ТАЛДАМАЛЫҚАНЫҚТАМА
«Денисов ауданының Кырым ауылы әкімінің аппараты» ММ
қызметіндегі сыбайлас жемқорлық тәуекелдерін ішкі
талдау нәтижелері бойынша
Кырым ауылы 2026 жылғы «04» маусым
«Сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл туралы» 2015 жылғы 18 қарашадағы Қазақстан Республикасы Заңының 8-бабының 5-тармағына, Қазақстан Республикасы Мемлекеттік қызмет істері және сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл агенттігі Төрағасының 2016 жылғы 19 қазандағы № 12 бұйрығымен бекітілген сыбайлас жемқорлық тәуекелдеріне ішкі талдау жүргізудің үлгілік қағидаларына сәйкес, «Денисов ауданының Кырым ауылы әкімінің аппараты» ММ-де сыбайлас жемқорлық тәуекелдеріне ішкі талдау жүзеге асырылады.
Сыбайлас жемқорлық тәуекелдерін ішкі талдау объектісі (бұдан әрі – Талдау) «Денисов ауданының Кырым ауылы әкімінің аппараты» ММ қызметі болып табылады.
«Денисов ауданы Қырым ауылы әкімінің аппараты» ММ қызметіндегі сыбайлас жемқорлық тәуекелдеріне ішкі талдау жүргізу мақсатында Денисов ауданы Қырым ауылы әкімінің 2026 жылғы 17 наурыздағы № 9-ө өкімімен бас маман Салкимбаева Сәуле Борисовнаның қатысуымен Қырым ауылының қоғамдық пікір көшбасшысы Давлетчина Ирина Дарвиновнаның қатысуымен «Денисов ауданының Кырым ауылы әкімінің аппараты» мемлекеттік мекемесінде сыбайлас жемқорлық тәуекелдерін анықтау бойынша ішкі талдау жүргізілді.
Сыбайлас жемқорлық тәуекелдерін ішкі талдау сыбайлас жемқорлық тәуекелдеріне ішкі талдау жүргізудің үлгілік қағидаларына, сондай-ақ Қазақстан Республикасы Сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл агенттігі Төрағасының бұйрығымен бекітілген сыбайлас жемқорлық тәуекелдеріне ішкі талдау жүргізу жөніндегі әдістемелік ұсынымдарға сәйкес жүргізілді.
Сыбайлас жемқорлық тәуекелдеріне ішкі талдау жүргізу кезеңі-2025 жылғы шілдеден 2026 жылғы маусымға дейін.
1.Талдау жүргізудің мақсаттары мен міндеттері
Талдаудың мақсаты «Денисов ауданының Кырым ауылы әкімінің аппараты» ММ сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл және жою болып табылады.
Талдаудың міндеті «Денисов ауданының Кырым ауылы әкімінің аппараты» ММ-де сыбайлас жемқорлық құқық бұзушылықтар жасауға ықпал ететін жағдайлар мен себептерді анықтау және олардың салдарын жою болып табылады.
2.Талдау барысында пайдаланылған ақпарат көздері.
Сыбайлас жемқорлық тәуекелдеріне ішкі талдау жүргізу қағидаларының 15 тармағына сәйкес сыбайлас жемқорлық тәуекелдеріне ішкі талдау жүргізу үшін ақпарат көздері:
1) талдау объектісінің қызметін реттейтін құқықтық актілер мен ішкі құжаттар;
2) талдау объектісінің қызметі туралы статистикалық есептілік;
3) Қазақстан Республикасының заңнамасында белгіленген тәртіппен алынған талдау объектісінің қызметі туралы Мемлекеттік және құқық қорғау органдарының ақпараттық жүйелерінің деректері;
4) талдау объектісіне қатысты бұрын мемлекеттік органдар жүргізген тексерулердің нәтижелері;
5) ішкі бақылау қызметтерінің бақылау іс-шараларының нәтижелері;
6) Сыбайлас жемқорлыққа қарсы мониторинг нәтижелері;
7) бұқаралық ақпарат құралдарында жарияланымдар;
8) талдау объектісіне қатысты жеке және заңды тұлғалардың өтініштері;
9) талдау объектісінің лауазымды адамдарын сыбайлас жемқорлық құқық бұзушылықтар жасағаны, оның ішінде қылмыстық құқық бұзушылық пен заңның басқа да бұзушылықтарын жасауға ықпал еткен мән-жайларды жою жөнінде ұсынғаны үшін жауапқа тарту туралы мәліметтер;
10) сот органдарының талдау объектісі, қылмыстық істер фабуласы қызметкерлерінің іс-әрекеттеріне қатысты шешімдері;
11) сыбайлас жемқорлық тәуекелдеріне бұрын жүргізілген сыртқы талдау нәтижелері;
12) сыбайлас жемқорлық тәуекелдеріне бұрын жүргізілген ішкі талдау нәтижелері;
13) талдау объектісінің қызметшілеріне, қызметкерлеріне сұрау салу нәтижелері;
14) өзге де мәліметтер, Қазақстан Республикасының заңнамасында ұсынуға тыйым салынбаған
- Нормативтік құқықтық актілердегі жемқорлық тәуекелдері
1.1.Негізгі функцияларды іске асыру
Нормативтік база:
Негізгі қызметі және жеке құрамы бойынша ауыл әкімінің шешімдері, өкімдері.
