бағ­дар­ла­ма­лар­мен жұ­мыс іс­теу прин­ципте­рі (1С:Мал ша­ру­а­шы­лы­ғы, SELEX, Uniform Agri және т.б.).
    3. Өнім­ді ұзақ өмір сү­ру­ге және мал­ды жа­рам­сыз ету­ге әсер ете­тін көр­сет­кіш­тер.
    4. Та­у­ар­лы та­бын­ды кө­бею тұр­ғы­сы­нан жос­пар­лау және ба­ға­лау бой­ын­ша нор­ма­тив­тер мен ре­гла­мент­тер.
    5. Тө­мен бу­аз­дық пен қай­та­лап ұрық­тан­ды­ру се­беп­те­рін анық­тау және жою әді­сте­рі.
    6. Топ неме­се бү­кіл та­бын дең­гей­ін­де кө­бею цик­лін бас­қа­ру­дың негіз­де­рі.
    7. Та­у­ар­лық сүт­ті ірі қа­ра ша­ру­а­шы­лы­ғын­да­ғы кө­бею ти­ім­ді­лі­гі­нің био­эко­но­ми­ка­лық тал­дау прин­ципте­рі.
    Дағ­ды­ны та­ну мүм­кін­ді­гі:
    Та­лап етіл­мей­ді
    2-дағ­ды:
    Асыл тұқым­ды және та­у­ар­лық ірі қа­ра мал­ды өсі­ру­дің жа­ңа тех­но­ло­ги­я­сын ен­гі­зу бой­ын­ша ша­ра­лар әзір­леу
    Ма­шық­тар:
    4-раз­ряд­қа ар­нал­ған ма­шық­тар
    1. ІҚМ өсі­ру­дің қол­да­ны­с­та­ғы тех­но­ло­ги­я­ла­рын тал­дау және олар­ды же­тіл­ді­ру мүм­кін­дік­те­рін анық­тау.
    2. Жер­гі­лік­ті жағ­дай­лар­ды ес­ке­ре оты­рып, жа­ңа тех­но­ло­ги­я­лық про­це­стер­ді ен­гі­зу бой­ын­ша ұсы­ны­стар әзір­леу.
    3. Жа­ңа тех­но­ло­ги­я­лар­дың жа­ну­ар­лар­дың өнім­ді­лі­гі мен са­улы­ғы­на әсе­рін ба­ға­лау.
    4. Ин­но­ва­ци­я­лар­ды ен­гі­зу бой­ын­ша іс-ша­ра­лар жос­па­рын құ­ра­с­ты­ру және оның орын­да­луын ба­қы­лау.
    5. Жа­ңа тех­но­ло­ги­я­лар­ды қол­да­ну бой­ын­ша пер­со­нал­ға нұс­қа­улық өт­кі­зу және оқы­ту.
    6-раз­ряд­қа ар­нал­ған ма­шық­тар
    1. Ғы­лы­ми зерт­те­улер мен өн­ді­рі­стік жағ­дай­лар­ды ес­ке­ре оты­рып, ІҚМ өсі­ру­дің ин­но­ва­ци­я­лық тех­но­ло­ги­я­ла­рын ен­гі­зу бой­ын­ша ке­шен­ді бағ­дар­ла­ма­лар­ды әзір­леу және бей­ім­деу.
    2. Жа­ңа тех­но­ло­ги­я­лық про­це­стер­ді ен­гі­зу ке­зін­де әр­түр­лі бө­лім­дер мен ма­ман­дар­дың жұ­мысын үй­ле­сті­ру.
    3. Ста­ти­сти­ка­лық де­ректер мен мо­ни­то­ринг негі­зін­де ен­гі­зі­л­ген тех­но­ло­ги­я­лар­дың ти­ім­ді­лі­гіне ке­шен­ді тал­дау жүр­гі­зу.
    4. Жа­ңа өсі­ру тех­но­ло­ги­я­ла­ры бой­ын­ша пер­со­нал­ға ар­нал­ған әді­сте­ме­лік ұсы­ным­дар мен стан­дарт­тар­ды әзір­леу.
    5. Жа­ңа тех­но­ло­ги­я­лар са­ла­сын­да­ғы қыз­мет­кер­лер­дің бі­лік­ті­лі­гін арт­ты­ру мен оқы­ту­ды ұй­ым­да­сты­ру.
    6. Тех­но­ло­ги­я­лық про­це­стер­ді жаң­ғыр­ту жо­ба­ла­рын бас­қа­ру және олар­дың эко­но­ми­ка­лық ти­ім­ді­лі­гін ба­ға­лау.
    Бі­лім­дер:
    4-раз­ряд­қа ар­нал­ған бі­лім­дер 1. ІҚМ-да­ғы ге­не­ти­ка және асыл­дан­ды­ру жұ­мысы­ның негіз­де­рі.
    2. Асыл тұқым­ды және та­у­ар­лық ІҚМ өсі­ру­дің за­ма­на­уи әді­сте­рі мен тех­но­ло­ги­я­ла­ры.
    3. Жа­ну­ар­лар­дың да­муы мен өнім­ді­лі­гіне кү­тім мен азық­тан­ды­ру жағ­дай­ла­ры­ның әсе­рі.
    4. ІҚМ өсі­ру­ді рет­тей­тін тех­но­ло­ги­я­лық ре­гла­мент­тер мен нор­ма­тив­тік құ­жат­тар.
    5. Ен­гі­зі­л­ген тех­но­ло­ги­я­лар­дың ти­ім­ді­лі­гін ба­ға­лау әді­сте­рі.
    6-раз­ряд­қа ар­нал­ған бі­лім­дер
    1. Асыл тұқым­ды және та­у­ар­лық ІҚМ өсі­ру са­ла­сын­да­ғы за­ма­на­уи ин­но­ва­ци­я­лық тех­но­ло­ги­я­лар мен ғы­лы­ми же­ті­стіктер.
    2. Тех­но­ло­ги­я­лық жа­ңа­лық­тар­ды ен­гі­зу ти­ім­ді­лі­гін ба­ға­лау және жо­ба­лық бас­қа­ру әді­сте­ме­ле­рі.
    3. Ауыл ша­ру­а­шы­лы­ғы өн­ді­рі­сі­нің эко­но­ми­ка­сы және ин­но­ва­ци­я­лар­ға ин­ве­сти­ция са­лу­ды жос­пар­лау негіз­де­рі.
    4. Мал ша­ру­а­шы­лы­ғын­да жа­ңа тех­но­ло­ги­я­лар­ды ен­гі­зу­ді рет­тей­тін нор­ма­тив­тік және әді­сте­ме­лік құ­жат­тар.
    5. Жа­ңа жұ­мыс тә­сіл­де­ріне бей­ім­де­лу және пер­со­нал­ды өзге­рі­стер­ге бей­ім­деу ерекше­лік­те­рі.
    6. Мал ша­ру­а­шы­лы­ғын­да­ғы мо­ни­то­ринг­тің, ав­то­мат­тан­ды­ру­дың және цифр­лан­ды­ру­дың за­ма­на­уи жүй­е­ле­рі.
    Дағ­ды­ны та­ну мүм­кін­ді­гі:
    Та­лап етіл­мей­ді
    Же­ке құ­зы­рет­тер­ге қой­ы­ла­тын та­лап­тар:
    Жа­у­ап­кер­ші­лік
    Күй­зе­ліс­ке тұ­рақ­ты­лық
    Шы­дам­ды­лық
    Ко­ман­да­да жұ­мыс іс­тей бі­лу
    Мақ­сат­кер­лік
    Ана­ли­ти­ка­лық ой­лау
    Сы­пай­ы­лық
    Мей­і­рім­ді­лік
    Тө­зім­ді­лік пен ең­бек­сүй­гіш­тік
    Па­ра­сат­ты­лық
    Тех­ни­ка­лық ре­гла­мент­тер мен ұлт­тық стан­дарт­тар­дың ті­зі­мі:
    1. Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы­ның Ең­бек ко­дек­сі 2015 жы­л­ғы 23 қа­ра­ша­да­ғы № 414-V ҚРЗ.
    2. «Ве­те­ри­на­рия ту­ра­лы» Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы­ның 2002 жы­л­ғы 10 шіл­де­де­гі № 339-II За­ңы.
    3. Жа­ну­ар­лар дү­ни­е­сін қор­ғау, өсі­мін мо­лай­ту және пай­да­ла­ну ту­ра­лы Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы­ның 2004 жы­л­ғы 9 шіл­де­де­гі № 593-II За­ңы.
    4. «Сы­бай­лас жем­қор­лық­қа қар­сы іс-қи­мыл ту­ра­лы» Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы­ның 2015 жы­л­ғы 18 қа­ра­ша­да­ғы № 410-V ҚРЗ За­ңы.
    5. «Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сын­да­ғы тіл ту­ра­лы» Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы­ның 1997 жы­л­ғы 11 шіл­де­де­гі № 151-I ҚРЗ За­ңы
    6. «Жа­ну­ар­лар­ды өсі­ру­ді, өт­кі­зу­ді жү­зе­ге асы­ра­тын өн­ді­ріс объ­ек­ті­ле­ріне қой­ы­ла­тын ве­те­ри­на­ри­я­лық (ве­те­ри­на­ри­я­лық-са­ни­та­ри­я­лық) та­лап­тар­ды бе­кі­ту ту­ра­лы» Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы Ауыл ша­ру­а­шы­лы­ғы ми­ни­стрі­нің м.а. 2015 жы­л­ғы 29 ма­мыр­да­ғы № 7-1/498 бұй­ры­ғы ҚР ӘМ 2015 жы­л­ғы 4 та­мы­зда № 11837 бо­лып тір­кел­ді.
    7. «Жа­ну­ар­лар­ды ка­ран­т­ин­деу қа­ғи­да­ла­рын бе­кі­ту ту­ра­лы» Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы Ауыл ша­ру­а­шы­лы­ғы ми­ни­стрі­нің 2014 жы­л­ғы 30 жел­тоқ­сан­да­ғы № 7-1 / 700 Бұй­ры­ғы ҚР ӘМ 2025 жы­л­ғы 6 ақ­пан­да № 35708 бо­лып тір­кел­ді.
    8. «Жа­ну­ар­лар­мен жұ­мыс іс­теу қа­ғи­да­ла­рын бе­кі­ту ту­ра­лы» Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы Ауыл ша­ру­а­шы­лы­ғы ми­ни­стрі­нің 2019 жы­л­ғы 17 мау­сым­да­ғы № 239 бұй­ры­ғы. ҚР ӘМ 2019 жы­л­ғы 28 мау­сым­да №18917 бо­лып тір­кел­ді.
    СБШ шең­бе­рін­де бас­қа кә­сіп­тер­мен бай­ла­ныс:
    СБШ дең­гейі:
    Кә­сіп ата­уы:
    3
    Мал ша­ру­а­шы­лы­ғы ке­шен­де­рі­нің және ме­ха­ни­ка­лан­ды­ры­л­ған фер­ма­лар­дың опе­ра­то­ры
    5
    Сүт өн­ді­рі­сі­нің зоо­тех­ни­гі
    15. «Мал өсі­ру­ші» кә­сіп кар­точ­ка­сы
    Топ ко­ды:
    6121-3
    Қыз­мет ата­уы­ның ко­ды:
    6121-3-002
    Кә­сіп ата­уы:
    Мал өсі­ру­ші
    СБШ бой­ын­ша бі­лік­ті­лік дең­гейі:
    3
    СБШ бой­ын­ша бі­лік­ті­лік­тің іш­кі дең­гейі:
    БТ­БА, БА және бас­қа да үл­гі­лік бі­лік­ті­лік си­патта­ма­ла­ры бой­ын­ша бі­лік­ті­лік дең­гейі:
    «Жұ­мыстар мен жұ­мыс­шы кә­сіп­те­рі­нің бі­рың­ғай та­риф­тік-бі­лік­ті­лік анық­та­ма­лы­ғын (64-шы­ға­ры­лым) бе­кі­ту ту­ра­лы» Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы Ең­бек және ха­лық­ты әле­умет­тік қор­ғау ми­ни­стрі­нің 2025 жы­л­ғы 17 қаң­тар­да­ғы № 499 бұй­ры­ғы
    75. Мал­шы. 2-па­ра­граф. Мал­шы, 4-раз­ряд.
    Кә­сіп­тік бі­лім дең­гейі:
    Бі­лім дең­гейі:
    ТжКБ (жұ­мыс­шы кә­сіп­тер)
    Ма­ман­дық:
    Ве­те­ри­на­рия
    Бі­лік­ті­лік:
    -
    Бі­лім дең­гейі:
    негіз­гі ор­та бі­лім
    Ма­ман­дық:
    -
    Бі­лік­ті­лік:
    -
    Бі­лім дең­гейі:
    ба­ста­уыш бі­лім
    Ма­ман­дық:
    -
    Бі­лік­ті­лік:
    -
    Жұ­мыс тә­жі­ри­бе­сіне қой­ы­ла­тын та­лап­тар:
    Жұ­мыс өті­ліне қой­ы­ла­тын та­лап­тар жоқ.
    Фор­мал­ды емес және ин­фор­мал­ды бі­лім­мен бай­ла­ныс:
    Нұс­қа­ма/ жұ­мыс ор­нын­да та­ғы­лым­да­ма­дан өту неме­се қы­сқа мер­зім­ді оқы­ту;
    Кә­сіп­тің бас­қа мүм­кін ата­у­ла­ры:
    8341-9-011 - Мал ша­ру­а­шы­лы­ғы ке­шен­де­рі мен ме­ха­ни­ка­лан­ды­ры­л­ған фер­ма­лар­дың опе­ра­то­ры
    Қыз­мет­тің негіз­гі мақ­са­ты:
    Мал ша­ру­а­шы­лы­ғы ке­шен­де­рі­нің және ме­ха­ни­ка­лан­ды­ры­л­ған фер­ма­лар­дың ма­ши­на­ла­ры мен жаб­дық­та­рын пай­да­ла­на оты­рып, ІҚМ кү­ту бой­ын­ша жұ­мыстар­ды орын­дау
    Ең­бек функ­ци­я­ла­ры­ның си­патта­ма­сы
    Ең­бек функ­ци­я­ла­ры­ның тіз­бе­сі:
    Мін­дет­ті ең­бек функ­ци­я­ла­ры:
    1. Азық­ты дай­ын­дау, сақ­тау және бе­ру, азық­ты ти­еу және та­ра­ту
    2. Мал ша­ру­а­шы­лы­ғы оры­н­жай­ла­рын­да су­мен жаб­дық­тау және ірі қа­ра мал­ды ав­то­су­а­ру, көң жи­нау және шы­ға­ру, оры­н­жай­лар­да бел­гі­лен­ген мик­ро­кли­мат­ты сақ­тау бой­ын­ша жұ­мыстар­ды орын­дау
    Қо­сым­ша ең­бек функ­ци­я­ла­ры:
    1-ең­бек функ­ци­я­сы:
    Азық­ты дай­ын­дау, сақ­тау және бе­ру, азық­ты ти­еу және та­ра­ту
    1-дағ­ды:
    Азық­ты ти­еу және та­ра­ту
    Ма­шық­тар:
    1. Ірі қа­ра мал­ды азық­тан­ды­ру ра­ци­он­да­рын құ­ру.
    2. Азық­ты ти­еу және та­ра­ту бой­ын­ша ме­ха­ни­ка­лан­ды­ру құ­рал­да­ры­на қыз­мет көр­се­ту.
    3. Азық та­ра­ту ке­зін­де бел­гі­лен­ген ра­ци­он­ға сәй­кес мөл­шер­ді дәл өл­ше­уді ба­қы­лау.
    4. Азық­тың са­па­сын та­рат­пас бұ­рын көз­бен ба­ға­лау.
    5. Азық та­рат­қы­штар мен жұ­мыс ай­мақ­та­ры­ның са­ни­тар­лық жағ­дай­ын сақ­тау.
    6. Жұ­мыс ал­дын­да жаб­дық­тар­дың ақа­у­сызды­ғын күн сай­ын тек­се­ру.
    7. Бе­рі­л­ген азық пен қал­ған қал­дық­тар­ды есеп­ке алу.
    8. Мал азық­тан­ды­ру кесте­сін сақ­тау және олар­дың жа­сы­на, өнім­ді­лі­гіне бай­ла­ны­сты ерекше­лік­тер­ді ес­ке­ру.
    Бі­лім­дер:
    1. Азық­ты ти­еу және та­ра­ту үшін ма­ши­на­лар мен жаб­дық­тар­ды дай­ын­дау және пай­да­ла­ну қа­ғи­да­ла­ры.
    2. Азық бе­ру нор­ма­ла­ры.
    3. Ма­ши­на­лар мен жаб­дық­тар­ды пай­да­ла­ну ке­зін­де­гі ең­бек­ті қор­ғау қа­ғи­да­ла­ры.
    4. Азық түр­ле­рі және олар­ды та­ра­ту ерекше­лік­те­рі (ұн­тақ­тал­ған, ылғал­ды, сүр­лем, шөп және т.б.).
    5. Азық­тан­ды­ру­да­ғы ауыт­қу­лар­дың мал­дың са­улы­ғы мен өнім­ді­лі­гіне әсе­рі.
    6. Азық та­ра­ту жаб­дық­та­ры мен құ­рал­да­рын са­ни­тар­лық өң­деу та­лап­та­ры.
    7. Азық­тан­ды­ру­ды ұй­ым­да­сты­ру­да­ғы зо­оги­ги­е­на негіз­де­рі.
    8. Азық қал­дық­та­рын есеп­ке алу және сақ­тау тәр­ті­бі.
    9. Ірі қа­ра мал­дың жа­сы­на және фи­зио­ло­ги­я­лық жағ­дай­ы­на бай­ла­ны­сты азық тұ­ты­ну ерекше­лік­те­рі.
    10. Азық­ты та­сы­мал­дау және та­ра­ту ке­зін­де шы­ғын мен бұ­зы­лу­ды бол­дыр­мау әді­сте­рі.
    Дағ­ды­ны та­ну мүм­кін­ді­гі:
    Та­лап етіл­мей­ді
    2-дағ­ды:
    Азық­ты дай­ын­дау, сақ­тау және бе­ру
    Ма­шық­тар:
    1. Азық дай­ын­дау үшін ма­ши­на­лар мен жаб­дық­тар­ды жұ­мысқа дай­ын­дау тә­сіл­де­рін қол­да­ну.
    2. Азық дай­ын­да­у­ға ар­нал­ған ма­ши­на­лар мен жаб­дық­тар­ды тех­но­ло­ги­я­лық же­лі­нің жұ­мыс ре­жи­міне бап­та­уды орын­дау.
    3. Ке­ліп түс­кен жем­дер­дің са­па­сын ба­қы­лау және олар­дың сақ­тау жағ­дай­ын қа­да­ға­лау.
    4. Жем­дер­ді (жем, сүр­лем, құ­ра­ма жем және т.б.) сақ­тау үшін дұ­рыс са­лу қа­ғи­да­ла­рын сақ­тау.
    5. Жем­нің шы­ғы­нын және сақ­тау мер­зі­мін есеп­ке алу.
    6. Бел­гі­лен­ген ра­ци­он­ға сәй­кес жем­қо­с­па­лар­ды дай­ын­дау.
    7. Жем­дер­мен жұ­мыс іс­теу ке­зін­де са­ни­тар­лық нор­ма­лар­ды сақ­тау.
    8. Жұ­мыс ба­ры­сын­да жаб­дық­тар­да­ғы ұсақ ақа­у­лар­ды жою.
    9. Жем­дер­мен және жаб­дық­тар­мен жұ­мыс іс­теу ке­зін­де же­ке қор­ға­ныс құ­рал­да­рын пай­да­ла­ну.
    10. Жем дай­ын­дау мен бе­ру­ді есеп­ке алу­ға ар­нал­ған құ­жат­тар­мен (жур­нал­дар, есеп па­ра­ғы және т.б.) жұ­мыс іс­теу.
    Бі­лім­дер:
    1. Азық­тың құ­ра­мы мен қо­рек­ті­лі­гі, азық­тық ра­ци­он­дар.
    2. Азық дай­ын­да­у­ға ар­нал­ған ма­ши­на­лар мен жаб­дық­тар­ды пай­да­ла­ну және олар­ға тех­ни­ка­лық қыз­мет көр­се­ту қа­ғи­да­ла­ры.
    3. Азық дай­ын­да­у­ға ар­нал­ған ма­ши­на­лар мен жаб­дық­тар­дың әре­кет ету прин­ци­пі, құ­ры­лы­мы, тех­ни­ка­лық және те­но­ло­ги­я­лық бап­та­у­ла­ры.
    4. Азық дай­ын­да­удың тех­но­ло­ги­я­лық про­це­сі.
    5. Азық дай­ын­да­удың тех­но­ло­ги­я­лық сұл­ба­ла­ры.
    6. Азық­тық ком­по­нент­тер мен дай­ын­да­ла­тын азық­тың са­па­сын ба­ға­лау па­ра­метр­ле­рі.
    Дағ­ды­ны та­ну мүм­кін­ді­гі:
    Та­лап етіл­мей­ді
    2-ең­бек функ­ци­я­сы:
    Мал ша­ру­а­шы­лы­ғы оры­н­жай­ла­рын­да су­мен жаб­дық­тау және ірі қа­ра мал­ды ав­то­су­а­ру, көң жи­нау және шы­ға­ру, оры­н­жай­лар­да бел­гі­лен­ген мик­ро­кли­мат­ты сақ­тау бой­ын­ша жұ­мыстар­ды орын­дау
    1-дағ­ды:
    Су­мен жаб­дық­тау және ав­то­су­а­ру
    Ма­шық­тар:
    1. Су­мен қам­та­ма­сыз ету­ді және ав­то­су­ар­ғы­шты ме­ха­ни­ка­лан­ды­ру құ­рал­да­ры­на қыз­мет көр­се­ту.
    2. Жаб­дық­ты жұ­мысқа дай­ын­дау тә­сіл­де­рін қол­да­ну.
    3. Су­мен жаб­дық­тау мен ав­то­су­а­ру­ға ар­нал­ған жаб­дық­тар­дың ақа­улы­ғын ди­а­гно­сти­ка­лау.
    4. Су бе­ру­дің бір­кел­кі­лі­гін қам­та­ма­сыз ету.
    5. Жаб­дық­ты пай­да­ла­ну ба­ры­сын­да ба­қы­лау ас­пап­та­ры мен ав­то­ма­ти­ка құ­рал­да­рын пай­да­ла­ну.
    6. Рет­теу жұ­мыста­рын орын­дау.
    Бі­лім­дер:
    1. Су­мен жаб­дық­тау мен ав­то­су­а­ру­ға ар­нал­ған ма­ши­на­лар мен жаб­дық­тар­дың та­ғай­ын­да­луы мен құ­ры­лы­мы.
    2. Су­мен жаб­дық­тау мен ав­то­су­а­ру­ға ар­нал­ған жаб­дық­ты дай­ын­дау және пай­да­ла­ну қа­ғи­да­ла­ры.
    3. Су­а­ру­ға ар­нал­ған су­дың са­па­сы.
    4. Ма­ши­на­лар мен жаб­дық­тар­ды пай­да­ла­ну ке­зін­де­гі ең­бек­ті қор­ғау қа­ғи­да­ла­ры.
    Дағ­ды­ны та­ну мүм­кін­ді­гі:
    Та­лап етіл­мей­ді
    2-дағ­ды:
    Көң­ді жи­нау және шы­ға­ру
    Ма­шық­тар:
    1. Көң­ді жи­нау және шы­ға­ру жө­нін­де­гі ме­ха­ни­ка­лан­ды­ру құ­рал­да­ры­на қыз­мет көр­се­ту.
    2. Ма­ши­на­ны жұ­мысқа дай­ын­дау тә­сіл­де­рін қол­да­ну.
    3. Ма­ши­на­лар мен жаб­дық­тар­дың ақа­улы­ғын ди­а­гно­сти­ка­лау.
    4. Ма­ши­на­лар мен жаб­дық­тың жұ­мыс іс­теу про­це­сін­де ба­қы­лау ас­пап­та­ры мен ав­то­ма­ти­ка құ­рал­да­рын пай­да­ла­ну.
    5. Транс­пор­тер­дің бе­ру бір­кел­кі­лі­гін қам­та­ма­сыз ету.
    Бі­лім­дер:
    1. Тех­но­ло­ги­я­лық про­це­сті іс­ке асы­ру­ға ар­нал­ған ма­ши­на­лар­дың эле­мент­те­рі (жұ­мыс ор­ган­да­ры).
    2. Көң­ді жи­нау мен шы­ға­ру­ға ар­нал­ған ма­ши­на­лар мен жаб­дық­тар­дың та­ғай­ын­да­луы мен құ­ры­лы­мы.
    3. Көң­ді жи­нау мен шы­ға­ру­ға ар­нал­ған ма­ши­на­лар мен жаб­дық­тар­ды дай­ын­дау және пай­да­ла­ну қа­ғи­да­ла­ры.
    4. Ма­ши­на­лар мен жаб­дық­тар­ды пай­да­ла­ну ке­зін­де­гі ең­бек­ті қор­ғау қа­ғи­да­ла­ры.
    Дағ­ды­ны та­ну мүм­кін­ді­гі:
    Та­лап етіл­мей­ді
    3-дағ­ды:
    Оры­н­жай­лар­да­ғы мик­ро­кли­мат­тың нор­ма­тив­тік па­ра­метр­ле­рін қам­та­ма­сыз ету
    Ма­шық­тар:
    1. Мал ша­ру­а­шы­лы­ғы оры­н­жай­ла­рын­да мик­ро­кли­мат­ты қам­та­ма­сыз ету бой­ын­ша ме­ха­ни­ка­лан­ды­ру құ­рал­да­ры­на қыз­мет көр­се­ту.
    2. Жаб­дық­ты жұ­мысқа дай­ын­дау тә­сіл­де­рін қол­да­ну.
    3. Жаб­дық­тың жұ­мыс іс­теу про­це­сін­де ба­қы­лау ас­пап­та­ры мен ав­то­ма­ти­ка құ­рал­да­рын пай­да­ла­ну.
    4. Ма­ши­на­лар мен жаб­дық­тар­дың ақа­улы­ғын ди­а­гно­сти­ка­лау.
    5. Рет­теу жұ­мыста­рын орын­дау.
    Бі­лім­дер:
    1. Же­ке­ле­ген жұ­мыс ор­ган­да­ры мен жал­пы ма­ши­на­ның құ­ры­лым схе­ма­ла­ры және әре­кет ету прин­ци­пі.
    2. Мик­ро­кли­мат­тың бел­гі­лен­ген па­ра­мет­рін қол­да­у­ға ар­нал­ған жаб­дық­тың тех­ни­ка­лық си­патта­ма­ла­ры.
    3. Мик­ро­кли­мат­тың бел­гі­лен­ген па­ра­мет­рін сақ­тап тұ­ру­ға ар­нал­ған жаб­дық­ты дай­ын­дау және пай­да­ла­ну қа­ғи­да­ла­ры.
    4. Ма­ши­на­лар мен жаб­дық­тар­ды пай­да­ла­ну ке­зін­де­гі ең­бек­ті қор­ғау қа­ғи­да­ла­ры.
    Дағ­ды­ны та­ну мүм­кін­ді­гі:
    Та­лап етіл­мей­ді
    Же­ке құ­зы­рет­тер­ге қой­ы­ла­тын та­лап­тар:
    Жа­у­ап­кер­ші­лік
    Күй­зе­ліс­ке тұ­рақ­ты­лық
    Шы­дам­ды­лық
    Ко­ман­да­да жұ­мыс іс­тей бі­лу
    Тәр­тіп­ті­лік
    Дәл­дік
    Сы­пай­ы­лық
    Тех­ни­ка­лық ре­гла­мент­тер мен ұлт­тық стан­дарт­тар­дың ті­зі­мі:
    1. Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы­ның Ең­бек ко­дек­сі 2015 жы­л­ғы 23 қа­ра­ша­да­ғы № 414-V ҚРЗ.
    2. «Ве­те­ри­на­рия ту­ра­лы» Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы­ның 2002 жы­л­ғы 10 шіл­де­де­гі № 339-II За­ңы.
    3. Жа­ну­ар­лар дү­ни­е­сін қор­ғау, өсі­мін мо­лай­ту және пай­да­ла­ну ту­ра­лы Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы­ның 2004 жы­л­ғы 9 шіл­де­де­гі № 593-II За­ңы.
    4. «Сы­бай­лас жем­қор­лық­қа қар­сы іс-қи­мыл ту­ра­лы» Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы­ның 2015 жы­л­ғы 18 қа­ра­ша­да­ғы № 410-V ҚРЗ За­ңы.
    5. «Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сын­да­ғы тіл ту­ра­лы» Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы­ның 1997 жы­л­ғы 11 шіл­де­де­гі № 151-I ҚРЗ За­ңы
    6. «Жа­ну­ар­лар­ды өсі­ру­ді, өт­кі­зу­ді жү­зе­ге асы­ра­тын өн­ді­ріс объ­ек­ті­ле­ріне қой­ы­ла­тын ве­те­ри­на­ри­я­лық (ве­те­ри­на­ри­я­лық-са­ни­та­ри­я­лық) та­лап­тар­ды бе­кі­ту ту­ра­лы» Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы Ауыл ша­ру­а­шы­лы­ғы ми­ни­стрі­нің м.а. 2015 жы­л­ғы 29 ма­мыр­да­ғы № 7-1/498 бұй­ры­ғы ҚР ӘМ 2015 жы­л­ғы 4 та­мы­зда № 11837 бо­лып тір­кел­ді.
    7. «Жа­ну­ар­лар­ды ка­ран­т­ин­деу қа­ғи­да­ла­рын бе­кі­ту ту­ра­лы» Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы Ауыл ша­ру­а­шы­лы­ғы ми­ни­стрі­нің 2014 жы­л­ғы 30 жел­тоқ­сан­да­ғы № 7-1 / 700 Бұй­ры­ғы ҚР ӘМ 2025 жы­л­ғы 6 ақ­пан­да № 35708 бо­лып тір­кел­ді.
    8. «Жа­ну­ар­лар­мен жұ­мыс іс­теу қа­ғи­да­ла­рын бе­кі­ту ту­ра­лы» Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы Ауыл ша­ру­а­шы­лы­ғы ми­ни­стрі­нің 2019 жы­л­ғы 17 мау­сым­да­ғы № 239 бұй­ры­ғы. ҚР ӘМ 2019 жы­л­ғы 28 мау­сым­да №18917 бо­лып тір­кел­ді.
    СБШ шең­бе­рін­де бас­қа кә­сіп­тер­мен бай­ла­ныс:
    СБШ дең­гейі:
    Кә­сіп ата­уы:
    3
    Мал ша­ру­а­шы­лы­ғы ке­шен­де­рі­нің және ме­ха­ни­ка­лан­ды­ры­л­ған фер­ма­лар­дың опе­ра­то­ры
    5
    Сүт өн­ді­рі­сі­нің зоо­тех­ни­гі
    16. «Жа­ну­ар­лар­ды ве­те­ри­на­ри­я­лық өң­деу жө­нін­де­гі опе­ра­тор» кә­сіп кар­точ­ка­сы
    Топ ко­ды:
    6121-9
    Қыз­мет ата­уы­ның ко­ды:
    6121-9-004
    Кә­сіп ата­уы:
    Жа­ну­ар­лар­ды ве­те­ри­на­ри­я­лық өң­деу жө­нін­де­гі опе­ра­тор
    СБШ бой­ын­ша бі­лік­ті­лік дең­гейі:
    3
    СБШ бой­ын­ша бі­лік­ті­лік­тің іш­кі дең­гейі:
    БТ­БА, БА және бас­қа да үл­гі­лік бі­лік­ті­лік си­патта­ма­ла­ры бой­ын­ша бі­лік­ті­лік дең­гейі:
    «Жұ­мыстар мен жұ­мыс­шы кә­сіп­те­рі­нің бі­рың­ғай та­риф­тік-бі­лік­ті­лік анық­та­ма­лы­ғын (64-шы­ға­ры­лым) бе­кі­ту ту­ра­лы» Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы Ең­бек және ха­лық­ты әле­умет­тік қор­ғау ми­ни­стрі­нің 2025 жы­л­ғы 17 қаң­тар­да­ғы № 499 бұй­ры­ғы
    90. Мал­ды ве­те­ри­на­ри­я­лық өң­деу жө­нін­де­гі опе­ра­тор. Па­ра­граф 1. Мал­ды ве­те­ри­на­ри­я­лық өң­деу жө­нін­де­гі опе­ра­тор, 5-раз­ряд.
    Кә­сіп­тік бі­лім дең­гейі:
    Бі­лім дең­гейі:
    ТжКБ (жұ­мыс­шы кә­сіп­тер)
    Ма­ман­дық:
    Ве­те­ри­на­рия
    Бі­лік­ті­лік:
    Бі­лім дең­гейі:
    негіз­гі ор­та бі­лім
    Ма­ман­дық:
    -
    Бі­лік­ті­лік:
    -
    Бі­лім дең­гейі:
    ба­ста­уыш бі­лім
    Ма­ман­дық:
    -
    Бі­лік­ті­лік:
    -
    Жұ­мыс тә­жі­ри­бе­сіне қой­ы­ла­тын та­лап­тар:
    Жұ­мыс өті­ліне қой­ы­ла­тын та­лап­тар жоқ.
    Фор­мал­ды емес және ин­фор­мал­ды бі­лім­мен бай­ла­ныс:
    Нұс­қа­ма/ жұ­мыс ор­нын­да та­ғы­лым­да­ма­дан өту неме­се қы­сқа мер­зім­ді оқы­ту;
    Кә­сіп­тің бас­қа мүм­кін ата­у­ла­ры:
    6121-9-005 - Сү фер­ма­сы­ның жұ­мыс­шы­сы
    Қыз­мет­тің негіз­гі мақ­са­ты:
    Жап­пай ем­деу-про­фи­лак­ти­ка­лық өң­деу жүр­гі­зу, Ве­те­ри­на­ри­я­лық-про­фи­лак­ти­ка­лық іс-ша­ра­лар­ды орын­дау
    Ең­бек функ­ци­я­ла­ры­ның си­патта­ма­сы
    Ең­бек функ­ци­я­ла­ры­ның тіз­бе­сі:
    Мін­дет­ті ең­бек функ­ци­я­ла­ры:
    1. Сүт­ті ба­ғыт­та­ғы ірі қа­ра мал­дың өлім-жі­ті­мі мен ау­ру­ла­ры­ның ал­дын алу бой­ын­ша ве­те­ри­на­ри­я­лық-про­фи­лак­ти­ка­лық іс-ша­ра­лар­ды орын­дау
    2. Жа­ра­қат­та­ну, ула­ну ке­зін­де жа­ну­ар­лар­ға ал­ғаш­қы кө­мек көр­се­ту
    Қо­сым­ша ең­бек функ­ци­я­ла­ры:
    1-ең­бек функ­ци­я­сы:
    Сүт­ті ба­ғыт­та­ғы ірі қа­ра мал­дың өлім-жі­ті­мі мен ау­ру­ла­ры­ның ал­дын алу бой­ын­ша ве­те­ри­на­ри­я­лық-про­фи­лак­ти­ка­лық іс-ша­ра­лар­ды орын­дау
    1-дағ­ды:
    Жап­пай ем­деу-про­фи­лак­ти­ка­лық өң­деу жүр­гі­зу
    Ма­шық­тар:
    1. Әр түр­лі этио­ло­ги­я­сы бар мал­дар­ды ем­деу үшін те­ра­пи­я­лық, хи­рур­ги­я­лық тә­сіл­дер­ді және ма­ни­пу­ля­ци­я­лар­ды қол­да­ну.
    2. Дә­рі­лік және дез­ин­фек­ци­я­лық заттар­ды қол­да­ну.
    3. Жа­ну­ар­лар мен құ­стар ау­ру­ла­ры­ның ал­дын алу бой­ын­ша ве­те­ри­на­ри­я­лық-про­фи­лак­ти­ка­лық іс-ша­ра­лар жүр­гі­зу.
    4. Де­гель­мин­ти­за­ция, вак­ци­на­ция, инъ­ек­ция және бас­қа да ал­дын алу ша­ра­ла­рын жүр­гі­зу.
    5. Жа­ну­ар­лар­ға жа­ра­қат­тар, ула­ну және же­дел жағ­дай­лар ке­зін­де ал­ғаш­қы ве­те­ри­на­ри­я­лық кө­мек көр­се­ту.
    6. Жа­ну­ар­лар­ды және олар ұстай­тын орын­дар­ды са­ни­тар­лық өң­де­уден өт­кі­зу. 7. Жүр­гі­зі­л­ген іс-ша­ра­лар бой­ын­ша есеп жүр­гі­зу және есеп­ті­лік жа­сау.
    Бі­лім­дер:
    1. Ірі қа­ра мал­дың ана­то­ми­я­сы мен фи­зио­ло­ги­я­сы.
    2. Жа­ну­ар­лар мен құ­стар­дың кең та­рал­ған ау­ру­ла­ры ту­ра­лы негіз­гі мә­лі­мет­тер және олар­ды ди­а­гно­сти­ка­лау прин­ципте­рі.
    3. Ау­ру жа­ну­ар­лар­ды ем­деу және ал­дын алу ша­ра­ла­ры.
    4. Ве­те­ри­на­ри­я­лық пре­па­рат­тар­ды қол­да­ну тәр­ті­бі, до­за­ла­ры және шы­ға­ры­лу түр­ле­рі.
    5. Мал ша­ру­а­шы­лы­ғын­да­ғы са­ни­та­рия, ги­ги­е­на және дез­ин­фек­ция негіз­де­рі.
    6. Ве­те­ри­на­ри­я­лық ша­ра­лар­ды орын­дау ке­зін­де­гі ең­бек қа­уіп­сіз­ді­гі та­лап­та­ры.
    7. Ве­те­ри­на­ри­я­лық-ал­дын алу жұ­мыста­рын рет­тей­тін нор­ма­тив­тік құ­жат­тар мен нұс­қа­улық­тар.
    Дағ­ды­ны та­ну мүм­кін­ді­гі:
    Та­лап етіл­мей­ді
    2-дағ­ды:
    Ем­деу-про­фи­лак­ти­ка­лық іс-ша­ра­лар жос­па­рын жа­сау және оның орын­да­луын тал­дау
    Ма­шық­тар:
    1. Ве­те­ри­на­ри­я­лық қыз­мет­те ви­зу­ал­ды және тех­ни­ка­лық ба­қы­лау әді­сте­рін қол­да­ну.
    2. Ма­ман­дан­ды­ры­л­ған жаб­дық­тар мен құ­рал­дар­ды пай­да­ла­ну.
    3. Ма­ман­дан­ды­ры­л­ған ақ­па­рат­тық де­ректер ба­за­ла­ры­мен жұ­мыс іс­теу.
    4. Вак­ци­на­ция, де­гель­мин­ти­за­ция және бас­қа да про­фи­лак­ти­ка­лық өң­де­улер­дің кесте­сін құ­ра­с­ты­ру.
    5. Ве­те­ри­на­ри­я­лық-ал­дын алу ша­ра­ла­ры жос­па­ры­ның ІҚМ орын­да­луын ба­қы­лау және оның ти­ім­ді­лі­гін ба­ға­лау.
    6. Есеп­тік құ­жат­тар­ды дай­ын­дау және жос­пар­дан ауыт­қу се­беп­те­рін тал­дау.
    7. Ве­те­ри­на­ри­я­лық-ал­дын алу ша­ра­ла­рын орын­дау бой­ын­ша қыз­мет­кер­лер­дің іс-әре­кет­те­рін үй­ле­сті­ру.
    Бі­лім­дер:
    1. Дез­ин­фек­ция, дезин­сек­ция және де­ра­ти­за­ция жүр­гі­зу әді­сте­рі.
    2. Био­ло­ги­я­лық қал­дық­тар­ды сақ­тау және кә­де­ге жа­ра­ту қа­ғи­да­ла­ры.
    3. Жа­ну­ар­лар­дың өлек­се­ле­рін кә­де­ге жа­ра­ту қа­ғи­да­ла­ры.
    4. Мал ша­ру­а­шы­лы­ғы қо­ра-жай­ла­рын­да­ғы мик­ро­кли­мат па­ра­метр­ле­рі.
    5. Мал­дар­дың өлуі мен ау­руы­ның ал­дын алу бой­ын­ша ве­те­ри­на­ри­я­лық-про­фи­лак­ти­ка­лық іс-ша­ра­лар­ды жүр­гі­зу қа­ғи­да­ла­рын бі­лу.
    6. Изо­ля­тор­да ау­ру жа­ну­ар­лар­ды кү­ту.
    Дағ­ды­ны та­ну мүм­кін­ді­гі:
    Та­лап етіл­мей­ді
    2-ең­бек функ­ци­я­сы:
    Жа­ра­қат­та­ну, ула­ну ке­зін­де жа­ну­ар­лар­ға ал­ғаш­қы кө­мек көр­се­ту
    1-дағ­ды:
    Изо­ля­тор­да ау­ру жа­ну­ар­лар­ды кү­ту, тер­мо­мет­рия, жа­ра­лар­ды өң­деу
    Ма­шық­тар:
    1. Оқ­ша­у­ла­ғы­шта ау­ру жа­ну­ар­лар­ға кү­тім жа­сау, жа­ра­лар­ды өң­деу тә­сіл­де­рі.
    2. Жа­ра­қат­та­ну, ула­ну ке­зін­де түй­е­лер­ге ал­ғаш­қы кө­мек көр­се­ту.
    3. Қан ке­ту­ді уа­қыт­ша тоқ­та­ту ша­ра­ла­рын орын­дау (қат­ты таң­ғы­штар, бұ­рау, күй­ді­ру және т.б.).
    4. Ве­те­ри­нар дә­рі­ге­рі­нің нұс­қа­уы­мен шұ­ғыл инъ­ек­ци­я­лар мен бас­қа да ма­ни­пу­ля­ци­я­лар­ды жүр­гі­зу.
    5. За­рдап шек­кен жа­ну­ар­лар­ды қа­уіп­сіз­дік тех­ни­ка­сын сақ­тай оты­рып кө­ші­ру және бе­кі­ту.
    Бі­лім­дер:
    1. Жа­ну­ар­лар ана­то­ми­я­сы мен фи­зио­ло­ги­я­сы­ның негіз­де­рі.
    2. Изо­ля­тор­да ау­ру жа­ну­ар­лар­ды кү­ту қа­ғи­да­ла­рын бі­лу.
    3. Жа­ну­ар­лар­ға ем­дік кө­мек көр­се­ту­дің тә­жі­ри­бе­лік тә­сіл­де­рі.
    4. Дә­рі­лік заттар­ды ен­гі­зу­дің тә­жі­ри­бе­лік тә­сіл­де­рі.
    5. Жа­ну­ар­лар­мен жұ­мыс іс­теу ке­зін­де, құ­рал-сай­ман­дар­ды, жаб­дық­тар­ды пай­да­ла­ну ке­зін­де же­ке қа­уіп­сіз­дік қа­ғи­да­ла­ры.
    Дағ­ды­ны та­ну мүм­кін­ді­гі:
    Та­лап етіл­мей­ді
    2-дағ­ды:
    Жа­ну­ар­лар­ды ем­деу
    Ма­шық­тар:
    1. Изо­ля­тор­да ау­ру жа­ну­ар­лар­ға кү­тім жа­сау.
    2. Жа­ра­қат­та­ну, ула­ну ке­зін­де мал­ға ал­ғаш­қы кө­мек көр­се­ту.
    3. Ашық жа­ра­лар­ды өң­деу.
    4. Жа­ну­ар­лар­дың өлек­се­ле­рін ашу.
    5. Жүр­гі­зі­л­ген ем­деу ша­ра­ла­ры мен ба­қы­ла­у­лар­ды тір­кеу.
    Бі­лім­дер:
    1. Жа­ну­ар­лар ана­то­ми­я­сы мен фи­зио­ло­ги­я­сы­ның негіз­де­рі.
    2. Қол­да­ны­ла­тын дә­рі­лік заттар, олар­дың әсе­рі және мал ағ­за­сы­на ен­гі­зу тә­сіл­де­рі.
    3. Дә­рі-дәр­мек­тер­ді, био­пре­па­рат­тар­ды, дез­ин­фек­ци­я­лық құ­рал­дар­ды, құ­рал-сай­ман­дар мен дез­ин­фек­ци­я­лық тех­ни­ка­ны сақ­тау қа­ғи­да­ла­ры және пай­да­ла­ну тәр­ті­бі.
    4. Ем­дік ма­ни­пу­ля­ци­я­лар жүр­гі­зу ке­зін­де асеп­ти­ка және ан­ти­сеп­ти­ка негіз­де­рі.
    5. Жа­ну­ар­лар­ды ем­деу бой­ын­ша тір­кеу мен есеп жүр­гі­зу тәр­ті­бі.
    Дағ­ды­ны та­ну мүм­кін­ді­гі:
    Та­лап етіл­мей­ді
    Же­ке құ­зы­рет­тер­ге қой­ы­ла­тын та­лап­тар:
    Жа­у­ап­кер­ші­лік
    Дер­бес­тік және жа­у­ап­кер­ші­лік
    Күй­зе­ліс­ке тұ­рақ­ты­лық
    Шы­дам­ды­лық
    Ко­ман­да­да жұ­мыс іс­тей бі­лу
    Тәр­тіп­ті­лік
    Дәл­дік
    Сы­пай­ы­лық
    Мей­і­рім­ді­лік
    Тех­ни­ка­лық ре­гла­мент­тер мен ұлт­тық стан­дарт­тар­дың ті­зі­мі:
    1. Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы­ның Ең­бек ко­дек­сі 2015 жы­л­ғы 23 қа­ра­ша­да­ғы № 414-V ҚРЗ.
    2. «Ве­те­ри­на­рия ту­ра­лы» Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы­ның 2002 жы­л­ғы 10 шіл­де­де­гі № 339-II За­ңы.
    3. Жа­ну­ар­лар дү­ни­е­сін қор­ғау, өсі­мін мо­лай­ту және пай­да­ла­ну ту­ра­лы Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы­ның 2004 жы­л­ғы 9 шіл­де­де­гі № 593-II За­ңы.
    4. «Сы­бай­лас жем­қор­лық­қа қар­сы іс-қи­мыл ту­ра­лы» Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы­ның 2015 жы­л­ғы 18 қа­ра­ша­да­ғы № 410-V ҚРЗ За­ңы.
    5. «Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сын­да­ғы тіл ту­ра­лы» Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы­ның 1997 жы­л­ғы 11 шіл­де­де­гі № 151-I ҚРЗ За­ңы
    6. «Жа­ну­ар­лар­ды өсі­ру­ді, өт­кі­зу­ді жү­зе­ге асы­ра­тын өн­ді­ріс объ­ек­ті­ле­ріне қой­ы­ла­тын ве­те­ри­на­ри­я­лық (ве­те­ри­на­ри­я­лық-са­ни­та­ри­я­лық) та­лап­тар­ды бе­кі­ту ту­ра­лы» Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы Ауыл ша­ру­а­шы­лы­ғы ми­ни­стрі­нің м.а. 2015 жы­л­ғы 29 ма­мыр­да­ғы № 7-1/498 бұй­ры­ғы ҚР ӘМ 2015 жы­л­ғы 4 та­мы­зда № 11837 бо­лып тір­кел­ді.
    7. «Жа­ну­ар­лар­ды ка­ран­т­ин­деу қа­ғи­да­ла­рын бе­кі­ту ту­ра­лы» Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы Ауыл ша­ру­а­шы­лы­ғы ми­ни­стрі­нің 2014 жы­л­ғы 30 жел­тоқ­сан­да­ғы № 7-1 / 700 Бұй­ры­ғы ҚР ӘМ 2025 жы­л­ғы 6 ақ­пан­да № 35708 бо­лып тір­кел­ді.
    8. «Жа­ну­ар­лар­мен жұ­мыс іс­теу қа­ғи­да­ла­рын бе­кі­ту ту­ра­лы» Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы Ауыл ша­ру­а­шы­лы­ғы ми­ни­стрі­нің 2019 жы­л­ғы 17 мау­сым­да­ғы № 239 бұй­ры­ғы. ҚР ӘМ 2019 жы­л­ғы 28 мау­сым­да №18917 бо­лып тір­кел­ді.
    СБШ шең­бе­рін­де бас­қа кә­сіп­тер­мен бай­ла­ныс:
    СБШ дең­гейі:
    Кә­сіп ата­уы:
    3
    Мал ша­ру­а­шы­лы­ғы ке­шен­де­рі­нің және ме­ха­ни­ка­лан­ды­ры­л­ған фер­ма­лар­дың опе­ра­то­ры
    5
    Ве­те­ри­на­ри­я­лық тех­ник
    17. «Мал ша­ру­а­шы­лы­ғы ке­шен­де­рі­нің және ме­ха­ни­ка­лан­ды­ры­л­ған фер­ма­лар­дың опе­ра­то­ры» кә­сіп кар­точ­ка­сы
    Топ ко­ды:
    8341-9
    Қыз­мет ата­уы­ның ко­ды:
    8341-9-011
    Кә­сіп ата­уы:
    Мал ша­ру­а­шы­лы­ғы ке­шен­де­рі­нің және ме­ха­ни­ка­лан­ды­ры­л­ған фер­ма­лар­дың опе­ра­то­ры
    СБШ бой­ын­ша бі­лік­ті­лік дең­гейі:
    3
    СБШ бой­ын­ша бі­лік­ті­лік­тің іш­кі дең­гейі:
    БТ­БА, БА және бас­қа да үл­гі­лік бі­лік­ті­лік си­патта­ма­ла­ры бой­ын­ша бі­лік­ті­лік дең­гейі:
    «Жұ­мыстар мен жұ­мыс­шы кә­сіп­те­рі­нің бі­рың­ғай та­риф­тік-бі­лік­ті­лік анық­та­ма­лы­ғын (64-шы­ға­ры­лым) бе­кі­ту ту­ра­лы» Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы Ең­бек және ха­лық­ты әле­умет­тік қор­ғау ми­ни­стрі­нің 2025 жы­л­ғы 17 қаң­тар­да­ғы № 499 бұй­ры­ғы
    87. Мал өсі­ру ке­шен­де­рі мен ме­ха­ни­ка­лан­ды­ры­л­ған фер­ма­лар­дың опе­ра­то­ры. 1-аара­граф. Мал өсі­ру ке­шен­де­рі мен ме­ха­ни­ка­лан­ды­ры­л­ған фер­ма­лар­дың опе­ра­то­ры, 2-раз­ряд.
    «Жұ­мыстар мен жұ­мыс­шы кә­сіп­те­рі­нің бі­рың­ғай та­риф­тік-бі­лік­ті­лік анық­та­ма­лы­ғын (64-шы­ға­ры­лым) бе­кі­ту ту­ра­лы» Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы Ең­бек және ха­лық­ты әле­умет­тік қор­ғау ми­ни­стрі­нің 2025 жы­л­ғы 17 қаң­тар­да­ғы № 499 бұй­ры­ғы
    87. Мал өсі­ру ке­шен­де­рі мен ме­ха­ни­ка­лан­ды­ры­л­ған фер­ма­лар­дың опе­ра­то­ры. 2-па­ра­граф. Мал өсі­ру ке­шен­де­рі мен ме­ха­ни­ка­лан­ды­ры­л­ған фер­ма­лар­дың опе­ра­то­ры, 4-раз­ряд.
    «Жұ­мыстар мен жұ­мыс­шы кә­сіп­те­рі­нің бі­рың­ғай та­риф­тік-бі­лік­ті­лік анық­та­ма­лы­ғын (64-шы­ға­ры­лым) бе­кі­ту ту­ра­лы» Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы Ең­бек және ха­лық­ты әле­умет­тік қор­ғау ми­ни­стрі­нің 2025 жы­л­ғы 17 қаң­тар­да­ғы № 499 бұй­ры­ғы
    87. Мал өсі­ру ке­шен­де­рі мен ме­ха­ни­ка­лан­ды­ры­л­ған фер­ма­лар­дың опе­ра­то­ры. 3-па­ра­граф. Мал өсі­ру ке­шен­де­рі мен ме­ха­ни­ка­лан­ды­ры­л­ған фер­ма­лар­дың опе­ра­то­ры, 5-раз­ряд.
    «Жұ­мыстар мен жұ­мыс­шы кә­сіп­те­рі­нің бі­рың­ғай та­риф­тік-бі­лік­ті­лік анық­та­ма­лы­ғын (64-шы­ға­ры­лым) бе­кі­ту ту­ра­лы» Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы Ең­бек және ха­лық­ты әле­умет­тік қор­ғау ми­ни­стрі­нің 2025 жы­л­ғы 17 қаң­тар­да­ғы № 499 бұй­ры­ғы
    87. Мал өсі­ру ке­шен­де­рі мен ме­ха­ни­ка­лан­ды­ры­л­ған фер­ма­лар­дың опе­ра­то­ры. 4-па­ра­граф. Мал өсі­ру ке­шен­де­рі мен ме­ха­ни­ка­лан­ды­ры­л­ған фер­ма­лар­дың опе­ра­то­ры, 6-раз­ряд.
    Кә­сіп­тік бі­лім дең­гейі:
    Бі­лім дең­гейі:
    ТжКБ (жұ­мыс­шы кә­сіп­тер)
    Ма­ман­дық:
    Ауыл ша­ру­а­шы­лы­ғын ме­ха­ни­ка­лан­ды­ру
    Бі­лік­ті­лік:
    Бі­лім дең­гейі:
    негіз­гі ор­та бі­лім
    Ма­ман­дық:
    -
    Бі­лік­ті­лік:
    -
    Бі­лім дең­гейі:
    ба­ста­уыш бі­лім
    Ма­ман­дық:
    -
    Бі­лік­ті­лік:
    -
    Жұ­мыс тә­жі­ри­бе­сіне қой­ы­ла­тын та­лап­тар:
    Жұ­мыс өті­ліне қой­ы­ла­тын та­лап­тар жоқ.
    Фор­мал­ды емес және ин­фор­мал­ды бі­лім­мен бай­ла­ныс:
    Нұс­қа­ма/ жұ­мыс ор­нын­да та­ғы­лым­да­ма­дан өту неме­се қы­сқа мер­зім­ді оқы­ту;
    Кә­сіп­тің бас­қа мүм­кін ата­у­ла­ры:
    6121-3-010 - Мал ша­ру­а­шы­лы­ғын­да­ғы тех­ник-ұрық­тан­ды­ру­шы
    3240-0-009 - Жа­ну­ар­лар­ды қол­дан ұрық­тан­ды­ру жө­нін­де­гі тех­ник
    Қыз­мет­тің негіз­гі мақ­са­ты:
    Қол­дан ұрық­тан­ды­ру­ға қа­ты­сты бар­лық өн­ді­рі­стік про­це­стер­ді жос­пар­лау және үй­ле­сті­ру
    Ең­бек функ­ци­я­ла­ры­ның си­патта­ма­сы
    Ең­бек функ­ци­я­ла­ры­ның тіз­бе­сі:
    Мін­дет­ті ең­бек функ­ци­я­ла­ры:
    1. Жа­ну­ар­лар­ды жы­ны­стық күй­ін анық­тау және сиыр­лар мен қа­шар­лар­дың жы­ны­стық күй­ін анық­тау
    2. Мал­дар­ды қол­дан ұрық­тан­ды­ру­ды жүр­гізу­ге шы­ғыс ма­те­ри­ал­да­рын, жаб­дық­тар мен құ­рал­дар­ды дай­ын­дау
    3. Қол­дан ұрық­тан­ды­ру­ға ар­нал­ған тұқым­дық бұ­қа­лар­дан шәу­ет өні­мін алу және дай­ын­дау
    Қо­сым­ша ең­бек функ­ци­я­ла­ры:
    1-ең­бек функ­ци­я­сы:
    Жа­ну­ар­лар­ды жы­ны­стық күй­ін анық­тау және сиыр­лар мен қа­шар­лар­дың жы­ны­стық күй­ін анық­тау
    1-дағ­ды:
    Сырт­қы бел­гі­ле­рі бой­ын­ша және сы­на­ма бұ­қа­лар­ды пай­да­ла­на оты­рып, күй­іт­ті сиыр­лар мен қа­шар­лар­ды анық­тау
    Ма­шық­тар:
    2-раз­ряд­қа ар­нал­ған ма­шық­тар
    1. Жа­ну­ар­лар­дың мі­нез-құл­қы мен жағ­дай­ын ба­қы­лап, жы­ны­стық қы­зу­дың бел­гі­ле­рін анық­тау.
    2. Сиыр­лар мен қа­шар­лар­дың жы­ны­стық қы­зуын сырт­қы бел­гі­лер (ма­за­сыздық, бө­лін­ді­лер және т.б.) ар­қы­лы анық­тау.
    3. Жы­ны­стық қы­зу­дың бар-жо­ғын нақ­ты­лау үшін сы­на­у­шы бұ­қа ар­қы­лы жы­ны­стық қы­зу­ды анық­тау.
    4. Сы­на­у­шы бұ­қа­лар­мен жұ­мыс іс­теу ке­зін­де қа­уіп­сіз­дік­ті қам­та­ма­сыз ету.
    5. Жы­ны­стық қы­зу жағ­дай­ын­да­ғы жа­ну­ар­лар­ды есеп­ке алу.
    6. Ұрық­тан­ды­ру­ға жа­та­тын жа­ну­ар­лар­ды таң­дап, олар­ды рә­сім­ге дай­ын­дау.
    4-раз­ряд­қа ар­нал­ған ма­шық­тар
    1. Сиыр­лар мен қа­шар­лар­дың жы­ны­стық қы­зуын сырт­қы бел­гі­лер мен мі­нез-құлық ре­ак­ци­я­ла­ры ар­қы­лы анық­тау.
    2. Жа­ну­ар­лар­да жы­ны­стық қы­зу жағ­дай­ын нақ­ты­лау үшін проб­ник-бұ­қа­лар­ды қол­да­ну.
    3. Ұрық­тан­ды­ру­ға жа­та­тын жа­ну­ар­лар­ды ірік­теп, олар­ды ЖҰ пунк­тіне ба­ғыт­тау.
    4. Жы­ны­стық қы­зу күй­ін­де анық­тал­ған жа­ну­ар­лар­ды есеп­ке алу.
    5. Сы­на­у­шы бұ­қа­лар­мен жұ­мыс ба­ры­сын­да қа­уіп­сіз­дік пен ба­қы­ла­уды қам­та­ма­сыз ету.
    6. Жы­ны­стық күй­ін анық­тау ке­зін­де зо­оги­ги­е­на­лық та­лап­тар­ды сақ­тау.
    5-раз­ряд­қа ар­нал­ған ма­шық­тар
    1. Жа­ну­ар­лар­дың мі­нез-құл­қын ба­қы­лап, жы­ны­стық қо­зу­дың бел­гі­ле­рін анық­тау (қоз­ғал­мау ре­флек­сі, жы­ныс мү­ше­ле­рі­нің іс­і­нуі мен бө­лін­ді­лер және т.б.).
    2. Сы­на­у­шы бұ­қа­лар­ды пай­да­ла­нып, сиыр­лар мен қа­шар­лар­да жы­ны­стық қо­зу­ды нақ­ты­лау.
    3. Жы­ны­стық қо­зу жағ­дай­ын­да­ғы жа­ну­ар­лар­дың же­ке есе­бін жүр­гі­зу.
    4. Жы­ны­стық қо­зу­да­ғы сиыр­лар­ды қол­дан ұрық­тан­ды­ру пунк­тіне ай­дап апа­ру.
    5. Сы­на­ма бұ­қа­лар­мен және қа­шар­лар­мен жұ­мыс іс­теу ке­зін­де қа­уіп­сіз­дік тех­ни­ка­сын сақ­тау.
    6. Ұрық­тан­ды­ру­дың ти­ім­ді­лі­гін арт­ты­ру үшін жы­ны­стық қо­зу мер­зі­мін дәл анық­та­уды ба­қы­лау.
    7. Сы­на­ма бұ­қа­лар­ды са­ни­тар­лық та­лап­тар­ға сәй­кес кү­тіп-ұстау.
    6-раз­ряд­қа ар­нал­ған ма­шық­тар
    1. Ав­то­мат­тан­ды­ры­л­ған жүй­е­лер мен мо­ни­то­ринг бағ­дар­ла­ма­ла­рын қол­да­нып, жы­ны­стық қо­зу­ды ер­те және дәл ди­а­гно­сти­ка­лау.
    2. Сиыр­лар мен қа­шар­лар­дың ре­про­дук­тив­тік жағ­дай­ын ба­ға­лау үшін ви­зу­ал­ды және так­тиль­дік тек­се­ру әді­сте­рін қол­да­ну.
    3. Жа­сы­рын жы­ны­стық қо­зу­ды анық­тау және оның ұз­ақ­тығ­ын бел­гі­леу.
    4. Жы­ны­стық қо­зу жағ­дай­ла­ры мен ұрық­тан­ды­ру нәти­же­ле­рі бой­ын­ша элек­трон­дық де­рекқор жүр­гі­зу.
    5. Бұ­қа­лар мен ана­лық мал ара­сын­да­ғы өза­ра әре­кет­ті қа­уіп­сіз әрі ти­ім­ді ұй­ым­да­сты­ру, жа­ра­қат­тар­дың ал­дын алу.
    6. Мал­ды ұрық­тан­ды­ру­ды ұй­ым­да­сты­ру бой­ын­ша пер­со­нал­дың жұ­мысын үй­ле­сті­ру, жы­ны­стық қоз­уға ке­лу гра­фи­гін жос­пар­лау.
    7. Жы­ны­стық қо­зу­ды син­хрон­дау қол­да­ны­ла­тын бол­са, гор­мон­дық пре­па­рат­тар­ды ен­гізу­ге жа­ну­ар­лар­ды дай­ын­дау жұ­мыста­рын жүр­гі­зу.
    Бі­лім­дер:
    2-раз­ряд­қа ар­нал­ған бі­лім­дер
    1. Сиыр­лар мен қа­шар­лар­да жы­ны­стық қо­зу­дың фи­зио­ло­ги­я­лық бел­гі­ле­рі.
    2. Сы­на­ма бұ­қа­лар­ды қол­да­ну әді­сте­рі мен қа­ғи­да­ла­ры.
    3. Сы­на­ма бұ­қа­лар­ды ұстау және олар­мен жұ­мыс іс­теу қа­ғи­да­ла­ры.
    4. Ірі қа­ра мал­мен жұ­мыс іс­теу ке­зін­де­гі зо­оги­ги­е­на негіз­де­рі және ең­бек қа­уіп­сіз­ді­гі тех­ни­ка­сы.
    5. Жы­ны­стық қо­зу жағ­дай­ын­да­ғы жа­ну­ар­лар­ды тір­кеу мен есеп­ке алу тәр­ті­бі.
    4-раз­ряд­қа ар­нал­ған бі­лім­дер 1. Сиыр­лар мен қа­шар­лар­да жы­ны­стық қо­зу­дың бел­гі­ле­рі мен фа­за­ла­ры.
    2. Жы­ны­стық қо­зу­ды анық­тау әді­сте­рі мен тех­ни­ка­сы, оның ішін­де сы­на­у­шы бұ­қа­лар­ды қол­да­ну.
    3. Сы­на­ма бұ­қа­лар­ды ұстау, ірік­теу және қа­уіп­сіз жұ­мыс іс­теу қа­ғи­да­ла­ры.
    4. Жы­ны­стық қо­зу­да­ғы жа­ну­ар­лар­ды есеп­ке алу та­лап­та­ры.
    5. Ірі қа­ра мал­дың ре­про­дук­тив­ті фи­зио­ло­ги­я­сы­ның негіз­де­рі.
    6. Та­бын­ды кө­бей­ту ке­зін­де сақ­та­ла­тын зо­оги­ги­е­на­лық нор­ма­лар.
    5-раз­ряд­қа ар­нал­ған бі­лім­дер
    1. Сиыр­лар мен қа­шар­лар­да жы­ны­стық қо­зу­дың негіз­гі мі­нез-құлық­тық және фи­зио­ло­ги­я­лық бел­гі­ле­рі.
    2. Сы­на­ма бұ­қа­лар­ды кү­тіп-ба­ғу және пай­да­ла­ну қа­ғи­да­ла­ры.
    3. Сиыр­лар­дың жы­ныс жүй­е­сі­нің ана­то­ми­я­лық және фи­зио­ло­ги­я­лық ерекше­лік­те­рі.
    4. Ұрық­тан­ды­ру­дың оң­тай­лы мер­зі­мін анық­тау әді­сте­рі.
    5. Жа­ну­ар­лар­ды қол­дан ұрық­тан­ды­ру­ға дай­ын­дау тәр­ті­бі.
    6. Жы­ны­стық қо­зу­да­ғы жа­ну­ар­лар­ды есеп­ке алу жүр­гі­зу қа­ғи­да­ла­ры.
    7. Ірі қа­ра мал­мен жұ­мыс іс­теу ке­зін­де­гі ең­бек қа­уіп­сіз­ді­гі та­лап­та­ры.
    8. Ве­те­ри­на­рия негіз­де­рі және ірі қа­ра мал­дың ре­про­дук­тив­тік цик­лі.
    6-раз­ряд­қа ар­нал­ған бі­лім­дер
    1. Қы­зу (жы­ны­стық күй­леу) ке­зе­ңі­нің жа­сы­рын (суб­кли­ни­ка­лық) бел­гі­ле­рі және олар­ды анық­тау әді­сте­рі.
    2. Ұрық­тан­ды­ру­ға қо­лай­лы ке­зең­нің ба­ста­луын көр­се­те­тін био­хи­ми­я­лық және мі­нез-құлық мар­кер­ле­рі.
    3. Мик­ро­кли­мат пен азық­тан­ды­ру ра­ци­о­ны­ның ІҚМ-да жы­ны­стық күй­ле­удің бай­қа­луы­на әсе­рі.
    4. Жы­ны­стық күй­ле­уді син­хрон­дау және кө­бею про­це­сін гор­мо­нал­ды ба­қы­лау әді­сте­рі.
    5. Ре­про­дук­ци­я­ны ба­қы­ла­удың ав­то­мат­тан­ды­ры­л­ған жүй­е­ле­рі­нің жұ­мыс прин­ципте­рі (мы­са­лы, пе­до­метр­лер, мой­ын бел­гі­ше­ле­рі және т.б.).
    6. Жы­ны­стық күй­ле­удің уа­қы­тын­да неме­се дұ­рыс анық­тал­мауы­на бай­ла­ны­сты зо­ове­те­ри­на­ри­я­лық қа­уіп­тер.
    7. Жа­ну­ар­лар­ды ұрық­тан­ды­ру ал­дын­да са­ни­тар­лық-ги­ги­е­на­лық дай­ын­дау қа­ғи­да­ла­ры.
    8. Сы­на­ма бұ­қа­лар­ды жо­ға­ры өнім­ді­лік пен қа­уіп­сіз­дік­ті қам­та­ма­сыз ете­тін жағ­дай­лар­да кү­тіп-ба­ғу та­лап­та­ры.
    Дағ­ды­ны та­ну мүм­кін­ді­гі:
    Та­лап етіл­мей­ді
    2-дағ­ды:
    Ұрық­тан­ды­ру жур­на­лын­да және жы­ны­стық күй­іт­ті анық­тау ту­ра­лы кар­точ­ка­да жа­з­ба жүр­гі­зу
    Ма­шық­тар:
    2-раз­ряд­қа ар­нал­ған ма­шық­тар
    1. Бел­гі­лен­ген фор­ма бой­ын­ша ұрық­тан­ды­ру жур­на­лы­на жа­з­ба­лар ен­гі­зу.
    2. Ма­ман­ның нұс­қа­уы­мен жы­ны­стық күй­ле­уді анық­тау есеп кар­точ­ка­ла­рын тол­ты­ру.
    3. Жы­ны­стық күй­ле­уі анық­тал­ған мал­дар­дың кү­нін және нө­мі­рін бел­гі­леу.
    4. Есеп құ­жат­та­рын рет­пен сақ­тау және зоо­тех­ник/вет­д­ә­рі­гер­ге қол­же­тім­ді­лі­гін қам­та­ма­сыз ету.
    5. Ұрық­тан­ды­ру нәти­же­ле­рін тал­дау үшін жа­з­ба­лар­ды уақ­ты­лы ма­ман­дар­ға тап­сы­ру.
    4-раз­ряд­қа ар­нал­ған ма­шық­тар
    1.Жы­ны­стық күй­ле­удің цик­л­ді­лі­гін ес­ке­ре оты­рып, ұрық­тан­ды­ру жур­на­лын және күй­леу кар­точ­ка­ла­рын өз бе­тін­ше жүр­гі­зу.
    2. Ұрық­тан­ды­ру, қай­та ұрық­тан­ды­ру және бу­аз бол­мау (про­хо­лост) нәти­же­ле­рін тір­кеу.
    3. Есеп құ­жат­та­рын­да­ғы сәй­кес­сіз­дік пен қа­те­лік­тер­ді анық­тау және олар­ды тү­зе­ту.
    4. Ұрық­тан­ды­ру де­ректе­рін кей­ін­гі кө­бе­ю­ді тал­дау үшін жүй­е­леу.
    5. Жа­з­ба­лар­ды тү­зе­ту ке­зін­де ве­те­ри­на­ри­я­лық және зоо­тех­ни­ка­лық ма­ман­дар­мен өза­ра әре­кет­те­су.
    6. Ұрық­тан­ды­ру және күй­ле­уді анық­тау бой­ын­ша есеп бе­ру үшін жиын­тық кесте­лер­ді дай­ын­дау.
    5-раз­ряд­қа ар­нал­ған ма­шық­тар
    1. Ұрық­тан­ды­ру де­ректе­рін бу­аз­дық нәти­же­ле­рі­мен са­лы­сты­рып, ұрық­тан­ды­ру ти­ім­ді­лі­гін анық­тау.
    2. Ұрық­тан­ды­ру есе­бін зоо­тех­ни­ка­лық және ве­те­ри­на­ри­я­лық іс-ша­ра­лар­мен бай­ла­ны­сты­рып жүр­гі­зу.
    3. Ұрық­тан­ды­ру кесте­ле­рін құ­ра­с­ты­ру мен бу­аз­дық­ты ба­қы­лау тек­се­ру­ле­рін жос­пар­ла­у­ға қа­ты­су.
    4. Ауыт­қу­лар мен стан­дарт­тан тыс жағ­дай­лар­ды (күй­ле­удің өтіп ке­туі, кеш анық­тау, ас­қы­ну­лар және т.б.) рә­сім­деу.
    5. Ре­про­дук­ци­я­ны есеп­ке алу бой­ын­ша цифр­лық жүй­е­лер­ді қол­да­ну (бар болған жағ­дай­да) неме­се де­ректер­ді ен­гізу­ге дай­ын­дау.
    6. Ре­про­дук­ция бой­ын­ша есеп­тік ны­сан­дар мен жиын­тық­тар­ды ал­дын ала дай­ын­дау.
    6-раз­ряд­қа ар­нал­ған ма­шық­тар
    1. Ұрық­тан­ды­ру де­ректе­рін тал­дау, үр­ді­стер­ді анық­тау және ре­про­дук­тив­тік көр­сет­кіш­тер­ді жақ­сар­ту бой­ын­ша ұсы­ны­стар дай­ын­дау.
    2. Жур­нал­дар мен кар­точ­ка­лар­ға де­ректер­дің уа­қы­ты­лы және то­лық ен­гі­зі­лу­ін ба­қы­лау, нақ­ты нәти­же­лер­мен са­лы­сты­ру.
    3. Есеп­тік құ­жат­тар­ды бел­гі­лен­ген сақ­тау мер­зім­де­ріне сәй­кес жүй­е­леу және ар­хив­теу.
    4. (Егер көз­дел­се) бас­қа қыз­мет­кер­лер­дің есеп жүр­гі­зу дұ­ры­стығ­ын ба­қы­лау.
    5. Ре­про­дук­ци­я­ны бас­қа­ру­дың цифр­лық жүй­е­ле­рін (АСУ, 1С, Zootech және т.б.) жо­ға­ры дең­гей­де қол­да­ну.
    6. Ұрық­тан­ды­ру­ға қа­ты­сты құ­жат­тар бой­ын­ша ве­те­ри­на­ри­я­лық және зоо­тех­ни­ка­лық тек­се­рі­стер­ге дай­ын­дық­ты жүр­гі­зу.
    Бі­лім­дер:
    2-раз­ряд­қа ар­нал­ған бі­лім­дер
    1. Фер­ма­лар­да қол­да­ны­ла­тын негіз­гі есеп фор­ма­ла­ры (ұрық­тан­ды­ру жур­на­лы, күй­леу кар­точ­ка­сы және т.б.).
    2. Жур­нал­дар­ды қол­мен және/неме­се элек­трон­ды түр­де тол­ты­ру қа­ғи­да­ла­ры.
    3. Күй­ле­уді және ұрық­тан­ды­ру­ды тір­кеу ке­зін­де қол­да­ны­ла­тын бел­гі­лер мен қы­сқар­ту­лар.
    4. Есеп­ті хро­но­ло­ги­я­лық тәр­тіп­пен жүр­гі­зу тәр­ті­бі. 5. Жа­з­ба­лар­дың дәл­ді­гі мен шы­най­ы­лы­ғы үшін жа­у­ап­кер­ші­лік.
    6. Қа­ға­з­бен және негіз­гі кең­се құ­рал­да­ры­мен (қа­лам, сыз­ғыш және т.б.) жұ­мыс іс­те­удің қа­ра­пай­ым дағ­ды­ла­ры.
    4-раз­ряд­қа ар­нал­ған бі­лім­дер
    1. Сиыр­лар мен қа­шар­лар­дың күй­леу ке­зе­ңі мен бел­гі­ле­рі және оны есеп­ке алу қа­ғи­да­ла­ры.
    2. Та­бын­ды кө­бей­ту бой­ын­ша ұзақ мер­зім­ді есеп жүр­гі­зу қа­ғи­да­ла­ры.
    3. Жа­сан­ды ұрық­тан­ды­ру пункт­те­рі­нің жұ­мысын ұй­ым­да­сты­ру негіз­де­рі.
    4. Зоо­тех­ни­ка­лық құ­жат­та­ма­ны нор­ма­тив­тер­ге сай жүр­гі­зу және сақ­тау та­лап­та­ры.
    5. Зоо­тех­ни­ка­лық және ве­те­ри­на­ри­я­лық қыз­мет­тер­ге ар­нал­ған ұрық­тан­ды­ру бой­ын­ша есеп фор­мат­та­ры мен құ­ры­лы­мы.
    6. Мал топ­та­ры­на (жөндну жұ­мыста­ры, жас мал, қа­шар­лар, са­уын­ды сиыр­лар және т.б.) бай­ла­ны­сты есеп жүр­гі­зу­дің ерекше­лік­те­рі.
    5-раз­ряд­қа ар­нал­ған бі­лім­дер
    1. Ұрық­тан­ды­ру ти­ім­ді­лі­гін ба­ға­лау әді­сте­рі және оны есеп құ­жат­та­ры­на ен­гі­зу тәр­ті­бі.
    2. Бу­аз­дық пен қай­та­ла­ма күй­ле­уді тір­кеу ке­зін­де ве­те­ри­на­ри­я­лық қыз­мет­пен өза­ра әре­кет­те­су тәр­ті­бі.
    3. Ұрық­тан­ды­ру дан кей­ін­гі ба­қы­лау тек­се­рі­сте­рін жүр­гі­зу­дің стан­дарт­та­ры мен нор­ма­тив­тік мер­зім­де­рі.
    4. Ұрық­тан­ды­ру кар­точ­ка­ла­рын­да­ғы жік­теу және шар­тты бел­гі­лер (топ­тар бой­ын­ша, нө­мір­лер, нәти­же­лер).
    5. Кө­бею көр­сет­кіш­те­рін тал­дау негіз­де­рі және олар­дың та­бын өнім­ді­лі­гіне әсе­рі.
    6. Әр­түр­лі тип­те­гі фер­ма­лар­да ұрық­тан­ды­ру жур­нал­да­рын жүр­гізу­ге қой­ы­ла­тын ша­ру­а­шы­лы­қі­ші­лік та­лап­тар.
    6-раз­ряд­қа ар­нал­ған бі­лім­дер
    1. Кө­бей­ту көр­сет­кіш­те­рін те­рең тал­дау әді­сте­рі (ұрық­тан­ды­ру ин­дек­сі, жүк­ті бо­лу ко­эф­фи­ци­ен­ті және т.б.).
    2. Ірі мал ша­ру­а­шы­лық­та­ры мен се­лек­ци­я­лық фер­ма­лар­да­ғы цифр­лық де­рекқор­лар­ға қой­ы­ла­тын та­лап­тар.
    3. Ве­те­ри­на­ри­я­лық және мал дә­рі­гер­лік нор­ма­тив­тер­ге сәй­кес жур­нал­дар мен кар­точ­ка­лар­ды рә­сім­деу қа­ғи­да­ла­ры.
    4. Іш­кі және сырт­қы ба­қы­ла­у­лар­ға ар­нал­ған жа­сан­ды ұрық­тан­ды­ру бой­ын­ша есеп бе­ру стан­дарт­та­ры.
    5. Се­лек­ци­я­лық қыз­мет­тер, зерт­ха­на­лар және мал дә­рі­гер­лік ба­қы­ла­у­мен өза­ра әре­кет­те­су тәр­ті­бі.
    6. Де­ректер­дің дұ­ры­стығ­ын тек­се­ру және шын мәнін­де­гі көр­сет­кіш­тер мен есеп­тік де­ректер ара­сын­да­ғы сәй­кес­сіз­дік­тер­ді жою қа­ғи­да­ла­ры.
    Дағ­ды­ны та­ну мүм­кін­ді­гі:
    Та­лап етіл­мей­ді
    2-ең­бек функ­ци­я­сы:
    Мал­дар­ды қол­дан ұрық­тан­ды­ру­ды жүр­гізу­ге шы­ғыс ма­те­ри­ал­да­рын, жаб­дық­тар мен құ­рал­дар­ды дай­ын­дау
    1-дағ­ды:
    Қы­нап­ты және шәу­ет алу үшін өзге де жаб­дық­тар­ды дай­ын­дау
    Ма­шық­тар:
    2-раз­ряд­қа ар­нал­ған ма­шық­тар
    1. Нұс­қа­улық­тар­ға сәй­кес шәу­ет алу үшін жұ­мыс ор­нын және құ­рал­дар­ды дай­ын­дау.
    2. Құ­рал-жаб­дық­ты ал­ғаш­қы та­за­ла­уды орын­дау (жуу, кеп­ті­ру).
    3. Құ­рал­дар мен тұ­ты­ну ма­те­ри­ал­да­рын са­ни­тар­лық та­лап­тар­ға сай сақ­тау.
    4. Жо­ға­ры бі­лік­ті ма­ман­ның ба­қы­ла­у­ы­мен құ­рал-жаб­дық пен ма­те­ри­ал­дар­ды жи­на­у­ға кө­мек­те­су.
    5. Же­ке ги­ги­е­на­ны сақ­тау және құ­рал­дар­мен жұ­мыс іс­те­ген­де же­ке қор­ға­ну құ­рал­да­рын пай­да­ла­ну.
    4-раз­ряд­қа ар­нал­ған ма­шық­тар
    1. Шәу­ет алу үшін құ­рал-жаб­дық­тар жи­на­ғын бел­гі­лен­ген нор­ма­лар­ға сай дай­ын­дау.
    2. Жа­сан­ды ва­ги­на­ның қол­да­нар ал­дын­да жа­рам­ды­лы­ғын және то­лық­тығ­ын тек­се­ру.
    3. Ва­ги­на мен бай­ла­ны­сты құ­рал­дар­ды дай­ын­дау және сақ­тау ке­зін­де тем­пе­ра­ту­ра ре­жи­мін ұстау.
    4. Құ­рал-жаб­дық­ты ве­те­ри­на­ри­я­лық-са­ни­тар­лық ере­же­лер­ге сәй­кес дез­ин­фек­ци­я­лау.
    5. Шәу­ет­ті жи­нау және та­сы­мал­дау ыдыс­та­рын дай­ын­дау.
    6. Сте­риль­ден­ген құ­рал­дар­ды қол­да­ну­ға дей­ін дұ­рыс сақ­тау.
    7. Жұ­мыс ор­нын және құ­рал-жаб­дық­ты ги­ги­е­на мен ең­бек қа­уіп­сіз­ді­гі та­лап­та­ры­на сай кү­тіп ұстау.
    5-раз­ряд­қа ар­нал­ған ма­шық­тар
    1. Жа­сан­ды ва­ги­на­ның тех­ни­ка­лық жағ­дайы мен гер­ме­тикті­лі­гін қол­да­нар ал­дын­да ба­қы­лау.
    2. Шәу­ет алу та­лап­та­ры­на сәй­кес жа­сан­ды ва­ги­на­ның па­ра­метр­ле­рін (тем­пе­ра­ту­ра, қы­сым) рет­теу.
    3. Ла­бо­ра­то­ри­я­лық тер­мо­метр­лер мен тер­мо­стат­тар­ды қол­да­на оты­рып, ва­ги­на­да­ғы тем­пе­ра­ту­ра­ны ба­қы­лау.
    4. Зоо­тех­ни­ка­лық тә­жі­ри­бе­де рұқ­сат еті­л­ген ар­найы май­лау ма­те­ри­ал­да­рын пай­да­ла­ну.
    5. Қол­да­ны­л­ған құ­рал-жаб­дық­қа қа­ты­сты қо­са бе­рі­ле­тін құ­жат­та­ма­ны (есеп­ке алу, өң­деу, жа­рам­ды­лық мер­зі­мі) рә­сім­деу.
    6. Сте­риль­ді­лік шар­тта­ры бұ­зы­л­ған жағ­дай­да құ­рал-жаб­дық­ты қай­та са­ни­тар­лық өң­де­уден өт­кі­зу.
    7. Ве­те­ри­на­ри­я­лық та­лап­тар­ға сәй­кес Шәу­ет алу про­це­ду­ра­сы­на бөл­ме мен жұ­мыс үсте­лін дай­ын­дау.
    6-раз­ряд­қа ар­нал­ған ма­шық­тар
    1. Био­ло­ги­я­лық қа­уіп­сіз­дік пен ве­те­ри­на­ри­я­лық нор­ма­лар­ды ес­ке­ре оты­рып, құ­рал-жаб­дық­ты дай­ын­дау тех­но­ло­ги­я­лық про­це­сін ұй­ым­да­сты­ру.
    2. Экс­пресс-те­сттер мен ин­ди­ка­тор­лар­ды пай­да­ла­на оты­рып, құ­рал-жаб­дық­тың сте­риль­ді­гін ба­қы­лау.
    3. Құ­рал-жаб­дық жұ­мысын­да­ғы ақа­у­лар мен жа­рам­сыздық­тар­дың се­беп­те­рін тал­дау және олар­ды жо­ю­ға ша­ра­лар қа­был­дау.
    4. Ав­то­клав­тар, тер­мо­стат­тар және сте­ри­ли­за­тор­лар­дың па­ра­метр­ле­рін ка­либр­леу және тек­се­ру жұ­мыста­рын жүр­гі­зу.
    5. Құ­рал-жаб­дық­ты про­фи­лак­ти­ка­лық өң­деу схе­ма­ла­ры мен кесте­ле­рін әзір­леп, олар­ды жұ­мыс про­це­сіне ен­гі­зу.
    6. Құ­рал-жаб­дық пен шы­ғын ма­те­ри­ал­дар­мен жұ­мыс іс­теу ке­зін­де ең­бек­ті қор­ғау және са­ни­тар­лық та­лап­тар­дың сақ­та­луын қам­та­ма­сыз ету.
    7. Құ­рал-жаб­дық­ты дай­ын­дау және сте­ри­ли­за­ци­я­лау бой­ын­ша кі­ші қыз­мет­кер­лер­дің жұ­мысын бас­қа­ру.
    Бі­лім­дер:
    2-раз­ряд­қа ар­нал­ған бі­лім­дер
    1. Жа­сан­ды мү­ше мен бас­қа негіз­гі құ­рал-жаб­дық­тың та­ғай­ын­да­луы және жал­пы құ­ры­лы­мы.
    2. Шәу­ет­ті алу ке­зін­де қол­да­ны­ла­тын негіз­гі шы­ғын ма­те­ри­ал­да­ры мен құ­рал­дар­дың ата­у­ла­ры және мақ­са­ты.
    3. Құ­рал-жаб­дық­ты дай­ын­да­уда са­ни­та­рия және ги­ги­е­на­ның негіз­де­рі.
    4. Сте­риль­ді ма­те­ри­ал­дар­ды сақ­тау және та­сы­мал­дау та­лап­та­ры.
    5. Құ­рал­дар­мен және жаб­дық­тар­мен жұ­мыс ке­зін­де ең­бек­ті қор­ғау және қа­уіп­сіз­дік тех­ни­ка­сы қа­ғи­да­ла­ры.
    4-раз­ряд­қа ар­нал­ған бі­лім­дер
    1. Жа­сан­ды мү­ше мен қо­сым­ша құ­рал-жаб­дық­ты дай­ын­дау опе­ра­ци­я­ла­ры­ның рет­ті­лі­гі.
    2. Мү­ше­ні дай­ын­дау ке­зін­де­гі тем­пе­ра­ту­ра ре­жи­мі және сақ­тау шар­тта­ры.
    3. Шәу­ет­ті алу ке­зін­де қол­да­ны­ла­тын шы­ғын ма­те­ри­ал­да­ры­ның түр­ле­рі мен мақ­са­ты.
    4. Сте­риль­ді­лік­тің нор­ма­тив­те­рі және құ­рал-жаб­дық­ты са­ни­тар­лық өң­де­удің са­па­сын ба­қы­лау әді­сте­рі.
    5. Өн­ді­рі­л­ген Шәу­ет­ті сақ­тау және та­сы­мал­дау та­лап­та­ры.
    6. Құ­рал-жаб­дық­ты дай­ын­дау ке­зін­де ең­бек­ті қор­ғау негіз­де­рі және же­ке қор­ғау құ­рал­да­рын қол­да­ну.
    7. Шәу­ет­ті алу және ал­ғаш­қы өң­деу ке­зін­де ла­ста­ну­ды бол­дыр­мау ша­ра­ла­ры.
    5-раз­ряд­қа ар­нал­ған бі­лім­дер
    1. Жа­сан­ды мү­ше­нің нор­ма­тив­тік па­ра­метр­ле­рі (су тем­пе­ра­ту­ра­сы, қы­сым, ма­те­ри­ал).
    2. Құ­рал-жаб­дық ма­те­ри­а­лы­на бай­ла­ны­сты дез­ин­фек­ция және сте­ри­ли­за­ция ерекше­лік­те­рі.
    3. Құ­рал-жаб­дық­ты дай­ын­дау шар­тта­ры бұ­зы­л­ған кез­де туын­дай­тын са­ни­тар­лық қа­уіп­тер және олар­ды бол­дыр­мау жол­да­ры.
    4. Шәу­ет­ті алу бөл­ме­ле­рін­де­гі мик­ро­кли­мат та­лап­та­ры (жа­рық­тан­ды­ру, жел­де­ту, тем­пе­ра­ту­ра).
    5. Құ­рал-жаб­дық­ты дай­ын­дау ке­зін­де қол­да­ны­ла­тын зерт­ха­на­лық және қо­сым­ша құ­рал­дар­дың түр­ле­рі.
    6. Қол­да­ны­л­ған және сте­риль­ді ма­те­ри­ал­дар­ды есеп­ке алу және сақ­тау тәр­ті­бі.
    7. Жа­сан­ды ұрық­тан­ды­ру­ға ар­нал­ған құ­рал-жаб­дық­ты дай­ын­дау бой­ын­ша құ­жат ай­на­лы­мы және жур­нал­дар­ды жүр­гі­зу қа­ғи­да­ла­ры.
    6-раз­ряд­қа ар­нал­ған бі­лім­дер
    1. Құ­рал-жаб­дық­ты сте­риль­де­удің қа­зір­гі тех­но­ло­ги­я­ла­ры мен әді­сте­рі (бу, хи­ми­я­лық, УФ сәу­ле­ле­ну және бас­қа­лар).
    2. Шәу­ет­ті алу үшін құ­рал-жаб­дық­ты дай­ын­да­уда іш­кі са­па мен қа­уіп­сіз­дік ба­қы­лау жүй­е­ле­рі.
    3. Құ­рал-жаб­дық пен ыдыс­тар­дың мик­ро­био­ло­ги­я­лық ба­қы­ла­у­ын жүр­гі­зу әді­сте­ме­сі.
    4. Ұрық­тан­ды­ру құ­рал­да­рын қол­дан­ған­да зоо­тех­ни­ка­лық және ве­те­ри­на­ри­я­лық қа­уіп­сіз­дік қа­ғи­да­ла­ры.
    5. Ре­про­дук­тив­ті жұ­мысқа қол­да­ны­ла­тын ве­те­ри­на­ри­я­лық-са­ни­тар­лық нор­ма­лар.
    6. Құ­рал-жаб­дық­тар­дың са­ни­тар­лық та­лап­тар­ға сәй­кес еме­сті­гі анық­тал­ған кез­де әре­кет ету ал­го­рит­мі.
    7. Жұ­мыс ор­нын ке­шен дең­гей­ін­де ұй­ым­да­сты­ру негіз­де­рі, жа­сан­ды ұрық­тан­ды­ру ма­ма­ны­на ар­нал­ған.
    Дағ­ды­ны та­ну мүм­кін­ді­гі:
    Та­лап етіл­мей­ді
    2-дағ­ды:
    Қол­дан ұрық­тан­ды­ру про­це­сін іс­ке асы­ру үшін қа­жет­ті сте­риль­ді ері­т­ін­ді­лер мен ор­та­лар­ды дай­ын­дау
    Ма­шық­тар:
    2-раз­ряд­қа ар­нал­ған ма­шық­тар
    1. Сте­риль­ді ері­т­ін­ді­лер­мен жұ­мыс іс­те­у­ге ар­нал­ған жұ­мыс ор­нын және құ­рал-жаб­дық­тар­ды дай­ын­дау.
    2. Бел­гі­лен­ген ре­цеп­ту­ра бой­ын­ша сте­риль­ді ері­т­ін­ді­лер­дің ком­по­нент­те­рін мөл­шер­леу.
    3. Қа­ра­пай­ым сте­ри­ли­за­ция әді­сте­рін қол­да­ну (қай­на­ту, күй­ді­ру).
    4. Ері­т­ін­ді­лер мен зерт­ха­на­лық ыдыс­тар­мен жұ­мыс ке­зін­де та­за­лық пен тәр­тіп­ті сақ­тау.
    5. Ері­т­ін­ді­лер­мен жұ­мыс іс­те­ген­де же­ке қор­ға­ныс құ­рал­да­рын (ЖҚҚ) қол­да­ну.
    4-раз­ряд­қа ар­нал­ған ма­шық­тар
    1. Ла­бо­ра­то­ри­я­лық құ­рал­дар­ды пай­да­ла­на оты­рып, бе­рі­л­ген кон­цен­тра­ци­яда­ғы сте­риль­ді ері­т­ін­ді­лер­ді дай­ын­дау.
    2. Ері­т­ін­ді­лер мен ор­та­лар­ды за­рар­сыздан­ды­ру үшін ав­то­клав, сте­ри­ли­за­тор­лар мен сүз­гі­лер­ді қол­да­ну.
    3. Шәу­ет­ті сұй­ы­л­ту­ға ар­нал­ған био­ло­ги­я­лық және син­те­ти­ка­лық ор­та­лар­дың құ­ра­мын дай­ын­дау және ба­қы­лау.
    4. Сте­риль­ді ері­т­ін­ді­лер­дің мөл­дір­лі­гі, бір­кел­кі­лі­гі және рН дең­гей­ін ба­ға­лау.
    5. Ері­т­ін­ді­лер­ді дай­ын­дау және қол­да­ну жө­нін­де қа­ра­пай­ым құ­жат­тар­ды жүр­гі­зу.
    5-раз­ряд­қа ар­нал­ған ма­шық­тар
    1. Ор­та дай­ын­дау ке­зін­де жаб­дық пен зерт­ха­на­лық ыдыс­тар­дың сте­риль­ді­гін ба­қы­лау.
    2. Тех­но­ло­ги­я­лық та­лап­тар­ды ес­ке­ре оты­рып, күр­де­лі қо­рек­тік және сұй­ы­лт­қыш ор­та­лар­ды дай­ын­дау.
    3. Ері­т­ін­ді­лер­ді дай­ын­дау ке­зін­де ком­по­нент­тер­ді ав­то­мат­ты түр­де мөл­шер­леу құ­рал­да­рын қол­да­ну.
    4. Ком­по­нент­тер­дің дәл мөл­ше­рін анық­тау үшін зерт­ха­на­лық құ­рал-жаб­дық­тар­ды ка­либр­леу және бап­тау.
    5. Дай­ын­дал­ған ері­т­ін­ді­лер­дің са­па­сын ба­қы­лау (pH, мөл­дір­лік, сте­риль­дік).
    6. Био­ло­ги­я­лық ор­та­лар­ды дай­ын­дау ке­зін­де ве­те­ри­на­ри­я­лық-са­ни­тар­лық та­лап­тар­ды сақ­тау шар­тта­рын­да жұ­мыс іс­теу.
    6-раз­ряд­қа ар­нал­ған ма­шық­тар
    1. Күр­де­лі зерт­ха­на­лық құ­рал-жаб­дық­тар­ды пай­да­ла­на оты­рып, сте­риль­ді ері­т­ін­ді­лер­ді дай­ын­дау про­це­сін ұй­ым­да­сты­ру және ба­қы­лау.
    2. Шәу­ет­ті сақ­тау және та­сы­мал­дау ерекше­лік­те­рін ес­ке­ре оты­рып, сте­риль­ді ор­та­лар­дың ре­цеп­ту­ра­сын әзір­леу және тү­зе­ту.
    3. Дай­ын­дал­ған ор­та­лар­дың са­па­сын ба­қы­лау нәти­же­ле­рін тал­дау және тү­сін­ді­ру.
    4. Сте­риль­ді ері­т­ін­ді­лер­ді дай­ын­дау және қол­да­ну бой­ын­ша то­лық трас­си­ру­ем­дік пен құ­жат­та­ма­ны жүр­гі­зу.
    5. Қа­зір­гі та­лап­тар­ға сай зерт­ха­на­лық жағ­дай­да са­па және са­ни­та­рия стан­дарт­та­рын ен­гі­зу және ба­қы­лау.
    6. Жас қыз­мет­кер­лер­ді зерт­ха­на­лық құ­рал-жаб­дық­тар­мен жұ­мыс іс­те­у­ге және ор­та дай­ын­да­у­ға оқы­ту про­це­сін ұй­ым­да­сты­ру және бас­қа­ру.
    Бі­лім­дер:
    2-раз­ряд­қа ар­нал­ған бі­лім­дер
    1. Жа­сан­ды ұрық­тан­ды­ру­да қол­да­ны­ла­тын ең қа­ра­пай­ым сте­риль­ді ері­т­ін­ді­лер­дің та­ғай­ын­да­луы.
    2. Ері­т­ін­ді­лер мен ор­та­лар­дың құ­ра­мын­да­ғы негіз­гі ком­по­нент­тер.
    3. Сте­риль­ді ері­т­ін­ді­лер­ді сақ­тау және бел­гі­леу қа­ғи­да­ла­ры.
    4. Зерт­ха­на­лық ыдыс-аяқ пен құ­рал­дар­ды жұ­мысқа дай­ын­дау тәр­ті­бі.
    5. Ері­т­ін­ді­лер­ді дай­ын­дау ке­зін­де са­ни­та­рия және ги­ги­е­на та­лап­та­ры.
    4-раз­ряд­қа ар­нал­ған бі­лім­дер 1. Шәу­ет­ті сақ­тау және сұй­ы­л­ту үшін сте­риль­ді ор­та­лар­дың та­ғай­ын­да­луы мен құ­ра­мы.
    2. Әр­түр­лі ері­т­ін­ді­лер мен зерт­ха­на­лық ыдыс-аяқ­тар­ды сте­ри­ли­за­ци­я­лау әді­сте­рі мен ре­жим­де­рі.
    3. Сте­риль­ді ор­та­ның мик­ро­био­ло­гия негіз­де­рі.
    4. Сте­риль­ді ері­т­ін­ді­лер­ді сақ­тау ке­зін­де тем­пе­ра­ту­ра ре­жим­де­рі та­лап­та­ры.
    5. Жа­сан­ды ұрық­тан­ды­ру пунк­т­ін­де­гі ері­т­ін­ді­лер­мен жұ­мыс жа­са­уда­ғы са­ни­тар­лық қа­уіп­сіз­дік нор­ма­тив­те­рі.
    5-раз­ряд­қа ар­нал­ған бі­лім­дер
    1. Ері­т­ін­ді­лер­дің құ­ра­мы мен қа­си­ет­те­рі­нің шәу­ет­тер­дің сақ­та­луы­на және бел­сен­ді­лі­гіне әсе­рі.
    2. Сте­риль­ді ор­та мен ері­т­ін­ді­лер­дің са­па­сын ба­қы­лау әді­сте­рі.
    3. Әр­түр­лі тип­те­гі қо­рек­тік және сұй­ы­лт­қыш ор­та­лар­ды сақ­тау шар­тта­ры мен мер­зім­де­рі.
    4. Ор­та­лар­ды дай­ын­дау ке­зін­де туын­дай­тын ақа­у­лар­дың негіз­гі се­беп­те­рі және олар­ды ал­дын алу жол­да­ры.
    5. Жа­сан­ды ұрық­тан­ды­ру та­лап­та­ры­на сәй­кес жаб­дық­тар­ды жуу және сте­ри­ли­за­ци­я­лау ре­жим­де­рі.
    6. Ла­бо­ра­то­ри­я­лық до­за­тор­лар, ав­то­клав­тар және бас­қа да ар­найы жаб­дық­тар­дың жұ­мыс іс­теу прин­ципте­рі.
    6-раз­ряд­қа ар­нал­ған бі­лім­дер
    1. Жа­сан­ды ұрық­тан­ды­ру­ға ар­нал­ған сте­риль­ді ор­та­лар­ды дай­ын­да­удың за­ма­на­уи тех­но­ло­ги­я­ла­ры мен ин­но­ва­ци­я­лық әді­сте­рі.
    2. Мал ша­ру­а­шы­лы­ғын­да сте­риль­ді ері­т­ін­ді­лер­ді стан­дарт­тау және сер­ти­фи­кат­тау прин­ципте­рі.
    3. Әр­түр­лі ор­та­лар­да Шәу­ет­то­зо­ид­тар­ды сақ­тау са­па­сы­на және сақ­та­луы­на әсер ете­тін био­хи­ми­я­лық про­це­стер­дің ерекше­лік­те­рі.
    4. Ері­т­ін­ді­лер­ді дай­ын­дау зерт­ха­на­ла­рын­да тех­ни­ка­лық құ­жат­та­ма­ны және есеп­ті­лік­ті жүр­гі­зу­дің қа­ғи­да­ла­ры мен та­лап­та­ры.
    5. Зерт­ха­на­лық тә­жі­ри­бе­де био­қа­уіп­сіз­дік пен са­па­ны ба­қы­ла­удың қа­зір­гі за­ман­ғы та­лап­та­ры.
    6. Сте­риль­ді ор­та­лар­ды өн­ді­ру және сақ­тау ке­зін­де мик­роб­тық және хи­ми­я­лық ла­ста­ну­ды анық­тау және ал­дын алу әді­сте­рі.
    Дағ­ды­ны та­ну мүм­кін­ді­гі:
    Та­лап етіл­мей­ді
    3-ең­бек функ­ци­я­сы:
    Қол­дан ұрық­тан­ды­ру­ға ар­нал­ған тұқым­дық бұ­қа­лар­дан шәу­ет өні­мін алу және дай­ын­дау
    1-дағ­ды:
    Са­па­лы шәу­ет өні­мін алу
    Ма­шық­тар:
    2-раз­ряд­қа ар­нал­ған ма­шық­тар
    1. Бұ­за­улар­дан шәу­ет алу үшін құ­рал-жаб­дық­ты нұс­қа­улық­қа сәй­кес дай­ын­дау.
    2. Шәу­ет­ті алу про­це­сін са­ни­тар­лық және ве­те­ри­на­ри­я­лық нор­ма­лар­ды сақ­тай оты­рып орын­дау.
    3. Шәу­ет­тің са­па­сын көз­бен қа­рап тек­се­ру (тү­сі, кон­си­стен­ци­я­сы).
    4. Шәу­ет­ті қы­сқа мер­зім­ге сақ­тау үшін қа­ра­пай­ым ері­т­ін­ді­лер мен ор­та­лар­ды дай­ын­дау.
    5. Шәу­ет­ті сақ­тау ыдыс­та­ры­на қа­жет­ті тем­пе­ра­ту­ра ре­жи­мін сақ­тай оты­рып са­лу.
    6. Шәу­ет алу ке­зін­де бұ­за­улар­ға қа­ра­пай­ым кү­тім жа­сау.
    4-раз­ряд­қа ар­нал­ған ма­шық­тар
    1. Шәу­ет­ті алу про­це­сін тех­но­ло­ги­я­лық және са­ни­тар­лық нор­ма­лар­ды сақ­тай оты­рып ұй­ым­да­сты­ру және ба­қы­лау.
    2. Шәу­ет­тің са­па­сын то­лық ви­зу­ал­ды және мик­ро­ско­пи­я­лық тал­дау жүр­гі­зу (қоз­ға­лыс, кон­цен­тра­ция, мор­фо­ло­гия).
    3. Шәу­ет­ті сұй­ы­л­ту және сақ­тау үшін ар­найы ор­та­лар­ды дай­ын­дау және қол­да­ну, сақ­тау мер­зі­мі мен шар­тта­рын ес­ке­ру.
    4. Шәу­ет алу және сақ­тау құ­рал-жаб­дық­та­рын ка­либр­леу және бап­тау.
    5. Шәу­ет өні­мін алу, са­па­сы мен сақ­тау жө­нін­де есеп жүр­гі­зу және құ­жат­тар­ды тол­ты­ру. 6. Құ­рал-жаб­дық­тың тех­ни­ка­лық ақа­у­ла­рын уақ­ты­лы анық­тап, жо­ю­ды қам­та­ма­сыз ету.
    5-раз­ряд­қа ар­нал­ған ма­шық­тар
    1. Өн­ді­рі­стік мін­дет­тер мен са­па та­лап­та­рын ес­ке­ре оты­рып, Шәу­ет алу және сақ­тау жұ­мыста­рын жос­пар­лау және ұй­ым­да­сты­ру.
    2. Шәу­ет­тің са­па­сын және стан­дарт­ты­лы­ғын бар­лық ке­зең­дер­де – алуы­нан ба­стап ора­уы­на дей­ін – ба­қы­лау.
    3. Шәу­ет­тің өмір­шең­ді­гін арт­ты­ру үшін алу және сақ­тау тех­но­ло­ги­я­лық про­це­сте­рін тү­зе­ту.
    4. Қыз­мет­кер­лер­ді дай­ын­дау және биө­нім­мен жұ­мыс ке­зін­де са­ни­тар­лық және ве­те­ри­на­ри­я­лық нор­ма­лар­дың сақ­та­луын қа­да­ға­лау.
    5. Шәу­ет­тің са­па­сы­ның тө­мен­деу се­беп­те­рін тал­дау және олар­ды жо­ю­ға ар­нал­ған ша­ра­лар­ды ен­гі­зу.
    6. Ав­то­мат­тан­ды­ру құ­рал­да­ры мен па­ра­метр­лер­ді ба­қы­лау ар­қы­лы құ­рал-жаб­дық жұ­мысы­на бас­қа­ру жүр­гі­зу.
    6-раз­ряд­қа ар­нал­ған ма­шық­тар
    1. Ғы­лы­ми же­ті­стіктер­ді ес­ке­ре оты­рып, Шәу­ет алу және сақ­тау үшін жа­ңа тех­но­ло­ги­я­лар­ды әзір­леу және ен­гі­зу.
    2. Жа­сан­ды ұрық­тан­ды­ру және биө­нім са­па­сын қам­та­ма­сыз ету бой­ын­ша бір­не­ше бри­га­да­ның жұ­мысын үй­ле­сті­ру.
    3. Шәу­ет­тің са­па­сы­на әсер ете­тін фак­тор­лар­ды ке­шен­ді тал­дау жүр­гі­зу және олар­ды оң­тай­лан­ды­ру­ға ұсы­ны­стар әзір­леу.
    4. Биө­нім­нің са­па­сын ба­қы­лау және есеп­ке алу ав­то­мат­тан­ды­ры­л­ған жүй­е­ле­рін өн­ді­рі­стік про­цес­ке ин­те­гра­ци­я­ла­уды қам­та­ма­сыз ету.
    5. Шәу­ет алу мен сақ­та­у­ға бай­ла­ны­сты өн­ді­рі­стік тәу­е­кел­дер­ді мо­ни­то­ринг­теу және бас­қа­ру.
    6. Ла­бо­ра­то­рия мен жаб­дық­тар­дың жұ­мыс ти­ім­ді­лі­гін арт­ты­ру­ға ар­нал­ған жос­пар­лар­ды әзір­леу, оның ішін­де жаң­ғыр­ту мен тех­ни­ка­лық қыз­мет көр­се­ту.
    Бі­лім­дер:
    2-раз­ряд­қа ар­нал­ған бі­лім­дер
    1. Бұ­қа­лар мен сиыр­лар­дың жы­ныс мү­ше­ле­рі­нің ана­то­ми­я­сы мен фи­зио­ло­ги­я­сы­ның негіз­де­рі.
    2. Са­ни­тар­лық та­лап­тар­ды ес­ке­ре оты­рып, бұ­қа­лар­дан Шәу­ет алу тех­но­ло­ги­я­сы.
    3. Өн­ді­рі­л­ген шәу­ет түр­ле­рі мен қа­си­ет­те­рі, Шәу­ет са­па­сы­ның көр­сет­кіш­те­рі.
    4. Шәу­ет­ті қы­сқа мер­зім­ді сақ­тау әді­сте­рі мен құ­рал­да­ры.
    5. Жа­ну­ар­лар­мен және жаб­дық­тар­мен жұ­мыс іс­теу ке­зін­де қа­уіп­сіз­дік тех­ни­ка­сы мен ең­бек қор­ғау қа­ғи­да­ла­ры.
    6. Шәу­ет алу про­це­сі­мен бай­ла­ны­сты ау­ру­лар­дың ал­дын алу және ве­те­ри­на­ри­я­лық ги­ги­е­на негіз­де­рі.
    4-раз­ряд­қа ар­нал­ған бі­лім­дер 1. Шәу­ет­тің са­па­сын дәл ба­ға­лау әді­сте­рі, со­ның ішін­де мик­ро­ско­пи­я­лық және био­хи­ми­я­лық көр­сет­кіш­тер. 2. Шәу­ет­ті ұзақ мер­зім­ді сақ­тау үшін қол­да­ны­ла­тын әр­түр­лі сұй­ы­лт­қы­штар мен ор­та­лар­дың құ­ра­мы мен қа­си­ет­те­рі.
    3. Шәу­ет алу және сақ­тау жабды­ғын пай­да­ла­ну және тех­ни­ка­лық қыз­мет көр­се­ту қа­ғи­да­ла­ры.
    4. Жа­сан­ды ұрық­тан­ды­ру пунк­т­ін­де­гі зоо­тех­ни­ка­лық құ­жат­та­ма жүр­гі­зу және есеп бе­ру әді­сте­ме­ле­рі.
    5. Био­про­дук­ци­я­мен жұ­мыс іс­теу ке­зін­де­гі са­ни­тар­лық-ги­ги­е­на­лық та­лап­тар мен ве­те­ри­на­ри­я­лық нор­ма­лар.
    6. Жұ­мыс ор­нын­да ең­бек қа­уіп­сіз­ді­гі мен қор­ша­ған ор­та­ны қор­ғау прин­ципте­рі. 5-раз­ряд­қа ар­нал­ған бі­лім­дер
    1. Өн­ді­рі­л­ген шәу­ет­ті алу, ба­ға­лау және сақ­тау са­ла­сын­да­ғы қа­зір­гі за­ман­ғы әді­стер мен тех­но­ло­ги­я­лар.
    2. Шәу­ет­тің фи­зио­ло­ги­я­сы мен био­хи­ми­я­сы, сақ­тау шар­тта­ры­ның са­па­сы­на әсе­рі.
    3. Қол­да­ны­ла­тын жаб­дық­тар­дың тех­ни­ка­лық си­патта­ма­ла­ры мен мүм­кін­дік­те­рі, оның ішін­де ав­то­мат­тан­ды­ры­л­ған жүй­е­лер.
    4. Өнім­нің іш­кі са­па ба­қы­ла­уы және стан­дарт­тау қа­ғи­да­ла­ры.
    5. Қыз­мет­кер­лер­ді оқы­ту әді­сте­ме­ле­рі және қа­уіп­сіз­дік нор­ма­ла­ры­ның сақ­та­луын ба­қы­лау.
    6. Са­па­ны бас­қа­ру және өн­ді­рі­стік тәр­тіп негіз­де­рі. 6-раз­ряд­қа ар­нал­ған бі­лім­дер
    1. Ғы­лы­ми же­ті­стіктер­ді ес­ке­ре оты­рып, спер­мо­про­дук­ци­я­ны алу және сақ­тау үшін жа­ңа тех­но­ло­ги­я­лар­ды әзір­леу және ен­гі­зу.
    2. Бір­не­ше жа­сан­ды ұрық­тан­ды­ру бри­га­да­сы­ның жұ­мысын үй­ле­сті­ру және био­про­дук­ция са­па­сын қам­та­ма­сыз ету.
    3. Шәу­ет­тің са­па­сы­на әсер ете­тін фак­тор­лар­ды ке­шен­ді тал­дау жүр­гі­зу және олар­ды оң­тай­лан­ды­ру­ға ұсы­ны­стар әзір­леу.
    4. Өн­ді­рі­стік про­цес­ке са­па ба­қы­ла­уы мен био­про­дук­ция есеп жүй­е­сі­нің ав­то­мат­тан­ды­ры­л­ған жүй­е­ле­рін ен­гі­зу­ді қам­та­ма­сыз ету.
    5. Шәу­ет­ті алу және сақ­тау ке­зін­де өн­ді­рі­стік тәу­е­кел­дер­ді мо­ни­то­ринг­теу және бас­қа­ру.
    6. Ла­бо­ра­то­рия мен жаб­дық­тар­дың жұ­мыс ти­ім­ді­лі­гін арт­ты­ру­ға ар­нал­ған жос­пар­лар әзір­леу, оның ішін­де тех­ни­ка­лық қыз­мет көр­се­ту және жаң­ғыр­ту.
    Дағ­ды­ны та­ну мүм­кін­ді­гі:
    Та­лап етіл­мей­ді
    Же­ке құ­зы­рет­тер­ге қой­ы­ла­тын та­лап­тар:
    Жа­у­ап­кер­ші­лік
    Дер­бес­тік және жа­у­ап­кер­ші­лік
    Күй­зе­ліс­ке тұ­рақ­ты­лық
    Шы­дам­ды­лық
    Ко­ман­да­да жұ­мыс іс­тей бі­лу
    Тәр­тіп­ті­лік
    Дәл­дік
    Сы­пай­ы­лық
    Мей­і­рім­ді­лік
    Тех­ни­ка­лық ре­гла­мент­тер мен ұлт­тық стан­дарт­тар­дың ті­зі­мі:
    1. Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы­ның Ең­бек ко­дек­сі 2015 жы­л­ғы 23 қа­ра­ша­да­ғы № 414-V ҚРЗ.
    2. «Ве­те­ри­на­рия ту­ра­лы» Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы­ның 2002 жы­л­ғы 10 шіл­де­де­гі № 339-II За­ңы.
    3. Жа­ну­ар­лар дү­ни­е­сін қор­ғау, өсі­мін мо­лай­ту және пай­да­ла­ну ту­ра­лы Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы­ның 2004 жы­л­ғы 9 шіл­де­де­гі № 593-II За­ңы.
    4. «Сы­бай­лас жем­қор­лық­қа қар­сы іс-қи­мыл ту­ра­лы» Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы­ның 2015 жы­л­ғы 18 қа­ра­ша­да­ғы № 410-V ҚРЗ За­ңы.
    5. «Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сын­да­ғы тіл ту­ра­лы» Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы­ның 1997 жы­л­ғы 11 шіл­де­де­гі № 151-I ҚРЗ За­ңы
    6. «Жа­ну­ар­лар­ды өсі­ру­ді, өт­кі­зу­ді жү­зе­ге асы­ра­тын өн­ді­ріс объ­ек­ті­ле­ріне қой­ы­ла­тын ве­те­ри­на­ри­я­лық (ве­те­ри­на­ри­я­лық-са­ни­та­ри­я­лық) та­лап­тар­ды бе­кі­ту ту­ра­лы» Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы Ауыл ша­ру­а­шы­лы­ғы ми­ни­стрі­нің м.а. 2015 жы­л­ғы 29 ма­мыр­да­ғы № 7-1/498 бұй­ры­ғы ҚР ӘМ 2015 жы­л­ғы 4 та­мы­зда № 11837 бо­лып тір­кел­ді.
    7. «Жа­ну­ар­лар­ды ка­ран­т­ин­деу қа­ғи­да­ла­рын бе­кі­ту ту­ра­лы» Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы Ауыл ша­ру­а­шы­лы­ғы ми­ни­стрі­нің 2014 жы­л­ғы 30 жел­тоқ­сан­да­ғы № 7-1 / 700 Бұй­ры­ғы ҚР ӘМ 2025 жы­л­ғы 6 ақ­пан­да № 35708 бо­лып тір­кел­ді.
    8. «Жа­ну­ар­лар­мен жұ­мыс іс­теу қа­ғи­да­ла­рын бе­кі­ту ту­ра­лы» Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы Ауыл ша­ру­а­шы­лы­ғы ми­ни­стрі­нің 2019 жы­л­ғы 17 мау­сым­да­ғы № 239 бұй­ры­ғы. ҚР ӘМ 2019 жы­л­ғы 28 мау­сым­да №18917 бо­лып тір­кел­ді.
    СБШ шең­бе­рін­де бас­қа кә­сіп­тер­мен бай­ла­ныс:
    СБШ дең­гейі:
    Кә­сіп ата­уы:
    1
    Әр түр­лі қыз­мет ат­қа­ру­шы, фер­мер­лік ша­ру­а­шы­лық
    4
    Жа­ну­ар­лар­ды ве­те­ри­на­ри­я­лық өң­деу жө­нін­де­гі опе­ра­тор

