Мемлекеттік кітапханалардың кітапхана қорын есепке алу және есептен шығару жөніндегі Нұсқаулықты бекіту туралы

«Мәдениет туралы» Қазақстан Республикасы Заңының 7-бабының 35-15) тармақшасына және «Қазақстан Республикасы Мәдениет және ақпарат министрлігінің кейбір мәселелері туралы» Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2023 жылғы 4 қазандағы № 866 қаулысымен бекітілген Қазақстан Республикасы Мәдениет және ақпарат министрлігі туралы ереженің 15-тармағының 346) тармақшасына сәйкес, БҰЙЫРАМЫН:

1. Мемлекеттік кітапханалардың кітапхана қорын есепке алу және есептен шығару жөніндегі Нұсқаулық бекітілсін.

2. Мыналардың:

1) «Мемлекеттік кітапханалардың кітапхана қорын есепке алу және есептен шығару жөніндегі нұсқаулықты бекіту туралы» Қазақстан Республикасы Мәдениет және спорт министрінің 2015 жылғы 7 желтоқсандағы № 374 бұйрығы (Нормативтік құқықтық актілердің мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 12642 болып тіркелген);

2) «Мемлекеттік кітапханалардың кітапхана қорын есепке алу және есептен шығару жөніндегі нұсқаулықты бекіту туралы» Қазақстан Республикасы Мәдениет және спорт министрінің 2015 жылғы 7 желтоқсандағы № 374 бұйрығына өзгерістер енгізу туралы» Қазақстан Республикасы Мәдениет және спорт министрінің міндетін атқарушының 2022 жылғы 19 желтоқсандағы № 367 бұйрығы (Нормативтік құқықтық актілердің мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 31169 болып тіркелген) күші жойылды деп танылсын.

3. Қазақстан Республикасының Мәдениет және ақпарат министрлігінің Архив, құжаттама және кітап ісі комитеті Қазақстан Республикасының заңнамасында белгіленген тәртіппен:

1) осы бұйрықты Қазақстан Республикасы Әділет министрлігінде мемлекеттік тіркеуді;

2) осы бұйрықты Қазақстан Республикасы Мәдениет және ақпарат министрлігінің интернет-ресурсында орналастыруды;

3) осы бұйрық Қазақстан Республикасы Әділет министрлігінде мемлекеттік тіркелгеннен кейін он жұмыс күні ішінде осы тармақтың 1) және 2) тармақшаларында көзделген іс-шаралардың орындалуы туралы мәліметтерді Қазақстан Республикасы Мәдениет және ақпарат министрлігінің Заң департаментіне ұсынуды қамтамасыз етсін.

4. Осы бұйрықтың орындалуын бақылау жетекшлік ететін Қазақстан Республикасының Мәдениет және ақпарат вице-министріне жүктелсін.

5. Осы бұйрық оның алғашқы ресми жарияланғанынан бастап он күнтізбелік күн ішінде күшіне енеді.

Қазақстан Республикасының Мәдениет және ақпарат министрі

А. Балаева

Қазақстан Республикасының

Мәдениет және ақпарат министрі

2025 жылғы 2 сәуірдегі

№ 136-НҚ бұйрығымен

бекітілген

Мемлекеттік кітапханалардың кітапхана қорын есепке алу және есептен шығару жөніндегі нұсқаулығы

1-тарау. Жалпы ережелер

1. Мемлекеттік кітапханалардың кітапхана қорын есепке алу және есептен шығару жөніндегі осы нұсқаулық (әрі қарай – Нұсқаулық) мемлекеттік кітапханалардың кітапханалық қорын есепке алу және есептен шығару үдерістерін құжаттар түсімін есепке алу, кітапханалық қорды есептен шығару жолымен нақтылайды.

2. Осы Нұсқаулықта мынадай түсініктер қолданылады:

1) аудиовизуалды материал – техникалық және электрондық құралдардың көмегімен жаңғыртылатын бейнелеу, дыбыстық және мәтіндік ақпараттарды қамтитын тасымалдаушы;

2) баспа өнімі – мерзімді баспасөз басылымдары, кітаптар, брошюралар, альбомдар, плакаттар, буклеттер және өзге де полиграфиялық өнім;

3) мемлекеттік кітапханалардың кітапхана қоры (бұдан әрі – кітапхана қоры) сақталуға және оқырмандар мен абоненттерге уақытша пайдалануға беруге арналып қалыптастырылған құжаттардың реттелген жиынтығы;

4) мерзімді баспа басылымы – газет, журнал, альманах, бюллетень және олардың тұрақты атауы, ағымдағы нөмірі бар, үш айда бір реттен кем емес шығарылатын қосымшалар.

3. Кітапхана қорын есепке алуға және есептен шығаруға баспа өнімдері, мерзімді баспа басылымдары, сондай-ақ аудиовизуалды материалдар жатады.

2-тарау. Кітапхана қорын есепке алу

4. Кітапхана қорының есебін жүргізгенде құжаттар саны, газеттер мен аудиовизуалды материалдарды қоспағанда, негізгі бірлікпен – данамен өлшенеді.

Газет саны үшін негізі өлшем бірлігі газеттердің бір жылғы нөмірлерінің (шығарылымдардың) жиынтығын құрайтын жылдық жиынтық болып табылады.

Аудиовизуалды материалдар санының өлшем бірліктері:

магниттік фоногорамма үшін – кассета, шарғы, бобина;

грампластинкалар үшін – диск;

диафильм үшін – орама;

диапозитив және кинофоноқұжаттар үшін – жиынтық болып табылады.

5. Кітапхана қорын есепке алу құжаттар түсімінің есебін және құжаттардың жиынтық есебін жүргізу жолымен жүзеге асырылады.

6. Түскен құжаттарды есепке алу мынадай рәсімдерді қамтиды:

1) құжаттарды қабылдап алу.

Жолдама құжаттармен немесе поштамен түскен немесе қолдан сыйға алынған құжаттарды қабылдау барысында ақауының және (немесе) жолдама хатта (бар болғанда) көрсетілген мәліметтерден айырмашылығының болуына салыстырылып тексеріледі.

Ақаулар және (немесе) айырмашылықтар болмаған жағдайда, құжат кітапханада пайдалану үшін қабылданады және осы Нұсқаулыққа 1-қосымшаға сәйкес нысан бойынша құжаттарды қабылдап алу актісі жасалынады. Құжаттарды қабылдап алу туралы акт екі данада жасалынады, актінің бір данасы кітапхананың құжаттарды толықтыру бөлімшесінде қалады, екінші данасы кітапхананың бухгалтериясына тапсырылады.

Қолдан сыйға алынған құжаттарда ақау табылған жағдайда құжат қабылданбайды, жолдама хатпен немесе поштамен түскен құжаттарда ақау табылған жағдайда құжаттарды қабылдап алуға жауапты қызметкердің және кітапхана әкімшілігінің қатысуымен ақаулығы туралы акт осы Нұсқаулыққа 2-қосымшаға сәйкес нысан бойынша жасалынады. Ақауы туралы акті екі данада жасалынады, актінің бір данасы кітапханада қалады, екінші данасы жолданым иесіне анықталған айырмашылықтардың, ақаулардың болуына байланысты құжаттарды қабылдаудың мүмкін еместігі туралы хабарламамен қоса кері жіберіледі;

2) құжаттарды техникалық өңдеу, оған құжаттың бет жағына құжаттың шифры көрсетілген құлақшаны және қайтару мерзімі көрсетілген бақылау парақшасын жапсыру жатады;

3) жеке есеп осы Нұсқаулыққа 3-қосымшаға сәйкес нысан бойынша Инвентарлық кітапқа түскен құжат туралы мәліметтерді енгізу, құжатқа инвентарлық нөмір беру және кітапхананың мөрін қою арқылы жүзеге асырылады.

7. Инвентарлық нөмір кітапхана қорына түскен көлемі 48 беттен аспайтын брошюралар мен мерзімді баспа басылымдарынан басқа әрбір құжатқа беріледі.

8. Инвентарлық нөмір құжатқа оның кітапхана қорында болуының барлық мерзіміне бекітіледі және өзгертуге, түзетуге және алып тастауға болмайды.

9. Инвентарлық нөмір берілгеннен кейін, құжаттың титулды бетінің бет жағында кітапхананың мөрі және мөрдің үстіңгі жағына инвентарлық нөмір қойылады.

10. Көлемі 48 беттен аспайтын брошюралардың түсімі осы Нұсқаулықтың 6 тармағының 1) тармақшасында көрсетілген құжаттарды қабылдап алу туралы актіні жасау жолымен есепке алынады, ал мерзімді баспа басылымдары осы Нұсқаулыққа 4-қосымшаға сәйкес нысан бойынша мерзімді баспа басылымның тіркеу карточкасын жасау жолымен есепке алынады.

11. Кітапхананың кітапханалық қорына түсетін немесе одан шығарылатын құжаттардың барлық түрлерінің жиынтық есебі бір жолдама құжат (шот-фактура, жөнелтпе құжат, акт) бойынша партиямен жүзеге асырылады.

Жиынтық есеп тоқсан, күнтізбелік жылдың қортындысы бойынша кітапханалық қордың құрамы және ондағы болып жатқан барлық өзгерістер туралы мәліметтерді жинау жолымен, сонымен қатар осы Нұсқаулыққа 5-қосымшаға сәйкес нысан бойынша Жиынтық есеп кітабын жүргізуді қамтиды.

3-тарау. Құжаттарды кітапхана қоры есебінен шығару

12. Құжаттар, кітапхананың сирек қорындағы құжаттардан басқасы есептен шығарылуға жатады:

1) көнеру және ақаулығы (пайдалануға жарамсыз болып қалған және жөндеу мен реставрациялауға келмейтін құжаттар), мазмұны жағынан ескіруі (өзінің өзектілігін, ғылыми, мәдени-тарихи маңыздылығын, танымдық және өндірістік құнын жоғалтқан, тәжірибелік қолдануға жарамсыз құжаттар) жағдайында осы Нұсқаулыққа 6-қосымшаға сәйкес нысан бойынша жасалған есептен шығару туралы актінің негізінде пайдаға асыру жолымен;

2) дублеттігі (құжаттардың қолданылмайтын артық, керексіз даналары), бейінсіздігі (кітапхананың тақырыбына сай келмейтін құжаттар) жағдайында басқа мемлекеттік ұйымға құжаттарды есептен шығару туралы актінің негізінде тегін (өтеусіз) тапсыру жолымен. Тапсыру осы Нұсқаулыққа 7-қосымшаға сәйкес нысан бойынша екі данада жасалынған тапсыру-қабылдап алу актісіне қол қою арқылы жүзеге асырылады: бір данасы кітапханада қалады, екіншісі қабылдап алатын мемлекеттік ұйымға тапсырылады;

3) төтенше жағдайлар кезіндегі бүлінулер (авария, табиғи апат, өрт және басқалар) жағдайында тиісті мемлекеттік органдардың құжаттары негізінде;

4) жоғалған жағдайда осы Нұсқаулыққа 8-қосымшаға сәйкес нысан бойынша құжаттың жоғалуы туралы актіні жасау жолымен.

Мемлекеттік кітапханалардың

кітапхана қорын есепке алу

және есептен шығару

жөніндегі нұсқаулыққа

1-қосымша

Нысан

Бекітемін

______________________________________________________________________________ (мекеменің толық атауы, басшының лауазымы, тегі, аты, әкесінің аты (бар болғанда)

_________________ (қолы)

«_____» ___________________ 20____жыл

Құжаттарды қабылдау туралы акті №______

Осы акті 20____жылдың «___» ____________ екі данада, құрамында:

1)____________________________________________________________;

2)____________________________________________________________,

(кітапхананың құжаттарды қабылдап алуға жауапты қызметкерінің және басшылығының қатысуымен)

кітапханаға келесі құжаттардың қабылдануы туралы жасалды:

Құжаттар тізімі қосымша берілген:

Осы актіні жасаушы тұлғалардың қолы 1)________________________;

2)________________________.

Құжаттарды тапсырған тұлғаның қолы ____________________________________ (тегі, аты, әкесінің аты (бар болғанда), қолдары)

Мемлекеттік кітапханалардың

кітапхана қорын есепке алу

және есептен шығару

жөніндегі нұсқаулыққа

2-қосымша

Нысан

Ақаулар туралы акті №______

Осы акті 20____жылдың «_____» ___________________________ екі данада құрамында:

1)__________________________________________________________________________; (актіні жасаған кітапхананың құжаттарды қабылдап алуға жауапты қызметкерінің және басшылықтың тегі, аты, әкесінің аты)

2)__________________________________________________________________________,

құжаттарды қабылдау кезінде:__________________________________________________, (құжаттар атауы, құжаттарды жіберушінің (тегі, аты, әкесінің аты (бар болғанда) атауы)

_____________________________________________________________________________

_____________________________________________________________________________

__________________________________________________________________анықталғаны (құжаттардың анықталған ақаулары көрсетіледі) туралы жасалынды.

Осы актіні жасаушы тұлғалардың қолы_________________________

Мемлекеттік кітапханалардың

кітапхана қорын есепке алу және

есептен шығару жөніндегі

нұсқаулыққа 3-қосымша

Нысан

Инвентарлық кітап

Кітапхананың толық атауы:______________________________________

_______________________________________________________________

Кітапхананың құрылымдық бөлімшесі______________________________

Мемлекеттік кітапханалардың

кітапхана қорын есепке алу және

есептен шығару жөніндегі

нұсқаулыққа 4-қосымша

Нысан

Мерзімді баспа басылымдарының тіркеу карточкасы

Мемлекеттік кітапханалардың

кітапхана қорын есепке алу және

есептен шығару жөніндегі

нұсқаулыққа 5-қосымша

Нысан

Жиынтық есеп кітабы

1-бөлім «Құжаттардың түсімі»

2-бөлім «Құжаттарды есептен шығару»

3-бөлім «Кітапхана қорлары қозғалысының қорытындысы»

Мемлекеттік кітапханалардың

кітапхана қорын есепке алу

және есептен шығару

жөніндегі нұсқаулыққа

6-қосымша

Нысан

Құжаттарды есептен шығару туралы акті №______

Осы акті 20____жылдың «_____» _______________________________________ құрамында

комиссия төрағасы мен мүшелерімен:______________________________________________

_______________________________________________________________________________ (комиссия төрағасы мен мүшелерінің тегі, аты, әкесінің аты (бар болғанда) және лауазымы)

келесі құжаттарды есептен шығару туралы жасалды:

__________теңге сомасына_______________________________себебі бойынша (есептен шығару себебін көрсету)

Осы актіні жасаушы тұлғалардың қолы 1)________________________;

2)________________________.

Мемлекеттік кітапханалардың

кітапхана қорын есепке алу

және есептен шығару

жөніндегі нұсқаулыққа

7-қосымша

Нысан

Бекітемін

__________________________________________________________________ (мекеменің толық атауы, басшының лауазымы, тегі, аты, әкесінің аты (бар болғанда)

_________________ (қолы)

«_____» ___________________ 20____жыл

Құжаттарды тапсыру-қабылдау туралы акті

Осы акті 20____жылдың «_____» _____________ бір жағынан_____________________

________________________________________________, екінші жаққа ______________ (тегі, аты, әкесінің аты (бар болғанда) және лауазымы)

__________________________________________________________________________ (тегі, аты, әкесінің аты (бар болғанда) және лауазымы)

________________________________________________________________теңгерімінен (мекеменің толық атауы)

_________________________________________________________________теңгеріміне (мемлекеттік ұйымның толық атауы)

келесі құжатты (тарды):

_____________________________________________________________сомаға (теңгемен) тапсыру туралы акт жасалды.

Негіздеме:___________________________________________________________________. (хаттың авторы, күні мен нөмірі, құжатты есептен шығару туралы актінің күні мен нөмірі

Тапсыратын жақтың қолдары: ________________________

Қабылдайтын жақтың қолдары: _______________________

Мемлекеттік кітапханалардың

кітапхана қорын есепке алу

және есептен шығару жөніндегі

нұсқаулыққа 8-қосымша

Нысан

Бекітемін

_________________________________________ (мекеменің толық атауы, басшының лауазымы, тегі, аты, әкесінің аты (бар болғанда)

_________________ (қолы)

«_____» ___________________ 20____жыл

Құжаттың жоғалуы туралы акт № ___

Осы акті 20____жылдың «_____» ___________________ құрамында:

__________________________________________________________________ (актіні жасаушы тұлғалардың тегі, аты, әкесінің аты (бар болғанда) және лауазымы)

____________________________________________________________________________ (мекеменің жоғалған құжатын пайдаланушысының тегі, аты, әкесінің аты (бар болғанда)

мекемеге тиеселі келесі құжаттардың:

______________________ тенге сомасына, ___________________ себебімен жоғалғаны туралы жасалды.

Мен,_______________________________________________________________________ (мекеменің жоғалған құжатын пайдаланушының тегі, аты, әкесінің аты (бар болғанда)

келтірілген материалдық залалдың орнын құжатты қалпына келтіру жолымен өтеймін ____________________________________________________________________ (кітапхананың жоғалған құжатын пайдаланушының қолы)

Осы актіні жасаушы тұлғалардың қолы: __________________________________________

_____________________________________ орнына келесі құжатты (-тарды) қабылдайды (мекеменің толық атауы)