memleket.kz

    «Жасыл» облигациялар және «жасыл» кредиттер» арқылы қаржыландыруға жататын «жасыл» жобалардың сыныптамасын (таксономиясын) бекіту туралы» Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2021 жылғы 31 желтоқсандағы № 996 қаулысына өзгерістер енгізу туралы

    ЖаңаҮкіметтің қаулысы
    Нұсқаның өзектілігі
    Өзекті нұсқа 27 наурыз 2024 ж.

    «Жасыл» облигациялар және «жасыл» кредиттер» арқылы қаржыландыруға жататын «жасыл» жобалардың сыныптамасын (таксономиясын) бекіту туралы» Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2021 жылғы 31 желтоқсандағы № 996 қаулысына өзгерістер енгізу туралы

    Қазақстан Республикасының Үкіметі ҚАУЛЫ ЕТЕДІ:

    1. «Жасыл» облигациялар және «жасыл» кредиттер арқылы қаржыландыруға жататын «жасыл» жобалардың сыныптамасын (таксономиясын) бекіту туралы» Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2021 жылғы 31 желтоқсандағы № 996 қаулысына мынадай өзгерістер енгізілсін:

    көрсетілген қаулымен бекітілген «жасыл» облигациялар және «жасыл» кредиттер арқылы қаржыландыруға жататын «жасыл» жобалардың сыныптамасында (таксономиясында):

    1-тармақ мынадай редакцияда жазылсын:

    «1. Осы «жасыл» облигациялар және «жасыл» кредиттер арқылы қаржыландыруға жататын «жасыл» жобалардың сыныптамасы (таксономия) (бұдан әрі – таксономия) Қазақстан Республикасының Экология кодексі (бұдан әрі – Кодекс) 130-бабының 3-тармағына сәйкес әзірленді және «жасыл» облигациялар мен «жасыл» кредиттер арқылы қаржыландырылатын және қазіргі табиғи ресурстарды пайдалану тиімділігін арттыруға, қоршаған ортаға келеңсіз әсер деңгейін төмендетуге, энергия тиімділігін, энергия үнемдеуді арттыруға, климаттың өзгеру салдарын жұмсартуға және климаттың өзгеруіне бейімделуге бағытталған, осы таксономияға қосымшада келтірілген «жасыл» жобалар санаттарын (сандық және сапалық шекті мәндерді қоса алғанда) сыныптау жүйесін білдіреді.»;

    3-тармақ мынадай редакцияда жазылсын:

    «3. Таксономия мынадай санаттарды қамтиды:

    1) жаңартылатын энергия (жел, күн, геотермальды, гидро-, биоэнергия, жаңартылатын энергия көздеріне арналған жеткізілімдер тізбегі және қосалқы инфрақұрылым, сутегі өндірісі);

    2) энергия тиімділігі (жұмыс істеп тұрған және салынып жатқан өнеркәсіп объектілерінде және агроөнеркәсіптік секторда энергия тиімділігін арттыру, бюджеттік және коммуналдық секторда энергия тиімділігін арттыру, энергиялық тиімді ғимараттар, құрылыстар мен құрылысжайлар);

    3) «жасыл» ғимараттар («жасыл» ғимараттар, ілеспе жүйелер және құрылыс материалдары, «жасыл» инфрақұрылым);

    4) ластанудың алдын алу және бақылау (ауа, топырақ сапасы);

    5) суды, қалдықтарды орнықты пайдалану (суды орнықты пайдалану және суды үнемдеу, қалдықтар мен сарқынды сулар, ресурстарды сақтау және қалпына келтіру);

    6) орнықты ауыл шаруашылығы, жер пайдалану, орман шаруашылығы, биоәртүрлілікті сақтау және экологиялық туризм (орнықты ауыл шаруашылығы, ормандарды орнықты басқару және биоәртүрлілік пен экожүйелерді сақтау, орнықты туризм);

    7) таза көлік (төмен көмірсутекті көлік құралдары, төмен көміртекті жүк тасымалдары, таза көлік инфрақұрылымы, таза көліктік ақпараттық және коммуникациялық технологиялар);

    8) өтпелі энергетика (газ тәріздес қазбалы отыннан электр және жылу энергиясын өндіру, отынды алмастыру, атом энергетикасына арналған жабдықтарды өндіру, атом электр станцияларын салу және пайдалану).»;

    таксономияға қосымша осы қаулыға қосымшаға сәйкес жаңа редакцияда жазылсын.

    2. Осы қаулы алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі.

    Қазақстан Республикасының Премьер-Министрі

    О. Бектенов

    Қазақстан Республикасы

    Үкіметінің

    2024 жылғы « »

    № қаулысына

    қосымша

    «Жасыл» облигациялар және

    «жасыл» кредиттер арқылы

    қаржыландыруға жататын

    «жасыл» жобалардың

    сыныптамасына

    (таксономиясына)

    қосымша

    «Жасыл» облигациялар және «жасыл» кредиттер арқылы қаржыландыруға жататын «жасыл» жобалардың сыныптамасы (таксономия) жүйесі