    4-тарау. Кәсіптік стандарттың техникалық деректері

    18. Мемлекеттік органның атауы: Қазакстан Республикасы Ауыл шаруашылығы министрлігі

    Орындаушы: Насырханова Б.К., +7 (771) 375 80 45, [email protected]

    19. Әзірлеуге қатысқан ұйымдар (кәсіпорындар): «Ұлттық аграрлық ғылыми-білім беру орталығы» коммерциялық емес акционерлік қоғам

    Жоба жетекшісі: Б.Қ. Насырханова E-mail: [email protected]

    Телефон нөмірі: +7 (771) 375 80 45

    Орындаушылар: Н.М. Губашев оқу жөніндегі проректор ауыл шаруашылығы ғылымдарының докторы, «Жәңгір хан атындағы Батыс Қазақстан аграрлық-техникалық университеті» КЕАҚ доценті

    Техникалық көмек көрсетуші: М.Б. Кенжеғұлова, телефон нөмері:

    +7 (775) 603 30 97, E-mail: [email protected]

    20. Кәсіптік біліктілік жөніндегі салалық кеңес: 2025 жылғы 23 шілде.

    21. Кәсіптік біліктілік жөніндегі ұлттық орган: 2025 жылғы 24 қыркүйек.

    22. «Атамекен» Қазақстан Республикасының Ұлттық кәсіпкерлер палатасы: -

    23. Нұсқа нөмірі және шығарылған жылы: 2-нұсқа, 2025 ж.

    24. Болжамды қайта қарау күні: 2028 жылғы 26 қазан.

    2025 жылғы « »

    қазандағы №

    бұйрығына -қосымша

    «Мал шаруашылығындағы селекциялық қызмет (асылдандыру ісі)» кәсіптік стандарты

    1-тарау. Жалпы ережелер

    1. Кәсіптік стандарттың қолдану аясы: «Мал шаруашылығындағы селекциялық қызмет (асылдандыру ісі)» (бұдан әрі – кәсіптік стандарт) «Кәсіптік біліктілік туралы» Қазақстан Республикасы Заңының 5-бабына сәйкес әзірленді.

    Кәсіптік стандарт жұмыскерлердің кәсіптік қызметтің белгілі бір түрін жүзеге асыруы, оның ішінде белгілі бір еңбек функцияларын орындауы үшін қажетті біліктілік деңгейлерін айқындау үшін, сондай-ақ жоғары, жоғары оқу орнынан кейінгі, техникалық және кәсіптік білім беру ұйымдарының білім беру бағдарламаларын әзірлеу үшін қолдануға арналған.

    Осы кәсіптік стандарт біліктілік деңгейі мен құзыреттілікке, еңбек мазмұнына, сапасы мен жағдайларына қойылатын талаптарды айқындайды, сондай-ақ мал шаруашылығындағы селекциялық қызмет (асылдандыру ісі) саласындағы жұмыстарды ұйымдастыруда кең ауқымды міндеттерді шешуге арналған.

    Кәсіптік стандарт пайдаланушылар пайдалану үшін қолданылады:

    1) жұмыскерлер – мал шаруашылығы саласындағы кәсіптік қызметке қойылатын талаптарды түсіну, өзінің кәсіптік дамуы мен біліктілігін арттыруды жоспарлау, сондай-ақ бейіндік бағыт бойынша мансаптық ілгерілеуді болжау үшін;

    2) жұмыс берушілер – мал шаруашылығы саласындағы кәсіптік қызметтің мазмұнына қойылатын бірыңғай талаптарды әзірлеу, аграрлық сектордың заманауи сын-қатерлерін және қажеттіліктерін ескере отырып, мамандардың біліктілігіне қойылатын талаптарды өзектендіру үшін, сондай-ақ кадрларды жалдау, аттестаттау, жылжыту, ротациялау кезінде өлшемшарттарды қалыптастыру және біліктілігін арттырубағдарламаларын жасау үшін;

    3) оқу орындары – мал шаруашылығы саласындағы мамандарды даярлау, бейінді бағыттардың басшылары мен мамандарын қайта даярлау және олардың біліктілігін арттыру білім беру бағдарламаларының мақсаттары мен мазмұнын айқындау, мал шаруашылығы саласындағы оқытушылар мен сарапшыларды кәсіптік қайта даярлау және олардың біліктілігін арттыру жүйесін дамыту үшін;

    4) сертификаттау және біліктілік беру жөніндегі қызметті жүзеге асыратын ұйымдар (органдар) – персоналды сертификаттау кезінде бағалау материалдарын әзірлеу және сәйкестік деңгейі бойынша жұмыскерлердің біліктілік өлшемшарттарын әзірлеу үшін;

    5) мемлекеттік органдар – кәсіптік стандартты еңбек нарығы өлшемшарттары, мониторингі және болжау ретінде пайдалануыүшін.

    Осы кәсіптік стандарт негізінде ұйымдар өндірісті, еңбекті, басқаруды және олардың жауапкершілігін ұйымдастырудың ерекшеліктерін ескере отырып, кәсіптік білім деңгейін, еңбек функцияларының, білімдері мен дағдыларының тізбесін нақтылай отырып, жұмыскерлерге арналған корпоративтік кәсіптік стандарттарды ішкі қолдану үшін әзірлей алады.

    2. Осы кәсіптік стандартта мынадай терминдер мен анықтамалар қолданылады:

    1) бонитирлеу – жануарларды тиісті сыныпты немесе индексті бере отырып, шаруашылыққа пайдалаы белгілер кешені бойынша (тұқымдылығы, өнімділік сапасы, экстерьерлік-конституциялық ерекшеліктері) асыл тұқымдық құндылығының деңгейін айқындау;

    2) ветеринария – жануарлардың аурулары мен азықтан улануын (зақымдануын) зерделеуге, олардың алдын алуға, диагностикасына, емдеуге және жоюға, мемлекеттік ветеринариялық-санитариялық бақылау және қадағалау объектілерінің Қазақстан Республикасының ветеринария саласындағы заңнамасының талаптарына сәйкес келуін қамтамасыз етуге, сондай-ақ халықты жануарлар мен адамға ортақ аурулардан қорғауға бағытталған арнаулы ғылыми білімдер мен практикалық қызмет саласы;

    3) асыл тұқымды малдардың мемлекеттік тіркелімі - асыл тұқымды малдардың сандық, сапалық және тұқымдық құрамы туралы мәліметтер жиынтығы;

    4) асыл тұқымды мал – республикалық палатада тіркелген тұқымның өнімділік бағыты мен деңгейіне сай келетін таза тұқымды мал;

    5) асыл тұқымды кітап - белгілі бір тұқымдағы неғұрлым құрды асыл тұқымды малдың шығу тегі, өнімділігі және өзге де сапалары туралы деректер жиынтығы;

    6) асыл тұқымды өнім (материал) – асыл тұқымды мал, сондай-ақ асыл тұқымды малдан алынған ұрық, эмбриондар, инкубациялық жұмыртқа, тәуліктік балапандар, уылдырық, құртшабақтар мен жас балықтар, асыл тұқымды аналық бал аралары, асыл тұқымды бал ара ұялары және бал ара пакеттері;

    7) асыл тұқымдық куәлік - уәкілетті орган бекіткен тәртіппен республикалық палата беретін асыл тұқымдық өнімнің (материалдың) тұқым-тегін, өнімділігін және өзге де сапаларын растайтын құжат;

    8) асыл тұқымдық орталық – асыл тұқымды тұқымдық жануарларды күтіп-қүтіп-бағу жөніндегі қызметтің басталғаны туралы уәкілетті органды хабардар еткен, олардың ұрығын, эмбриондарды алумен, жинақтаумен, сақтаумен және өткізумен айналысатын заңды тұлға;

    9) асыл тұқымдық құндылық - асыл тұқымды малдың тектiк әлеуетiнiң төлдiң шаруашылыққа пайдалы белгiлерiне ықпал ететiн деңгейi

    10) жануардың тұқым-тегi – асыл тұқымды жануардың шығу тегі туралы мәлiметтер;

    11) қолдан ұрықтандыру – жеке-жеке iрiктелiп алынған малды маманның бақылауымен шағылыстыру;

    12) селекциялық және асыл тұқымдық жұмыс – малды өсіру кезінде өнімділігі бойынша ең жоғары нәтижелерге қол жеткізу үшін дәйекті іс-әрекеттер жиынтығы;

    13) таза тұқымды өсіру – селекциялық және асыл тұқымдық жұмыста тектес тұқымдағы малдарды пайдалана отырып, осы тұқымға тән белгілерді топтастыру және түрге бөлу мақсатында бір тұқымдағы асыл тұқымды малды өсіру;

    14) асыл тұқымды мал шаруашылығы саласындағы уәкілетті орган (бұдан әрі – уәкілетті орган) – асыл тұқымды мал шаруашылығы саласында басшылықты және мемлекеттік саясатты іске асыруды жүзеге асыратын мемлекеттік орган;

    15) информалды білім – білім беру ұйымдарынан және білім беру қызметтерін ұсынатын ұйымдардан тыс күнделікті қызмет барысында алынатын және оқыту нәтижелерін растаушы құжат берілмей жүргізілетін білім беру түрі;

    16) формалды емес білім беру – – оқыту орны, мерзімдері мен нысаны ескерілмей, білім беру қызметтерін ұсынатын ұйымдар жоспарлаған, ұйымдастырған және жүзеге асыратын және оқыту нәтижелерін растаушы құжат беріле отырып жүргізілетін білім беру түрі;

    17) кәсіптік кіші топ – еңбек функцияларының тұтас жиынтығымен қалыптастырылған және олардың құзыреттерін орындау үшін қажетті саланың кәсіптік тобының бір бөлігі;

    18) кәсіптік топ – ортақ интеграциялық негізі бар және оларды орындау үшін еңбек функциялары мен құзыреттерінің ұқсас жиынтығын болжайтын саланың кәсіптік кіші топтарының жиынтығы;

    19) біліктілік – жұмыскердің нақты еңбек функцияларын сапалы орындауға дайындық дәрежесі;

    20) біліктілік деңгейі – күрделілік, еңбек әрекеттерінің стандарттылығы, жауапкершілік және дербестік параметрлері бойынша сараланатын жұмыскердің даярлық деңгейіне және құзыретіне қойылатын талаптардың жиынтығы;

    21) еңбек функциясы – еңбек процесінің бір немесе бірнеше міндеттерін шешуге бағытталған өзара байланысты әрекеттер жиынтығы;

    22) кәсiптiк стандарт – кәсіптік қызметтің нақты бір саласындағы біліктілік деңгейіне, құзыреттеріне, еңбек мазмұнына, сапасына және жағдайларына қойылатын талаптарды айқындайтын стандарт;

    23) кәсіп – арнайы даярлық нәтижесінде алынған және білім туралы тиісті құжаттармен расталатын белгілі бір білімді, машықты және практикалық дағдыларды талап ететін адамның еңбек қызметінің негізгі қызмет түрі;

    24) салалық біліктілік шеңбері – салада танылатын біліктілік деңгейлерінің құрылымдық сипаттамасы;

    25) ұлттық біліктілік шеңбері – салалық біліктілік шеңберлерін, кәсіптік стандарттарды әзірлеу үшін деңгейлердің, біліктіліктердің, жалпы кәсіптік құзыреттердің бірыңғай шкаласын айқындайды;

    26) машықтар – қызметті жүзеге асыру және міндеттерді шешу мақсатында білімді пайдалану және құзыреттілік таныту қабілеті (логикалық, интуитивтік, шығармашылық және практикалық ойлауды пайдалану);

    27) білім – оқу және жеке тәжірибесі арқылы ақпаратты меңгеру нәтижесі, оқу немесе жұмыс саласына қатысты фактілер, қағидаттар, теория мен практика жиынтығы, біліктіліктің міндетті түрде бағалануға тиіс бөлігі;

    28) құзыреттер – белгіленген біліктілік деңгейінің кәсіптік қызметінде міндеттерді орындауды қамтамасыз ететін субъекті қызметінің сапасы;

    29) тәжірибе – белгілі бір уақыт аралығында меңгерілген және тиімді пайдаланылған саналы қызмет, білім және дағдылар.

    3. Осы кәсіптік стандартта мынадай қысқартулар қолданылады:

    1) БА – Біліктілік анықтамасы;

    2) БҚЕ – Бағдарламалық қамтамасыз ету;

    3) БТБА – Бірыңғай тарифтік-біліктілік анықтамасы;

    4) ББХСС – Білім берудің халықаралық стандартты жіктемесі;

    5) ЕжААШ – Емдеу және алдын алу шаралары;

    6) ЖҚҚ – Жеке қорғаныш құралдары;

    7) ЖҰ – Жасанды ұрықтандыру;

    8) КС – Кәсіптік стандарт;

    9) ҚР – Қазақстан Республикасы;

    10) СБШ – Салалық біліктілік шеңбері;

    11) ҰБШ – Ұлттық біліктілік шеңбері.

