«Жануарларды қолдан ұрықтандырумен байланысты қызмет» кәсіптік стандартын бекіту туралы

    ЖаңаМинистрлік пен ведомствоның ӘМ-де тіркелуге жатпайтын актісі
    Нұсқаның өзектілігі
    Өзекті нұсқа 18 қыркүйек 2024 ж.

    «Жануарларды қолдан ұрықтандырумен байланысты қызмет» кәсіптік стандартын бекіту туралы

    «Кәсіптік біліктілік туралы» Қазақстан Республикасы Заңының 5-бабының 5-тармағына сәйкес БҰЙЫРАМЫН:

    1. Қоса беріліп отырған «Жануарларды қолдан ұрықтандырумен байланысты қызмет» кәсіби стандарты бекітілсін.

    2. Қазақстан Республикасы Ауыл шаруашылығы министрлігінің Ғылыми қамтамасыз ету басқармасы заңнамада белгіленген тәртіппен:

    1) осы бұйрықтың электрондық көшірмесін Қазақстан Республикасы нормативтік құқықтық актілерінің эталондық бақылау банкіне енгізу үшін Қазақстан Республикасы Әділет министрлігінің «Қазақстан Республикасының Заңнама және құқықтық ақпарат институты» шаруашылық жүргізу құқығындағы республикалық мемлекеттік кәсіпорнына жіберілуін;

    2) осы бұйрықтың Қазақстан Республикасы Ауыл шаруашылығы министрлігінің интернет ресурсында орналастырылуын қамтамасыз етсін.

    3. Осы бұйрықтың орындалуын бақылау жетекшілік ететін Қазақстан Республикасының ауыл шаруашылығы вице-министріне жүктелсін.

    4. Осы бұйрық алғашқы ресми жарияланған күнінен бастап қолданысқа енгізіледі.

    Қазақстан Республикасы Ауыл шаруашылығы министрінің міндетін атқарушы

    А. Сұлтанов

    «КЕЛІСІЛДІ»

    Қазақстан Республикасы Еңбек

    және халықты әлеуметтік

    қорғау министрлігі

    Қазақстан Республикасы

    Ауыл шаруашылығы министрінің

    міндетін атқарушының

    2024 жылғы «___» ________

    № _____ бұйрығымен

    бекітілген

    «Жануарларды қолдан ұрықтандырумен байланысты қызмет» кәсіптік стандарты

    1-тарау. Жалпы ережелер

    1. Кәсіптік стандарттың қолданылу аясы: Осы кәсіптік стандартты жануарларды қолдан ұрықтандыруды дайындауға, жүргізуге және кейіннен бақылауға маманданған зооинженерлер үшін қолданылады.

    2. Осы кәсіптік стандартта мынадай терминдер, анықтамалар қолданылады:

    1) аноцервикалды ұрықтандыру әдісі – қолға стерильді қолғап киіп, стерильді полиэтилен ампулалар мен қысқартылған полиэтилен немесе полистирол катетерлерін пайдалана отырып, ұрықты жатыр мойнына 6-7 см енгізу;

    2) ауыл шаруашылығы жануарларын көбейту биотехнологиясы – ауыл шаруашылығы жануарларының көбею қабілетін барынша пайдалану және өнімділігін арттыру мақсатында олардың көбею процесін басқару әдістерінің жиынтығы;

    3) асыл тұқымды жануарлардың мемлекеттік тіркелімі – асыл тұқымды жануарлардың сандық, сапалық және тұқымдық құрамы туралы деректер жинағы;

    4) ауыл шаруашылығы жануарларын қолдан ұрықтандыру – аталықтардың шәуетін алып, аналықтардың жыныс мүшелеріне енгізуді қамтитын ауыл шаруашылығы жануарларын көбейту әдісі;

    5) асыл тұқымды мал – тұқым стандартына сай келетін және Қазақстан Республикасының асыл тұқымды мал шаруашылығы туралы заңнамасында белгіленген тәртіппен республикалық палатада тіркелген таза тұқымды мал;

    6) асыл тұқымдық кітап – белгілі бір тұқымды асыл тұқымды жануарлардың шығу тегі, өнімділігі және басқа да қасиеттері бойынша аса бағалы асыл тұқымды малдар туралы мәліметтер жинағы;

    7) асыл тұқымдық өнім (материал) – асыл тұқымды мал, сондай-ақ асыл тұқымды малдардан алынған ұрық, эмбриондар, инкубациялық жұмыртқа, тәуліктік балапандар, уылдырық, дернәсілдер және жас балықтар, асыл тұқымды аналық аралар, асыл тұқымды аралар тұқымдастары және ара пакеттері;

    8) ұрық сапасын бағалау – микроскопты, зертханалық таразыны, фотометрді пайдаланып, алынған биоматериалды сапасына және шәуеттің қоюлығы мен белсенділігіне зерттеу;

    9) бедеулік – жыл ішінде аналық қабілетінен айырылған ұрпақтарының пайызы;

    10) визоцервикалды ұрықтандыру әдісі – шприц-катетер және қынаптық айна арқылы жатыр мойнына сперманы 4-6 см тереңдікке енгізу;

    11) қолдан ұрықтандыру – әртүрлі ветеринариялық құралдардың көмегімен ұрықтандыруды аналықтың жыныс жолдарына шәует енгізу арқылы жүзеге асырылатын жануарларды көбейту әдісі;

    12) ректоцервикалды ұрықтандыру әдісі – бұл әдіс шәуетті жатыр мойнына бекіте отырып енгізу және тік ішек арқылы бақылаудан тұрады;

    13) сұйылту – арнайы жасалған ортада сұйылту арқылы сперманың белсенділігін жоғалтпау үшін материалдың жарамдылық мерзімі ұзартылатын процесс. Сұйылту су моншасы мен мөлшерлегіш арқылы жүзеге асырылады;

    14) тұқымдық материалды сақтау – бұл арнайы құрылғылардың, атап айтқанда Дьюар сауытының көмегімен шәуетті сақтау мерзімін ұзарту процесі. Материал сұйық азотта мұздатылған күйде сақталады;

    15) ұрық енгізу – аналықтарды қорапқа салу және оларды бекіту, содан кейін таңдалған техникаға сәйкес қолдан ұрықтандыруды қолдану;

    16) физиологиялық жыныстық жетілу – ауыл шаруашылығы жануарлары дарақтарының жыныстық түйсіктерін көрсету және ұрықтандыруға дайын жыныс жасушаларын қалыптастыру қабілеті;

    17) шәует алу – жасанды қынап немесе тұлыпты қолдану арқылы манипуляциялау болып табылады. Бұқалардан – аптасына 2-4 рет, қошқарлардан – күніне 2-3 рет, айғырлардан – күніне бір рет генетикалық материал жинау. Қабан ұрығын жинау үшін шошқа тұлыбы қолданылады. Қондыру 2-3 күнде бір рет жүргізіледі.

    3. Осы кәсіптік стандартта мынадай қысқартулар қолданылады:

    1) ЭҚЖЖ – экономикалық қызмет түрлерінің жалпы жіктеуіші;

    2) СБШ – салалық біліктілік шеңбері;

    3) БТБА – бірыңғай тарифтік – біліктілік анықтамалығы;

    4) БА – Қазақстан Республикасы Еңбек кодексінің 16-бабының 16-1) тармақшасына сәйкес әзірленген және бекітілген басшылар, мамандар және басқа да қызметшілер лауазымдарының біліктілік анықтамалығы.

    2-тарау. Кәсіптік стандарттың паспорты

    4. Кәсіптік стандарттың атауы: Жануарларды қолдан ұрықтандырумен байланысты қызмет.

    5. Кәсіптік стандарттың коды: A01620020.

    6. ЭҚЖЖ секциясын, бөлімін, тобын, сыныбын және кіші сыныбын көрсету:

    A. Ауыл, орман және балық шаруашылығы:

    01 Өсімдік және мал шаруашылығы, аңшылық және осы салаларда қызметтер ұсыну;

    01.6 Астықты өңдеу жөніндегі қызмет және ауылшаруашылығы дақылдарын өсіру және мал басын көбейтуге мүмкіндік беретін қызмет;

    01.62 Мал шаруашылығына тән қызмет;

    01.62.0 Мал шаруашылығына тән қызмет.

    7. Кәсіптік стандарттың қысқаша сипаттамасы: Қолдан ұрықтандыру әдісімен жануарлардың ұрықтарын аналықтың жыныс жолдарына енгізу, онда алдын-ала аталық ұрығы алынады. Мал мен құс шаруашылығында жаңа технологияларды қолдана отырып, бағалы асыл тұқымды аталықтарынан көп төл алу үшін қолданылады.

    8. Кәсіптер карточкаларының тізімі:

    1) Жануарларға қарайтын жұмысшы - СБШ 3-деңгейі;

    2) Ветеринариялық санитар - СБШ 3-деңгейі;

    3) Зоотехник - СБШ 4-деңгейі;

    4) Асылдандыру ісі жөніндегі техник - СБШ 4-деңгейі;

    5) Жануарларды қолдан ұрықтандыру жөніндегі техник - СБШ 4-деңгейі.