    1-дең­гей: Са­нат
    2-дең­гей: Сек­тор
    3-дең­гей: Кі­ші сек­тор
    ЭҚЖС ко­ды*
    Мы­сал­дар
    Шек
    1
    2
    3
    4
    5
    6
    1. Жа­ңар­ты­ла­тын энер­гия
    1.1 Жел
    1.1.1 Энер­ге­ти­ка­лық объ­ек­ті­лер
    35.11.4
    жел ге­не­ра­тор­ла­ры, жел сор­ғы­ла­ры, жел тур­би­на­ла­ры
    шек­теу жоқ
    1.2 Күн
    1.2.1 Электр энер­ги­я­сын өн­ді­ру объ­ек­ті­ле­рі (PV & CSP)
    35.11.5
    ор­та­лық­тан­ды­ры­л­ған және ор­та­лық­тан­ды­рыл­ма­ған күн электр стан­ци­я­ла­ры, оның ішін­де шо­ғыр­лан­ды­ры­л­ған күн электр стан­ци­я­ла­ры (CSP), күн фо­то­элек­тр­лік (PV) энер­ги­я­сы, ор­та­лық­тан­ды­рыл­ма­ған күн фо­то­элек­тр­лік стан­ци­я­сы
    шек­теу жоқ
    1.2.2 Бө­лін­ген ша­ғын күн жүй­е­ле­рі
    35.11.5
    үй­ге ар­нал­ған ша­ғын пор­та­тив­ті күн жүй­е­ле­рі, ша­ғын же­лі­лер және ша­ғын үй ша­ру­а­шы­лық­та­рын қу­ат­та­у­ға ар­нал­ған ав­то­ном­ды жүй­е­лер­дің бас­қа тип­те­рі
    шек­теу жоқ
    1.2.3 Күн жы­лу қон­дыр­ғы­ла­ры
    35.11.5, 35.30
    күн­нің жы­лу энер­ги­я­сын қол­да­ну­ға және өн­ді­ру­ге ар­нал­ған құ­рал­дар, оның ішін­де су­ды күн­нің қы­зды­руы­мен жы­лы­ту және бар­лық бас­қа сек­тор­лар­да күн энер­ги­я­сын жы­лы­ту мақ­са­тын­да қол­да­ну
    шек­теу жоқ
    1.3 Гео­тер­маль­ды
    1.3.1 Электр энер­ги­я­сы мен жы­лу өн­ді­ру объ­ек­ті­ле­рі
    28.92.1, 35.11.9
    электр энер­ги­я­сын өн­ді­ру­ге және бар­лық сек­тор­лар­да гео­тер­маль­ды энер­ги­я­ны жы­лы­ту мақ­са­тын­да қол­да­ну­ға ар­нал­ған жаб­дық; үй-жай­лар­ды жы­лы­ту­ға және ор­та­лық­тан­ды­ры­л­ған жы­лу­мен жаб­дық­та­у­ға ар­нал­ған гео­тер­маль­ды жы­лу сор­ғы­ла­ры
    электр жы­лу сор­ғы­ла­рын пай­да­лан­ған жағ­дай­да сал­қын­дат­қыш агент­тің жа­һандық жы­лы­ну әле­уе­ті 700 мәні­нен ас­пай­ды, бас­қа жағ­дай­лар­да – шек­теу жоқ
    1.4 Гид­ро
    1.4.1 Ша­ғын гид­ро­электр стан­ци­я­ла­ры
    (10 МВт дей­ін)
    35.11.2
    жиын­тық қу­а­ты он ме­га­ват­қа дей­ін­гі (қо­са ал­ған­да) бір су то­ра­бын­да ор­на­лас­қан қон­дыр­ғы­ла­ры бар гид­ро­электр стан­ци­я­ла­ры
    шек­теу жоқ
    1.4.2 Ор­та­ша гид­ро­электр стан­ци­я­ла­ры
    (100 МВт дей­ін)
    35.11.2
    жал­пы бел­гі­лен­ген қу­а­ты 10-нан 100 ме­га­ват­қа (МВт) дей­ін­гі гид­ро­электр стан­ци­я­ла­ры, сор­ғы­сы бар гид­ро­электр стан­ци­я­сы
    мен­шік­ті қу­ат (объ­ек­ті­нің но­ми­нал­ды қу­а­ты­ның су қой­ма­сы бе­ті­нің ауда­ны­на қа­ты­на­сы) > 10 Вт/м2 неме­се өмір­лік цикл ішін­де­гі СО2 шы­ға­рын­ды­ла­ры 100 g CO2 e / кВт сағ ас­пай­ды. Сон­дай-ақ жо­ба­ны іс­ке асы­ру­ға жол бе­рі­ле­т­ін­ді­гі ту­ра­лы эко­ло­ги­я­лық са­рап­та­ма­ның қо­ры­тындысы не мін­дет­ті түр­де қор­ша­ған ор­та­ға әсер­ді ба­ға­лау (ҚО­ӘБ) жүр­гі­зу­дің қа­же­ті жоқ еке­ні ту­ра­лы көз­дел­ген қыз­мет­тің әсер­ле­рі скри­нин­гі­нің қо­ры­тындысы не жо­ба­ны іс­ке асы­ру­ға бо­ла­ты­ны ту­ра­лы ҚО­ӘБ қо­ры­тындысы та­лап еті­ле­ді
    1.5 Бас­қа­ла­ры
    1.5.1 Жы­лу энер­ги­я­сын өн­ді­ре­тін бас­қа да объ­ек­ті­лер
    35.11.9, 35.30
    то­пы­рақ, су және ауа тем­пе­ра­ту­ра­сы­ның гра­ди­ент­те­рін қол­да­на­тын жы­лу сор­ғы­ла­ры
    электр жы­лу сор­ғы­ла­ры пай­да­ла­ны­л­ған жағ­дай­да сал­қын­дат­қыш агент­тің жа­һандық жы­лы­ну әле­уе­ті 700 мәні­нен ас­пай­ды, бас­қа жағ­дай­лар­да – шек­теу жоқ
    1.6 Био­энер­гия
    1.6.1 Био­энер­ге­ти­ка­лық өнім­дер объ­ек­ті­ле­рі
    38.21.0, 72.11.0, 35.30
    отын дай­ын­да­у­ға ар­нал­ған қон­дыр­ғы­лар­ды, ал­дын ала өң­де­у­ге ар­нал­ған қон­дыр­ғы­лар­ды және био­өң­де­у­ге ар­нал­ған қон­дыр­ғы­лар­ды, газ тә­р­із­ді, сұй­ық және қат­ты (ор­ман) био­отын өн­ді­ру­ге ар­нал­ған қон­дыр­ғы­лар­ды қо­са ал­ған­да, био­отын, био­мас­са, био­газ және бас­қа да био­энер­ге­ти­ка­лық өнім­дер­ді өн­ді­ру­ге ар­нал­ған қон­дыр­ғы­лар (анаэ­роб­ты ашы­ту­ға ар­нал­ған қон­дыр­ғы­лар­ды қо­са ал­ған­да). Сар­қын­ды су­лар­ды та­зар­тқан­нан кей­ін тұн­ба­лар­ды өң­де­у­ге ар­нал­ған жаб­дық
    1) өмір­лік цикл ішін­де пар­ник­тік га­з­дар шы­ға­рын­ды­ла­ры кө­мір­дің ба­за­лық дең­гей­і­нен (яғ­ни, кө­мір­мен жұ­мыс іс­тей­тін электр ге­не­ра­ци­я­сы шы­ға­рын­ды­ла­ры­ның неме­се қаз­ба­лы отын­ның ха­лы­қа­ра­лық дең­гей­де та­ны­л­ған ком­па­ра­тор (са­лы­стыр­ма­лы бенч­марк) дең­гей­і­нен 70 % тө­мен;
    2) био­мас­са эко­ло­ги­я­лық ор­нық­ты жол­мен тү­зі­л­ген ши­кі­заттан алы­ну­ға ти­іс (сү­рек тек сү­рек қал­дық­та­ры­нан тұ­ра­ды; био­әр­түр­лі­лік дең­гейі жо­ға­ры және (неме­се) кө­мір­те­гі қо­ры жо­ға­ры, то­пы­рақ са­па­сы­на және кө­мір­те­гі қор­ла­ры­на әсер ба­ға­лан­ған, қал­дық­тар­дың ең тө­мен­гі үле­сі жо­ға­ры (50 %-дан астам) және т.б.) жер­лер есе­бі­нен алын­ған ши­кі­зат бол­май­ды;
    3) қон­дыр­ғы­лар үшін – ірі отын жа­ға­тын ірі қон­дыр­ғы­лар­ға ар­нал­ған ЕҚТ (BREF**) анық­та­ма­лы­ғы­ның та­лап­та­ры­на сәй­кест­ік, қал­дық­тар­ды бас­қа­ру, ма­те­ри­ал­дар­ды пай­да­ла­ну, SO2, NOx және CO шы­ға­рын­ды­ла­ры бой­ын­ша шек­тер­ді орын­дау бө­лі­гін­де қат­ты био­мас­са­ның және (неме­се) шым­те­зек­тің жа­нуы­на қол­да­ны­ла­ды
    1.6.2 Жы­лу және электр энер­ги­я­сы өн­ді­рі­сі
    38.21.0, 35.30
    жы­лу және электр өн­ді­рі­сі объ­ек­ті­ле­рі;
    жы­лы­ту жүй­е­ле­рі;
    био­мас­са­мен, био­га­з­бен жұ­мыс іс­тей­тін электр стан­ци­я­ла­ры; био­мас­са­мен жұ­мыс іс­тей­тін жы­лу электр ор­та­лық­та­ры;
    био­мас­са­ға ар­нал­ған жақ­сар­ты­л­ған пеш­тер;
    ауыл ша­ру­а­шы­лы­ғы және ор­ман қал­дық­та­рын, сон­дай-ақ ауыл ша­ру­а­шы­лы­ғы да­қыл­да­ры­ның қал­дық­та­рын элек­тр­лен­ді­ру үшін пай­да­ла­ну
    1) өмір­лік цикл ішін­де пар­ник­тік га­з­дар шы­ға­рын­ды­ла­ры кө­мір­дің ба­за­лық дең­гей­і­нен (яғ­ни, кө­мір­мен жұ­мыс іс­тей­тін электр ге­не­ра­ци­я­сы шы­ға­рын­ды­ла­ры­ның неме­се қаз­ба­лы отын­ның ха­лы­қа­ра­лық дең­гей­де та­ны­л­ған ком­па­ра­тор (са­лы­стыр­ма­лы бенч­марк) дең­гей­і­нен 70 % тө­мен;
    2) био­мас­са эко­ло­ги­я­лық ор­нық­ты жол­мен тү­зі­л­ген ши­кі­заттан алы­ну­ға ти­іс (сү­рек тек сү­рек қал­дық­та­ры­нан тұ­ра­ды; био­әр­түр­лі­лік дең­гейі жо­ға­ры және (неме­се) кө­мір­те­гі қо­ры жо­ға­ры, то­пы­рақ са­па­сы­на және кө­мір­те­гі қор­ла­ры­на әсер ба­ға­лан­ған, қал­дық­тар­дың ең тө­мен­гі үле­сі жо­ға­ры (50 %-дан астам) және т.б.) жер­лер есе­бі­нен алын­ған ши­кі­зат бол­май­ды;
    3) қон­дыр­ғы­лар үшін – ірі отын жа­ға­тын ірі қон­дыр­ғы­лар­ға ар­нал­ған ЕҚТ (BREF**) анық­та­ма­лы­ғы­ның та­лап­та­ры­на сәй­кест­ік, қал­дық­тар­ды бас­қа­ру, ма­те­ри­ал­дар­ды пай­да­ла­ну, SO2, NOx және CO шы­ға­рын­ды­ла­ры бой­ын­ша шек­тер­ді орын­дау бө­лі­гін­де қат­ты био­мас­са­ның және (неме­се) шым­те­зек­тің жа­нуы­на қол­да­ны­ла­ды
    1.7 Жа­ңар­ты­ла­тын энер­гия көз­де­ріне ар­нал­ған жет­кі­зі­лім­дер тіз­бе­гі және қо­сал­қы ин­фра­құ­ры­лым
    1.7.1 Жа­ңар­ты­ла­тын энер­гия көз­де­ріне ар­нал­ған жаб­дық­тар өн­ді­рі­сі
    28.11.2, 28.12.0, 28.13.1, 28.13.2, 28.14.0, 25, 27
    жел, су және гео­тер­маль­ды тур­би­на­лар­ды, фо­то­элек­тр­лік эле­мент­тер мен ком­по­нент­тер­ді, күн кол­лек­тор­ла­рын (тә­рел­ке­лер неме­се та­бақ­тар деп ата­ла­тын), на­у­а­лар мен ком­по­нент­тер­ді, гео­тер­маль­ды сор­ғы­лар­ды өн­ді­ру неме­се құ­ра­с­ты­ру жө­нін­де­гі за­уыт­тар.
    Жа­ңар­ты­ла­тын энер­ги­я­ны бы­лай­ша қол­да­ну­ға ар­нал­ған өнім­дер, негіз­гі ком­по­нент­тер, жаб­дық­тар мен ав­то­мат­тан­ды­ры­л­ған тех­ни­ка өн­ді­рі­сі:
    гео­тер­маль­ды энер­гия,
    күн гид­ро­энер­ги­я­сы,
    шо­ғыр­лан­ды­ры­л­ған энер­гия (CSP),
    күн­нің фо­то­элек­тр­лік энер­ги­я­сы (PV), жел энер­ги­я­сы, «жа­сыл» су­те­гі
    шек­теу жоқ
    1.7.2 Электр бе­ру же­лі­ле­рі және жа­ңар­ты­ла­тын энер­гия жүй­е­ле­ріне ар­нал­ған қол­да­у­шы ин­фра­құ­ры­лым
    26.11.0, 27.11.0, 27.12.0, 27.20.0, 33.14.1, 35.13.0, 42.22.0