    2-тарау. Кәсіптік стандарттың паспорты

    4. Кәсіптік стандарттың атауы: Мал шаруашылығындағы селекциялық қызмет (асылдандыру ісі)

    5. Кәсіптік стандарттың коды: A047

    6. ЭҚЖЖ-ға сәйкес секциясын, бөлімін, тобын, сыныбын және кіші сыныбын көрсету:

    A Ауыл, орман және балық шаруашылығы

    01 Өсімдік шаруашылығы және мал шаруашылығы, аңшылық және осы салаларда көрсетілетін қызметтерді ұсыну

    01.4 Мал шаруашылығы

    01.41 Сүтті бағыттағы ірі қара малды өсіру

    01.41.0 Сүтті бағыттағы ірі қара малды өсіру

    A Ауыл, орман және балық шаруашылығы

    01 Өсімдік шаруашылығы және мал шаруашылығы, аңшылық және осы салаларда көрсетілетін қызметтерді ұсыну

    01.4 Мал шаруашылығы

    01.42 Басқа да ірі қара малды және енекелерді өсіру

    01.42.0 Басқа да ірі қара малды және енекелерді өсіру

    A Ауыл, орман және балық шаруашылығы

    01 Өсімдік шаруашылығы және мал шаруашылығы, аңшылық және осы салаларда көрсетілетін қызметтерді ұсыну

    01.4 Мал шаруашылығы

    01.43 Жылқыларды және басқа да жылқы тұқымдас жануарларды өсіру

    01.43.1 Жылқыларды өсіру

    A Ауыл, орман және балық шаруашылығы

    01 Өсімдік шаруашылығы және мал шаруашылығы, аңшылық және осы салаларда көрсетілетін қызметтерді ұсыну

    01.4 Мал шаруашылығы

    01.44 Түйелерді және өзге де түйе тұқымдас жануарларды өсіру

    01.44.0 Түйелерді және өзге де түйе тұқымдас жануарларды көбейту

    A Ауыл, орман және балық шаруашылығы

    01 Өсімдік шаруашылығы және мал шаруашылығы, аңшылық және осы салаларда көрсетілетін қызметтерді ұсыну

    01.4 Мал шаруашылығы

    01.45 Қойларды және ешкілерді өсіру

    01.45.0 Қойларды және ешкілерді өсіру

    A Ауыл, орман және балық шаруашылығы

    01 Өсімдік шаруашылығы және мал шаруашылығы, аңшылық және осы салаларда қызметтер ұсыну

    01.4 Мал шаруашылығы

    01.46 Шошқаларды өсіру

    01.46.0 Шошқаларды өсіру

    A Ауыл, орман және балық шаруашылығы

    01 Өсімдік шаруашылығы және мал шаруашылығы, аңшылық және осы салаларда қызметтер ұсыну

    01.4 Мал шаруашылығы

    01.47 Ауыл шаруашылығы құстарын өсіру

    01.47.1 Ет алу үшін құсты, асыл тұқымды құстарды және балапандар өсіру

    A Ауыл, орман және балық шаруашылығы

    01 Өсімдік шаруашылығы және мал шаруашылығы, аңшылық және осы салаларда көрсетілетін қызметтерді ұсыну

    01.4 Мал шаруашылығы

    01.49 Жануарлардың басқа түрлерін өсіру

    01.49.0 Жануарлардың басқа түрлерін өсіру

    M Кәсіптік, ғылыми және техникалық қызмет

    72 Ғылыми зерттеулер және әзірлемелер

    72.1 Жаратылыстану мен техникалық ғылымдар саласындағы ғылыми зерттеулер мен эксперименттік әзірлемелер

    72.11 Биотехнологиялар саласындағы ғылыми зерттеулер мен эксперименттік әзірлемелер

    72.11.0 Биотехнологиялар саласындағы ғылыми зерттеулер мен эксперименттік әзірлемелер

    M Кәсіптік, ғылыми және техникалық қызмет

    75 Ветеринариялық қызмет

    75.0 Ветеринариялық қызмет

    75.00 Ветеринариялық қызмет

    75.00.0 Ветеринариялық қызмет

    7. Кәсіптік стандарттың қысқаша сипаттамасы: Ауыл шаруашылығы жануарлары мен құстарының асыл тұқымды мал басын өсірумен айналысатын асыл тұқымды шаруашылық қызметін, атап айтқанда мал басын толықтыратын төлдер мен құстарды өсіруді, өсімін молайтуды, өсіруді ұйымдастыру.

    8. Кәсіптер карточкаларының тізбесі:

    1) Инженер-зерттеуші - СБШ-ның 6-деңгейі;

    2) Асылдандыру ісі жөніндегі техник - СБШ-ның 5- деңгейі;

    3) Мал шаруашылығындағы техник-ұрықтандырушы - СБШ-ның 4-деңгейі;

    4) Ветеринариялық фельдшер-зертханашы - СБШ-ның 5-деңгейі;

    5) Қолдан ұрықтандыру пунктінің меңгерушісі - СБШ-ның 7-деңгейі;

    6) Мал шаруашылығындағы білікті жұмысшы - СБШ-ның 3-деңгейі;

    7) Малдар мен құстарды қолдан ұрықтандыру жөніндегі оператор - СБШ-ның 3-деңгейі.

