Риддер қаласының әлеуметтік-экономикалық даму қорытындылары туралы 2026 жылғы қаңтар-қыркүйек
Риддер қаласы Шығыс Қазақстан облысының ірі өнеркәсіптік өңірлерінің бірі болып табылады.
2026 жылғы 1 қазандағы жағдай бойынша Риддер қаласы бойынша статистикалық есепте 610 шаруашылық жүргізуші субъект (барлық меншік нысанындағы кәсіпорындар, ұйымдар мен мекемелер) тіркелген. Шаруашылық жүргізуші субъектілердің жалпы санынан – 588 (96,4%) – шағын, 19 (3,1%) – орта, 3 (0,5%) – ірі. Меншік нысандары бойынша жалпы тізбеден: 68 - Мемлекеттік, 509 – жеке, 33 - шетелдік.
Экономика салаларын дамытудың жай-күйін келесіден көруге болады:
Өнеркәсіп
2026 жылғы қаңтар-қыркүйекте Риддер қаласы кәсіпорындарының өнеркәсіптік өнімінің тауарлық шығарылымы 135626,8 млн. теңгені құрады, бұл 2025 жылғы көрсеткіштен (129804,2 млн.теңге) 4,5% - ға немесе 5822,6 млн. теңгеге артық. Нақты көлем индексі-94,5%.
Өңірдің қала құраушы кәсіпорны "Қазмырыш" ЖШС жобаны іске асыруды аяқтады:
- «Казцинк» ЖШС Риддер тау-кен байыту кешенінің байыту фабрикасын реконструкциялау.
Инвестициялар
Негізгі капиталға салынған инвестициялардың жалпы көлемі 43475,7 млн теңгені құрады. Бұл 2025 жылғы қаңтар-қыркүйек айларындағы көрсеткішпен (47 301,8 млн теңге) салыстырғанда 3 826,1 млн теңгеге немесе 8,1%-ға төмен. Нақты көлем индексі (НКИ) – 87,0%.
Оның ішінде жеке инвестициялар көлемі 39978,3 млн теңгені немесе инвестициялардың жалпы көлемінің 93,7%-ын құрады. Өткен жылдың сәйкес кезеңіндегі көрсеткішпен (37 023,1 млн теңге) салыстырғанда 2 955,2 млн теңгеге немесе 8,0%-ға өсті. Нақты көлем индексі (НКИ) – 102,3%.
Құрылыс жұмыстарының көлемі – 22783,2 млн. теңге, 2025 жылға қарай (37464,2 млн.теңге) 14681,0 млн. теңгеге немесе 39,2 есеге төмендеумен. ҚФБ-56,7%.
Тұрғын үйді пайдалануға беру - 2944 м2, 2025 жылға қарай ауданның ұлғаюымен (7226 шаршы метр) 4282 м2 немесе 59,3%.
Ауыл шаруашылығы
Ауыл шаруашылығы жалпы өнімінің көлемі – 10668,2 млн теңгені құрады, бұл 2025 жылғы деңгейден (10776,9 млн теңге) 108,7 млн теңгеге немесе 1%-ға төмен. Оның ішінде өсімдік шаруашылығы – 8 231,4 млн теңге, мал шаруашылығы – 2436,8 млн теңге. Нақты көлем индексі (НКИ) – 101,4%, оның ішінде өсімдік шаруашылығында – 100,3%, мал шаруашылығында – 106,0%. Союға өткізілген мал мен құстың көлемі 843,0 тоннаны немесе 2025 жылғы деңгейдің (804,5 тонна) 104,8%-ын құрады. Сүт өндірісі – 3 577,9 тонна немесе 109,1% (3 278,7 тонна), жұмыртқа өндірісі – 1787,1 мың дана немесе 107,7% (1660,0 мың дана).
Ірі қара малдың саны 2025 жылдың басындағы кезеңмен салыстырғанда (6 753 бас) 1518 басқа немесе 22,5%-ға қысқарып, 5235 басты құрады. Қой мен ешкінің саны 731 басқа немесе 23,3%-ға (3136 бас) азайып, 2 405 басты құрады.
Жылқы саны-229 басқа немесе 6,8% - ға (3362 бас) ұлғайып, 3591 басты құрады.