    жа­ңар­ты­ла­тын энер­гия көз­де­рін пай­да­ла­ну­ды мас­шта­б­та­у­ға ар­нал­ған жа­ңа, ке­ңей­ті­л­ген және жақ­сар­ты­л­ған та­ра­ту жүй­е­ле­рі (же­лі­лер, қо­сал­қы стан­ци­я­лар), сақ­тау жүй­е­ле­рі (ак­ку­му­ля­тор­лық, ме­ха­ни­ка­лық, гид­ро­ак­ку­му­ля­ци­я­лық) және жа­ңа ақ­па­рат­тық және ком­му­ни­ка­ци­я­лық тех­но­ло­ги­я­лар (зи­ят­кер­лік же­лі және ша­ғын же­лі);
    бө­лін­ген электр бе­ру же­лі­ле­рі;
    ірі және ұсақ сақ­тау орын­да­ры;
    зи­ят­кер­лік электр же­лі­ле­рі;
    жы­лу және электр есеп­те­гіш­те­рі мен дат­чик­те­рі; ин­вер­тор­лар/кон­трол­лер­лер; транс­фор­ма­тор­лар;
    кер­неу рет­те­гіш­те­рі;
    та­ра­ту құ­ры­л­ғы­ла­ры;
    эко­ло­ги­я­лық та­за тех­но­ло­ги­я­лар­ды та­сы­мал­да­у­ға ар­нал­ған жол­дар;
    «жа­сыл» су­тек­ті сақ­тау жүй­е­ле­рі
    шек­теу жоқ
    1.7.3 Жа­ңар­ты­ла­тын энер­ги­я­ны сақ­тау жүй­е­ле­рі
    27.20.0, 27.90.9
    ак­ку­му­ля­тор­лар, кон­ден­са­тор­лар, сығ­ы­л­ған ауа­ны сақ­тау ор­ны және ма­хо­вик­тер; энер­ги­я­ны ірі ауқым­да сақ­тау, сон­дай-ақ жо­ға­ры­да атал­ған­дар­ға ар­нал­ған өн­ді­рі­стік қу­ат­тар
    шек­теу жоқ
    1.8 Су­те­гі өн­ді­рі­сі
    1.8.1 «Жа­сыл» су­те­гі өн­ді­рі­сі
    20.11.0, 25, 27, 28
    жа­ңар­ты­ла­тын энер­ги­я­ны («жа­сыл» су­те­гін) пай­да­ла­на оты­рып, су­те­гін өн­ді­ру жө­нін­де­гі қон­дыр­ғы­лар
    өмір­лік цикл ішін­де су­те­гі өн­ді­рі­сі ке­зін­де СО2 эк­ви­ва­лен­ті­нің ең аз ті­ке­лей шы­ға­рын­ды­ла­ры су­те­гі тон­на­сы­на 3 тон­на CO2e құ­рай­ды
    2. Энер­гия ти­ім­ді­лі­гі
    2.1 Жұ­мыс іс­теп тұр­ған және са­лы­нып жа­тқан өнер­к­ә­сіп объ­ек­ті­ле­рін­де және аг­ро­өнер­к­ә­сіп­тік сек­тор­да энер­гия ти­ім­ді­лі­гін арт­ты­ру
    2.1.1 Пар­ник­тік га­з­дар шы­ға­рын­ды­ла­рын азай­та­тын және (неме­се) ОЭР тұ­ты­ну­ды оң­тай­лан­ды­ру­ды қам­та­ма­сыз ете­тін тех­но­ло­ги­я­лық про­це­стер­дің өзге­ру­ін қо­са ал­ған­да, энер­ги­я­лық ти­ім­ді жаб­дық­тар мен тех­но­ло­ги­я­лар­ды же­тіл­ді­ру
    16, 17, 22,
    23, 25, 27,
    28, 33, 35,
    43.22.0,
    46.61-
    46.64,
    46.66,
    46.69, 71,
    77.39,
    95.21, 95.22
    ана­ғұр­лым ти­ім­ді жаб­дық­ты ор­на­ту, про­це­стер мен бас­қа­ру­ды өзгер­ту, жы­лу шы­ғы­нын азай­ту және (неме­се) қал­дық жы­лу мен қы­сым­ды пай­да­ла­ну есе­бі­нен өнер­к­ә­сіп­те энер­гия ти­ім­ді­лі­гін арт­ты­ру;
    пар­ник­тік га­з­дар шы­ға­рын­ды­ла­рын азай­та­тын және (неме­се) ОЭР тұ­ты­ну­ды оң­тай­лан­ды­ру­ды қам­та­ма­сыз ете­тін ма­ши­на­лар­ды, жаб­дық­тар­ды, құ­ры­л­ғы­лар­ды ор­на­ту;
    энер­ге­ти­ка­лық аудит қо­ры­тындыс­ы­на негіз­дел­ген энер­гия ти­ім­ді­лі­гін арт­ты­ру жө­нін­де­гі ша­ра­лар;
    энер­ги­я­лық ти­ім­ді қоз­ғалт­қы­штар, ком­прес­сор­лар­ға, сор­ғы­лар­ға және жел­де­ту жүй­е­ле­ріне ар­нал­ған рет­те­ле­тін жи­і­лік­ті же­тек­тер (VFD drivers). Энер­гия ти­ім­ді­лі­гі жо­ға­ры қа­зан­дық­тар. Өнер­к­ә­сіп­те және ком­му­нал­дық жүй­е­лер­де шы­ға­тын жы­лу мен га­з­дар­ды кә­де­ге жа­ра­ту тех­но­ло­ги­я­сы про­це­сте­рі (кә­де­ге жа­ра­ту қа­занды­ғы және т.б.).
    Ауыл ша­ру­а­шы­лы­ғы сек­то­рын­да энер­ги­я­лық ти­ім­ді ма­ши­на­лар мен жаб­дық­тар­ды ор­на­ту. Ық­ти­мал жа­рам­ды жаб­дық­тар ті­зі­мін ЕРДБ «Жа­сыл» эко­но­ми­ка­ны қар­жы­лан­ды­ру те­ті­гі (GEFF) ая­сын­да­ғы «жа­сыл» тех­но­ло­ги­я­лар се­лек­то­ры он­лайн-плат­фор­ма­сын­да да та­бу­ға бо­ла­ды https://​tec​hsel​ecto​r.​com/​kaz​akhs​tan-​en/
    энер­гия тұ­ты­ну­ды 10 %-ға және (неме­се) пар­ник­тік га­з­дар және (неме­се) ОЭР тұ­ты­ну­ды оң­тай­лан­ды­ру­ды қам­та­ма­сыз ете­тін шы­ға­рын­ды­лар­ды ба­за­лық дең­гей­мен са­лы­стыр­ған­да 20 %-ға азай­ту (жо­ба­ны іс­ке асыр­ған­ға дей­ін), кө­мір­ді отын ре­т­ін­де пай­да­ла­на­тын қон­дыр­ғы­лар қо­сыл­май­ды. Тех­но­ло­ги­я­лық про­це­стер­ден шы­ға­тын жы­лу мен га­з­дар­ды кә­де­ге жа­ра­ту­ға қа­ты­сты сор­ғы­лар мен жаб­дық­тар­дың (кә­де­ге жа­ра­ту қа­занды­ғы және т.б.) энер­гия ти­ім­ді­лі­гі­нің сы­ны­бы ең жо­ға­ры, сон­дай-ақ ЕҚТ сәй­кес ке­ле­ді, бұл рет­те кө­мір негі­зін­де­гі ге­не­ра­ци­ядан га­з­дар мен жы­лу­ды кә­де­ге жа­ра­ту­ға бол­май­ды, ал та­би­ғи га­з­да­ғы ге­не­ра­ция жағ­дай­ын­да 8-са­нат­та 8.1.1 «Газ тә­р­із­дес қаз­ба­лы отын электр және жы­лу энер­ги­я­сын өн­ді­ру, газ, отын­ды ауы­сты­ру» кі­ші сек­то­ры бой­ын­ша бел­гі­лен­ген өл­шем­шар­ттар сақ­та­ла­ды
    2.1.2 Жы­лу электр ор­та­лы­ғы­ның жаб­дық­та­рын ор­на­ту/ко­ге­не­ра­ци­я­лық неме­се три­ге­не­ра­ци­я­лық қон­дыр­ғы­лар
    35.11.1, 35.30.5
    жы­лы­ту­ға қо­сым­ша электр қу­а­тын өн­ді­ре­тін ко­ге­не­ра­ци­я­лық және ара­лас цик­л­ді қон­дыр­ғы­лар­ды ор­на­ту және пай­да­ла­ну;
    жы­лу электр ор­та­лық­та­ры;
    ара­лас цик­л­ді электр стан­ци­я­ла­ры
    ба­за­лық дең­гей­мен са­лы­стыр­ған­да энер­ги­я­ны тұ­ты­ну­ды 10 %-ға азай­ту және (неме­се) пар­ник­тік га­з­дар шы­ға­рын­ды­ла­рын 20 %-ға азай­ту (жо­ба­ны іс­ке асыр­ған­ға дей­ін)
    2.1.3 Энер­ги­я­ны өн­ді­ру, бе­ру және та­ра­ту жүй­е­ле­рін­де­гі энер­гия ти­ім­ді­лі­гі
    27.11.0,
    35.12, 42.22
    же­лі­нің тұ­рақ­ты­лы­ғын/се­нім­ді­лі­гін арт­ты­ру­ды қо­са ал­ған­да, энер­гия тұ­ты­ну­ды және (неме­се) тех­ни­ка­лық шы­ғын­дар­ды азай­ту үшін электр бе­ру же­лі­ле­рін жаң­ғыр­ту неме­се жа­ңа қо­сал­қы стан­ци­я­лар және (неме­се) та­ра­ту жүй­е­ле­рін са­лу;
    ақыл­ды же­лі­лер;
    жо­ға­ры вольт­ты же­лі­лер
    электр энер­ги­я­сы­ның шы­ғын­да­рын ба­за­лық дең­гей­мен са­лы­стыр­ған­да 10 %-ға азай­ту (жо­ба­ны іс­ке асыр­ған­ға дей­ін)
    2.1.4. Ор­та­лық­тан жы­лы­ту
    25.21.0, 33.11.2
    ша­ғын (бө­лін­ген) ге­не­ра­ция стан­ци­я­ла­рын неме­се бас­қа тех­но­ло­ги­я­лар­ды пай­да­ла­на оты­рып, ор­та­лық­тан­ды­ры­л­ған жы­лу­мен жаб­дық­тау жүй­е­ле­рін жаң­ғыр­ту. Ша­ғын (бө­лін­ген) ге­не­ра­ция стан­ци­я­сы
    ба­за­лық дең­гей­мен са­лы­стыр­ған­да энер­гия тұ­ты­ну­ды ке­мін­де 20 %-ға азай­ту (жо­ба­ны іс­ке асыр­ған­ға дей­ін)
    2.2 Бюд­жет­тік және ком­му­нал­дық сек­тор­да энер­гия ти­ім­ді­лі­гін арт­ты­ру
    2.2.1 Энер­гия үнем­дей­тін жа­рық­тан­ды­ру неме­се жаб­дық­тар
    43.21.9
    неғұр­лым ти­ім­ді жа­рық­тан­ды­ру­ды неме­се жаб­дық­тар­ды ор­на­ту ар­қы­лы ком­му­нал­дық және мем­ле­кет­тік қыз­мет­тер көр­се­ту­де энер­гия ти­ім­ді­лі­гін арт­ты­ру;
    кө­ше­ні жа­рық­ди­од­ты жа­рық­тан­ды­ру жүй­е­сі, ком­мер­ци­я­лық, са­уда, кө­тер­ме са­уда, кең­се ғи­ма­рат­та­ры мен бас­қа да өнер­к­ә­сіп­тік емес объ­ек­ті­лер­ді жа­рық­тан­ды­ру­ды жақ­сар­ту
    энер­гия шы­ғын­да­ры­ның 20 %-ға аза­юы
    2.2.2 Энер­ги­я­лық ти­ім­ді өнім­дер (түп­кі пай­да­ла­ну­шы)
    25.21,
    25.29,
    27.51,
    27.90,
    28.13,
    28.14,
    33.20,
    46.43,
    46.61,
    46.62,
    46.63,
    46.64,
    46.69,
    47.54,
    77.31,
    77.32,
    77.33,
    77.34,
    77.35, 77.39 (өн­ді­ру­ші­лер үшін), кез кел­ген ЭҚЖС ко­ды (заң­ды тұ­лға­лар­дың са­тып алушы­ла­ры үшін), же­ке тұ­лға­лар үшін (ЭҚЖС код­та­ры қол­да­ныл­май­ды)
    энер­ги­я­лық ти­ім­ді ма­ши­на­лар мен жаб­дық­тар­ды қо­са ал­ған­да, энер­ги­я­лық ти­ім­ді өнім­ді өн­ді­ру неме­се са­тып алу және пай­да­ла­ну;
    энер­ги­я­ны үнем­дей­тін то­ңа­зыт­қы­штар, кон­ди­ци­о­нер­лер, кір жу­ғыш ма­ши­на­лар, жы­лыт­қы­штар және бас­қа электр энер­ги­я­сын тұ­ты­на­тын құ­ры­л­ғы­лар (өнім таң­ба­ла­у­ы­ның жо­ға­ры сы­ны­бы­на сәй­кес). Ық­ти­мал жа­рам­ды жаб­дық­тар ті­зі­мін ЕРДБ «Жа­сыл» эко­но­ми­ка­ны қар­жы­лан­ды­ру те­ті­гі (GEFF) ая­сын­да­ғы «жа­сыл» тех­но­ло­ги­я­лар се­лек­то­ры он­лайн-плат­фор­ма­сы­нан та­бу­ға бо­ла­ды https://​tec​hsel​ecto​r.​com/​kaz​akhs​tan-​en/
    өнім тү­рі үшін, оның ішін­де ұлт­тық неме­се мем­ле­ке­та­ра­лық стан­дарт­тар­ға сәй­кес энер­ге­ти­ка­лық таң­ба­ла­у­ға, сон­дай-ақ Energy Star тұ­ты­ну та­у­ар­ла­ры­ның энер­гия ти­ім­ді­лі­гін ха­лы­қа­ра­лық рей­тинг­тік ба­ға­ла­у­ға сәй­кес энер­гия ти­ім­ді­лі­гі­нің ең жо­ға­ры сы­ны­бы
    2.2.3 Энер­гия үнем­деу жө­нін­де­гі көр­се­ті­ле­тін қыз­мет­тер
    33.12,
    33.14,
    33.15,
    33.16,
    33.17,
    33.19,
