2025-2027 жылдарға арналған Ырғыз ауылдық округ бюджетін бекіту туралы

    ЖаңаМәслихаттың актісі тіркелмеген
    Нұсқаның өзектілігі
    Өзекті нұсқа 22 желтоқсан 2025 ж.

    2025-2027 жылдарға арналған Ырғыз ауылдық округ бюджетін бекіту туралы

    Қазақстан Республикасының Бюджет кодексінің 96 бабына, Қазақстан Республикасының «Қазақстан Республикасындағы жергілікті мемлекеттік басқару және өзін-өзі басқару туралы» Заңының 6 бабына сәйкес, Ырғыз аудандық мәслихаты ШЕШІМ ҚАБЫЛДАДЫ:

    1. 2025-2027 жылдарға арналған Ырғыз ауылдық округ бюджеті тиісінше 1, 2 және 3 қосымшаларға сәйкес, оның ішінде, 2025 жылға мынадай көлемде бекітілсін:

    1) кірістер – 227 078,3 мың теңге, оның ішінде:

    салықтық түсімдер – 65 668,4 мың теңге;

    салықтық емес түсімдер – 90 мың теңге;

    негізгі капиталды сатудан түсетін түсімдер – 14699,9 мың теңге;

    трансферттер түсімі – 146 620 мың теңге;

    2) шығындар – 241 840,4 мың теңге;

    3) таза бюджеттік кредиттеу – 0 теңге, оның ішінде:

    бюджеттік кредиттер – 0 теңге;

    бюджеттік кредиттерді өтеу – 0 теңге;

    4) қаржы активтерiмен жасалатын операциялар бойынша сальдо – 0 теңге, оның ішінде:

    қаржы активтерiн сатып алу – 0 теңге;

    мемлекеттің қаржы активтерін сатудан түсетін түсімдер – 0 теңге;

    5) бюджет тапшылығы (профициті) – - 14 762,1 мың теңге;

    6) бюджет тапшылығын қаржыландыру (профицитін пайдалану) – 14 762,1 мың теңге, оның ішінде:

    қарыздар түсімі – 0 теңге;

    қарыздарды өтеу – 0 теңге;

    бюджет қаражатының пайдаланылатын қалдықтары – 14 762,1 мың теңге.

    2. Ауылдық округ бюджетінің кірісіне мыналар есептелетін болып ескерілсін:

    Салықтық түсімдер:

    жеке табыс салығы;

    аудандық маңызы бар қаланың, ауылдың, кенттің, ауылдық округтің аумағындағы осы салықты салу объектілері бойынша жеке тұлғалардың мүлкіне салынатын салық;

    аудандық маңызы бар қаланың, ауылдың, кенттің аумағындағы жер учаскелері бойынша жеке және заңды тұлғалардан алынатын, елдi мекендер жерлерiне салынатын жер салығы;

    бірыңғай жер салығы;

    тұрғылықты жері аудандық маңызы бар қаланың, ауылдың, кенттің аумағындағы жеке тұлғалардан көлік құралдары салығы;

    өздерінің құрылтай құжаттарында көрсетілетін тұрған жері аудандық маңызы бар қаланың, ауылдың, кенттің аумағында орналасқан заңды тұлғалардан алынатын көлік құралдары салығы;

    жер учаскелерін пайдаланғаны үшін төлем;

    сыртқы (көрнекі) жарнаманы:

    аудандық маңызы бар қаладағы, ауылдағы, кенттегі үй-жайлардың шегінен тыс ашық кеңістікте;

    аудандық маңызы бар қаланың, ауылдың, кенттің, ауылдық округтің аумақтары арқылы өтетін жалпыға ортақ пайдаланылатын автомобиль жолдарының бөлiнген белдеуiнде;

    елді мекендерден тыс жердегі үй-жайлардың шегінен тыс ашық кеңістікте және жалпыға ортақ пайдаланылатын автомобиль жолдарының бөлінген белдеуінен тыс жерде орналастырғаны үшін төлемақы.