Сиыр саны 2025 жылдың басындағы көрсеткішпен (2171 бас) салыстырғанда 872 басқа немесе 40,2%-ға артып, 3 043 басты құрады; жылқы саны 152 басқа немесе 4,4%-ға (3 468 бас) өсіп, 3 620 басты құрады; шошқа саны 34 басқа немесе 5,6%-ға (604 бас) артып, 638 басты құрады; құс саны 328 басқа немесе 1,9%-ға (17701 бас) өсіп, 18029 басты құрады.
Кәсіпкерлік
Шағын және орта кәсіпкерліктің жұмыс істеп тұрған субъектілерінің саны 2 841 бірлікті құрады, бұл 2025 жылғы деңгейден (3 225 бірлік) 384 бірлікке немесе 11,9%-ға төмен. Тіркелген ШОК субъектілерінің жалпы санындағы (3 024 бірлік) жұмыс істеп тұрған субъектілердің үлесі 94,4%-ды құрады.
2026 жылғы 1 қазандағы жағдай бойынша статистикалық есепте шағын кәсіпкерліктің 469 жұмыс істеп тұрған кәсіпорны тіркелген. Бұл 2025 жылдың сәйкес кезеңіндегі көрсеткішпен (455 кәсіпорын) салыстырғанда 14 бірлікке немесе 3,1%-ға жоғары. Тіркелген кәсіпорындардың жалпы санындағы (408 кәсіпорын) жұмыс істеп тұрған кәсіпорындардың үлесі 87,0%-ды құрайды.
Сауда және өзге де қызмет көрсетулер
Бөлшек сауда тауар айналымының көлемі – 42145,5 млн.теңге, бұл 2025 жылғы көрсеткіштен жоғары (41921,7 млн. теңге) 223,8 млн.теңгеге немесе 0,5% - ға. ҚФБ-90,3%. Бөлшек сауданың жалпы көлеміндегі кәсіпорындардың үлесі 26,4%-ды (11140,9 млн теңге), жеке кәсіпкерлердің үлесі 73,6%-ды (31004,6 млн теңге) құрады. Сауда құрылымында азық-түлік тауарларының үлесі 28,3%-ды немесе 11926,3 млн теңгені, азық-түлікке жатпайтын тауарлардың үлесі 71,7%-ды немесе 30219,1 млн теңгені құрады. Көтерме сауда айналымының көлемі – 18441,1 млн. теңге, 2025 жылғы көрсеткішке (11000,5 млн.теңге) 7440,6 млн. теңгеге немесе 67,6% - ға өсіммен. НКИ-155,8%.
Көтерме сауданың жалпы көлеміндегі кәсіпорындардың үлесі-68,7% дара кәсіпкерлер-31,3%.
Кедейшілікпен күрес
Аз қамтылған және көпбалалы азаматтар ретінде есепте 99 отбасы (364 адам) тұр. Бұл 2025 жылдың сәйкес кезеңімен салыстырғанда (135 отбасы / 391 адам) 36 отбасына және 37 адамға аз.
Әлеуметтік қолдау шаралары шеңберінде есепті кезеңде бюджет қаражаты есебінен 102 142,3 мың теңге төленді. Бұл 2025 жылғы төлемдермен салыстырғанда 20,1%-ға немесе 25 654,4 мың теңгеге төмен.
Мемлекеттік қолдау шараларымен барлығы 1 833 отбасы (3 753 отбасы мүшесі) қамтылды.
Бюджет
2026 жылғы қаңтар-қыркүйек айларында барлық деңгейдегі бюджеттерге 24 350,5 млн теңге түсті, бұл 2025 жылғы деңгейдің (18 173,2 млн теңге) 140%-ын құрайды. Түсімдердің 3 079,1 млн теңгеге өскені атап өтілді.
Меншікті кірістер болжамы қалалық бюджеттің орындалуы 113%-ды құрады. Жоспар бойынша 5 989 млн теңге көзделсе, нақты түсім 6 786,9 млн теңгені құрады. 2025 жылдың сәйкес кезеңімен салыстырғанда түсімдер 18,3%-ға немесе 1 519,3 млн теңгеге азайды.
Қалалық бюджеттің шығыс бөлігі 99,4% - ға орындалды, жоспар бойынша 4085,0 млн.теңге, кассалық шығыстар 4036,6 млн.теңгені құрады, 48,4 млн.теңге игерілмеді.