Денисов ауданының Кырым ауылы әкімі аппаратының қызметіне қатысты нормативтік құқықтық актілерде сыбайлас жемқорлық тәуекелдерін анықтау:
Талданатын кезең ауыл әкімінің негізгі қызметі бойынша, жеке құрам бойынша шешімдері, өкімдері әкім аппаратында «Қазақстан Республикасындағы тіл туралы» Қазақстан Республикасының Заңына сәйкес екі тілде: мемлекеттік және орыс тілдерінде ресімделді, сондай-ақ, «Құқықтық актілер туралы» Қазақстан Республикасының заңдарына, «Қазақстан Республикасы Үкіметінің «Кейбір ресімдеу мәселелері туралы» қаулыларына сәйкес және заңға тәуелді нормативтік құқықтық актілердің жобаларын келісу туралы».
Сыбайлас жемқорлық тәуекелдері: анықталған жоқ.
Ішкі құжаттарда (бұдан әрі - ЖІӨ) сыбайлас жемқорлық тәуекелдерін анықтау.
Ауыл әкімінің аппараты туралы ереже, Ұжымдық шарт, еңбек шарттары, қызметкерлердің лауазымдық нұсқаулықтары «Қазақстан Республикасының мемлекеттік қызметі туралы», «Қазақстан Республикасындағы жергілікті мемлекеттік басқару және өзін-өзі басқару туралы», «Құқықтық актілер туралы», Қазақстан Республикасының Еңбек кодексіне сәйкес келеді.
Сыбайлас жемқорлық тәуекелдері: анықталған жоқ.
- Ұйымдастырушылық-басқарушылық қызметтегі сыбайлас жемқорлық тәуекелдері
Мемлекеттік қызмет көрсету
2.1. «Денисов ауданының Қырым ауылы әкімінің аппараты» ММ мынадай мемлекеттік қызметтерді көрсетеді:
«Кент, ауыл жерлерінен жер учаскесін беру»;
«Жер учаскесінің нысаналы мақсатын өзгертуге шешім беру;
«Сауда-саттықты (конкурстарды, аукциондарды) өткізуді талап етпейтін, мемлекет меншігіндегі жер учаскелеріне құқықтарды сатып алу»;
«Жер учаскесін жеке меншікке біржолғы немесе бөліп-бөліп сату»;
«Жер учаскесін алуға кезекке қою»;
«Жер учаскесін жалдау мерзімін ұзарту».
«Денисов ауданы әкімінің аппараты» ММ-де мемлекеттік қызметтер көрсету «мемлекеттік көрсетілетін қызметтер туралы» Заңға, жер қатынастары саласында мемлекеттік қызметтер көрсету жөніндегі Ережеге сәйкес жүзеге асырылады.Әкім аппаратында жер қатынастары саласындағы мемлекеттік қызметтер электрондық үкімет порталы арқылы көрсетіледі.Талданатын кезеңде 0 Мемлекеттік қызмет көрсетілді.
Сыбайлас жемқорлық тәуекелдері: анықталған жоқ
2.2. Кадр саясаты
Персоналды басқару, оның ішінде кадрлардың ауысуы
Мемлекеттік қызмет:
Штат саны-3. Нақты саны-3. Бос жұмыс орындары-0.
Қызметке қабылданды: талданатын кезеңде-жалпы конкурстың қорытындысы бойынша 2026 жылғы 17 сәуірден №4 ө / к бас маман Безай Наталья Васильевна мемлекеттік әкімшілік лауазымына қабылданды.
Жұмыстан шығарылды: талданған кезеңде - 1 қызметкер ауысумен жұмыстан шығарылды басқа мемлекеттік лауазымға.
Тағылымдама: - талданатын кезеңде-қызметшілер жоқ.
Кадрлардың біліктілігін арттыру/қайта даярлау- жоқ
Сыбайлас жемқорлық тәуекелдері:
2025 жылдың шілдесі мен 2026 жылдың сәуірі аралығында бас маман-бухгалтер лауазымы бос қалды. Бухгалтерлік есеп және қаржылық операцияларды жүргізу жөніндегі міндеттерді орындау бейінді бухгалтерлік білімі жоқ және тиісті біліктілігі бар маманға жүктелді.