    Салықтық емес түсімдер:

    аудандық маңызы бар қалалардың, ауылдардың, кенттердің, ауылдық округтердің әкімдері әкімшілік құқық бұзушылықтар үшін салатын айыппұлдар;

    жеке және заңды тұлғалардың ерікті түрдегі алымдары;

    аудандық маңызы бар қаланың, ауылдың, кенттің, ауылдық округтің коммуналдық меншігінің (жергілікті өзін-өзі басқарудың коммуналдық меншігінің) мүлкін жалға беруден түсетін кірістер;

    аудандық маңызы бар қала, ауыл, кент, ауылдық округ бюджеттеріне түсетін басқа да салықтық емес түсімдер;

    аудандық маңызы бар қала, ауыл, кент, ауылдық округ бюджеттерінен қаржыландырылатын мемлекеттік мекемелерге бекітіп берілген мемлекеттік мүлікті сатудан түсетін ақша;

    ауыл шаруашылығы мақсатындағы жер учаскелерін сатудан түсетін түсімдерді қоспағанда, жер учаскелерін сатудан түсетін түсімдер;

    жер учаскелерін жалға беру құқығын сатқаны үшін төлемақы.

    3. Аудандық мәслихаттың 2024 жылғы «25» желтоқсандағы «2025-2027 жылдарға арналған Ырғыз аудандық бюджетін бекіту туралы» шешіміне сәйкес 2025 жылға аудандық бюджеттен Ырғыз ауылдық округ бюджетіне берілетін субвенция 52 102 мың теңге сомасында көзделді.

    4. 2025 жылға арналған Ырғыз ауылдық округ бюджетінде аудандық бюджет арқылы республикалық бюджеттен ағымдағы нысаналы трансферттер түсетіні ескерілсін:

    мемлекеттік бюджет қаражаты есебінен ұсталатын азаматтық қызметшілердің жекелеген санаттарының, ұйымдар жұмыскерлерінің, қазыналық кәсіпорындар жұмыскерлерінің жалақысын арттыруға - 142 мың теңге.

    Аталған трансферттерінің сомасын бөлу ауылдық округ әкімінің шешімі негізінде айқындалады.

    4-1. 2025 жылға арналған Ырғыз ауылдық округ бюджетінде аудандық бюджет арқылы облыстық бюджеттен ағымдағы нысаналы трансферттер түсетіні ескерілсін:

    көше жолдарын орташа жөндеуге – 27 556 мың теңге.

    Аталған трансферттерінің сомасын бөлу ауылдық округ әкімінің шешімі негізінде айқындалады.

    5. 2025 жылға арналған Ырғыз ауылдық округ бюджетінде аудандық бюджеттен ағымдағы нысаналы трансферттер түсетіні ескерілсін:

    елді мекенді абаттандыруға - 66 820 мың теңге.

    Аталған трансферттерінің cомасын бөлу ауылдық округ әкімінің шешімі негізінде айқындалады.

    6. Осы шешім 2025 жылғы 1 қаңтардан бастап қолданысқа енгізіледі.

    Аудандық мәслихат төрағасы:

    М. Турымов

    Аудандық мәслихаттың

    2024 жылғы«26» желтоқсандағы

    № 191 шешіміне

    1-қосымша

    2025 жылға арналған Ырғыз ауылдық округ бюджеті

    Са­на­ты
    Сы­ны­бы
    кі­ші сы­ны­бы
    Ата­уы
    Со­ма­сы (мың тең­ге)
    1
    2
    3
    4
    5
     
     
     
    І. Кі­рі­стер
    227 078,3
    1
     
     
    Са­лық­тық тү­сім­дер
    65 668,4
    01
    Та­быс са­лы­ғы
    35 419,4
    2
    Же­ке та­быс са­лы­ғы
    35 419,4
     
    04
     
    Мен­шiк­ке са­лы­на­тын са­лық­тар
    29 149
     
    1
    Мүлiк­ке са­лы­на­тын са­лық­тар
    1 332
    3
    Жер са­лы­ғы
    701
     
     
    4
    Көлiк құ­рал­да­ры­на са­лы­на­тын са­лық
    26 250
    5
    Бі­рың­ғай жер са­лы­ғы
    866
    05
    Та­у­ар­лар­ға, жұ­мыстар­ға және көр­се­ті­ле­тін қыз­мет­тер­ге са­лы­на­тын iш­кi са­лық­тар
    1 100
    3
    Та­би­ғи және бас­қа ре­сур­стар­ды пай­да­лан­ға­ны үшін тү­се­тін тү­сім­дер
    1 100
     2
     