    3-тарау. Кәсіптер карточкалары

    9. «Ин­же­нер-зерт­те­у­ші» кә­сіп кар­точ­ка­сы
    Топ ко­ды:
    2141-1
    Қыз­мет ата­уы­ның ко­ды:
    2141-1-004
    Кә­сіп ата­уы:
    Ин­же­нер-зерт­те­у­ші
    СБШ бой­ын­ша бі­лік­ті­лік дең­гейі:
    6
    СБШ бой­ын­ша бі­лік­ті­лік­тің іш­кі дең­гейі:
    БТ­БА, БА және бас­қа да үл­гі­лік бі­лік­ті­лік си­патта­ма­ла­ры бой­ын­ша бі­лік­ті­лік дең­гейі:
    «Бас­шы­лар, ма­ман­дар және бас­қа да қыз­мет­ші­лер ла­у­а­зым­да­ры­ның бі­лік­ті­лік анық­та­ма­лы­ғын бе­кі­ту ту­ра­лы» Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы Ең­бек және ха­лық­ты әле­умет­тік қор­ғау ми­ни­стрі­нің 2020 жы­л­ғы 30 жел­тоқ­сан­да­ғы № 553 бұй­ры­ғы. Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы­ның Әді­лет ми­ни­стр­лі­гін­де 2020 жы­л­ғы 31 жел­тоқ­сан­да № 22003 бо­лып тір­кел­ді.
    5-па­ра­граф. Ғы­лы­ми қыз­мет­кер
    Кә­сіп­тік бі­лім дең­гейі:
    Бі­лім дең­гейі:
    жо­ға­ры бі­лім (ба­ка­лаври­ат, ма­ман дә­ре­же­сі, ор­ди­на­ту­ра)
    Ма­ман­дық:
    Мал ша­ру­а­шы­лы­ғы
    Бі­лік­ті­лік:
    -
    Бі­лім дең­гейі:
    жо­ға­ры бі­лім (ба­ка­лаври­ат, ма­ман дә­ре­же­сі, ор­ди­на­ту­ра)
    Ма­ман­дық:
    Ве­те­ри­на­рия
    Бі­лік­ті­лік:
    -
    Жұ­мыс тә­жі­ри­бе­сіне қой­ы­ла­тын та­лап­тар:
    Кадр­лар­ды да­яр­ла­удың ти­іс­ті ба­ғы­ты бой­ын­ша жо­ға­ры (неме­се жо­ға­ры оқу ор­ны­нан кей­ін­гі) бiлiм және ма­ман­дық бой­ын­ша жұ­мыс тә­жiри­бесi ке­мiн­де 5 жыл, өнер­та­быс пен ғы­лы­ми ең­бек­тер­ге ав­тор­лық ку­әлiк қа­ға­з­да­ры­ның бар бо­луы, ғы­лы­ми дә­ре­же­сі болған жағ­дай­да жұ­мыс өті­ліне та­лап­тар қой­ыл­май­ды.
    Фор­мал­ды емес және ин­фор­мал­ды бі­лім­мен бай­ла­ныс:
    Кә­сіп­тің бас­қа ық­ти­мал ата­у­ла­ры:
    2144-7-008 - Ғы­лы­ми қыз­мет­кер (ауыл ша­ру­а­шы­лы­ғы са­ла­сын­да­ғы)
    Қыз­мет­тің негіз­гі мақ­са­ты:
    Жа­ну­ар­лар­ды өсі­ру­дің ти­ім­ді­лі­гін одан әрі арт­ты­ру мақ­са­тын­да ғы­лы­ми-зерт­теу жұ­мыста­рын ұй­ым­да­сты­ру және жүр­гі­зу.
    Ең­бек функ­ци­я­ла­ры­ның си­патта­ма­сы
    Ең­бек функ­ци­я­ла­ры­ның тіз­бе­сі:
    Мін­дет­ті ең­бек функ­ци­я­ла­ры:
    1. Ғы­лы­ми (ғы­лы­ми-тех­ни­ка­лық, ин­но­ва­ци­я­лық) жо­ба­ны іс­ке асы­ру шең­бе­рін­де зерт­теу мін­дет­те­рін ше­шу
    2. Ғы­лы­ми (ғы­лы­ми-тех­ни­ка­лық, ин­но­ва­ци­я­лық) жо­ба­лар­ды іс­ке асы­ру шең­бе­рін­де зерт­те­улер және (неме­се) әзір­ле­ме­лер жүр­гі­зу­ді ұй­ым­да­сты­ру
    3. Кең кә­сіп­тік және қо­ғам­дық өза­ра іс - қи­мыл жа­сай оты­рып, жа­ңа және(неме­се) пер­спек­ти­ва­лық ғы­лы­ми ба­ғыт­тар бой­ын­ша негіз­гі ғы­лы­ми (ғы­лы­ми-тех­ни­ка­лық) ма­ман­да­ну шең­бе­рі­нен шы­ға­тын зерт­те­улер және (неме­се) әзір­ле­ме­лер жүр­гі­зу­ді ұй­ым­да­сты­ру.
    Қо­сым­ша ең­бек функ­ци­я­ла­ры:
    1-ең­бек функ­ци­я­сы:
    Ғы­лы­ми (ғы­лы­ми-тех­ни­ка­лық, ин­но­ва­ци­я­лық) жо­ба­ны іс­ке асы­ру шең­бе­рін­де зерт­теу мін­дет­те­рін ше­шу
    1-дағ­ды:
    Зерт­теу мін­дет­те­рін ше­шу шең­бе­рін­де же­ке­ле­ген тап­сыр­ма­лар­ды орын­дау
    Ма­шық­тар:
    1. Зерт­теу мін­дет­те­рін ше­шу үшін ақ­па­рат­тық және па­тент­тік із­деу жүр­гі­зу.
    2. Жүр­гі­зі­ле­тін зерт­те­улер та­қы­ры­бы бой­ын­ша ақ­па­рат­тық ре­сур­стар­ды, ғы­лы­ми, тә­жі­ри­бе­лік-экс­пе­ри­мент­тік және ас­пап­тық ба­за­лар­ды пай­да­ла­ну..
    3. Зерт­те­удің мақ­сат­та­ры мен ги­по­те­за­ла­рын тұ­жы­рым­дау және негіз­деу.
    4. Алын­ған экс­пе­ри­мент­тік неме­се тео­ри­я­лық де­ректер­ді тал­дау және ин­тер­пре­та­ци­я­лау.
    5. Мә­лі­мет­тер­ді өң­деу және ви­зу­а­ли­за­ци­я­лау үшін ар­найы бағ­дар­ла­ма­лық жа­сақ­та­ма мен цифр­лық құ­рал­дар­ды қол­да­ну.
    6. Зерт­теу нәти­же­ле­рі­нің дәл­ді­гі мен қай­та­ла­нуын қам­та­ма­сыз ету.
    7. Тап­сыр­ма­лар­ды орын­дау ке­зең­де­рін құ­жат­тап, ара­лық есеп­тер­ді ұсы­ну.
    Бі­лім­дер:
    1. Жүр­гі­зі­ле­тін зерт­те­улер мен әзір­ле­ме­лер та­қы­ры­бы бой­ын­ша зерт­теу мін­дет­те­рін ше­шу әді­сте­рі мен тә­сіл­де­рі.
    2. Ақ­па­рат­тық ре­сур­стар­ды, ғы­лы­ми, тә­жі­ри­бе­лік-экс­пе­ри­мент­тік және ас­пап­тық ба­за объ­ек­ті­ле­рін пай­да­ла­ну­ға қой­ы­ла­тын нор­ма­тив­тік және тех­ни­ка­лық та­лап­тар.
    3. Жүй­е­лік тал­дау тео­ри­я­сы­ның, ғы­лы­ми бо­лжау мен мо­дель­де­удің негіз­де­рі.
    4. Ғы­лы­ми ги­по­те­за­лар мен дәлел­дер ло­ги­ка­сын құ­ру қа­ғи­дат­та­ры
    5. Ғы­лы­ми де­ректер­ді өң­деу, ви­зу­а­ли­за­ци­я­лау және ұсы­ну­дың за­ма­на­уи әді­сте­рі.
    6. Ғы­лы­ми жа­ри­я­ла­ным­дар­ды рә­сім­деу, дәй­ек­сөз кел­ті­ру және де­реккөз­дер­ге сі­л­те­ме жа­сау қа­ғи­да­ла­ры.
    7. Ғы­лы­ми эти­ка­ның негіз­де­рі және ғы­лы­ми зерт­те­улер са­па­сы­на қой­ы­ла­тын та­лап­тар.
    Дағ­ды­ны та­ну мүм­кін­ді­гі:
    Та­лап етіл­мей­ді
    2-дағ­ды:
    Кә­сіп­тік қо­ғам­да­стық­қа ғы­лы­ми (ғы­лы­ми-тех­ни­ка­лық) нәти­же­лер­ді ұсы­ну
    Ма­шық­тар:
    1. Ғы­лы­ми (ғы­лы­ми-тех­ни­ка­лық) нәти­же­лер­ді ре­цен­зи­я­ла­на­тын ғы­лы­ми ба­сы­лым­дар­да жа­ри­я­лау тү­рін­де ұсы­ну.
    2. Ғы­лы­ми, ғы­лы­ми-прак­ти­ка­лық және кон­фе­рен­ци­я­лық іс-ша­ра­лар­да ғы­лы­ми пі­кір­та­ла­стар жүр­гі­зу.
    3. Кон­фе­рен­ци­я­лар, сим­по­зи­у­м­дар, се­ми­нар­лар үшін ба­ян­да­ма те­зи­сте­рін, пре­зен­та­ци­я­лар мен по­стер­лер­ді дай­ын­дау.
    4. Ғы­лы­ми нәти­же­лер­ді ұсы­ну ба­ры­сын­да қо­ры­тын­ды­лар, прак­ти­ка­лық ұсы­ны­стар мен ғы­лы­ми жа­ңа­лық­тар­ды тұ­жы­рым­дау.
    5. Ғы­лы­ми пі­кір­та­ла­стар жүр­гі­зу, өз көз­қа­ра­сын дәлел­ді түр­де қор­ғау және ауди­то­рия сұ­рақ­та­ры­на жа­у­ап бе­ру.
    6. Ғы­лы­ми ком­му­ни­ка­ци­я­ға ар­нал­ған цифр­лық плат­фор­ма­лар­ды пай­да­ла­ну (ре­по­зи­то­рий­лер, ғы­лы­ми әле­умет­тік же­лі­лер, он­лайн-кон­фе­рен­ци­я­лар).
    7. Ғы­лы­ми кон­кур­стар мен грант­тар­ға қа­ты­су үшін өті­нім­дер дай­ын­да­у­ға қа­ты­су.
    Бі­лім­дер:
    1. Ав­тор­лық құқық негіз­де­рі және ғы­лы­ми жа­ри­я­ла­ным­дар эти­ка­сы.
    2. Ре­цен­зи­я­ла­на­тын отан­дық және ше­тел­дік ғы­лы­ми ба­сы­лым­дар­ға ар­нал­ған ғы­лы­ми ма­қа­ла­лар­ды ре­сім­де­у­ге қой­ы­ла­тын та­лап­тар.
    3. Ғы­лы­ми ба­ян­да­ма­лар, ба­ян­да­ма­лар және по­стер­лік пре­зен­та­ци­я­лар дай­ын­дау қа­ғи­да­ла­ры.
    4. Ғы­лы­ми ма­ман­да­ну са­ла­сын­да ғы­лы­ми пі­кір­та­лас жүр­гізу­ге жет­кі­лік­ті дең­гей­де шет ті­лі (ағы­л­шын ті­лі және/неме­се бас­қа) .
    5. Ғы­лы­ми ат­те­ста­ция және ин­дек­са­ция жүй­е­ле­рі.
    6. Ғы­лы­ми ри­то­ри­ка мен ғы­лы­ми дәлел­деу ло­ги­ка­сы­ның негіз­де­рі.
    7. Әр­түр­лі ғы­лы­ми іс-ша­ра­лар­дың фор­мат­та­ры мен та­лап­та­ры (кон­фе­рен­ци­я­лар, кол­ло­кви­у­м­дер, дөң­ге­лек үстел­дер және т.б.).
    Дағ­ды­ны та­ну мүм­кін­ді­гі:
    Та­лап етіл­мей­ді
    3-дағ­ды:
    Же­ке­ле­ген зерт­теу мін­дет­те­рін ше­шу­ге ба­ғыт­тал­ған зерт­те­улер жүр­гі­зу
    Ма­шық­тар:
    1. Зерт­теу тап­сыр­ма­ла­рын ше­шу әді­сте­рі мен тә­сіл­де­рін тал­дау.
    2. Зерт­теу мақ­сат­та­рын, ги­по­те­за­ла­рын және мін­дет­те­рін тұ­жы­рым­дау.
    3. Жүр­гі­зі­ле­тін зерт­те­улер және (неме­се) әзір­ле­ме­лер та­қы­ры­бы бой­ын­ша ақ­па­рат­тық ре­сур­стар­ды, ғы­лы­ми, тә­жі­ри­бе­лік-экс­пе­ри­мент­тік және ас­пап­тық ба­за­лар­ды пай­да­ла­ну.
    4. Жо­ба­ның ғы­лы­ми әдіс­на­ма­сы мен мақ­сат­та­ры­на сәй­кес экс­пе­ри­мент ке­зең­де­рін жос­пар­лау.
    5. Ғы­лы­ми дәл­дік пен қа­уіп­сіз­дік та­лап­та­рын сақ­тай оты­рып, экс­пе­ри­мент­тік зерт­те­улер жүр­гі­зу.
    6. Зерт­теу мін­дет­те­рін ше­шу нәти­же­сін­де алын­ған нәти­же­лер­ді тұ­жы­рым­дау және құ­жат­тау.
    7. Алын­ған де­ректер­дің дұ­ры­стығ­ын, қай­та­лан­ғы­штығ­ын және ғы­лы­ми құн­ды­лы­ғын ба­ға­лау.
    8. Зерт­те­у­ші­лер то­бын­да жұ­мыс іс­теу, жо­ба қа­ты­су­шы­ла­ры­мен өза­ра іс-қи­мыл жа­сау.
    Бі­лім­дер:
    1. Жүр­гі­зі­ле­тін зерт­те­улер және (неме­се) әзір­ле­ме­лер та­қы­ры­бы бой­ын­ша зерт­теу мін­дет­те­рін ше­шу әді­сте­рі мен тә­сіл­де­рі.
    2. Ти­іс­ті ғы­лы­ми са­ла­да зерт­те­улер жүр­гі­зу­дің қа­лып­тас­қан прак­ти­ка­ла­ры, мо­дель­де­рі мен ал­го­ритмде­рі.
    3. Ақ­па­рат­тық ре­сур­стар­ды, ғы­лы­ми, тә­жі­ри­бе­лік-экс­пе­ри­мент­тік және ас­пап­тық ба­за­лар­ды пай­да­ла­ну­ға қой­ы­ла­тын нор­ма­тив­тік және тех­ни­ка­лық та­лап­тар.
    4. Ғы­лым мен тех­ни­ка­да қол­да­ны­ла­тын ақ­па­рат­тық және муль­ти­ме­ди­я­лық тех­но­ло­ги­я­лар.
    5. Ғы­лы­ми де­ректер­ді өң­деу, тал­дау және ви­зу­а­ли­за­ци­я­лау әді­сте­рі.
    6. Ғы­лы­ми дәл­дік, қай­та­лан­ғы­штық және дәлел­ді­лік қа­ғи­дат­та­ры.
    7. Зерт­теу қыз­ме­т­ін­де­гі жо­ба­лық және ғы­лы­ми ме­недж­мент негіз­де­рі.
    8. Зерт­теу нәти­же­ле­рін рә­сім­де­у­ге қой­ы­ла­тын та­лап­тар (хат­та­ма­лар, гра­фик­тер, кесте­лер, есеп­тер және т.б.).
    Дағ­ды­ны та­ну мүм­кін­ді­гі:
    Та­лап етіл­мей­ді
    2-ең­бек функ­ци­я­сы:
    Ғы­лы­ми (ғы­лы­ми-тех­ни­ка­лық, ин­но­ва­ци­я­лық) жо­ба­лар­ды іс­ке асы­ру шең­бе­рін­де зерт­те­улер және (неме­се) әзір­ле­ме­лер жүр­гі­зу­ді ұй­ым­да­сты­ру
    1-дағ­ды:
    Ғы­лы­ми ұжым­ның құ­зы­рет­ті­лі­гін да­мы­ту
    Ма­шық­тар:
    1. Рөл­дер мен жа­у­ап­кер­ші­лік дең­гей­ле­рін бө­ле оты­рып, ұжым­дық ғы­лы­ми-зерт­теу жұ­мысын ұй­ым­да­сты­ру..
    2. Аз тә­жі­ри­бе­лі қыз­мет­кер­лер­дің, та­ғы­лым­да­ма­дан өту­ші­лер мен жас ма­ман­дар­дың кә­сіп­тік да­муын және құ­зы­рет­тер дең­гей­ін ба­ға­лау.
    3. Ғы­лы­ми тап­сыр­ма­лар­ды орын­дау ба­ры­сын­да тә­лім­гер­лік жа­сап, әді­сте­ме­лік қол­дау көр­се­ту.
    4. Ғы­лы­ми ұжым мү­ше­ле­рі­нің оқу­ға және кә­сіп­тік да­му­ға де­ген қа­жет­ті­лік­те­рін анық­тау.
    5. Қыз­мет­кер­лер­дің бі­лік­ті­лі­гін арт­ты­ру кур­ста­ры­на, ғы­лы­ми се­ми­нар­лар мен та­ғы­лым­да­ма­лар­ға қа­ты­суын ұй­ым­да­сты­ру және үй­ле­сті­ру.
    6. Ғы­лы­ми-зерт­теу жұ­мысы­на жа­ңа бі­лім­дер мен тех­но­ло­ги­я­лар­ды ен­гі­зу ар­қы­лы үз­дік­сіз кә­сіп­тік өсу­ге жағ­дай жа­сау.
    7. Ғы­лы­ми ұжым қыз­мет­кер­ле­рі­нің құ­зы­рет­те­рін да­мы­ту бой­ын­ша же­ке жос­пар­лар құ­ру.
    8. Ке­рі бай­ла­ны­сты жү­зе­ге асы­ру және пер­со­нал­ды да­мы­ту жө­нін­де­гі іс-ша­ра­лар­дың ти­ім­ді­лі­гін ба­ға­лау.
    Бі­лім­дер:
    1. Тә­лім­гер­лік және ғы­лы­ми кадр­лар­ды да­яр­лау әді­сте­рін қо­са ал­ған­да, ғы­лы­ми-пе­да­го­ги­ка­лық қыз­мет­тің негіз­де­рі
    .2. Жүр­гі­зі­ле­тін жұ­мыстар­дың та­қы­ры­бы бой­ын­ша зерт­теу мін­дет­те­рін ше­шу­дің қа­лып­тас­қан ғы­лы­ми және прак­ти­ка­лық тә­сіл­де­рі.
    3. Ғы­лы­ми қыз­мет­кер­лер­ді да­яр­лау, қай­та да­яр­лау және бі­лік­ті­лі­гін арт­ты­ру­дың ны­сан­да­ры, әді­сте­рі мен ұй­ым­да­сты­ру­шы­лық мо­дель­де­рі.
    4. Ұлт­тық және ха­лы­қа­ра­лық кә­сі­би да­му және ғы­лы­ми та­ғы­лым­да­ма бағ­дар­ла­ма­ла­ры.
    5. Ғы­лы­ми жұ­мыс­кер­лер­дің құ­зы­рет­ті­лі­гі мен кә­сі­би өсу­ін ба­ға­лау әді­сте­рі..
    6. Ғы­лы­ми оқы­ту са­ла­сын­да­ғы құқық­тық және эти­ка­лық нор­ма­лар және әр­түр­лі дең­гей­де­гі ма­ман­дар ара­сын­да­ғы өза­ра іс қи­мыл.
    7. Ғы­лы­ми қыз­мет­кер­лер­ді қа­шық­тық­тан неме­се бет­пе бет оқы­ту­ды ұй­ым­да­сты­ру­ға ар­нал­ған за­ма­на­уи цифр­лық плат­фор­ма­лар мен құ­рал­дар.
    Дағ­ды­ны та­ну мүм­кін­ді­гі:
    Та­лап етіл­мей­ді
    2-дағ­ды:
    Ғы­лы­ми (ғы­лы­ми-тех­ни­ка­лық) нәти­же­лер­ді са­рап­тау
    Ма­шық­тар:
    1. Жо­ба­ның мақ­сат­та­ры мен тап­сы­рыс бе­ру­ші­нің та­лап­та­рын ес­ке­ре оты­рып, ғы­лы­ми және ғы­лы­ми-тех­ни­ка­лық нәти­же­лер­ді ба­ға­ла­удың негіз­гі өл­шем­шар­тта­рын анық­тау.
    2. Бел­гі­лі бір ғы­лы­ми та­қы­рып бой­ын­ша зерт­те­улер­ді да­мы­ту пер­спек­ти­ва­ла­рын тал­дау және оның өзек­ті­лік дә­ре­же­сін анық­тау.
    3. Алын­ған нәти­же­лер­дің ғы­лы­ми жа­ңа­лы­ғын, прак­ти­ка­лық ма­ңы­зды­лы­ғын және қол­дан­ба­лы әле­уе­тін ба­ға­лау.
    4. Ұсы­ны­л­ған экс­пе­ри­мент­тік де­ректер­дің то­лық­тығы мен шы­най­ы­лы­ғы­на са­рап­та­ма­лық ба­ға­лау жүр­гі­зу.
    5. Ғы­лы­ми-зерт­теу және тә­жі­ри­бе­лік-кон­струк­тор­лық жұ­мыстар нәти­же­ле­рі бой­ын­ша са­рап­та­ма­лық қо­ры­тын­ды­лар, ұсы­ным­дар мен пі­кір­лер дай­ын­да­у­ға қа­ты­су.
    6. Алын­ған нәти­же­лер­ді осы са­лад­а­ғы әлем­дік дең­гей­де­гі ұқсас зерт­те­улер мен әзір­ле­ме­лер­мен са­лы­сты­ру.
    7. Тәу­е­кел­дер­ді, шек­те­улер­ді және одан әрі зерт­те­удің ық­ти­мал ба­ғыт­та­рын анық­тау.
    8. Ғы­лы­ми са­рап­та­ма жүр­гі­зу ке­зін­де нор­ма­тив­тік және әді­сте­ме­лік құ­жат­тар­ды қол­да­ну.
    Бі­лім­дер:
    1. Өзі­нің ғы­лы­ми ма­ман­да­нуы са­ла­сын­да­ғы зерт­теу сұ­ра­ным­да­ры мен ғы­лым­ды да­мы­ту­дың ба­сым ба­ғыт­та­ры.
    2. Ғы­лы­ми (ғы­лы­ми-тех­ни­ка­лық) нәти­же­лер­ге са­рап­та­ма жүр­гі­зу­дің қа­лып­тас­қан прак­ти­ка­сы мен әді­сте­ме­ле­рі.
    3. Алын­ған нәти­же­лер­дің ғы­лы­ми жа­ңа­лы­ғын, прак­ти­ка­лық қол­дан­ба­лы­ғын және тех­но­ло­ги­я­лық дай­ынды­ғын ба­ға­лау әді­сте­рі.
    4. Ғы­лы­ми зерт­те­улер­дің нәти­же­лі­лі­гін ба­ға­лау өл­шем­шар­тта­ры (ғы­лы­мо­мет­рия, дәй­ек­сөз ин­дек­сі, ен­гі­зу және т.б.).
    5. Ғы­лы­ми және тех­ни­ка­лық са­рап­та­ма жүр­гізу­ге ар­нал­ған ұлт­тық және ха­лы­қа­ра­лық стан­дарт­тар.
    6. Са­рап­та­ма­лық қо­ры­тын­ды­лар­ды, ре­цен­зи­я­лар­ды, тал­да­ма­лық жа­з­ба­лар­ды ре­сім­деу тәр­ті­бі.
    7. Ғы­лы­ми са­рап­та­ма жүр­гі­зу­де­гі эти­ка­лық нор­ма­лар мен стан­дарт­тар.
    8. Ғы­лы­ми ақ­па­рат­ты тал­дау үшін қол­да­ны­ла­тын элек­трон­дық плат­фор­ма­лар мен де­рекқор­лар.
    Дағ­ды­ны та­ну мүм­кін­ді­гі:
    Та­лап етіл­мей­ді
    3-дағ­ды:
    Әле­ует­ті тұ­ты­ну­шы­лар­ға ғы­лы­ми (ғы­лы­ми-тех­ни­ка­лық) нәти­же­лер­ді ұсы­ну
    Ма­шық­тар:
    1. Ин­тел­лек­ту­ал­дық қыз­мет нәти­же­ле­рін прак­ти­ка­лық тұр­ғы­дан пай­да­ла­ну­дың әр­түр­лі нұс­қа­ла­ры­ның ар­тық­шы­лық­та­рын ба­ға­лау.
    2. Ғы­лы­ми (ғы­лы­ми-тех­ни­ка­лық) нәти­же­лер­ді мы­на­дай ны­сан­да ұсы­ну: - ре­цен­зи­я­ла­на­тын ғы­лы­ми ба­сы­лым­дар­да­ғы жа­ри­я­ла­ным­дар , - ғы­лы­ми, ғы­лы­ми-прак­ти­ка­лық және са­ла­лық іс-ша­ра­лар­да­ғы ба­ян­да­ма­лар, - ин­ве­стор­лар­ға, се­рік­те­стер­ге, мем­ле­кет­тік ор­ган­дар мен кә­сі­по­рын­дар­ға ар­нал­ған пре­зен­та­ци­я­лар .
    3. Ғы­лы­ми және қол­дан­ба­лы пі­кір­та­ла­стар жүр­гі­зу, ғы­лы­ми ұста­ным­ды қор­ғау.
    4. Ғы­лы­ми (ғы­лы­ми-тех­ни­ка­лық) нәти­же­лер­дің әле­ует­ті тұ­ты­ну­шы­ла­рын және тап­сы­рыс бе­ру­ші­ле­рін анық­тау.
    5. Қы­сқа­ша және то­лық ан­но­та­ци­я­лар, ре­фе­рат­тар, тех­но­ло­гия си­патта­ма­ла­ры мен па­тент­тік өті­нім­дер дай­ын­дау.
    6. Ин­но­ва­ци­я­лық жо­ба­лар көр­ме­ле­рі, фо­рум­да­ры және кон­кур­ста­ры­на қа­ты­су.
    7. Ғы­лы­ми нәти­же­лер­ді нақ­ты са­ла­лар­дың қа­жет­ті­лік­те­ріне бей­ім­деу.
    8. Нәти­же­лер­ді грант бе­ру­ші­лер­дің, ин­ве­стор­лар­дың және мем­ле­кет­тік бағ­дар­ла­ма­лар­дың та­лап­та­ры­на сай фор­мат­тар­да ұсы­ну.
    Бі­лім­дер:
    1. По­тен­ци­ал­ды тұ­ты­ну­шы­лар та­ра­пы­нан қой­ы­ла­тын ғы­лы­ми және қол­дан­ба­лы сұ­ра­ным­дар.
    2. Ин­тел­лек­ту­ал­дық мен­шік ны­сан­да­ры­ның нәти­же­ле­ріне құқық­тар­ды бас­қа­ру­дың негіз­де­рі.
    3. Ғы­лы­ми жа­ри­я­ла­ным­дар­ды отан­дық және ше­тел­дік ре­цен­зи­я­ла­на­тын ба­сы­лым­дар­да ре­сім­де­у­ге және құ­ры­лым­да­у­ға қой­ы­ла­тын та­лап­тар.
    4. Ғы­лы­ми нәти­же­лер­ді ұлт­тық және ха­лы­қа­ра­лық де­рекқор­лар­да ұсы­ну қа­ғи­да­лар.
    5. Ғы­лы­ми әзір­ле­ме­лер­дің ком­мер­ци­я­лық әле­уе­тін ба­ға­лау әді­сте­рі.
    6. Па­тент­тік өті­нім­дер­ді бе­ру және ин­тел­лек­ту­ал­дық мен­шік ны­сан­да­рын тір­кеу тәр­ті­бі.
    7. Ғы­лы­ми әзір­ле­ме­лер­ді прак­ти­ка­ға ен­гі­зу ке­зең­де­рі.
    8. Ғы­лы­ми нәти­же­лер­ді ұсы­ну ке­зін­де­гі эти­ка­лық нор­ма­лар және ашық қол­же­тім­ді­лік та­лап­та­рын сақ­тау.
    Дағ­ды­ны та­ну мүм­кін­ді­гі:
    Та­лап етіл­мей­ді
    4-дағ­ды:
    Өза­ра бай­ла­ны­сты зерт­теу мін­дет­те­рі­нің ке­ше­нін ше­шу
    Ма­шық­тар:
    1. Зерт­те­удің мақ­сат­та­рын, ги­по­те­за­ла­рын және мін­дет­те­рін, со­ның ішін­де өза­ра бай­ла­ны­с­қан ба­ғыт­тар мен ке­зең­дер­ді тұ­жы­рым­дау.
    2. Зерт­те­удің құ­ры­лы­мын, ке­зең­де­рін және ре­сур­ста­рын (ма­те­ри­ал­дық, уа­қыт­тық, кадр­лық) жос­пар­лау.
    3. Зерт­теу та­қы­ры­бы бой­ын­ша ақ­па­рат­тық ре­сур­стар­ды, ғы­лы­ми, тә­жі­ри­бе­лік-экс­пе­ри­мент­тік және ас­пап­тық ба­за­лар­ды пай­да­ла­ну.
    4. Ке­шен­ді зерт­теу тап­сыр­ма­ла­ры ая­сын­да тал­дау, син­тез­деу, мо­дель­деу және ше­шім­дер­ді оң­тай­лан­ды­ру­ды жүр­гі­зу.
    5. Ғы­лы­ми-тех­ни­ка­лық мә­се­ле­лер­ді ше­шу­де жүй­е­лік және пәна­ра­лық көз­қа­рас­ты қол­да­ну.
    6. Жо­ба қа­ты­су­шы­ла­ры­ның жұ­мысын үй­ле­сті­ру, зерт­теу ке­зең­де­рі ара­сын­да­ғы өза­ра әре­кет­те­стікті қам­та­ма­сыз ету.
    7. Прак­ти­ка­лық және ком­мер­ци­я­лық ма­ңыз­ға ие ғы­лы­ми және ғы­лы­ми-тех­ни­ка­лық нәти­же­лер­ді анық­тау және негіз­деу.
    8. Жо­ба ая­сын­да тап­сыр­ма­лар­дың орын­да­лу са­па­сы мен мер­зім­де­рін ба­қы­ла­уды жү­зе­ге асы­ру.
    Бі­лім­дер:
    1. Ғы­лы­ми зерт­те­улер мен (неме­се) әзір­ле­ме­лер­ді жос­пар­лау мен ұй­ым­да­сты­ру әді­сте­рі мен құ­рал­да­ры, со­ның ішін­де ғы­лым­да­ғы жо­ба­лық бас­қа­ру әді­сте­ме­ле­рі. 2. Зерт­теу та­қы­ры­бы­на бай­ла­ны­сты өзек­ті ғы­лы­ми мә­се­ле­лер мен үр­ді­стер, отан­дық және ше­тел­дік озық әрі бі­ре­гей әзір­ле­ме­лер. 3. Ақ­па­рат­тық ре­сур­стар мен зерт­теу ин­фра­құ­ры­лы­мын пай­да­ла­ну­ға қой­ы­ла­тын нор­ма­тив­тік және тех­ни­ка­лық та­лап­тар. 4. Ғы­лы­ми де­ректер­ді тал­дау, мо­дель­деу және ви­зу­а­ли­за­ци­я­лау үшін қол­да­ны­ла­тын ақ­па­рат­тық, цифр­лық және муль­ти­ме­ди­я­лық тех­но­ло­ги­я­лар. 5. Ке­шен­ді ғы­лы­ми бағ­дар­ла­ма­лар мен зерт­теу әді­сте­ме­лік схе­ма­ла­рын құ­ру қа­ғи­дат­та­ры. 6. Алын­ған нәти­же­лер­дің ғы­лы­ми жа­ңа­лы­ғын, прак­ти­ка­лық ма­ңы­зды­лы­ғын және ти­ім­ді­лі­гін ба­ға­ла­удың негіз­де­рі. 7. Ғы­лы­ми эти­ка мен ғы­лы­ми шы­най­ы­лық­қа қой­ы­ла­тын та­лап­тар. 8. Ғы­лы­ми қыз­мет және зи­ят­кер­лік мен­шік­ті қор­ғау са­ла­сын­да­ғы заң­на­ма.
    Дағ­ды­ны та­ну мүм­кін­ді­гі:
    Та­лап етіл­мей­ді
    5-дағ­ды:
    Зерт­теу мін­дет­те­рін ше­шу үшін ғы­лы­ми ұжым­ды қа­лып­та­сты­ру
    Ма­шық­тар:
    1. Зерт­теу мін­дет­те­ріне сәй­кес ма­ман­дар­дың кә­сіп­тік және шы­ғар­ма­шы­лық қа­бі­лет­те­рін анық­тап, ба­ға­лау және олар­ды ғы­лы­ми топ­қа тар­ту.
    2. Жо­ба­ның жал­пы мақ­са­ты ая­сын­да же­ке орын­да­у­шы­лар мен ша­ғын топ­тар­ға ғы­лы­ми және тех­ни­ка­лық тап­сыр­ма­лар­ды тұ­жы­рым­дау.
    3. Қа­ты­су­шы­лар­дың құ­зы­рет­ті­лі­гі мен ма­ман­да­нуын ес­ке­ре оты­рып, жо­ба ая­сын­да­ғы мін­дет­тер­ді жос­пар­лау және бө­лу.
    4. Жо­ба қа­ты­су­шы­ла­ры ара­сын­да ти­ім­ді өза­ра әре­кет­те­су­ді қам­та­ма­сыз ету, ко­ман­да­да­ғы жұ­мыс про­це­сте­рін бас­қа­ру.
    5. Ғы­лы­ми мақ­сат­тар­ға қол жет­кізу­ге ұм­тыл­ды­ру, ғы­лы­ми әле­ует­ті да­мы­ту үшін жағ­дай жа­сау ар­қы­лы ұжым­ды ын­та­лан­ды­ру.
    6. Ғы­лы­ми ұжым жұ­мысын ұй­ым­да­сты­ру ба­ры­сын­да ең­бек­ті қор­ғау, қа­уіп­сіз­дік тех­ни­ка­сы және ғы­лы­ми эти­ка нор­ма­ла­рын сақ­тау.
    7. Ла­у­а­зым­дық нұс­қа­улық­тар, жұ­мыс кесте­ле­рі мен жо­ба қа­ты­су­шы­ла­ры­ның жұ­мыс ти­ім­ді­лі­гін ба­ға­лау өл­шем­шар­тта­рын жа­сау.
    8. Мін­дет­тер­дің орын­да­луын ба­қы­лау, жос­пар­дан ауыт­қы­ған жағ­дай­да жұ­мыстың ба­ры­сы­на тү­зе­ту­лер ен­гі­зу.
    Бі­лім­дер:
    1. Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы­ның ең­бек заң­на­ма­сы, оның ішін­де ғы­лым және бі­лім бе­ру са­ла­сын­да­ғы жұ­мыспен қам­ту­ды рет­тей­тін нор­ма­лар.
    2. Ғы­лы­ми ме­ке­ме­лер мен зерт­ха­на­лар­да қол­да­ны­ла­тын ең­бек­ті қор­ғау, қа­уіп­сіз­дік тех­ни­ка­сы және өн­ді­рі­стік са­ни­та­рия қа­ғи­да­ла­ры мен нор­ма­ла­ры.
    3. Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы­ның бі­лім бе­ру стан­дарт­та­ры­на сәй­кес ғы­лы­ми ма­ман­да­ну са­ла­сын­да­ғы ба­ка­лаври­ат, ма­ги­стра­ту­ра және PhD тү­лек­те­ріне қой­ы­ла­тын бі­лік­ті­лік та­лап­та­ры.
    4. Ғы­лы­ми ор­та­да­ғы ко­ман­да­лық жұ­мыстың қа­ғи­дат­та­ры, оның ішін­де рөл­дер­ді бө­лу және жо­ба­лық топ­тар­ды қа­лып­та­сты­ру.
    5. Ғы­лы­ми қыз­мет­тің эти­ка­лық нор­ма­ла­ры, оның ішін­де ғы­лы­ми адал­дық пен ав­тор­лық қа­ғи­дат­та­ры.
    6. Ғы­лы­ми-зерт­теу са­ла­сын­да­ғы ма­ман­дар­дың бі­лік­ті­лі­гі мен құ­зы­рет­ті­лі­гін ба­ға­лау әді­сте­рі.
    7. Пер­со­нал­ды және ғы­лы­ми жо­ба­лар­ды бас­қа­ру­дың негіз­де­рі.
    Дағ­ды­ны та­ну мүм­кін­ді­гі:
    Та­лап етіл­мей­ді
    3-ең­бек функ­ци­я­сы:
    Кең кә­сіп­тік және қо­ғам­дық өза­ра іс - қи­мыл жа­сай оты­рып, жа­ңа және(неме­се) пер­спек­ти­ва­лық ғы­лы­ми ба­ғыт­тар бой­ын­ша негіз­гі ғы­лы­ми (ғы­лы­ми-тех­ни­ка­лық) ма­ман­да­ну шең­бе­рі­нен шы­ға­тын зерт­те­улер және (неме­се) әзір­ле­ме­лер жүр­гі­зу­ді ұй­ым­да­сты­ру.
    1-дағ­ды:
    Же­тек­ші ғы­лы­ми ұжым­дар­дың жа­ңа және (неме­се) пер­спек­ти­ва­лық ғы­лы­ми ба­ғыт­тар бой­ын­ша ал­ған ғы­лы­ми (ғы­лы­ми-тех­ни­ка­лық) нәти­же­лер­ді жал­пы­лау
    Ма­шық­тар:
    1. Ғы­лы­ми де­ректер­ге, тео­ри­я­лар­ға және тұ­жы­рым­да­ма­лар­ға тео­ри­я­лық-әдіс­на­ма­лық тал­дау жүр­гі­зу.
    2. Өза­ра бай­ла­ны­сты ғы­лы­ми құ­бы­лы­стар мен үде­рі­стер­ді тал­дау, се­беп-сал­дар­лық тәу­ел­ді­лік­тер­ді анық­тау.
    3. Ғы­лы­ми ги­по­те­за­лар мен зерт­теу мін­дет­те­рін пәна­ра­лық тә­сіл негі­зін­де тұ­жы­рым­дау.
    4. Сырт­қы ғы­лы­ми ұжым­дар­ды тар­та оты­рып, көп ке­зең­ді зерт­теу жо­ба­ла­рын жос­пар­лау.
    5. Зерт­теу нәти­же­ле­ріне әлем­дік ғы­лы­ми дең­гей тұр­ғы­сы­нан са­лы­стыр­ма­лы тал­дау жүр­гі­зу. 6. Түр­лі де­реккөз­дер мен ғы­лы­ми ба­ғыт­тар­дан алын­ған ақ­па­рат­ты жүй­е­леу және бі­рік­ті­ру.
    7. Қо­ғам үшін аса ма­ңы­зды әрі пай­да­лы ғы­лы­ми нәти­же­лер­ді ірік­теу, та­ра­ту­ға және/неме­се ен­гізу­ге дай­ын­дау.
    8. Са­рап­та­ма­лық және мем­ле­кет­тік құ­ры­лым­дар­ға ар­нал­ған шо­лулық-тал­да­ма­лық ма­те­ри­ал­дар, ғы­лы­ми шо­лу­лар, ба­ян­да­ма дай­ын­дау.
    Бі­лім­дер:
    1. Пәна­ра­лық ғы­лы­ми зерт­те­улер­ді жүр­гі­зу­дің за­ма­на­уи және ең жа­ңа әді­сте­рі.
    2. Түр­лі ғы­лы­ми са­ла­лар­дан алын­ған бі­лім­ді ин­те­гра­ци­я­лау әді­сте­ме­сі.
    3. Ба­сым ба­ғыт­тар бой­ын­ша ғы­лым мен тех­ни­ка­ның соң­ғы же­ті­стікте­рі.
    4. Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы­ның ғы­лы­ми-тех­ни­ка­лық және әле­умет­тік-эко­но­ми­ка­лық да­му­дың ұлт­тық ба­сым­дық­та­ры мен стра­те­ги­я­ла­ры.
    5. Же­тек­ші ғы­лы­ми ор­та­лық­тар­дың, зерт­ха­на­лар­дың, ин­сти­тут­тар­дың, сон­дай-ақ ғы­лы­ми ын­ты­мақ­та­стық­тың ха­лы­қа­ра­лық плат­фор­ма­ла­ры­ның қыз­ме­ті.
    6. Ғы­лы­ми ана­ли­ти­ка және де­ректер­ді ви­зу­а­ли­за­ци­я­лау құ­рал­да­ры.
    7. Нәти­же­лер­ді жал­пы­ға та­ра­ту және тал­да­уда ғы­лы­ми эти­ка және ака­де­ми­я­лық адал­дық прин­ципте­рі.
    8. Ғы­лы­ми-тех­ни­ка­лық ше­шім­дер­дің ғы­лы­ми және әле­умет­тік ма­ңы­зды­лы­ғын анық­тау тә­сіл­де­рі.
    Дағ­ды­ны та­ну мүм­кін­ді­гі:
    Та­лап етіл­мей­ді
    2-дағ­ды:
    Жа­ңа және (неме­се) пер­спек­ти­ва­лық ғы­лы­ми ба­ғыт­тар­ды да­мы­ту мақ­са­тын­да ұзақ мер­зім­ді әріп­те­стік қа­ты­на­стар­ды және (неме­се) кон­сор­ци­у­м­дар­ды қа­лып­та­сты­ру
    Ма­шық­тар:
    1. Же­ке­ле­ген ға­лым­дар­дың және (неме­се) орын­да­у­шы­лар ұжым­да­ры­ның ғы­лы­ми ба­ғыт­тар­ды да­мы­ту­ға қо­с­қан ғы­лы­ми (ғы­лы­ми-тех­ни­ка­лық) нәти­же­ле­рі­нің үле­сін ба­ға­лау..
    2. Өза­ра іс-қи­мыл мен ти­ім­ді ын­ты­мақ­та­стық­ты қам­та­ма­сыз ете оты­рып, тар­ты­л­ған орын­да­у­шы­лар ұжым­да­ры­ның қа­ты­суы­мен зерт­те­улер жүр­гі­зу про­це­сін үй­ле­сті­ру.
    3. Ақ­па­рат пен ре­сур­стар ал­ма­су үшін се­рік­те­стер ара­сын­да­ғы ком­му­ни­ка­ци­я­ны ұй­ым­да­сты­ру және қол­дау.
    4. Бір­лес­кен жо­ба­лар­ды жос­пар­лау және ба­қы­лау, кон­сор­ци­ум мү­ше­ле­рі ара­сын­да­ғы мін­дет­тер­ді бө­лу.
    5. Ғы­лы­ми жо­ба­ның мақ­сат­та­ры­на же­ту­де ын­ты­мақ­та­стық­тың пер­спек­ти­ва­ла­рын және тәу­е­кел­де­рін тал­дау.
    Бі­лім­дер:
    1. Ғы­лы­ми ұжым­дар­дың өза­ра іс-қи­мы­лын рет­тей­тін Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы­ның ғы­лым са­ла­сын­да­ғы ең­бек заң­на­ма­сы
    2. Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сын­да бір­лес­кен жо­ба­лар­да қол­да­ны­ла­тын ең­бек ұй­ым­да­сты­руы, ең­бек­ті қор­ғау қа­ғи­да­ла­ры мен нор­ма­ла­ры.
    3. Жа­ңа және (неме­се) пер­спек­ти­ва­лы ғы­лы­ми ба­ғыт­тар­да­ғы соң­ғы же­ті­стіктер мен тен­ден­ци­я­лар.
    4. Зерт­те­у­ші­лер мен (неме­се) зерт­теу және әзір­леу жұ­мыста­рын жүр­гі­зе­тін ұй­ым­дар ту­ра­лы ақ­па­рат­ты қам­ти­тын ақ­па­рат­тық ре­сур­стар және се­рік­те­стер­ді із­деу үшін де­рекқор­лар.
    5. Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы­ның зерт­те­улер мен әзір­ле­ме­лер са­ла­сын­да жұ­мыс іс­тей­тін пер­со­нал­дың бі­лік­ті­лі­гіне қой­ы­ла­тын та­лап­тар және кә­сі­би құ­зы­рет­ті­лік стан­дарт­та­ры.
    6. Жо­ба­лар­ды ти­ім­ді бас­қа­ру және пәна­ра­лық ұжым­дар­ды үй­ле­сті­ру әді­сте­рі мен қа­ғи­дат­та­ры
    Дағ­ды­ны та­ну мүм­кін­ді­гі:
    Та­лап етіл­мей­ді
    3-дағ­ды:
    Ғы­лым мен тех­но­ло­ги­я­ның жа­ңа ба­ғыт­та­рын да­мы­ту үшін қа­жет­ті бо­ла­шақ кә­сіп­тер­дің бей­не­ле­рін және ма­ман­дар­дың құ­зы­рет­те­ріне қой­ы­ла­тын та­лап­тар­ды қа­лып­та­сты­ру
    Ма­шық­тар:
    1. Ақ­па­рат­ты әр­түр­лі ауди­то­ри­я­лар­ға бей­ім­дей оты­рып, жо­ға­ры ғы­лы­ми-әді­сте­ме­лік дең­гей­де бе­ру..
    2. Ма­ман­дар­дың ти­ім­ді өза­ра әре­кет­те­су­ін қам­та­ма­сыз ете оты­рып, ұжым­дық ғы­лы­ми-зерт­теу жұ­мыста­рын ұй­ым­да­сты­ру.
    3. Жо­ға­ры бі­лік­ті ғы­лы­ми кадр­лар­дың кә­сіп­тік да­муын ба­ға­лау, оқы­ту және бі­лік­ті­лік­ті арт­ты­ру қа­жет­ті­лік­те­рін анық­тау.
    4. Ғы­лы­ми (ғы­лы­ми-тех­ни­ка­лық) нәти­же­лер­ді кө­пте­ген тың­да­у­шы­лар мен мүд­де­лі тұ­лға­лар үшін ғы­лы­ми-та­ны­мал ны­сан­да ұсы­ну..
    5. Ғы­лым мен тех­но­ло­ги­я­ның да­муы пер­спек­ти­ва­ла­рын ес­ке­ре оты­рып, ма­ман­дар­дың құ­зы­рет­те­ріне қой­ы­ла­тын та­лап­тар­ды қа­лып­та­сты­ру.
    Бі­лім­дер:
    1. Ұжым­дық жұ­мысты ұй­ым­да­сты­ру және ғы­лы­ми ұжым­дар­ды бас­қа­ру­дың негіз­де­рі.
    2. Кә­сіп­тік стан­дарт­тар­дың қа­лып­та­суы­на әсер ете­тін жа­ңа және (неме­се) пер­спек­тив­ті ғы­лы­ми ба­ғыт­тар бой­ын­ша соң­ғы же­ті­стіктер.
    3. Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы­ның әле­умет­тік-эко­но­ми­ка­лық да­муы­ның негіз­гі ба­ғыт­та­ры және олар­дың ғы­лым мен тех­ни­ка­да­ғы кадр­лық са­я­сат­қа әсе­рі.
    4. Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы­ның ғы­лы­ми-тех­ни­ка­лық да­му дең­гейі және әлем­дік ғы­лым мен тех­но­ло­ги­я­лар­дың да­му тен­ден­ци­я­ла­ры.
    5. Ғы­лы­ми-зерт­те­улер мен (неме­се) әзір­ле­ме­лер­ді жос­пар­лау, ұй­ым­да­сты­ру, жүр­гі­зу және ен­гі­зу­дің за­ма­на­уи әді­сте­рі, құ­рал­да­ры мен тә­жі­ри­бе­ле­рі.
    6. Ғы­лы­ми және тех­ни­ка­лық ма­ман­дар­ға ең­бек на­ры­ғы­ның қа­жет­ті­лік­те­рін тал­дау және бо­лжау әді­сте­ме­ле­рі.
    Дағ­ды­ны та­ну мүм­кін­ді­гі:
    Та­лап етіл­мей­ді
    4-дағ­ды:
    Ғы­лы­ми (ғы­лы­ми-тех­ни­ка­лық, ин­но­ва­ци­я­лық) бағ­дар­ла­ма­лар­ды са­рап­тау
    Ма­шық­тар:
    1. Ғы­лы­ми-тех­ни­ка­лық және әле­умет­тік-эко­но­ми­ка­лық фак­тор­лар­ды ес­ке­ре оты­рып, жа­ңа бі­лім­нің қол­да­ну са­ла­сын анық­тау.
    2. Жа­ңа және (неме­се) пер­спек­тив­ті ғы­лы­ми ба­ғыт­тар бой­ын­ша соң­ғы же­ті­стіктер­ді са­рап­тау, олар­дың ин­но­ва­ци­я­лық әле­уе­ті мен прак­ти­ка­лық ма­ңы­зды­лы­ғын ес­ке­ру.
    3. Мем­ле­кет, биз­нес және қо­ғам­ның қа­зір­гі және бо­ла­шақ сұ­ра­ны­ста­ры­на бағ­дар­ла­ма­лар­дың сәй­кест­і­гін тал­дау.
    4. Са­рап­та­ма­лық тал­дау негі­зін­де ғы­лы­ми және ин­но­ва­ци­я­лық бағ­дар­ла­ма­лар­ды же­тіл­ді­ру­ге ұсы­ны­стар әзір­леу.
    Бі­лім­дер:
    1. Мем­ле­кет, биз­нес және қо­ғам та­ра­пы­нан ғы­лы­ми және ин­но­ва­ци­я­лық жо­ба­лар­ға қой­ы­ла­тын зерт­теу сұ­ра­ным­да­ры.
    2. Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы­ның әле­умет­тік-эко­но­ми­ка­лық да­му­дың негіз­гі ба­ғыт­та­ры және олар­дың ғы­лы­ми зерт­те­улер­дің ба­сым­дық­та­ры­на әсе­рі.
    3. Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы­ның ғы­лы­ми-тех­ни­ка­лық да­муы­ның дең­гейі және әлем­дік ғы­лым мен ин­но­ва­ци­яда­ғы үр­ді­стер.
    4. Жа­ңа және (неме­се) пер­спек­тив­ті ғы­лы­ми ба­ғыт­тар бой­ын­ша соң­ғы же­ті­стіктер және олар­дың ен­гі­зу әле­уе­ті.
    5. Ғы­лы­ми және ин­но­ва­ци­я­лық бағ­дар­ла­ма­лар­ды са­рап­та­ма­лық ба­ға­лау әді­сте­рі мен өл­шем­шерт­та­ры.
    Дағ­ды­ны та­ну мүм­кін­ді­гі:
    Та­лап етіл­мей­ді
    5-дағ­ды:
    Жа­ңа және (неме­се) пер­спек­ти­ва­лық ғы­лы­ми ба­ғыт­тар­ды да­мы­ту нәти­же­сін­де ғы­лым­да, әле­умет­тік-эко­но­ми­ка­лық жүй­е­де және қо­ғам­да мүм­кін өзге­рі­стер­ді та­ны­мал ету
    Ма­шық­тар:
    1. Қо­ғам­ға ерекше ма­ңы­зды зерт­теу нәти­же­ле­рі­нің қа­си­ет­те­рі мен сал­да­рын анық­тап, олар­дың ғы­лы­ми және прак­ти­ка­лық ма­ңы­зды­лы­ғын ашу.
    2. Ма­те­ри­ал­дар­дың ре­сім­де­лу­іне және құ­ры­лы­мы­на қой­ы­ла­тын та­лап­тар­ды ес­ке­ре оты­рып, же­тек­ші ре­цен­зи­я­ла­на­тын ғы­лы­ми ба­сы­лым­дар­да Жа­ри­я­ла­ным­дар ны­са­нын­да ғы­лы­ми (ғы­лы­ми-тех­ни­ка­лық) нәти­же­лер­ді ұсы­ну
    3. Ғы­лы­ми (ғы­лы­ми-тех­ни­ка­лық) нәти­же­лер­ді кең ауди­то­рия үшін және ғы­лы­ми (ғы­лы­ми-прак­ти­ка­лық) іс-ша­ра­лар­да ұсы­ну­дың қол­же­тім­ді­лі­гі мен тү­сі­ні­гін қам­та­ма­сыз ете оты­рып, ғы­лы­ми-та­ны­мал ны­сан­да ұсы­ну.
    4. Ақ­па­рат­ты за­ма­на­уи ком­му­ни­ка­ци­я­лық және муль­ти­ме­ди­я­лық тех­но­ло­ги­я­лар­ды пай­да­ла­на оты­рып, жо­ға­ры ғы­лы­ми-әді­сте­ме­лік дең­гей­де жет­кі­зу.
    5. Ғы­лы­ми (ғы­лы­ми-тех­ни­ка­лық) нәти­же­лер­дің әле­ует­ті тұ­ты­ну­шы­ла­рын анық­тап, олар­мен ти­ім­ді бі­лім ал­ма­су­ды қам­та­ма­сыз ету.
