Пайдалы қазбаларды барлау үшін жария сервитут дегеніміз не және оны белгілеу тәртібі қандай?
Жария сервитут – жер учаскесін меншік иесінен немесе жер пайдаланушыдан алып қоймай, заңда көзделген қоғамдық немесе мемлекеттік маңызы бар мақсаттар үшін жерді шектеулі пайдалану құқығын белгілеу.
Пайдалы қазбаларды барлау немесе геологиялық зерттеу кезінде жер қойнауын пайдаланушы жер учаскесін меншікке немесе жер пайдалануға алмай-ақ, жария сервитут негізінде қажетті жұмыстарды жүргізе алады. Бұл норма Қазақстан Республикасының Жер кодексінің 71-1-бабында көзделген.
Жария сервитут жер қойнауын пайдаланушының өтініші бойынша және оның жер қойнауын пайдалануға арналған лицензиясы немесе келісімшарты негізінде тиісті жергілікті атқарушы органның шешімімен белгіленеді.
Бұл ретте жер учаскесінің меншік иесі немесе жер пайдаланушысы жерді пайдалану кезінде келтірілген залалдың және заңда көзделген төлемдердің өтелуін талап ете алады. Ал жер қойнауын пайдаланушы барлау жұмыстары аяқталғаннан кейін бүлінген жерлерді қалпына келтіруге міндетті.