    Са­лық­тық емес түсiм­дер
    90
     
    06
     
    Бас­қа да са­лық­тық емес түсiм­дер
    90
     
    1
    Бас­қа да са­лық­тық емес түсiм­дер
    90
    3
    Негіз­гі ка­пи­тал­ды са­ту­дан тү­се­тін тү­сім­дер
    14 699,9
    03
    Жер­ді және ма­те­ри­ал­дық емес ак­тив­тер­ді са­ту
    14 699,9
    1
    Жер­ді са­ту
    277
    2
    Ма­те­ри­ал­дық емес ак­тив­тер­ді са­ту
    14 422,9
    Транс­ферт­тер­дің тү­сім­де­рі
    146 620
     
    02
    Мем­ле­кет­тiк бас­қа­ру­дың жо­ға­ры тұр­ған ор­ган­да­ры­нан тү­сетiн транс­ферт­тер
    146 620
    Аудан­дар­дың (об­лы­стық ма­ңы­зы бар қа­ла­ның) бюд­же­ті­нен транс­ферт­тер
    146 620
    Функ­ци­о­нал­дық топ
    Кі­ші функ­ция
    Бюд­жет­тік бағ­дар­ла­ма­лар­дың әкім­ші­сі
    Бағ дар ла­ма
    Ата­уы
    Со­ма­сы (мың­ тең­ге)
    1
    2
    3
    4
    5
    6
     
     
     
    ІІ Шы­ғын­дар
    241 840,4
    01
     
     
    Жал­пы си­патта­ғы мем­ле­кет­тiк көр­се­ті­ле­тін қыз­мет­тер
    70 282,4
     
    1
     
    Мем­ле­кет­тiк бас­қа­ру­дың жал­пы функ­ци­я­ла­рын орын­дай­тын өкiл­дi, ат­қа­ру­шы және бас­қа ор­ган­дар
    70 282,4
     
    124
     
    Аудан­дық ма­ңы­зы бар қа­ла,ауыл, кент, ауыл­дық округ әкі­мі­нің ап­па­ра­ты
    70 282,4
     
     
    001
    Аудан­дық ма­ңы­зы бар қа­ла, ауыл, кент, ауыл­дық округ әкі­мі­нің қыз­ме­тін қам­та­ма­сыз ету жө­нін­де­гі қыз­мет­тер
    70 051,4
    022
    Мем­ле­кет­тік ор­ган­ның күр­де­лі шы­ғы­ста­ры
    231
    07
     
    Тұр­ғын үй-ком­му­нал­дық ша­ру­а­шы­лық
    131 243
     
    Ел­ді ме­кен­дер­ді көр­кей­ту
    131 243
     
     
    124
    Аудан­дық ма­ңы­зы бар қа­ла,ауыл, кент, ауыл­дық округ әкі­мі­нің ап­па­ра­ты
    131 243
    008
    Ел­ді ме­кен­дер­де­гі кө­ше­лер­ді жа­рық­тан­ды­ру
    35 191
    009
    Ел­ді ме­кен­дер­дің са­ни­та­ри­я­сын қам­та­ма­сыз ету
    4 697
    011
    Ел­ді ме­кен­дер­ді абат­тан­ды­ру мен кө­гал­дан­ды­ру
    91 355
    12
    Кө­лік және ком­му­ни­ка­ция
    40 315
    1
    Ав­то­мо­биль кө­лі­гі
    40 315
    124
    Аудан­дық ма­ңы­зы бар қа­ла,ауыл, кент, ауыл­дық округ әкі­мі­нің ап­па­ра­ты
    11 830,3
     
