«Жалпы білім беру ұйымдарына арналған жалпы білім беретін пәндердің, бастауыш, негізгі орта және жалпы орта білім деңгейлерінің таңдау курстарының үлгілік оқу бағдарламаларын бекіту туралы» Қазақстан Республикасы Оқу-ағарту министрінің 2022 жылғы 16 қыркүйектегі № 399 бұйрығына өзгерістер енгізу туралы

БҰЙЫРАМЫН:

1. «Жалпы білім беру ұйымдарына арналған жалпы білім беретін пәндердің, бастауыш, негізгі орта және жалпы орта білім деңгейлерінің таңдау курстарының үлгілік оқу бағдарламаларын бекіту туралы» Қазақстан Республикасы Оқу-ағарту министрінің 2022 жылғы 16 қыркүйектегі № 399 бұйрығына (Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 29767 болып тіркелген) мынадай өзгерістер мен толықтырулар енгізілсін:

1-тармақтағы:

22) тармақша мынадай редакцияда жазылсын:

«22) осы бұйрыққа 22-қосымшаға сәйкес Бастауыш білім беру деңгейінің 2-4-сыныптарына арналған «Орыс тілі» оқу пәні бойынша үлгілік оқу бағдарламасы (оқыту орыс тілінде емес);»;

22-1) тармақша алып тасталсын;

23) тармақша мынадай редакцияда жазылсын:

«23) осы бұйрыққа 23-қосымшаға сәйкес Бастауыш білім беру деңгейінің 3-4-сыныптарына арналған «Ағылшын тілі» оқу пәні бойынша үлгілік оқу бағдарламасы;»;

23-1) тармақша алып тасталсын;

24) тармақша мынадай редакцияда жазылсын:

«24) осы бұйрыққа 24-қосымшаға сәйкес Бастауыш білім беру деңгейінің 3-4-сыныптарына арналған «Неміс тілі» оқу пәні бойынша үлгілік оқу бағдарламасы;»;

24-1) тармақша алып тасталсын;

25) тармақша мынадай редакцияда жазылсын:

«25) осы бұйрыққа 25-қосымшаға сәйкес Бастауыш білім беру деңгейінің 3-4-сыныптарына арналған «Француз тілі» оқу пәні бойынша үлгілік оқу бағдарламасы;»;

25-1) тармақша алып тасталсын;

32) тармақша алып тасталсын;

22-қосымша осы бұйрыққа 1-қосымшаға сәйкес жаңа редакцияда жазылсын;

22-1-қосымша алып тасталсын;

23-қосымша осы бұйрыққа 2-қосымшаға сәйкес жаңа редакцияда жазылсын;

23-1-қосымша алып тасталсын;

24-қосымша осы бұйрыққа 3-қосымшаға сәйкес жаңа редакцияда жазылсын;

24-1-қосымша алып тасталсын;

25-қосымша осы бұйрыққа 4-қосымшаға сәйкес жаңа редакцияда жазылсын;

25-1-қосымша алып тасталсын;

27 және 28-қосымшалар осы бұйрыққа 5 және 6-қосымша ларға сәйкес жаңа редакцияда жазылсын;

32-қосымша алып тасталсын.

2. Қазақстан Республикасы Оқу-ағарту министрлігінің Орта білім беру комитеті Қазақстан Республикасының заңнамасында белгіленген қамтамасыз ету:

1) осы бұйрықтың Қазақстан Республикасының Әділет министрлігінде мемлекеттік тіркелуін;

2) осы бұйрық ресми жарияланғаннан кейін оны Қазақстан Республикасы Оқу-ағарту министрлігінің интернет-ресурсында орналастыруды;

3) осы бұйрық мемлекеттік тіркеуге енгеннен кейін он жұмыс күні ішінде Қазақстан Республикасы Оқу-ағарту министрлігінің Заң департаментіне осы тармақтың 1) және 2) тармақшаларында көзделген іс-шаралардың орындалуы туралы мәліметтерді ұсынуды қамтамасыз етсін.

3. Осы бұйрықтың орындалуын бақылау жетекшілік ететін Қазақстан Республикасының оқу-ағарту вице-министріне жүктелсін.

4. Осы бұйрық 2025 жылғы 1 қыркүйектен бастап қолданысқа енгізіледі және ресми жариялануға жатады.

Қазақстан Республикасы Оқу-ағарту министрі

Г. Бейсембаев

Қазақстан Республикасы

Оқу-ағарту министрі

2024 жылғы 5 қарашадағы

№ 323 бұйрығына

1-қосымша

Қазақстан Республикасы

Оқу - ағарту министрлігінің

2022 жылғы 16 қыркүйектегі

№ 399 бұйрығына

22-қосымша

Бастауыш білім беру деңгейінің 2-4-сыныптарына арналған «Орыс тілі» оқу пәні бойынша үлгілік оқу бағдарламасы (оқыту орыс тілінде емес)

1-тарау. Жалпы ережелер

1. Оқу бағдарламасы мектепке дейінгі тәрбие мен оқытудың, бастауыш, негізгі орта және жалпы орта, техникалық және кәсіптік, орта білімнен кейінгі білім берудің мемлекеттік жалпыға міндетті стандарттарына сәйкес әзірленіп, «Мектепке дейінгі тәрбие мен оқытудың, бастауыш, негізгі орта және жалпы орта білім берудің мемлекеттік жалпыға міндетті стандарттарын бекіту туралы» Қазақстан Республикасы Білім Министрінің 2022 жылғы 3 тамыздағы № 348 бұйрығымен (Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 29031 болып тіркелген) бекітілген.

2. «Орыс тілі» оқу пәнін оқытудың мақсаты – сөйлеу этикетінің ережелеріне және қарым-қатынас жағдайына бағытталған сөйлеу іс-әрекетінде тілдік бірліктерді қолдану нормаларына сәйкес тыңдалым (тыңдау), айтылым, оқылым және жазылым дағдыларын қалыптастыру.

3. «Орыс тілі» оқу пәнін оқытудың міндеттері:

1) күнделікті өмірде, оқу және практикалық қызметте қарым-қатынас жасау үшін қажетті тыңдалым (тыңдау), айтылым, оқылым және жазылым дамыту;

2) орыс тілінің нормалары мен ережелеріне сәйкес тіл бірліктері, оларды біріктіру және қолдану ережелері туралы, сөйлемдерді құру дағдылары мен біліктерін қалыптастыру;

3) білім алушылардың жас ерекшеліктерін ескере отырып, алынған ақпаратты талдауға, жинақтауға, бағалауға, түсіндіруге бағытталған логикалық ойлау дағдыларын қалыптастыру және дамыту;

4) шолып және іріктеп оқу, оқылған ақпарат бойынша диалог және монолог құрастыру дағдыларын қалыптастыру;

5) білім алушылардың сөздік қорын өзекті коммуникативтік лексикасымен және фразеологизмдерімен байыту;

6) ақпараттық коммуникациялық және компьютерлік технологияларды пайдалану дағдыларын қалыптастыру және дамыту;

7) қазақ, орыс және басқа халықтардың мәдени құндылықтарын түсінуді қалыптастыру.

4. Бастауыш мектепті бітіргеннен кейін білім алушылар А1, А2 (бастапқы деңгей) бастауыш деңгейінде меңгеруі тиіс.

5. Грамматикалық материал мәтіндер негізінде лексикалық тақырыптар аясында оқытылады. Грамматикалық материал қазіргі орыс тілінің фонетикасына, лексикасына және морфологиясына қатысты бөлімдерді қамтиды. Грамматикалық материалды игеру білім алушылардың тілдік құзыреттілігін дамытудың құрамдас бөлігі болып табылады, негізгі грамматикалық құрылымдарды қолдану дағдыларын пысықтау, онсыз тілді түсіну мүмкін емес. Білім алушыларда қарым-қатынас жағдайына сәйкес жазбаша және ауызша сөйлеуді дұрыс ресімдеу дағдылары қалыптасады және бекітіледі.

Орыс тілінің нормаларын меңгеру кезінде шиыршық қағидасы сақталады.

2-тарау. «Орыс тілі» оқу пәнінің мазмұнын ұйымдастыру

Параграф 1. «Орыс тілі» оқу пәнінің мазмұны

6. «Орыс тілі» пәні бойынша оқу жүктемесінің көлемі:

1) 2-сыныпта – аптасына 2 сағат, оқу жылында 68 сағат;

2) 3-сыныпта – аптасына 2 сағат, оқу жылында 68 сағат;

3) 4-сыныпта – аптасына 2 сағат, оқу жылында 68 сағатты құрайды.

7. 2-сыныпқа арналған «Орыс тілі» оқу пәнінің базалық мазмұны:

1) тыңдалым (тыңдау): ым-ишара мен қимылдарды қолдана отырып тыңдалған сөзге жауап беру; қарапайым сөз тіркестеріндегі сөздердің лексикалық мағынасын түсіну; кейіпкерлерді, оқиғалар тізбегін анықтау; есту қабілеті арқылы сұраулы және хабарлы сөйлемдерді ажырату; сұрақтарға жауап беру, тиісті иллюстрацияларды /тыңдалған мәтінге арналған сюжеттік суреттерді таңдау; аудио және бейнематериалдағы оқиғаларды сипаттау;

2) айтылым: сөйлеу үлгілері бойынша сөйлемдер құру; танысу және өзі туралы хабарлау үшін сөздерді қолдану; сұрақтарға жауап қайтару; сурет, берілген тақырып немесе тыңдалған мәтін бойынша 2-4 сөйлемнен тұратын мәлімдемелер жасау; белгілі бір тақырып бойынша диалогқа қатысу; таныс сөздерді қолдану негізінде заттар мен сюжеттік суреттерді сипаттау; шағын мәтіндерді мазмұндау; бағалау пікірін білдіру; дыбыс пен екпіннің семантикалық рөлін түсіну;

3) оқылым: мәнерлеп оқу (хабарлы және сұраулы сөйлемдерді интонациялау); мәтін мазмұны бойынша сұрақтар мен жауаптарды тұжырымдау; сөздердің лексикалық мағынасын түсіну (терминді қолданбай); әдеби жанрды анықтау (жұмбақ, ертегі, өлең, әңгіме); шағын өлеңдерді жаттау; оқылған мәтіннің мазмұнына өз көзқарасын білдіру; сөздіктер мен анықтамалықтардан ақпаратты табу;

4) жазылым: бас және кіші әріптер мен олардың қосылыстарын жазу; бас, кіші әріптердің биіктігін, ені мен көлбеуін сақтау; каллиграфиялық нормаларды сақтай отырып сөздер мен сөйлемдерді жазу; таныс сөздерді/сөз тіркестерін жазу; иллюстрация, сурет бойынша дәйекті сөйлемдер жазу; сөйлем соңында тыныс белгілерін қолдану;

5) ауызша және жазбаша тілде қолдануға арналған грамматикалық материал: жанды және жансыз зат есімдер; жекеше және көпше түрде зат есімдердің өзгеруі; сын есімдердің зат есімдермен көпше және жекеше түрде, род категориясында қиылысуы; заттардың түсін, формасын, көлемін және материалын білдіретін сын есімдер; етістіктің шақтары бойынша өзгеруі (осы, келер, өткен); зат есімдер мен етістіктердің тіркесімі; сан есімдерді қолдану; жи-ши, ча-ща, чу-щу тіркестері; адамдардың аттарын, әкесінің аттарын, тегін, жануарларға қойылған аттарды бас әріппен жазу, демеуліктерді сөздерден бөлек жазу, 2-4 сөзден тұратын қарапайым сөйлемдерді құрастыру.