Еңбек бойынша көрсеткіштер
2026 жылғы қаңтар-маусым айларындағы орташа айлық жалақы мөлшері 519 563 теңгені құрады, бұл 2025 жылғы көрсеткіштен (481 994 теңге) 7,8%-ға жоғары.
Білім
3 жастан 6 жасқа дейінгі балаларды мектепке дейінгі тәрбиемен және білім берумен қамту - 100,0% (1822 бала), 2 жастан 6 жасқа дейін – 99,9% (1852 бала).
Мектепке дейінгі мекемелердегі профицит - 175 орын. МБМ бос орындарды толтыру бойынша жұмыс жүргізілуде.
Халықтың науқастануы
2025-2026 жылдың 9 айында ана өлімі жоқ.
2026 жылдың 9 айында нәресте өлімінің 5 жағдайы тіркелді, нәресте өлімінің көрсеткіші 16,8-ді құрады. 2025 жылдың сәйкес кезеңінде де 5 жағдай тіркеліп, нәресте өлімінің көрсеткіші 16,4-ті құрады. Көрсеткіштің 2,4%-ға өсуі байқалады.
2026 жылдың 9 айында туберкулезбен сырқаттанудың 16 жағдайы тіркелді, бұл 2025 жылдың сәйкес кезеңіндегі көрсеткішпен бірдей (16 жағдай). 2026 жылдың 9 айында 100 мың тұрғынға шаққандағы туберкулезбен сырқаттанушылық көрсеткіші 31,7-ні құрады, 2025 жылдың сәйкес кезеңінде де 31,7 болған.
2026 жылдың басынан бері туберкулезден 1 адам қайтыс болды (2025 жылдың қаңтар–қыркүйек айларында – 1 адам). 2026 жылдың басынан бергі туберкулезден болатын өлім-жітім көрсеткіші 2,0-ді құрады (2025 жылдың 9 айында – 2,0).
2026 жылдың басынан бері онкологиялық аурулар бойынша диспансерлік есепке 112 науқас алынды. Бұл 2025 жылдың сәйкес кезеңіндегі көрсеткішпен (133 адам) салыстырғанда 21 адамға немесе 15,8%-ға төмен.
2026 жылдың басынан бергі онкологиялық аурулармен сырқаттанушылық көрсеткіші 100 мың тұрғынға шаққанда 268,7-ні құрады. Бұл 2025 жылдың қаңтар–қыркүйек айларындағы көрсеткішпен (253,2) салыстырғанда 6,1%-ға жоғары.
Онкологиялық аурулардан 16 адам қайтыс болды, бұл 2025 жылғы көрсеткіштен (19 адам) төмен.
2026 жылдың басынан бергі онкологиялық аурулардан болатын өлім-жітім көрсеткіші 100 мың тұрғынға шаққанда 31,2-ні құрады. Бұл 2025 жылдың сәйкес кезеңіндегі көрсеткішпен (36,2) салыстырғанда 13,8%-ға төмен.
Қоғамдық қауіпсіздік
2026 жылдың басынан бері 361 қылмыс тіркелді, бұл 2025 жылдың сәйкес кезеңіндегі көрсеткішпен (369 жағдай) салыстырғанда 2,2%-ға төмен.
Қылмыстық құқық бұзушылықтардың жалпы ашылу деңгейі 64,3%-ды құрады, бұл 2025 жылдың сәйкес кезеңіндегі көрсеткіштен (56,9%) 7,4 пайыздық тармаққа жоғары.
Ауыр және аса ауыр қылмыстардың ашылу деңгейі 68,3%-ды құрады. Бұл 2025 жылдың басынан бергі көрсеткішпен (61,9%) салыстырғанда 6,4 пайыздық тармаққа жоғары.
2026 жылдың қаңтар–қыркүйек айларында 37 жол-көлік оқиғасы орын алды, бұл 2025 жылдың сәйкес кезеңіндегі көрсеткішке (39 жағдай) шамалас.
Жол-көлік оқиғалары салдарынан 51 адам жарақат алды, бұл 2025 жылдың сәйкес кезеңіндегі көрсеткішпен (45 адам) салыстырғанда 6 адамға немесе 13,3%-ға көп.
Қаза тапқандар саны 1 адамды құрады, бұл 2025 жылдың басынан бергі көрсеткішпен (3 адам) салыстырғанда 66,7%-ға төмен.