    33.20,
    35.12,
    35.13, 35.30
    энер­гия ауди­тін, энер­ги­я­лық сер­ви­стік қыз­мет­тер көр­се­ту­ді, ке­лі­сім­шарт бой­ын­ша энер­гия тұ­ты­ну­ды бас­қа­ру­ды (энер­гия ме­недж­мен­ті) қо­са ал­ған­да, энер­ги­я­ны түп­кі тұ­ты­ну­шы­лар­ға, оның ішін­де өнер­к­ә­сіп­тік объ­ек­ті­лер­ге, ғи­ма­рат­тар мен кө­лік жүй­е­ле­ріне ар­нал­ған энер­гия үнем­деу жө­нін­де­гі көр­се­ті­ле­тін қыз­мет­тер
    «Энер­ге­ти­ка­лық ме­недж­мент жүй­е­ле­рі. Пай­да­ла­ну жө­нін­де­гі та­лап­тар және нұс­қа­улық» ҚР СТ ISO 50001 неме­се ха­лы­қа­ра­лық дең­гей­де та­ны­л­ған ұқсас стан­дарт­тар­ға сәй­кес
    2.3 Энер­ги­я­лық ти­ім­ді ғи­ма­рат­тар, құ­ры­лы­стар мен құ­ры­лы­сжай­лар
    2.3.1 Ғи­ма­рат­тар­ды энер­ги­я­лық ти­ім­ді са­лу
    16.23,
    23.11,
    23.20,
    23.31,
    23.32,
    23.43,
    23.61,
    25.11,
    25.12,
    25.21,
    25.29,
    25.93,
    27.31,
    27.32,
    27.33,
    27.40,
    27.51,
    28.11,
    28.12,
    28.13,
    28.14,
    33.20.0,
    41.10.0,
    41.20.1,
    41.20.2,
    41.20.3,
    41.20.4,
    43.22
    43.29.8,
    43.32,
    46.43,
    46.74,
    47.54,
    энер­ге­ти­ка: ғи­ма­рат­тар­да энер­гия тұ­ты­ну­ды азай­та­тын энер­ги­я­лық ти­ім­ді сәу­лет жо­ба­ла­рын, ас­пап­тар мен жаб­дық­тар­ды, сон­дай-ақ құ­ры­лыс тех­но­ло­ги­я­ла­рын пай­да­ла­ну
    «жа­сыл» құ­ры­лыс са­ла­сын­да­ғы мы­на­дай рей­тинг­тік ба­ға­ла­удың бо­луы: LEED, EDGE, BREEAM, DGNB, OMIR және (неме­се) энер­гия ти­ім­ді­лі­гі таң­ба­ла­уы (энер­гия ти­ім­ді­лі­гі­нің сы­ны­бы жо­ға­ры)
    2.3.2 Қол­да­ны­с­та­ғы ком­мер­ци­я­лық, қо­ғам­дық, тұр­ғын және өнер­к­ә­сіп­тік ғи­ма­рат­тар­да ти­ім­ді­лік­ті арт­ты­ру
    16.23,
    23.11,
    23.20,
    23.31,
    23.32,
    23.43,
    23.61,
    25.11,
    25.12,
    25.21,
    25.29,
    25.93,
    27.31,
    27.32,
    27.33,
    27.40,
    27.51,
    28.11,
    28.12,
    28.13,
    28.14,
    33.20.0,
    36.00.0,
    37.00,
    41.10.0,
    41.20.1,
    41.20.2,
    41.20.3,
    41.20,
    42.21,
    42.91,
    42.99,
    43.22,
    43.29.8,
    43.32
    энер­ге­ти­ка: жа­рық­тан­ды­ру, ас­пап­тар мен жаб­дық­тар, жы­лы­ту/сал­қын­да­ту жүй­е­ле­рі, энер­гия тұ­ты­ну­ды азай­ту­ға мүм­кін­дік бе­ре­тін сәу­лет­тік өзге­рі­стер неме­се құ­ры­лы­с­та­ғы өзге­рі­стер.
    су: су­құ­бы­р­жо­лы ар­ма­ту­ра­сы, жаң­быр суын ре­цир­ку­ля­ци­я­лау/жи­нау жүй­е­ле­рі, су тұ­ты­ну­ды азай­ту­ға мүм­кін­дік бе­ре­тін ғи­ма­рат­тар құ­ры­лы­сын­да­ғы өзге­рі­стер
    3. «Жа­сыл» ғи­ма­рат­тар
    3.1 «Жа­сыл» ғи­ма­рат­тар
    3.1.1 Жа­ңа «жа­сыл» ғи­ма­рат­тар (ком­мер­ци­я­лық, қо­ғам­дық, өнер­к­ә­сіп­тік және тұр­ғын) са­лу
    16.23,
    23.11,
    23.20,
    23.31,
    23.32,
    23.43,
    23.61,
    25.11,
    25.12,
    25.21,
    25.29,
    25.93,
    27.31,
    27.32,
    27.33,
    27.40,
    27.51,
    28.11,
    28.12,
    28.13,
    28.14,
    33.20.0,
    36.00.0,
    41.10.0,
    41.20,
    42.21,
    42.91,
    42.99,
    43.22,
    43.29.8,
    43.31,
    43.32,
    43.34,
    43.39,
    43.91, 43.99
    энер­ге­ти­ка: ти­ім­ді­лі­гі жо­ға­ры сәу­лет жо­ба­ла­рын, энер­гия ти­ім­ді ас­пап­тар мен жаб­дық­тар­ды, сон­дай-ақ қол­да­ны­с­та­ғы стан­дарт­тар­дан асып, энер­гия ти­ім­ді­лі­гі­нің жо­ға­ры сер­ти­фи­кат­та­ры­на неме­се рей­тинг­те­ріне сәй­кес ке­ле оты­рып, ғи­ма­рат­тың энер­гия тұ­ты­нуын тө­мен­де­те­тін құ­ры­лыс әді­сте­рін пай­да­ла­ну.
    су: су үнем­деу құ­ры­л­ғы­ла­ры мен жаб­дық­та­рын, сон­дай-ақ қол­да­ны­с­та­ғы стан­дарт­тар­дан асып, су­ды үнем­деу сер­ти­фи­кат­та­ры мен рей­тинг­те­ріне сәй­кес ке­ле оты­рып, ғи­ма­рат­тар­да су тұ­ты­ну­ды тө­мен­де­те­тін құ­ры­лыс әді­сте­рін пай­да­ла­ну.
    ма­те­ри­ал­дар: бо­лат неме­се це­мент өн­ді­рі­сі үшін көп энер­ги­я­ны қа­жет ете­тін ком­по­нент­тер­дің неме­се қай­та пай­да­ла­ны­ла­тын/қай­та өң­дел­ген ма­те­ри­ал­дар­ды пай­да­ла­на­тын ком­по­нент­тер­дің са­нын азай­та­тын құ­ры­лыс ма­те­ри­а­лын пай­да­ла­ну
    «жа­сыл» құ­ры­лыс са­ла­сын­да­ғы мы­на­дай рей­тинг­тік ба­ға­ла­удың бо­луы: US Energy Star си­яқ­ты LEED, EDGE, BREEAM, DGNB, OMIR энер­ге­ти­ка­лық рей­тинг бел­гі­ле­рі және Еуро­па­лық Одақ­та қол­да­ны­ла­тын Energy Performance Certifications си­яқ­ты энер­ге­ти­ка­лық таң­ба­лау схе­ма­ла­ры­на сәй­кест­ік
    3.2 Іле­с­пе жүй­е­лер және құ­ры­лыс ма­те­ри­ал­да­ры
    3.2.1 Жүй­е­лер­ді, «жа­сыл» құ­ры­лыс ма­те­ри­ал­да­ры мен өнім­де­рін өн­ді­ру және қол­да­ну
    23.14.0, 23.31.0, 23.32.0, 23.65.0, 23.99.2, 23.99.3, 26.51, 27.11, 27.12, 27.31, 27.32, 27.33, 27.40, 27.51, 27.90, 28.11, 28.12, 28.13, 28.14, 33.20.0, 36.00, 37.00, 41.10.0, 41.20.1, 41.20.2, 41.20.3, 41.20.4, 42.21, 42.91, 42.99, 43.22, 43.29, 43.31, 43.32.0, 43.34, 43.39, 43.91, 43.99
    ти­ім­ді және тө­мен кө­мір­тек­ті құ­ры­лыс жүй­е­ле­рі (жа­рық­тан­ды­ру, жы­лы­ту, ауа­ны бап­тау, лиф­ті­лер, эс­ка­ла­тор­лар, есеп­те­гіш­тер, же­рү­сті жы­лу сор­ғы­ла­ры және т.б.) және энер­ги­я­ны аз тұ­ты­на­тын неме­се кө­мір­тек ізі тө­мен ма­те­ри­ал­дар; ор­га­ни­ка­лық мақ­та­дан жа­сал­ған оқ­ша­у­ла­ғыш ма­те­ри­ал­дар, қай­та­ла­ма ши­кі­зат пен қал­дық­тар­дан өн­ді­рі­л­ген ма­те­ри­ал­дар
    мы­на­лар­дың бо­луы (оп­ци­я­лық):
    1) «жа­сыл» құ­ры­лыс са­ла­сын­да­ғы рей­тинг­тік ба­ға­лау: LEED, EDGE, BREEAM, DGNB, OMIR;
    2) энер­гия ти­ім­ді­лі­гін таң­ба­лау (энер­гия ти­ім­ді­лі­гі­нің сы­ны­бы жо­ға­ры);
    3) US Energy Star си­яқ­ты энер­ге­ти­ка­лық рей­тинг бел­гі­ле­рі неме­се Еуро­па­лық Одақ­та пай­да­ла­ны­ла­тын Energy Performance Certifications си­яқ­ты энер­ге­ти­ка­лық таң­ба­лау схе­ма­ла­ры­на сәй­кест­і­гі неме­се ғи­ма­рат­тар­дың энер­гия ти­ім­ді­лі­гі са­ла­сын­да­ғы стан­дарт­та­ры се­ри­я­сы бой­ын­ша сер­ти­фи­кат­тау ИСО (ISO 52003, 52010, 52016, 52018);
    4) concrete Sustainability Council (CSC) Certification си­яқ­ты же­ке­ле­ген құ­ры­лыс ма­те­ри­ал­да­рын (це­мент, бе­тон, ке­ра­ми­ка, бо­лат және т.б.) сер­ти­фи­кат­тау схе­ма­ла­ры бой­ын­ша сер­ти­фи­кат­тау неме­се өнім­нің те­ріс эко­ло­ги­я­лық ізі­нің тө­мен дең­гей­ін көр­се­те­тін ИСО 14025 стан­дар­ты­на сәй­кес дай­ын­дал­ған өнім­нің ве­ри­фи­ка­ци­я­лан­ған эко­ло­ги­я­лық де­кла­ра­ци­я­сы­ның (EPD) бо­луы
    3.3 «Жа­сыл» ин­фра­құ­ры­лым
    3.3.1. «Жа­сыл» ин­фра­құ­ры­лым
    42.11.1,
    42.99,
    43.21,
    52.21,
    81.30.0
    көп мақ­сат­ты «жа­сыл» ай­мақ­тар (су­ды ұстап қа­лу, қал­қа­лау, де­ма­лу, био­әр­түр­лі­лік дә­л­із­де­рі, жа­яу жүр­гін­ші­лер мен ве­ло­си­пед жол­да­ры­на ар­нал­ған жұм­сақ тө­сем);
    су тас­қы­ны­нан қор­ғау (ар­тық кер­не­уден қор­ғау қор­ша­у­ла­ры, сор­ғы стан­ци­я­ла­ры, бө­гет­тер, қақ­па­лар);
    ері­ген және жаң­быр суын жи­на­у­ға ар­нал­ған құ­ры­лы­стар;
    кө­ше­ні жа­рық­тан­ды­ру;
    ғи­ма­рат­тар жа­нын­да­ғы қал­дық­тар­ды жи­нау және сұ­рып­тау учас­ке­ле­рін абат­тан­ды­ру
    «жа­сыл» құ­ры­лыс са­ла­сын­да­ғы мы­на­дай рей­тинг­тік ба­ға­ла­удың бо­луы: LEED, EDGE, BREEAM, DGNB, OMIR және (неме­се) энер­гия ти­ім­ді­лі­гі таң­ба­ла­уы (энер­гия ти­ім­ді­лі­гі­нің сы­ны­бы жо­ға­ры)
    3.3.2 Же­ке тұр­ғын үй­лер мен ір­ге­лес аумақ­тар­ды са­лу және жаң­ғыр­ту
    35.11.5,
    35.22.0,
    36.00.0,
    37.00,
    38.11.0,
    38.21.0,
    38.32.3,
    41.20.1,
    43.21.1,
    43.21.9,
    43.22.0,
    43.29.1,
    43.29.8,
    43.31.0,
    43.32.0,
    43.33.0,
    43.34.0,
    43.91.0,
    43.99.9
    жа­ңа энер­ги­я­лық ти­ім­ді және «жа­сыл» үй­лер са­лу;
    қа­зір­гі үй­лер­ді жаң­ғыр­ту;
    са­ни­та­ри­я­лық жағ­дай­ла­рын жақ­сар­ту (тұн­дыр­ғыш, қал­дық­тар­ды кә­де­ге жа­ра­ту);
    электр қу­а­тын жет­кі­зу;
    отын­ның ба­ла­ма түр­ле­рін қол­да­ну;
    жы­лу сор­ғы­ла­рын пай­да­ла­ну неме­се ор­та­лық­тан­ды­ры­л­ған жы­лы­ту­ға қо­су;
    энер­ги­я­ны сақ­тау, жаң­быр суын жи­нау;
    сұр және қа­ра су­ды өң­деу
    су­ды тұ­ты­ну­ды 15 %-дан тө­мен емес қы­сқар­ту;