8. 3-сыныпқа арналған «Орыс тілі» оқу пәнінің базалық мазмұны:

1) тыңдалым (тыңдау): тыңдалған мәтіндердің мазмұнын түсіну; нақтылайтын сұрақтар құрастыру, сөздердің лексикалық мағыналарын түсіну; тыңдалған мәтіннің мазмұны бойынша сұрақтарға жауап беру; мәтіндегі негізгі және қосымша ақпаратты анықтау; оқиғаларды, кейіпкерлерді сипаттау;

2) айтылым: тақырыптық лексиканы қолдану; мәлімдемелер жасау; диалогқа қатысу; назар аудару мақсатында жоспарға сүйене отырып, мәтіннің мазмұнын айту; өмірлік жағдаяттарға байланысты тыңдалған/оқылған сюжетті сипаттау; бағалау пайымдауларын айту; орфоэпиялық нормаларды сақтау;

3) оқылым: мәтіндерді мәнерлеп оқу (таныстыру, рөлдер бойынша оқу); мәтіннің тақырыбын, негізгі бөліктерін (басы, ортасы, соңы); мәтін түрлерін (әңгімелеу/сипаттау), жанрларын (жұмбақ, мақал-мәтел, ертегі, өлең, әңгіме) анықтау; қысқа өлеңдерді жаттау; нақтылау сұрақтарын тұжырымдау; сөздіктер мен анықтамалықтардан ақпаратты табу;

4) жазылым: сөздер мен байланысқан сөйлемдер жазу, постер жасау; қысқа жазбалар жазу; жай сөйлемдердің соңында тыныс белгілерін қою; каллиграфиялық нормаларды сақтау;

5) ауызша және жазбаша сөйлеуде қолдануға арналған грамматикалық материал: сөйлеуде зат есімдерді, сын есімдерді, етістіктерді ажырату, қолдану және олардың жекеше, көпше түрде өзгеруі; сын есімдердің зат есімдермен қиылысуы; есептік және реттік сан есімдер; етістік түрі; жалғаулық-септік құрылымдардың мағыналары; түсін, пішінін, көлемін, заттың сынын білдіретін сын есімдермен қиылыстыру; и, а, но шылаулары бар құрмалас сөйлемдер; есімдіктер; айтылуы мен жазылуы бірдей сөздер; орфографиялық сөздікпен жаңа сөздерді жазу; демеуліктерді бөлек жазу.

9. 4-сыныпқа арналған «Орыс тілі» оқу пәнінің базалық мазмұны:

1) тыңдалым (тыңдау): тыңдалған мәтіндерді түсіну; таныс емес сөздер мен сөз тіркестерінің мағыналарын анықтау; тыңдалған мәтіннің мазмұны бойынша сұрақтарға жауап беру; тыңдалған мәтіннің негізгі сәттерін анықтау; себеп-салдарды анықтау; аудиовизуалды материалдың негізгі тұстарын анықтау;

2) айтылым: тақырыптық лексиканы қолдану; берілген бастамаға негізделген үйлесімді мәлімдеме құрастыру; диалогқа қатысу; әңгімелесушінің сөзін өз сөзімен айту; жоспар арқылы назар аудару үшін мәтіндерді қайталау; өз көзқарасын білдіру; бағалау пікірін білдіру; орфографиялық нормаларды сақтау;

3) оқылым: шолып және іріктеп оқу, рөлдік оқу; мәтіннің тақырыбын, негізгі бөліктерін анықтау; мәтіннің жанрлары (жұмбақ, мақал-мәтел, жаңылтпаш, ертегі, өлең, әңгіме) және мәтін түрлерін, оның ішінде ойды анықтау; өлеңдерді жаттау; мәтін бойынша бағалау сұрақтарын құрастыру; әртүрлі дерек көздерден ақпаратты табу және алу;

4) жазылым: шағын мәтіндер жазу; комикстерді (иллюстрацияларды) құрастыру; мазмұндама жазу (төл сөзсіз); сөйлем соңына тыныс белгілерін қою; каллиграфиялық нормаларды сақтау;

5) ауызша және жазбаша сөйлеуде қолдануға арналған грамматикалық материал: зат есім, сын есім, сан есім, есімдіктер; сын есімдерді, реттік сан есімдерді род категориясы, жекеше/көпше түрі және септік бойынша зат есімдермен қиыстыру; етістіктердің совершенный және несовершенный түрлері; демеуліктердің мағынасы, олардың қолданылуы; сын есімдерді зат есімдермен қиыстырылуы (түсі, пішіні, өлшемі, материалы бойынша); и, а, но шылаулары бар құрмалас сөйлем; есімдіктердің септік формалары; надо, нужно, можно, нельзя сөздер мен үстеулерді қолдану; айтылуы мен жазылуы әртүрлі сөздер; орфографиялық сөздікті пайдаланып жаңа сөздерді жазу; күрделі көсемшелердің емлесі.

Параграф 2. Оқу мақсаттарының жүйесі

10. Бағдарламада оқу мақсаттары кодтық белгімен белгіленген. Кодтық белгідегі бірінші сан сыныпты, екінші және үшінші сан бөлім мен бөлімшенің ретін, төртінші сан оқу мақсатының реттік нөмірін көрсетеді. 2.1.1.1 кодында «2» – сынып, «1.1» – бөлім мен бөлімше, «1» – оқу мақсатының реттік нөмірі.

11. Оқыту мақсаттары жүйесі:

3-тарау. «Орыс тілі» оқу пәнінің (оқыту орыс тілінде емес) мазмұнын ұйымдастыру (төмендетілген оқу жүктемесімен)

1-параграф. «Орыс тілі» оқу пәнінің мазмұны

13. «Орыс тілі» пәні бойынша оқу жүктемесінің көлемі:

1) 2-сыныпта – аптасына 1,5 сағат, оқу жылында 51 сағат;

2) 3-сыныпта – аптасына 2 сағат, оқу жылында 68 сағат;

3) 4-сыныпта – аптасына 2 сағат, оқу жылында 68 сағатты құрайды.

Оқу пәні бойынша оқу жүктемесінің көлемі «Қазақстан Республикасындағы бастауыш, негізгі орта, жалпы орта білім берудің үлгілік оқу жоспарларын бекіту туралы» Қазақстан Республикасы Білім және ғылым министрінің 2012 жылғы 8 қарашадағы № 500 бұйрығымен бекітілген үлгілік оқу жоспарына тәуелді (Нормативтік құқықтық актілерін мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 8170 тіркелген).

14. 2-сыныпқа арналған «Орыс тілі» оқу пәнінің базалық мазмұны:

1) тыңдалым (тыңдау): ым-ишара мен қимылдарды қолдана отырып тыңдалған сөзге жауап беру; қарапайым сөз тіркестеріндегі сөздердің лексикалық мағынасын түсіну; кейіпкерлерді, оқиғалар тізбегін анықтау; есту қабілеті арқылы сұраулы және хабарлы сөйлемдерді ажырату; сұрақтарға жауап беру, тиісті иллюстрацияларды /тыңдалған мәтінге арналған сюжеттік суреттерді таңдау; аудио және бейнематериалдағы оқиғаларды сипаттау;

2) айтылым: сөйлеу үлгілері бойынша сөйлемдер құру; танысу және өзі туралы хабарлау үшін сөздерді қолдану; естіген сұрақтарға жауап қайтару; сурет, берілген тақырып немесе тыңдалған мәтін бойынша 2-4 сөйлемнен тұратын мәлімдемелер жасау; белгілі бір тақырып бойынша диалогқа қатысу; таныс сөздерді қолдану негізінде заттар мен сюжеттік суреттерді сипаттау; шағын мәтіндерді мазмұндау; бағалау пікірін білдіру; дыбыс пен екпіннің семантикалық рөлін түсіну;

3) оқылым: мәнерлеп оқу (хабарлы және сұраулы сөйлемдерді интонациялау); мәтін мазмұны бойынша сұрақтар мен жауаптарды тұжырымдау; сөздердің лексикалық мағынасын түсіну (терминді қолданбай); әдеби жанрды анықтау (жұмбақ, ертегі, өлең, әңгіме); шағын өлеңдерді жаттау; оқылған мәтіннің мазмұнына өз көзқарасын білдіру; сөздіктер мен анықтамалардан ақпаратты табу;

4) жазылым: бас және кіші әріптер мен олардың қосылыстарын жазу; бас, кіші әріптердің биіктігін, ені мен көлбеуін сақтау; каллиграфиялық нормаларды сақтай отырып сөздер мен сөйлемдерді жазу; таныс сөздерді/ сөз тіркестерін жазу; иллюстрация, сурет бойынша дәйекті сөйлемдер жазу; сөйлем соңында тыныс белгілерін қолдану;

5) ауызша және жазбаша тілде қолдануға арналған грамматикалық материал: жанды және жансыз зат есімдер; жекеше және көпше түрде зат есімдердің өзгерту; сын есімдерді зат есімдермен көпше және жекеше түрде, род категориясында қиылысуы; заттардың түсін, формасын, көлемін және материалын білдіретін сын есімдер; етістіктің шақтары бойынша өзгеруі (осы, келер, өткен); зат есімдер мен етістіктердің тіркесімі; сан есімдерді қолдану; жи-ши, ча-ща, чу-щу тіркестері; адамдардың аттарын, әкесінің аттарын, тегін, жануарларға қойылған аттарды бас әріппен жазу, демеуліктерді сөздерден бөлек жазу, 2-4 сөзден тұратын қарапайым сөйлемдерді құрастыру.

15. 3-сыныпқа арналған «Орыс тілі» оқу пәнінің базалық мазмұны:

1) тыңдалым (тыңдау): тыңдалған мәтіндердің мазмұнын түсіну; нақтылайтын сұрақтар құрастыру, сөздердің лексикалық мағыналарын түсіну; тыңдалған мәтіннің мазмұны бойынша сұрақтарға жауап беру; мәтіндегі негізгі және қосымша ақпаратты анықтау; оқиғаларды, кейіпкерлерді сипаттау;

2) айтылым: тақырыптық лексиканы қолдану; мәлімдемелер жасау; диалогқа қатысу; назар аудару мақсатында жоспарға сүйене отырып, мәтіннің мазмұнын айту; өмірлік жағдаяттарға байланысты тыңдалған/оқылған сюжетті сипаттау; бағалау пайымдауларын айту; орфоэпиялық нормаларды сақтау;

3) оқылым: мәтіндерді мәнерлеп оқу (таныстыру, рөлдер бойынша оқу); мәтіннің тақырыбын, негізгі бөліктерін (басы, ортасы, соңы); мәтін түрлерін (әңгімелеу/сипаттау), жанрларын (жұмбақ, мақал-мәтел, ертегі, өлең, әңгіме) анықтау; қысқа өлеңдерді жаттау; нақтылау сұрақтарын тұжырымдау; сөздіктер мен анықтамалықтардан ақпаратты табу;

4) жазылым: сөздер мен байланысқан сөйлемдер жазу, постер жасау; қысқа жазбалар жазу; жай сөйлемдердің соңында тыныс белгілерін қою; каллиграфиялық нормаларды сақтау;

5) ауызша және жазбаша сөйлеуде қолдануға арналған грамматикалық материал: сөйлеуде зат есімдерді, сын есімдерді, етістіктерді ажырату, қолдану және олардың жекеше, көпше түрде өзгеруі; сын есімдерді зат есімдермен қиылысуы; есептік және реттік сан есімдер; етістік түрі; жалғаулық-септік құрылымдардың мағыналары; түсін, пішінін, көлемін, заттың сынын білдіретін сын есімдермен қиылыстыру; и, а, но шылаулары бар құрмалас сөйлемдер; есімдіктер; айтылуы мен жазылуы бірдей сөздер; орфографиялық сөздікпен жаңа сөздерді жазу; демеуліктерді бөлек жазу.