Бұл жағдай қаржылық бақылауды тиісінше жүзеге асырмау, қаржылық операцияларды жүргізу кезінде негізсіз шешімдер қабылдау, бухгалтерлік есепте қателіктер туындау тәуекелін, сондай-ақ жеткілікті кәсіби білім мен құзыреттердің болмауы салдарынан лауазымдық өкілеттіктерді теріс пайдалану тәуекелін тудырады.
Тәуекелге ықпал ететін факторлар:
бос лауазымға ұзақ уақыт ауысу;
алмастырушы қызметкердің бейіндік білімі мен біліктілігінің болмауы;
Қаржы-шаруашылық операцияларды жеткіліксіз бақылау;
қаржылық функцияларды орындау кезінде өкілеттіктерді шоғырландыру.
Жою бойынша ұсыныстар:
білікті маманның бос лауазымға уақтылы орналасуын қамтамасыз ету;
басшылықтың қаржылық құжаттарды бақылауы мен келісуін күшейту;
бухгалтерлік есептің дұрыстығын мерзімді тексеруді ұйымдастыру;
қажетті біліктілігі бар қызметкерлердің ғана міндеттерді уақытша атқару тәртібін айқындау.
Тәртіптік практика
Талданған кезеңде тәртіптік жаза қолданылмады
Қазақстан Республикасы мемлекеттік қызметшілерінің әдеп кодексін(мемлекеттік қызметшілердің қызметтік әдеп қағидаларын) қызметкерлер бұзған жоқ.
Қызметкерлер сыбайлас жемқорлыққа қарсы шектеулер қабылдады.
Еңбек тәртібі бұзылған жоқ.
Бұқаралық ақпарат құралдарында қызметкерлерге теріс ақпарат орналастырылған жоқ.
Мүдделер қақтығысы
Берілген мәліметтерді талдаумен мүдделер қақтығысы фактілері анықталған жоқ.
Сыбайлас жемқорлық тәуекелдері: жоқ.
Қаржы-шаруашылық қызметтегі сыбайлас жемқорлық тәуекелдерін анықтау:
Мемлекеттік сатып алу
Талданып отырған кезеңде 58 Мемлекеттік сатып алу өткізілді:
9-баға ұсыныстарын сұрау, 1 - Ашық конкурс, 0 - негіздемелік келісімді пайдалана отырып конкурстың екінші кезеңі, 30 - тікелей шарттар жасасу арқылы бір көзден, 18 - өтпеген сатып алу бойынша бір көзден.
Сыбайлас жемқорлық тәуекелдері: анықталған жоқ
2.3. Процестерді цифрландыру. Құжат айналымы
Құжаттаманы есепке алу
Талданған кезеңде жалпы құжат айналымы 720 құжатты, оның ішінде 368-кіріс құжатты және 352-шығыс құжатты құрады.
Салалық НҚА: «Мемлекеттік және мемлекеттік емес ұйымдарда құжаттау, құжаттаманы басқару және электрондық құжат айналымы жүйелерін пайдалану қағидаларын бекіту туралы» Қазақстан Республикасы мәдениет және спорт министрінің 2023жылғы 25 тамыздағы №236 бұйрығы.
Жыл сайын есепті кезеңде тұрақты және жеке құрамның құжаттарын цифрландыру жүргізіледі
Сыбайлас жемқорлық тәуекелдері: анықталған жоқ
Ақпараттық жүйелер
«Денисов ауданының Кырым ауылы әкімінің аппараты» ММ ақпараттық жүйелерді пайдаланады:EPS, Е-лицензиялау, Е-өтініш, Е-қызмет, е-халық, Dokumentolog.
Сыбайлас жемқорлық тәуекелдері: жоқ
2.4. Жеке және заңды тұлғалардың өтініштерін қарау
Талданатын кезеңде 3 өтініш түсті: 3-жеке тұлғалардан өтініштер; 0 - заңды тұлғалардан өтініштер.барлық өтініштер уақтылы қаралады, жауаптар белгіленген мерзімде беріледі.
Жеке және заңды тұлғалардың өтініштері заңнамада белгіленген тәртіппен қаралады. Жеке және заңды тұлғалардың өтініштерін қарау кезінде бұзушылықтарға жол бермеу мақсатында ауыл әкімі аппаратының кеңестерінде мемлекеттік қызметшілердің назары ҚР Конституциясын, «Қазақстан Республикасының Әкімшілік рәсімдік-процестік кодексі» ҚР Кодексін, «Сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл туралы», «Қазақстан Республикасының мемлекеттік қызметі туралы» Қазақстан Республикасының заңдарын сақтау қажеттілігіне аударылады.
