Қазақстан Республикасының мемлекеттік қызметі туралы
2026 жылғы 19 мамырдағы Қазақстан Республикасының Заңы, № 290-VIII ZRK.
12-бап. Этика, мінсіз бедел
- Мемлекеттік қызметшілер кәсіби этиканы сақтауға, мінсіз беделді сақтауға және теріс жариялылық тудыруы немесе мемлекеттік қызметтің беделін түсіруі мүмкін әрекеттер мен мінез-құлықтан бас тартуға міндетті.
Қазақстан Республикасы мемлекеттік қызметшілерінің этика кодексін Қазақстан Республикасының Президенті бекітеді.
Мемлекеттік қызметшінің кәсіби этиканы бұзуы осы Заңда белгіленген тәртіптік жауапкершілікке, тіпті мемлекеттік қызметтен босатуға дейін әкеп соғады.
- Мемлекеттік қызметшінің немесе мемлекеттік қызмет лауазымына үміткер адамның мінсіз беделі олардың мемлекеттік қызметке кіруіне және оны сақтауына кедергі келтіретін жағдайлардың болмауымен байланысты жеке, этикалық және кәсіби қасиеттердің жиынтығын қамтиды. Мемлекеттік қызметші немесе мемлекеттік қызмет лауазымына үміткер адам, егер мемлекеттік қызметтің беделін түсіретін тәртіптік теріс қылық жасағаны немесе қызметтік этиканы сақтамағаны үшін жұмысқа қабылдаудан бас тартуға немесе тәртіптік жаза қолдануға негіз болса, мінсіз беделге ие деп саналмайды.
47-бап. Жұмыс уақытына байланысты кепілдіктер
- Демалыс және мереке күндері жұмыс істеуге осы баптың 3-тармағында көзделген жағдайларды қоспағанда, мемлекеттік қызметшінің жазбаша келісімімен мемлекеттік органның актісі негізінде рұқсат етіледі.
Демалыс және мереке күндері жұмыс істегені үшін мемлекеттік қызметшіге мемлекеттік қызметшінің күнделікті ставкасы негізінде кемінде бір жарым есе жоғарылатылған мөлшерлеме бойынша ақы төленеді.
Демалыс және мереке күндері жұмыс істегені үшін жалақы шығындарын жоспарлаған кезде олардың мөлшері тиісті қаржы жылына бекітілген мемлекеттік органның штаттық лауазымдарының жалпы санының бір пайызы мөлшерінде белгіленеді.
Демалыс және мереке күндері жұмыс істеуге тағайындалған мемлекеттік қызметшінің өтініші бойынша оларға тиісті демалыс күндері (сағаттары) беріледі.
Жұмыс берушіге жүктілік туралы анықтама берген жүкті әйелдерге, сондай-ақ мүгедектерге демалыс және мереке күндері жұмыс істеуге рұқсат етілмейді.
- Мемлекеттік органның бастамасы бойынша мемлекеттік қызметшіні белгіленген жұмыс уақытынан тыс жұмысқа (артық жұмысқа) тартуға, осы баптың 3-тармағында көзделген жағдайларды қоспағанда, мемлекеттік қызметшінің жазбаша келісімімен, мемлекеттік органның актісі негізінде рұқсат етіледі.
Артық жұмыс уақыты жұмыс күні ішінде екі сағаттан аспауы тиіс. Артық жұмыс уақыты айына он екі сағаттан аспауы тиіс, осы баптың 3-тармағында көзделген жағдайларды қоспағанда.
Артық жұмыс уақыты кезінде мемлекеттік қызметшіге артық жұмыс уақыты үшін демалыс күндері (сағаттары) беріледі немесе Қазақстан Республикасының еңбек заңнамасына сәйкес артық жұмыс уақыты үшін қосымша ақы алынады.
Жұмыс берушісіне жүктілік туралы анықтама берген жүкті әйелдерге, сондай-ақ мүгедектерге артық жұмыс істеуге рұқсат етілмейді.
- Мемлекеттік қызметшінің келісімінсіз артық жұмыс істеуге және демалыс және мереке күндері жұмыс істеуге келесі жағдайларда рұқсат етіледі:
1) төтенше жағдайларды, табиғи апаттарды немесе өндірістік апаттарды болдырмау немесе олардың салдарын дереу жою үшін;
2) жұмысқа байланысты жазатайым оқиғаларды, өлімді немесе мүліктік залалды болдырмау және тергеу үшін;
3) мемлекеттік органның тұтастай алғанда немесе оның жеке құрылымдық бөлімшелерінің қалыпты жұмысын жалғастыру үшін жедел аяқталуы қажет шұғыл, күтпеген жұмыстарды орындауға;
4) төтенше немесе әскери жағдай енгізілген немесе карантинді қоса алғанда, басқа да шектеу шаралары енгізілген кезде, сондай-ақ адам өміріне немесе денсаулығына қауіп төндіретін басқа да ерекше жағдайларда;
5) Қазақстан Республикасының заңдарында көзделген басқа да жағдайларда.