16. 4-сыныпқа арналған «Орыс тілі» оқу пәнінің базалық мазмұны:

1) тыңдалым (тыңдау): тыңдалған мәтіндерді түсіну; таныс емес сөздер мен сөз тіркестерінің мағыналарын анықтау; тыңдалған мәтіннің мазмұны бойынша сұрақтарға жауап беру; тыңдалған мәтіннің негізгі түйіндерін анықтау; себеп-салдарды анықтау; аудиовизуалды материалдың негізгі тұстарын анықтау;

2) айтылым: тақырыптық лексиканы қолдану; берілген бастамаға негізделген үйлесімді мәлімдеме құрастыру; диалогқа қатысу; әңгімелесушінің сөзін өз сөзімен айту; жоспар арқылы назар аудару үшін мәтіндерді қайталау; өз көзқарасын білдіру; бағалау пікірін білдіру; орфографиялық нормаларды сақтау;

3) оқылым: шолып және іріктеп оқу, рөлдік оқу; мәтіннің тақырыбын, негізгі бөліктерін анықтау; мәтіннің жанрлары (жұмбақ, мақал-мәтел, жаңылтпаш, ертегі, өлең, әңгіме) және мәтін түрлерін, оның ішінде ойды анықтау; өлеңдерді жаттау; мәтін бойынша бағалау сұрақтарын құрастыру; әртүрлі дерек көздерден ақпаратты табу және алу;

4) жазылым: шағын мәтіндер жазу; комикстерді (иллюстрацияларды) құрастыру; мазмұндама жазу (төл сөзсіз); сөйлем соңына тыныс белгілерін қою; каллиграфиялық нормаларды сақтау;

5) ауызша және жазбаша сөйлеуде қолдануға арналған грамматикалық материал: зат есім, сын есім, сан есім, есімдіктер; сын есімдерді, реттік сан есімдерді род категориясы, жекеше/көпше түрі және септік бойынша зат есімдермен қиыстыру; етістіктердің совершенный және несовершенный түрлері; демеуліктердің мағынасы, олардың қолданылуы; сын есімдерді зат есімдермен қиыстырылуы (түсі, пішіні, өлшемі, материалы бойынша); и, а, но шылаулары бар құрмалас сөйлем; есімдіктердің септік формалары; надо, нужно, можно, нельзя сөздер мен үстеулерді қолдану; айтылуы мен жазылуы әртүрлі сөздер; орфографиялық сөздікті пайдаланып жаңа сөздерді жазу; күрделі көсемшелердің емлесі.

Параграф 2. Оқу мақсаттарының жүйесі

17. Бағдарламада оқу мақсаттары кодтық белгімен белгіленген. Кодтық белгідегі бірінші сан сыныпты, екінші және үшінші сан бөлім мен бөлімшенің ретін, төртінші сан оқу мақсатының реттік нөмірін көрсетеді. 2.1.1.1 кодында «2» – сынып, «1.1» – бөлім мен бөлімше, «1» – оқу мақсатының реттік нөмірі.

18. Оқыту мақсаттары жүйесі:

Қазақстан Республикасы

Оқу-ағарту министрі

2024 жылғы 5 қарашадағы

№ 323 бұйрығына

2-қосымша

Қазақстан Республикасы

Оқу-ағарту министрінің

2023 жылғы «16» қыркүйектегі

№ 399 бұйрығына

23-қосымша

Бастауыш білім беру деңгейінің 3-4-сыныптарына арналған «Ағылшын тілі» оқу пәні бойынша үлгілік оқу бағдарламасы

1 тарау. Жалпы ережелер

1. Оқу бағдарламасы «Мектепке дейінгі тәрбие мен оқытудың, бастауыш, негізгі орта, жалпы орта, техникалық және кәсіптік, орта білімнен кейінгі білім берудің мемлекеттік жалпыға міндетті стандарттарын бекіту туралы» Қазақстан Республикасы Оқу-ағарту министрінің 2022 жылғы 3 тамыздағы № 348 бұйрығымен бекітілген Мектепке дейінгі тәрбие мен оқытудың, бастауыш, негізгі орта, жалпы орта, техникалық және кәсіптік, орта білімнен кейінгі білім берудің мемлекеттік жалпыға міндетті стандарттарына сәйкес әзірленген (Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 29031 болып тіркелген).

2. Ағылшын тілі бойынша оқу бағдарламасы білім алушылардың 3-сыныпта А1.1, 4-сыныпта А1.2 деңгейлеріндегі тілдік дағдыларды келесі аспектілер арқылы дамытуға бағытталған:

1) талдауға, бағалауға және шығармашылық ойлауға ықпал ететін әртүрлі тапсырмалар;

2) ауызша және жазбаша дереккөздердің кең спектрімен танысу;

3) оқу материалын ынталандыру және қиындату.

3. Бастауыш мектепте бағдарламаның мазмұны білім алушылардың күнделікті сөйлесуде ағылшын тілін қолдану қабілетін дамытуға және одан әрі оқу үшін берік негізді қамтамасыз етуге бағытталған. Ағылшын тілін оқыту бағдарламасының негізгі мақсаты – білім алушылардың тіл байлығын, қызығушылығын, өзіне деген сенімін дамыту, ағылшын тілін үйренуге деген оң көзқарасты қалыптастыру.

4. Бағдарламаға сәйкес, бастауыш білім беруді аяқтағаннан кейін білім алушылар A1 деңгейін меңгереді деп күтілуде.

2 тарау. «Ағылшын тілі» оқу пәнінің мазмұнын ұйымдастыру

1-параграф. «Ағылшын тілі» оқу пәнінің мазмұны

5. «Ағылшын тілі» оқу пәні бойынша оқу жүктемесінің жоғары шекті көлемі:

1) 3-сыныпта аптасына 2 сағат, оқу жылында 68 сағат;

2) 4-сыныпта аптасына 2 сағат, оқу жылында 68 сағатты құрайды.

6. Пән бойынша білім мен дағдылар бөлімдерге бөлінеді. Бөлімдер одан әрі дағдылар, тақырыптар, білім немесе түсінік деңгейіне сәйкес келетін және болашақта оқу мақсатын қалыптастыратын бөлімдерге бөлінеді. Ағылшын тіліндегі пәндік бағдарламаларды әзірлеудің маңызды қағидасы – оқу бағдарламасының шиыршық тұжырымдамасы. Оқыту мақсаттары мұғалімдерге жоспарлауға және бағалауға мүмкіндік беретін әрбір бөлімшедегі прогресті көрсетеді.

7. Оқу бағдарламасының мазмұны сөйлеу әрекетінің түрлері мен тілді қолдану бөлімдері бойынша ұйымдастырылған.

1-бөлім «Тыңдалым»:

1) фонологиялық хабардарлық;

2) сөздік қорын түсіну;

3) нұсқауларды түсіну;

4) жалпы түсінік;

5) болжамдар жасау.

2- бөлім «Айтылым»:

1) фонологиялық хабардарлық;

2) сөздік қорын қолдану;

3) өзара әрекеттесу;

4) тұрақты монологты дамыту;

5) қайталау дағдыларын дамыту.

3- бөлім «Оқылым»:

1) фонологиялық хабардарлық;

2) сөздік қорын дамыту;

3) жалпы түсіну үшін оқу;

4) нақты ақпарат алу үшін әртүрлі мәтіндерді оқу;

5) бос уақытты өткізу әрекеті ретінде оқу.

4- бөлім «Жазылым»:

1) орфография;

2) жазу дағдыларын дамыту;

3) әртүрлі мәтіндерді құрастыру;

4) үйлесімділік пен ұйымшылдықты дамыту;

5) пунктуация.

5-бөлім «Ағылшын тілін қолдану»:

1) грамматикалық бірліктерді қолдану

8. 3-сыныпқа арналған оқу пәнінің базалық мазмұны:

1) Тыңдалым: фонемалық дыбыстар мен фонемалық тіркестерді білу; алфавит әріптерін білу; баяу және анық айтылатын сыныптағы шектеулі іс-шараларға арналған қысқаша негізгі нұсқауларды түсіну; баяу және анық айтылатын негізгі жалпы жеке сұрақтарды түсіну; көрнекі құралдар арқылы адамдардың, іс-әрекеттердің және заттардың негізгі сипаттамаларын түсіну, қолдау; таныс тақырыптардың шектеулі ауқымы бойынша қысқа қолдау көрсетілетін баяндаманың мазмұнын болжау үшін контекстік белгілерді пайдалану.

2) Айтылым: таныс сөздер мен сөз тіркестерін түсінікті айту; жеке ақпаратты беру үшін оқшау сөздер мен негізгі сөз тіркестерін пайдалану; негізгі сұрақтарға бір сөзбен немесе қысқа жауаптармен жауап беру; тікелей жеке қажеттіліктерге байланысты негізгі сұраныстарды тұжырымдау; сәлемдесу және басқалармен негізгі қарым-қатынас туралы сұрақтар қою; адамдар мен заттардың қарапайым сипаттамаларын беру.

3) Оқылым: алфавит әріптерін тану және атау; әдеттегі күнделікті жағдайларда иллюстрациялардағы /суреттердегі кейбір таныс сөздер мен белгілерді анықтау; тақырыптардың шектеулі ауқымы бойынша суреттегі немесе белгішедегі сөздің мағынасын көрсету; таныс күнделікті жағдайларда қолданылатын қысқа, қарапайым нұсқауларды орындау; негізгі идеяларды қысқаша түрде табу; қарапайым сипаттамаларда әртүрлі мәтіндерден нақты ақпаратты табу (ашық хаттар, плакаттар, парақшалар, хабарламалар мен ескертулер: орындар, уақыт және бағалар); өте қарапайым тілде жазылған қысқа иллюстрацияланған көркем және публицистикалық әңгімелердің сөздікті қолдана отырып оқу.

4) Жазылым: кейбір жиі қолданылатын сөздерді ұқыпты жазу; қысқа сөздерде сөз тәртібінің ережелерін сақтау; сөйлем деңгейінде жазбаша мәтінді аяқтау үшін сөздер мен қысқа қарапайым сөз тіркестерін қолдану; сөйлем деңгейіндегі жазбаша мәтінді аяқтау үшін сөздер мен қысқа қарапайым сөйлемдерді қолдану; сөздер мен қарапайым сөз тіркестерін қолдана отырып ашықхат жазу, идеяларды and, but деген жалғаулықтарды қолдана отырып байланыстыру; пунктуацияның негізгі ережелерін қолдану.

5) Ағылшын тілін қолдану: жекеше және көпше түрдегі зат есімдерді, соның ішінде кейбір жалпы тұрақты емес көпше және жоғары жиілікті саналмайтын зат есімдерді қолдану; жеке ақпаратты ұсыну және таныс тақырыптардың шектеулі ауқымы бойынша адамдар мен заттарды сипаттау үшін to be етістігін пайдалану; есептік сандарды (1-10, 11 - 20, 21 – 100) қолдану; адамдар мен заттарды және қарапайым сезімдерді қолдаумен сипаттау кезінде жалпы сын есімдерді қолдану; заттарды анықтау үшін a, an, the негізгі детерминаторларын қолдану; негізгі сұрақтарда who, what, where, how, and when деген сұрау есімдіктерін қолдану; қолдау көрсетілетін жабық сұрақтардағы заттарды көрсету үшін this, these, that және thoses демонстрациялық есімдіктерін пайдалану; таныс тақырыптардың шектеулі ауқымында жеке тақырыптар мен объект есімдіктерін пайдалану; таныс тақырыптардың шектеулі ауқымы бойынша қысқаша нұсқаулар беру үшін императивті формаларды пайдалану; has got/ have got; there is/are тіркестерін таныс тақырыптардың шектеулі ауқымында қолдану; таныс тақырыптардың шектеулі ауқымы үшін осы шақтың жалпы қабылданған нысандары мен қысқартуларын пайдалану; қай жерде екенін айту үшін here/there негізгі орынға байланысты үстеулерді қолдану; мүмкіндікті сипаттау үшін can/ can't модальді етістіктерін қолдану; орналасуына байланысты көмекші сөздерді қолдану; уақытқа байланысты көмекші сөздерді қолдану; + етістік, go/like + етістік + ing етістіктерді қолдану.