    6. Ғы­лы­ми же­ті­стіктер­ді қор­ғау және та­ра­ту үшін зи­ят­кер­лік мен­шік пен ли­цен­зи­я­ла­уды бас­қа­ру құ­рал­да­рын пай­да­ла­ну.
    Бі­лім­дер:
    1. Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сын­да­ғы және әлем­де­гі ғы­лы­ми зерт­те­улер­дің ба­ғыт­та­ры­на әсер ете­тін өзек­ті әле­умет­тік, әле­умет­тік-эко­но­ми­ка­лық және әле­умет­тік-мә­де­ни про­бле­ма­лар..
    2. Ав­тор­лық құқық, па­тент­теу және ли­цен­зи­я­лық ке­лі­сім­дер мә­се­ле­ле­рін қо­са ал­ған­да, зи­ят­кер­лік қыз­мет нәти­же­ле­ріне құқық­тар­ды бас­қа­ру негіз­де­рі.
    3. Ре­цен­зи­я­ла­на­тын ғы­лы­ми ба­сы­лым­дар­да ғы­лы­ми жа­ри­я­ла­ным­дар­ды рә­сім­де­у­ге қой­ы­ла­тын та­лап­тар және ғы­лы­ми ком­му­ни­ка­ция стан­дарт­та­ры.
    4. Ғы­лы­ми (ғы­лы­ми-тех­ни­ка­лық) нәти­же­лер­ді отан­дық және ше­тел­дік де­ректер ба­за­ла­ры мен есеп жүй­е­ле­рін­де ұсы­ну­дың ерекше­лік­те­рі мен та­лап­та­ры.
    5. Қо­ғам­мен бай­ла­ныс пен ғы­лы­ми-та­ным­дық қыз­мет­тің қа­зір­гі за­ман­ғы әді­сте­рі мен тех­но­ло­ги­я­ла­ры.
    Дағ­ды­ны та­ну мүм­кін­ді­гі:
    Та­лап етіл­мей­ді
    Же­ке құ­зы­рет­тер­ге қой­ы­ла­тын та­лап­тар:
    Жа­у­ап­кер­ші­лік
    Ұқып­ты­лық
    Шы­дам­ды­лық
    Тез ше­шім қа­был­дай бі­лу
    Ко­ман­да­да жұ­мыс іс­тей бі­лу
    Дәл­дік
    Ана­ли­ти­ка­лық ой­лау
    Сы­пай­ы­лық
    Ақ­па­рат­ты із­деу және тал­дау
    Тех­ни­ка­лық ре­гла­мент­тер мен ұлт­тық стан­дарт­тар­дың ті­зі­мі:
    1. Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы­ның 2015 жы­л­ғы 23 қа­ра­ша­да­ғы № 414-V ҚРЗ Ең­бек ко­дек­сі.
    2. «Ве­те­ри­на­рия ту­ра­лы» Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы­ның 2002 жы­л­ғы 10 шіл­де­де­гі № 339-II За­ңы.
    3. «Жа­ну­ар­лар дү­ни­е­сін қор­ғау, өсі­мін мо­лай­ту және пай­да­ла­ну ту­ра­лы» Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы­ның 2004 жы­л­ғы 9 шіл­де­де­гі № 593-II За­ңы.
    4. «Сы­бай­лас жем­қор­лық­қа қар­сы іс-қи­мыл ту­ра­лы» Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы­ның 2015 жы­л­ғы 18 қа­ра­ша­да­ғы № 410-V ҚРЗ За­ңы.
    5. «Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сын­да­ғы тіл ту­ра­лы» Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы­ның 1997 жы­л­ғы 11 шіл­де­де­гі № 151-I ҚРЗ За­ңы
    6. «Жа­ну­ар­лар­ды өсі­ру­ді, өт­кі­зу­ді жү­зе­ге асы­ра­тын өн­ді­ріс объ­ек­ті­ле­ріне қой­ы­ла­тын ве­те­ри­на­ри­я­лық (ве­те­ри­на­ри­я­лық-са­ни­та­ри­я­лық) та­лап­тар­ды бе­кі­ту ту­ра­лы» Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы Ауыл ша­ру­а­шы­лы­ғы ми­ни­стрі­нің м.а. 2015 жы­л­ғы 29 ма­мыр­да­ғы № 7-1/498 бұй­ры­ғы ҚР Әді­лет­ми­нін­де 2015 жы­л­ғы 4 та­мы­зда № 11837 бо­лып тір­кел­ген.
    7. «Жа­ну­ар­лар­ды ка­ран­т­ин­деу қа­ғи­да­ла­рын бе­кі­ту ту­ра­лы» Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы Ауыл ша­ру­а­шы­лы­ғы ми­ни­стрі­нің 2014 жы­л­ғы 30 жел­тоқ­сан­да­ғы № 7-1 / 700 бұй­ры­ғы ҚР Әді­лет­ми­нін­де 2025 жы­л­ғы 6 ақ­пан­да № 35708 бо­лып тір­кел­ген.
    8. «Жа­ну­ар­лар­ға қа­рау қа­ғи­да­ла­рын бе­кі­ту ту­ра­лы» Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы Ауыл ша­ру­а­шы­лы­ғы ми­ни­стрі­нің 2019 жы­л­ғы 17 мау­сым­да­ғы № 239 бұй­ры­ғы, ҚР Әді­лет­ми­нін­де 2019 жы­л­ғы 28 мау­сым­да №18917 бо­лып тір­кел­ген.
    СБШ шең­бе­рін­де бас­қа кә­сіп­тер­мен бай­ла­ныс:
    СБШ дең­гейі:
    Кә­сіп ата­уы:
    5
    Ве­те­ри­на­ри­я­лық фельд­шер-ла­бо­рант
    7
    Қол­дан ұрық­тан­ды­ру пунк­ті­нің мең­ге­ру­ші­сі
    10. «Асыл­дан­ды­ру ісі жө­нін­де­гі тех­ник» кә­сіп кар­точ­ка­сы
    Топ ко­ды:
    3142-0
    Қыз­мет ата­уы­ның ко­ды:
    3142-0-014
    Кә­сіп ата­уы:
    Асыл­дан­ды­ру ісі жө­нін­де­гі тех­ник
    СБШ бой­ын­ша бі­лік­ті­лік дең­гейі:
    5
    СБШ бой­ын­ша бі­лік­ті­лік­тің іш­кі дең­гейі:
    БТ­БА, БА және бас­қа да үл­гі­лік бі­лік­ті­лік си­патта­ма­ла­ры бой­ын­ша бі­лік­ті­лік дең­гейі:
    «Ауыл ша­ру­а­шы­лы­ғы ұй­ым­да­ры­ның бас­шы­ла­ры және ма­ман­да­ры ла­у­а­зым­да­ры­ның үл­гі­лік бі­лік­ті­лік си­патта­ма­ла­рын бе­кі­ту ту­ра­лы» Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы Ауыл ша­ру­а­шы­лы­ғы ми­ни­стрі­нің 2019 жы­л­ғы 21 та­мы­зда­ғы № 307 бұй­ры­ғы. Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы­ның Әді­лет ми­ни­стр­лі­гін­де 2019 жы­л­ғы 22 та­мы­зда № 19280 бо­лып тір­кел­ді.
    4-па­ра­граф. Асыл­дан­ды­ру ісі жө­нін­де­гі тех­ник
    Кә­сіп­тік бі­лім дең­гейі:
    Бі­лім дең­гейі:
    ор­та бі­лім­нен кей­ін­гі (қол­дан­ба­лы ба­ка­лаври­ат)
    Ма­ман­дық:
    Ве­те­ри­на­рия
    Бі­лік­ті­лік:
    Бі­лім дең­гейі:
    ор­та бі­лім­нен кей­ін­гі (қол­дан­ба­лы ба­ка­лаври­ат)
    Ма­ман­дық:
    Ве­те­ри­на­рия
    Бі­лік­ті­лік:
    -
    Жұ­мыс тә­жі­ри­бе­сіне қой­ы­ла­тын та­лап­тар:
    Асыл­дан­ды­ру ісі жө­нін­де­гі І са­нат­ты тех­ник: (зоо­тех­ния) ма­манды­ғы бой­ын­ша тех­ни­ка­лық және кә­сіп­тік (ар­на­у­лы ор­та, ор­та кә­сіп­тік) бі­лім және асыл­дан­ды­ру ісі жө­нін­де­гі ІІ са­нат­ты тех­ник ла­у­а­зы­мын­да­ғы жұ­мыс өті­лі 2 жыл­дан кем емес; Асыл­дан­ды­ру ісі жө­нін­де­гі ІІ са­нат­ты тех­ник: (зоо­тех­ния) ма­манды­ғы бой­ын­ша тех­ни­ка­лық және кә­сіп­тік (ар­на­у­лы ор­та, ор­та кә­сіп­тік) бі­лім және асыл­дан­ды­ру ісі жө­нін­де­гі са­на­ты жоқ тех­ник ла­у­а­зы­мын­да­ғы жұ­мыс өті­лі 2 жыл­дан кем емес; Асыл­дан­ды­ру ісі жө­нін­де­гі са­на­ты жоқ тех­ник: (зоо­тех­ния) ма­манды­ғы бой­ын­ша тех­ни­ка­лық және кә­сіп­тік (ар­на­у­лы ор­та, ор­та кә­сіп­тік) бі­лім, жұ­мыс өті­ліне та­лап қой­ыл­май­ды.
    Фор­мал­ды емес және ин­фор­мал­ды бі­лім­мен бай­ла­ныс:
    Кә­сіп­тің бас­қа ық­ти­мал ата­у­ла­ры:
    3142-0-019 - Тех­ник-мал өсі­ру­ші
    Қыз­мет­тің негіз­гі мақ­са­ты:
    Асыл тұқым­ды мал ша­ру­а­шы­лы­ғын­да қыз­ме­тін жү­зе­ге асы­ра­тын ұй­ым­дар­да ауыл ша­ру­а­шы­лы­ғы жа­ну­ар­ла­ры­мен және құ­ста­ры­мен се­лек­ци­я­лық-асыл­дан­ды­ру жұ­мыста­рын жүр­гі­зу.
    Ең­бек функ­ци­я­ла­ры­ның си­патта­ма­сы
    Ең­бек функ­ци­я­ла­ры­ның тіз­бе­сі:
    Мін­дет­ті ең­бек функ­ци­я­ла­ры:
    1 Ауыл ша­ру­а­шы­лы­ғы жа­ну­ар­ла­ры мен құ­ста­ры­ның тұқым­да­рын, тип­те­рін, же­лі­ле­рін шы­ға­ру, же­тіл­ді­ру және сақ­тау
    2. Асыл тұқым­ды мал­дар­ға ке­шен­ді ба­ға­лау (бон­ти­ров­ка) жүр­гі­зу
    3. Мал ша­ру­а­шы­лы­ғын­да асыл тұқым­ды ба­стап­қы есеп­ке алу құ­жат­та­рын жүр­гі­зу.
    Қо­сым­ша ең­бек функ­ци­я­ла­ры:
    1-ең­бек функ­ци­я­сы:
    1 Ауыл ша­ру­а­шы­лы­ғы жа­ну­ар­ла­ры мен құ­ста­ры­ның тұқым­да­рын, тип­те­рін, же­лі­ле­рін шы­ға­ру, же­тіл­ді­ру және сақ­тау
    1-дағ­ды:
    Ауыл ша­ру­а­шы­лы­ғы жа­ну­ар­ла­ры мен құ­ста­рын жа­сау, же­тіл­ді­ру және пай­да­ла­ну үшін асыл тұқым­ды мал­дың өнім­ді­лі­гін және өсі­мін мо­лай­ту көр­сет­кіш­те­рін ай­қын­дау
    Ма­шық­тар:
    1. Қол­да­ны­с­та­ғы нұс­қа­улық­қа сәй­кес асыл тұқым­ды мал­дар­ды және олар­дың нө­мір­ле­рі мен ла­қап аты бой­ын­ша ма­те­ри­ал­дар­ды сәй­кестен­ді­ру.
    2. Асыл тұқым­ды мал­дың өнім­ді­лі­гі мен өсі­мін мо­лай­ту көр­сет­кіш­те­рін анық­тау үшін жаб­дық­ты пай­да­ла­ну.
    3. Жа­ну­ар­лар­мен жұ­мыс іс­теу ке­зін­де ең­бек­ті қор­ғау қа­ғи­да­ла­рын сақ­тай оты­рып және нұс­қа­улық­тар­ға сәй­кес жа­ну­ар­лар­дың өнім­ді­лік көр­сет­кіш­те­рін өл­ше­уді жү­зе­ге асы­ру.
    4. Жа­ну­ар­лар­мен жұ­мыс іс­теу ке­зін­де ең­бек­ті қор­ғау қа­ғи­да­ла­рын сақ­тау.
    5. Тұқым­дар­ды, тип­тер­ді, же­лі­лер­ді шы­ға­ру, же­тіл­ді­ру және пай­да­ла­ну ти­ім­ді­лі­гін арт­ты­ру үшін жа­ну­ар­лар­ды та­за тұқым­ды өсі­ру­ді, бу­дан­да­сты­ру­ды және ги­брид­те­уді тү­зе­ту.
    6. Жа­ну­ар­лар­ды ас­пап­тық өл­шеу тех­ни­ка­сын мең­ге­ру.
    Бі­лім­дер:
    1. Жа­ну­ар­лар­дың тұқым­да­рын, тип­те­рін, же­лі­ле­рін шы­ға­ру, же­тіл­ді­ру және сақ­тау үшін та­за тұқым­ды өсі­ру­ді, бу­дан­да­сты­ру және ги­брид­теу әді­сте­рін пай­да­ла­ну әді­сте­рі.
    2. Мал­дар­ды бел­гі­лер ке­ше­ні бой­ын­ша ірік­теу және ба­ға­лау әді­сте­рі: шы­ғу те­гі бой­ын­ша (ше­жі­ре), кон­сти­ту­ция және экс­те­рье­рі бой­ын­ша, өнім­ді­лі­гі бой­ын­ша, тех­но­ло­ги­я­лық бел­гі­ле­рі бой­ын­ша, ұр­пақ­та­ры­ның са­па­сы бой­ын­ша, тұқым­дық және ана­лық пре­па­рат­ты­лы­ғы бой­ын­ша.
    3. Бел­гі­лер ке­ше­ні бой­ын­ша та­бын­ды өз тө­лі­нен өсі­ру үшін асыл тұқым­ды мал­ды ірік­те­уді жос­пар­лау әді­сте­рі: шы­ғу те­гі бой­ын­ша (ше­жі­ре), кон­сти­ту­ция және экс­те­рье­рі бой­ын­ша, өнім­ді­лі­гі бой­ын­ша, тех­но­ло­ги­я­лық бел­гі­ле­рі бой­ын­ша, ұр­пақ­та­ры­ның са­па­сы бой­ын­ша, тұқым­дық және ана­лық пре­по­тент­ті­лі­гі бой­ын­ша.
    4. Мал өнім­ді­лі­гі мен өсі­мін мо­лай­ту­дың жос­пар­лан­ған көр­сет­кіш­те­ріне қол жет­кі­зу­ді есеп­ке ала оты­рып, та­бын­ның са­ны мен құ­ры­лы­мын өзгер­ту бой­ын­ша есеп­те­улер­ді орын­дау әді­сте­рі.
    5. Мал өнім­ді­лі­гі мен өсі­мін мо­лай­ту­дың жос­пар­лан­ған көр­сет­кіш­те­ріне қол жет­кі­зу­ді ес­ке­ре оты­рып, та­бын­ның са­ны мен құ­ры­лы­мы­ның өзге­ру­ін ба­қы­лау қа­ғи­да­ла­ры.
    6. Мал ша­ру­а­шы­лы­ғы са­ла­сын­да­ғы отан­дық және ше­тел­дік кә­сі­по­рын­дар­дың ғы­лым же­ті­стікте­рі мен озық жұ­мыс тә­жі­ри­бе­сі.
    7. Жа­ну­ар­лар­ды өсі­ру әді­сте­рі.
    8. Ауыл ша­ру­а­шы­лы­ғы жа­ну­ар­ла­ры­ның био­ло­ги­я­сы, ге­не­ти­ка, зо­оги­ги­е­на.
    9. Мал ша­ру­а­шы­лы­ғы өнім­де­рін өн­ді­ру­дің за­ма­на­уи тех­но­ло­ги­я­ла­ры; асыл­дан­ды­ру ісі.
    10. Жа­ну­ар­лар­ды өсі­ру әді­сте­рі: та­за тұқым­ды (туы­стық, же­лі­лер мен тұқым­дастар бой­ын­ша), бу­дан­да­сты­ру (ұдайы өн­ді­ру, жұ­ту, өнер­к­ә­сіп­тік, кірі­спе), тү­ра­ра­лық ги­брид­теу.
    Дағ­ды­ны та­ну мүм­кін­ді­гі:
    Та­лап етіл­мей­ді
    2-дағ­ды:
    Ба­стап­қы зоо­тех­ни­ка­лық және асыл­дан­ды­ру есе­бін жүр­гі­зу бой­ын­ша жұ­мыс­кер­лер­дің жұ­мыстар­ды орын­да­уы
    Ма­шық­тар:
    1. Ба­стап­қы зоо­тех­ни­ка­лық және асыл­дан­ды­ру есе­бін жүр­гі­зу бой­ын­ша жұ­мыс­кер­лер­дің жұ­мысын ұй­ым­да­сты­ру.
    2. Жа­ну­ар­лар мен ма­те­ри­ал­дар­ды таң­ба­лау және сәй­кестен­ді­ру жұ­мыста­рын ұй­ым­да­сты­ру.
    3. Асыл тұқым­ды мал ша­ру­а­шы­лы­ғы бой­ын­ша ақ­па­рат­тық қам­та­ма­сыз ету жүй­е­сін­де ге­не­ти­ка­лық са­рап­та­ма нәти­же­ле­рін тір­кеу.
    4. Асыл тұқым­ды жұ­мыс бой­ын­ша құ­жат­та­ма­ны қа­таң түр­де бе­кі­ті­л­ген ны­сан­дар­ға сәй­кес жүр­гі­зу.
    5. Ең­бек қа­уіп­сіз­ді­гі және қор­ғау қа­ғи­да­ла­ры­ның және нор­ма­ла­ры­ның сақ­та­луын қам­ты­ма­сыз ету.
    Бі­лім­дер:
    1. Се­лек­ци­я­лық-асыл­дан­ды­ру жұ­мысын­да асыл тұқым­ды мал­дар мен ма­те­ри­ал­дар­ды таң­ба­лау және сәй­кестен­ді­ру мәні.
    2. Асыл тұқым­ды мал­дар­ды таң­ба­лау қа­ғи­да­ла­ры және тех­ни­ка­сы.
    3. Әр­түр­лі мал­дар­дың өнім­ді­лік, өсі­мін мо­лай­ту және асыл тұқым­дық қа­си­ет­те­рін есеп­ке алу әді­сте­рі.
    4. Зоо­тех­ни­ка­лық және асыл тұқым­ды есеп­ке алу құ­жат­та­ма­сын жүр­гі­зу тәр­ті­бі.
    5. Зоо­тех­ни­ка­лық және асыл тұқым­ды есеп жүр­гі­зу­дің қол­да­ны­с­та­ғы ны­сан­да­ры.
    6. Жа­ну­ар­лар­ды бо­ни­тир­леу бой­ын­ша нұс­қа­улық­тар.
    7. Мал ша­ру­а­шы­лы­ғы өнім­де­рін өн­ді­ру­дің за­ма­на­уи тех­но­ло­ги­я­ла­ры; асыл­дан­ды­ру ісі.
    8. Асыл тұқым­ды мал­дар­дың тір­ші­лік ету оқи­ға­ла­рын тір­кеу тәр­ті­бі.
    9. Жа­ну­ар­лар­дың се­лек­ци­я­лық бел­гі­ле­рі.
    Дағ­ды­ны та­ну мүм­кін­ді­гі:
    Та­лап етіл­мей­ді
    2-ең­бек функ­ци­я­сы:
    Асыл тұқым­ды мал­дар­ға ке­шен­ді ба­ға­лау (бон­ти­ров­ка) жүр­гі­зу
    1-дағ­ды:
    Әр­түр­лі тұқым­ды мал­дар­дың, тип­тер­дің, же­лі­лер­дің асыл тұқым­дық құн­ды­лы­ғын анық­тау үшін экс­те­рье­рі мен кон­сти­ту­ци­я­сын ба­ға­лау
    Ма­шық­тар:
    1. Жыл сай­ын­ғы асыл тұқым­ды мал­ды бо­и­ни­тир­леу про­це­сін­де экс­те­рье­рье­рі мен кон­сти­ту­ци­я­сы бой­ын­ша әр­түр­лі түр­де­гі, тұқым­ды, тип­те­гі, же­лі­лер­де­гі жа­ну­ар­лар­ды ба­ға­лау.
    2. Мал­дар­дың әр­түр­лі түр­ле­рін, тұқым­да­рын, тип­те­рін, же­лі­ле­рін өнім­ді және өсі­мін мо­лай­ту көр­сет­кіш­те­рі бой­ын­ша ба­ға­лау.
    3. Мал­дар­дың әр­түр­лі түр­ле­рін, тұқым­да­рын, түр­ле­рін, же­лі­ле­рін шы­ғу те­гі мен ұр­пақ­та­ры­ның са­па­сы бой­ын­ша ба­ға­лау.
    4. Мал­дың өнім­ді­лі­гі мен өсі­мін мо­лай­ту көр­сет­кіш­те­рін өң­деу және асыл тұқым­ды мал ша­ру­а­шы­лы­ғы жө­нін­де­гі ба­за­лар­ға мә­лі­мет­тер­ді тір­кеу бой­ын­ша стан­дарт­ты және/неме­се ма­ман­дан­ды­ры­л­ған ақ­па­рат­тық бағ­дар­ла­ма­лар­ды пай­да­ла­ну.
    Бі­лім­дер:
    1. Ке­шен­ді бел­гі­лер бой­ын­ша әр түр­лі жа­ну­ар­лар­ды ба­ға­лау, ірік­теу және таң­дау әді­сте­рі.
    2. Әр түр­лі асыл тұқым­ды мал­ды ке­шен­ді ба­ға­ла­уды (бон­тир­леу жүр­гі­зу) ай­қын­дау қа­ғи­да­ла­ры мен шар­тта­ры.
    3. Асыл тұқым­ды мал ша­ру­а­шы­лы­ғы бой­ын­ша стан­дарт­ты және/неме­се ар­найы ақ­па­рат­тық-ком­му­ни­ка­ци­я­лық бағ­дар­ла­ма­лар.
    Дағ­ды­ны та­ну мүм­кін­ді­гі:
    Та­лап етіл­мей­ді
    2-дағ­ды:
    Се­лек­ци­я­лық-асыл тұқым­дық жұ­мыс жос­па­ры бой­ын­ша ұй­ым­да жа­ну­ар­лар мен құ­стың асыл тұқым­дық құн­ды­лы­ғын анық­тау үшін ар­найы ор­та пер­со­нал­дың құ­жат­та­ма­ны, құ­рал-сай­ман­дар­ды және жаб­дық­тар­ды дай­ын­да­уды ұй­ым­да­сты­ру
    Ма­шық­тар:
    1. Асыл тұқым­ды мал ша­ру­а­шы­лы­ғы бой­ын­ша ма­ман­дан­ды­ры­л­ған ақ­па­рат­тық де­ректер ба­за­сы­мен жұ­мыс іс­теу.
    2. Жа­ну­ар­лар­ды шы­ғу те­гі мен ұр­па­ғы­ның са­па­сы бой­ын­ша ба­ға­лау.
    3. Жа­ну­ар­лар­дың ау­ру­ға шал­ды­ғуын зерт­те­у­ге қа­ты­са­ды, асыл тұқым­дық кі­та­бы­на жа­зу үшін жа­ну­ар­лар­дың кар­точ­ка­ла­рын дай­ын­дау.
    4. Са­ту, көр­ме­де көр­се­ту үшін асыл тұқым­ды жа­ну­ар­лар­ды ірік­те­у­ге және дай­ын­да­у­ға қа­ты­су.
    Бі­лім­дер:
    1. Жа­ну­ар­лар­ды шы­ғу те­гі мен ұр­па­ғы­ның са­па­сы бой­ын­ша ба­ға­лау.
    2. Мал­ды асыл тұқым­дық құн­ды­лы­ғын анық­тау нәти­же­ле­рі бой­ын­ша одан әрі пай­да­ла­ну үшін та­ғай­ын­дау тәр­ті­бі.
    3. Асыл тұқым­ды мал ша­ру­а­шы­лы­ғы бой­ын­ша, құ­рал-сай­ман­дық өл­ше­улер­ді, әр­түр­лі түр­де­гі жа­ну­ар­лар­дың өнім­ді­лік және өсім мо­лай­ту көр­сет­кіш­те­рін өң­деу бой­ын­ша стан­дарт­ты және ар­найы ақ­па­рат­тық-ком­му­ни­ка­ци­я­лық бағ­дар­ла­ма­лар.
    Дағ­ды­ны та­ну мүм­кін­ді­гі:
    Та­лап етіл­мей­ді
    3-ең­бек функ­ци­я­сы:
    Мал ша­ру­а­шы­лы­ғын­да асыл тұқым­ды ба­стап­қы есеп­ке алу құ­жат­та­рын жүр­гі­зу.
    1-дағ­ды:
    Ұй­ым­ның се­лек­ци­я­лық-аслы­дан­ды­ру жұ­мыс жос­па­ры бой­ын­ша бел­гі­лен­ген есеп­ке алу ны­сан­да­ры­на асыл тұқым­ды мал өнім­ді­лі­гі­нің ба­стап­қы де­ректе­рін ен­гі­зу
    Ма­шық­тар:
    1. Мал өнім­ді­лі­гі көр­сет­кіш­те­рін ба­стап­қы есеп­ке алу­дың бел­гі­лен­ген ны­сан­да­рын ре­сім­деу.
    2. Асыл тұқым­ды мал­дар­дың өнім­ді­лік көр­сет­кіш­те­рін өң­деу үшін ақ­па­рат­тық-ком­му­ни­ка­ци­я­лық тех­но­ло­ги­я­лар­дың стан­дарт­ты бағ­дар­ла­ма­ла­рын пай­да­ла­ну.
    3. Асыл­дан­ды­ру жұ­мыста­ры­ның жос­пар­ла­рын әзір­ле­у­ге қа­ты­су.
    4. Бри­га­дир­лер­дің өн­ді­рі­стік-зоо­тех­ни­ка­лық есеп­тің ба­стап­қы құ­жат­та­рын уақ­ты­лы ұсы­нуын қам­та­ма­сыз ету.
    Бі­лім­дер:
    1. Асыл тұқым­ды мал ша­ру­а­шы­лы­ғы бой­ын­ша ақ­па­рат­тық қам­та­ма­сыз ету жүй­е­сін­де­гі мал­дар­мен се­лек­ци­я­лық-асыл­дан­ды­ру жұ­мысы бой­ын­ша есеп­ті­лік және ақ­па­рат тәр­ті­бі.
    2. Ұй­ым­да әр түр­лі жа­ну­ар­лар­дың өнім­ді­лік көр­сет­кіш­те­рін өң­деу бой­ын­ша стан­дарт­ты бағ­дар­ла­ма­лар­ды пай­да­ла­ну тәр­ті­бі.
    3. Мал ша­ру­а­шы­лы­ғын­да асыл тұқым­дық есеп­ті жүр­гі­зу жө­нін­де­гі әді­сте­ме­лік және нұс­қа­улық нұс­қа­ма­лар­ды.
    4. Асыл тұқым­ды мал ша­ру­а­шы­лы­ғы тех­но­ло­ги­я­сы­ның негіз­де­рін.
    Дағ­ды­ны та­ну мүм­кін­ді­гі:
    Та­лап етіл­мей­ді
    2-дағ­ды:
    Мал­дар­мен се­лек­ци­я­лық-асыл­дан­ды­ру жұ­мысы жө­нін­де­гі құ­жат­тар­ды сақ­тау
    Ма­шық­тар:
    1. Асыл тұқым­ды мал ша­ру­а­шы­лы­ғы бой­ын­ша ақ­па­рат­тық-ком­му­ни­ка­ци­я­лық жүйе үшін есеп­тер­ге де­ректер­ді ен­гі­зу.
    2. Мал өнім­ді­лі­гі көр­сет­кіш­те­рін ба­стап­қы есеп­ке алу­дың бел­гі­лен­ген ны­сан­да­рын ре­сім­деу.
    3. Тал­да­у­лар үшін сүт­тің сы­на­ма­ла­рын ірік­те­уді жүр­гі­зу.
    4. Мал­дар­дың өнім­ді­лік де­ректе­рін асыл тұқым­дық кар­точ­ка­ла­ры­на ен­гі­зу.
    Бі­лім­дер:
    1. Асыл тұқым­ды мал ша­ру­а­шы­лы­ғы бой­ын­ша ақ­па­рат­тық қам­та­ма­сыз ету жүй­е­сін­де­гі мал­дар­мен се­лек­ци­я­лық-асыл­дан­ды­ру жұ­мысы бой­ын­ша есеп­ті­лік және ақ­па­рат тәр­ті­бі.
    2. Ұй­ым­да ба­стап­қы есеп­тік асыл тұқым­ды құ­жат­тар­ды мұ­ра­ғат­тау тәр­ті­бі.
    3. ҚР заң­на­ма­лық және өзге де нор­ма­тив­тік құқық­тық ак­ті­ле­рін.
    4. Ең­бек қа­уіп­сіз­ді­гі және қор­ғау қа­ғи­да­ла­ры мен нор­ма­ла­рын.
    Дағ­ды­ны та­ну мүм­кін­ді­гі:
    Та­лап етіл­мей­ді
    Же­ке құ­зы­рет­тер­ге қой­ы­ла­тын та­лап­тар:
    Жа­у­ап­кер­ші­лік
    Ұқып­ты­лық
    Күй­зе­ліс­ке тұ­рақ­ты­лық
    Шы­дам­ды­лық
    Ко­ман­да­да жұ­мыс іс­тей бі­лу
    Дәл­дік
    Сы­пай­ы­лық
    Мей­і­рім­ді­лік
    Тө­зім­ді­лік пен ең­бек­сүй­гіш­тік
    Тех­ни­ка­лық ре­гла­мент­тер мен ұлт­тық стан­дарт­тар­дың ті­зі­мі:
    1. Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы­ның 2015 жы­л­ғы 23 қа­ра­ша­да­ғы № 414-V ҚРЗ Ең­бек ко­дек­сі.
    2. «Ве­те­ри­на­рия ту­ра­лы» Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы­ның 2002 жы­л­ғы 10 шіл­де­де­гі № 339-II За­ңы.
    3. «Жа­ну­ар­лар дү­ни­е­сін қор­ғау, өсі­мін мо­лай­ту және пай­да­ла­ну ту­ра­лы» Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы­ның 2004 жы­л­ғы 9 шіл­де­де­гі № 593-II За­ңы.
    4. «Сы­бай­лас жем­қор­лық­қа қар­сы іс-қи­мыл ту­ра­лы» Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы­ның 2015 жы­л­ғы 18 қа­ра­ша­да­ғы № 410-V ҚРЗ За­ңы.
    5. «Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сын­да­ғы тіл ту­ра­лы» Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы­ның 1997 жы­л­ғы 11 шіл­де­де­гі № 151-I ҚРЗ За­ңы
    6. «Жа­ну­ар­лар­ды өсі­ру­ді, өт­кі­зу­ді жү­зе­ге асы­ра­тын өн­ді­ріс объ­ек­ті­ле­ріне қой­ы­ла­тын ве­те­ри­на­ри­я­лық (ве­те­ри­на­ри­я­лық-са­ни­та­ри­я­лық) та­лап­тар­ды бе­кі­ту ту­ра­лы» Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы Ауыл ша­ру­а­шы­лы­ғы ми­ни­стрі­нің м.а. 2015 жы­л­ғы 29 ма­мыр­да­ғы № 7-1/498 бұй­ры­ғы ҚР Әді­лет­ми­нін­де 2015 жы­л­ғы 4 та­мы­зда № 11837 бо­лып тір­кел­ген.
    7. «Жа­ну­ар­лар­ды ка­ран­т­ин­деу қа­ғи­да­ла­рын бе­кі­ту ту­ра­лы» Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы Ауыл ша­ру­а­шы­лы­ғы ми­ни­стрі­нің 2014 жы­л­ғы 30 жел­тоқ­сан­да­ғы № 7-1 / 700 бұй­ры­ғы ҚР Әді­лет­ми­нін­де 2025 жы­л­ғы 6 ақ­пан­да № 35708 бо­лып тір­кел­ген.
    8. «Жа­ну­ар­лар­ға қа­рау қа­ғи­да­ла­рын бе­кі­ту ту­ра­лы» Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы Ауыл ша­ру­а­шы­лы­ғы ми­ни­стрі­нің 2019 жы­л­ғы 17 мау­сым­да­ғы № 239 бұй­ры­ғы, ҚР Әді­лет­ми­нін­де 2019 жы­л­ғы 28 мау­сым­да №18917 бо­лып тір­кел­ген.
    СБШ шең­бе­рін­де бас­қа кә­сіп­тер­мен бай­ла­ныс:
    СБШ дең­гейі:
    Кә­сіп ата­уы:
    4
    Мал ша­ру­а­шы­лы­ғын­да­ғы тех­ник – ұрық­тан­ды­ру­шы
    6
    Ин­же­нер-зерт­те­у­ші (жал­пы бей­ін)
    11. «Мал ша­ру­а­шы­лы­ғын­да­ғы тех­ник-ұрық­тан­ды­ру­шы» кә­сіп кар­точ­ка­сы
    Топ ко­ды:
    6121-3
    Қыз­мет ата­уы­ның ко­ды:
    6121-3-010
    Кә­сіп ата­уы:
    Мал ша­ру­а­шы­лы­ғын­да­ғы тех­ник-ұрық­тан­ды­ру­шы
    СБШ бой­ын­ша бі­лік­ті­лік дең­гейі:
    4
    СБШ бой­ын­ша қо­сал­ғы бі­лік­ті­лік­тің іш­кі дең­гейі:
    БТ­БА, БА және бас­қа да үл­гі­лік бі­лік­ті­лік си­патта­ма­ла­ры бой­ын­ша бі­лік­ті­лік дең­гейі:
    «Ауыл ша­ру­а­шы­лы­ғы ұй­ым­да­ры­ның бас­шы­ла­ры және ма­ман­да­ры ла­у­а­зым­да­ры­ның үл­гі­лік бі­лік­ті­лік си­патта­ма­ла­рын бе­кі­ту ту­ра­лы» Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы Ауыл ша­ру­а­шы­лы­ғы ми­ни­стрі­нің 2019 жы­л­ғы 21 та­мы­зда­ғы № 307 бұй­ры­ғы. Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы­ның Әді­лет ми­ни­стр­лі­гін­де 2019 жы­л­ғы 22 та­мы­зда № 19280 бо­лып тір­кел­ді.
    13-па­ра­граф. Жа­ну­ар­лар­ды қол­дан ұрық­тан­ды­ру жө­нін­де­гі тех­ник
    Кә­сіп­тік бі­лім дең­гейі:
    Бі­лім дең­гейі:
    ТжКБ (ор­та дең­гей­де­гі ма­ман)
    Ма­ман­дық:
    Ве­те­ри­на­рия
    Бі­лік­ті­лік:
    -
    Бі­лім дең­гейі:
    негіз­гі ор­та бі­лім
    Ма­ман­дық:
    -
    Бі­лік­ті­лік:
    -
    Бі­лім дең­гейі:
    ор­та бі­лім­нен кей­ін­гі (қол­дан­ба­лы ба­ка­лаври­ат)
    Ма­ман­дық:
    Ве­те­ри­на­рия
    Бі­лік­ті­лік:
    Жұ­мыс тә­жі­ри­бе­сіне қой­ы­ла­тын та­лап­тар:
    Мал ша­ру­а­шы­лы­ғын­да­ғы тех­ник - ұрық­тан­ды­ру­шы: жо­ға­ры бі­лім мал ша­ру­а­шы­лы­ғы және/неме­се ве­те­ри­на­рия ба­ғыт­та­ры бой­ын­ша неме­се тех­ни­ка­лық және кә­сіп­тік (ар­на­у­лы ор­та, ор­та кә­сіп­тік) зоо­тех­ния және/неме­се ауыл ша­ру­а­шы­лы­ғы био­тех­но­ло­ги­я­сы неме­се ве­те­ри­на­рия неме­се осы бей­ін бой­ын­ша ке­мін­де үш жыл жұ­мыс өті­лін рас­тай­тын құ­жат­тың бо­луы.
    Фор­мал­ды емес және ин­фор­мал­ды бі­лім­мен бай­ла­ныс:
    жұ­мыс ор­нын­да нұс­қа­ма/та­ғы­лым­да­ма неме­се қы­сқа мер­зім­ді оқы­ту
    Кә­сіп­тің бас­қа ық­ти­мал ата­у­ла­ры:
    3240-0-009 - Жа­ну­ар­лар­ды қол­дан ұрық­тан­ды­ру жө­нін­де­гі тех­ник
    Қыз­мет­тің негіз­гі мақ­са­ты:
    Жа­ну­ар­лар­ды қол­дан ұрық­тан­ды­ру­ды жүр­гі­зу­ді ұй­ым­да­сты­ру
    Ең­бек функ­ци­я­ла­ры­ның си­патта­ма­сы
    Ең­бек функ­ци­я­ла­ры­ның тіз­бе­сі:
    Мін­дет­ті ең­бек функ­ци­я­ла­ры:
    1. Аң аула­уда жа­ну­ар­лар­ды анық­тау және жа­ну­ар­лар­ды қол­дан ұрық­тан­ды­ру­ды жүр­гі­зу
    2. Жа­ну­ар­лар­ды және құ­сты қол­дан ұрық­тан­ды­ру бой­ын­ша есеп­ке алу-есеп бе­ру құ­жат­та­ма­сын ре­сім­деу
    Қо­сым­ша ең­бек функ­ци­я­ла­ры:
    1-ең­бек функ­ци­я­сы:
    Аң аула­уда жа­ну­ар­лар­ды анық­тау және жа­ну­ар­лар­ды қол­дан ұрық­тан­ды­ру­ды жүр­гі­зу
    1-дағ­ды:
    Өсі­мін мо­лай­ту про­це­сіне қа­ты­су­ға дай­ынды­ғын анық­тау үшін жа­ну­ар­лар­дың жай-күй­ін ба­ға­лау
    Ма­шық­тар:
    1. Жа­ну­ар тү­ріне, қү­тіп-ба­ғу жағ­дай­ы­на және тех­ни­ка­лық мүм­кін­дік­тер­ге бай­ла­ны­сты ұр­ға­шы жа­ну­ар­лар­да жы­ны­стық күй­ге ке­лу бел­гі­ле­рін анық­та­удың оң­тай­лы әді­сте­рін таң­дау.
    2. Ұр­ға­шы жа­ну­ар­лар­да жы­ны­стық күй­ге ке­лу бел­гі­ле­рін ви­зу­ал­ды, қы­нап­тық, тік ішек­тік, зерт­ха­на­лық және ас­пап­тық әді­стер ар­қы­лы анық­тау.
    3. Ұрық­тан­ды­ру­ға ең қо­лай­лы уа­қыт­ты анық­тау мақ­са­тын­да алын­ған де­ректер­ді тал­дау.
    4. Жы­ны­стық күй­ге ке­лу­ді ди­а­гно­сти­ка­лау ке­зін­де жа­ну­ар­лар­мен қа­уіп­сіз жұ­мыс іс­те­уді қам­та­ма­сыз ету.
    Бі­лім­дер:
    1. Әр түр­лі ауыл ша­ру­а­шы­лы­ғы жа­ну­ар­ла­рын­да жы­ны­стық күй­ге ке­лу­ді анық­тау әді­сте­рі мен кри­те­рий­ле­рі — био­тех­но­ло­ги­я­лық әді­стер­ді қол­да­ну бой­ын­ша нор­ма­тив­тік та­лап­тар мен нұс­қа­улық­тар­ға сәй­кес.
    2. Жа­ну­ар­лар­дың кө­бею жүй­е­сі­нің жағ­дай­ын ви­зу­ал­ды, қы­нап­тық, тік ішек­тік, зерт­ха­на­лық және ас­пап­тық әді­стер­мен ба­қы­лау әді­сте­ме­ле­рі.
    3. Ұр­ға­шы жа­ну­ар­лар­дың кө­бею фи­зио­ло­ги­я­сы цик­л­да­ры, олар­дың ұз­ақ­тығы және ерекше­лік­те­рі.
    4. Ди­а­гно­сти­ка­лық ма­ни­пу­ля­ци­я­лар ке­зін­де био­қа­уіп­сіз­дік пен ги­ги­е­на­ның негіз­гі қа­ғи­да­ла­ры.
    Дағ­ды­ны та­ну мүм­кін­ді­гі:
    Та­лап етіл­мей­ді
    2-дағ­ды:
    Қол­дан ұрық­тан­ды­ру­ға ар­нал­ған тұқым­дық ата­лық­тар­дан қа­уіп­сіз­дік­ті сақ­тай оты­рып шәу­ет­ті алу
    Ма­шық­тар:
    1. Өн­ді­ру­ші ата­лық­тар­дың сырт­қы жы­ныс мү­ше­ле­рін, оның ішін­де пре­пу­ций­ді дез­ин­фек­ци­я­лық ері­т­ін­ді­лер­мен ги­ги­е­на­лық өң­де­уден өт­кі­зу.
    2. Шәу­ет алу­ға ар­нал­ған жаб­дық­тар мен құ­рал­дар­ды (ма­не­кен­дер, жа­сан­ды қы­нап­тар, жи­нау ыдыс­та­ры және т.б.) дай­ын­дау.
    3. Жа­ну­ар­лар­дың әр­түр­лі түр­ле­рі­нің өн­ді­ру­ші ата­лық­та­ры­нан олар­дың ана­то­ми­я­лық-фи­зио­ло­ги­я­лық ерекше­лік­те­рін ес­ке­ре оты­рып, шәу­ет алу про­це­ду­ра­сын орын­дау.
    4. Жа­ңа алын­ған шәу­ет­ке мак­ро­ско­пи­я­лық және мик­ро­ско­пи­я­лық ба­стап­қы ба­ға бе­ру (кө­ле­мі, тү­сі, қоз­ғал­ғы­штығы, кон­цен­тра­ци­я­сы, па­то­ло­ги­я­лар­дың бо­луы).
    5. Өн­ді­ру­ші жа­ну­ар­лар­мен және био­ма­те­ри­ал­дар­мен жұ­мыс ке­зін­де био­қа­уіп­сіз­дік, са­ни­та­рия және же­ке қор­ға­ныс қа­ғи­да­ла­рын сақ­тау.
    Бі­лім­дер:
    1. Ата­лық өн­ді­ру­ші­лер­ден шәу­ет алар ал­дын­да­ғы са­ни­тар­лық өң­де­уді жүр­гі­зу тех­ни­ка­сы мен тәр­ті­бі.
    2. Әр­түр­лі ауыл ша­ру­а­шы­лы­ғы жа­ну­ар­ла­ры мен құ­стар­дың ата­лық­та­ры­нан шәу­ет алу­дың негіз­гі әді­сте­рі.
    3. Шәу­ет алу­ға ар­нал­ған жаб­дық­тар­дың құ­ры­лы­сы және олар­ды пай­да­ла­ну қа­ғи­да­ла­ры.
    4. Шәу­ет­тің са­па­сы­на қой­ы­ла­тын нор­ма­тив­тік көр­сет­кіш­тер (мак­ро­ско­пи­я­лық және мик­ро­ско­пи­я­лық па­ра­метр­лер).
    5. Өн­ді­ру­ші жа­ну­ар­лар­мен және био­ма­те­ри­ал­дар­мен жұ­мыс іс­теу ке­зін­де қол­да­ны­ла­тын же­ке қор­ға­ныс құ­рал­да­ры мен қа­ғи­да­ла­ры.
    6. Ұрық­тан­дя­ру пунк­ті жағ­дай­ын­да өн­ді­ру­ші жа­ну­ар­лар­дың мі­нез-құл­қы бой­ын­ша зоо­пси­хо­ло­гия негіз­де­рі.
    Дағ­ды­ны та­ну мүм­кін­ді­гі:
    Та­лап етіл­мей­ді
    3-дағ­ды:
    Қол­дан ұрық­тан­ды­ру­дың био­тех­но­ло­ги­я­лық әді­сте­рін қол­да­ну­ды ре­гла­мент­тей­тін нор­ма­тив­тік құ­жат­тар­дың та­лап­та­ры­на сәй­кес мал­дың ана­лық­та­рын қол­дан ұрық­тан­ды­ру­ды жүр­гі­зу
    Ма­шық­тар:
    1. Ата­лық өн­ді­ру­ші­лер­ден алын­ған шәу­ет­ті алу, ба­ға­лау және пай­да­ла­ну бой­ын­ша есеп-қи­сап құ­жат­та­рын рә­сім­деу.
    2. Шәу­ет­ті ұрық­тан­ды­ру­ға дай­ын­дау: (те­рең мұз­да­ты­л­ған жағ­дай­да) жі­бі­ту неме­се қы­сқа мер­зім­ді сақ­тау үшін қа­жет­ті тем­пе­ра­ту­ра­ға дей­ін сал­қын­да­ту және са­па­сын сақ­тау.
    3. Жа­ну­ар­дың тү­рі мен жағ­дай­ы­на бай­ла­ны­сты ұрық­тан­ды­ру әді­сін таң­дау.
    4. Шәу­ет­ті ана­лық­тың жы­ныс мү­ше­ле­ріне сәй­кес жаб­дық­ты пай­да­ла­нып, сте­риль­дік та­лап­та­рын сақ­тай оты­рып ен­гі­зу.
    5. Мал ша­ру­а­шы­лы­ғын­да био­тех­но­ло­ги­я­лар­ды қол­да­ну­ды рет­тей­тін нор­ма­тив­тік құ­жат­тар­дың, со­ның ішін­де түр­лі сақ­тау әді­сте­рі­мен (сал­қын­да­ты­л­ған, мұз­да­ты­л­ған) алын­ған шәу­ет­ті қол­да­ну та­лап­та­рын сақ­тау.
    Бі­лім­дер:
    1. Шәу­ет­ті есеп­ке алу жур­нал­да­рын және жа­сан­ды ұрық­тан­ды­ру ак­ті­ле­рін жүр­гі­зу қа­ғи­да­ла­ры мен ны­сан­да­ры.
    2. Шәу­ет­тің жа­рам­ды­лы­ғын ба­ға­лау кри­те­рий­ле­рі: кө­ле­мі, кон­цен­тра­ци­я­сы, қоз­ға­лы­сы, шәу­ет­тің мор­фо­ло­ги­я­сы.
    3. Әр­түр­лі жа­ну­ар­лар түр­ле­рін­де (қо­са ал­ған­да құ­стар­ды) қол­дан ұрық­тан­ды­ру әді­сте­рі мен тех­ни­ка­сы.
    4. Ұрық­тан­ды­ру­ды жүр­гізу­ге қой­ы­ла­тын нор­ма­тив­тік та­лап­тар, оның ішін­де қа­уіп­сіз­дік тех­ни­ка­сы мен са­ни­та­ри­я­лық нор­ма­лар.
    5. Шәу­ет­ті сақ­тау, та­сы­мал­дау және қол­да­ну­ға дай­ын­дау шар­тта­ры (оның ішін­де крио­банк­тер­мен жұ­мыс).
    6. Ұрық­тан­ды­ру­дан кей­ін­гі мүм­кін бо­ла­тын ас­қы­ну­лар мен ауыт­қу­лар, сон­дай-ақ ал­дын алу ша­ра­ла­ры.
    Дағ­ды­ны та­ну мүм­кін­ді­гі:
    Та­лап етіл­мей­ді
    2-ең­бек функ­ци­я­сы:
    Жа­ну­ар­лар­ды және құ­сты қол­дан ұрық­тан­ды­ру бой­ын­ша есеп­ке алу-есеп бе­ру құ­жат­та­ма­сын ре­сім­деу
    1-дағ­ды:
    Қол­дан ұрық­тан­ды­ру пунк­тін (стан­ци­я­сын) ве­те­ри­на­ри­я­лық-са­ни­та­ри­я­лық өң­деу бой­ын­ша есеп­ке алу-есеп бе­ру құ­жат­та­ма­сын тол­ты­ру
    Ма­шық­тар:
    1. Дез­ин­фек­ция, дезин­сек­ция және бас­қа да са­ни­та­ри­я­лық іс-ша­ра­лар­дың жүр­гі­зі­лу­ін есеп­ке алу жур­на­лын жүр­гі­зу және ре­сім­деу.
    2. Стан­ци­я­ны (пункт­ті) қа­жет­ті жаб­дық­тар­мен, ма­те­ри­ал­дар­мен және дез­ин­фек­ци­я­лау құ­рал­да­ры­мен қам­та­ма­сыз ету­ге ар­нал­ған өті­нім­дер құ­ра­с­ты­ру.
    3. Ал­ғаш­қы ве­те­ри­на­ри­я­лық құ­жат­тар­ды бел­гі­лен­ген есеп­ке алу тәр­ті­бі бой­ын­ша жүй­е­леу және сақ­тау.
    Бі­лім­дер:
    1. Са­ни­та­ри­я­лық өң­де­улер­ді есеп­ке алу жур­нал­да­рын нор­ма­тив­тік құ­жат­тар­ға (ве­те­ри­на­ри­я­лық-са­ни­та­ри­я­лық ере­же­лер, нұс­қа­улық­тар) сәй­кес жүр­гі­зу қа­ғи­да­ла­ры.
    2. Жаб­дық­тар, құ­рал­дар мен шы­ғын ма­те­ри­ал­да­рын са­тып алу­ға ар­нал­ған өті­нім­дер­ді құ­ра­с­ты­ру фор­ма­ла­ры мен тәр­ті­бі.
    3. Жа­сан­ды ұрық­тан­ды­ру пунк­т­ін­де есеп құ­жат­та­рын сақ­тау және мұ­ра­ғат­тау та­лап­та­ры.
    4. Қай­та өн­ді­ру пункт­те­рі­нің са­ни­та­ри­я­лық жағ­дай­ын рет­тей­тін ҚР-ның нор­ма­тив­тік құ­жат­та­ры.
    Дағ­ды­ны та­ну мүм­кін­ді­гі:
    Та­лап етіл­мей­ді
    2-дағ­ды:
    Қол­дан ұрық­тан­ды­ру­ға ар­нал­ған ма­те­ри­ал­дар­ды, жаб­дық­тар мен құ­рал­дар­ды дай­ын­дау бой­ын­ша есеп­ке алу-есеп бе­ру құ­жат­та­ма­сын ре­сім­деу
    Ма­шық­тар:
    1. Дез­ин­фек­ци­я­лық және фи­зио­ло­ги­я­лық ері­т­ін­ді­лер­ді дай­ын­дау мен жұм­сау жур­нал­да­рын, сон­дай-ақ шәу­ет са­па­сын ба­ға­лау жур­на­лын рә­сім­деу және тол­ты­ру.
    2. Пай­да­ла­ны­л­ған неме­се іс­тен шық­қан шы­ғын ма­те­ри­ал­да­ры мен жаб­дық­тар­ды есеп­тен шы­ға­ру ту­ра­лы ак­ті­лер­ді құ­ра­с­ты­ру.
    3. Жа­рам­ды­лық мер­зі­мі өт­кен неме­се пай­да­ла­ну­ға жа­рам­сыз ма­те­ри­ал­дар мен жаб­дық­тар­ды есеп­тен шы­ға­ру­ға ар­нал­ған құ­жат­тар­ды бел­гі­лен­ген тәр­тіп­ке сәй­кес рә­сім­деу.
    4. Жа­сан­ды ұрық­тан­ды­ру пунк­т­ін­де­гі ма­те­ри­ал­дар, ері­т­ін­ді­лер мен жаб­дық­тар­дың бар-жо­ғын және қоз­ға­лы­сын есеп­ке алу.
    Бі­лім­дер:
    1. Ері­т­ін­ді­лер­ді дай­ын­дау, пай­да­ла­ну және шәу­ет са­па­сын есеп­ке алу жур­нал­да­рын жүр­гі­зу қа­ғи­да­ла­ры.
    2. Ма­те­ри­ал­дар мен жаб­дық­тар­дың қоз­ға­лы­сы, есе­бі және есеп­тен шы­ға­ры­луы бой­ын­ша есеп­тік және есеп бе­ру құ­жат­та­ры­ның ны­сан­да­ры.
    3. Нор­ма­тив­тік құ­жат­тар­ға сәй­кес есеп­тен шы­ға­ру ак­ті­ле­рін құ­ра­с­ты­ру және рә­сім­деу тәр­ті­бі.