    3-тарау. Кәсіптер карточкалары

    9. «Жа­ну­ар­лар­ға қа­рай­тын жұ­мыс­шы» кә­сіп­тік кар­точ­ка­сы
    Топ­тың ко­ды:
    6129-0
    Қыз­мет ата­уы­ның ко­ды:
    6129-0-011
    Кә­сіп­тің ата­уы:
    Жа­ну­ар­лар­ға қа­рай­тын жұ­мыс­шы
    СБШ бой­ын­ша бі­лік­ті­лік дең­гейі:
    3
    СБШ бой­ын­ша бі­лік­ті­лік іш­кі дең­гейі:
    3
    БТ­БА, БА және бас­қа үл­гі­лік бі­лік­ті­лік си­патта­ма­ла­ры бой­ын­ша бі­лік­ті­лік дең­гейі:
    ЕТКС 64 шы­ға­ры­лым,
    Ара­лас өсім­дік және мал ша­ру­а­шы­лы­ғы өнім­де­рін өн­ді­ру­де­гі бі­лік­ті­лі­гі жоқ жұ­мыс­шы.
    Кә­сіп­тік бі­лім дең­гейі:
    Бі­лім дең­гейі:
    тех­ни­ка­лық және кә­сіп­тік бі­лім (жұ­мыс­шы кә­сіп­тер)
    Ма­ман­дық:
    Зоо­тех­ния
    Бі­лік­ті­лік:
    Жұ­мыс тә­жі­ри­бе­сіне қой­ы­ла­тын та­лап­тар:
    қа­жет етіл­мей­ді
    Фор­мал­ды емес және ин­фор­мал­ды бі­лім­мен бай­ла­ныс:
    қа­жет етіл­мей­ді
    Кә­сіп­тің бас­қа ық­ти­мал ата­у­ла­ры:
    Қыз­мет­тің негіз­гі мақ­са­ты:
    Әр түр­лі жұ­мысты ат­қа­ра­тын адам, фер­мер­лік қо­жа­лық
    Ең­бек функ­ци­я­ла­ры­ның си­патта­ма­сы
    Ең­бек функ­ци­я­ла­ры­ның тіз­бе­сі:
    Мін­дет­ті ең­бек функ­ци­я­ла­ры:
    1. Құ­стар­ды азық­тан­ды­ру және су­а­ру.
    2. Кү­тіп-ба­ғу және та­за­лау.
    3. Асыл­дан­ды­ру.
    Қо­сым­ша ең­бек функ­ци­я­ла­ры:
    1. Та­сы­мал­дау
    1-ең­бек функ­ци­я­сы:
    Құ­стар­ды азық­тан­ды­ру және су­а­ру
    1-дағ­ды:
    Азық­тар­ды дай­ын­дау және та­ра­ту
    Ма­шық­тар:
    1. Жа­ну­ар­лар­дың әр­түр­лі топ­та­ры мен жа­сы­на қа­рай азық­ты ре­цепт бой­ын­ша дай­ын­дау.
    2. Азық нор­ма­ла­рын анық­тау.
    3. Азық­тың бал­ғынды­ғын анық­тау.
    4. Азық­ты та­ра­ту.
    5. Азық пен азық қо­с­па­ла­рын сақ­тау.
    Бі­лім­дер:
    1. Жа­ну­ар­лар­ды әр­түр­лі топ­та­ры мен жы­ны­стың жа­стық топ­та­ры­на ар­нал­ған азық­тар­дың негіз­гі ре­цеп­те­рі.
    2. Жа­ну­ар­лар­дың әр­түр­лі топ­та­ры мен жаста­ры­на ар­нал­ған азық нор­ма­ла­ры. Кү­тіп-ба­ғы­ла­тын құс түр­ле­рі бе­л­ок­тар­ды, ви­та­мин­дер­ді және ми­не­рал­дар­ды қа­жет­сі­нуі.
    3. Жа­ну­ар­лар­ды кү­тіп-ба­ғу­дың, азық­тан­ды­ру­дың және кү­ту­дің зо­оги­ги­е­на­лық және ве­те­ри­на­ри­я­лық қа­ғи­да­ла­ры.
    4. Азық­ты та­ра­ту­дың қол­мен жа­са­ла­тын және ме­ха­ни­ка­лық әді­сте­рі.
    5. Азық пен азық қо­с­па­ла­рын сақ­тау тех­но­ло­ги­я­ла­ры.
    Дағ­ды­ны та­ну мүм­кін­ді­гі:
    Ұсы­ныл­май­ды
    2-дағ­ды:
    Су­а­ру
    Ма­шық­тар:
    1. Әр­түр­лі топ­та­ғы жа­ну­ар­лар­ды су­а­ру­ды қам­та­ма­сыз ету.
    2. Дә­рі­лік пре­па­рат­тар­мен су­а­ру.
    Бі­лім­дер:
    1. Жа­ну­ар­лар­дың әр­түр­лі топ­та­ры­ның су­а­ру ерекше­лік­те­рі.
    2. Жа­ну­ар­лар­ды дә­рі­лік пре­па­рат­тар­мен су­а­ру.
    Дағ­ды­ны та­ну мүм­кін­ді­гі:
    Ұсы­ныл­май­ды
    2-ең­бек функ­ци­я­сы:
    Кү­тіп-ба­ғу және та­за­лау
    1-дағ­ды:
    Жа­ну­ар­лар­ды кү­тіп-ба­ғу
    Ма­шық­тар:
    1. Жа­ңа тех­но­ло­ги­я­ға сәй­кес, тем­пе­ра­ту­ра­лық жағ­дай­ды ылғал­ды­лық­ты және жа­рық­ты ұстау.
    2. Жа­ну­ар­лар тір­ші­лі­гі­нің қа­жет­ті жағ­дай­ла­ры­мен қо­сым­ша қам­та­ма­сыз ету.
    3. Бір­ге ұстай­тын топ­тар/жұп­тар­ды қа­лып­та­сты­ру.
    4. Жа­ну­ар­лар­дың жай-күйі мен мі­нез-құл­қын ба­қы­лау.
    5. Са­ни­тар­лық ре­жим­ді сақ­тау.
    6. Зо­ове­те­ри­на­ри­я­лық іс-ша­ра­лар­ға қа­ты­су.
    Бі­лім­дер:
    1. Жа­ну­ар­лар­дың әр­түр­лі топ­та­рын кү­тіп-ба­ғу тех­но­ло­ги­я­сы.
    2. Бір­ге кү­тіп-ба­ғу ке­зін­де­гі топ/жұп құ­ру прин­ципте­рі.
    3. Жа­ну­ар­лар­дың мі­нез-құл­қы мен фи­зио­ло­ги­я­сы­ның негіз­де­рі.
    4. Жа­ну­ар­лар­ды кү­тіп-ба­ғу, азық­тан­ды­ру­дың және кү­ту­дің зо­оги­ги­е­на­лық және ве­те­ри­на­ри­я­лық қа­ғи­да­ла­ры.
    5. Жа­ну­ар­лар ау­руы­ның бел­гі­ле­рі.
    Дағ­ды­ны та­ну мүм­кін­ді­гі:
    Ұсы­ныл­май­ды
    2-дағ­ды:
    Мал ша­ру­а­шы­лы­ғы қо­ра-жай­ла­рын та­за­ла­уды ұй­ым­да­сты­ру
    Ма­шық­тар:
    1. Жа­ну­ар­лар­дың кү­тіп-ба­ғы­ла­тын аумақ­тар­ды құр­ғақ және ылғал­ды та­за­лау жұ­мыста­рын жүр­гі­зу.
    2. Жаб­дық­тар­ды та­за­лау.
    3. Көң­ді алып та­стау.
    4. Жа­ну­ар­лар­дың кү­тіп-ба­ға­тын орын­дар­ды дез­ин­фек­ци­я­лау, дезин­сек­ци­я­лау, де­ра­ти­за­ци­я­лау жұ­мыста­рын жүр­гі­зу.
    5. Тө­сем­ді, еден­ді және/неме­се то­пы­рақ­ты ауы­сты­ру.
    Бі­лім­дер:
    1. Құр­ғақ және дым­қыл та­за­лау және жаб­дық­ты та­за­лау тәр­ті­бі.
    2. Дез­ин­фек­ция, дезин­сек­ция және де­ра­ти­за­ция жүр­гі­зу қа­ғи­да­ла­ры.
    3. Дез­ин­фек­ци­я­лық қон­дыр­ғы­лар мен бү­рік­кіш­тер­ді ор­на­ту.
    4. Жа­ну­ар­лар­ды кү­тіп-ба­ғу­дың, азық­тан­ды­ру­дың зо­оги­ги­е­на­лық және ве­те­ри­на­ри­я­лық қа­ғи­да­ла­ры.
    Дағ­ды­ны та­ну мүм­кін­ді­гі:
    Ұсы­ныл­май­ды
    3-ең­бек функ­ци­я­сы:
    Асыл­дан­ды­ру
    1-дағ­ды:
    Асыл тұқым­ды жұп­тар­ды/топ­тар­ды құ­ру
    Ма­шық­тар:
    1. Мал ша­ру­а­шы­лы­ғын­да өн­ді­ру­ші­лер­ді таң­дау және ша­ру­а­шы­лық жа­ғы­нан ең құн­ды жа­ну­ар­лар­дың асыл тұқым­ды жұп­та­рын/топ­та­рын таң­дау.
    2. Та­би­ғи кө­бе­ю­іне жағ­дай жа­сау.
    3. Қа­жет болған жағ­дай­да жа­ну­ар­лар­ды қол­дан ұрық­тан­ды­ру­ға дай­ын­дау.
    Бі­лім­дер:
    1. Асыл тұқым­ды жа­ну­ар­лар­дың жұп­та­рын/топ­та­рын таң­дау және ірік­теу қа­ғи­да­ла­ры.
    2. Жа­ну­ар­лар­дың кө­бею ке­зе­ңін­де­гі мі­нез-құлық және фи­зио­ло­ги­я­лық ерекше­лік­те­рі.
    3. Жа­ну­ар­лар­ды қол­дан ұрық­тан­ды­ру қа­ғи­да­ла­ры.
    Дағ­ды­ны та­ну мүм­кін­ді­гі:
    Ұсы­ныл­май­ды
    2-дағ­ды:
    Төл өсі­ру
    Ма­шық­тар:
    1. Төл­дер­ді өсір­ген­де қа­жет­ті кү­тім жа­сау.
    2. Төл­дер­ді өсі­ру ке­зін­де зо­оги­ги­е­на­лық және са­ни­тар­лық-ве­те­ри­на­ри­я­лық та­лап­тар­ды сақ­тау.
    Бі­лім­дер:
    1. \Кү­тіп-ба­ғы­ла­тын жа­ну­ар­лар түр­ле­рі­нің төл­де­рін өсі­ру тех­но­ло­ги­я­сы.
    2. Жа­ну­ар­лар­ды кү­тіп-ба­ғу­дың, азық­тан­ды­ру­дың және кү­ту­дің зо­оги­ги­е­на­лық және ве­те­ри­на­ри­я­лық қа­ғи­да­ла­ры.
    Дағ­ды­ны та­ну мүм­кін­ді­гі:
    Ұсы­ныл­май­ды
    1-қо­сым­ша ең­бек функ­ци­я­сы:
    Та­сы­мал­дау
    1-дағ­ды:
    Та­сы­мал­да­уды қам­та­ма­сыз ету
    Ма­шық­тар:
    1. Жа­ну­ар­лар­ды та­сы­мал­да­у­ға дай­ын­дау.
    2. Жа­ну­ар­лар­ды аулау.
    3. Жа­ну­ар­лар­ды бе­кі­ту.
    4. Та­сы­мал­дау ке­зін­де қа­жет­ті кү­тім­ді қам­та­ма­сыз ету.
    5. Жа­ну­ар­лар­дың та­сы­мал­да­удан кей­ін және жа­ңа жағ­дай­лар­ға бей­ім­де­лу­ін қам­та­ма­сыз ету.
    Бі­лім­дер:
    1. Та­сы­мал­да­на­тын жа­ну­ар­лар түр­ле­рі­нің мі­нез-құл­қы мен фи­зио­ло­ги­я­сы­ның ерекше­лік­те­рі.
    2. Құ­стар­ды ұстау және бе­кі­ту әді­сте­рі.
    3. Жа­ну­ар­лар­ды та­сы­мал­да­у­ға қой­ы­ла­тын та­лап­тар.
    Дағ­ды­ны та­ну мүм­кін­ді­гі:
    Ұсы­ныл­май­ды
    Же­ке құ­зы­рет­тер­ге қой­ы­ла­тын та­лап­тар:
    Өз бе­тін­ше жұ­мыс іс­теу және жа­у­ап­кер­ші­лік
    Тө­зім­ді­лік пен ең­бек­сүй­гіш­тік
    Тех­ни­ка­лық ре­гла­мент­тер мен ұлт­тық стан­дарт­тар­дың ті­зі­мі:
    -
    СБШ ая­сын­да бас­қа кә­сіп­тер­мен бай­ла­ныс:
    СБШ дең­гейі:
    Кә­сіп­тің ата­уы:
    5
    Мал өсі­ру­ші-тех­ник
    10. «Ве­те­ри­на­ри­я­лық са­ни­тар» кә­сіп­тік кар­точ­ка­сы:
    Топ­тың ко­ды:
    5190-4
    Қыз­мет ата­уы­ның ко­ды:
    5190-4-007
    Кә­сіп­тің ата­уы:
    Ве­те­ри­на­ри­я­лық са­ни­тар
    СБШ бой­ын­ша бі­лік­ті­лік дең­гейі:
    3
    СБШ бой­ын­ша бі­лік­ті­лік іш­кі дең­гейі:
    3
    БТ­БА, БА және бас­қа үл­гі­лік бі­лік­ті­лік си­патта­ма­ла­ры бой­ын­ша бі­лік­ті­лік дең­гейі:
    ЕТКС, 64 шы­ға­ры­лым.
    3-4 раз­ряд­ты ве­те­ри­на­ри­я­лық са­ни­тар.
    Кә­сіп­тік бі­лім дең­гейі:
    Бі­лім дең­гейі:
    тех­ни­ка­лық және кә­сіп­тік бі­лім (жұ­мыс­шы кә­сіп­тер)
    Ма­ман­дық:
    Ве­те­ри­на­рия
    Бі­лік­ті­лік:
    Жұ­мыс тә­жі­ри­бе­сіне қой­ы­ла­тын та­лап­тар:
    Қа­жет етіл­мей­ді
    Фор­мал­ды емес және ин­фор­мал­ды бі­лім­мен бай­ла­ныс:
    Қа­жет етіл­мей­ді.
    Кә­сіп­тің бас­қа ық­ти­мал ата­у­ла­ры:
    Қыз­мет­тің негіз­гі мақ­са­ты:
    Жа­ну­ар­лар­дың са­улық жағ­дай­ын ба­қы­лау, ау­ру мал­ды кү­ту. Са­ни­тар­лық-ги­ги­е­на­лық стан­дарт­тар­ды сақ­тау. Жаб­дық­тар­ды сте­рил­деу, со­ны­мен қа­тар дә­рі­лік заттар­ды қол­да­ну­ға дай­ын­дау.
    Ең­бек функ­ци­я­ла­ры­ның си­патта­ма­сы
    Ең­бек функ­ци­я­ла­ры­ның тіз­бе­сі:
    Мін­дет­ті ең­бек функ­ци­я­ла­ры:
    1. Сүт­ті ірі қа­ра мал­да­ры­ның ау­ру­ла­ры мен өлім-жі­ті­мі­нің ал­дын алу бой­ын­ша ве­те­ри­на­ри­я­лық-про­фи­лак­ти­ка­лық іс-ша­ра­лар­ды жү­зе­ге асы­ру.
    2. Жа­ну­ар­лар­ға жа­ра­қат­та­ну, ула­ну ке­зін­де ал­ғаш­қы ме­ди­ци­на­лық кө­мек көр­се­ту.
    Қо­сым­ша ең­бек функ­ци­я­ла­ры:
    1-ең­бек функ­ци­я­сы:
    Сүт­ті ірі қа­ра мал­дың ау­ру­ла­ры мен өлім-жі­ті­мі­нің ал­дын алу бой­ын­ша ве­те­ри­на­ри­я­лық-про­фи­лак­ти­ка­лық іс-ша­ра­лар­ды жү­зе­ге асы­ру
    1-дағ­ды:
    Жап­пай ем­деу-про­фи­лак­ти­ка­лық да­у­а­лау жүр­гі­зу
    Ма­шық­тар:
    1.Түр­лі этио­ло­ги­я­лы ау­ру­лар­мен ауы­ра­тын жа­ну­ар­лар­ды ем­деу үшін ем­дік, хи­рур­ги­я­лық әді­стер мен ма­ни­пу­ля­ци­я­лар­ды қол­да­ну.
    2. Дә­рі­лер­ді және дез­ин­фек­ци­я­лау құ­рал­да­рын қол­да­ну.
    3. Жа­ну­ар­лар мен құ­стар­дың ау­ру­ла­ры­ның ал­дын алу бой­ын­ша ве­те­ри­на­ри­я­лық про­фи­лак­ти­ка­лық іс-ша­ра­лар­ды жүр­гі­зу.
    Бі­лім­дер:
    1. Ірі қа­ра мал­дың ана­то­ми­я­сы мен фи­зио­ло­ги­я­сы.
    2. Жа­ну­ар­лар мен құ­стар­дың жиі кез­де­се­тін ау­ру­ла­ры ту­ра­лы негіз­гі мә­лі­мет­тер және құ­стар және олар­ды ди­а­гно­сти­ка­лау прин­ципте­рі.
    3. Про­фи­лак­ти­ка­лық ша­ра­лар мен ау­ру жа­ну­ар­лар­ды ем­деу
    Дағ­ды­ны та­ну мүм­кін­ді­гі:
    Ұсы­ныл­май­ды
    2-дағ­ды:
    Ем­деу-про­фи­лак­ти­ка­лық ша­ра­ла­ры­ның жос­па­рын құ­ру және орын­да­луын тал­дау
    Ма­шық­тар:
    1. Ве­те­ри­на­ри­я­лық қыз­мет­те көр­не­кі және тех­ни­ка­лық ба­қы­лау әді­сте­рін қол­да­ну.
    2. Ма­ман­дан­ды­ры­л­ған жаб­дық­тар мен құ­рал­дар­ды қол­да­ны­ңыз.
    3. Ма­ман­дан­ды­ры­л­ған ақ­па­рат­тық ба­за­лар­мен жұ­мыс.
    Бі­лім­дер:
    1. Дез­ин­фек­ция, дезин­сек­ция және де­ра­ти­за­ция әді­сте­рі.
    2. Био­ло­ги­я­лық қал­дық­тар­ды сақ­тау және кә­де­ге жа­ра­ту қа­ғи­да­ла­ры.
    3. Жа­ну­ар­лар­дың өлек­се­ле­рін кә­де­ге жа­ра­ту қа­ғи­да­ла­ры.
    4. Мик­ро­кли­мат па­ра­метр­ле­рі мал ша­ру­а­шы­лы­ғы­на ар­нал­ған қо­ра-жай­лар.
    5. Жа­ну­ар­лар­дың ау­ру­ла­ры мен өлім-жі­ті­мі­нің ал­дын алу бой­ын­ша ве­те­ри­на­ри­я­лық про­фи­лак­ти­ка­лық іс-ша­ра­лар­ды жүр­гі­зу қа­ғи­да­ла­ры бі­лу.
    6. Ау­ру жа­ну­ар­лар­ды оқ­ша­у­лап кү­ту.
    Дағ­ды­ны та­ну мүм­кін­ді­гі:
    Ұсы­ныл­май­ды
    2-ең­бек функ­ци­я­сы:
    Жа­ну­ар­лар­ға жа­ра­қат­та­ну, ула­ну ке­зін­де ал­ғаш­қы ме­ди­ци­на­лық кө­мек көр­се­ту
    1-дағ­ды:
    Оқ­ша­у­ла­у­шы па­ла­та­да ау­ру жа­ну­ар­лар­ды кү­ту, тер­мо­мет­рия, жа­ра­лар­ды да­у­а­лау
    Ма­шық­тар:
    1. Бө­лім­ше­де­гі оқ­ша­у­лан­ған ау­ру жа­ну­ар­лар­ға кү­тім жа­сау, жа­ра­лар­ды да­у­а­лау әді­сте­рі.
    2. Жа­ну­ар­лар­дың жа­ра­қат­та­ну неме­се ула­ну ке­зін­де ал­ғаш­қы кө­мек көр­се­ту.
    Бі­лім­дер:
    1. Жа­ну­ар­лар­дың ана­то­ми­я­сы мен фи­зио­ло­ги­я­сы­ның негіз­де­рі.
    2. Оқ­ша­у­лан­ған ау­ру жа­ну­ар­лар­ды кү­ту ере­же­ле­рін бі­лу.
    3. Жа­ну­ар­лар­ға ме­ди­ци­на­лық кө­мек көр­се­ту­дің тә­жі­ри­бе­лік әді­сте­рі.
    4. Дә­рі­лік заттар­ды ен­гі­зу­дің тә­жі­ри­бе­лік әді­сте­рі.
    5. Жа­ну­ар­лар­мен жұ­мыс іс­теу ке­зін­де­гі, құ­рал-сай­ман­дар мен жаб­дық­тар­ды пай­да­ла­ну ке­зін­де­гі же­ке қа­уіп­сіз­дік қа­ғи­да­ла­ры.
    Дағ­ды­ны та­ну мүм­кін­ді­гі:
    Ұсы­ныл­май­ды
    2-дағ­ды:
    Жа­ну­ар­лар­ды ем­деу
    Ма­шық­тар:
    1. Оқ­шау бө­лім­де­гі ау­ру мал­ды кү­ту.
    2. Жа­ну­ар­лар­ға жа­ра­қат­та­ну неме­се ула­ну ке­зін­де ал­ғаш­қы кө­мек көр­се­ту.
    3. Ашық жа­ра­лар­ды да­у­а­лау.
    4. Жа­ну­ар­лар­дың өлек­се­ле­рін сою.
    Бі­лім­дер:
    1. Жа­ну­ар­лар ана­то­ми­я­сы мен фи­зио­ло­ги­я­сы­ның негіз­де­рі.
    2. Қол­да­ны­ла­тын дә­рі­лер, олар­дың әре­ке­ті және жа­ну­ар­лар­ға бе­ру әді­сте­рі.
    3. Дә­рі­лік заттар­ды, био­ло­ги­я­лық дәр­мек­тер­ді, дез­ин­фек­ци­я­лау құ­рал­да­рын, ас­пап­тар мен дез­ин­фек­ци­я­лық жаб­дық­тар­ды сақ­тау қа­ғи­да­ла­ры және пай­да­ла­ну тәр­ті­бі.
    Дағ­ды­ны та­ну мүм­кін­ді­гі:
    Ұсы­ныл­май­ды
    Же­ке құ­зы­рет­тер­ге қой­ы­ла­тын та­лап­тар:
    Өз бе­тін­ше жұ­мыс іс­теу және жа­у­ап­кер­ші­лік
    Тәр­тіп­ті­лік
    Тех­ни­ка­лық ре­гла­мент­тер мен ұлт­тық стан­дарт­тар­дың ті­зі­мі:
    -
    СБШ ая­сын­да бас­қа кә­сіп­тер­мен бай­ла­ныс:
    СБШ дең­гейі:
    Кә­сіп­тің ата­уы:
    4
    Жа­ну­ар­лар­ды ве­те­ри­нар­лық да­у­а­лау жө­нін­де­гі опе­ра­тор
    6
    Ве­те­ри­на­ри­я­лық-са­ни­та­ри­я­лық дә­рі­гер
    11. «Зоо­тех­ник» кә­сіп­тік кар­точ­ка­сы:
    Топ­тың ко­ды:
    3142-0
    Қыз­мет ата­уы­ның ко­ды:
    3142-0-007
    Кә­сіп­тің ата­уы:
    Зоо­тех­ник
    СБШ бой­ын­ша бі­лік­ті­лік дең­гейі:
    4
    СБШ бой­ын­ша бі­лік­ті­лік іш­кі дең­гейі:
    4
    БТ­БА, БА және бас­қа үл­гі­лік бі­лік­ті­лік си­патта­ма­ла­ры бой­ын­ша бі­лік­ті­лік дең­гейі:
    Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы Ауыл ша­ру­а­шы­лы­ғы ми­ни­стрі­нің 21.08.2019 ж. N 307 бұй­ры­ғы­мен ауыл ша­ру­а­шы­лы­ғы ұй­ым­да­ры­ның бас­шы­ла­ры мен ма­ман­да­ры ла­у­а­зым­да­ры­ның тип­тік бі­лік­ті­лік си­патта­ма­ла­ры бе­кі­ті­л­ген.
    Зоо­тех­ник.
    Кә­сіп­тік бі­лім дең­гейі:
    Бі­лім дең­гейі:
    тех­ни­ка­лық және кә­сіп­тік бі­лім (ор­та дең­гей­де­гі ма­ман)
    Ма­ман­дық:
    Зоо­тех­ния
    Бі­лік­ті­лік:
    Жұ­мыс тә­жі­ри­бе­сіне қой­ы­ла­тын та­лап­тар:
    1 жыл
    Фор­мал­ды емес және ин­фор­мал­ды бі­лім­мен бай­ла­ныс:
    Қа­жет етіл­мей­ді
    Кә­сіп­тің бас­қа ық­ти­мал ата­у­ла­ры:
    Қыз­мет­тің негіз­гі мақ­са­ты:
    Ауыл ша­ру­а­шы­лы­ғы жа­ну­ар­ла­ры­ның бар­лық түр­ле­рі мен тұқым­да­рын кү­тіп-ба­ғу, азық­тан­ды­ру және өсі­ру­дің тех­но­ло­ги­я­лық про­це­сін ұй­ым­да­сты­ру.
    Ең­бек функ­ци­я­ла­ры­ның си­патта­ма­сы
    Ең­бек функ­ци­я­ла­ры­ның тіз­бе­сі:
    Мін­дет­ті ең­бек функ­ци­я­ла­ры:
    1. Өнім өн­ді­рі­сін жақ­сар­ту үшін әр­түр­лі тұқым­ды ауыл ша­ру­а­шы­лы­ғы жа­ну­ар­ла­рын дай­ын­дау.
    2. Жа­ну­ар­лар­дың жы­ныс және жас топ­та­ры бой­ын­ша қоз­ға­лы­сын жүр­гі­зу (фи­зио­ло­ги­я­лық жағ­дайы бой­ын­ша), ве­те­ри­на­ри­я­лық-са­ни­та­ри­я­лық қа­ғи­да­лар мен нор­ма­лар­ға сәй­кес жа­ну­ар­лар­ды азық­тан­ды­ру және кү­ту.
    3. Жа­ну­ар­лар азығ­ын ұтым­ды пай­да­ла­ну­ды ұй­ым­да­сты­ру, ша­ру­а­шы­лық­тар­да мал­ды кұ­тіп-ба­ғу­дың, азық­тан­ды­ру­дың және кү­ту­дің жа­ңа әді­сте­рін ен­гі­зу.
    4. Жо­ға­ры өнім­ді жа­ну­ар­лар­дар­ды өсі­ру, асыл тұқым­ды мал­дың бос жү­ру­ін азай­ту бой­ын­ша се­лек­ци­я­лық-асыл тұқым­дық жұ­мыстар­ды бас­қа­ру.
    5. Мал ша­ру­а­шы­лы­ғын­да ба­стап­қы есеп­тік асыл тұқым­дық құ­жат­та­ма­ны жүр­гі­зу.
    Қо­сым­ша ең­бек функ­ци­я­ла­ры:
    1-ең­бек функ­ци­я­сы:
    Өн­ді­рі­сті жақ­сар­ту үшін әр­түр­лі тұқым­ды ауыл ша­ру­а­шы­лы­ғы жа­ну­ар­ла­рын дай­ын­дау.
    1-дағ­ды:
    Тұқым­да­ры әр­түр­лі ауыл ша­ру­а­шы­лы­ғы жа­ну­ар­ла­ры­ның өнім­ді­лі­гін арт­ты­ру үшін ірік­теу жұ­мыста­рын жүр­гі­зу
    Ма­шық­тар:
    1. Өнім шы­ға­ру үшін әр­түр­лі ше­шім­дер­ді қа­жет ете­тін прак­ти­ка­лық есеп­тер­ді таң­дау.
    2. Жа­ну­ар­лар­дың са­па­лық қа­си­ет­те­рін жақ­сар­ту­ға қа­жет­ті әре­кет­тер­ді орын­дау.
    3. Мал ша­ру­а­шы­лы­ғы өнім­де­рін өн­ді­ру мен өт­кі­зу­дің үнем­ді тех­но­ло­ги­я­ла­рын таң­дау және пай­да­ла­ну.
    Бі­лім­дер:
    1. Өнім өн­ді­рі­сі үшін әр­түр­лі тұқым­ды ауыл ша­ру­а­шы­лы­ғы жа­ну­ар­ла­рын ірік­теу бой­ын­ша кә­сі­би прак­ти­ка­лық, тео­ри­я­лық бі­лім мен тә­жі­ри­бе.
    2. Ауыл ша­ру­а­шы­лы­ғы жа­ну­ар­ла­ры­ның өнім­ді­лі­гін арт­ты­ру үшін әр­түр­лі тұқым­ды ауыл ша­ру­а­шы­лы­ғы жа­ну­ар­ла­рын ірік­те­уде стра­те­ги­я­лық тә­сіл­дер­ді қол­да­ну ар­қы­лы мін­дет­тер мен про­блем­лар­ды ше­шу жол­да­ры.
    Дағ­ды­ны та­ну мүм­кін­ді­гі:
    Ұсы­ныл­май­ды
    2-дағ­ды:
    Мал ша­ру­а­шы­лы­ғын да­мы­ту, та­бын­ның өсі­мін мо­лай­ту­ды жақ­сар­ту, мал өнім­ді­лі­гін арт­ты­ру, өнім­ді­лі­гін арт­ты­ру жө­нін­де­гі іс-ша­ра­лар­ды әзір­леу және жү­зе­ге асы­ру
    Ма­шық­тар:
    1. Тео­ри­я­лық бі­лім­де­рін ауыл ша­ру­а­шы­лы­ғы жа­ну­ар­ла­рын өсі­ру және кө­бей­ту ке­зін­де прак­ти­ка­да қол­да­ну.
    2. Мал ша­ру­а­шы­лы­ғы өнім­де­рін өн­ді­ру­мен ай­на­лы­са­тын орын­да­у­шы­лар бри­га­да­сы­ның жұ­мысын ұй­ым­да­сты­ру.
    3. Бе­кі­ті­л­ген қыз­мет көр­се­ту ай­ма­ғын­да жа­ну­ар­лар­ды құ­жат­тау және өсі­ру­де прак­ти­ка­лық және та­ным­дық дағ­ды­лар­ды қол­да­ну.
    Бі­лім­дер:
    1. Ге­не­ти­ка, фи­зио­ло­гия, жа­ну­ар­лар­ды азық­тан­ды­ру және ве­те­ри­на­рия бой­ын­ша негіз­гі бі­лім.
    2. Ауыл ша­ру­а­шы­лы­ғы жа­ну­ар­ла­ры­ның зоо­ло­ги­я­сы, ана­то­ми­я­сы, фи­зио­ло­ги­я­сы.
    3. Ауыл ша­ру­а­шы­лы­ғы жа­ну­ар­ла­ры ту­ра­лы есеп бе­ру және ақ­па­рат бе­ру тәр­ті­бі.
    Дағ­ды­ны та­ну мүм­кін­ді­гі:
    Ұсы­ныл­май­ды
    2-ең­бек функ­ци­я­сы:
    Жа­ну­ар­лар­дың жы­ныс және жас топ­та­ры бой­ын­ша қоз­ға­лы­сын жүр­гі­зу (фи­зио­ло­ги­я­лық жағ­дайы бой­ын­ша), жа­ну­ар­лар­ды азық­тан­ды­ру және кү­ту ве­те­ри­на­ри­я­лық-са­ни­та­ри­я­лық ере­же­лер мен ере­же­лер­ге сәй­кес
    1-дағ­ды:
    Ба­стап­қы зоо­тех­ни­ка­лық құ­жат­та­ма­ны жүр­гі­зу және бе­кі­ті­л­ген қыз­мет көр­се­ту ай­ма­ғын­да жа­ну­ар­лар­ды өсі­ру­ді қа­да­ға­лау
    Ма­шық­тар:
    1. Кә­сі­би қыз­мет шең­бе­рін­де құ­жат­тау және есеп жүр­гі­зу.
    2. Қа­зір­гі за­ман­ғы есеп­теу, бай­ла­ныс және ком­му­ни­ка­ция құ­рал­да­рын пай­да­ла­ну.
    3. Жа­ну­ар­лар­дың сал­ма­ғын ал­дын-ала өл­ше­уді ұй­ым­да­сты­ру.
    4. Ауыл ша­ру­а­шы­лы­ғы учас­ке­сі неме­се цех қыз­ме­ті­нің негіз­гі тех­ни­ка­лық-эко­но­ми­ка­лық көр­сет­кіш­те­рін есеп­теу.
    5. Мал ша­ру­а­шы­лы­ғы бой­ын­ша тап­сыр­ма­лар жо­ба­сын әзір­леу және олар­дың орын­да­луын қам­та­ма­сыз ету.
    Бі­лім­дер:
    1. Ай­лық, тоқ­сан­дық және жыл­дық жос­пар­лар құ­ру қа­ғи­да­ла­ры.
    2. Ба­ста­уыш зоо­тех­ни­ка­лық құ­жат­та­ма жүр­гі­зу қа­ғи­да­ла­ры.
    3. Осы қыз­мет тү­ріне тән тәу­е­кел­дер, олар­ды ба­қы­лау және азай­ту мүм­кін­ді­гі.
    Дағ­ды­ны та­ну мүм­кін­ді­гі:
    Ұсы­ныл­май­ды
    2-дағ­ды:
    Азық шы­ғын­да­ры­ның кі­та­бын жүр­гі­зу. Жа­ну­ар­лар­ды азық­тан­ды­ру ра­ци­о­нын құ­ру
    Ма­шық­тар:
    1. Жа­ну­ар­лар­ды азық­тан­ды­ру­дың про­грес­сив­ті әді­сте­рі­мен қам­та­ма­сыз ету.
    2. Мал ша­ру­а­шы­лы­ғы бой­ын­ша тап­сыр­ма­лар­дың жо­ба­ла­рын әзір­леу және олар­дың орын­да­луын қам­та­ма­сыз ету.
    Бі­лім­дер:
    1. Ауыл ша­ру­а­шы­лы­ғы жа­ну­ар­ла­ры­ның ана­то­ми­я­сы мен фи­зио­ло­ги­я­сы­ның ерекше­лік­те­рі.
    2. Ауыл ша­ру­а­шы­лы­ғы жа­ну­ар­ла­рын дұ­рыс та­мақ­тан­ды­ру және та­мақ­тан ула­ну­дың ал­дын алу қа­ғи­да­ла­ры.
    Дағ­ды­ны та­ну мүм­кін­ді­гі:
    Ұсы­ныл­май­ды
    3-ең­бек функ­ци­я­сы:
    Жа­ну­ар­лар азығ­ын ұтым­ды пай­да­ла­ну­ды ұй­ым­да­сты­ру, фер­ма­лар­да мал­ды кү­тіп-ба­ғу­дың, азық­тан­ды­ру­дың және кү­ту­дің жа­ңа әді­сте­рін ен­гі­зу
    1-дағ­ды:
    Фер­ма­лар­да кү­тіп-ба­ғу мен азық­тан­ды­ру­дың про­грес­сив­ті әді­сте­рін ен­гі­зу
    Ма­шық­тар:
    1. Стра­те­ги­я­лық жос­пар­ла­уда, өнім­ді­лік­ті ба­ға­ла­уда және аху­ал­ды тал­да­уда прак­ти­ка­лық және та­ным­дық дағ­ды­лар­ды қол­да­ну.