    ЖЭК пай­да­ла­ну;
    энер­ги­я­ны тұ­ты­ну­ды ке­мін­де 15 % азай­ту; энер­гия ти­ім­ді­лі­гі са­ла­сын­да­ғы (энер­гия ти­ім­ді­лі­гі­нің сы­ны­бы жо­ға­ры) (егер қол­да­ныл­са);
    неме­се «жа­сыл» құ­ры­лыс са­ла­сын­да­ғы мы­на­дай рей­тинг­тік ба­ға­ла­удың бо­луы: LEED, EDGE, BREEAM, DGNB, OMIR
    3.3.3 Же­ке үй­лер­ге, ту­ри­стік ла­герь­лер­ге және ша­ғын биз­неске ар­нал­ған дер­бес дә­рет­ха­на­лар мен эко­са­ни­та­ри­я­лық дә­рет­ха­на­лар
    37.00, 39.00
    то­пы­рақ­тың ла­ста­нуын азай­ту­ға кө­мек­те­се­тін дер­бес және эко­са­ни­та­ри­я­лық дә­рет­ха­на­лар­ды ор­на­ту. Биод­ә­рет­ха­на­лар, кон­тей­нер­лік дә­рет­ха­на­лар, құр­ғақ дә­рет­ха­на­лар, тұн­дыр­ғы жүй­е­ле­рі, несеп­ті ағы­за­тын құр­ғақ дә­рет­ха­на
    эко­жүй­е­лер­ге зи­ян кел­тір­мей қал­дық­тар­ды 100 % кә­де­ге жа­ра­ту, су­ды қай­та пай­да­ла­ну
    4. Ла­ста­ну­дың ал­дын алу және оны ба­қы­лау
    4.1 Ауа са­па­сы
    4.1.1 Ауа­ны өнер­к­ә­сіп­тік ла­ста­ну­дан және қа­ла­лық ат­мо­сфе­ра­лық ауа­ның ла­ста­нуы­нан та­зар­ту, ре­цир­ку­ля­ци­я­ла­у­ға ар­нал­ған жаб­дық
    28.11.2,
    28.13.1,
    28.13,
    28.25,
    33.12.2,
    35.30,
    43.22,
    43.29.8
    ауа­ны өнер­к­ә­сіп­тік ла­ста­ну­дан және қа­ла­лық ат­мо­сфе­ра­лық ауа­ның ла­ста­нуы­нан, пай­да­ла­ны­л­ған га­з­дар­ды та­зар­ту құ­ры­лы­ста­ры;
    өнер­к­ә­сіп­тік ағын­дар­ды қы­сқар­ту­ға ар­нал­ған жаб­дық;
    ауа­ны ре­цир­ку­ля­ци­я­ла­у­ға ар­нал­ған жаб­дық;
    кү­кірт­тен ары­л­ту және нит­рит­тен ары­л­ту, сүз­гі-па­кет­тер­ді, пай­да­ла­ны­л­ған га­з­дар­дың жа­нар­ғы­ла­рын пай­да­ла­ну
    ат­мо­сфе­ра­ға шы­ға­рын­ды­лар ЕҚТ (BREF**) анық­та­ма­лық­та­рын­да бел­гі­лен­ген ЕҚТ (BAT-AELs неме­се шек­тік мән­дер) бай­ла­ны­сты шы­ға­рын­ды­лар дең­гей­і­нің диа­па­зон­да­ры ше­гін­де, оның ішін­де Өнер­к­ә­сіп­тік шы­ға­рын­ды­лар ту­ра­лы ди­рек­ти­ва шең­бе­рін­де (өнер­к­ә­сіп­тік ла­ста­ну­лар­ға) қол­да­ны­ла­ды
    4.1.2 Үй ша­ру­а­шы­лық­та­ры мен ша­ғын және ор­та биз­нес үшін та­за жы­лы­ту ас­пап­та­рын өн­ді­ру және ор­на­ту
    25.21,
    25.30,
    27.52.0,
    28.21.1,
    43.22,
    46.74,
    43.33.0
    ауа­ның ла­ста­нуын тө­мен­де­ту­ге ар­нал­ған та­за жы­лы­ту ас­пап­та­рын өн­ді­ру, са­тып алу және ор­на­ту;
    элек­тр­лік ра­ди­а­тор (ауа жы­лыт­қыш), электр кар­три­джді жы­лыт­қыш, түн­гі жы­лыт­қыш, жы­лыт­қы­шы бар элек­тр­лік еден, жы­лы қа­быр­ға­лар
    пар­ник­тік га­з­дар шы­ға­рын­ды­ла­ры­ның ба­за­лық дең­гей­мен са­лы­стыр­ған­да 20 %-ға аза­юы (жо­ба­ны іс­ке асыр­ған­ға дей­ін)
    4.1.3 Кө­мір­тек­ті тұ­тып қа­лу және сақ­тау
    35.11,
    35.30,
    39.00.0
    кө­мір­тек­ті тұ­тып қа­лу­ға және сақ­та­у­ға ар­нал­ған ас­пап­тар мен өнім­дер
    қал­дық­тар­ды бас­қа­ру және ма­те­ри­ал­дар­ды пай­да­ла­ну бө­лі­гін­де «Кө­мір­те­гі га­зын өр­те­уден кей­ін тұ­тып қа­лу» ЕҚТ (Post-combustion carbon dioxide capture: best available techniques) анық­та­ма­лы­ғы­ның неме­се ла­ста­ну­ды ке­шен­ді бол­ғы­з­бау және ба­қы­лау шең­бе­рін­де сақ­тау ке­зін­де эмис­си­я­лар бой­ын­ша ЕҚТ (BREF) анық­та­ма­лы­ғы­ның та­лап­та­ры­на сәй­кест­і­гі
    4.2 То­пы­рақ
    4.2.1 То­пы­рақ­тың ла­ста­нуын азай­ту; оны қал­пы­на кел­ті­ру­ге ар­нал­ған жаб­дық­тар мен ин­фра­құ­ры­лым
    01.11.1-01.30.0, 28.30.4, 39.00.0,
    42.99,
    43.12.3
    ла­стан­ған және тоз­ған то­пы­рақ­ты қал­пы­на кел­ті­ру тех­но­ло­ги­я­ла­ры мен өнім­де­рін пай­да­ла­на­тын жаб­дық­тар мен ин­фра­құ­ры­лым, то­пы­рақ­тың құ­нар­лы­лы­ғын жақ­сар­ту;
    ор­нық­ты егін­ші­лік, егін­ші­лік­тің ор­га­ни­ка­лық жүй­е­ле­рін қо­са ал­ған­да, егін­ші­лік­тің ор­нық­ты жүй­е­ле­ріне кө­шу;
    то­пы­рақ­ты қор­ғаудың фи­то­ме­ли­о­ра­тив­тік және ме­ха­ни­ка­лық әді­сте­рін қол­да­ну;
    то­пы­рақ­ты өң­де­уде нөл­дік және қор­ғау­шы тех­но­ло­ги­я­лар­ды қол­да­ну;
    жер­гі­лік­ті жағ­дай­лар­ға бей­ім­дел­ген да­қыл­дар мен сұ­рып­тар­ды өң­деу;
    тех­но­ген­дік және ан­тро­по­ген­дік ла­ста­ну­лар­дан та­зар­ту;
    шек­теу жоқ
    5. Су­ды, қал­дық­тар­ды ор­нық­ты пай­да­ла­ну
    5.1 Су­ды ор­нық­ты пай­да­ла­ну және су­ды үнем­деу
    5.1.1 Су үнем­деу, сақ­тау және бө­лу тех­но­ло­ги­я­ла­ры мен жүй­е­ле­рін өн­ді­ру, са­тып алу және ор­на­ту
    01.61.2, 36.00.0, 42.21.2,
    42.91
    су­ды үнем­дей­тін, сақ­тай­тын және та­ра­та­тын жүй­е­лер мен тех­но­ло­ги­я­лар­ды өн­ді­ру, са­тып алу және ор­на­ту;
    ауыз су­ды та­зар­ту­ға ар­нал­ған тех­но­ло­ги­я­лар мен жаб­дық­тар;
    ері­ген қар­дың суын неме­се та­сы­ған су­ды жи­най­тын, сон­дай-ақ өзен­де­гі су­дың дең­гей­ін рет­тей­тін же­ра­с­ты су­ла­ры­ның ре­зер­ву­ар­ла­ры;
    шах­та­да­ғы және ка­рьер­де­гі су­лар­ды өнер­к­ә­сіп­те, ауыл ша­ру­а­шы­лы­ғын­да, ре­кра­ци­я­лық неме­се бас­қа мақ­сат­тар­ға пай­да­ла­ну;
    өнер­к­ә­сіп­тік су­ды үнем­деу тех­но­ло­ги­я­ла­ры мен өл­шеу жабды­ғы;
    ауыл ша­ру­а­шы­лы­ғын­да су үнем­деу; су­а­ру; жаң­быр суын жи­нау жүй­е­ле­рі;
    же­ра­с­ты су­ла­рын қо­рек­тен­ді­ру жүй­е­ле­рі;
    ка­нал­дар мен та­ра­ту жүй­е­ле­рі;
    нө­сер­лі ағын­дар­ды бас­қа­ру, су ай­на­лы­мы жүй­е­ле­рі
    та­за (та­би­ғи) су­ды тұр­мыстық мұқ­таж­дық­қа пай­да­ла­ну­ды 40 %-дан, су­а­ру­ды 30 %-дан және өн­ді­рі­стік және тех­ни­ка­лық қа­жет­ті­лік­тер­ге 70 %-дан тө­мен емес азай­ту
    5.1.2 Құр­ғақ­шы­лық­тың, су тас­қы­ны­ның және сел­дің ал­дын алу және олар­дың сал­да­рын жою
    26.51.7, 36.00, 42.21, 84.25, 42.11.1-42.99.0
    қу­аң­шы­лық­пен кү­ре­су­ге ар­нал­ған ир­ри­га­ци­я­лық жүй­е­лер­ді құ­ра­с­ты­ру;
    су апат­та­ры­ның ал­дын алу және олар­ға ден қою үшін су жүй­е­ле­ріне, су қор­ғау құ­ры­лы­ста­ры­на және бас­қа да объ­ек­ті­лер­ге қо­су­ды са­лу және пай­да­ла­ну. Кө­лік және энер­ге­ти­ка­лық ин­фра­құ­ры­лым­дар­да ай­да­у­ға қар­сы тосқа­уыл­дар­ды, сор­ғы стан­ци­я­ла­рын, бө­гет­тер­ді, қақ­па­лар­ды, жа­ға­лау эро­зи­я­сы­ның ин­фра­құ­ры­лы­мы­на бө­гет­тер­ді, нө­сер кә­р­із­де­рін, сел­ге қар­сы жүй­е­лер­ді, дре­на­ж­дық жүй­е­лер­ді са­лу;
    да­уыл, құр­ғақ­шы­лық, су тас­қы­ны неме­се бө­гет­тер­дің бұ­зы­луын мо­ни­то­ринг­теу, олар ту­ра­лы ер­те ха­бар­ла­у­ға ар­нал­ған ав­то­мат­тан­ды­ры­л­ған және SMART-жүй­е­ле­рі;
    су­дың са­па­сын неме­се мөл­ше­рін мо­ни­то­ринг­теу және өл­шеу про­це­сте­рі;
    су­ды мо­ни­то­ринг­те­у­ге ар­нал­ған зи­ят­кер­лік же­лі­лер
    шек­теу жоқ
    5.1.3 Су дай­ын­дау құ­ры­лы­сжай­ла­ры (қон­дыр­ғы­ла­ры)
    36.00,
    42.91,
    43.22
    су пай­да­ла­ну­ға ар­нал­ған жаб­дық неме­се ин­фра­құ­ры­лым;
    су та­зар­ту жүй­е­ле­рі;
    тұ­щы­лан­ды­ру қон­дыр­ғы­ла­ры
    ауыз­су: су так­со­но­мия ше­гіне сәй­кест­і­гіне ба­ға­лау жүр­гі­зу ке­зін­де қол­да­ны­ла­тын са­ни­та­ри­я­лық та­лап­тар­ға/нор­ма­лар­ға сәй­кес ке­лу­ге ти­іс;
    тех­ни­ка­лық су: су жаб­дық­тың пас­пор­ты­на сәй­кес ке­лу­ге ти­іс
    5.1.4 Кей­ін­нен қай­та­ла­ма пай­да­ла­ну­ға ар­нал­ған сар­қын­ды су­лар­ды та­зар­ту қон­дыр­ғы­ла­ры
    36.00,
    37.00,
    42.91,
    43.22,
    52.21.5
    сар­қын­ды су­лар­ды та­зар­ту­ға ар­нал­ған жаб­дық­тар;
    сар­қын­ды су­лар­ды та­зар­ту за­уыт­та­ры;
    шах­та және ка­рьер су­ла­рын та­зар­ту, нө­сер суын бас­қа сар­қын­ды су­лар­дан бө­ліп тұ­ра­тын кә­р­із­дік/дре­на­ж­дық же­лі­лер, тұр­мыстық және өн­ді­рі­стік сар­қын­ды су­лар­ды қай­та пай­да­ла­ну және ре­цир­ку­ля­ци­я­лау жүй­е­ле­рі;
    тұй­ық цик­л­ді пай­да­ла­ну
    та­зар­ты­л­ған су­лар­ды ны­са­на­лы пай­да­ла­ну бой­ын­ша қай­та­ла­ма су пай­да­ла­ну­ға қол­да­ну
    5.2 Қал­дық­тар мен сар­қын­ды су­лар
    5.2.1 Ком­му­нал­дық қал­дық­тар­ды жи­на­у­ға, сұ­рып­та­у­ға ар­нал­ған жаб­дық
    28.12.0, 28.22.2, 28.22.3, 28.22.5, 28.22.9, 38.11.0,
    38.21
    қай­та­ла­ма ши­кі­затты қа­был­дау пункт­те­рін қо­са ал­ған­да, ком­му­нал­дық қал­дық­тар­ды жи­на­у­ға және сұ­рып­та­у­ға ар­нал­ған жаб­дық