Өтініштердің негізгі ерекшелігі:
Бюджеттік жоспарлау мәселелері бойынша-1, көші – қон мәселесі – 1, ішкі саясат-1.
Сыбайлас жемқорлық тәуекелдері: анықталған жоқ.
2.5. Ақпараттың ашықтығын қамтамасыз ету
Аудандық «Наше время» газетінде тоқсан сайын аудан әкімінің азаматтарды қабылдау кестесі және «Денисов ауданының Кырым ауылы әкімінің аппараты» ММ сенім телефоны жарияланады.Сондай-ақ, әр тоқсан сайын газетте Денисов ауданының Кырым ауылының аумағында берілген жер учаскелері туралы ақпарат жарияланады, сондай-ақ интернет-ресурстарда әкім аппаратының қызметі, өткізілетін және жоспарланатын іс-шаралар туралы ақпарат орналастырылады.
Сыбайлас жемқорлық тәуекелдері: анықталған жоқ
2.6. Сыбайлас жемқорлыққа қарсы және қоғамдық мониторинг нәтижелері
Талданған кезең үшін сыбайлас жемқорлыққа қарсы және қоғамдық мониторинг жүргізілмеді.
2.7. Бақылау-қадағалау функцияларын іске асыру
Талданған кезеңде жоспарлы тексерулер болған жоқ.
Талданған кезеңде жоспардан тыс тексерулер болған жоқ.
2.8. Сот практикасын талдау
Талданған кезеңде «Денисов ауданы әкімінің аппараты» ММ сот практикасы бар.
2.9. Қадағалау органдарын тексеру нәтижелері туралы мәліметтер
Талданған үшін қадағалау органдарының тексерулері болған жоқ.
2.10. Фискалдық органдарды тексеру нәтижелері туралы мәліметтер
Талданған үшін фискалдық органдарды тексеру болған жоқ.
2.11. Құқық қорғау органдарының, үкіметтік емес ұйымдардың және азаматтардың мәліметтері
Талдау барысында талдау объектісінің уәкілетті тұлғалары тарапынан, құқық қорғау органдарынан, сондай-ақ үкіметтік емес ұйымдардың өкілдері мен азаматтардан сыбайлас жемқорлық құқық бұзушылық фактілері туралы ақпарат берілмеген.
2.12. БАҚ және өзге де ақпарат көздерінің мониторингі
Бұқаралық ақпарат құралдары мониторингінің деректеріне сәйкес талдау объектісінің уәкілетті тұлғалары тарапынан талданатын кезеңдегі сыбайлас жемқорлық құқық бұзушылық фактілері бойынша жарияланымдар анықталған жоқ.
III. Қорытынды
Сыбайлас жемқорлық тәуекелдеріне жүргізілген ішкі талдау қорытындысы бойынша мынадай сыбайлас жемқорлық тәуекелдері анықталды:
2025 жылдың шілдесі мен 2026 жылдың сәуірі аралығында бас маман-бухгалтер лауазымы бос қалды. Бухгалтерлік есеп және қаржылық операцияларды жүргізу жөніндегі міндеттерді орындау бейінді бухгалтерлік білімі жоқ және тиісті біліктілігі бар маманға жүктелді.
Бұл жағдай қаржылық бақылауды тиісінше жүзеге асырмау, қаржылық операцияларды жүргізу кезінде негізсіз шешімдер қабылдау, бухгалтерлік есепте қателіктер туындау тәуекелін, сондай-ақ жеткілікті кәсіби білім мен құзыреттердің болмауы салдарынан лауазымдық өкілеттіктерді теріс пайдалану тәуекелін тудырады.
Тәуекелге ықпал ететін факторлар:
бос лауазымға ұзақ уақыт ауысу;
алмастырушы қызметкердің бейіндік білімі мен біліктілігінің болмауы;
Қаржы-шаруашылық операцияларды жеткіліксіз бақылау;
қаржылық функцияларды орындау кезінде өкілеттіктерді шоғырландыру.
Жою бойынша ұсыныстар:
білікті маманның бос лауазымға уақтылы орналасуын қамтамасыз ету;
басшылықтың қаржылық құжаттарды бақылауы мен келісуін күшейту;
бухгалтерлік есептің дұрыстығын мерзімді тексеруді ұйымдастыру;
қажетті біліктілігі бар қызметкерлердің ғана міндеттерді уақытша атқару тәртібін айқындау.
Денисов ауданының Кырым ауылының әкімі А.Жакупов
Бас маман С. Салкимбаева
Денисов ауданының Кырым
ауылының қоғамдық пікір
жетекшісі И.Давлетчина