9. 4-сыныпқа арналған оқу пәнінің базалық мазмұны:

1) Тыңдалым: фонематикалық жағынан ерекшеленетін сөздерді ажырату; таныс зат есімдерді, сын есімдерді және іс-қимыл сөздерін визуалды қолдау арқылы білу; білім алушының ана тіліндегі сөздерге ұқсас сөздерді тану; нұсқаулықтар мен нұсқаулардың көбеюін түсіну; таныс тақырыптарға қарапайым сұрақтарды қолдау арқылы тану; күнделікті таныс тақырыптар бойынша қысқа әңгімелердің негізгі түйіндерін түсіну; көрнекі қолдау арқылы қысқа жазбалардан күнделікті таныс тақырыптар бойынша нақты ақпаратты тану; таныс тақырыптардың кеңеюі бойынша қысқа, қолдау көрсететін әңгімелердің мазмұнын болжау үшін контекстік анықтамаларды пайдалану.

2) Айтылым: сөздерді, қысқа сөз тіркестерін және жай сөйлемдерді тиісті екпін арқылы айту; нақты жеке ақпаратты беру үшін қысқа фразалар мен мәлімдемелерді пайдалану; қарапайым фразалар немесе сөйлемдер арқылы таныс тақырыптар бойынша сұрақтарға жауап беру; негізгі сөз тіркестерін / мәлімдемелерді қолдана отырып, жедел қажеттіліктерді білдіру; негізгі алмасулардың шектеулі ауқымында басқалармен сөйлескенде кезектесіп отыру; адамдардың, заттардың, әрекеттердің және сезімдердің қарапайым сипаттамасын беру; күнделікті таныс тақырыптар бойынша өте қысқа, негізгі әңгімелер мен оқиғаларды қайталау.

3) Оқылым: жиі қолданылатын сөздерді дұрыс оқу және айту; әдеттегі күнделікті жағдайларда таныс атауларды, сөздерді және негізгі сөз тіркестерін тану; суреттегі немесе белгішедегі сөздің мағынасын анықтау; қысқаша жазылған нұсқаулықтар мен нұсқауларды орындау; қысқаша қарапайым мәтіндердің негізгі сәттерін анықтау; мәтіндердің әртүрлі түрлерінде нақты ақпаратты іздеу (әлеуметтік желілер, электрондық хаттар, жарнама, арнайы іс-шаралар бағдарламалары, парақшалар және брошюралар); сөздікті қолдана отырып, өте қарапайым тілде жазылған қысқа иллюстрацияланған көркем және ғылыми көпшілік әңгімелерді оқу.

4) Жазылым: кейбір жиі қолданылатын сөздерді дұрыс жазу; күрделі мәлімдемелерде сөз тәртібінің ережелерін сақтау; сөйлем деңгейінде жазбаша мәтінді аяқтау үшін сөздерді, қысқа сөз тіркестерін және мәлімдемелерді пайдалану; қарапайым сөз тіркестері мен сөйлемдерді қолдана отырып ашық хат, хат немесе жарнамалық хабарландыру жазу; оқу тақырыптары бойынша шағын абзац жазу; идеяларды and, but, then, or көмегімен байланыстыру; пунктуацияның негізгі ережелерін қолдану.

5) Ағылшын тілін қолдану: жекеше мен көпше зат есімдерді, кейбір жалпы бұрыс көпше зат есімдерді және саналмайтын зат есімдерді, атау үшін «s / s» иеленушілерін, меншік туралы сөйлесуді қолдану; жеке ақпаратты ұсыну және адамдар мен заттарды сипаттау үшін to be етістігін пайдалану; 1 – 1000 есептік сан есімдерді және 1 – 100 реттік сан есімдерді қолдану; қарапайым бір буынды және кейбір екі буынды сын есімдерді [салыстырмалы және үстемдік] айтарлықтай қолдаумен салыстырулар жасау, заттарды сипаттау үшін жалпы сын есімдерді, соның ішінде иелік сын есімдерді қолдану; a, an, the детерминаторларын қолдау арқылы жалпы және кейбір оқу тақырыптарының шектеулі ауқымындағы пәндерді белгілеу үшін қолдану; who, what, where, which, whose және how many таныс тақырыптар бойынша сұрақтар қою үшін сұрау есімдіктерін қолдану; қысқа сөйлемдерде, ашық және жабық сұрақтар мен жауаптарда this, these, that, those сілтеу есімдіктерді қолдану; жеке тақырыптар мен объектілік есімдіктерді, сондай-ақ таныс тақырыптардың шектеулі ауқымы бойынша mine, yours тәуелдік есімдіктерін қолдану; таныс тақырыптардың кеңеюі бойынша қысқаша нұсқаулықтар беру үшін бұйрық формаларды қолдану; таныс тақырыптардың кеңеюіндегі қысқа жауаптар үшін қысқартуларды қоса алғанда, қарапайым осы шақтың жалпы формаларын қолдану; белгілі тақырыптардың шектеулі ауқымында нақ осы шақты қолдану; қысқа жауаптар мен қысқартуларды қоса алғанда, мақұлдау мен сұрақ формаларында has got/ have got, there is/are қолдану; уақыт пен жиіліктің негізгі үстеулерін қолдана отырып, қарапайым сын-қимыл үстеулерін қолдану; сұрау мен рұқсат алу үшін can пайдалану; міндеттеме туралы айтқанда must/mustn’t қолдану; орын мен уақытқа байланысты көмекші сөздерді қолдану; бағытқа байланысты көмекші сөздерді қолдану; таныс тақырыптардың шектеулі ауқымы бойынша өткен шақтың қарапайым формаларын (was/were) қолдану.

2-параграф. Оқу мақсаттар жүйесі

10. Бағдарламада оқу мақсаттары кодпен белгіленген. Кодтық белгідегі бірінші сан сыныпты, екінші сан бөлімнің ретін, үшінші сан бөлімшені және төртінші сан оқу мақсатының реттік нөмірін көрсетеді. Мысалы, 3.1.2.1 кодында: «3» – сынып, «1» – бөлім, «2» - бөлімше, «1» – оқу мақсатының реттік нөмірі.

1) бөлім «Тыңдалым»:

Қазақстан Республикасы

Оқу-ағарту министрі

2024 жылғы 5 қарашадағы

№ 323 бұйрығына

3-қосымша

Қазақстан Республикасы

Оқу - ағарту министрінің

2022 жылғы «16» қыркүйектегі

№ 399 бұйрығына

24-қосымша

Бастауыш білім беру деңгейінің 3-4-сыныптарына арналған «Неміс тілі» оқу пәні бойынша үлгілік оқу бағдарламасы

1-тарау. Жалпы ережелер

1. Оқу бағдарламасы «Мектепке дейінгі тәрбие мен оқытудың, бастауыш, негізгі орта, жалпы орта, техникалық және кәсіптік, орта білімнен кейінгі білім берудің мемлекеттік жалпыға міндетті стандарттарын бекіту туралы» Қазақстан Республикасы Оқу-ағарту министрінің 2022 жылғы 3 тамыздағы № 348 бұйрығымен бекітілген Мектепке дейінгі тәрбие мен оқытудың, бастауыш, негізгі орта, жалпы орта, техникалық және кәсіптік, орта білімнен кейінгі білім берудің мемлекеттік жалпыға міндетті стандартына сәйкес әзірленген (Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 29031 болып тіркелген).

2. «Неміс тілі» пәнін оқыту мақсаты – тыңдалым, айтылым, оқылым және жазылым дағдыларын дамыту.

3. «Неміс тілі» оқу пәні бойынша оқу бағдарламасы білім алушылардың 3-сыныпта А1.1, 4-сыныпта А1.2 тілдік деңгейлеріне жетуге бағытталған.

4. Бағдарламаның мазмұны неміс тілін оқытудың сапасын арттыруға бағытталған, ұзақ мерзімді білім берудің құндылықтары мен мақсаттарын және неміс тілін оқытудың күтілетін нәтижелерін белгілейді.

5. Бағдарлама қазақстандық негізгі құндылықтарды бағдарламаның тақырыптары мен бөлімдеріне тікелей біріктіреді. Мәтіндер мен көрнекі материалдарды таңдағанда білім алушылардың жас ерекшеліктерін, психологиялық және әлеуметтік ерекшеліктерін ескеру қажет. Білім алушыларға лайықты үлгілерді басшылыққа алу үшін қазақстандық қоғам мен білім беру жүйесінің этикалық нормалары мен құндылықтарын сақтауға ерекше көңіл бөлінеді.

2-тарау. «Неміс тілі» оқу пәнінің мазмұнын ұйымдастыру

1 - параграф. «Неміс тілі» оқу пәнінің мазмұны

6. «Неміс тілі» оқу пәні бойынша оқу жүктемесінің жоғары шекті көлемі:

1) 3-сыныпта – аптасына 2 сағат, оқу жылында – 68 сағат;

2) 4-сыныпта – аптасына 2 сағат, оқу жылында 68 сағатты құрайды.

7. «Неміс тілі» 3-сыныпқа арналған оқу пәнінің базалық мазмұны:

Жалпы бөлімдер – A1.1

1) Тыңдалым (Hören): баяу берілген нұсқауларды анық түсінеді; баяу және анық айтылған, көрнекі белгілермен немесе қолдау қимылдарымен сүйемелденген және қажет болған жағдайда қайталанатын қысқа, қарапайым сұрақтар мен мәлімдемелерді түсінеді; нақты анықталған және күнделікті таныс контексте немесе ымдап көрсетілген жағдайда анық және баяу айтылған күнделікті және таныс сөздерді/белгілерді таниды.

2) Айтылым (Sprechen): күнделікті қарапайым, нақты қажеттіліктерді қанағаттандыруға бағытталған сөз тіркестерін түсінеді, басқалармен негізгі өзара әрекеттесу кезінде жауап береді, әңгімелесушіні түсінеді, анық және қайталаумен баяу сөйлейді; әңгімелесушіні таныстырады, амандасу және қоштасу қарапайым сөздерін қолданады, денсаулығын сұрайды және жаңалықтарға жауап қайтарады; ойларын қарапайым сөздермен және сөз тіркестерімен жеткізеді, қосымша уақытты ескере отырып басқалардың пікірін сұрайды.

3) Оқылым (Lesen): өте қысқа, қарапайым мәтіндерді, сөйлемдерді бірінен соң бірі оқиды және түсінеді; қажет болған жағдайда мәтінді бірнеше рет қайта оқи отырып, атауларды, сөздерді және қарапайым сөз тіркестерін анықтайды.

4) Жазылым (Schreiben): қысқа хабарламалар арқылы күнделікті өмірдегі ақпаратты сұрайды немесе жеткізеді; өзі және басқалар туралы олар қайда тұратыны және не істейтіні жайлы қарапайым тіркестер мен сөйлемдер жазады.

8. «Неміс тілі» оқу пәнінің 4-сыныпқа арналған базалық мазмұны:

Жалпы бөлімдер – A1.2.

1) Тыңдалым (Hören): өте баяу және сыпайы сөйлегенді түсінеді, ал ұзақ кідірістер мағынасын түсінуге мүмкіндік береді; қысқа, қарапайым нұсқаулардың мағынасын түсінеді; өте баяу және анық сөйлейтін адамдар арасындағы қарапайым әңгімені (мысалы, дүкендегі сатып алушы мен сатушы арасындағы) тыңдау кезінде сөздерді/белгілерді және қысқа сөйлемдерді таниды; сөйлеу өте баяу және анық айтылып, арасында ұзақ кідірістер болған кезде мысалы, қалаға саяхат сияқты болжамды жағдайда берілген қарапайым ақпараттың сызбасын оқиды.