    2. Өнім өн­ді­ру­ге қа­жет­ті ең ти­ім­ді тех­но­ло­ги­я­лар­ды таң­дау.
    3. Өн­ді­рі­стік қыз­мет­тің ти­ім­ді­лі­гін ба­ға­лау.
    Бі­лім­дер:
    1. Жа­ну­ар­лар­дың ге­не­ти­ка­сы, фи­зио­ло­ги­я­сы, зоо­ло­ги­я­сы және ве­те­ри­на­рия негіз­де­рі.
    2. Жа­ну­ар­лар­дың негіз­гі ау­ру­ла­ры және олар­дың ал­дын алу әді­сте­рі.
    3. Мал ша­ру­а­шы­лы­ғы­на ар­нал­ған жо­ба­лық тап­сыр­ма­лар­ды әзір­леу қа­ғи­да­ла­ры.
    Дағ­ды­ны та­ну мүм­кін­ді­гі:
    Ұсы­ныл­май­ды
    2-дағ­ды:
    Асыл тұқым­ды жа­ну­ар­лар­дың өнім­ді­лі­гі ту­ра­лы ба­стап­қы мә­лі­мет­тер­ді ұй­ым­ның се­лек­ци­я­лық және асыл тұқым­дық жұ­мыс жос­па­ры бой­ын­ша бел­гі­лен­ген есеп­ке алу ны­сан­да­рын ен­гі­зу
    Ма­шық­тар:
    1. Мал өнім­ді­лі­гі көр­сет­кіш­те­рін ба­стап­қы есеп­ке алу үшін бел­гі­лен­ген ны­сан­дар­ды рә­сім­деу.
    2. Асыл тұқым­ды жа­ну­ар­лар­дар­дың өнім­ді­лік көр­сет­кіш­те­рін өң­деу үшін стан­дарт­ты ақ­па­рат­тық-ком­му­ни­ка­ци­я­лық тех­но­ло­ги­я­лар­дың бағ­дар­ла­ма­ла­рын пай­да­ла­ну.
    Бі­лім­дер:
    1. Ұй­ым­ның се­лек­ци­я­лық-асыл тұқым­дық жұ­мыс жос­па­ры­на сәй­кес әр түр­лi жа­ну­ар­лар­дың өнiм­дiлiк көр­сет­кi­ш­терiнiң тұқым­дық есеп құ­жат­та­ма­сын жүр­гi­зу тәр­тiбi.
    2. Ұй­ым­да­ғы әр­түр­лі түр­де­гі жа­ну­ар­лар­дың өнім­ді­лік көр­сет­кіш­те­рін өң­деу бой­ын­ша стан­дарт­ты бағ­дар­ла­ма­лар­ды пай­да­ла­ну тәр­ті­бі.
    Дағ­ды­ны та­ну мүм­кін­ді­гі:
    Ұсы­ныл­май­ды
    4-ең­бек функ­ци­я­сы:
    Өнім­ді­лі­гі жо­ға­ры жа­ну­ар­лар­ды өсі­ру, асыл тұқым­ды жа­ну­ар­лар­дың бос жү­ру­ін азай­ту бой­ын­ша се­лек­ци­я­лық-асыл тұқым­дық жұ­мыстар­ды бас­қа­ру
    1-дағ­ды:
    Ауыл ша­ру­а­шы­лы­ғы жа­ну­ар­ла­рын өсі­ру және өсі­мін мо­лай­ту
    Ма­шық­тар:
    1. Тео­ри­я­лық бі­лім­де­рін ауыл ша­ру­а­шы­лы­ғы жа­ну­ар­ла­рын өсі­ру және өсі­мін мо­лай­ту ке­зін­де прак­ти­ка­да қол­да­ну.
    2. Асыл тұқым­ды жа­ну­ар­лар­ды нө­мір­ле­рі мен ла­қап ат­та­ры бой­ын­ша бір­дей­лен­ді­ру.
    3. Мал өнім­ді­лі­гі­нің көр­сет­кіш­те­рін жи­на­уды жү­зе­ге асы­ру.
    4. Асыл тұқым­ды жа­ну­ар­лар­ды ірік­теу және таң­дау.
    5. Та­за тұқым­ды өсі­ру, әр түр­лі шы­ғы­лы­сты­ру және бу­дан­да­сты­ру әді­сте­рін қол­да­ну
    6. Жа­ну­ар­лар­дың өнім­ді­лі­гін арт­ты­ру, та­бын­ның өсі­мін жақ­сар­ту және төл алу­ды арт­ты­ру жұ­мыста­рын жүр­гі­зу.
    Бі­лім­дер:
    1. Ауыл ша­ру­а­шы­лы­ғы жа­ну­ар­ла­рын өсі­ру және өсі­мін мо­лай­ту мә­се­ле­ле­рін ше­шу­ге қа­жет­ті ақ­па­рат­тар.
    2. Жа­ну­ар­лар­дың ге­не­ти­ка­сы, фи­зио­ло­ги­я­сы, се­лек­ци­я­сы және ве­те­ри­на­рия негіз­де­рі.
    3. Мал ша­ру­а­шы­лы­ғын­да ком­пью­тер­лік тех­но­ло­ги­я­ны қол­да­ну қа­ғи­да­ла­ры.
    4. Ауыл ша­ру­а­шы­лы­ғы жа­ну­ар­ла­ры­ның ана­то­ми­я­сы­ның ерекше­лік­те­рі, кү­тіп-ба­ғу, азық­тан­ды­ру әді­сте­рі.
    5. Жа­ну­ар­лар ша­ру­а­шы­лы­ғы өнім­де­рін өн­ді­ру­дің за­ма­на­уи тех­но­ло­ги­я­ла­ры, асыл тұқым­ды мал ша­ру­а­шы­лы­ғын ұй­ым­да­сты­ру.
    6. Жа­ну­ар­лар­дың негіз­гі ау­ру­ла­ры және олар­дың ал­дын алу әді­сте­рі;
    7. Ауыл ша­ру­а­шы­лы­ғы жа­ну­ар­ла­ры мен құ­ста­ры­ның әр­түр­лі түр­ле­рін бір­дей­лен­ді­ру әді­сте­рі (ла­қап ат­тар бе­ру, таң­ба ба­су, чип са­лу).
    Дағ­ды­ны та­ну мүм­кін­ді­гі:
    Ұсы­ныл­май­ды
    2-дағ­ды:
    Жа­ну­ар­лар­дың асыл тұқым­дық құн­ды­лы­ғын анық­тау.
    Ма­шық­тар:
    1. Жа­ну­ар­лар мен құ­стар­ды өл­ше­у­ге ар­нал­ған жаб­дық­тар мен құ­рал­дар­ды пай­да­ла­ну.
    2. Жа­ну­ар­лар мен құ­стар­дың асыл тұқым­дық құн­ды­лы­ғын анық­тау үшін ас­пап­тық өл­шеу тех­ни­ка­сын мең­ге­ру.
    Бі­лім­дер:
    1. Се­лек­ци­я­лық-асыл тұқым­дық жұ­мыстар­ды жүр­гі­зу ке­зін­де жа­ну­ар­лар­дың асыл тұқым­дық құн­ды­лы­ғын анық­тау.
    2. Жа­ну­ар­лар мен құ­стар­ды олар­дың асыл тұқым­дық құн­ды­лы­ғын анық­тау үшін ас­пап­тық өл­шеу қа­ғи­да­ла­ры мен тәр­ті­бі.
    3. Әр түр­де­гі жа­ну­ар­лар­мен және құ­стар­мен жұ­мыс іс­теу ке­зін­де­гі ең­бек қа­уіп­сіз­ді­гі қа­ғи­да­ла­ры.
    Дағ­ды­ны та­ну мүм­кін­ді­гі:
    Ұсы­ныл­май­ды
    5-ең­бек функ­ци­я­сы:
    Мал ша­ру­а­шы­лы­ғын­да ба­стап­қы асыл тұқым­дық құ­жат­та­ма­ны есеп­тік жүр­гі­зу.
    1-дағ­ды:
    Есеп­ке алу­ды және есеп­ті­лік­ті жүр­гі­зу.
    Ма­шық­тар:
    1. Зоо­тех­ни­ка­лық құ­жат­та­ма­ны жүр­гі­зу.
    2. Есеп­ке алу­ды және ар­найы бағ­дар­ла­ма­лар­ды пай­да­ла­на оты­рып, мал ша­ру­а­шы­лы­ғы бой­ын­ша бе­кі­ті­л­ген есеп­ті­лік­ті жүр­гі­зу­ді ұй­ым­да­сты­ру.
    Бі­лім­дер:
    1. Қа­зір­гі за­ман­ғы есеп­теу тех­ни­ка­сы, ком­му­ни­ка­ция, бай­ла­ныс және бай­ла­ныс құ­рал­да­ры.
    2. Әр түр­де­гі жа­ну­ар­лар­дың өнім­ді­лік, ре­про­дук­тив­ті және асыл тұқым­дық қа­си­ет­те­рін есеп­ке алу әді­сте­рі.
    3. Зоо­тех­ни­ка­лық және асыл тұқым­дық есеп­ке алу құ­жат­та­ма­сын жүр­гі­зу тәр­ті­бі.
    4. Зоо­тех­ни­ка­лық және асыл тұқым­дық есеп­ке алу­дың қол­да­ны­с­та­ғы фор­ма­ла­ры.
    5. Мал ша­ру­а­шы­лы­ғын­да ком­пью­тер­лік тех­ни­ка­ны қол­да­ну қа­ғи­да­ла­ры.
    Дағ­ды­ны та­ну мүм­кін­ді­гі:
    Ұсы­ныл­май­ды
    2-дағ­ды:
    Асыл тұқым­ды мал­дың өнім­ді­лі­гі ту­ра­лы ал­ғаш­қы мә­лі­мет­тер­ді, бел­гі­лен­ген есеп фор­ма­ла­рын ен­гі­зу.
    Ма­шық­тар:
    1. Жа­ну­ар­лар­дың өнім­ді­лі­гі көр­сет­кіш­те­рін ба­стап­қы есеп­ке алу үшін бел­гі­лен­ген ны­сан­дар­ды ре­сім­деу.
    2. Асыл тұқым­ды мал­дар­дың өнім­ді­лік көр­сет­кіш­те­рін өң­деу үшін стан­дарт­ты ақ­па­рат­тық-ком­му­ни­ка­ци­я­лық тех­но­ло­ги­я­лар бағ­дар­ла­ма­ла­рын пай­да­ла­ну.
    3. Мал өнім­ді­лі­гі көр­сет­кіш­те­рін өң­деу үшін мал ша­ру­а­шы­лы­ғы­на ар­нал­ған ар­найы ақ­па­рат­тық-ком­му­ни­ка­ци­я­лық бағ­дар­ла­ма­лар­ды пай­да­ла­ну.
    Бі­лім­дер:
    1. Жа­ну­ар­лар­дың өнім­ді­лік көр­сет­кіш­те­рі­нің асыл тұқым­дық есе­бі­нің құ­жат­та­ма­сын жүр­гі­зу тәр­ті­бі.
    2. Ұй­ым­да мал өнім­ді­лі­гі көр­сет­кіш­те­рін өң­де­удің стан­дарт­тық бағ­дар­ла­ма­ла­рын қол­да­ну тәр­ті­бі.
    3. Ұй­ым­да­ғы өнім­ді­лік көр­сет­кіш­те­рін өң­деу жө­нін­де­гі асыл тұқым­ды мал ша­ру­а­шы­лы­ғы бой­ын­ша ар­найы ақ­па­рат­тық-ком­му­ни­ка­ци­я­лық бағ­дар­ла­ма­лар­ды пай­да­ла­ну тәр­ті­бі.
    4. Ұй­ым­да ба­стап­қы есеп­тік асыл тұқым­дық құ­жат­та­ма­ны мұ­ра­ғат­тау тәр­ті­бі.
    Дағ­ды­ны та­ну мүм­кін­ді­гі:
    Ұсы­ныл­май­ды
    Же­ке құ­зы­рет­тер­ге қой­ы­ла­тын та­лап­тар:
    Өз бе­тін­ше жұ­мыс іс­теу және жа­у­ап­кер­ші­лік
    Ко­ман­да­да жұ­мыс іс­тей бі­лу
    Тех­ни­ка­лық ре­гла­мент­тер мен ұлт­тық стан­дарт­тар­дың ті­зі­мі:
    -
    СБШ ая­сын­да бас­қа кә­сіп­тер­мен бай­ла­ныс:
    СБШ дең­гейі:
    Кә­сіп­тің ата­уы:
    5
    Жа­ну­ар­лар­ды қол­дан ұрық­тан­ды­ру жө­нін­де­гі тех­ник
    7
    Бас зоо­тех­ник
    12. «Асыл тұқым­дық іс жө­нін­де­гі тех­ник» кә­сіп­тік кар­точ­ка­сы:
    Топ­тың ко­ды:
    3142-0
    Қыз­мет ата­уы­ның ко­ды:
    3142-0-014
    Кә­сіп­тің ата­уы:
    Асыл тұқым­дық іс жө­нін­де­гі тех­ник
    СБШ бой­ын­ша бі­лік­ті­лік дең­гейі:
    4
    СБШ бой­ын­ша бі­лік­ті­лік іш­кі дең­гейі:
    4
    БТ­БА, БА және бас­қа үл­гі­лік бі­лік­ті­лік си­патта­ма­ла­ры бой­ын­ша бі­лік­ті­лік дең­гейі:
    БТ­БА, 64-шы­ға­ры­лым.
    Са­уын­шы 5-раз­ряд 1-Па­ра­граф
    Кә­сіп­тік бі­лім дең­гейі:
    Бі­лім дең­гейі:
    тех­ни­ка­лық және кә­сіп­тік бі­лім (ор­та дең­гей­де­гі ма­ман)
    Ма­ман­дық:
    Зоо­тех­ния
    Бі­лік­ті­лік:
    Жұ­мыс тә­жі­ри­бе­сіне қой­ы­ла­тын та­лап­тар:
    Ба­ғыт бой­ын­ша 1 жыл
    Фор­мал­ды емес және ин­фор­мал­ды бі­лім­мен бай­ла­ныс:
    қа­жет етіл­мей­ді
    Кә­сіп­тің бас­қа ық­ти­мал ата­у­ла­ры:
    Қыз­мет­тің негіз­гі мақ­са­ты:
    1.Асыл тұқым­дық іс­те­гі нақ­ты жа­ңа тех­но­ло­ги­я­лар мен тә­сіл­дер­дің мүм­кін­дік­те­рін зерт­тей­ді және ұсы­на­ды.
    2.На­рық­та бар тех­но­ло­ги­я­лық жа­ңа­лық­тар­ды фер­ма­ға ен­гі­зу.
    Ең­бек функ­ци­я­ла­ры­ның си­патта­ма­сы
    Ең­бек функ­ци­я­ла­ры­ның тіз­бе­сі:
    Мін­дет­ті ең­бек функ­ци­я­ла­ры:
    1. Асыл тұқым­ды жа­ну­ар­лар мен құ­стар­ды есеп­ке алу және ба­ға­лау.
    2. Мал тұқы­мын асыл­дан­ды­ру бой­ын­ша құ­жат­та­ма­лар­ды сақ­тау және өн­ді­рі­стік- зоо­тех­ни­ка­лық есеп бой­ын­ша ба­стап­қы құ­жат­тар­ды дай­ын­дау
    Қо­сым­ша ең­бек функ­ци­я­ла­ры:
    1-ең­бек функ­ци­я­сы:
    Асыл тұқым­ды жа­ну­ар­лар мен құ­стар­ды есеп­ке алу және ба­ға­лау
    1-дағ­ды:
    Ауыл ша­ру­а­шы­лы­ғы жа­ну­ар­ла­ры мен құ­ста­рын есеп­ке алу
    Ма­шық­тар:
    1. Асыл тұқым­дық жос­пар­ла­уды тал­да­уда прак­ти­ка­лық есеп­тер­ді ше­шу.
    2. Ауыл ша­ру­а­шы­лы­ғы жа­ну­ар­ла­ры мен құ­ста­рын есеп­ке алу жұ­мысын жүр­гі­зу.
    3. Жа­ңа тех­но­ло­ги­я­лар­дың қол­же­тім­ді­лі­гін зер­де­леу және қол­да­ну.
    Бі­лім­дер:
    1. Ауыл ша­ру­а­шы­лы­ғы жа­ну­ар­ла­рын есеп­ке алу қа­ғи­да­ла­ры.
    2. Құс етін есеп­ке алу қа­ғи­да­ла­ры
    3. Кең та­рал­ған тех­но­ло­ги­я­лар ту­ра­лы негіз­гі мә­лі­мет­тер
    Дағ­ды­ны та­ну мүм­кін­ді­гі:
    Ұсы­ныл­май­ды
    2-дағ­ды:
    Ауыл ша­ру­а­шы­лы­ғы жа­ну­ар­ла­ры мен құ­ста­рын ба­ға­лау
    Ма­шық­тар:
    1. Асыл тұқым­ды жа­ну­ар­лар мен құ­стар­ды кла­стар­ға бө­лу.
    2. Бел­гі­ле­рі бой­ын­ша жа­рам­сызын шы­ға­ру.
    3. Асыл тұқым­ды та­бын қа­лып­та­сты­ру.
    4. Ар­найы жаб­дық­тар мен құ­рал­дар­ды қол­да­ну.
    5. Ар­найы ақ­па­рат­тық де­рекқор­мен жұ­мыс.
    Бі­лім­дер:
    1. Ақ­па­рат­тық тех­но­ло­ги­я­ны бі­лу.
    2. Элек­трон­дық бағ­дар­ла­ма­лар­ды бі­лу.
    3. За­ма­на­уи тех­но­ло­ги­я­лар­ды бі­лу.
    4. Асыл тұқым­ды кла­стар­дың негіз­гі және қо­сым­ша си­патта­ма­ла­ры.
    Дағ­ды­ны та­ну мүм­кін­ді­гі:
    Ұсы­ныл­май­ды
    2-ең­бек функ­ци­я­сы:
    Асыл тұқым­дық іс бой­ын­ша құ­жат­та­ма­лар­ды сақ­тау және өн­ді­рі­стік, зоо­тех­ни­ка­лық есеп бой­ын­ша ба­стап­қы құ­жат­тар­ды дай­ын­дау
    1-дағ­ды:
    Есеп­тік жур­нал­дар мен бас­қа құ­жат­та­ма­лар­ды жүр­гі­зу және сақ­тау
    Ма­шық­тар:
    1. Дай­ын­дық тех­но­ло­ги­я­лық кар­та­ла­рын құ­ра­с­ты­ру.
    2. Ба­ға­лау жур­на­лын тол­ты­ру.
    Бі­лім­дер:
    1. Зоо­тех­ни­яда­ғы негіз­гі есеп­тік құ­жат­тар.
    2. Есеп­тік құ­жат­та­ма­ны жүр­гі­зу және тол­ты­ру қа­ғи­да­ла­ры.
    Дағ­ды­ны та­ну мүм­кін­ді­гі:
    Ұсы­ныл­май­ды
    2-дағ­ды:
    Асыл тұқым­дық іс бой­ын­ша өн­ді­рі­стік құ­жат­тар­ды дай­ын­дау және ұсы­ну
    Ма­шық­тар:
    1. Жа­ну­ар­лар мен құ­стар­дың асыл тұқым­ды мәр­те­бе­сін алу үшін құ­жат­тар па­ке­тін қа­лып­та­сты­ру.
    2. Асыл тұқым­ды жа­ну­ар­лар мен құ­стар ту­ра­лы мә­лі­мет­тер­ді тол­ты­ру үшін ақ­па­рат­тық ба­за­лар мен сайт­тар­да жұ­мыс іс­теу.
    Бі­лім­дер:
    1. Асыл тұқым­дық ша­ру­а­шы­лық мә­се­ле­ле­рі бой­ын­ша құ­жат­тар­ды ке­лі­су және ұсы­ну қа­ғи­да­ла­ры.
    2. Ма­ман­дан­ды­ры­л­ған ақ­па­рат­тық жүй­е­лер­де (ақ­па­рат­тық-тал­дау жүй­е­сі, ауыл ша­ру­а­шы­лы­ғы жа­ну­ар­ла­рын бір­дей­лен­ді­ру) құ­жат қа­лып­та­сты­ру мен құ­жат ай­на­лы­мы негіз­де­рі.
    Дағ­ды­ны та­ну мүм­кін­ді­гі:
    Ұсы­ныл­май­ды
    Же­ке құ­зы­рет­тер­ге қой­ы­ла­тын та­лап­тар:
    Өз бе­тін­ше жұ­мыс іс­теу және жа­у­ап­кер­ші­лік
    Тәр­тіп­ті­лік
    Тех­ни­ка­лық ре­гла­мент­тер мен ұлт­тық стан­дарт­тар­дың ті­зі­мі:
    -
    СБШ ая­сын­да бас­қа кә­сіп­тер­мен бай­ла­ныс:
    СБШ дең­гейі:
    Кә­сіп­тің ата­уы:
    5
    Жа­ну­ар­лар­ды қол­дан ұрық­тан­ды­ру жө­нін­де­гі тех­ник
    7
    Бас зоо­тех­ник
    13. «Жа­ну­ар­лар­ды қол­дан ұрық­тан­ды­ру жө­нін­де­гі тех­ник» кә­сіп­тік кар­точ­ка­сы:
    Топ­тың ко­ды:
    3240-0
    Қыз­мет ата­уы­ның ко­ды:
    3240-0-009
    Кә­сіп­тің ата­уы:
    Жа­ну­ар­лар­ды қол­дан ұрық­тан­ды­ру жө­нін­де­гі тех­ник
    СБШ бой­ын­ша бі­лік­ті­лік дең­гейі:
    4
    СБШ бой­ын­ша бі­лік­ті­лік іш­кі дең­гейі:
    4
    БТ­БА, БА және бас­қа үл­гі­лік бі­лік­ті­лік си­патта­ма­ла­ры бой­ын­ша бі­лік­ті­лік дең­гейі:
    2-па­ра­граф. БТ­БА, 64-шы­ға­ры­лым.
    Жа­ну­ар­лар­ды қол­дан ұрық­тан­ды­ру опе­ра­то­ры 4-6 раз­ряд
    Кә­сіп­тік бі­лім дең­гейі:
    Бі­лім дең­гейі:
    тех­ни­ка­лық және кә­сіп­тік бі­лім (ор­та дең­гей­де­гі ма­ман)
    Ма­ман­дық:
    Зоо­тех­ния
    Бі­лік­ті­лік:
    Жұ­мыс тә­жі­ри­бе­сіне қой­ы­ла­тын та­лап­тар:
    Ти­іс­ті ба­ғыт бой­ын­ша 1 жыл
    Фор­мал­ды емес және ин­фор­мал­ды бі­лім­мен бай­ла­ныс:
    қа­жет етіл­мей­ді
    Кә­сіп­тің бас­қа ық­ти­мал ата­у­ла­ры:
    Қыз­мет­тің негіз­гі мақ­са­ты:
    Жа­ну­ар­лар­ды қол­дан ұрық­тан­ды­ру­ды жүр­гі­зу­ді ұй­ым­да­сты­ру
    Ең­бек функ­ци­я­лар­дың си­патта­ма­сы
    Ең­бек функ­ци­я­ла­ры­ның тіз­бе­сі:
    Мін­дет­ті ең­бек функ­ци­я­ла­ры:
    1. Жа­ну­ар­лар­дың күй­леу ке­зе­ңін анық­тау және қол­дан ұрық­тан­ды­ру­дың био­тех­но­ло­ги­я­лық әді­сте­рін қол­да­ну­ды рет­тей­тін нор­ма­тив­тік құ­жат­тар­дың та­лап­та­ры­на сәй­кес қол­дан ұрық­тан­ды­ру­ды жүр­гі­зу.
    2. Жа­ну­ар­лар мен құ­стар­ды қол­дан ұрық­тан­ды­ру бой­ын­ша есеп­ке алу және есеп бе­ру құ­жат­та­ма­сын жа­сау.
    Қо­сым­ша ең­бек функ­ци­я­ла­ры:
    1-ең­бек функ­ци­я­сы:
    Күй­ле­ген жа­ну­ар­лар­ды анық­тау және қол­дан ұрық­тан­ды­ру­дың био­тех­но­ло­ги­я­лық әді­сте­рін қол­да­ну­ды рет­тей­тін нор­ма­тив­тік құ­жат­тар­дың та­лап­та­ры­на сәй­кес қол­дан ұрық­тан­ды­ру­ды жүр­гі­зу
    1-дағ­ды:
    Жа­ну­ар­лар­ды кө­бею про­це­сіне қа­ты­су­ға дай­ынды­ғын анық­тау үшін олар­дың жағ­дай­ын ба­ға­лау
    Ма­шық­тар:
    1. Жа­ну­ар­лар­дың тү­ріне және қол­да бар ре­сур­стар­ға бай­ла­ны­сты ана­лық­тар­дың жы­ны­стық қы­зуын анық­тау әді­сін таң­дау.
    2. Ви­зу­ал­ды, қы­нап­тық, тік ішек­ті, зерт­ха­на­лық және ас­пап­тық зерт­теу әді­сте­рін қол­да­на оты­рып, ана­лық­тар­да­ғы күй­леу бел­гі­ле­рін анық­тау.
    Бі­лім­дер:
    1. Қол­дан ұрық­тан­ды­ру­дың био­тех­но­ло­ги­я­лық әді­сте­рін қол­да­ну­ды рет­тей­тін нор­ма­тив­тік құ­жат­тар­ға сәй­кес ана­лық жа­ну­ар­лар­дың күй­леу ке­зе­ңін анық­тау әді­сте­рі.
    2. Ана­лық жа­ну­ар­лар­дың күй­леу ке­зе­ңін анық­та­удың ви­зу­ал­ды, қы­нап­тық, тік ішек­тік, зерт­ха­на­лық және ас­пап­тық әді­сте­рін жүр­гі­зу тех­ни­ка­сы.
    Дағ­ды­ны та­ну мүм­кін­ді­гі:
    Ұсы­ныл­май­ды
    2-дағ­ды:
    Қа­уіп­сіз­дік­ті сақ­тай оты­рып, қол­дан ұрық­тан­ды­ру­ға ар­нал­ған тұқым­дық ата­лық­тар­дан шәу­ет алу
    Ма­шық­тар:
    1. Ве­те­ри­на­ри­я­лық-са­ни­та­ри­я­лық ере­же­лер­ге сәй­кес тұқым­дық ата­лық­тар­дың (бар­лық өнім­ді­лік ба­ғыт­та­ғы қой­лар мен өнім­ді­лі­гі ет­ті ба­ғыт­та­ғы ірі қа­ра мал) кү­пе­гін жуу рә­сі­мін орын­дау.
    2. Бел­гі­лі әді­стер­мен жа­ну­ар­лар­ды жа­сан­ды ұрық­тан­ды­ру­ды жүр­гі­зу: жа­тыр­ды тік ішек­ке бе­кі­те оты­рып, ви­зо­цер­ви­кал­ды, ма­но­цер­ви­кал­ды және цер­ви­кал­ды.
    3. Ар­найы құ­рал-жаб­дық­тар мен құ­рал­дар­ды пай­да­ла­на оты­рып, тұқым­дық ата­лық-про­ду­цент­тер­ден (бар­лық өнім­ді­лік ба­ғыт­та­ғы қой­лар мен ет­ті ірі қа­ра мал) ұрық алу про­це­ду­ра­сын жүр­гі­зу.
    4. Мик­ро­ско­пи­я­лық әді­стер­мен тұқым­дық ата­лық- про­ду­цент­тер­дің (бар­лық өнім­ді­лік ба­ғыт­та­ғы қой­лар және өнім­ді­лі­гі ет­ті ба­ғыт­та­ғы ірі қа­ра мал) жа­ңа­дан алын­ған шәу­е­ті­нің са­па­сын ба­ға­лау рә­сі­мін жүр­гі­зу.
    Бі­лім­дер:
    1. Ве­те­ри­на­ри­я­лық-са­ни­та­ри­я­лық ере­же­лер­ге сәй­кес асыл тұқым­ды ата­лық­тар­дың (бар­лық өнім­ді­лік­те­гі қой­лар және ет­ті ба­ғыт­та­ғы ірі қа­ра мал) кү­пе­гін дез­ин­фек­ци­я­лық ері­т­ін­ді­лер­мен жуу тех­ни­ка­сы.
    2. Тұқым­дық ата­лық шәу­ет алу әді­сте­рі (бар­лық өнім­ді­лік ба­ғыт­та­ғы қой­лар және өнім­ді­лі­гі ет­ті ба­ғыт­та­ғы ірі қа­ра мал).
    3. Жа­ну­ар­лар­ды қол­дан ұрық­тан­ды­ру әді­сте­рі: жа­тыр мой­нын тік ішек­ке бе­кі­те отиы­рып, мой­ын-мой­ын, мой­ын-мой­ын және мой­ын.
    4. Шәу­ет са­па­сын мик­ро­ско­пи­я­лық ба­ға­лау әді­сте­рі.
    Дағ­ды­ны та­ну мүм­кін­ді­гі:
    Ұсы­ныл­май­ды
    3-дағ­ды:
    Қол­дан ұрық­тан­ды­ру­дың био­тех­но­ло­ги­я­лық әді­сте­рін қол­да­ну­ды рет­тей­тін нор­ма­тив­тік құ­жат­тар­дың та­лап­та­ры­на сәй­кес ана­лық жа­ну­ар­лар­ды қол­дан ұрық­тан­ды­ру­ды жүр­гі­зу
    Ма­шық­тар:
    1. Тұқым­дық ата­лық­тар­дан шәу­ет (өнім­ді­лік­тің бар­лық ба­ғыт­та­ғы қой­ла­ры және өнім­ді­лі­гі ет­ті ба­ғыт­та­ғы ірі қа­ра мал) алу үшін есеп­ке алу жө­нін­де­гі есеп бе­ру құ­жат­та­ма­сын жа­сау.
    2. Тұқым­дық ата­лық­тар­дың ұры­ғын (бар­лық өнім­ді­лік­те­гі қой­лар және өнім­ді­лі­гі ет тү­рін­де­гі ірі қа­ра мал) оның са­па­сын сақ­та­уды қам­та­ма­сыз ете­тін әді­стер­ді қол­да­на оты­рып, қы­сқа мер­зім­де сақ­тау үшін сал­қын­да­ту.
    3. Қол­дан ұрық­тан­ды­ру­дың био­тех­но­ло­ги­я­лық әді­сте­рін қол­да­ну­ды рет­тей­тін нор­ма­тив­тік құ­жат­тар­дың та­лап­та­ры­на сәй­кес ар­найы құ­рал­дар­ды пай­да­ла­на оты­рып, ұрық­ты ана­лық­тың жы­ныс мү­ше­ле­ріне ен­гі­зу.
    Бі­лім­дер:
    1. Тұқым­дық ата­лық­тар­дың шәу­е­тін өн­ді­ру­ді есеп­ке алу және ба­ға­лау оның жур­нал­да­рын жүр­гі­зу қа­ғи­да­ла­ры.
    2. Жа­ңа­дан алын­ған спер­ма­то­зо­ид­тар­ды одан әрі пай­да­ла­ну үшін жа­рам­ды­лық өл­шем­шар­тта­ры.
    3. Әр түр­лі ана­лық жа­ну­ар­лар­ды (құ­стар­ды) қол­дан ұрық­тан­ды­ру әді­сте­рі.
    Дағ­ды­ны та­ну мүм­кін­ді­гі:
    Ұсы­ныл­май­ды
    2-ең­бек функ­ци­я­сы:
    Жа­ну­ар­лар мен құ­стар­ды қол­дан ұрық­тан­ды­ру бой­ын­ша есеп­ке алу және есеп бе­ру құ­жат­та­ма­сын жа­сау
    1-дағ­ды:
    Қол­дан ұрық­тан­ды­ру пунк­тін (стан­ци­я­сын) ве­те­ри­на­ри­я­лық-са­ни­та­ри­я­лық өң­деу бой­ын­ша есеп­ке алу және есеп бе­ру құ­жат­та­ма­сын тол­ты­ру
    Ма­шық­тар:
    1. Әр түр­лі түр­де­гі ана­лық жа­ну­ар­лар­ды (құ­стар­ды) қол­дан ұрық­тан­ды­ру жур­на­лын ре­сім­деу.
    2. Қол­дан ұрық­тан­ды­ру пунк­тін (стан­ци­я­сын) құ­рал-жаб­дық­тар­мен және шы­ғын ма­те­ри­ал­да­ры­мен жаб­дық­та­у­ға өті­нім­дер­ді тол­ты­ру.
    Бі­лім­дер:
    1. Ве­те­ри­на­ри­я­лық есеп­ті­лік та­лап­та­ры­на сәй­кес за­лал­сыздан­ды­ру жур­на­лын тол­ты­ру қа­ғи­да­ла­ры.
    2. Ма­те­ри­ал­дар мен жаб­дық­тар­ды са­тып алу­ға өті­нім жа­сау ны­са­ны.
    Дағ­ды­ны та­ну мүм­кін­ді­гі:
    Ұсы­ныл­май­ды
    2-дағ­ды:
    Қол­дан ұрық­тан­ды­ру­ға ар­нал­ған ма­те­ри­ал­дар­ды, құ­рал-жаб­дық­тар­ды және құ­рал­дар­ды дай­ын­дау үшін есеп­ке алу және есеп бе­ру құ­жат­та­ма­сын жа­сау
    Ма­шық­тар:
    1. Ері­т­ін­ді­лер­ді дай­ын­дау және тұ­ты­ну, шәу­ет­тің са­па­сын ба­ға­лау жур­нал­да­рын ре­сім­деу және тол­ты­ру.
    2. Шы­ғын ма­те­ри­ал­да­рын, сон­дай-ақ пай­да­ла­ну мер­зі­мі өтіп кет­кен жаб­дық­ты есеп­тен шы­ға­ру ак­ті­ле­рін ре­сім­деу.
    3. Шы­ғын ма­те­ри­ал­да­ры мен жаб­дық­тар­ды есеп­тен шы­ға­ру­ға құ­жат­тар­ды ре­сім­деу.
    Бі­лім­дер:
    1. Ері­т­ін­ді­лер­ді дай­ын­дау мен тұ­ты­ну­ды тір­кеу, шәу­ет­тің са­па­сын ба­ға­лау қа­ғи­да­ла­ры.
    2. Құ­жат­тар­дың ны­сан­да­ры мен ма­те­ри­ал­дар мен жаб­дық­тар­дың тү­суі мен жұм­са­луын есеп­ке алу қа­ғи­да­ла­ры.
    3. Құ­жат­тар­дың ны­сан­да­ры және шы­ғыс ма­те­ри­ал­да­ры мен жаб­дық­тар­ды есеп­тен шы­ға­ру тәр­ті­бі.
    Дағ­ды­ны та­ну мүм­кін­ді­гі:
    Ұсы­ныл­май­ды
    Же­ке құ­зы­рет­тер­ге қой­ы­ла­тын та­лап­тар:
    Өз бе­тін­ше жұ­мыс іс­теу және жа­у­ап­кер­ші­лік
    Тәр­тіп­ті­лік
    Тех­ни­ка­лық ре­гла­мент­тер мен ұлт­тық стан­дарт­тар­дың ті­зі­мі:
    -
    СБШ ая­сын­да бас­қа кә­сіп­тер­мен бай­ла­ныс:
    СБШ дең­гейі:
    Кә­сіп­тің ата­уы:
    5
    Бө­лім­нің зоо­тех­ни­гі (ке­шен, егін­ші­лік учас­ке­сі, фер­ма)
    7
    Бас зоо­тех­ник

    4-тарау. Кәсіптік стандарттың техникалық деректері

    14. Мемлекеттік органның атауы: Қазакстан Республикасының Ауыл шаруашылығы министрлігі

    Орындаушы: Насырханова Бакыт Кайргазиновна, +7 (771) 375 80 45, [email protected]

    15. Әзірлеуге қатысатын ұйымдар (кәсіпорындар): «Ұлттық аграрлық ғылыми-білім беру орталығы» коммерциялық емес акционерлік қоғам

    Жетекші: Б.Қ. Насырханова, [email protected], +7 (771) 375 80 45

    Орындаушы: Қ.А. Елемесов, [email protected], +7 (707) 907 04 88

    16. Кәсіптік біліктілік жөніндегі салалық кеңес: 2023 жылғы 19 желтоқсандағы №2 хаттама.

    17. Кәсіптік біліктілік жөніндегі ұлттық орган: 2023 жылғы 11 желтоқсандағы кәсіби стандарт жобасын сараптау қорытындысы бойынша «Еңбек ресурстарын дамыту орталығы» акционерлік қоғамының қорытындысы.

    18. «Атамекен» Қазақстан Республикасының Ұлттық кәсіпкерлер палатасы: 2023 жылғы 19 желтоқсандағы № 12667/20 келісім.

    19. Нұсқа нөмірі және шығарылған жылы: нұсқа 1, 2023 жыл.

    20. Қайта қарау күні: 2027 жылғы 7 қараша.

    Мәтін танысу мақсатында ұсынылған; ресми қолдану үшін Қазақстан Республикасы заңнамасының қолданыстағы редакциясымен салыстырыңыз.