    ком­му­нал­дық қал­дық­тар бө­лек жи­на­лу­ға және қай­та­ла­ма ши­кі­зат қай­та өң­де­у­ге жі­бе­рі­лу­ге ти­іс
    5.2.2 Қал­дық­тар­ды кә­де­ге жа­ра­ту және қай­та өң­деу, қай­та­ла­ма ши­кі­затты қал­пы­на кел­ті­ру­ге, қай­та пай­да­ла­ну­ға және қай­та өң­де­у­ге ар­нал­ған жаб­дық
    28.22.9, 33.12.2, 33.20.0,
    38.21,
    38.32.1, 38.32.2, 38.32.3,
    ком­му­нал­дық қат­ты қал­дық­тар­мен жұ­мыс іс­те­удің эко­ло­ги­я­лық ин­фра­құ­ры­лы­мын, ғи­ма­рат­тар­ды, құ­ры­лы­сжай­лар мен ин­фра­құ­ры­лым­дық объ­ек­ті­лер­ді са­лу және жөн­деу ке­зін­де пай­да бо­ла­тын қал­дық­тар­ды қай­та өң­де­у­ге және қай­та қол­да­ну­ға ар­нал­ған ин­фра­құ­ры­лым­ды құ­ру;
    қай­та­ла­ма ши­кі­затты қал­пы­на кел­ті­ру­ге (өр­те­уді қо­с­па­ған­да), қай­та­ла­ма ши­кі­затты қай­та пай­да­ла­ну­ға және қай­та өң­де­у­ге ар­нал­ған жаб­дық, оның ішін­де құ­ры­лыс ма­те­ри­ал­да­рын, ме­талл сы­нық­та­рын, пласт­мас­са­ны, шы­ны­ны, қа­ға­з­ды, элек­тро­ни­ка­ны (қа­уіп­ті ком­по­нент­тер­ді қо­с­па­ған­да), пай­да­ла­ны­л­ған ши­на­лар­ды қай­та өң­де­у­ге ар­нал­ған жаб­дық және күл-қож қал­дық­та­ры
    жи­нал­ған қай­та­ла­ма ши­кі­заттың ке­мін­де 80 %-ын өң­деу
    5.2.3 Қа­уіп­ті қал­дық­тар­ды жа­ғу­ға және қал­дық­тар­ды энер­ги­я­ны қал­пы­на кел­ті­ру­ге ар­нал­ған жаб­дық­ты қо­с­па­ған­да, өнер­к­ә­сіп­тік және қа­уіп­ті қал­дық­тар­ды жи­нау, сұ­рып­тау, қал­пы­на кел­ті­ру, қай­та пай­да­ла­ну, өң­деу және кә­де­ге жа­ра­ту объ­ек­ті­ле­рі
    28.22.9, 28.95.0, 28.96.0, 33.20.0, 38.11, 38.12, 38.21, 38.22.0, 39.00
    өнер­к­ә­сіп­тік және қа­уіп­ті қал­дық­тар­ды жи­на­у­ға, сұ­рып­та­у­ға, қал­пы­на кел­ті­ру­ге, қай­та пай­да­ла­ну­ға, өң­де­у­ге және кә­де­ге жа­ра­ту­ға ар­нал­ған жаб­дық
    қал­дық­тар­ды өң­деу бой­ын­ша ЕҚТ (BREF) анық­та­ма­лы­ғы­на қал­дық­тар­ды және жа­на­ма өнім­дер­ді, әсі­ре­се қа­уіп­ті өнер­к­ә­сіп­тік қал­дық­тар­ды бас­қа­ру бө­лі­гін­де сәй­кест­і­гі
    5.2.4 Кө­му­ге тый­ым са­лын­ған қал­дық­тар­ды өң­деу по­ли­гон­да­ры мен за­уыт­та­рын са­лу және жаң­ғыр­ту
    38.11, 38.21.0, 38.22.0, 38.31, 38.32, 39.00
    по­ли­гон­дар­ды са­лу және жаң­ғыр­ту;
    кө­му­ге тый­ым са­лын­ған қал­дық­тар­ды өң­деу за­уыт­та­рын са­лу
    так­со­но­мия ше­гіне сәй­кест­і­гін ба­ға­лау жүр­гі­зу ке­зін­де қол­да­ны­с­та­ғы бел­гі­лен­ген Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы­ның та­лап­та­ры мен нор­ма­ла­ры­на сәй­кест­і­гі (2030 жы­л­ға дей­ін)
    5.2.5 Қал­дық­тар­ды ком­по­ст­та­у­ға ар­нал­ған жаб­дық пен тех­ни­ка
    28.15.2, 28.22.3, 28.22.9, 38.21
    био­ло­ги­я­лық ыды­рай­тын қал­дық­тар­дан ком­пост өн­ді­ру жө­нін­де­гі жаб­дық пен тех­ни­ка
    алын­ған ком­пост то­пы­рақ­ты ты­ңай­ту үшін пай­да­ла­ны­ла­ды;
    дай­ын ком­по­ст­та пла­стиктің, шы­ны­ның және ме­тал­дың бол­мауы;
    ком­по­ст­тың био­ты­ңайт­қы­штар­ға ар­нал­ған ұлт­тық стан­дарт­тар­ға сәй­кест­і­гі
    5.2.6 Сар­қын­ды су­лар­ды та­зар­ту қон­дыр­ғы­сы
    37.00, 38, 39.00
    сар­қын­ды су­лар­ды жи­нау, сақ­тау, та­за­лау және жою же­лі­ле­рі;
    сар­қын­ды су­лар­ды та­зар­ту за­уыт­та­ры;
    шлам­ды та­зар­ту құ­ры­лы­сжай­ла­ры;
    ауыз­су­ды та­зар­ту­ға ар­нал­ған жаб­дық;
    тұ­щы­лан­ды­ру қон­дыр­ғы­ла­ры;
    көң мен көң бөк­пе­сіне ар­нал­ған та­зар­ту құ­ры­лы­сжай­ла­ры
    ат­мо­сфе­ра­ға және су­ға шы­ға­рын­ды­лар қал­дық­тар­ды анаэ­роб­ты өң­де­у­ге ар­нал­ған ЕҚТ (BREF) анық­та­ма­лы­ғын­да (егер қол­да­ны­ла­тын бол­са) бел­гі­лен­ген ЕҚТ бай­ла­ны­с­қан шы­ға­рын­ды­лар дең­гейі диа­па­зон­да­ры­ның (BAT-AELs неме­се шек­тік мән­дер) ше­гін­де бо­ла­ды
    5.3 Ре­сур­стар­ды сақ­тау және қал­пы­на кел­ті­ру
    5.3.1 Ши­кі­затты ал­ма­сты­ру
    39.00.0
    уыт­ты ши­кі­затты уыт­ты емес ши­кі­затпен ал­ма­сты­ру
    шек­теу жоқ
    5.3.2 Өнім өн­ді­ру үшін қай­та­ла­ма ши­кі­затты пай­да­ла­ну
    38.11.0, 38.32.1, 38.32.2, 38.32.3
    та­би­ғи ре­сур­стар­ды қай­та­ла­ма ши­кі­за­тқа ауы­сты­ру, қай­та­ла­ма ши­кі­затты қол­да­на оты­рып өнім шы­ға­ру
    өнім құ­ра­мын­да­ғы қай­та­ла­ма ши­кі­зат ке­мін­де 30 %
    6. Ор­нық­ты ауыл ша­ру­а­шы­лы­ғы, жер пай­да­ла­ну, ор­ман ша­ру­а­шы­лы­ғы, био­әр­түр­лі­лік­ті сақ­тау және эко­ло­ги­я­лық ту­ризм
    6.1. Ор­нық­ты ауыл ша­ру­а­шы­лы­ғы
    6.1.1 Ор­га­ни­ка­лық ауыл ша­ру­а­шы­лы­ғы өні­мі (өсім­дік ша­ру­а­шы­лы­ғы және мал ша­ру­а­шы­лы­ғы) (то­қы­ма өні­мі­нен бас­қа)
    01.1, 01.2, 01.4, 01.6
    та­за өн­ді­ріс стан­дарт­та­ры­на сәй­кес ке­ле­тін ауыл ша­ру­а­шы­лы­ғы, егін­ші­лік және ор­га­ни­ка­лық ба­лық өнім­де­рін өн­ді­ру (объ­ек­ті­лер са­лу мен пай­да­ла­ну­ды қо­са ал­ған­да)
    1) ор­га­ни­ка­лық өнім­дер­ге ар­нал­ған ти­іс­ті ха­лы­қа­ра­лық, мем­ле­ке­та­ра­лық неме­се ұлт­тық стан­дарт­тар, сон­дай-ақ са­тып алын­ған ор­га­ни­ка­лық неме­се «жа­сыл» өнім­дер­ді таң­ба­лау;
    2) пе­сти­цид­тер­ді, ты­ңайт­қы­штар­ды, ве­те­ри­на­ри­я­лық пре­па­рат­тар­ды, жем­шөп пен жем­шөп қо­с­па­ла­рын, та­ғам­дық қо­с­па­лар­ды және жа­ну­ар­лар ги­ги­е­на­сы­на пай­да­ла­ну­ға ар­нал­ған эко­ло­ги­я­лық стан­дарт­тар мен са­па стан­дарт­та­ры;
    3) қал­дық­тар­ды бас­қа­ру және су­ды пай­да­ла­ну ти­ім­ді­лі­гі си­яқ­ты ауыл ша­ру­а­шы­лы­ғын жүр­гі­зу­дің тұ­рақ­ты әді­сте­рі, оның ішін­де жаң­быр суын пай­да­ла­на оты­рып, су­ды пай­да­ла­ну ти­ім­ді­лі­гі;
    4) жет­кі­зі­лім­дер тіз­бе­гі­нің ор­нық­ты әді­сте­рі (мы­са­лы, та­мақ өнім­де­рі­нің жо­ға­луын бол­дыр­мау); ха­лы­қа­ра­лық, мем­ле­ке­та­ра­лық не та­ны­л­ған ұлт­тық сер­ти­фи­кат ал­ған ор­га­ни­ка­лық өнім­дер өн­ді­рі­сі
    6.1.2 Кли­мат­тық тұр­ғы­дан ақыл­ды ауыл ша­ру­а­шы­лы­ғы (жай­ы­лым­дар мен мал ша­ру­а­шы­лы­ғын ор­нық­ты бас­қа­ру)
    01.1, 01.2, 01.4, 01.6
    тар­ту, ир­ри­га­ци­я­лық және бас­қа да ауыл ша­ру­а­шы­лы­ғы неме­се мал ша­ру­а­шы­лы­ғы про­це­сте­рін­де энер­гия мен су­ды пай­да­ла­ну­ды қы­сқар­ту, сон­дай-ақ жер пай­да­ла­ну­ды азай­ту, яғ­ни эко­жүй­е­нің то­зуын азай­ту және сақ­тау үшін жай­ы­лым­дық жер­лер­ді ро­та­ци­я­лық пай­да­ла­ну­ды ен­гі­зу (тоз­ған жай­ы­лым­дар­ды кон­сер­ва­ци­я­лау);
    жай­ы­лым­дық жер­лер­ді ор­нық­ты бас­қа­ру және са­па (жо­ға­ры өнім­ді­лік) негі­зін­де өн­ді­ру­ге/мал ша­ру­а­шы­лы­ғын бас­қа­ру­ға жәр­дем­де­су үшін мал ша­ру­а­шы­лы­ғы бой­ын­ша стан­дарт­тар­ды қол­да­ну;
    то­пы­рақ­ты ти­ім­ді өң­деу (құр­ғақ­шы­лық­тың ал­дын алу), ак­ва­да­қыл, өз та­бын­да­ры­ның кө­ле­мін азай­та­тын, мал ша­ру­а­шы­лы­ғы­ның неғұр­лым ор­нық­ты әді­сте­рін қол­да­на­тын бақ­та­шы­лар/мал өсі­ру­ші­лер
    та­за (та­би­ғи) су­ды тұ­ты­ну­ды 30 %-дан тө­мен­дет­пей азай­ту;
    су­ды қай­та­ла­ма пай­да­ла­ну;
    ЖЭК пай­да­ла­ну;
    энер­гия тұ­ты­ну­ды неме­се пар­ник­тік га­з­дар шы­ға­рын­ды­ла­рын ке­мін­де 20 %-дан тө­мен­дет­пей азай­ту;
    жер­ді пай­да­ла­ну­ды азай­ту­ды, тоз­ған жай­ы­лым­дар­ды кон­се­ва­ци­я­ла­уды, ор­нық­ты ауыл ша­ру­а­шы­лы­ғы және (неме­се) мал ша­ру­а­шы­лы­ғы әді­сте­рін ен­гі­зу­ді көз­дей­тін жо­ба­лар­ға қол­да­ны­ла­ды, ба­ла­ма өл­шем­шар­ттар – эко­жүй­е­лер­ге жүк­те­ме­ні арт­тыр­май, өнім­ді­лік­тің ар­туын та­мақ және ауыл ша­ру­а­шы­лы­ғы қал­дық­та­ры­ның аза­юын не кли­мат­тың өзге­ру­іне бей­ім­де­лу­дің ар­туын көр­се­ту қол­да­ны­ла­ды
    6.2 Ор­ман­дар­ды ор­нық­ты бас­қа­ру және био­әр­түр­лі­лік пен эко­жүй­е­лер­ді сақ­тау
    6.2.1 Ағаш егу және ор­ман­ды қал­пы­на кел­ті­ру
    02.10
    ор­ман да­қыл­да­рын отыр­ғы­зу;
    ор­ман план­та­ци­я­ла­рын құ­ру, оның ішін­де REDD+, VERRA стан­дарт­та­ры­на сәй­кес ке­ле­тін жо­ба­лар;
    ел­ді ме­кен­дер­дің ай­на­ла­сын­да «жа­сыл» ай­мақ­тар құ­ру
    шек­теу жоқ
    6.2.2 Ор­ман­дар­ды ор­нық­ты бас­қа­ру
    02.10,
    02.40,
    71.12.4,
    71.12.5
    кө­мір­те­гі­ні де­по­нир­леу жө­нін­де­гі ор­ман­дар функ­ци­я­сын ұл­ғай­та­тын неме­се ор­ман эко­жүй­е­ле­рін ор­нық­ты бас­қа­ру­дың ти­іс­ті прак­ти­ка­ла­ры, ақ­па­рат­тық жүй­е­лер мен тех­но­ло­ги­я­лар есе­бі­нен ор­ман ша­ру­а­шы­лы­ғы қыз­ме­ті­нің әсе­рін тө­мен­де­те­тін жо­ба­лар
    та­би­ғат­ты қор­ғау құн­ды­лы­ғы жо­ға­ры ор­ман­дар­ды бас­қа­ру­ға қа­ты­сты ерік­ті ха­лы­қа­ра­лық сер­ти­фи­кат­та­удың бо­луы, мы­са­лы, Ор­ман қам­қор­шы­лық ке­ңе­сі­нің сер­ти­фи­ка­ты (Forest Stewardship Council-FSC), Ор­ман сер­ти­фи­кат­тау схе­ма­ла­рын ма­құл­дау бағ­дар­ла­ма­сы (Program for the Endorsement of Forest Certification schemes-PEFC) неме­се ор­нық­ты ор­ман бас­қа­ру­дың ұлт­тық стан­дар­ты бой­ын­ша ерік­ті сер­ти­фи­кат­тау;
    бас­қа жағ­дай­лар­да – шек­теу жоқ
    6.2.3 Био­әр­түр­лі­лік пен эко­жүй­е­лер­ді сақ­тау
    91.04.2, 93.19.0
    тоз­ған эко­жүй­е­лер­ді қор­ғау және (неме­се) қал­пы­на кел­ті­ру ар­қы­лы био­сфе­ра­ны сақ­тау жө­нін­де­гі жо­ба­лар;
    жа­байы жа­ну­ар­лар­дың нақ­ты тір­ші­лік ету ор­та­сы, су­лы-бат­пақ­ты ал­қап­тар, шым­те­зек бат­пақ­тар, шөл­дер си­яқ­ты эко­ло­ги­я­лық функ­ци­о­нал­ды ай­мақ­тар­ды са­лу және қол­дау
    шек­теу жоқ
    6.3 Ор­нық­ты ту­ризм
    6.3.1 Эко­ту­риз­мнің да­муы­на ық­пал ете­тін өнім­дер мен көр­се­ті­ле­тін қыз­мет­тер
    64.19,
    64.20,
    64.92,
    64.99,
    84.13,
    85.10,
    79.00, 55.00
    эко­ло­ги­я­лық ту­ризмді да­мы­ту­ға ба­ғыт­тал­ған жағ­дай­лар жа­сау, жер­гі­лік­ті ха­лық­ты тар­ту (ша­ғын кре­дит­тер бе­ру, суб­си­ди­я­лар бағ­дар­ла­ма­ла­ры), эко­ло­ги­я­лық ағар­ту, эко­ло­ги­я­лық ту­ризм үшін ин­фра­құ­ры­лым құ­ру
    Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы­ның заң­на­ма­лық нор­ма­ла­ры­на (ту­ри­стік қыз­мет бой­ын­ша), сон­дай-ақ ұлт­тық, ха­лы­қа­ра­лық, мем­ле­ке­та­ра­лық эко­ло­ги­я­лық стан­дарт­тар­ға неме­се шет мем­ле­кет­тің та­ны­л­ған эко­таң­ба­лау стан­дарт­та­рын қо­са ал­ған­да, ту­ри­стік көр­се­ті­ле­тін қыз­мет­тер мен эко­ло­ги­я­лық та­за марш­рут­тар са­ла­сын­да­ғы эко­таң­ба­лау стан­дарт­та­ры­на сәй­кес
    6.3.2 Қо­на­қүй мен ла­герь­ді ор­нық­ты бас­қа­ру
    55.10,
    55.20,
    55.30, 55.90
    ор­нық­ты қо­на­қүй биз­не­сі­нің ұлт­тық, ха­лы­қа­ра­лық неме­се мем­ле­ке­та­ра­лық стан­дарт­та­ры­на сәй­кес отель­дер мен ла­герь­лер қыз­ме­тін бас­қа­ру
    ұлт­тық, ха­лы­қа­ра­лық, мем­ле­ке­та­ра­лық эко­ло­ги­я­лық стан­дарт­қа неме­се қо­на­қүй­лер­ге, хо­стел­дер­ге қой­ы­ла­тын ор­на­ла­сты­ру құ­рал­да­ры мен эко­ло­ги­я­лық та­лап­тар­дың көр­се­ті­ле­тін қыз­мет­те­рі са­ла­сын­да­ғы эко­таң­ба­лау стан­дар­ты­на не қо­нақ үй сек­то­ры үшін шет мем­ле­кет­тің та­ны­л­ған стан­дарт­та­ры­на сәй­кес, мы­са­лы: «Ли­сток жиз­ни», EU Eco-labelling, Nordic Swan және т.б.
    7. Та­за кө­лік
    7.1 Тө­мен кө­мір­су­тек­ті кө­лік құ­рал­да­ры
    7.1.1 Тө­мен кө­мір­тек­ті ав­то­мо­биль­дер­ді са­тып алу, жал­ға алу
    са­тып алушы үшін кез кел­ген ЭҚЖС ко­ды (ком­па­ни­я­ның қыз­мет тү­рі кез кел­ген бо­луы мүм­кін)
    77.1, 77.3
    тө­мен кө­мір­тек­ті ав­то­мо­биль­дер­ді, оның ішін­де элек­тро­мо­биль­дер­ді, су­те­гі, ги­брид­тік қоз­ғалт­қы­штар­да­ғы кө­лік құ­рал­да­рын са­тып алу, жал­ға алу
    ті­ке­лей шы­ға­рын­ды­ла­ры < 50 грамм CО2е/км;
    қо­қыс жи­нау және ауыл ша­ру­а­шы­лы­ғы тех­ни­ка­сы үшін ба­ла­ма шек – Euro V неме­се VI стан­дар­ты­на сәй­кест­ікке жол бе­рі­ле­ді
    7.1.2 Тө­мен кө­мір­тек­ті ав­то­мо­биль­дер­ге, «мо­тор­сыз және ша­ғын электр кө­лі­гіне» ар­нал­ған жет­кі­зі­лім­дер­дің өн­ді­рі­стік тіз­бек­те­рі
    27.20.0,
    27.90,
    29.10, 29.3, 30
    кө­лік құ­рал­да­ры­на және негіз­гі ком­по­нент­тер­ге ар­нал­ған ма­ман­дан­ды­ры­л­ған өн­ді­рі­стік қу­ат­тар; ти­іс­ті кө­лік құ­рал­да­рын­да пай­да­ла­ны­ла­тын ба­та­ре­я­лар
    ті­ке­лей шы­ға­рын­ды­ла­ры <50 грамм CO2e/км
    7.2 Тө­мен кө­мір­тек­ті жүк та­сы­мал­да­ры
    7.2.1 Тө­мен кө­мір­тек­ті жүк та­сы­мал­да­ры
    30.20,
    49.20, 49.3,
    49.41, 50,
    51, 77.12,
    77.34, 77.35
    элек­тр­лен­ді­рі­л­ген және элек­тр­лен­ді­ріл­ме­ген те­мір­жол жүк та­сы­мал­да­ры­на ар­нал­ған жы­л­жы­ма­лы құ­рам;
    ба­ла­ма­лы отын көз­де­рін пай­да­ла­на­тын әуе кө­лік құ­рал­да­ры;
    тө­мен кө­мір­су­тек­ті жүк ав­то­мо­биль кө­лі­гі;
    тө­мен кө­мір­тек­ті су және өзен кө­лік­те­рі.
    ав­то­мо­биль та­сы­ма­лы үшін ті­ке­лей шы­ға­рын­ды­лар 50 грамм CO2e/тон­на*км неме­се Euro V неме­се VI стан­дар­ты­на сәй­кест­і­гі; те­мір­жол та­сы­ма­лы үшін ті­ке­лей шы­ға­рын­ды­ла­ры 40 грамм CO2e/тон­на*км;
    су кө­лі­гі үшін – ке­ме­де CO2e ті­ке­лей шы­ға­рын­ды­ла­ры нөл­ге тең не қаз­ба отын­ның ба­ла­ма­сы­мен са­лы­стыр­ған­да пар­ник­тік га­з­дар шы­ға­рын­ды­ла­рын кем де­ген­де 80 %-ға тө­мен­де­ту­ді қам­та­ма­сыз ете­тін отын­нан неме­се өзге де энер­гия та­сы­мал­да­у­шы­лар­дан энер­ги­я­ның 100 %-ын ала­ды, бұл рет­те ке­ме­лер қаз­ба отын­дар­ды та­сы­мал­да­у­ға ар­нал­ма­ған;
    әуе кө­лі­гі үшін – энер­гия кө­зі­нің нөл­ге тең ті­ке­лей CO2e шы­ға­рын­ды­ла­ры бар (мы­са­лы, су­те­гі неме­се электр энер­ги­я­сы) не SAF (эко­ло­ги­я­лық та­за авиа­ци­я­лық отын) отын ре­т­ін­де пай­да­ла­ны­ла­ды, бұл CO2e шы­ға­рын­ды­ла­рын тон­на/км неме­се жо­ла­у­шы км-ге ай­тар­лық­тай тө­мен­де­ту­ді қам­та­ма­сыз ете­ді, бұл рет­те SAF үшін ши­кі­затты ИКАО Ха­лы­қа­ра­лық авиа­ция үшін кө­мір­те­гі шы­ға­рын­ды­ла­рын өтеу неме­се азай­ту (CORSIA) схе­ма­сы шең­бе­рін­де та­лап­тар­ға сәй­кес деп та­ну­ға ти­іс және (неме­се) ЕО-ның қал­пы­на кел­ті­рі­ле­тін энер­гия көз­де­рі жө­нін­де­гі ди­рек­ти­ва­сы (EU RED) бой­ын­ша сер­ти­фи­кат­тал­ған
    7.3 Та­за кө­лік ин­фра­құ­ры­лы­мы
    7.3.1 Қо­ғам­дық кө­лік ин­фра­құ­ры­лы­мы
    42.1, 49.10,
    49.20,
    49.31,
    49.39,
    72.19.1,
    77.11,
    77.21, 77.39
    қо­ғам­дық ав­то­мо­биль, те­мір­жол, су және әуе кө­лі­гі және кө­лік ин­фра­құ­ры­лы­мы;
    жыл­дам ав­то­бу­стар та­сы­мал­да­ры жүй­е­ле­рі (BRT Systems);
    қо­ғам­дық кө­лік­ке ар­нал­ған оқ­ша­у­лан­ған жо­лақ;
    соң­ғы пункт­те­гі қо­ғам­дық кө­лік­ке ар­нал­ған тұ­рақ­тар;
    аял­да­ма пункт­те­рі, кө­лік-отыр­ғы­зу то­ра­бы;
    қо­ғам­дық ве­ло­си­пед ин­фра­құ­ры­лы­мы;
    электр са­мо­кат­ты, мо­то­доң­ға­лақ­тар­ды және бас­қа да же­ке мо­биль­ді­лік құ­рал­да­рын пай­да­ла­ну­ға ар­нал­ған ин­фра­құ­ры­лым және қо­ғам­дық ве­ло­си­пед ин­фра­құ­ры­лы­мы, оның ішін­де осы ин­фра­құ­ры­лым­ды құ­ру­ға бай­ла­ны­сты мо­тор­сыз және ша­ғын электр кө­лі­гі пар­кін са­тып алу
    қо­ғам­дық кө­лік­тер үшін ті­ке­лей шы­ға­рын­ды­лар 50 грамм CO2e/жо­ла­у­шы – км; ве­ло­си­пед ин­фра­құ­ры­лы­мы және же­ке мо­биль­ді­лік құ­рал­да­рын пай­да­ла­ну­ға ар­нал­ған ин­фра­құ­ры­лым үшін шек­те­улер жоқ;
    су және әуе кө­лік­те­рі үшін (7.2.1) тө­мен кө­мір­тек­ті жүк та­сы­мал­да­ры бой­ын­ша кі­ші сек­тор­ға ар­нал­ған шек­ті өл­шем­шар­ттар­дың мән­де­рін қа­ра­ңыз
    7.3.2 Тө­мен кө­мір­тек­ті кө­лік ин­фра­құ­ры­лы­мы
    42, 52.21, 45.20.2, 45.20.3
    за­ряд­тау стан­ци­я­ла­ры мен ба­ла­ма отын­ға ар­нал­ған ар­на­у­лы ин­фра­құ­ры­лым (ба­ла­ма­лы отын­ның за­ряд­тау стан­ци­я­ла­ры жа­нар­май құю стан­ци­я­ла­ры мен қаз­ба­лы отын га­раж­да­ры­нан бө­лек ор­на­лас­қан жағ­дай­да);
    эко­отын стан­ци­я­сы, элек­тро­мо­биль­дер­ге, трол­лей­бу­стар­ға, трам­вай­лар­ға, электр ав­то­бу­ста­ры­на және ти­іс­ті ин­фра­құ­ры­лым­ға ар­нал­ған за­ряд­тау стан­ци­я­сы
    шек­теу жоқ
    7.3.3 Тө­мен кө­мір­тек­ті кө­лік­ті жос­пар­лау
    42, 49.3, 52
    же­ңіл ав­то­мо­биль­дер­ді пай­да­ла­ну­ды қы­сқар­ту­ға алып ке­ле­тін кө­лік және қа­ла құ­ры­лы­сын жос­пар­ла­уды ин­те­гра­ци­я­лау;
    тығ­ыз құ­ры­лыс са­лу;
    жер­ді бір­не­ше мәр­те пай­да­ла­ну;
    жа­яу қо­ғам­ға кө­шу;
    тран­зит­тік қа­ты­нас;
    ақыл­ды жүк та­сы­мал­дау жүй­е­ле­рі
    шек­теу жоқ
    7.4 Та­за кө­лік­тік АКТ
    7.4.1 Кө­лік тү­ріне қа­ра­ма­стан ак­тив­тер­ді пай­да­ла­ну­ды, ағын­дар­ды және мо­даль­ды же­тіл­ді­ру­ді жақ­сар­та­тын АКТ
    61, 62, 63.1
    қо­ғам­дық кө­лік ту­ра­лы ақ­па­рат, жол ағы­нын рет­теу жүй­е­сі және ақыл­ды бағ­дар­шам;
    гео­по­зи­ци­я­ны анық­тау дат­чи­гі бар GPS на­ви­га­то­ры;
    ор­та­лық дис­пет­чер­лік бас­қа­ру;
    жол ақы­сын тө­ле­удің элек­трон­ды жүй­е­сі, ав­то­мо­биль­дер­ді бір­ле­сіп пай­да­ла­ну схе­ма­ла­ры, смарт-кар­та­лар, жол­да за­ряд­тау жүй­е­ле­рі және т. б.
    «Ақ­па­рат­тық тех­но­ло­ги­я­лар. Де­ректер­ді өң­деу ор­та­лық­та­ры. Ти­ім­ді­лік­тің түй­ін­ді көр­сет­кіш­те­рі» ҚР СТ ISO/IEC 30134, «Эко­ло­ги­я­лық ме­недж­мент жүй­е­ле­рі. Пай­да­ла­ну жө­нін­де­гі та­лап­тар және нұс­қа­улық» ҚР СТ ISO 14001, «Энер­ге­ти­ка­лық ме­недж­мент жүй­е­ле­рі. Пай­да­ла­ну жө­нін­де­гі та­лап­тар және нұс­қа­улық» ҚР СТ ISO 50001 стан­дарт­та­ры се­ри­я­ла­ры­на сәй­кест­ік сер­ти­фи­ка­ты­ның бо­луы
    8. Өт­пе­лі энер­ге­ти­ка
    8.1 Ба­ла­ма­лы көз­дер, отын­ды ал­ма­сты­ру
    8.1.1 Газ тә­р­із­дес қаз­ба отын­нан электр және жы­лу энер­ги­я­сын өн­ді­ру, отын­ды ал­ма­сты­ру
    35.11.9, 35.21.0, 35.30.2,
    42.22
    газ тә­р­із­дес қаз­ба оты­н­мен жұ­мыс іс­тей­тін электр энер­ги­я­сын өн­ді­ру ке­зін­де алын­ған пай­да­ла­ны­л­ған жы­лу­ды кә­де­ге жа­ра­ту;
    та­би­ғи га­з­ды (та­би­ғи га­з­бен жұ­мыс іс­тей­тін электр стан­ци­я­сы, та­би­ғи га­з­бен жұ­мыс іс­тей­тін та­ра­ту стан­ци­я­сы, ЖЭО, та­би­ғи га­з­бен жұ­мыс іс­тей­тін пеш­тер), кө­мір қа­ба­ты­ның ме­та­нын (СВМ), кө­мір шах­та­сы­ның ме­та­нын (CMM), тақ­та­тас га­зын, сұй­ы­ты­л­ған га­з­ды (LPG), сұй­ы­л­ты­л­ған та­би­ғи га­з­ды (LNG), сығ­ы­л­ған та­би­ғи га­з­ды (CNG), кө­мір­ді ал­ма­стыр­ғыш ре­т­ін­де неме­се жа­ңар­ты­ла­тын энер­гия көз­де­ріне қо­сым­ша ре­т­ін­де ди­ме­тил эфи­рін (DME) пай­да­ла­на­тын жы­лу және электр энер­ги­я­сын өн­ді­ру­ге ар­нал­ған қон­дыр­ғы­лар;
    элек­тр­лік жы­лы­ту­ға неме­се сұй­ы­л­ты­л­ған га­з­бен жы­лы­ту­ға кө­шу (LPG);
    га­з­да­ры пай­да­ла­нып жы­лу өн­ді­ру­ге ар­нал­ған қон­дыр­ғы­лар
    та­би­ғи га­з­ды пай­да­ла­ну нәти­же­сін­де­гі пар­ник­тік га­з­дар­дың ті­ке­лей шы­ға­рын­ды­ла­ры шы­ға­ры­ла­тын энер­ги­я­ның 270 г CO2-экв/кВтсағ-тан тө­мен неме­се қыз­мет нәти­же­сін­де­гі жыл сай­ын­ғы пар­ник­тік га­з­дар­дың ті­ке­лей шы­ға­рын­ды­ла­ры 20 жыл ішін­де объ­ект қу­а­ты­ның ор­та­ша 550 кг СО2-экв/кВт-тан ас­пай­ды;
    кө­мір­ді ба­стап­қы отын ре­т­ін­де пай­да­ла­на­тын қон­дыр­ғы­лар алып та­ста­ла­ды
    8.1.2 Атом энер­ге­ти­ка­сы­на ар­нал­ған жаб­дық­тар­ды өн­ді­ру
    26, 27, 28
    атом электр стан­ци­я­ла­ры­ның қо­сал­қы жаб­дық­та­ры, ра­ди­а­ци­ядан қор­ғау ма­те­ри­ал­да­ры, қа­уіп­сіз­дік және ба­қы­лау құ­ры­л­ғы­ла­ры; уран өн­ді­ру, уран­ды та­зар­ту және кон­вер­си­я­лау, уран­ды бай­ы­ту және отын эле­мент­те­рін өн­ді­ру­ге ар­нал­ған өн­ді­рі­стік жаб­дық­тар; пай­да­ла­ну­дан шы­ға­ры­л­ған яд­ро­лық объ­ек­ті­лер мен ра­дио­ак­тив­ті қал­дық­тар­мен жұ­мыс іс­теу, ти­іс­ті та­зар­ту жаб­дық­та­ры мен уран ке­ніш­те­рін ке­шен­ді кә­де­ге жа­ра­ту­ға ар­нал­ған жаб­дық­та­рын өн­ді­ру
    шек­теу жоқ
    8.1.3 Атом электр стан­ци­я­ла­рын са­лу және пай­да­ла­ну
    35.11.3,
    42.22
    эко­ло­ги­я­лық қа­уіп­сіз­дік­ті қам­та­ма­сыз ету­ді ес­ке­ре оты­рып, яд­ро­лар­дың бас­қа­ры­ла­тын бө­лі­ну­і­нен жы­лу бө­ле­тін және үшін­ші, төр­тін­ші және одан жо­ға­ры буын­дар­дың яд­ро­лық тех­но­ло­ги­я­ла­рын пай­да­ла­на оты­рып, электр энер­ги­я­сын өн­ді­ре­тін объ­ек­ті­лер­ді са­лу және пай­да­ла­ну;
    атом электр стан­ци­я­ла­ры­ның тұ­рақ­ты және қа­уiп­сiз жұ­мысын қам­та­ма­сыз ете­тін, оның ішін­де яд­ро­лық энер­ге­ти­ка са­ла­сы­ның қал­дық өнiм­дерiн кә­де­ге жа­ра­ту бой­ын­ша ин­фра­құ­ры­лым са­лу.
    жо­ба­ны іс­ке асы­ру­дың рұқ­сат еті­л­ген­ді­гі ту­ра­лы ҚО­ӘБ қо­ры­тындыс­ы­ның бо­луы;
    ра­дио­ак­тив­ті емес және ра­дио­ак­тив­ті қал­дық­тар­ды пай­да­ла­ну мер­зі­мі­нің со­ңын­да ба­рын­ша қай­та пай­да­ла­ну­ды неме­се өң­де­уді қам­та­ма­сыз ете­тін жұ­мыс іс­теу жос­па­ры­ның бо­луы;
    ра­дио­ак­тив­ті емес шы­ға­рын­ды­лар ірі отын жа­ға­тын қон­дыр­ғы­лар үшін ЕҚТ шең­бе­рін­де (BREF) (BAT-AEL неме­се шек­ті мән­дер) шы­ға­рын­ды­лар дең­гей­ле­рі шек­те­рін­де бо­ла­ды. Атом энер­ги­я­сын пай­да­ла­ну, ра­дио­ак­тив­ті қал­дық­тар мен пай­да­ла­ны­л­ған яд­ро­лық отын­ды сақ­та­уды және кө­му­ді ұй­ым­да­сты­ру са­ла­сын­да­ғы ұлт­тық заң­на­ма­лық және нор­ма­тив­тік құқық­тық та­лап­тар­ға сәй­кест­і­гі
    Ескертпелер:
    * жобалардың белгілі бір кіші секторына сәйкес келетін Экономикалық қызмет түрлерінің жалпы сыныптауышының (ЭҚЖС) кодтары қызметі экономикалық қызмет сыныптамасын есепке алуды көздейтін ұйымдардың «жасыл» таксономияны қолдануын оңайлату мақсатында келтірілген. ЭҚЖС кодтары жобаларды экологиялық тұрақты жобалар санатына жатқызудың дербес өлшемшарты болып табылмайтынын назарға алу керек, өйткені олар өзгелерден басқа, тиісті таксономия санатының, секторының немесе кіші секторының мазмұнын көрсетпейтін тауарлардың, көрсетілетін қызметтердің және жұмыстардың түрлерін, сондай-ақ таксономияда белгіленген шекті өлшемшарттарға сәйкестік жобаларды «жасыл» санатқа жатқызудың шарты болып табылатынын қамтуы мүмкін.
    Егер «жасыл» жоба ретінде сыныптау мақсатында таксономияға сәйкестік тұрғысынан қаралатын жоба немесе қызмет өзінің мәні мен қолданылатын технологиялардың сипаты бойынша Таксономияның мазмұндық бөлігіне (санаттардың, секторлардың, кіші секторлардың атауларына, келтірілген мысалдар мен шекті өлшемшарттарға) сай келсе, онда қарастырылып отырған санат шеңберінде таксономияда болжам бойынша бұл жоба немесе қызмет сәйкес келетін ЭҚЖС тиісті кодының болмауы оны тиісті таксономия ретінде сыныптаудан бас тартуға негіз болмайды.
    ЭҚЖС көрсетілген сыныптамасы тауарларды, жұмыстар мен көрсетілетін қызметтерді өндірушілерге қолданылады және тиісті тауарларды, жұмыстар мен көрсетілетін қызметтерді сатып алатын жеке және заңды тұлғаларға қолданылмайды;
    **мұнда және одан әрі ЕҚТ ең алдымен ең үздік қолжетімді техниканың ұлттық анықтамалықтарын білдіреді (ҚР ЕҚТ). Қазақстан Республикасының ең үздік қолжетімді техникаларының ұлттық анықтамалығы болмаған кезде Еуропалық Одақтың тиісті ЕҚТ (BREF) анықтамалықтарына сілтеме жасау қажет;
    *** 2035 жылғы 31 желтоқсанға дейін қолданылады.
    Аббревиатуралардың толық жазылуы:
    АКТ – ақпараттық және коммуникациялық технологиялар
    ЖЭК – жаңартылатын энергия көздері
    ЕҚТ – ең үздік қолжетімді техникалар
    ҚР СТ – Қазақстан Республикасының ұлттық стандарты
    BAT-AELs – BREF анықтамалықтарында келтірілген шығарындылардың ілеспе деңгейлері
    BREEAM, LEED, EDGE, DGNB – танылған халықаралық рейтингтік бағалау жүйелері және ғимараттардың экологиялық тиімділігі мен экологиялық құрылыс стандарттары
    BREF (Best Available Techniques Reference Document) – Еуропалық Одақтың ең үздік қолжетімді техникалары бойынша анықтамалықтар; өнеркәсіптік қызметке, жабдықты пайдалану шарттарына және қоршаған ортаға ластаушы заттардың төгінділері мен шығарындыларының нормаларына қатысы бар анықтамалық құжаттардың сериясын білдіреді
    CO – көміртегі монооксиді (улы газ)
    СО2е (CO2-эквиваленті) – парниктік газдар шығарындыларының көлемін бағалау үшін пайдаланылатын шартты бірлік, бұл жақсылап араласқан парниктік газдың шығарындысы немесе жақсылап араласқан парниктік газдар қоспасы көлемінің әсеріне балама радиациялық әсері бар көмірқышқыл газының (СО2) шығарылу көлемін білдіреді; бұл ретте қоспаның әр газының шығарылу көлемі оған сәйкес келетін жаһандық жылыну әлеуетіне көбейтіледі
    CSP – күн энергиясын шоғырландыру технологиясы
    NOx – NO және NO2 азот оксидтері
    PV – фотоэлектрлік элементтер модулі (күн энергиясын өндіру үшін)
    SO2 – күкірт диоксиді (IV)
    VFD drive – жиілікті реттегіш жетек
    __________________________________

    Мәтін танысу мақсатында ұсынылған; ресми қолдану үшін Қазақстан Республикасы заңнамасының қолданыстағы редакциясымен салыстырыңыз.