2) Айтылым (Sprechen): қайталанатын сөз тіркестерін, парафразаларды қолдану арқылы қарапайым түрде сөйлеседі немесе әңгімелесушіні түзетеді; қарапайым сұрақтар қояды және оларға жауап береді, шұғыл қажеттілікке немесе өте таныс тақырыпқа қатысты қарапайым мәлімдемелер жасайды немесе оларға жауап береді; қысқа, қарапайым нұсқаулықтарды ұстанады; біреуден бірдеңе сұрап, біреуге бірдеңе береді, қысқаша оң және теріс реакцияларды көрсету үшін үлгілік сөз тіркестерін және қарапайым сөздер/белгілердің үйлесімін қолданады; пікірлерге стандартты алғыс және кешірім сұраумен жауап бере алады; қарапайым жеке ақпаратты (мысалы, аты-жөні, электрондық пошта мекенжайы немесе телефон нөмірі) беру арқылы сатып алуды жүзеге асырады; мейірім мен қызығушылық білдіріп, қарапайым сөздер мен вербалды емес белгілерді қолданып, басқалармен өзара әрекеттесу кезінде түсіністік танытып басқаларды әңгімеге қатысуға шақыру арқылы мәдениетаралық алмасуға ықпал етеді.

3) Оқылым (Lesen): атауларды, сөздерді және қарапайым сөз тіркестерін анықтап, қажет болған жағдайда мәтінді бірнеше рет қайталап оқып, қысқа, қарапайым мәтіндердегі сөйлемдерді бірінен соң бірін оқиды және түсінеді; жарнамалар, брошюралар, мәзірлер, библиографиялар және көлік кестесі сияқты қарапайым күнделікті мәтіннен нақты, болжамды ақпаратты табады; қысқа, қарапайым жазбаша нұсқауларды түсіндіреді, көшелер, мейрамханалар, станциялар немесе жұмыс және қоғамдық орындарда кездесетін көрсеткіштерді, белгілерді мысалы, міндетті белгілер, қауіпті ескерту белгілерін түсінеді.

4) Жазылым (Schreiben): қысқа хабарламалар арқылы күнделікті өмірден ақпаратты сұрайды және береді; аты-жөні, ұлты, жасы, туған күні, келу күні және т.б. сияқты жеке мәліметтерді, тіркеу формасын/дайын нысандарды толтырады; мәтіннің келесі түрлерін өңдейді: тіркеу формасы, қысқа жеке хат немесе қарапайым жазба/хабарлама; сөз тіркес үлгілері мен қарапайым сөздердің тіркестерін пайдаланады, қарапайым желідегі хабарламаларға, сондай-ақ олардағы сілтемелер мен бұқаралық ақпарат құралдарына қысқа оң және теріс реакцияларды жариялайды.

2 - параграф. Оқу мақсаттарының жүйесі

9. Бағдарламада оқу мақсаттары кодпен белгіленген. Кодтық белгідегі бірінші сан сыныпты, екінші сан бөлімнің ретін, үшінші сан бөлімшені және төртінші сан оқу мақсатының реттік нөмірін көрсетеді. Мысалы, 3.1.2.1 кодында: «3» – сынып, «1» – бөлім, «2» - бөлімше, «1» – оқу мақсатының реттік нөмірі.

1) бөлім «Тыңдалым» (Hörverstehen):

Қазақстан Республикасы

Оқу-ағарту министрі

2024 жылғы 5 қарашадағы

№ 323 бұйрығына

4-қосымша

Қазақстан Республикасы

Оқу - ағарту министрінің

2023 жылғы «16» қыркүйектегі

№ 399 бұйрығына

25-қосымша

Бастауыш білім беру деңгейінің 3-4-сыныптарына арналған «Француз тілі» оқу пәні бойынша үлгілік оқу бағдарламасы

1-тарау. Жалпы ережелер

1. Оқу бағдарламасы «Мектепке дейінгі тәрбие мен оқытудың, бастауыш, негізгі орта, жалпы орта, техникалық және кәсіптік, орта білімнен кейінгі білім берудің мемлекеттік жалпыға міндетті стандарттарын бекіту туралы» Қазақстан Республикасы Оқу-ағарту министрінің 2022 жылғы 3 тамыздағы № 348 бұйрығымен бекітілген Мектепке дейінгі тәрбие мен оқытудың, бастауыш, негізгі орта, жалпы орта, техникалық және кәсіптік, орта білімнен кейінгі білім берудің мемлекеттік жалпыға міндетті стандарттарына сәйкес әзірленген (Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 29031 болып тіркелген).

2. «Француз тілі» оқу пәні бойынша оқу бағдарламасы білім алушылардың 3-сыныпта Pre А.1/А1.1, 4-сыныпта А.1/А1.2 тілдік деңгейіне жетуге бағытталған.

3. Бастауыш сыныптардағы оқу бағдарламасының мазмұны білім алушыларды француз тілін күнделікті өмірде пайдалануға үйретуге, сонымен қатар француз тілін одан әрі үйрену үшін қажетті тұрақты негіз қалауға бағытталған. Бастауыш мектептің «Француз тілі» оқу пәні бағдарламасы білім алушылардың сөйлеу дағдыларын дамытуға, олардың қызығушылығын және өзіне деген сенімділігін нығайтып, француз тілін оқуға деген оң көзқарасын қалыптастыруға бағытталған. Оқу бағдарламасының түпкі мақсаты оның мәдениетаралық, педагогикалық, дамытушылық, білім беру және стратегиялық сияқты бес мақсатын жүзеге асыру болып табылады, атап айтқанда:

- Мәдениетаралық мақсат екінші деңгейлі тілдік тұлғаны және мәдениетаралық ортада қарым-қатынас жасау қабілетін дамытуға, оқытылатын тілдің ел тарихы мен мәдениетін, әдет-ғұрпы мен дәстүрін дәріптеуге, осы елдердің және отаны Қазақстан мәдениетіне деген құрмет, қызығушылықты және толерантты көзқарасты қалыптастыруға бағытталған.

- Педагогикалық мақсаты коммуникативті, лингвистикалық, әлеуметтік-мәдени және прагматикалық тілдік дағдыларды қалыптастыруды, ауызша және жазбаша сөйлеу әрекетінде оқытылатын тілді меңгеруді, адам қызметінің әртүрлі салаларында шет тілін практикалық қолдану қажеттілігін ынталандыруды көздейді.

- Дамытушылық мақсат зияткерлік, танымдық және эмоционалдық қабілеттерін дамытуды, шет тілдерін үйренуге деген қызығушылықты сақтауды, білім алушылардың жеке тұлғасын жан-жақты дамытуды және олардың шығармашылық қабілеттерін ашуды, пәнаралық байланысты қалыптастыруды, оның ішінде жаңа ақпараттық технологияларды қолдануды көздейді.

- Тәрбиелік мақсат әлемдік қоғамдастық үшін бағдары бар ұлттық құндылықтар мен дәстүрлерді білу мен құрметтеуді, оқытылатын тілдің елінің өмірі мен мәдениетіне қызығушылықты дамытып, оны ұлттық мәдениетімен және туған тілімен салыстыра отырып түсінуге көздейді.

- Стратегиялық мақсат түсіну және сөйлеу, өзара әрекеттесу және делдалдық дағдыларын меңгеру алгоритмін жүзеге асыруды қамтиды.

4. Оқу бағдарламасы белсенділікке бағытталған көзқарас қағидаттарына негізделген, оның мақсаты білім алушылардың негізгі және нақты тілдік дағдыларын, сондай-ақ француз тілін үйрену процесіндегі олардың әлеуметтік белсенді позициясын дамыту болып табылады.

2-тарау. «Француз тілі» оқу пәнінің мазмұнын ұйымдастыру

1-параграф. «Француз тілі» оқу пәнінің мазмұны

5. «Француз тілі» оқу пәні бойынша оқу жүктемесінің жоғары шекті көлемі:

1) 3-сыныпта – аптасына 2 сағат, оқу жылында – 68 сағат;

2) 4-сынып – аптасына 2 сағат, оқу жылында – 68 сағатты құрайды.

6. «Француз тілі» оқу пәні бойынша оқу бағдарламасының базалық мазмұны оқу бөлімдері бойынша ұйымдастырылған. Бөлімдер әрбір сынып үшін күтілетін нәтижелер түріндегі оқу мақсаттарын қамтитын бөлімшелерден тұрады. Оқу бағдарламасының базалық мазмұны француз тілінің қажетті дағдыларын меңгеруге бағытталған. Оқу, жұмыс істеу, саяхаттау - мұның бәрі басқа тілді және мәдениетті тануға қызығушылық тудырып, жеке кәсіби тұрғыдан баюға ынталандырады. Мұғалімнің міндеті – білім алушылардың басқа тілдерге және басқа мәдениеттерге деген қызығушылығын ояту, олардың айырмашылықтарын түсінуге көмектесу, тілдер мен мәдениеттерге құрметпен қарау, сыни ойлауды дамыту және халықтар арасындағы өзара түсіністікке ықпал ету. «Француз тілі» пәнінің оқу бағдарламасының базалық мазмұны сөйлеу әрекетінің әр-түрлі салалардағы(СО, СЕ, ПО, PE, IO) классификациясын қамтиды. Бұл классификация деңгей және сынып бойынша сөйлеуге арналған нақты мақсаттарды көрсететін дескрипторлар жүйесін қамтиды.

7. 3-сыныпқа арналған оқу пәнінің базалық мазмұны.

3-сыныпқа арналған оқу пәнінің базалық мазмұны Pre A1/A1.1 деңгейіне сәйкес келеді.

1) тыңдалым: қарапайым сәлемдесуді білу; нақты анықталған, күнделікті және таныс мәнмәтінде анық және баяу айтылған белгілі сөздер мен белгілерді, бағаларды, күндерді, апта күндерін тану; қысқа және өте қарапайым сұрақтар мен қимылдармен немесе суреттермен суреттелген мәлімдемелерді түсіну.

2) айтылым: қарапайым тақырыптар бойынша сөйлесе алу, егер сөйлеуші түсінсе, өте баяу сөйлеп, түсінбеген кезде қайталайды; негізгі сәлемдесу мен қоштасу сөздерін қолдану; жасы, шыққан тегі, тілі, тұрғылықты жері сияқты мәліметтерге қатысты қарапайым сұрақтарға жауап беру; түсіну, қабылдау/бас тарту және өте қарапайым нұсқауларды орындау; біреуден жаңалықтар туралы сұрау және жауап беру.

3) оқылым: қарапайым күнделікті жағдайларда жиі кездесетін атауларды, сөздерді немесе сөз тіркестерін тану: белгілер, белгішелер, бағалар, кестелер сүйемелдеуімен қолмен жазылған белгілер; қысқа мәтіндегі сандық деректерді, жалқы есімдерді және басқа өте қарапайым ақпаратты анықтау және түсіну; бір немесе екі сөйлемнен тұратын мәтіндерді, оның ішінде таныс сөздер мен өрнектерді (ашық хаттар немесе нұсқаулар) түсіну.

4) жазылым: сөздерді немесе қысқа хабарламаларды,, сандар мен күндерді жазу; жазудың әртүрлі формаларын тану: басылған таңбалар, курсив әріптер, бас әріптер және оқылатын қолжазба; өзі туралы ақпарат беру: аты-жөні, ұлты, мекенжайы, жасы, орналасқан жері, туған күні, сауалнамаларда немесе ақпарат парақтарында жазу.

5) тілдік мазмұн: фонетикалық: өте шектеулі дыбыстарды дұрыс айту; әріптерді атау, жаттанды сөздердің өте шектеулі репертуарын айту.

Лексика: 3-сынып білім алушыларының жас категориясының тақырыптарын түсіну, олардың күнделікті өмірлік жағдаяттарда және мектепте қолдану, сонымен қатар лексикалық минимумды меңгеру.

Грамматика: жаттаған грамматикалық құрылымдар мен категорияларды мұғалімнің теориялық түсіндірмесіз автоматты түрде пайдалана алу.