    4. Жа­сан­ды ұрық­тан­ды­ру пунк­т­ін­де­гі есеп­тік құ­жат­та­ма­ны сақ­тау және мұ­ра­ғат­тау та­лап­та­ры.
    Дағ­ды­ны та­ну мүм­кін­ді­гі:
    Та­лап етіл­мей­ді
    Же­ке құ­зы­рет­тер­ге қой­ы­ла­тын та­лап­тар:
    Жа­у­ап­кер­ші­лік
    Ұқып­ты­лық
    Күй­зе­ліс­ке тұ­рақ­ты­лық
    Шы­дам­ды­лық
    Ко­ман­да­да жұ­мыс іс­тей бі­лу
    Ана­ли­ти­ка­лық ой­лау
    Сы­пай­ы­лық
    Мей­і­рім­ді­лік
    Тех­ни­ка­лық ре­гла­мент­тер мен ұлт­тық стан­дарт­тар­дың ті­зі­мі:
    1. Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы­ның 2015 жы­л­ғы 23 қа­ра­ша­да­ғы № 414-V ҚРЗ Ең­бек ко­дек­сі.
    2. «Ве­те­ри­на­рия ту­ра­лы» Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы­ның 2002 жы­л­ғы 10 шіл­де­де­гі № 339-II За­ңы.
    3. «Жа­ну­ар­лар дү­ни­е­сін қор­ғау, өсі­мін мо­лай­ту және пай­да­ла­ну ту­ра­лы» Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы­ның 2004 жы­л­ғы 9 шіл­де­де­гі № 593-II За­ңы.
    4. «Сы­бай­лас жем­қор­лық­қа қар­сы іс-қи­мыл ту­ра­лы» Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы­ның 2015 жы­л­ғы 18 қа­ра­ша­да­ғы № 410-V ҚРЗ За­ңы.
    5. «Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сын­да­ғы тіл ту­ра­лы» Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы­ның 1997 жы­л­ғы 11 шіл­де­де­гі № 151-I ҚРЗ За­ңы
    6. «Жа­ну­ар­лар­ды өсі­ру­ді, өт­кі­зу­ді жү­зе­ге асы­ра­тын өн­ді­ріс объ­ек­ті­ле­ріне қой­ы­ла­тын ве­те­ри­на­ри­я­лық (ве­те­ри­на­ри­я­лық-са­ни­та­ри­я­лық) та­лап­тар­ды бе­кі­ту ту­ра­лы» Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы Ауыл ша­ру­а­шы­лы­ғы ми­ни­стрі­нің м.а. 2015 жы­л­ғы 29 ма­мыр­да­ғы № 7-1/498 бұй­ры­ғы ҚР Әді­лет­ми­нін­де 2015 жы­л­ғы 4 та­мы­зда № 11837 бо­лып тір­кел­ген.
    7. «Жа­ну­ар­лар­ды ка­ран­т­ин­деу қа­ғи­да­ла­рын бе­кі­ту ту­ра­лы» Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы Ауыл ша­ру­а­шы­лы­ғы ми­ни­стрі­нің 2014 жы­л­ғы 30 жел­тоқ­сан­да­ғы № 7-1 / 700 бұй­ры­ғы ҚР Әді­лет­ми­нін­де 2025 жы­л­ғы 6 ақ­пан­да № 35708 бо­лып тір­кел­ген.
    8. «Жа­ну­ар­лар­ға қа­рау қа­ғи­да­ла­рын бе­кі­ту ту­ра­лы» Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы Ауыл ша­ру­а­шы­лы­ғы ми­ни­стрі­нің 2019 жы­л­ғы 17 мау­сым­да­ғы № 239 бұй­ры­ғы, ҚР Әді­лет­ми­нін­де 2019 жы­л­ғы 28 мау­сым­да №18917 бо­лып тір­кел­ген.
    СБШ шең­бе­рін­де бас­қа кә­сіп­тер­мен бай­ла­ныс:
    СБШ дең­гейі:
    Кә­сіп ата­уы:
    3
    Мал ша­ру­а­шы­лы­ғы ке­шен­де­рі­нің және ме­ха­ни­ка­лан­ды­ры­л­ған фер­ма­лар­дың опе­ра­то­ры
    5
    Асыл­дан­ды­ру ісі жө­нін­де­гі тех­ник
    12. «Ве­те­ри­на­ри­я­лық фельд­шер-зерт­ха­на­шы» кә­сіп кар­точ­ка­сы
    Топ ко­ды:
    3240-0
    Қыз­мет ата­уы­ның ко­ды:
    3240-0-007
    Кә­сіп ата­уы:
    Ве­те­ри­на­ри­я­лық фельд­шер-зерт­ха­на­шы
    СБШ бой­ын­ша бі­лік­ті­лік дең­гейі:
    5
    СБШ бой­ын­ша қо­сал­ғы бі­лік­ті­лік­тің іш­кі дең­гейі:
    БТ­БА, БА және бас­қа да үл­гі­лік бі­лік­ті­лік си­патта­ма­ла­ры бой­ын­ша бі­лік­ті­лік дең­гейі:
    «Ауыл ша­ру­а­шы­лы­ғы ұй­ым­да­ры­ның бас­шы­ла­ры және ма­ман­да­ры ла­у­а­зым­да­ры­ның үл­гі­лік бі­лік­ті­лік си­патта­ма­ла­рын бе­кі­ту ту­ра­лы» Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы Ауыл ша­ру­а­шы­лы­ғы ми­ни­стрі­нің 2019 жы­л­ғы 21 та­мы­зда­ғы № 307 бұй­ры­ғы. Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы­ның Әді­лет ми­ни­стр­лі­гін­де 2019 жы­л­ғы 22 та­мы­зда № 19280 бо­лып тір­кел­ді.
    7-па­ра­граф. Ве­те­ри­на­ри­я­лық фельд­шер
    Кә­сіп­тік бі­лім дең­гейі:
    Бі­лім дең­гейі:
    ор­та бі­лім­нен кей­ін­гі (қол­дан­ба­лы ба­ка­лаври­ат)
    Ма­ман­дық:
    Ве­те­ри­на­рия
    Бі­лік­ті­лік:
    Жұ­мыс тә­жі­ри­бе­сіне қой­ы­ла­тын та­лап­тар:
    І са­нат­ты Ве­те­ри­на­ри­я­лық фельд­шер-ла­бо­рант: ве­те­ри­на­рия ма­манды­ғы бой­ын­ша тех­ни­ка­лық және кә­сіп­тік (ар­на­у­лы ор­та, ор­та кә­сіп­тік) бі­лім және ІІ са­нат­ты ве­те­ри­на­ри­я­лық фельд­шер ла­у­а­зы­мын­да­ғы жұ­мыс өті­лі 2 жыл­дан кем емес;
    ІІ са­нат­ты Ве­те­ри­на­ри­я­лық фельд­шер-ла­бо­рант: ве­те­ри­на­рия ма­манды­ғы бой­ын­ша тех­ни­ка­лық және кә­сіп­тік (ар­на­у­лы ор­та, ор­та кә­сіп­тік) бі­лім және са­на­ты жоқ ве­те­ри­на­ри­я­лық фельд­шер ла­у­а­зы­мын­да­ғы жұ­мыс өті­лі 2 жыл­дан кем емес;
    Са­на­ты жоқ Ве­те­ри­на­ри­я­лық фельд­шер-ла­бо­рант: ве­те­ри­на­рия ма­манды­ғы бой­ын­ша тех­ни­ка­лық және кә­сіп­тік (ар­на­у­лы ор­та, ор­та кә­сіп­тік) бі­лім, жұ­мыс өті­ліне та­лап қой­ыл­май­ды.
    Фор­мал­ды емес және ин­фор­мал­ды бі­лім­мен бай­ла­ныс:
    Кә­сіп­тің бас­қа ық­ти­мал ата­у­ла­ры:
    2250-0-001 - Ве­те­ри­нар
    3240-0-005 - Ве­те­ри­на­ри­я­лық тех­ник
    Қыз­мет­тің негіз­гі мақ­са­ты:
    Ве­те­ри­на­ри­я­лық ди­а­гно­сти­ка­лық, ем­деу және ал­дын алу ша­ра­ла­рын жүр­гі­зу.
    Ең­бек функ­ци­я­ла­ры­ның си­патта­ма­сы
    Ең­бек функ­ци­я­ла­ры­ның тіз­бе­сі:
    Мін­дет­ті ең­бек функ­ци­я­ла­ры:
    1. Жа­ну­ар­лар ау­ру­ла­ры­ның пай­да бо­луы­ның ал­дын алу үшін ве­те­ри­на­ри­я­лық-са­ни­та­ри­я­лық іс-ша­ра­лар­ды ұй­ым­да­сты­ру
    2. Жа­ра­қат­та­ну, ула­ну ке­зін­де жа­ну­ар­лар­ға ал­ғаш­қы кө­мек көр­се­ту
    Қо­сым­ша ең­бек функ­ци­я­ла­ры:
    1-ең­бек функ­ци­я­сы:
    Жа­ну­ар­лар ау­ру­ла­ры­ның пай­да бо­луы­ның ал­дын алу үшін ве­те­ри­на­ри­я­лық-са­ни­та­ри­я­лық іс-ша­ра­лар­ды ұй­ым­да­сты­ру
    1-дағ­ды:
    Ве­те­ри­нар дә­рі­ге­рі­нің бас­шы­лы­ғы­мен жап­пай ем­деу-про­фи­лак­ти­ка­лық жұ­мыстар­ды жүр­гі­зу
    Ма­шық­тар:
    1. Ауыл ша­ру­а­шы­лы­ғы жа­ну­ар­ла­ры­ның әр­түр­лі түр­ле­рі­нің асыл тұқым­ды мал ба­сы мен төл­де­рі­нің ау­ру­ла­ры­ның ал­дын алу бой­ын­ша ве­те­ри­на­ри­я­лық-про­фи­лак­ти­ка­лық іс-ша­ра­лар­ды жү­зе­ге асы­ру.
    2. Әр түр­лі этио­ло­ги­я­сы бар мал­дар­ды ем­деу үшін те­ра­пи­я­лық, хи­рур­ги­я­лық тә­сіл­дер­ді және ма­ни­пу­ля­ци­я­лар­ды жү­зе­ге асы­ру.
    3. Мал ша­ру­а­шы­лы­ғы оры­н­жай­ла­рын са­ни­тар­лық да­у­а­ла­уды жү­зе­ге асы­ру.
    4. Зерт­ха­на­лық тал­дау үшін жа­ну­ар­лар­дан био­ма­те­ри­ал­дар (қан, нә­жіс, зәр, шы­рыш және т.б.) алу.
    5. Мал қо­ра-жай­ла­рын­да дез­ин­фек­ция, дезин­сек­ция және де­ра­ти­за­ция жұ­мыста­рын ұй­ым­да­сты­ру және жүр­гі­зу.
    6. Вак­ци­на­ция, де­гель­мин­ти­за­ция және бас­қа да жос­пар­лы ал­дын алу ша­ра­ла­ры­на қа­ты­су.
    7. Өт­кі­зі­л­ген ве­те­ри­на­ри­я­лық іс-ша­ра­лар­дың нәти­же­ле­рі бой­ын­ша ве­те­ри­на­ри­я­лық құ­жат­тар­ды (жур­нал­дар, ак­ті­лер, есеп ны­сан­да­ры) тол­ты­ру.
    8. Жа­ну­ар­лар­мен жұ­мыс іс­теу ке­зін­де же­ке қор­ға­ну құ­рал­да­рын пай­да­ла­ну және ве­те­ри­на­ри­я­лық-са­ни­та­ри­я­лық та­лап­тар­ды сақ­тау.
    Бі­лім­дер:
    1. «Ве­те­ри­на­рия ту­ра­лы» заң, сон­дай-ақ Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы­ның өзге де заң­на­ма­лық және заң­ға тәу­ел­ді нор­ма­тив­тік құқық­тық ак­ті­ле­рі.
    2. Жа­ну­ар­лар­дың кең та­рал­ған ау­ру­ла­ры ту­ра­лы негіз­гі мә­лі­мет­тер.
    3. Мал ша­ру­а­шы­лы­ғы оры­н­жай­ла­рын са­ни­та­ри­я­лық да­у­а­лау әді­сте­рі.
    4. Ауыл ша­ру­а­шы­лы­ғы жа­ну­ар­ла­ры­на вак­ци­на­ци­я­лау және ал­дын ала өң­де­улер жүр­гі­зу та­лап­та­ры.
    5. Дез­ин­фек­ция, дезин­сек­ция және де­ра­ти­за­ция түр­ле­рі мен әді­сте­рі.
    6. Био­ма­те­ри­ал­дар­ды ірік­теу, таң­ба­лау, сақ­тау және та­сы­мал­дау қа­ғи­да­ла­ры.
    7. Эпи­зоото­ло­гия негіз­де­рі және ша­ру­а­шы­лық­тар­ды эпи­зоото­ло­ги­я­лық тек­се­ру әді­сте­рі.
    8. Ве­те­ри­на­ри­я­лық құ­жат­тар­ды және есеп бе­ру құ­жат­та­рын рә­сім­деу тәр­ті­бі.
    Дағ­ды­ны та­ну мүм­кін­ді­гі:
    Та­лап етіл­мей­ді
    2-дағ­ды:
    Ем­деу-про­фи­лак­ти­ка­лық іс-ша­ра­лар жос­па­рын жа­сау және оның орын­да­луын тал­дау
    Ма­шық­тар:
    1. Ве­те­ри­на­ри­я­лық қыз­мет­те ви­зу­ал­ды және тех­ни­ка­лық ба­қы­лау әді­сте­рін қол­да­ну.
    2. Ма­ман­дан­ды­ры­л­ған ақ­па­рат­тық де­рекқор­ла­ры­мен жұ­мыс іс­теу.
    3. Эпи­зоо­ти­я­лық жағ­дай­ды ес­ке­ре оты­рып, ал­дын алу және ем­деу ша­ра­ла­ры­ның жос­пар-кесте­сін жа­сау.
    4. Жа­ну­ар­лар­дың ау­ру­шаңды­ғы ту­ра­лы ақ­па­рат­ты жи­нау, жүй­е­леу және тал­дау.
    5. Ауыт­қу­лар анық­тал­ған жағ­дай­да жос­пар­ды тү­зе­ту бой­ын­ша ұсы­ны­стар дай­ын­дау.
    6. Іс-ша­ра­лар жос­па­ры­ның орын­да­лу мер­зім­де­рі мен то­лық­тығ­ы­на іш­кі ба­қы­лау жүр­гі­зу.
    7. Ве­те­ри­на­ри­я­лық-ал­дын алу ша­ра­ла­ры­ның орын­да­луы бой­ын­ша тал­да­ма­лық қо­ры­тындысы бар есеп­тер дай­ын­дау.
    Бі­лім­дер:
    1. Ве­те­ри­на­рия мә­се­ле­ле­рі бой­ын­ша нор­ма­тив­тік, нұс­қа­улық және әді­сте­ме­лік ма­те­ри­ал­дар.
    2. Ве­те­ри­на­рия бой­ын­ша есеп жүр­гі­зу және бел­гі­лен­ген есеп­ті­лік­ті дай­ын­дау қа­ғи­да­ла­ры.
    3. Ве­те­ри­на­ри­я­лық іс-ша­ра­лар­дың ти­ім­ді­лі­гін жос­пар­лау және тал­дау әді­сте­рі.
    4. Эпи­зоото­ло­ги­я­лық мо­ни­то­ринг пен ди­а­гно­сти­ка­ның негіз­де­рі.
    5. Жа­ну­ар­лар ау­ру­ла­ры­ның ал­дын алу­да жүй­е­лік тә­сіл­ді қол­да­ну қа­ғи­дат­та­ры.
    6. Ве­те­ри­на­ри­я­лық-ал­дын алу ша­ра­ла­ры жос­па­ры­ның құ­ры­лы­мы мен маз­мұ­ны.
    7. Тал­дау анық­та­ма­ла­ры мен есеп құ­жат­та­рын құ­ра­с­ты­ру та­лап­та­ры.
    Дағ­ды­ны та­ну мүм­кін­ді­гі:
    Та­лап етіл­мей­ді
    3-дағ­ды:
    Мал ша­ру­а­шы­лы­ғы және жем­шөп объ­ек­ті­ле­рі­нің са­ни­тар­лық және зо­оги­ги­е­на­лық жай-күй­ін ба­қы­лау және оң­тай­лан­ды­ру жө­нін­де­гі іс-ша­ра­лар­ды орын­дау
    Ма­шық­тар:
    1. Мал азығ­ы­ның, жай­ы­лым­дар­дың, су­ат­тар­дың, оры­н­жай­лар­дың са­ни­тар­лық жай-күй­ін ба­қы­лау.
    2. Жаб­дық­тар мен құ­рал-сай­ман­дар­дың са­ни­тар­лық жай-күй­ін ба­қы­лау, мал ша­ру­а­шы­лы­ғы оры­н­жай­ла­ры­на са­ни­тар­лық өң­деу жүр­гі­зу­ді қам­та­ма­сыз ету.
    3. Зерт­ха­на­лық тал­дау үшін жем­шөп, су және тө­се­ніш­тер­ден сы­на­ма­лар алу.
    4. Мал қо­ра­ла­рын­да­ғы мик­ро­кли­мат­ты ба­қы­лау (тем­пе­ра­ту­ра, ылғал­ды­лық, жел­де­ту, жа­рық­тан­ды­ру).
    5. Са­ни­та­ри­я­лық та­лап­тар­дың бұ­зы­луы ту­ра­лы ак­ті­лер мен есеп­тер жа­сау, олар­ды жою бой­ын­ша ұсы­ны­стар ен­гі­зу.
    6. Қыз­мет көр­се­ту­ші пер­со­нал­ға са­ни­тар­лық-ги­ги­е­на­лық та­лап­тар бой­ын­ша нұс­қа­ма жүр­гі­зу.
    7. Мал та­сы­мал­дау және қү­тіп-ба­ғу ке­зін­де зо­оги­ги­е­на­лық нор­ма­лар­дың сақ­та­луын ба­қы­лау.
    Бі­лім­дер:
    1. Әр­түр­лі түр­де­гі және өнім­ді­лік ба­ғы­тын­да­ғы жа­ну­ар­лар­ды қү­тіп-ба­ғу­дың зо­оги­ги­е­на­лық және ве­те­ри­на­ри­я­лық қа­ғи­да­ла­ры.
    2. Мал­да ем­дік-про­фи­лак­ти­ка­лық ем­ша­ра­ла­рын ба­қы­лау және орын­дау әді­сте­рі.
    3. Азық­қа, су­ға, жай­ы­лым­дар­ға және мал ша­ру­а­шы­лы­ғы ны­сан­да­ры­на қой­ы­ла­тын са­ни­тар­лық-ве­те­ри­на­ри­я­лық нор­ма­лар мен та­лап­тар.
    4. Ауа са­па­сы­ның, мик­ро­кли­мат­тың көр­сет­кіш­те­рі және олар­дың жа­ну­ар­лар са­улы­ғы­на әсе­рі.
    5. Азық пен мал­ды кү­тіп-ба­ғу жағ­дай­ла­ры­ның са­ни­та­ри­я­лық ба­ға­сын бе­ру тәр­ті­бі.
    6. Са­ни­та­ри­я­лық са­рап­та­ма мен дез­ин­фек­ция негіз­де­рі.
    7. Мал ша­ру­а­шы­лы­ғын­да­ғы са­ни­та­ри­я­лық-ги­ги­е­на­лық жағ­дай­ды ба­қы­ла­у­ға ар­нал­ған нор­ма­тив­тік құ­жат­тар.
    Дағ­ды­ны та­ну мүм­кін­ді­гі:
    Та­лап етіл­мей­ді
    2-ең­бек функ­ци­я­сы:
    Жа­ра­қат­та­ну, ула­ну ке­зін­де жа­ну­ар­лар­ға ал­ғаш­қы кө­мек көр­се­ту
    1-дағ­ды:
    Изо­ля­тор­да ау­ру жа­ну­ар­лар­ды кү­ту, тер­мо­мет­рия, жа­ра­лар­ды өң­деу
    Ма­шық­тар:
    1. Жа­ну­ар­лар­дың ула­нуы ке­зін­де ал­ғаш­қы кө­мек көр­се­ту.
    2. Жа­ра­қат ал­ған кез­де жа­ну­ар­лар­ға ал­ғаш­қы кө­мек көр­се­ту.
    3. Жа­ну­ар­дың тем­пе­ра­ту­ра­сын өл­шеу (тер­мо­мет­рия), мі­нез-құл­қын және жал­пы жағ­дай­ын ба­қы­лау.
    4. Жа­ра­лар­ды өң­деу, таң­ғыш са­лу, сы­нық­тар­да аяқ-қол­ды бе­кі­ту.
    5. Ауыр­ған жа­ну­ар­лар­ды оқ­ша­у­ла­ғы­шта (изо­ля­тор­да) қү­тіп-ба­ғу және кү­тім жа­сау жағ­дай­ын қам­та­ма­сыз ету.
    6. Ве­те­ри­нар дә­рі­гер­дің та­ғай­ын­да­уы бой­ын­ша дә­рі­лік заттар­ды дай­ын­дау және ен­гі­зу.
    7. Ауыр­ған жа­ну­ар­лар­ға жүр­гі­зі­л­ген ем­деу және кү­тім бой­ын­ша ал­ғаш­қы құ­жат­та­ма­ны жүр­гі­зу.
    Бі­лім­дер:
    1. Жа­ну­ар­лар ана­то­ми­я­сы мен фи­зио­ло­ги­я­сы­ның негіз­де­рі.
    2. Дә­рі­лік заттар­ды қү­тіп-ба­ғу қа­ғи­да­лар­ды, олар­дың қол­да­ны­луы.
    3. Жа­ну­ар­лар­да әр­түр­лі жа­ра­қат­тар мен ула­ну жағ­дай­ла­рын­да дә­рі­гер­ге дей­ін­гі ал­ғаш­қы кө­мек көр­се­ту тә­сіл­де­рі.
    4. Жа­ну­ар­лар­ға кө­мек көр­се­ту ке­зін­де олар­ды им­мо­би­ли­за­ци­я­лау (қоз­ға­лы­сын шек­теу) және бе­кі­ту әді­сте­рі.
    5. Таң­ғыш ма­те­ри­ал­да­ры­ның түр­ле­рі және олар­дың қол­да­ны­лу мақ­са­ты.
    6. Оқ­ша­у­ла­ғы­ш­та­ғы са­ни­та­ри­я­лық өң­деу және дез­ин­фек­ци­я­лау қа­ғи­да­ла­ры.
    7. Ау­ру жа­ну­ар­лар­ды тір­кеу және ем­деу жур­на­лын жүр­гі­зу­дің негіз­де­рі.
    Дағ­ды­ны та­ну мүм­кін­ді­гі:
    Та­лап етіл­мей­ді
    2-дағ­ды:
    Жа­ну­ар­лар­ға те­ра­пи­я­лық кө­мек көр­се­ту
    Ма­шық­тар:
    1. Жа­ну­ар­лар­дың өлек­се­ле­рін өлу се­бе­бін анық­тау үшін па­то­ло­го­ана­то­ми­я­лық со­ю­ды (ве­те­ри­на­ри­я­лық дә­рі­гер­дің та­ғай­ын­да­уы бой­ын­ша) жү­зе­ге асы­ру.
    2. Оқ­ша­у­ла­ғы­шта ау­ру жа­ну­ар­лар­ға кү­тім жа­сау, жа­ра­лар­ды өң­деу тә­сіл­де­рі.
    3. Жа­ра­лар­ды өң­деу: та­за­лау, за­лал­сыздан­ды­ру, таң­ғыш са­лу.
    4. Дә­рі­лік пре­па­рат­тар­ды әр­түр­лі тә­сіл­дер­мен ен­гі­зу.
    5. Жа­ну­ар­дың жал­пы жағ­дай­ын кли­ни­ка­лық бел­гі­ле­ріне қа­рап ба­ға­лау.
    6. Те­ра­пев­ти­ка­лық кө­мек көр­се­ту бой­ын­ша құ­жат­та­ма­ны жүр­гі­зу.
    Бі­лім­дер:
    1. Жа­ну­ар­лар­дың өлек­се­ле­рін па­то­ло­го­ана­то­ми­я­лық сою тех­ни­ка­сы.
    2. Оқ­ша­у­ла­ғы­шта ау­ру жа­ну­ар­лар­ды кү­ту тә­сіл­де­рі, жа­ра­лар­ды өң­деу.
    3. Жа­ра түр­ле­рі және олар­ды өң­деу тә­сіл­де­рі.
    4. Фар­ма­ко­ло­гия негіз­де­рі: дә­рі­лік заттар топ­та­ры, до­за­лау, қол­да­ну көр­сет­кіш­те­рі мен қар­сы көр­се­ті­лім­де­рі.
    5. Іш­кі ағ­за­лар ау­ру­ла­ры­ның бел­гі­ле­рі және ба­стап­қы ди­а­гно­сти­ка әді­сте­рі.
    6. Те­ра­пия ке­зін­де асеп­ти­ка мен ан­ти­сеп­ти­ка қа­ғи­да­ла­ры.
    Дағ­ды­ны та­ну мүм­кін­ді­гі:
    Та­лап етіл­мей­ді
    Же­ке құ­зы­рет­тер­ге қой­ы­ла­тын та­лап­тар:
    Жа­у­ап­кер­ші­лік
    Ұқып­ты­лық
    Күй­зе­ліс­ке тұ­рақ­ты­лық
    Шы­дам­ды­лық
    Ко­ман­да­да жұ­мыс іс­тей бі­лу
    Дәл­дік
    Сы­пай­ы­лық
    Мей­і­рім­ді­лік
    Тех­ни­ка­лық ре­гла­мент­тер мен ұлт­тық стан­дарт­тар­дың ті­зі­мі:
    1. Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы­ның 2015 жы­л­ғы 23 қа­ра­ша­да­ғы № 414-V ҚРЗ Ең­бек ко­дек­сі.
    2. «Ве­те­ри­на­рия ту­ра­лы» Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы­ның 2002 жы­л­ғы 10 шіл­де­де­гі № 339-II За­ңы.
    3. «Жа­ну­ар­лар дү­ни­е­сін қор­ғау, өсі­мін мо­лай­ту және пай­да­ла­ну ту­ра­лы» Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы­ның 2004 жы­л­ғы 9 шіл­де­де­гі № 593-II За­ңы.
    4. «Сы­бай­лас жем­қор­лық­қа қар­сы іс-қи­мыл ту­ра­лы» Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы­ның 2015 жы­л­ғы 18 қа­ра­ша­да­ғы № 410-V ҚРЗ За­ңы.
    5. «Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сын­да­ғы тіл ту­ра­лы» Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы­ның 1997 жы­л­ғы 11 шіл­де­де­гі № 151-I ҚРЗ За­ңы
    6. «Жа­ну­ар­лар­ды өсі­ру­ді, өт­кі­зу­ді жү­зе­ге асы­ра­тын өн­ді­ріс объ­ек­ті­ле­ріне қой­ы­ла­тын ве­те­ри­на­ри­я­лық (ве­те­ри­на­ри­я­лық-са­ни­та­ри­я­лық) та­лап­тар­ды бе­кі­ту ту­ра­лы» Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы Ауыл ша­ру­а­шы­лы­ғы ми­ни­стрі­нің м.а. 2015 жы­л­ғы 29 ма­мыр­да­ғы № 7-1/498 бұй­ры­ғы ҚР Әді­лет­ми­нін­де 2015 жы­л­ғы 4 та­мы­зда № 11837 бо­лып тір­кел­ген.
    7. «Жа­ну­ар­лар­ды ка­ран­т­ин­деу қа­ғи­да­ла­рын бе­кі­ту ту­ра­лы» Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы Ауыл ша­ру­а­шы­лы­ғы ми­ни­стрі­нің 2014 жы­л­ғы 30 жел­тоқ­сан­да­ғы № 7-1 / 700 бұй­ры­ғы ҚР Әді­лет­ми­нін­де 2025 жы­л­ғы 6 ақ­пан­да № 35708 бо­лып тір­кел­ген.
    8. «Жа­ну­ар­лар­ға қа­рау қа­ғи­да­ла­рын бе­кі­ту ту­ра­лы» Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы Ауыл ша­ру­а­шы­лы­ғы ми­ни­стрі­нің 2019 жы­л­ғы 17 мау­сым­да­ғы № 239 бұй­ры­ғы, ҚР Әді­лет­ми­нін­де 2019 жы­л­ғы 28 мау­сым­да №18917 бо­лып тір­кел­ген.
    СБШ шең­бе­рін­де бас­қа кә­сіп­тер­мен бай­ла­ныс:
    СБШ дең­гейі:
    Кә­сіп ата­уы:
    4
    Мал ша­ру­а­шы­лы­ғын­да­ғы тех­ник – ұрық­тан­ды­ру­шы
    6
    Ин­же­нер-зерт­те­у­ші (жал­пы бей­ін)
    13. «Қол­дан ұрық­тан­ды­ру пунк­ті­нің мең­ге­ру­ші­сі» кә­сіп кар­точ­ка­сы
    Топ ко­ды:
    1310-1
    Қыз­мет ата­уы­ның ко­ды:
    1310-1-028
    Кә­сіп ата­уы:
    Қол­дан ұрық­тан­ды­ру пунк­ті­нің мең­ге­ру­ші­сі
    СБШ бой­ын­ша бі­лік­ті­лік дең­гейі:
    7
    СБШ бой­ын­ша қо­сал­ғы бі­лік­ті­лік­тің іш­кі дең­гейі:
    БТ­БА, БА және бас­қа да үл­гі­лік бі­лік­ті­лік си­патта­ма­ла­ры бой­ын­ша бі­лік­ті­лік дең­гейі:
    «Ауыл ша­ру­а­шы­лы­ғы ұй­ым­да­ры­ның бас­шы­ла­ры және ма­ман­да­ры ла­у­а­зым­да­ры­ның үл­гі­лік бі­лік­ті­лік си­патта­ма­ла­рын бе­кі­ту ту­ра­лы» Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы Ауыл ша­ру­а­шы­лы­ғы ми­ни­стрі­нің 2019 жы­л­ғы 21 та­мы­зда­ғы № 307 бұй­ры­ғы. Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы­ның Әді­лет ми­ни­стр­лі­гін­де 2019 жы­л­ғы 22 та­мы­зда № 19280 бо­лып тір­кел­ді.
    14-па­ра­граф. Ве­те­ри­на­рия пунк­ті­нің мең­ге­ру­ші­сі
    Кә­сіп­тік бі­лім дең­гейі:
    Бі­лім дең­гейі:
    жо­ға­ры оқу ор­ны­нан кей­ін­гі бі­лім (ма­ги­стра­ту­ра, ре­зи­ден­ту­ра)
    Ма­ман­дық:
    Ве­те­ри­на­рия
    Бі­лік­ті­лік:
    -
    Жұ­мыс тә­жі­ри­бе­сіне қой­ы­ла­тын та­лап­тар:
    Жо­ға­ры бі­лім (және/неме­се ба­ка­лавр, ма­ги­стра­ту­ра, фи­ло­со­фия док­то­ры РhD, бей­і­ні бой­ын­ша док­тор) ве­те­ри­на­рия ба­ғы­ты бой­ын­ша және кә­сіп­тік қыз­мет ба­ғы­ты бой­ын­ша жұ­мыс өті­лі 2 жыл­дан кем емес.
    Фор­мал­ды емес және ин­фор­мал­ды бі­лім­мен бай­ла­ныс:
    Кә­сіп­тің бас­қа ық­ти­мал ата­у­ла­ры:
    1310-1-028 - Қол­дан ұрық­тан­ды­ру пунк­ті­нің мең­ге­ру­ші­сі
    Қыз­мет­тің негіз­гі мақ­са­ты:
    Ана­лық мал ба­сы­ның өсі­мін мо­лай­ту­ды жақ­сар­ту бой­ын­ша іс-ша­ра­лар­ды орын­дау және қол­дан ұрық­тан­ды­ру пунк­ті­нің жұ­мысын жүй­е­лі ба­қы­лау.
    Ең­бек функ­ци­я­ла­ры­ның си­патта­ма­сы
    Ең­бек функ­ци­я­ла­ры­ның тіз­бе­сі:
    Мін­дет­ті ең­бек функ­ци­я­ла­ры:
    1. Қол­дан ұрық­тан­ды­ру пунк­ті­нің қыз­ме­тін бас­қа­ру
    2. Мал ша­ру­а­шы­лы­ғы және мал азығы пункт­те­рі мен объ­ек­ті­ле­рі­нің са­ни­та­ри­я­лық және зо­оги­ги­е­на­лық жай-күй­ін ба­қы­лау
    Қо­сым­ша ең­бек функ­ци­я­ла­ры:
    1-ең­бек функ­ци­я­сы:
    Қол­дан ұрық­тан­ды­ру пунк­ті­нің қыз­ме­тін бас­қа­ру
    1-дағ­ды:
    Қол­дан ұрық­тан­ды­ру пунк­ті­нің жұ­мыс са­па­сын арт­ты­ру жө­нін­де­гі ұй­ым­да­сты­ру іс-ша­ра­ла­рын жос­пар­лау
    Ма­шық­тар:
    1. Ұй­ым­ның жар­ғы­сын және іш­кі ең­бек тәр­ті­бі қа­ғи­да­ла­рын орын­дау және олар­ға сүй­е­ну.
    2. Ла­у­а­зым­дық нұс­қа­улық пен пункт жұ­мысы­на қа­ты­сты нор­ма­тив­тік құ­жат­тар­ды прак­ти­ка­да қол­да­ну.
    3. Асыл­дан­ды­ру және мал ша­ру­а­шы­лы­ғы­на қа­ты­сты әді­сте­ме­лік ма­те­ри­ал­дар­ды пай­да­ла­ну.
    4. Қыз­мет­кер­лер­дің жұ­мысын жос­пар­лау және үй­ле­сті­ру, мін­дет­тер­ді құ­зы­ре­ті ше­гін­де бө­лу.
    5. Пункт­те­гі ал­дын алу және өн­ді­рі­стік іс-ша­ра­лар­дың кесте­сін жа­сау.
    6. Ве­те­ри­на­ри­я­лық-са­ни­та­ри­я­лық, тех­но­ло­ги­я­лық және есеп жүр­гі­зу іс-ша­ра­ла­ры­ның уақ­ты­лы және са­па­лы орын­да­луын ба­қы­лау.
    7. Жа­сан­ды ұрық­тан­ды­ру пунк­ті­нің жұ­мысы­ның ти­ім­ді­лі­гін тал­дау және оны жақ­сар­ту бой­ын­ша ұсы­ны­стар жа­сау.
    8. Жаб­дық­тар, шы­ғын ма­те­ри­ал­да­ры және био­ло­ги­я­лық ма­те­ри­ал­дар­ды ти­ім­ді пай­да­ла­нуын қам­та­ма­сыз ету.
    Бі­лім­дер:
    1. Жа­сан­ды ұрық­тан­ды­ру және асыл­дан­ды­ру жұ­мыста­ры­ның ұй­ым­да­сты­ры­луы­на қа­ты­сты же­тек­ші­лік, нор­ма­тив­тік, нұс­қа­улық және әді­сте­ме­лік ма­те­ри­ал­дар.
    2. Қол­да­ны­с­та­ғы стан­дарт­тар, са­па та­лап­та­ры, шәу­ет, ор­та­лар, құ­рал­дар мен жаб­дық­тар­ды сақ­тау шар­тта­ры мен мар­ки­ров­ка­сы.
    3. Ұрық­тан­ды­ру, шәу­ет өнім­де­рін сақ­тау және пай­да­ла­ну бой­ын­ша есеп-есеп­тік құ­жат­та­ма­ны жүр­гі­зу тәр­ті­бі.
    4. Жа­ну­ар­лар­ды қай­та өн­ді­ру­дің за­ма­на­уи тех­но­ло­ги­я­ла­ры.
    5. Мал ша­ру­а­шы­лы­ғын­да ме­недж­мент және жос­пар­ла­удың негіз­де­рі.
    6. Ұрық­тан­ды­ру пунк­т­ін­де­гі ве­те­ри­на­ри­я­лық, са­ни­та­ри­я­лық және зо­оги­ги­е­на­лық ба­қы­лау та­лап­та­ры.
    7. Жа­ну­ар­лар мен био­ма­те­ри­ал­дар­мен жұ­мыс іс­теу ке­зін­де ең­бек­ті қор­ғау, тех­ни­ка қа­уіп­сіз­ді­гі және өрт қа­уіп­сіз­ді­гі қа­ғи­да­ла­ры мен нор­ма­ла­ры.
    8. Ауыл ша­ру­а­шы­лы­ғы жа­ну­ар­ла­ры­ның кө­бею био­ло­ги­я­сы мен фи­зио­ло­ги­я­сы­ның негіз­де­рі.
    Дағ­ды­ны та­ну мүм­кін­ді­гі:
    Та­лап етіл­мей­ді
    2-дағ­ды:
    Жа­ну­ар­лар­ды қол­дан ұрық­тан­ды­ру­дың озық тех­но­ло­ги­я­ла­рын ен­гі­зу
    Ма­шық­тар:
    1. Мал ша­ру­а­шы­лы­ғын­да ауыл ша­ру­а­шы­лы­ғы жа­ну­ар­ла­рын қол­дан ұрық­тан­ды­ру са­ла­сын­да­ғы отан­дық және ше­тел­дік озық тә­жі­ри­бе­ні зерт­теу және ен­гі­зу­ді ұй­ым­да­сты­ру.
    2. Қол­да­ны­лып жа­тқан ұрық­тан­ды­ру тех­но­ло­ги­я­ла­ры­ның ти­ім­ді­лі­гін ба­ға­лау және іл­ге­рі­ле­у­ші әді­стер­ге кө­шу­ге ба­ста­ма­шы­лық жа­сау.
    3. Ұрық­тан­ды­ру­дың жа­ңа тех­но­ло­ги­я­ла­рын қол­да­ну бой­ын­ша пер­со­нал­ды оқы­ту және нұс­қау бе­ру.
    4. Ин­но­ва­ци­я­лар­ды ен­гі­зу мә­се­ле­ле­рі бой­ын­ша ғы­лы­ми және асыл тұқым­дық ме­ке­ме­лер­мен өза­ра әре­кет­ті үй­ле­сті­ру.
    5. Қол­дан ұрық­тан­ды­ру пунк­тін тех­ни­ка­лық қай­та жаб­дық­тау бой­ын­ша ұсы­ны­стар әзір­леу.
    6. Ең­бек қор­ғау ша­ра­ла­рын, қа­да­ға­лау ор­ган­да­ры мен іш­кі қыз­мет­тер­дің та­лап­та­рын бел­гі­лен­ген мер­зім­де орын­да­уды қам­та­ма­сыз ету.
    7. Жа­ңа ұрық­тан­ды­ру әді­сте­рін қол­да­ну­да тех­но­ло­ги­я­лық та­лап­тар­дың сақ­та­луын ба­қы­лау.
    8. Ен­гі­зу­дің нәти­же­ле­рін тал­дау және қа­жет болған жағ­дай­да тех­но­ло­ги­я­лық про­це­стер­ді тү­зе­ту.
    Бі­лім­дер:
    1. Жа­ну­ар­лар­ды қол­дан ұрық­тан­ды­ру және био­тех­но­ло­гия са­ла­сын­да­ғы ғы­лым же­ті­стікте­рі мен озық тә­жі­ри­бе.
    2. Шәу­ет өнім­де­рін өн­ді­ру және қол­да­ну­дың қа­зір­гі за­ман­ғы тех­но­ло­ги­я­ла­ры.
    3. Шәу­ет са­па­сын ба­ға­лау әді­сте­рі, ері­ту тех­ни­ка­сы және ұрық­тан­ды­ру­ға дай­ын­дау.
    4. Әр түр­лі жа­ну­ар түр­ле­рін ұрық­тан­ды­ру әді­сте­рі және олар­дың қол­да­ну ерекше­лік­те­рі.
    5. Жа­ңа тех­но­ло­ги­я­лар­ды ен­гізу­ге қой­ы­ла­тын ве­те­ри­на­ри­я­лық, зо­оги­ги­е­на­лық және са­ни­та­ри­я­лық та­лап­тар.
    6. Мал ша­ру­а­шы­лы­ғын­да ин­но­ва­ци­я­лық тех­но­ло­ги­я­лар­ды ен­гі­зу­дің нор­ма­тив­тік-құқық­тық негіз­де­рі.
    7. Жа­ңа тех­но­ло­ги­я­лар­мен жұ­мыс жа­са­уда эр­го­но­ми­ка, ең­бек қор­ғау, өрт қа­уіп­сіз­ді­гі және био­ло­ги­я­лық қа­уіп­сіз­дік негіз­де­рі.
    8. Жа­ңа тех­но­ло­ги­я­лық ше­шім­дер­ді ен­гі­зу ба­ры­сын­да құ­жат­та­ма­ны жүр­гі­зу тәр­ті­бі.
    Дағ­ды­ны та­ну мүм­кін­ді­гі:
    Та­лап етіл­мей­ді
    2-ең­бек функ­ци­я­сы:
    Мал ша­ру­а­шы­лы­ғы және мал азығы пункт­те­рі мен объ­ек­ті­ле­рі­нің са­ни­тар­лық және зо­оги­ги­е­на­лық жай-күй­ін ба­қы­лау
    1-дағ­ды:
    Ша­ғы­лы­сты­ру мау­сы­мы ішін­де ай­ғыр­лар­ды, тұқым­дық қош­қар­лар мен күй­ек­тер­ді азық­тан­ды­ру, қү­тіп-ба­ғу, су­а­ру және қор­ғау ре­жи­мін ұй­ым­да­сты­ру
    Ма­шық­тар:
    1. Азық-тү­лік ба­за­сын және сақ­тық қор­ла­рын жос­пар­лау.
    2. Әр­түр­лі азық­тар­дың, су­дың, жай­ы­лым­дар­дың және тө­сеу ма­те­ри­ал­да­ры­ның са­ни­та­ри­я­лық жағ­дайы мен са­па­сын ба­қы­лау.
    3. Ұрық­тан­ды­ру ке­зе­ңін­де өн­ді­ру­ші­лер­ді қү­тіп-ба­ғу ке­зін­де зо­оги­ги­е­на­лық нор­ма­лар­дың сақ­та­луын қа­да­ға­лау.
    4. Жа­ну­ар­лар­дың фи­зио­ло­ги­я­лық жағ­дай­ы­на сәй­кес та­мақ­тан­ды­ру ра­ци­о­нын құ­ру және тү­зе­ту.
    5. Жа­ну­ар­лар­дың то­лық­қан­ды су ішу­ле­рін ба­қы­лау.
    6. Өн­ді­ру­ші­лер­ді күй­зе­ліс, жа­ра­қат және ин­фек­ци­я­лық ау­ру­лар­дан қор­ғау үшін жағ­дай жа­сау.
    7. Пер­со­нал­ды өн­ді­ру­ші­лер­ді кү­тіп-ба­ғу және кү­ту мә­се­ле­ле­рі бой­ын­ша нұс­қау бе­ру.
    8. Ұрық­тан­ды­ру ке­зе­ңін­де­гі жа­ну­ар­лар­дың та­мақ­та­нуы, кү­тіп-ба­ғы­луын және жағ­дайы ту­ра­лы есеп жүр­гі­зу.
    Бі­лім­дер:
    1. Азық ба­за­сын және сақ­тан­ды­ру азық­та­рын жа­сау мен сақ­тау тех­но­ло­ги­я­сы.
    2. Азық­тар­дың, су­дың, жай­ы­лым­дар­дың және тө­се­ніш­тің са­ни­та­ри­я­лық са­па­сын ба­ға­лау әді­сте­рі.
    3. Ша­ғы­лы­сты­ру на­у­қа­нын­да өн­ді­ру­ші­лер­ді кү­тіп-ба­ғу және қор­ғау нор­ма­ла­ры мен та­лап­та­ры.
    4. Түр­лі жа­ну­ар­лар­дың өн­ді­ру­ші­ле­рі­нің био­ло­ги­я­лық ерекше­лік­те­рі және жы­ны­стық бел­сен­ді­лік ке­зе­ңін­де­гі мі­нез-құл­қы.
    5. Ауыл ша­ру­а­шы­лы­ғы жа­ну­ар­ла­рын азық­тан­ды­ру негіз­де­рі, ра­ци­он­дар­ды қа­лып­та­сты­ру және тең­ге­рім­деу.
    6. Су ішу­ді қам­та­ма­сыз ету қа­ғи­да­ла­ры және су-тұз ал­ма­суы­ның бұ­зы­луын ал­дын алу ша­ра­ла­ры.
    7. Био­қа­уіп­сіз­дік та­лап­та­ры, дұ­рыс ұстал­маудан туын­дай­тын ау­ру­лар­дың ал­дын алу.
    8. Өн­ді­ру­ші­лер­ді кү­тіп-ба­ғу және азық­тан­ды­ру­ды ба­қы­лау ке­зін­де қол­да­ны­ла­тын есеп құ­жат­та­ры­ның ны­сан­да­ры.
    Дағ­ды­ны та­ну мүм­кін­ді­гі:
    Та­лап етіл­мей­ді
    2-дағ­ды:
    Пункт­тің өн­ді­рі­стік-ша­ру­а­шы­лық қыз­ме­тіне бас­шы­лық­ты жү­зе­ге асы­ру
    Ма­шық­тар:
    1. Ауыл ша­ру­а­шы­лы­ғы жа­ну­ар­ла­рын жа­сан­ды ұрық­тан­ды­ру­ды ұй­ым­да­сты­ру және ба­қы­лау.
    2. Ге­не­ти­ка­лық си­патта­ма­лар­ды ес­ке­ре оты­рып, та­у­ар­лы ша­ру­а­шы­лы­ғын­да бұ­қа же­лі­ле­рін ауы­сты­ру­ды жос­пар­лау және жү­зе­ге асы­ру.
    3. Ұрық­тан­ды­ру гра­фик­те­рін әзір­леу, ша­ра­лар­дың ти­ім­ді­лі­гін ба­ға­лау және тү­зе­ту.
    4. Жаб­дық­тар­ды дұ­рыс пай­да­ла­ну, тех­ни­ка­лық қыз­мет көр­се­ту және уақ­ты­лы жөн­деу жұ­мыста­рын қам­та­ма­сыз ету. 5. Ең­бек ре­сур­ста­рын ти­ім­ді пай­да­ла­ну, тех­но­ло­ги­я­лық про­це­стер­дің сақ­та­луын ба­қы­лау.
    6. Пункт­тің өн­ді­рі­стік көр­сет­кіш­те­рін тал­дау және олар­дың жақ­са­руы­на ар­нал­ған ша­ра­лар­ды әзір­леу.
    7. Өн­ді­рі­стің бар­лық ке­зең­де­рін­де ве­те­ри­на­ри­я­лық-са­ни­та­ри­я­лық та­лап­тар­дың сақ­та­луын қам­та­ма­сыз ету.
    8. Өн­ді­рі­стік және ша­ру­а­шы­лық қыз­мет бой­ын­ша есеп­ті­лік және есеп құ­жат­та­рын жүр­гі­зу.
    Бі­лім­дер:
    1. Жа­ну­ар түр­ле­рі мен тұқым­да­ры бой­ын­ша қол­дан ұрық­тан­ды­ру пунк­ті­нің жұ­мыс ти­ім­ді­лі­гін ба­ға­лау өл­шем­шар­тта­ры.
    2. Өсі­мін өсі­ру бой­ын­ша се­лек­ци­я­лық құ­жат­та­ма және есеп жүр­гі­зу тәр­ті­бі.
    3. Ұрық­тан­ды­ру ке­зін­де қол­да­ны­ла­тын жаб­дық­ты пай­да­ла­ну және тех­ни­ка­лық қыз­мет көр­се­ту қа­ғи­да­ла­ры.
    4. Ең­бек ұй­ым­да­сты­ру әді­сте­рі және ма­те­ри­ал­дық ре­сур­стар­ды ти­ім­ді пай­да­ла­ну.
    5. Ауыл ша­ру­а­шы­лы­ғы жа­ну­ар­ла­рын қол­дан ұрық­тан­ды­ру тех­но­ло­ги­я­ла­ры.
    6. Мал ша­ру­а­шы­лы­ғы эко­но­ми­ка­сы­ның негіз­де­рі және шы­ғын­дар­ды нор­ма­лау.
    7. Жа­ну­ар­лар­дың ұр­пақ алу және се­лек­ци­я­сы бой­ын­ша нор­ма­тив­тік құ­жат­тар мен нұс­қа­улық­тар.
    8. Жа­ну­ар­лар­мен және жаб­дық­пен жұ­мыс ке­зін­де тех­ни­ка қа­уіп­сіз­ді­гі және ең­бек­ті қор­ғау қа­ғи­да­ла­ры.
    Дағ­ды­ны та­ну мүм­кін­ді­гі:
    Та­лап етіл­мей­ді
    Же­ке құ­зы­рет­тер­ге қой­ы­ла­тын та­лап­тар:
    Жа­у­ап­кер­ші­лік
    Ұқып­ты­лық
    Күй­зе­ліс­ке тұ­рақ­ты­лық
    Шы­дам­ды­лық
    Тез ше­шім қа­был­дай бі­лу
    Ко­ман­да­да жұ­мыс іс­тей бі­лу
    Өзге­рі­стер­ді бас­қа­ру
    Дәл­дік
    Ана­ли­ти­ка­лық ой­лау
    Мей­і­рім­ді­лік
    Тө­зім­ді­лік пен ең­бек­сүй­гіш­тік
    Мо­ти­ва­ция
    Сы­ни ой­лау
    Көш­бас­шы­лық
    Көп мә­се­ле­лік
    Тех­ни­ка­лық ре­гла­мент­тер мен ұлт­тық стан­дарт­тар­дың ті­зі­мі:
    1. Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы­ның 2015 жы­л­ғы 23 қа­ра­ша­да­ғы № 414-V ҚРЗ Ең­бек ко­дек­сі.
    2. «Ве­те­ри­на­рия ту­ра­лы» Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы­ның 2002 жы­л­ғы 10 шіл­де­де­гі № 339-II За­ңы.
    3. «Жа­ну­ар­лар дү­ни­е­сін қор­ғау, өсі­мін мо­лай­ту және пай­да­ла­ну ту­ра­лы» Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы­ның 2004 жы­л­ғы 9 шіл­де­де­гі № 593-II За­ңы.
    4. «Сы­бай­лас жем­қор­лық­қа қар­сы іс-қи­мыл ту­ра­лы» Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы­ның 2015 жы­л­ғы 18 қа­ра­ша­да­ғы № 410-V ҚРЗ За­ңы.
    5. «Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сын­да­ғы тіл ту­ра­лы» Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы­ның 1997 жы­л­ғы 11 шіл­де­де­гі № 151-I ҚРЗ За­ңы
    6. «Жа­ну­ар­лар­ды өсі­ру­ді, өт­кі­зу­ді жү­зе­ге асы­ра­тын өн­ді­ріс объ­ек­ті­ле­ріне қой­ы­ла­тын ве­те­ри­на­ри­я­лық (ве­те­ри­на­ри­я­лық-са­ни­та­ри­я­лық) та­лап­тар­ды бе­кі­ту ту­ра­лы» Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы Ауыл ша­ру­а­шы­лы­ғы ми­ни­стрі­нің м.а. 2015 жы­л­ғы 29 ма­мыр­да­ғы № 7-1/498 бұй­ры­ғы ҚР Әді­лет­ми­нін­де 2015 жы­л­ғы 4 та­мы­зда № 11837 бо­лып тір­кел­ген.
    7. «Жа­ну­ар­лар­ды ка­ран­т­ин­деу қа­ғи­да­ла­рын бе­кі­ту ту­ра­лы» Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы Ауыл ша­ру­а­шы­лы­ғы ми­ни­стрі­нің 2014 жы­л­ғы 30 жел­тоқ­сан­да­ғы № 7-1 / 700 бұй­ры­ғы ҚР Әді­лет­ми­нін­де 2025 жы­л­ғы 6 ақ­пан­да № 35708 бо­лып тір­кел­ген.
    8. «Жа­ну­ар­лар­ға қа­рау қа­ғи­да­ла­рын бе­кі­ту ту­ра­лы» Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы Ауыл ша­ру­а­шы­лы­ғы ми­ни­стрі­нің 2019 жы­л­ғы 17 мау­сым­да­ғы № 239 бұй­ры­ғы, ҚР Әді­лет­ми­нін­де 2019 жы­л­ғы 28 мау­сым­да №18917 бо­лып тір­кел­ген.
    СБШ шең­бе­рін­де бас­қа кә­сіп­тер­мен бай­ла­ныс:
    СБШ дең­гейі:
    Кә­сіп ата­уы:
    6
    Ин­же­нер-зерт­те­у­ші (жал­пы бей­ін)
    8
    Бас мал дә­рі­ге­рі
    14. «Мал ша­ру­а­шы­лы­ғын­да­ғы бі­лік­ті жұ­мыс­шы» кә­сіп кар­точ­ка­сы
    Топ ко­ды:
    6121-3
    Қыз­мет ата­уы­ның ко­ды:
    6121-3-004
    Кә­сіп ата­уы:
    Мал ша­ру­а­шы­лы­ғын­да­ғы бі­лік­ті жұ­мыс­шы
    СБШ бой­ын­ша бі­лік­ті­лік дең­гейі:
    3
    СБШ бой­ын­ша қо­сал­ғы бі­лік­ті­лік­тің іш­кі дең­гейі:
    БТ­БА, БА және бас­қа да үл­гі­лік бі­лік­ті­лік си­патта­ма­ла­ры бой­ын­ша бі­лік­ті­лік дең­гейі:
    «Жұ­мыстар мен жұ­мыс­шы кә­сіп­те­рі­нің бі­рың­ғай та­риф­тік-бі­лік­ті­лік анық­та­ма­лы­ғын (64-шы­ға­ры­лым) бе­кі­ту ту­ра­лы» Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы Ең­бек және ха­лық­ты әле­умет­тік қор­ғау ми­ни­стрі­нің 2025 жы­л­ғы 17 қаң­тар­да­ғы № 499 бұй­ры­ғы
    76. Жұ­мыс ма­лын кү­ту жө­нін­де­гі мал­шы. Па­ра­граф 1. Жұ­мыс ма­лын кү­ту жө­нін­де­гі мал­шы, 4-раз­ряд.
    «Жұ­мыстар мен жұ­мыс­шы кә­сіп­те­рі­нің бі­рың­ғай та­риф­тік-бі­лік­ті­лік анық­та­ма­лы­ғын (64-шы­ға­ры­лым) бе­кі­ту ту­ра­лы» Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы Ең­бек және ха­лық­ты әле­умет­тік қор­ғау ми­ни­стрі­нің 2025 жы­л­ғы 17 қаң­тар­да­ғы № 499 бұй­ры­ғы
    76. Жұ­мыс ма­лын кү­ту жө­нін­де­гі мал­шы. Па­ра­граф 2. Жұ­мыс ма­лын кү­ту жө­нін­де­гі мал­шы, 5-раз­ряд.
    Кә­сіп­тік бі­лім дең­гейі:
    Бі­лім дең­гейі:
    ТжКБ (жұ­мыс­шы кә­сіп­тер)
    Ма­ман­дық:
    Ве­те­ри­на­рия
    Бі­лік­ті­лік:
    Бі­лім дең­гейі:
    негіз­гі ор­та бі­лім
    Ма­ман­дық:
    -
    Бі­лік­ті­лік:
    -
    Бі­лім дең­гейі:
    ба­ста­уыш бі­лім
    Ма­ман­дық:
    -
    Бі­лік­ті­лік:
    -
    Жұ­мыс тә­жі­ри­бе­сіне қой­ы­ла­тын та­лап­тар:
    Жұ­мыс өті­ліне қой­ы­ла­тын та­лап­тар жоқ
    Фор­мал­ды емес және ин­фор­мал­ды бі­лім­мен бай­ла­ныс:
    жұ­мыс ор­нын­да нұс­қа­ма/та­ғы­лым­да­ма неме­се қы­сқа мер­зім­ді оқы­ту
    Кә­сіп­тің бас­қа ық­ти­мал ата­у­ла­ры:
    6129-0-011 - Жа­ну­ар­лар­ға қа­рай­тын жұ­мыс­шы
    Қыз­мет­тің негіз­гі мақ­са­ты:
    Мал ба­сын кө­бей­ту­мен, жа­сан­ды ұрық­тан­ды­ру­мен және төл­деу ке­зін­де жа­ну­ар­лар­ға кө­мек көр­се­ту­мен бай­ла­ны­сты жұ­мыстар­ды жүр­гі­зу.
    Ең­бек функ­ци­я­ла­ры­ның си­патта­ма­сы
    Ең­бек функ­ци­я­ла­ры­ның тіз­бе­сі:
    Мін­дет­ті ең­бек функ­ци­я­ла­ры:
    1. Ауыл ша­ру­а­шы­лы­ғы жа­ну­ар­ла­рын қү­тіп-ба­ғу бой­ын­ша жұ­мыстар­ды орын­дау
    2. Ауыл ша­ру­а­шы­лы­ғы жа­ну­ар­ла­ры­ның өсі­мін мо­лай­ту жө­нін­де­гі жұ­мыстар­ды орын­дау
    Қо­сым­ша ең­бек функ­ци­я­ла­ры:
    1-ең­бек функ­ци­я­сы:
    Ауыл ша­ру­а­шы­лы­ғы жа­ну­ар­ла­рын қү­тіп-ба­ғу бой­ын­ша жұ­мыстар­ды орын­дау
    1-дағ­ды:
    Жа­ну­ар­лар­дың са­улы­ғын сақ­тау және қор­ғау үшін олар­дың фи­зио­ло­ги­я­лық жай-күй­ін ба­қы­лау
    Ма­шық­тар:
    4-раз­ряд­қа ар­нал­ған ма­шық­тар
    1. Жа­ну­ар­лар­дың са­улы­ғы­ның бел­гі­ле­рін және мі­нез-құл­қын­да­ғы ауыт­қу­лар­ды ажы­ра­ту.
    2. Жа­ну­ар­лар­ды күн­де­лік­ті көз­бен шо­лып қа­рап, жа­ра­қат­тар, ақ­сау, сел­қо­стық және бас­қа да ау­ру бел­гі­ле­рі­нің бар-жо­ғын тек­се­ру.
    3. Жа­ну­ар­лар­дың дене тем­пе­ра­ту­ра­сын, ты­ныс алу жи­і­лі­гін және та­мыр со­ғуын өл­шеу.
    4. Анық­тал­ған ауыт­қу­лар ту­ра­лы ве­те­ри­на­ри­я­лық ма­ман­ға неме­се зоо­тех­ник­ке уа­қы­ты­лы ха­бар­лау.
    5. Қа­рау және ма­ни­пу­ля­ци­я­лар ке­зін­де жа­ну­ар­лар­дың стрес­стік жағ­дай­ла­рын азай­ту үшін қа­жет­ті жағ­дай­лар­ды қам­та­ма­сыз ету.
    5-раз­ряд­қа ар­нал­ған ма­шық­тар
    1. Жа­ну­ар­лар­дың мі­нез-құл­қын ба­қы­лау және олар­дың қа­лып­ты күй­і­нен ауыт­қу­ла­рын анық­тау.
    2. Төл­деу, ау­ру және күй­зе­ліс жағ­дай­ла­ры­ның бел­гі­ле­рін анық­тау.
    3. Ал­ғаш­қы про­фи­лак­ти­ка­лық өң­де­уді жүр­гі­зу.
    4. Төл­деу ке­зін­де кө­мек көр­се­ту және жа­ңа ту­ған төл­дер­ге кү­тім жа­сау.
    5. Ау­ру бел­гі­ле­рі неме­се күм­ән­ді жағ­дай­лар ту­ра­лы ве­те­ри­нар ма­ман­ға уа­қы­ты­лы ха­бар­лау.
    6. Вак­ци­на­ция, де­гель­мин­ти­за­ция және дез­ин­фек­ци­я­лау ша­ра­ла­рын жүр­гізу­ге қа­ты­су.
    7. Ем­дік-про­фи­лак­ти­ка­лық ша­ра­лар­дан кей­ін жа­ну­ар­лар­дың жай-күй­ін ба­қы­лау.
    Бі­лім­дер:
    4-раз­ряд­қа ар­нал­ған бі­лім­дер
    1. Ауыл ша­ру­а­шы­лы­ғы жа­ну­ар­ла­ры­ның ана­то­ми­я­сы мен фи­зио­ло­ги­я­сы­ның негіз­де­рі.
    2. Жа­ну­ар­лар­да­ғы ау­ру­лар мен жай­сыздық­тың негіз­гі бел­гі­ле­рі.
    3. Түр­лі жа­ну­ар­лар­дың қа­лып­ты фи­зио­ло­ги­я­лық көр­сет­кіш­те­рі (дене тем­пе­ра­ту­ра­сы, ты­ныс алу, пульс).
    4. Жа­ну­ар­лар­мен қа­уіп­сіз жұ­мыс іс­теу қа­ғи­да­ла­ры.
    5. Қа­ра­пай­ым ве­те­ри­на­ри­я­лық құ­рал­дар­ды (тер­мо­метр, шприц және т.б.) қол­да­ну түр­ле­рі мен қа­ғи­да­ла­ры.
    5-раз­ряд­қа ар­нал­ған бі­лім­дер
    1. Ауыл ша­ру­а­шы­лы­ғы жа­ну­ар­ла­ры­ның ана­то­ми­я­сы мен фи­зио­ло­ги­я­сы­ның негіз­де­рі.
    2. Жа­ну­ар­лар­дың са­улы­ғы мен ау­ру бел­гі­ле­рі (сырт­қы және мі­нез-құлық­тық).
    3. Қа­лып­ты фи­зио­ло­ги­я­лық көр­сет­кіш­тер: тем­пе­ра­ту­ра, пульс, ты­ныс алу және т.б.
    4. Жа­ну­ар­лар­ды төл­деу ал­дын­да және төл­де­ген­нен кей­ін кү­тіп-ба­ғу тех­но­ло­ги­я­сы.
    5. Зо­оги­ги­е­на мен са­ни­та­рия негіз­де­рі.
    6. Ау­ру­лар мен жа­ра­қат­тар ке­зін­де ал­ғаш­қы кө­мек көр­се­ту қа­ғи­да­ла­ры.
    7. Ве­те­ри­на­ри­я­лық ма­ман­дар­мен өза­ра әре­кет­те­су жө­нін­де­гі нұс­қа­улық­тар.
    8. Жа­ну­ар­лар­ға кү­тім жа­сау ке­зін­де­гі ең­бек­ті қор­ғау және тех­ни­ка қа­уіп­сіз­ді­гі та­лап­та­ры.
    Дағ­ды­ны та­ну мүм­кін­ді­гі:
    Та­лап етіл­мей­ді
    2-дағ­ды:
    Жа­ну­ар­лар­ды қү­тіп-ба­ғу және күн­де­лік­ті кү­ту бой­ын­ша жұ­мыстар­ды орын­дау
    Ма­шық­тар:
    4-раз­ряд­қа ар­нал­ған ма­шық­тар
    1. Жұ­мысқа пай­да­ла­ны­ла­тын мал­дар­ды (өгіз, түйе, қа­шыр, есек және олар­дың тө­лі) жаю, азық­тан­ды­ру, су­а­ру және қо­сым­ша қо­рек­тен­ді­ру.
    2. Төл­ді жұ­мысқа және кү­тім­ге үй­ре­ту.
    3. Тө­се­ніш­ті ауы­сты­ру, жа­ну­ар­лар­ды және олар­дың тұ­ра­тын ор­нын та­за­лау.
    4. Зо­ове­те­ри­на­ри­я­лық іс-ша­ра­лар­ға қа­ты­су.
    5. Ұлт­тық өнім­дер­ді (қа­жет болған жағ­дай­да — шұ­бат және т.б.) дай­ын­дау.
    6. Жа­ну­ар­лар­дың жай-күй­ін ба­қы­лау және ма­за­сыздық бел­гі­ле­рі ту­ра­лы ха­бар­лау.
    5-раз­ряд­қа ар­нал­ған ма­шық­тар
    1. Ару­а­на­лар мен бо­та-тай­лақ­тар­ды азық­тан­ды­ру, су­а­ру, жаю және ба­қы­лау.
    2. Төл­деу ке­зін­де кө­мек көр­се­ту, про­фи­лак­ти­ка­лық өң­де­улер жүр­гі­зу.
    3. Түй­е­лер­ді қол­мен және ап­па­рат­пен са­уу, ар­тық сүт­ті са­уып алу.
    4. Түйе тұ­ра­тын орын­дар­ды (бу­тят­ник­тер­ді) та­за­лау және кү­тіп-қү­тіп-ба­ғу.
    5. Түй­е­лер­ді қол­мен және ме­ха­ни­ка­лық түр­де қыр­қу, тү­ле­ген жүн­ді жи­нау.
    6. Жа­ну­ар­лар­ды дез­ин­фек­ци­я­лық ка­ме­ра­лар­да са­ни­та­ри­я­лық өң­де­уден өт­кі­зу.
    7. Ве­те­ри­нар ма­ма­ны­на ем­деу ке­зін­де кө­мек көр­се­ту.
    8. Жа­ну­ар­лар­дың фи­зио­ло­ги­я­лық жағ­дай­ын ба­қы­лау.
    Бі­лім­дер:
    4-раз­ряд­қа ар­нал­ған бі­лім­дер
    1. Жұ­мысқа пай­да­ла­ны­ла­тын мал­дар­ды кү­ту­ге ар­нал­ған зоо­тех­ни­я­лық және ве­те­ри­на­ри­я­лық қа­ғи­да­лар.
    2. Азық­тан­ды­ру мен су­а­ру­дың нор­ма­ла­ры мен тәр­ті­бі.
    3. Же­гін (упряжь) қол­да­ну және оны кү­тіп-ба­ғу қа­ғи­да­ла­ры.
    4. Жа­ну­ар­лар­ды ұста­уда­ғы са­ни­та­рия негіз­де­рі.
    5. Шұ­бат дай­ын­дау тех­но­ло­ги­я­сы.
    5-раз­ряд­қа ар­нал­ған бі­лім­дер
    1. Ана­лық және төл мал­дар­ды кү­ту­ге ар­нал­ған зоо­тех­ни­я­лық және ве­те­ри­на­ри­я­лық қа­ғи­да­лар.
    2. Азық­тан­ды­ру мен су­а­ру­дың нор­ма­ла­ры, ақуыз­ға, ви­та­мин­дер­ге және ми­не­рал­дық заттар­ға де­ген қа­жет­ті­лік.
    3. Са­уу қа­ғи­да­ла­ры және са­уу жаб­дық­та­рын пай­да­ла­ну тәр­ті­бі.
    4. Қыр­қу ма­ши­на­ла­ры­ның құ­ры­лы­сы және қыр­қу тех­но­ло­ги­я­сы.
    5. Жа­ну­ар­лар­ды дез­ин­фек­ци­я­лық ка­ме­ра­лар­да өң­деу қа­ғи­да­ла­ры.
    6. Жа­ну­ар­лар­мен жұ­мыс іс­теу ке­зін­де са­ни­та­рия, ең­бек қа­уіп­сіз­ді­гі және ең­бек­ті қор­ғау негіз­де­рі.
    Дағ­ды­ны та­ну мүм­кін­ді­гі:
    Та­лап етіл­мей­ді
    2-ең­бек функ­ци­я­сы:
    Ауыл ша­ру­а­шы­лы­ғы жа­ну­ар­ла­ры­ның өсі­мін мо­лай­ту жө­нін­де­гі жұ­мыстар­ды орын­дау
    1-дағ­ды:
    Жа­ну­ар­лар­ды сәй­кестен­ді­ру және есеп­ке алу мақ­са­тын­да таң­ба­ла­уды жүр­гі­зу
    Ма­шық­тар:
    4-раз­ряд­қа ар­нал­ған ма­шық­тар
    1. Жа­ну­ар­лар­ды таң­ба­лау ке­зін­де олар­ды ұстап тұ­ру.
    2. Иден­ти­фи­ка­ци­я­лық бел­гі­лер­ді са­лу үде­рі­сіне қа­ты­су.
    3. Таң­ба­лан­ған жа­ну­ар­лар бой­ын­ша ба­стап­қы есеп жүр­гі­зу.
    4. Таң­ба­ла­у­ға ар­нал­ған құ­рал-жаб­дық­тар мен ма­те­ри­ал­дар­ды дай­ын­дау.
    5. Ин­фек­ци­я­ның ал­дын алу мақ­са­тын­да таң­ба­лау ор­нын про­це­ду­ра­ға дей­ін және кей­ін өң­деу.
    6. Жас мал­дар­ды иден­ти­фи­ка­ци­я­лық бел­гі­ле­рі бой­ын­ша сұ­рып­та­у­ға қа­ты­су.
    5-раз­ряд­қа ар­нал­ған ма­шық­тар
    1. Жа­ну­ар­лар­ды әр­түр­лі тә­сіл­дер­мен өз бе­тін­ше таң­ба­лау.
    2. Есеп жүр­гі­зу ке­зін­де жа­ну­ар­лар­ды дәл сәй­кестен­ді­ру­ді қам­та­ма­сыз ету.
    3. Есеп­ке алу және сәй­кестен­ді­ру құ­жат­та­рын (жур­нал­дар, кар­точ­ка­лар, элек­трон­дық де­рекқор­лар) жүр­гі­зу.
    4. Иден­ти­фи­ка­ци­я­лық де­ректер­дің есеп құ­жат­та­ма­сы­на сәй­кест­і­гін тек­се­ру.
    5. Есеп­ке алу мен таң­ба­лау жұ­мыста­рын жүр­гі­зу ке­зін­де ве­те­ри­на­ри­я­лық және се­лек­ци­я­лық қыз­мет­тер­мен өза­ра іс-қи­мыл жа­сау.
    6. Таң­ба­лау жұ­мыста­рын ұй­ым­да­сты­ру және ба­қы­лау (ша­ру­а­шы­лық бө­лім­ше­сін­де).
    Бі­лім­дер:
    4-раз­ряд­қа ар­нал­ған бі­лім­дер
    1. Ауыл ша­ру­а­шы­лы­ғы жа­ну­ар­ла­рын сәй­кестен­ді­ру­дің негіз­гі әді­сте­рі.
    2. Жа­ну­ар­лар­ды бе­кі­ту және таң­ба­лау ке­зін­де ең­бек қа­уіп­сіз­ді­гі қа­ғи­да­ла­ры.
    3. Таң­ба­лау рә­сім­де­рі­нің мақ­са­ты.
    4. Таң­ба­лау ке­зін­де қол­да­ны­ла­тын же­ке қор­ға­ныс құ­рал­да­ры­ның түр­ле­рі мен мақ­са­ты.
    5. Таң­ба­ла­у­ға қа­ты­сты жа­ну­ар­лар­дың жас ерекше­лік­те­рі.
    6. Жа­ну­ар­лар­ды көз­бен шо­лу ар­қы­лы сәй­кестен­ді­ру бел­гі­ле­рі.
    5-раз­ряд­қа ар­нал­ған бі­лім­дер
    1. Жа­ну­ар­лар­ды сәй­кестен­ді­ру және есеп­ке алу бой­ын­ша ҚР заң­на­ма­сы­ның та­лап­та­ры.
    2. Әр­түр­лі таң­ба­лау түр­ле­рін қол­да­ну тех­но­ло­ги­я­сы мен қа­ғи­да­ла­ры.
    3. Таң­ба­лау рә­сім­де­рін жүр­гі­зу­де­гі са­ни­тар­лық нор­ма­лар.
    4. Есеп құ­жат­та­ма­сын жүр­гі­зу прин­ципте­рі (қа­жет болған жағ­дай­да элек­трон­дық жүй­е­лер­де де).
    5. Таң­ба­лан­ған жа­ну­ар­лар­ды элек­трон­дық жүй­е­лер­де есеп­ке алу та­лап­та­ры.
    6. Жа­ну­ар­лар­дың тү­рі мен тұқы­мы­на бай­ла­ны­сты таң­ба­лау ерекше­лік­те­рі.
    7. Дұ­рыс сәй­кестен­ді­ру­дің мал ба­сын кө­бей­ту, се­лек­ция және ве­те­ри­на­ри­я­лық ба­қы­ла­у­ға әсе­рі.
    Дағ­ды­ны та­ну мүм­кін­ді­гі:
    Та­лап етіл­мей­ді
    2-дағ­ды:
    Мал­дар­ды төл­де­ту
    Ма­шық­тар:
    4-раз­ряд­қа ар­нал­ған ма­шық­тар
    1. Жа­ну­ар­лар­да төл­деу бел­гі­ле­рін ба­қы­лау.
    2. Төл­де­ту бөл­ме­сін және тө­се­ніш­ті дай­ын­дау.
    3. Төл­де­у­ге дей­ін ана­лық­тың же­лі­ні мен жы­ныс мү­ше­ле­рі­нің ги­ги­е­на­сын қам­та­ма­сыз ету.
    4. Фи­зио­ло­ги­я­лық тұр­ғы­дан қа­лып­ты өте­тін төл­де­улер­ді қа­был­дау.
    5. Жа­ңа ту­ған төл­дің ты­ныс алу жол­да­рын та­за­лау және ана­лық­пен ал­ғаш­қы бай­ла­ны­сын қам­та­ма­сыз ету.
    5-раз­ряд­қа ар­нал­ған ма­шық­тар
    1. Қиын төл­де­ген жа­ну­ар­ға ве­те­ри­на­ри­я­лық ма­ман­ның нұс­қа­уы бой­ын­ша кө­мек көр­се­ту.
    2. Төл­де­ген­нен кей­ін ана­лық пен төл­дің жағ­дай­ын ба­қы­лау.
    3. Төл­деу, ас­қы­ну жағ­дай­ла­ры және жа­ңа ту­ған төл­дер­ді өң­деу бой­ын­ша есеп жүр­гі­зу.
    4. Түр­лік және фи­зио­ло­ги­я­лық ерекше­лік­тер­ді ес­ке­ре оты­рып, әр­түр­лі жа­ну­ар түр­ле­рі­нен төл қа­был­дау.
    5. Қа­жет болған жағ­дай­да ве­те­ри­нар­лық ма­ман­дар­мен өза­ра іс-қи­мыл жа­сау.
    Бі­лім­дер:
    4-раз­ряд­қа ар­нал­ған бі­лім­дер
    1. Әр­түр­лі жа­ну­ар­лар түр­ле­рін­де төл­деу ба­ста­луы­ның бел­гі­ле­рі.
    2. Төл­де­у­ге дай­ын­дық ке­зін­де ги­ги­е­на­лық қа­ғи­да­лар.
    3. Төл­де­удің қа­лып­ты өтуі және жа­ну­ар­лар­дың мі­нез-құлық ерекше­лік­те­рі.
    4. Жа­ңа ту­ған төл­дер­ді ал­ғаш­қы өң­де­удің қа­ғи­да­ла­ры.
    5. Ана­лық жа­ну­ар­лар­мен жұ­мыс іс­теу ке­зін­де ең­бек қа­уіп­сіз­ді­гі негіз­де­рі.
    5-раз­ряд­қа ар­нал­ған бі­лім­дер
    1. Қиын­да­ған төл­де­удің се­беп­те­рі мен бел­гі­ле­рі.
    2. Қал­дық шуы ке­ші­гуі және әл­сіз төл­деу әре­кет­те­рі ке­зін­де ал­ғаш­қы кө­мек көр­се­ту әді­сте­рі.
    3. Кін­дік ба­уды өң­деу, уыз бе­ру мер­зім­де­рі мен нор­ма­ла­ры.
    4. Төл­деу ау­ру­ла­ры­ның ал­дын алу ша­ра­ла­ры.
    5. Төл­деу бой­ын­ша ве­те­ри­на­ри­я­лық және асыл тұқым­дық құ­жат­тар­ды тол­ты­ру қа­ғи­да­ла­ры.
    Дағ­ды­ны та­ну мүм­кін­ді­гі:
    Та­лап етіл­мей­ді
    Же­ке құ­зы­рет­тер­ге қой­ы­ла­тын та­лап­тар:
    Жа­у­ап­кер­ші­лік
    Ұқып­ты­лық
    Күй­зе­ліс­ке тұ­рақ­ты­лық
    Шы­дам­ды­лық
    Ко­ман­да­да жұ­мыс іс­тей бі­лу
    Сы­пай­ы­лық
    Мей­і­рім­ді­лік
    Тех­ни­ка­лық ре­гла­мент­тер мен ұлт­тық стан­дарт­тар­дың ті­зі­мі:
    1. Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы­ның 2015 жы­л­ғы 23 қа­ра­ша­да­ғы № 414-V ҚРЗ Ең­бек ко­дек­сі.
    2. «Ве­те­ри­на­рия ту­ра­лы» Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы­ның 2002 жы­л­ғы 10 шіл­де­де­гі № 339-II За­ңы.
    3. «Жа­ну­ар­лар дү­ни­е­сін қор­ғау, өсі­мін мо­лай­ту және пай­да­ла­ну ту­ра­лы» Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы­ның 2004 жы­л­ғы 9 шіл­де­де­гі № 593-II За­ңы.
    4. «Сы­бай­лас жем­қор­лық­қа қар­сы іс-қи­мыл ту­ра­лы» Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы­ның 2015 жы­л­ғы 18 қа­ра­ша­да­ғы № 410-V ҚРЗ За­ңы.
    5. «Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сын­да­ғы тіл ту­ра­лы» Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы­ның 1997 жы­л­ғы 11 шіл­де­де­гі № 151-I ҚРЗ За­ңы
    6. «Жа­ну­ар­лар­ды өсі­ру­ді, өт­кі­зу­ді жү­зе­ге асы­ра­тын өн­ді­ріс объ­ек­ті­ле­ріне қой­ы­ла­тын ве­те­ри­на­ри­я­лық (ве­те­ри­на­ри­я­лық-са­ни­та­ри­я­лық) та­лап­тар­ды бе­кі­ту ту­ра­лы» Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы Ауыл ша­ру­а­шы­лы­ғы ми­ни­стрі­нің м.а. 2015 жы­л­ғы 29 ма­мыр­да­ғы № 7-1/498 бұй­ры­ғы ҚР Әді­лет­ми­нін­де 2015 жы­л­ғы 4 та­мы­зда № 11837 бо­лып тір­кел­ген.
    7. «Жа­ну­ар­лар­ды ка­ран­т­ин­деу қа­ғи­да­ла­рын бе­кі­ту ту­ра­лы» Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы Ауыл ша­ру­а­шы­лы­ғы ми­ни­стрі­нің 2014 жы­л­ғы 30 жел­тоқ­сан­да­ғы № 7-1 / 700 бұй­ры­ғы ҚР Әді­лет­ми­нін­де 2025 жы­л­ғы 6 ақ­пан­да № 35708 бо­лып тір­кел­ген.
    8. «Жа­ну­ар­лар­ға қа­рау қа­ғи­да­ла­рын бе­кі­ту ту­ра­лы» Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы Ауыл ша­ру­а­шы­лы­ғы ми­ни­стрі­нің 2019 жы­л­ғы 17 мау­сым­да­ғы № 239 бұй­ры­ғы, ҚР Әді­лет­ми­нін­де 2019 жы­л­ғы 28 мау­сым­да №18917 бо­лып тір­кел­ген.
    СБШ шең­бе­рін­де бас­қа кә­сіп­тер­мен бай­ла­ныс:
    СБШ дең­гейі:
    Кә­сіп ата­уы:
    3
    Мал ша­ру­а­шы­лы­ғы ке­шен­де­рі­нің және ме­ха­ни­ка­лан­ды­ры­л­ған фер­ма­лар­дың опе­ра­то­ры
    5
    Асыл­дан­ды­ру ісі жө­нін­де­гі тех­ник
    15. «Мал­дар мен құ­стар­ды қол­дан ұрық­тан­ды­ру жө­нін­де­гі опе­ра­то­ры»
    кә­сіп кар­точ­ка­сы
    Топ ко­ды:
    6121-3
    Қыз­мет ата­уы­ның ко­ды:
    6121-3-007
    Кә­сіп ата­уы:
    Мал­дар мен құ­стар­ды қол­дан ұрық­тан­ды­ру жө­нін­де­гі опе­ра­то­ры
    СБШ бой­ын­ша бі­лік­ті­лік дең­гейі:
    3
    СБШ бой­ын­ша қо­сал­ғы бі­лік­ті­лік­тің іш­кі дең­гейі:
    БТ­БА, БА және бас­қа да үл­гі­лік бі­лік­ті­лік си­патта­ма­ла­ры бой­ын­ша бі­лік­ті­лік дең­гейі:
    «Жұ­мыстар мен жұ­мыс­шы кә­сіп­те­рі­нің бі­рың­ғай та­риф­тік-бі­лік­ті­лік анық­та­ма­лы­ғын (64-шы­ға­ры­лым) бе­кі­ту ту­ра­лы» Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы Ең­бек және ха­лық­ты әле­умет­тік қор­ғау ми­ни­стрі­нің 2025 жы­л­ғы 17 қаң­тар­да­ғы № 499 бұй­ры­ғы.
    91. Мал мен құ­сты жа­сан­ды ұрық­тан­ды­ру опе­ра­то­ры. Па­ра­граф 1. Мал мен құ­сты жа­сан­ды ұрық­тан­ды­ру опе­ра­то­ры, 4-раз­ряд.
    «Жұ­мыстар мен жұ­мыс­шы кә­сіп­те­рі­нің бі­рың­ғай та­риф­тік-бі­лік­ті­лік анық­та­ма­лы­ғын (64-шы­ға­ры­лым) бе­кі­ту ту­ра­лы» Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы Ең­бек және ха­лық­ты әле­умет­тік қор­ғау ми­ни­стрі­нің 2025 жы­л­ғы 17 қаң­тар­да­ғы № 499 бұй­ры­ғы.
    91. Мал мен құ­сты жа­сан­ды ұрық­тан­ды­ру опе­ра­то­ры. Па­ра­граф 2. Мал мен құ­сты жа­сан­ды ұрық­тан­ды­ру опе­ра­то­ры, 6-раз­ряд.
    Кә­сіп­тік бі­лім дең­гейі:
    Бі­лім дең­гейі:
    ТжКБ (жұ­мыс­шы кә­сіп­тер)
    Ма­ман­дық:
    Ве­те­ри­на­рия
    Бі­лік­ті­лік:
    Бі­лім дең­гейі:
    негіз­гі ор­та бі­лім
    Ма­ман­дық:
    -
    Бі­лік­ті­лік:
    -
    Бі­лім дең­гейі:
    ба­ста­уыш бі­лім
    Ма­ман­дық:
    -
    Бі­лік­ті­лік:
    -
    Жұ­мыс тә­жі­ри­бе­сіне қой­ы­ла­тын та­лап­тар:
    Жұ­мыс өті­ліне қой­ы­ла­тын та­лап­тар жоқ
    Фор­мал­ды емес және ин­фор­мал­ды бі­лім­мен бай­ла­ныс:
    жұ­мыс ор­нын­да нұс­қа­ма/та­ғы­лым­да­ма неме­се қы­сқа мер­зім­ді оқы­ту
    Кә­сіп­тің бас­қа ық­ти­мал ата­у­ла­ры:
    3142-0-007 - Зоо­тех­ник
    Қыз­мет­тің негіз­гі мақ­са­ты:
    Жа­ну­ар­лар мен құ­стар­ды қол­дан ұрық­тан­ды­ру ке­зін­де дай­ын­дық жұ­мыста­рын орын­дау.
    Ең­бек функ­ци­я­ла­ры­ның си­патта­ма­сы
    Ең­бек функ­ци­я­ла­ры­ның тіз­бе­сі:
    Мін­дет­ті ең­бек функ­ци­я­ла­ры:
    1. Қол­дан ұрық­тан­ды­ру пунк­т­ін­де қа­уіп­сіз ве­те­ри­на­ри­я­лық-са­ни­та­ри­я­лық жағ­дай­лар­ды ұстап тұ­ру бой­ын­ша жұ­мыстар­ды орын­дау
    2. Мал­дар­ды қол­дан ұрық­тан­ды­ру­ды жүр­гізу­ге шы­ғыс ма­те­ри­ал­да­рын, жаб­дық­тар мен құ­рал­дар­ды дай­ын­дау
    Қо­сым­ша ең­бек функ­ци­я­ла­ры:
    1-ең­бек функ­ци­я­сы:
    Қол­дан ұрық­тан­ды­ру пунк­т­ін­де қа­уіп­сіз ве­те­ри­на­ри­я­лық-са­ни­та­ри­я­лық жағ­дай­лар­ды ұстап тұ­ру бой­ын­ша жұ­мыстар­ды орын­дау
    1-дағ­ды:
    Дез­ин­фек­ци­я­лау құ­рал­да­ры мен әді­сте­рін таң­дау ар­қы­лы қол­дан ұрық­тан­ды­ру пунк­тін дез­ин­фек­ци­я­лау жос­па­рын жа­сау
    Ма­шық­тар:
    4-раз­ряд­қа ар­нал­ған ма­шық­тар
    1. Құ­рал-жаб­дық­тар, ас­пап­тар мен үй-жай­лар­ды са­ни­та­ри­я­лық ду­а­лау жұ­мыста­ры­на қа­ты­су.
    2. Нұс­қа­улық­қа сәй­кес жу­ғыш және дез­ин­фек­ци­я­лық құ­рал­дар­ды дай­ын­дау.
    3. Қол­дан ұрық­тан­ды­ру пунк­т­ін­де жұ­мыс іс­теу ке­зін­де же­ке ги­ги­е­на мен са­ни­та­рия қа­ғи­да­ла­рын сақ­тау.
    4. Жұ­мыс ор­нын­да та­за­лық пен тәр­тіп­ті сақ­та­у­ға қа­ты­су. 6-раз­ряд­қа ар­нал­ған ма­шық­тар
    1. Эпи­зоо­ти­я­лық жағ­дай мен нор­ма­тив­тік та­лап­тар­ға сәй­кес дез­ин­фек­ци­я­лау жос­па­рын жа­сау.
    2. Дез­ин­фек­ци­я­ның ти­ім­ді әді­сте­рін (аэро­золь­ді, ылғал­ды, ша­шы­ра­ту және т.б.) таң­дау және қол­да­ну.
    3. Са­ни­та­ри­я­лық іс-ша­ра­лар­дың нәти­же­ле­рін тал­дау және қа­жет болған жағ­дай­да жос­пар­ға тү­зе­ту­лер ен­гі­зу.
    4. Дез­ин­фек­ци­я­лық іс-ша­ра­лар­ды есеп­ке алу жур­на­лын жүр­гі­зу­ді ұй­ым­да­сты­ру және ба­қы­лау.
    Бі­лім­дер:
    4-раз­ряд­қа ар­нал­ған бі­лім­дер
    1. Мал ша­ру­а­шы­лы­ғын­да­ғы са­ни­та­рия және ги­ги­е­на негіз­де­рі.
    2. Жу­ғыш және дез­ин­фек­ци­я­лық құ­рал­дар­дың түр­ле­рі мен мақ­са­ты.
    3. Қол­дан ұрық­тан­ды­ру пунк­т­ін­де­гі құ­рал-жаб­дық­тар мен үй-жай­лар­дың та­за­лы­ғы­на қой­ы­ла­тын та­лап­тар.
    4. Дез­ин­фек­ци­я­лық заттар­мен қа­уіп­сіз жұ­мыс іс­теу қа­ғи­да­ла­ры.
    6-раз­ряд­қа ар­нал­ған бі­лім­дер
    1. Қо­ла­дан ұрық­тан­ды­ру пункт­те­ріне қой­ы­ла­тын ве­те­ри­на­ри­я­лық-са­ни­та­ри­я­лық та­лап­тар бой­ын­ша нор­ма­тив­тік құ­жат­тар.
    2. Дез­ин­фек­ци­я­лық құ­рал­дар­дың жік­те­луі және эпи­зоо­ти­я­лық жағ­дай­ға бай­ла­ны­сты олар­ды таң­дау қа­ғи­дат­та­ры.
    3. Дез­ин­фек­ци­я­ла­удың за­ма­на­уи тех­но­ло­ги­я­ла­ры.
    4. Са­ни­тар­лық ша­ра­лар­дың ти­ім­ді­лі­гін ба­ға­лау әді­сте­рі.
    5. Са­ни­тар­лық ша­ра­лар бой­ын­ша есеп жүр­гі­зу және есеп бе­ру қа­ғи­да­ла­ры.
    Дағ­ды­ны та­ну мүм­кін­ді­гі:
    Та­лап етіл­мей­ді
    2-дағ­ды:
    Та­за­лау және дез­ин­фек­ция жұ­мыста­ры ке­зін­де пай­да­ла­ны­л­ған ша­ру­а­шы­лық құ­рал-сай­ман­да­рын та­за­лау және за­лал­сыздан­ды­ру жұ­мыста­рын жүр­гі­зу.
    Ма­шық­тар:
    4-раз­ряд­қа ар­нал­ған ма­шық­тар
    1. Қо­ра-жай­лар­ды та­за­ла­ған­нан кей­ін құ­рал-сай­ман­дар­ды ла­ста­ну­дан та­зар­ту.
    2. Нұс­қа­улық­қа сәй­кес қа­ра­пай­ым дез­ин­фек­ци­я­лық ері­т­ін­ді­лер­ді дай­ын­дау.
    3. Құ­рал-сай­ман­дар­ды қол­мен жуу, сің­ді­ру және за­рар­сыздан­ды­ру.
    4. Өң­дел­ген ин­вен­тар­ды кеп­ті­ріп, ар­найы бө­лін­ген орын­ға жи­нау.
    5. Дез­ин­фек­ци­я­лық заттар­мен жұ­мыс іс­теу ке­зін­де же­ке ги­ги­е­на мен қа­уіп­сіз­дік тех­ни­ка­сын сақ­тау.
    6-раз­ряд­қа ар­нал­ған ма­шық­тар
    1. Са­ни­та­ри­я­лық нор­ма­лар­ды ес­ке­ре оты­рып, құ­рал-сай­ман­дар­ды та­за­лау және дез­ин­фек­ци­я­лау про­це­сін ұй­ым­да­сты­ру.
    2. Ла­ста­ну дең­гейі мен тү­ріне қа­рай дез­ин­фек­ци­я­лық құ­рал­дар мен өң­деу әді­сте­рін таң­дау.
    3. Өң­деу са­па­сын және дез­ин­фек­ци­я­лық ері­т­ін­ді­лер­ді дұ­рыс қол­да­ну­ды ба­қы­лау.
    4. Құ­рал-сай­ман­дар­ды дез­ин­фек­ци­я­лау бой­ын­ша есеп және құ­жат жүр­гі­зу.
    5. Пер­со­нал­ға са­ни­та­ри­я­лық өң­деу және дез­сред­ство­лар­мен қа­уіп­сіз жұ­мыс іс­теу бой­ын­ша нұс­қа­улық өт­кі­зу.
    Бі­лім­дер:
    4-раз­ряд­қа ар­нал­ған бі­лім­дер
    1. Құ­рал-сай­ман­дар­дың негіз­гі түр­ле­рі және олар­дың мақ­са­ты.
    2. Қол­мен та­за­лау және жуу қа­ғи­да­ла­ры.
    3. Дез­ин­фек­ци­я­лық заттар­дың мақ­са­ты және олар­ды қол­да­ну тә­сіл­де­рі.
    4. Та­зар­ты­л­ған және өң­дел­ген құ­рал-сай­ман­дар­ды сақ­тау та­лап­та­ры.
    5. Дез­ин­фек­ци­я­лық ері­т­ін­ді­лер­мен жұ­мыс іс­те­уде­гі қа­уіп­сіз­дік ша­ра­ла­ры.
    6-раз­ряд­қа ар­нал­ған бі­лім­дер
    1. ЖҰ пунк­т­ін­де­гі құ­рал-сай­ман­ға қой­ы­ла­тын са­ни­та­ри­я­лық және ве­те­ри­на­ри­я­лық та­лап­тар.
    2. Дез­ин­фек­ци­я­лық пре­па­рат­тар­дың түр­ле­рі мен сы­нып­та­ры, қол­да­ну ре­жим­де­рі.
    3. Көп ке­зең­ді та­за­лау және дез­ин­фек­ци­я­лау тех­но­ло­ги­я­сы.
    4. Өң­деу са­па­сын ба­ға­лау әді­сте­рі.
    5. Са­ни­та­ри­я­лық іс-ша­ра­лар­ды есеп­ке алу және ба­қы­лау бой­ын­ша нор­ма­тив­тік ак­ті­лер.
    Дағ­ды­ны та­ну мүм­кін­ді­гі:
    Та­лап етіл­мей­ді
    2-ең­бек функ­ци­я­сы:
    Мал­дар­ды қол­дан ұрық­тан­ды­ру­ды жүр­гізу­ге шы­ғыс ма­те­ри­ал­да­рын, жаб­дық­тар мен құ­рал­дар­ды дай­ын­дау
    1-дағ­ды:
    Жұ­мыс ор­нын ұй­ым­да­сты­ру та­лап­та­ры­на және қа­уіп­сіз­дік та­лап­та­ры­на сәй­кес жұ­мыс ор­нын дай­ын­дау
    Ма­шық­тар:
    4-раз­ряд­қа ар­нал­ған ма­шық­тар
    1. Жұ­мыс ба­ста­лар ал­дын­да үстел­ді, құ­рал-сай­ман­дар­ды және ма­те­ри­ал­дар­ды дай­ын­дау.
    2. Қа­жет­ті жаб­дық­тар мен шы­ғын ма­те­ри­ал­да­ры­ның бар-жо­ғын және жа­рам­ды­лы­ғын тек­се­ру.
    3. Құ­рал-сай­ман­дар­ды са­ни­та­ри­я­лық та­лап­тар­ға сай ор­на­ла­сты­ру.
    4. Жұ­мыс ор­нын дай­ын­дау ке­зін­де же­ке қор­ға­ныш құ­рал­да­рын (ЖҚҚ) қол­да­ну.
    5. Пр­це­ду­ра ал­дын­да бөл­ме­ні жел­де­ту және ылғал­ды та­зар­ту жұ­мыста­рын жүр­гі­зу.
    6-раз­ряд­қа ар­нал­ған ма­шық­тар
    1. Ұрық­тан­ды­ру жос­па­ры мен мал ба­сын ес­ке­ре оты­рып, жұ­мыс ор­нын ұй­ым­да­сты­ру.
    2. Қо­ра-жай­ға қой­ы­ла­тын са­ни­та­ри­я­лық және эпи­де­мио­ло­ги­я­лық та­лап­тар­дың сақ­та­луын ба­қы­лау.
    3. Жаб­дық­тар­дың (оның ішін­де крио­жаб­дық­тар мен ұрық­тан­ды­ру құ­рал­да­ры) тех­ни­ка­лық жағ­дай­ын тек­се­ру.
    4. Жас ма­ман­дар мен кі­ші пер­со­нал­ға дай­ын­дық және қа­уіп­сіз­дік тех­ни­ка­сы бой­ын­ша нұс­қау бе­ру.
    5. Био­ма­те­ри­ал­дар­мен жұ­мыс ба­ры­сын­да био­ло­ги­я­лық қа­уіп­сіз­дік қа­ғи­да­ла­рын сақ­тау.
    Бі­лім­дер:
    4-раз­ряд­қа ар­нал­ған бі­лім­дер
    1. ЖҰ опе­ра­то­ры­ның жұ­мыс ор­нын ұй­ым­да­сты­ру­ға қой­ы­ла­тын жал­пы та­лап­тар.
    2. Негіз­гі құ­рал-жаб­дық­тар­дың мақ­са­ты мен ор­на­ла­суы.
    3. Же­ке қор­ға­ныш құ­рал­да­ры және олар­ды қол­да­ну қа­ғи­да­ла­ры.
    4. Бөл­ме­ні са­ни­та­ри­я­лық дай­ын­да­удың ба­за­лық қа­ғи­да­ла­ры.
    5. Ең­бек қа­уіп­сіз­ді­гі мен тех­ни­ка негіз­де­рі.
    6-раз­ряд­қа ар­нал­ған бі­лім­дер
    1. Жа­сан­ды ұрық­тан­ды­ру пункт­те­рін ұй­ым­да­сты­ру­ға қой­ы­ла­тын са­ни­та­ри­я­лық нор­ма­лар мен та­лап­тар.
    2. Шәу­ет ма­те­ри­а­лы мен шәу­ет­ке ар­нал­ған құ­рал-жаб­дық­тар­мен жұ­мысқа дай­ын­да­лу қа­ғи­да­ла­ры.
    3. Жаб­дық­тар­ды дай­ын­дау және оның жа­рам­ды­лы­ғын тек­се­ру жө­нін­де­гі нұс­қа­улық­тар.
    4. Хи­ми­я­лық және дез­ин­фек­ци­я­лық құ­рал­дар­ды қол­да­ну ке­зін­де­гі қа­уіп­сіз­дік қа­ғи­да­ла­ры.
    5. Жа­ну­ар­лар­ды дай­ын­дау және ұрық­тан­ды­ру бой­ын­ша құ­жат­та­ма­лар­ға қой­ы­ла­тын та­лап­тар.
    Дағ­ды­ны та­ну мүм­кін­ді­гі:
    Та­лап етіл­мей­ді
    2-дағ­ды:
    Жұ­мыс жос­па­ры­на сәй­кес олар­дың түр­ле­ріне бай­ла­ны­сты қол­дан ұрық­тан­ды­ру ке­зін­де пай­да­ла­ны­ла­тын құ­рал­дар мен ма­те­ри­ал­дар­ды таң­дау және дай­ын­дау
    Ма­шық­тар:
    4-раз­ряд­қа ар­нал­ған ма­шық­тар
    1. Жа­ну­ар­дың тү­ріне қа­рай стан­дарт­ты құ­рал­дар жиын­тығ­ын (шприц­тер, ка­те­тер­лер, ай­на­лар және т.б.) таң­дай бі­лу.
    2. Бір рет қол­да­ны­ла­тын және көп рет­тік құ­рал­дар­дың жа­рам­ды­лы­ғын тек­се­ріп, дай­ын­дау.
    3. Фи­зио­ло­ги­я­лық ері­т­ін­ді­лер­ді дай­ын­дау және шәу­ет­ті қа­жет­ті тем­пе­ра­ту­ра­ға дей­ін жы­лы­ту.
    4. Қол­да­ны­л­ған құ­рал­дар­ды жуу, дез­ин­фек­ци­я­лау және за­лал­сыздан­ды­ру.
    5. Құ­рал­дар­ды ла­ста­ну­ға жол бер­мей­тін жағ­дай­лар­да сақ­тау.
    6-раз­ряд­қа ар­нал­ған ма­шық­тар
    1. Ұрық­тан­ды­ру жос­па­ры­на сәй­кес құ­рал­дар мен шы­ғын ма­те­ри­ал­да­ры­ның тү­рі мен мөл­ше­рін өз бе­тін­ше таң­дай бі­лу.
    2. Құ­рал­дар­дың са­ни­та­ри­я­лық және тех­но­ло­ги­я­лық та­лап­тар­ға сәй­кест­і­гін ба­қы­лау.
    3. Крио­ген­дік жаб­дық пен ұрық­тан­ды­ру құ­рал­да­рын бап­тау, тек­се­ру және дай­ын­дау.
    4. Шәу­ет­тің био­ло­ги­я­лық бел­сен­ді­лі­гін сақ­тай оты­рып, оны дұ­рыс дай­ын­дау және ері­ту.
    5. Дә­рі­лік заттар мен био­ма­те­ри­ал­дар­дың сақ­тау жағ­дай­ын ба­қы­лау.
    Бі­лім­дер:
    4-раз­ряд­қа ар­нал­ған бі­лім­дер
    1. Қол­дан ұрық­тан­ды­ру ке­зін­де қол­да­ны­ла­тын құ­рал­дар­дың түр­ле­рі мен мақ­са­ты.
    2. Ве­те­ри­на­ри­я­лық құ­рал­дар­ды дез­ин­фек­ци­я­лау және за­лал­сыздан­ды­ру қа­ғи­да­ла­ры.
    3. Ұрық­ты қол­да­нар ал­дын­да­ғы дай­ын­дық негіз­де­рі.
    4. Ма­те­ри­ал­дар­ды сақ­тау және пай­да­ла­ну та­лап­та­ры.
    5. Ұрық­тан­ды­ру пунк­т­ін­де­гі ба­за­лық са­ни­та­ри­я­лық нор­ма­лар.
    6-раз­ряд­қа ар­нал­ған бі­лім­дер
    1. Ұрық­тан­ды­ру құ­рал­да­ры мен жаб­дық­та­ры­ның жік­те­луі және тех­ни­ка­лық си­патта­ма­ла­ры.
    2. Ұрық­ты алу, сақ­тау және ері­ту қа­ғи­да­ла­ры.
    3. Ұрық са­па­сын ба­қы­лау әді­сте­рі.
    4. Жаб­дық­тар­ды, со­ның ішін­де крио­жаб­дық­тар­ды са­ни­та­ри­я­лық өң­деу стан­дарт­та­ры.
    5. Ма­те­ри­ал­дар­дың жұм­са­луын және жаб­дық­тың жұ­мысын есеп­ке алу тәр­ті­бі.
    Дағ­ды­ны та­ну мүм­кін­ді­гі:
    Та­лап етіл­мей­ді
    Же­ке құ­зы­рет­тер­ге қой­ы­ла­тын та­лап­тар:
    Жа­у­ап­кер­ші­лік
    Ұқып­ты­лық
    Күй­зе­ліс­ке тұ­рақ­ты­лық
    Шы­дам­ды­лық
    Ко­ман­да­да жұ­мыс іс­тей бі­лу
    Дәл­дік
    Сы­пай­ы­лық
    Мей­і­рім­ді­лік
    Тех­ни­ка­лық ре­гла­мент­тер мен ұлт­тық стан­дарт­тар­дың ті­зі­мі:
    1. Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы­ның 2015 жы­л­ғы 23 қа­ра­ша­да­ғы № 414-V ҚРЗ Ең­бек ко­дек­сі.
    2. «Ве­те­ри­на­рия ту­ра­лы» Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы­ның 2002 жы­л­ғы 10 шіл­де­де­гі № 339-II За­ңы.
    3. «Жа­ну­ар­лар дү­ни­е­сін қор­ғау, өсі­мін мо­лай­ту және пай­да­ла­ну ту­ра­лы» Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы­ның 2004 жы­л­ғы 9 шіл­де­де­гі № 593-II За­ңы.
    4. «Сы­бай­лас жем­қор­лық­қа қар­сы іс-қи­мыл ту­ра­лы» Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы­ның 2015 жы­л­ғы 18 қа­ра­ша­да­ғы № 410-V ҚРЗ За­ңы.
    5. «Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сын­да­ғы тіл ту­ра­лы» Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы­ның 1997 жы­л­ғы 11 шіл­де­де­гі № 151-I ҚРЗ За­ңы
    6. «Жа­ну­ар­лар­ды өсі­ру­ді, өт­кі­зу­ді жү­зе­ге асы­ра­тын өн­ді­ріс объ­ек­ті­ле­ріне қой­ы­ла­тын ве­те­ри­на­ри­я­лық (ве­те­ри­на­ри­я­лық-са­ни­та­ри­я­лық) та­лап­тар­ды бе­кі­ту ту­ра­лы» Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы Ауыл ша­ру­а­шы­лы­ғы ми­ни­стрі­нің м.а. 2015 жы­л­ғы 29 ма­мыр­да­ғы № 7-1/498 бұй­ры­ғы ҚР Әді­лет­ми­нін­де 2015 жы­л­ғы 4 та­мы­зда № 11837 бо­лып тір­кел­ген.
    7. «Жа­ну­ар­лар­ды ка­ран­т­ин­деу қа­ғи­да­ла­рын бе­кі­ту ту­ра­лы» Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы Ауыл ша­ру­а­шы­лы­ғы ми­ни­стрі­нің 2014 жы­л­ғы 30 жел­тоқ­сан­да­ғы № 7-1 / 700 бұй­ры­ғы ҚР Әді­лет­ми­нін­де 2025 жы­л­ғы 6 ақ­пан­да № 35708 бо­лып тір­кел­ген.
    8. «Жа­ну­ар­лар­ға қа­рау қа­ғи­да­ла­рын бе­кі­ту ту­ра­лы» Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы Ауыл ша­ру­а­шы­лы­ғы ми­ни­стрі­нің 2019 жы­л­ғы 17 мау­сым­да­ғы № 239 бұй­ры­ғы, ҚР Әді­лет­ми­нін­де 2019 жы­л­ғы 28 мау­сым­да №18917 бо­лып тір­кел­ген.
    СБШ шең­бе­рін­де бас­қа кә­сіп­тер­мен бай­ла­ныс:
    СБШ дең­гейі:
    Кә­сіп ата­уы:
    3
    Мал ша­ру­а­шы­лы­ғы ке­шен­де­рі­нің және ме­ха­ни­ка­лан­ды­ры­л­ған фер­ма­лар­дың опе­ра­то­ры
    5
    Асыл­дан­ды­ру ісі жө­нін­де­гі тех­ник

    4-тарау. Кәсіптік стандарттың техникалық деректері

    16. Мемлекеттік органның атауы: Қазакстан Республикасы Ауыл шаруашылығы министрлігі

    Орындаушы: Б.К. Насырханова +7 (771) 375 80 45, [email protected]

    17. Әзірлеуге қатысқан ұйымдар (кәсіпорындар): ««Ұлттық аграрлық ғылыми-білім беру орталығы» коммерциялық емес акционерлік қоғам

    Жоба жетекшісі: Б.К. Насырханова E-mail: [email protected]

    Телефон нөмірі: +7 (771) 375 80 45

    Орындаушылар: Б.Т. Құлатаев «Қазақ ұлттық аграрлық зерттеу университеті» КЕАҚ, Зооинженерия және биотехнология кафедрасының меңгерушісі, ауыл шаруашылығы ғылымдарының кандидаты, профессор.

    Техникалық көмек көрсетуші: М.Б. Кенжеғұлова, телефон нөмері:

    +7 (775) 603 30 97, E-mail: [email protected]

    18. Кәсіптік біліктілік жөніндегі салалық кеңес: 2025 жылғы 23 шілде.

    19. Кәсіптік біліктілік жөніндегі ұлттық орган: 2025 жылғы 24 қыркүйек.

    20. «Атамекен» Қазақстан Республикасының Ұлттық кәсіпкерлер палатасы: -

    21. Нұсқа нөмірі және шығарылған жылы: 2-нұсқа, 2025 ж.

    22. Болжамды қайта қарау күні: 2029 жылғы 26 желтоқсан.

    Мәтін танысу мақсатында ұсынылған; ресми қолдану үшін Қазақстан Республикасы заңнамасының қолданыстағы редакциясымен салыстырыңыз.