     
    013
    Аудан­дық ма­ңы­зы бар қа­ла­лар­да, ауыл­дар­да, кент­тер­де, ауыл­дық округ­тер­де ав­то­мо­биль жол­да­ры­ның жұ­мыс іс­те­уін қам­та­ма­сыз ету
    11 830,3
    045
    Аудан­дық ма­ңы­зы бар қа­ла­лар­да, ауыл­дар­да, кент­тер­де, ауыл­дық округ­тер­де ав­то­мо­биль жол­да­рын күр­де­лі және ағым­да­ғы жөн­деу
    28 484,7
    ІІІ.Та­за бюд­жет­тік кре­дит­теу
    0
    Бюд­жет­тік кре­дит­тер
    0
    ІV. Қар­жы ак­тив­те­рі­мен жа­са­ла­тын опе­ра­ци­я­лар бой­ын­ша саль­до
    0
    Қар­жы ак­тив­те­рін са­тып алу
    0
    V. Бюд­жет тап­шы­лы­ғы (про­фи­ци­ті)
    -14 762,1
    VI. Бюд­жет тап­шы­лы­ғын қар­жы­лан­ды­ру (про­фи­ци­тін пай­да­ла­ну)
    14 762,1
    Са­на­ты
    Сы­ны­бы
    Кі­ші сы­ны­бы
    Ата­уы
    Со­ма­сы (мың­тең­ге)
    1
    2
    3
    4
    5
    8
     
     
    Бюд­жет қа­ра­жат­та­ры­ның пай­да­ла­ны­ла­тын қал­дық­та­ры
    14 762,1
     
    01
     
    Бюд­жет қа­ра­жа­ты қал­дық­та­ры
    14 762,1
     
     
    1
    Бюд­жет қа­ра­жа­ты­ның бос қал­дық­та­ры
    14 762,1

    Аудандық мәслихаттың

    2024 жылғы «26» желтоқсандағы

    № 191 шешіміне 2-қосымша

    2026 жылға арналған Ырғыз ауылдық округ бюджеті

    Са­на­ты
    Сы­ны­бы
    Іш­кі сы­ны­бы
    Ата­уы
    Со­ма­сы (мың тең­ге)
    1
    2
    3
    4
    5
     
     
     
    І. Кі­рі­стер
    113 193
    1
     
     
    Са­лық­тық тү­сім­дер
    59 189
    01
    Та­быс са­лы­ғы
    30 360
    2
    Же­ке та­быс са­лы­ғы
    30 360
     
    04
     
    Мен­шiк­ке са­лы­на­тын са­лық­тар
    27 729
     
    1
    Мүлiк­ке са­лы­на­тын са­лық­тар
    1 879
    3
    Жер са­лы­ғы
    737
     
     
    4
    Көлiк құ­рал­да­ры­на са­лы­на­тын са­лық
    24 203
    5
    Бі­рың­ғай жер са­лы­ғы
    910
    05
    Та­у­ар­лар­ға, жұ­мыстар­ға және қыз­мет­тер­ге са­лы­на­тын iш­кi са­лық­тар
    1 100
    3
    Та­би­ғи және бас­қа ре­сур­стар­ды пай­да­лан­ға­ны үшін тү­се­тін тү­сім­дер
    1 100
     2
     
    Са­лық­тық емес түсiм­дер
    90
     
    06
     
    Бас­қа да са­лық­тық емес түсiм­дер
    90
     
    1
    Бас­қа­да са­лық­тық емес түсiм­дер
    90
    3
    Негіз­гі ка­пи­тал­ды са­ту­дан тү­се­тін тү­сім­дер
    2 000
    03
    Жер­ді және ма­те­ри­ал­дық емес ак­тив­тер­ді са­ту
    2 000
    1
    Жер­ді са­ту
    2 000
    2
    Жер учас­ке­ле­рін жал­дау құқы­ғын са­тқа­ны үшін тө­лем
    2 000
    Транс­ферт­тер­дің тү­сім­де­рі
    51 914
     
    02
    Мем­ле­кет­тiк бас­қа­ру­дың жо­ға­ры тұр­ған ор­ган­да­ры­нан тү­сетiн транс­ферт­тер
    51 914
    Аудан­дар­дың (об­лы­стық ма­ңы­зы бар қа­ла­ның) бюд­же­ті­нен транс­ферт­тер
    51 914
    Функ­ци­о­нал­дық топ
    Кі­ші функ­ция
    Бюд­жет­тік бағ­дар­ла­ма­лар­дың әкім­ші­сі
    Бағ­дар­ла­ма
    Ата­уы
    Со­ма­сы (мың тең­ге)
    1
    2
    3
    4
    5
    6
     
     
     
    ІІ Шы­ғын­дар
    113 193
    01
     
     
    Жал­пы си­патта­ғы мем­ле­кет­тiк қыз­мет­тер
    66 042
     
    1
     
    Мем­ле­кет­тiк бас­қа­ру­дың жал­пы функ­ци­я­ла­рын орын­дай­тын өкiл­дi, ат­қа­ру­шы­ж­әне­бас­қа ор­ган­дар
    66 042
     
    124
     
    Аудан­дық ма­ңы­зы бар қа­ла,ауыл, кент, ауыл­дық округ әкі­мі­нің ап­па­ра­ты
    66 042
     
     
    001
    Аудан­дық ма­ңы­зы бар қа­ла, ауыл, кент, ауыл­дық округ әкі­мі­нің қыз­ме­тін қам­та­ма­сыз ету жө­нін­де­гі қыз­мет­тер
    66 042
    07
     
    Тұр­ғын үй-ком­му­нал­дық ша­ру­а­шы­лық
    39 637
     
    Ел­ді ме­кен­дер­ді көр­кей­ту
    39 637
     
     
    124
    Аудан­дық ма­ңы­зы бар қа­ла,ауыл, кент, ауыл­дық округ әкі­мі­нің ап­па­ра­ты
    39 637
    008
    Ел­ді ме­кен­дер­де­гі кө­ше­лер­ді жа­рық­тан­ды­ру
    13 641
    009
    Ел­ді ме­кен­дер­дің са­ни­та­ри­я­сын қам­та­ма­сыз ету
    3 661
    011
    Ел­ді ме­кен­дер­ді абат­тан­ды­ру мен кө­гал­дан­ды­ру
    22 335
    12
    Кө­лік және ком­му­ни­ка­ция
    7 514
    1
    Ав­то­мо­биль кө­лі­гі
    7 514
    124
    Аудан­дық ма­ңы­зы бар қа­ла,ауыл, кент, ауыл­дық округ әкі­мі­нің ап­па­ра­ты
    7 514
     
     
    013
    Аудан­дық ма­ңы­зы бар қа­ла­лар­да, ауыл­дар­да, кент­тер­де, ауыл­дық округ­тер­де ав­то­мо­биль жол­да­ры­ның жұ­мыс іс­те­уін қам­та­ма­сыз ету
    7 514
    ІІІ. Та­за бюд­жет­тік кре­дит­теу
    0
    Бюд­жет­тік кре­дит­тер
    0
    ІV. Қар­жы ак­тив­те­рі­мен жа­са­ла­тын опе­ра­ци­я­лар бой­ын­ша саль­до
    0
    Қар­жы ак­тив­те­рін са­тып алу
    0
    V. Бюд­жет тап­шы­лы­ғы (про­фи­ци­ті)
    0
    VI. Бюд­жет тап­шы­лы­ғын қар­жы­лан­ды­ру (про­фи­ци­тін пай­да­ла­ну)
    0

    Аудандық мәслихаттың

    2024 жылғы «26» желтоқсандағы

    № 191 шешіміне 3-қосымша

    2027 жылға арналған Ырғыз ауылдық округ бюджеті

    Са­на­ты
    Сы­ны­бы
    Іш­кі сы­ны­бы
    Ата­уы
    Со­ма­сы (мың тең­ге)
    1
    2
    3
    4
    5
     
     
     
    І. Кі­рі­стер
    113 652
    1
     
     
    Са­лық­тық тү­сім­дер
    62 092
    01
    Та­быс са­лы­ғы
    31 878
    2
    Же­ке та­быс са­лы­ғы
    29 114
     
    04
     
    Мен­шiк­ке са­лы­на­тын са­лық­тар
    29 114
     
    1
    Мүлiк­ке са­лы­на­тын са­лық­тар
    1 973
    3
    Жер са­лы­ғы
    773
     
     
    4
    Көлiк құ­рал­да­ры­на са­лы­на­тын са­лық
    25 413
    5
    Бі­рың­ғай жер са­лы­ғы
    955
    05
    Та­у­ар­лар­ға, жұ­мыстар­ға және қыз­мет­тер­ге са­лы­на­тын iш­кi са­лық­тар
    1 100
    3
    Та­би­ғи және бас­қа ре­сур­стар­ды пай­да­лан­ға­ны үшін тү­се­тін тү­сім­дер
    1 100
     2
     
    Са­лық­тық емес түсiм­дер
    90
     
    06
     
    Бас­қа да са­лық­тық емес түсiм­дер
    90
     
    1
    Бас­қа­да са­лық­тық емес түсiм­дер
    90
    3
    Негіз­гі ка­пи­тал­ды са­ту­дан тү­се­тін тү­сім­дер
    2 000
    03
    Жер­ді және ма­те­ри­ал­дық емес ак­тив­тер­ді са­ту
    2 000
    1
    Жер­ді са­ту
    2 000
    2
    Жер учас­ке­ле­рін жал­дау құқы­ғын са­тқа­ны үшін тө­лем
    2 000
    Транс­ферт­тер­дің тү­сім­де­рі
    49 470
     
    02
    Мем­ле­кет­тiк бас­қа­ру­дың жо­ға­ры тұр­ған ор­ган­да­ры­нан тү­сетiн транс­ферт­тер
    49 470
    Аудан­дар­дың (об­лы­стық ма­ңы­зы бар қа­ла­ның) бюд­же­ті­нен транс­ферт­тер
    49 470
    Функ­ци­о­нал­дық топ
    Кі­ші функ­ция
    Бюд­жет­тік бағ­дар­ла­ма­лар­дың әкім­ші­сі
    Бағ­дар­ла­ма
    Ата­уы
    Со­ма­сы (мың тең­ге)
    1
    2
    3
    4
    5
    6
     
     
     
    ІІ Шы­ғын­дар
    113 652
    01
     
     
    Жал­пы си­патта­ғы мем­ле­кет­тiк қыз­мет­тер
    66 501
     
    1
     
    Мем­ле­кет­тiк бас­қа­ру­дың жал­пы функ­ци­я­ла­рын орын­дай­тын өкiл­дi, ат­қа­ру­шы және бас­қа ор­ган­дар
    66 501
     
    124
     
    Аудан­дық ма­ңы­зы бар қа­ла,ауыл, кент, ауыл­дық округ әкі­мі­нің ап­па­ра­ты
    66 501
     
     
    001
    Аудан­дық ма­ңы­зы бар қа­ла, ауыл, кент, ауыл­дық округ әкі­мі­нің қыз­ме­тін қам­та­ма­сыз ету жө­нін­де­гі қыз­мет­тер
    66 501
    07
     
    Тұр­ғын үй-ком­му­нал­дық ша­ру­а­шы­лық
    39 637
     
    Ел­ді ме­кен­дер­ді көр­кей­ту
    39 637
     
     
    124
    Аудан­дық ма­ңы­зы бар қа­ла,ауыл, кент, ауыл­дық округ әкі­мі­нің ап­па­ра­ты
    39 637
    008
    Ел­ді ме­кен­дер­де­гі кө­ше­лер­ді жа­рық­тан­ды­ру
    13 641
    009
    Ел­ді ме­кен­дер­дің са­ни­та­ри­я­сын қам­та­ма­сыз ету
    3 661
    011
    Ел­ді ме­кен­дер­ді абат­тан­ды­ру мен кө­гал­дан­ды­ру
    22 335
    12
    Кө­лік және ком­му­ни­ка­ция
    7 514
    1
    Ав­то­мо­биль кө­лі­гі
    7 514
    124
    Аудан­дық ма­ңы­зы бар қа­ла,ауыл, кент, ауыл­дық округ әкі­мі­нің ап­па­ра­ты
    7 514
     
     
    013
    Аудан­дық ма­ңы­зы бар қа­ла­лар­да, ауыл­дар­да, кент­тер­де, ауыл­дық округ­тер­де ав­то­мо­биль жол­да­ры­ның жұ­мыс іс­те­уін қам­та­ма­сыз ету
    7 514
    ІІІ. Та­за бюд­жет­тік кре­дит­теу
    0
    Бюд­жет­тік кре­дит­тер
    0
    ІV. Қар­жы ак­тив­те­рі­мен жа­са­ла­тын опе­ра­ци­я­лар бой­ын­ша саль­до
    0
    Қар­жы ак­тив­те­рін са­тып алу
    0
    V. Бюд­жет тап­шы­лы­ғы (про­фи­ци­ті)
    0
    VI. Бюд­жет тап­шы­лы­ғын қар­жы­лан­ды­ру (про­фи­ци­тін пай­да­ла­ну)
    0

    Мәтін танысу мақсатында ұсынылған; ресми қолдану үшін Қазақстан Республикасы заңнамасының қолданыстағы редакциясымен салыстырыңыз.