8. 4-сыныпқа арналған оқу пәнінің базалық мазмұны.

4-сыныптың оқу бағдарламасының базалық мазмұны А1.2 деңгейіне сәйкес келеді:

1) тыңдалым: баяу және анық тұжырымдалған аудио материалды, оның ішінде ұзақ үзілістерді түсіну, білім алушыға қолдау көрсету арқылы оған бағытталған қысқа және қарапайым нұсқаулардың мағынасын қабылдауға мүмкіндік береді; көмек көрсету арқылы жеке ақпаратты алуды түсіну, жалпы және таныс тақырыптар бойынша шағын диалогтардағы негізгі идеяларды анықтау, фонетикалық анық айтылған сөздерді тану, мәтіндердің немесе диалогтардың көмегімен нақты ақпаратты анықтау;

2) айтылым: дауыстап оқығанда таныс сөздерді және қысқа сөйлемдерді анық айтып, шектеулі тақырыптар аясында басқа адамдармен шағын әңгімелер кезінде пікір алмасу; адамдар мен заттарды сипаттау үшін қарапайым қысқа өрнектерді қолдану; сөйлеу қарқынына байланысты өзін, іс-әрекетін, өзара әрекетін қарапайым түрде сипаттау, қайта тұжырымдау және түзетулер енгізу; қарапайым, өте баяу және анық сұрақтарға жауап беру; біреуді таныстыру және қарапайым сәлемдесу және қоштасу формулаларын қолдану; әңгімелесушіден жаңалықтар туралы сұрақтар және оған жауап беру; цифрлар, саны, ақша және уақыт тақырыптары бойынша шағын талқылауларға қатысу;

3) оқылым: атауларды, таныс сөздерді және ең қарапайым тіркестерді атап, қажет болған жағдайда оларды қайта оқу арқылы өте қысқа және өте қарапайым мәтіндерді сөз тіркесімен түсіндіру; қарапайым хабарларды, күнделікті өмірде жиі кездесетін сөздерді немесе сөз тіркестерін түсіну; визуалды құжатпен сүйемелденген танымдық мәтіннің, әңгімелердің, әндердің мазмұнының мәнін табу;

4) жазылым: жазба жұмыстарында жиі қолданылатын таныс сөздерді пайдалана отырып, өзі және елестететін кейіпкерлер туралы қарапайым жеке тіркестер немесе сөйлемдерді жазу, сауалнаманы немесе форманы толтыру; егжей-тегжейлі жеке ақпаратты сұрау немесе жіберу;

5) тілдік мазмұн: фонетика: сөздегі екпінмен қатар шектеулі дыбыстарды да дұрыс айтып, белгілі бір сөздік пен қарапайым сөз тіркестерінің просодикалық ерекшеліктерін ұғынықты қолдану.

Грамматика: жаттаған репертуарға кіретін жеке синтаксистік құрылымдармен және қарапайым грамматикалық формалармен шектеліп, күнделікті өмірде және мектептегі әртүрлі жағдайларда мұғалімнің қолдауымен және түсіндіруімен конструкциялар мен грамматикалық категорияларды қолдану.

Сөздік қор: берілген жас санатына тән тақырыптарды түсіну, күнделікті жағдайларда және мектепте белгілі бір жағдайға қатысты қарапайым тіркестер мен сөз тіркестерін қолдану, сонымен қатар лексикалық минимумды меңгеру.

2-параграф. Оқу мақсаттарының жүйесі

9. Бағдарламада оқу мақсаттары кодпен белгіленген. Кодтық белгідегі бірінші сан сыныпты, екінші сан бөлімнің ретін, үшінші сан бөлімшені және төртінші сан оқу мақсатының реттік нөмірін көрсетеді. Мысалы, 3.1.2.1 кодында: «3» – сынып, «1» – бөлім, «2» - бөлімше, «1» – оқу мақсатының реттік нөмірі.

1) бөлім «Тыңдалым»:

Қазақстан Республикасы

Оқу-ағарту министрі

2024 жылғы 5 қарашадағы

№ 323 бұйрығына

5-қосымша

Қазақстан Республикасы

Оқу - ағарту министрлігінің

2022 жылғы 16 қыркүйектегі

№ 399 бұйрығына

27-қосымша

Бастауыш білім беру деңгейінің 1-4-сыныбына арналған «Цифрлық сауаттылық» оқу пәні бойынша үлгілік оқу бағдарламасы

1-тарау. Жалпы ережелер

1. «Цифрлық сауаттылық» оқу пәнінің үлгілік оқу бағдарламасы (бұдан әрі – бағдарлама) «Мектепке дейінгі тәрбие мен оқытудың, бастауыш, негізгі орта, жалпы орта, техникалық және кәсіптік, орта білімнен кейінгі білім берудің мемлекеттік жалпыға міндетті стандарттарын бекіту туралы» Қазақстан Республикасы Оқу-ағарту министрінің 2022 жылғы 3 тамыздағы № 348 бұйрығымен бекітілген Мектепке дейінгі тәрбие мен оқытудың, бастауыш, негізгі орта, жалпы орта, техникалық және кәсіптік, орта білімнен кейінгі білім берудің мемлекеттік жалпыға міндетті стандарттарына сәйкес әзірленген (Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 29031 болып тіркелген).

2. «Цифрлық сауаттылық» оқу пәнін оқыту мақсаты білім алушыларды қазіргі заманғы ақпараттық технологияларды практикада тиімді пайдалану үшін компьютердің құрылысы, ақпаратты ұсыну және өңдеу, Интернет желісінде жұмыс істеу, есептік ойлау, робототехника мәселелері бойынша базалық білім, білік және дағдылармен қамтамасыз ету.

3. Оқыту міндеттері:

1) білім алушыларға компьютер туралы, қазіргі заманғы цифрлық құрылғылар және олардың қоғамдағы рөлі туралы бастапқы ақпараттар беру;

2) ақпараттық-коммуникациялық технологияларды пайдалана отырып, білім алушылардың есептік ойлау, роботтарды жинау және программалау, ақпаратты түрлі нысандарда іздеу, жинау, өңдеу, сақтау мен тарату дағдыларын қалыптастыру;

3) білім алушылардың әртүрлі қолданбалы бағдарламаларды қолдану арқылы өз идеяларын ұсыну дағдыларын қалыптастыруға ықпал ету;

4) байланыс, ақпарат алмасу және ынтымақтастық үшін ақпараттық- коммуникациялық технологияларды пайдалануын ынталандыру;

5) білім алушыларды компьютермен қауіпсіз жұмыс істеу ережелері мен авторлық құқықтарды құрметтеуді үйрету.

4. Оқу бағдарламасының ерекшелігіне оның пән бойынша білім мен білігінің қалыптасуына бағдарлануы ғана емес, сонымен қатар, білімді функционалдық және шығармашылық жағынан қолдану, сын тұрғысынан ойлау, зерттеу жұмыстарын жүргізу, ақпараттық және коммуникациялық технологияларды, әртүрлі коммуникациялық әдістерді пайдалану, топта және жеке жұмыс істей білу, проблемаларды шешу және шешім қабылдау сияқты кең ауқымды дағдылар жатады.

5. Жеке тұлғалық қасиеттердің кең спектрлі дағдылардың табиғи үйлесімде дамуы - білім алушылардың бойында: «қазақстандық патриотизм және азаматтық жауапкершілік», «құрмет», «ынтымақтастық», «еңбек және шығармашылық», «ашықтық», «өмір бойы білім алу» сияқты базалық құндылықтарды қалыптастырудың негізі болып табылады. Бұл құндылықтар білім алушылардың мінез-құлқына және күнделікті іс-әрекеттеріне ынталандырушы болуға арналған оның тұрақты тұлғалық бағдары болуы тиіс.

2-тарау. «Цифрлық сауаттылық» оқу пәнінің мазмұнын ұйымдастыру

1 - параграф. «Цифрлық сауаттылық» оқу пәнінің мазмұны

6. «Цифрлық сауаттылық» оқу пәні бойынша білім жүктемесінің көлемі:

1) 1-сынып аптасына 1 сағаттан, ІІ жартыжылдықтан бастап 17 сағат;

2) 2-сынып аптасына 1 сағаттан, оқу жылында 34 сағат;

3) 3-сынып аптасына 1 сағаттан, оқу жылында 34 сағат;

4) 4-сынып аптасына 1 сағаттан, оқу жылында 34 сағатты құрайды.

7. «Цифрлық сауаттылық» оқу пәнін оқытудағы негізгі талап - компьютерлік жүйелерге қолжетімділік. «Цифрлық сауаттылық» оқу пәнін тиімді өткізуге арналған қажетті жабдықтардың тізімі:

гарнитурамен жабдықталған дербес компьютерлер (микрофоны бар құлаққаптар);

интернетке кең жолақты қосылуымен мұғалімдер мен білім алушылар арасындағы байланыс және құралдарын деректермен алмасуды қамтамасыз ететін жоғары сапалы ашық қатынас желісі;

перифериялық құрылғылар: принтер, сканер, көшіру техникасы, интерактивті проектор/интерактивті тақта;

робототехникаға арналған жиынтықтар.

8. Пәннің негізгі мазмұны келесі бөлімдерді қамтиды:

1) ақпараттық әдеп

2) менің алғашқы суретім

3) біздің өміріміздегі алгоритм

4) программалау

5) компьютер;

6) ақпаратты ұсыну және өңдеу;

7) интернет желісінде жұмыс істеу;

8) есептік ойлау;

9) робототехника.

9. «Компьютер» бөлімі келесі бөлімшелерді қамтиды:

1) компьютердің құрылғылары;

2) бағдарламалық қамтамасыз ету;

3) қауіпсіздік.

10. «Ақпаратты ұсыну және өңдеу» бөлімі келесі бөлімшелерді қамтиды:

1) мәтіндер;

2) графика;

3) презентациялар;

4) мультимедиа.

11. «Интернеттегі жұмыс» бөлімі келесі бөлімшелерді қамтиды:

1) ақпаратты іздеу;

2) ақпаратпен алмасу.

12. «Есептік ойлау» бөлімі төмендегі бөлімшелерді қамтиды:

1) алгоритмдер;

2) программалау.

13. «Робототехника» бөлімі келесі бөлімшелерді қамтиды:

1) жалпы робототехника;

2) роботтың қозғалысы;

3) датчиктер мен қозғалтқыштар.

14. «Цифрлық сауаттылық» оқу пәнінің 1-сыныпқа арналған базалық мазмұны:

1) «Ақпараттық әдеп»: Өз денсаулығымызды сақтаймыз; Біздің айналамыздағы ақпарат; Ақпарат және компьютер; Интернет желісінде жұмыс істеу кезіндегі қауіпсіздік.

2) «Менің алғашқы суретім»: Фигуралар; Фигуралармен орындалатын іс-әрекет.

3) «Біздің өміріміздегі алгоритмдер»: Біздің өміріміздегі алгоритм.

4) «Программалау»: Scratch бағдарламасымен танысу; Менің алғашқы бағдарламам.

15. «Цифрлық сауаттылық» оқу пәнінің 2-сыныпқа арналған базалық мазмұны:

1) «Компьютер»: компьютер құрылғылары, енгізу (тінтуір, пернетақта, микрофон) және шығару құрылғылары (монитор, принтер, дыбыс шығарғыш/ құлаққап);

Бағдарламалық қамтамасыз ету: файлдар және бумалар туралы түсінік, файлдар мен бумаларды жасау, көшіру, жылжыту және жою, контекстік мәзір командаларын пайдалану;

Қауіпсіздік: цифрлық құрылғылармен жұмыс жасау барысындағы қауіпсіздік ережелері;

2) «Ақпаратты ұсыну және өңдеу»:

Мәтіндер: мәтіндік редактордағы және ойын ортасындағы сөйлемдер жиынтығы;

Графика: суретті өңдеу; қию, бұру және суреттің өлшемін өзгерту, суреттің үзіндісін көшіру және бейнелеу;

Мультимедиа: дыбысты жазу және ойнату, дыбыстық файлдарды өңдеу;

3) «Интернет желісінде жұмыс істеу»: браузер арқылы берілген тақырып бойынша ақпаратты іздеу, қосымшалар арасында мәліметтер алмасу;

4) «Есептік ойлау»: алгоритмдер, тармақталу алгоритмі, алгоритмнің сөз түрінде ұсынылуы.

Программалау: ойын программалау ортасының кіріктірілген графикалық редакторында өзінің кейіпкерін жасау, пернетақтадан спрайтты басқаруды ұйымдастыру, кейіпкерлер арасындағы мәтіндік диалогты ұйымдастыру; ойын ортасында дыбыстық файлдарды өңдеу;

5) «Робототехника»: оқу роботының негізгі моделін құрастыру, роботқа арналған бағдарламаны жүктеу және іске қосу, роботты берілген жылдамдықта, берілген дөңгелек айнымалының саны бойынша алға, артқа жылжыту, роботты берілген бұрышқа (90, 180 градус) айналдыру, роботтың вербалды түрде көрсетілген алгоритм бойынша қозғалысын ұйымдастыру, сенсорлық сенсорды пайдалану, роботқа арналған аудио файлды жүктеу, роботқа арналған бағдарлама жасау кезінде дыбысты пайдалану, жасалған роботты аудиторияға ұсыну.

16. «Цифрлық сауаттылық» оқу пәнінің 3-сыныпқа арналған базалық мазмұны:

1) «Компьютер»: компьютер құрылғылары: таңба регистрін, пернетақтаның орналасуын, меңзерді басқаруды өзгертуге арналған клавиштер.

Бағдарламалық қамтамасыз ету: қолданбалы бағдарламаларда «қызу» клавиштерді пайдалану.

Қауіпсіздік: Интернет желісінде жұмыс істеуде жеке қауіпсіздігінің негізгі ережелері.

2) «Ақпаратты ұсыну және өңдеу».

Мәтіндер: мәтінді теру ережелері, мәтінді өңдеу, қаріп пен абзацты пішімдеу (жазылуы, түсі, тегістеу), қиып алу, көшіру, белгіленген мәтінді құжатқа қою, мәтінге суретті қою және орналастыруын реттеу;

Презентациялар: презентация конструкторы; бағдарлама мәзірі; презентацияның ашылуы мен сақталуы; мәтінді және суреттерді слайдқа орналастыру; слайдтар арасында ауысу; презентация дизайны.

Графика: фотосуреттерді өңдеуге арналған бағдарлама (ашық, контраст, бет жиектері);

3) «Интернет желісіндегі жұмыс»: ақпарат іздеу: құжаттан мәтін үзіндісін іздеу. Ақпарат алмасу: желідегі ақпарат алмасу жолдары, жоба бойынша бірлесіп жұмыс істеуге арналған мессенджерлерді пайдалану.

4) «Есептік ойлау».

Алгоритмдер: цикл; циклдік алгоритмді іске асыру кезінде орындаушының командалары жүйесі.

Программалау: программалау ойын алаңын құру барысында алгоритмді жүзеге асыру, дайын сценарий бойынша ойын әзірлеу, ойын программалау алаңында бірнеше көріністер және кейіпкерлермен жұмыс істеу.

5) «Робототехника»: орта мотордың жылдамдығы мен айналымның санын келтіру; робот қозғалысын ұйымдастыру үшін циклді қолдану.

17. «Цифрлық сауаттылық» оқу пәнінің 4-сыныпқа арналған базалық мазмұны:

1) «Компьютер»: компьютер құрылғылары, компьютерлік және мобильді техникалық ескіруіне ғылыми-техникалық прогрестің әсері.

Қауіпсіздік: сенімді пароль критерийлері.

2) «Ақпаратты ұсыну және өңдеу».

Презентациялар: слайдтың макеті; объектілердің анимациясы; бейне мен аудионы кірістіру, слайдтар арасындағы ауысулар.

Мультимедиа: бейнеролик жасау.

3) «Интернет желісіндегі жұмыс».

Ақпарат іздеу: компьютерде файл мен бумаларды іздеу; ақпарат алмасу: браузерді реттеу (бетбелгі, журнал мен жүктеу); электрондық пошта: хабарлама қабылдау және жіберу, файлдары қоса берілген хабарлама.

4) «Есептік ойлау».

Алгоритмдер: енгізілген циклдер, логикалық операторлар, салыстыру операторлары.

Программалау: программалау ойын алаңында айнымалыларды қолдану; жеке сценарийі бойынша ойын әзірлеу.

5) «Робототехника»: түс датчигі; ультрадыбыс датчигі.

2-параграф. Оқу мақсаттарының жүйесі

18. Оқу мақсаттары бағдарламада кодпен берілген. Кодта бірінші нөмір сыныпты, екінші және үшінші сандар - бөлім мен бөлімше, төртінші сан оқу мақсатының нөмірленуін көрсетеді. Мысалы, 2.1.2.1 кодында: «2» – сынып, «1.2» – бөлімше, «1» – оқу мақсатының нөмірленуі.

19. Оқыту мақсаты жүйесі әр сыныпқа бөлім бойынша берілген:

1) Ақпараттық әдеп:

Қазақстан Республикасы

Оқу-ағарту министрі

2024 жылғы 5 қарашадағы

№ 323 бұйрығына

6-қосымша

Қазақстан Республикасы

Оқу - ағарту министрлігінің

2022 жылғы 16 қыркүйектегі

№ 399 бұйрығына

28-қосымша

Бастауыш білім беру деңгейінің 1-4-сыныптарына арналған «Жаратылыстану» оқу пәні бойынша үлгілік оқу бағдарламасы

1-тарау. Жалпы ережелер

1. «Жаратылыстану» оқу пәнінің оқу бағдарламасы (бұдан әрі – бағдарлама) «Мектепке дейінгі тәрбие мен оқытудың, бастауыш, негізгі орта, жалпы орта, техникалық және кәсіптік, орта білімнен кейінгі білім берудің мемлекеттік жалпыға міндетті стандарттарын бекіту туралы» Қазақстан Республикасы Оқу-ағарту министрінің 2022 жылғы 3 тамыздағы № 348 бұйрығымен бекітілген Мектепке дейінгі тәрбие мен оқытудың, бастауыш, негізгі орта, жалпы орта, техникалық және кәсіптік, орта білімнен кейінгі білім берудің мемлекеттік жалпыға міндетті стандарттарына сәйкес әзірленген (Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 29031 болып тіркелген).

2. Бастауыш мектептегі «Жаратылыстану» оқу пәнінің оқу бағдарламасының мақсаты – әлемнің қазіргі заманғы жаратылыстану ғылымы тұрғысынан бейнесі туралы білім негізін қалыптастыру және білім алушылардың зерттеу біліктері мен дағдыларын дамыту.

3. Оқу пәнінің бағдарламасы келесі міндеттерге жетуге бағытталған:

1) зерттеу, ойлау, коммуникативтік дағдылары мен біліктерінің негізін қалыптастыру;

2) техника мен технологияның дамуына елеулі ықпал еткен жаратылыстанудың маңызды идеяларымен, жетістіктерімен танысу;

3) қоршаған әлемнің құбылыстарын түсіндіру үшін және әртүрлі ақпарат көздерінен алынған жаратылыстану-ғылымдық тұрғысынан маңызды және өмірлік маңызы бар мазмұнды ақпаратты қабылдау үшін алынған білімді қолдана білу біліктерін меңгеру;

4) зияткерлік, шығармашылық қабілеттерін, сыни тұрғыдан ойлау қабілетін қарапайым зерттеулер, құбылыстарды талдау, жаратылыстану-ғылымдық ақпаратты қабылдау және түсіндіру барысында дамыту;

5) табиғат заңдарын тану және жаратылыстану ғылымдарының жетістіктерін өркениеттің дамуы мен өмір сапасын жақсарту үшін пайдалану мүмкіндігіне сенімділікті тәрбиелеу;

6) күнделікті өмірде тіршілік қауіпсіздігін қамтамасыз ету, заманауи технологияларды сауатты пайдалану, денсаулық пен қоршаған ортаны қорғау үшін жаратылыстану ғылымдары бойынша білімдерін қолдану дағдыларын қалыптастыру.

4. Оқу бағдарламасында үш тілде білім беруді жүзеге асыру қарастырылған, онда үш тілді меңгертіп қана қоймай, сол сияқты білім алушының сыныптан тыс жұмыстарын да үш (қазақ, орыс және ағылшын тілдерінде) тілде ұйымдастыру қарастырылған.

5. Жеке тұлғалық қасиеттердің кең ауқымды дағдылармен бірлесе дамытылуы білім берудің «қазақстандық патриотизм мен азаматтық жауапкершілік», «құрмет», «ынтымақтастық», «еңбек пен шығармашылық», «ашықтық», «өмір бойы білім алу» сияқты басты құндылықтарын білім алушы бойына сіңіруге негіз болып табылады. Бұл құндылықтар білім алушының тәртібі мен күнделікті іс-әрекеттерін ынталандыратын тұрақты бағдары болады.

2-тарау. «Жаратылыстану» оқу пәнінің мазмұнын ұйымдастыру

1-параграф. «Жаратылыстану» оқу пәнінің мазмұны

6. «Жаратылыстану» пәні бойынша оқу жүктемесінің көлемі:

1) 1-сыныпта – аптасына 1 сағат, оқу жылында – 33 сағат;

2) 2-сыныпта – аптасына 1 сағат, оқу жылында – 34 сағат;

3) 3-сыныпта – аптасына 1 сағат, оқу жылында – 34 сағат;

4) 4-сыныпта – аптасына 1 сағат, оқу жылында – 34 сағатты құрайды.

Оқу пәні бойынша оқу жүктемесінің көлемі «Қазақстан Республикасындағы бастауыш, негізгі орта, жалпы орта білім берудің үлгілік оқу жоспарларын бекіту туралы» Қазақстан Республикасы Білім және ғылым министрінің 2012 жылғы 8 қарашадағы № 500 бұйрығымен бекітілген үлгілік оқу жоспарына тәуелді (Қазақстан Республикасының нормативтік құқықтық актілерін мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 8170 тіркелген).

7. «Жаратылыстану» оқу пәнінің 1-сыныпқа арналған базалық мазмұны келесі бөлімдерден құралады:

1) «Мен зерттеушімін»: қоршаған орта құбылыстарын бақылау; бақылау кезеңдері; эксперимент;

2) «Жанды табиғат»: жанды ағзалар; өсімдіктер және олардың алуантүрлілігі, ағаштар, бұталар, шөптесін өсімдіктер; өсімдіктің негізгі бөліктері: тамыр, сабақ, жапырақ, гүл, жеміс, тұқым; жабайы және мәдени өсімдіктер; мәдени өсімдіктерді күту (суару, қоректендіру, топыраққа күтім жасау); өсімдіктің тіршілігіне қажетті жағдайлар (су, жарық, жылу, қоректік заттар); жануарлар, жабайы және үй жануарлары, үй жануарларын күту, үй жануарларының келтіретін пайдасы, жануарлардың жыл мезгілдерінің ауысуына бейімделуі: жылы жаққа ұшу, қысқа азық жинау, ұйқыға кету; адам, адамның дене мүшелері, адамның өмірінің кезеңдері, тамақтану, демалу;

3) «Жер және ғарыш»: жердің пішіні, глобус – жер моделі, ғарыш, ғарыш денелері, астрономия туралы алғашқы түсініктер; зымырандар, телескоптар, уақыт, уақыт өлшеу құралдары, сағат, күнтізбелер;

4) «Табиғат физикасы»: түрлі денелердің қозғалысы, табиғаттағы қозғалыс, адамдардың қозғалысы, қозғалыс траекториясы, қозғалыс траекториясын сурет түрінде белгілеу, жарық пен қараңғы, жарықтың табиғи және жасанды көздері, жарықтандыру, дыбыс және оның таралу ерекшеліктері, дыбыстың табиғи және жасанды көздері, жылу шығаратын құрылғылар, күнделікті өмірдегі электр, магниттің қасиеттері, магниттік қасиеті бар заттар.

8. «Жаратылыстану» оқу пәнінің 2-сыныпқа арналған базалық мазмұны келесі бөлімдерден құралады:

1) «Мен зерттеушімін»: қоршаған орта, құбылыстар, процестер, нысандар, зерттеушінің жеке тұлғалық қасиеттері, бақылау – ғылыми таным әдісі, бақылаудың белгілері: мақсаты, нысаны, жоспары, мерзімі, нәтижесі; бақылау нәтижесін шартты белгілер арқылы тіркеу, бақылау жүргізу жоспары, қорытынды жасау, эксперименттің белгілері: мақсаты, болжам, ресурстары, жоспары, мерзімі, нәтижесі; эксперимент жүргізу және нәтижесін кестеге тіркеу, ақпарат көздері;

2) «Жанды табиғат»: өсімдіктің өсуіне қажетті жағдайлар, өсімдіктерде болатын маусымдық өзгерістер, өсімдіктердің негізгі бөліктерінің қызметтері, өсімдік топтарының тіршілік ортасы және оған бейімделу тәсілдері, өсімдік топтары (өз өлкесіндегі өсімдіктер негізінде), топыраққа күтім жасау, өсімдіктерге қамқорлық жасау; жануарлардың топтары: бунақденелілер, балықтар, қосмекенділер, бауырымен жорғалаушылар, құстар мен сүтқоректілер, жануарлардың тіршілік ортасына бейімделуі, жануарлардың көбеюі, жұмыртқа салатын және төлдейтін жануарлар, жануарларды қорғау, адам, қаңқа мен бұлшықет қызметі, бұлшықеттің жиырылуының қозғалудағы рөлі, дұрыс дене сымбаты, тіс және оның күтімі, жеке гигиена, оның денсаулық сақтаудағы рөлі;

3) «Заттар және олардың қасиеттері»: ауа, ауаның адам, өсімдіктер мен жануарлар үшін маңызы, ауаның қасиеттері (түсі, иісі), ауаның агрегаттық күйі, жылуөткізгіштік, ауаның бос кеңістікті толтыратын қасиеті, су және оның физикалық қасиеттері, судың агрегаттық күйлері: қатты, сұйық, газ тәрізді: судың табиғи көздері, табиғат ресурстары және олардың қолданысы, табиғат ресурстарын шығу тегі бойынша жіктеу;

4) «Жер және ғарыш»: жер ғаламшары үшін Күннің рөлі, Ай – Жердің табиғи серігі, Күн жүйесінің ғаламшарлары, олардың орналасу реті және сипаттамалары, жер тобындағы ғаламшарлар, алып ғаламшарлар, уақытты өлшеу бірліктері: жыл, ай, апта, тәулік, сағат, минут; ғарыштағы қашықтық пен уақыт ерекшеліктері;

5) «Табиғат физикасы»: денелердің түрлі жылдамдықпен қозғалуы, жылдамдықтың сипаттамасы: жылдам, баяу, қозғалыс тудыратын күштер: тарту және итеру, заттың массасы, заттардың массаларын анықтау, материалдардың жарықты өткізуі (мөлдір, мөлдір емес, жартылай мөлдір материалдар), қатты және бәсең дыбыс көздері, температура, температураны өлшеу, термометрлер, температураны өлшеу бірлігі – градус, магнит қолданылатын салалар.

9. «Жаратылыстану» оқу пәнінің 3-сыныпқа арналған базалық мазмұны келесі бөлімдерден құралады:

1) «Мен зерттеушімін»: ғылыми жаңалықтар және олардың күнделікті өмірге әсері, ақпарат көздерінің түрлері, ақпарат көздерінің артықшылығы мен кемшілігі, экспериментті жоспарлау және жүргізу, эксперимент нәтижесін диаграмма түрінде белгілеу, қорытынды жасау;

2) «Жанды табиғат»: фотосинтез процесі туралы алғашқы түсінік, өсімдіктердің бейімделуі, жылусүйгіш, суыққа төзімді, көлеңкесүйгіш, жарықсүйгіш, шөлге төзімді, ылғалсүйгіш өсімдіктер; табиғат бірлестіктері – жанды және жансыз табиғаттың қауымдастығы, өз өлкесінің табиғат бірлестіктері, адам тіршілік әрекеттерінің өсімдіктердің алуантүрлілігіне әсері, өсімдіктердің табиғаттағы және адам өміріндегі рөлі, сирек кездесетін және жойылып бара жатқан өсімдіктер (өз өлкесінің өсімдіктері негізінде), сирек кездесетін және жойылып бара жатқан өсімдіктерді сақтаудағы Қызыл кітаптың маңызы, жануарлар, омыртқалы және омыртқасыз жануарлар, жануарлардың өзара қарым-қатынас жасау түрлері, жануарлар мен өсімдіктер арасындағы өзара байланыс, тіршілік ортасындағы жағдайлардың өзгеруіне байланысты жануарлардың санының өзгеруі, адамның жануарлардың санының азаюына әкелетін іс-әрекеттері, адамның ішкі ағзалары, асқорыту жүйесі, оның адам тіршілігіндегі рөлі, тыныс алу жүйесі және оның ағзалары, тыныс алудың адам ағзасындағы рөлі, қанайналым жүйесі, оның адам ағзасындағы рөлі, жүрек. тамыр соғуы, адамның ағзасын ауру мен инфекциялардан қорғау;

3) «Заттар және олардың қасиеттері»: заттар мен денелер, заттарды шығу тегі бойынша жіктеу, табиғи және жасанды денелер, заттарды агрегаттық күйі бойынша жіктеу (қатты, сұйық, газ тәрізді); ауа және оның құрамы (көмірқышқыл газ, оттек, азот, тағы басқалар), ауаның жануды қолдайтын қасиеті, жанды ағзалар мен жансыз табиғаттағы су, негізгі табиғи су көздері, мұхиттар, теңіздер, өзендер, көлдер; ащы және тұщы су, ауызсуды үнемді қолдану, суды тазалау тәсілдері, фильтр арқылы тазалау, судың тіршілік үшін маңызы; топырақ, топырақтың құрамы (құм, саз, жануарлар мен өсімдіктердің қалдықтары, су, ауа), топырақ түрлері, топырақтың қасиеті, құнарлылық, топырақтың кейбір ағзалардың тіршілігіндегі рөлі, топырақты қорғау;

4) «Жер және ғарыш»: жер сфералары туралы алғашқы түсінік (литосфера, гидросфера, атмосфера, биосфера), жер сфераларын графикалық кескіндеу, ғарышты игерудегі айтулы оқиғалар, жердің алғашқы жасанды серігін ұшыру, адамның ғарышқа алғашқы ұшуы, айға адамның қонуы, адамзаттың дамуы үшін ғарыштың маңызы, ғарыш игерудегі Қазақстанның үлесі, Байқоңыр ғарыш айлағы, жердің өз осінен айналуы, Күн мен түннің ауысуы;

5) «Табиғат физикасы»: серпімділік күші, серпімді және пластикалық денелер, ауырлық күші, табиғаттағы ауырлық күші, үйкеліс күші, табиғаттағы үйкеліс күші, күштің әсер ету бағыты, көлеңке, оның пайда болу себептері, көлеңкенің ерекшеліктері, заттардың жарықты шағылдыру қасиеті, дыбыс. дыбыстың көздері мен дыбыс қабылдағыштар, дыбыс қаттылығының дыбыс көзі мен қабылдағыш арасындағы қашықтыққа тәуелділігі, электр энергиясы, электр энергиясының көздері, электр тізбегінің элементтері, қарапайым электр тізбегін құру сызбасы, әртүрлі металдардың магниттелуі.

10. «Жаратылыстану» оқу пәнінің 4-сыныпқа арналған базалық мазмұны келесі бөлімдерден құралады:

1) «Мен зерттеушімін»: зерттеудің өз пайымдауы негізінде анықталған өзекті бағыты, зерттеу әдісін таңдау, бақылау мен эксперименттің артықшылығы мен кемшілігі, нәтижені білім алушы таңдауы бойынша көрсету;

2) «Жанды табиғат»: қоректік тізбек, өсімдік – қоректік тізбектің маңызды буыны, өсімдіктің тіршілік циклі, тозаңдану негізінде тұқым түзілу, тұқым таралу жолдары (өздігінен, жел, су, жануарлар, адамдар арқылы таралу), жоғары және төменгі сатыдағы өсімдіктер, өсімдіктерді қорғау жолдары, өз өлкесінің жануарлары, бунақденелердің тіршілік циклі (жұмыртқа, дернәсіл, қуыршақ, ересек бунақденелі), жануарлардың қоректену ерекшеліктері, өсімдікқоректі және жыртқыш жануарлар, симбиоздық байланыстар, қоректік тізбек құрылымы, тіршілік ортасына байланысты қоректік тізбек модельдері, жойылу шегінде тұрған жануарлар, Қазақстанның Қызыл кітабы, Ұлттық саябақтар мен қорықтарды құру мақсаты, Қазақстанның ұлттық саябақтары мен қорықтары; адам, зәр шығару жүйесі мен оның рөлі, жүйке жүйесі, оның адам ағзасындағы рөлі;

3) «Заттар және олардың қасиеттері»: заттардың қасиеттері, заттарды қасиеттеріне байланысты қолдану, құрастырылған эксперимент жоспарына сәйкес жаңа зат алу, адам тіршілігінің түрлі салаларында ауаны қолдану, ауаның ластануы, ауаның ластануының табиғи және жасанды көздері, ауа тазалығын сақтау, ауаны тазарту жолдары, ауаның орын ауыстыруы, желдің пайдасы мен зияны, табиғаттағы су айналымы, атмосферада жауын-шашынның түзілуі, судың ластану көздері (тұрмыстық, өндірістік, ауылшаруашылық), судың ластануының түрлі ағзаларға әсерін түсіндіру, түрлі заттардың судағы ерігіштігі, пайдалы қазбалар (бор, тұз, әктас, саз, мұнай, гранит, көмір, табиғи газ), пайдалы қазбаларды қолдану, Қазақстанның негізгі пайдалы қазбалары өндірілетін кен орындары, пайдалы қазбаларды қорғау және үнемді қолдану;

4) «Жер мен ғарыш»: жер бетінің ірі элементтері, ғарыш денелері (астероидтар, кометалар, метеориттер, жұлдыздар, галактикалар), жердегі тіршілікке ғарыштың әсері, жердің орбита бойынша қозғалысы, жыл мезгілдерінің ауысуы, жыл мезгілдерінің сипаттамасы;

5) «Табиғат физикасы»: Архимед күші, Архимед күшін болжау, Архимед күшінің судағы заттарға әсері, көлеңкенің кедергі өлшеміне және жарық көзінен кедергіге дейінгі қашықтыққа тәуелділігі, жарықтың қасиеттері, шағылу, жұтылу, белгілі бір кедергілердің дыбыстың қаттылығы мен таралуына әсері, түрлі материалдардың жылуөткізгіштігі, түрлі материалдардың электрөткізгіштігі.

2-параграф. Оқу мақсаттарының жүйесі

11. Бағдарламада оқу мақсаттары кодтық белгімен белгіленген. Кодтық белгідегі бірінші сан сыныпты, екінші және үшінші сан бөлім және бөлімшенің ретін, төртінші сан оқу мақсатының реттік нөмірін көрсетеді. 1.2.1.1 кодында: «1» – сынып, «2.1» – бөлім мен бөлімше, «1» – оқу мақсатының реттік нөмірі.

12. Оқу мақсаттарының жүйесі: