Өтініштер бойынша жиі қойылатын сұрақтардың тізбесі
1.Тұрғын үй коммуналдық шаруашылық және энергетика мәселелері.
№ |
Жиі қойылатын сұрақ |
Толық жауап |
Негізгі сөздер және хештегтер |
1 |
Электр қуаты жиі өшетін болса, қайда жүгінуге болады? |
1. Алдымен қайда жүгіну керек Электр энергиясын жеткізу немесе тарату ұйымымен байланысыңыз, олармен сізде электрмен жабдықтау туралы келісімшарт бар (ол келісімшартта және электр энергиясы үшін төлем талап-төлемдерінде көрсетілген). Төмендегі ақпаратты беріңіз: мекенжай; жарық сөніп қалған күн мен уақыты; шамамен ұзақтығы; салдары (егер мүлікке зиян келтірілген, жабдық күйіп кеткен және т.б.). Ресми жауап сұраңыз (жазбаша түрде немесе жеке кабинет/электрондық пошта арқылы). 2. Мәселе шешілмесе, қайда шағымдануға болады Егер ажыратулар жалғаса берсе немесе олар заңсыз (негізсіз, ескертусіз және т.б.) деп есептесеңіз, сіз өңір/қала бойынша Қырғызстан Республикасы Энергетика министрлігінің Мемлекеттік энергетикалық қадағалау және бақылау комитетінің өңірлік департаментіне шағымдануға құқылысыз. Шағымдарды ыңғайлы түрде мына жолдармен беруге болады: e-Otinish порталы; өңірлік департаменттің кеңсесі; пошта (растаулы тіркелген хат). Мысал 1. Қаладағы пәтер үйі Сіздің ғимаратыңызға кешкі уақытта аптасына 3–4 рет 1–2 сағатқа жарық өшіріледі, ал жоспарлы жұмыстар туралы ешқандай хабарландыру болмаған. 1. Энергиямен жабдықтау ұйымының жедел қызметіне қоңырау шалып, электр қуатының сөніп қалу себебін және оны қашан қалпына келтіретіндерін сұраңыз. 2. Сонымен бірге веб-сайт, жеке кабинет немесе кеңсе арқылы электр қуатының сөніп қалуының даталары мен уақыттарының тізімі көрсетілген жазбаша өтініш/шағым жіберіңіз. 3. Егер ақылға қонымды мерзім ішінде жағдай өзгермесе немесе жауап формальды болса, энергетика компаниясына жазған хаттар мен олардың жауаптарының көшірмелерін қоса отырып, Мемлекеттік энергетикалық қадағалау және бақылау комитетінің өңірлік департаментіне шағым жіберіңіз. 2-мысал. Ауылдық жердегі жеке үй Ауылдағы жеке үйде жел соққанда немесе жаңбыр жауғанда электр қуаты үнемі өшіп қалады, кейде бірнеше сағатқа дейін. 1. Барлық оқиғаларды (күні, уақыты, ұзақтығы) тіркеңіз. 2. Жергілікті электр тарату ұйымына (аудандық электр желілері) хабарласып, ақаулардың жүйелі екенін хабарлап, желіні тексеріп, ақауларды жоюды сұраңыз. 3. Егер ешқандай шара қолданылмаса немесе ажыраулар жалғаса берсе, электр қуатының сапасына қатысты шағыммен Мемлекеттік энергетикалық қадағалау және бақылау комитетінің өңірлік департаментіне жүгініңіз. |
электр қуатының жиі сөніп қалуы |
2 |
Сумен жабдықтау және су бұру қызметтеріне тарифтер қалай белгіленеді? |
1. Тарифтерді кім белгілейді Тарифтерді су коммуналдық қызмет көрсетуші емес, табиғи монополиялар саласындағы уәкілетті орган белгілейді – қазіргі уақытта бұл Қырғызстан Республикасы Ұлттық экономика министрлігінің Табиғи монополияларды реттеу комитеті (КРЕМ ҰЭМ РҚ) және оның аумақтық бөлімшелері. 2. Тарифтер қалай белгіленеді (қадам-қадаммен) 1. Су коммуналдық қызмет көрсетушінің тарифін есептеу. Табиғи монополия ретінде су коммуналдық қызметі жаңа тарифті және тарифтік сметаны есептейді, онда мыналар ескеріледі: электр энергиясы, реагенттер және қызметкерлердің жалақысы; желілерді жөндеу, техникалық қызмет көрсету және жаңғырту шығындары; экологиялық және санитарлық талаптар; сондай-ақ жоспарланған инвестициялық бағдарлама. 2. Уәкілетті органға өтініш беру Су коммуналдық қызмет көрсетуші тарифті бекіту (немесе өзгерту) үшін уәкілетті органның аумақтық бөлімшесіне өтініш береді және мыналарды қоса тіркейді: тарифтің есеп-қисабы мен тарифтік смета; экономикалық негіздеме (шығындардың құрылымы мен көлемі, инвестициялық жоспар); қажетті түсіндірме материалдары. 3. Экономикалық негіздемені тексеру Уәкілетті орган: есептеулердің заңдылығы мен дұрыстығын тексереді; енгізілген шығындардың негізділігін бағалайды; жобалық тарифті «Табиғи монополиялар туралы» Заңның және тарифтерді белгілеу ережелерінің талаптарына сәйкес салыстырады. 4. Қоғамдық тыңдаулар Шешім қабылданар алдында жобалық тариф бойынша қоғамдық тыңдаулар ұйымдастырылады. Тұтынушылар өкілдері, үкіметтік емес ұйымдар (ҮЕҰ), жергілікті билік органдары, БАҚ және басқа да мүдделі тараптар шақырылады. Су коммуналдық қызметі тарифті неге өзгерту қажет екенін және қосымша қаражаттың қайда жұмсалатынын түсіндіреді. Қатысушылар сұрақтар қоя алады және пікірлер білдіре алады. 5. Уәкілетті органның шешімі Материалдарды және қоғамдық тыңдаулардың нәтижелері негізінде уәкілетті орган: - тарифті (және тарифтік есепті) белгілі бір мерзімге бекітеді; - оны мақұлдаудан бас тартады; - немесе су коммуналдық қызмет көрсетушінің сұраған тариф деңгейінен өзгеше тариф деңгейін бекітуі мүмкін. 6. Тарифті қолдануды бақылау Тариф бекітілгеннен кейін су коммуналдық қызметі бекітілген тариф пен тарифтік сметаны орындауға міндетті. Уәкілетті орган олардың орындалуын бақылайды және бұзушылықтар анықталған жағдайда (тексерулер мен тұтынушылардың шағымдары негізінде) ықпал ету шараларын қолдана алады. Мысалы. Қалалық су коммуналдық кәсіпорны су тарифінің өсуін жоспарлап отыр 1. Электр энергиясының бағасының өсуі мен желілердің тозуына байланысты N қаласындағы су коммуналдық кәсіпорны жаңа тариф пен инвестициялық бағдарламаның (ескі құбырларды ауыстыру және сорғы станцияларын модернизациялау) жобасын әзірледі. 2. Су коммуналдық қызметі экономикалық негіздемесі бар өтінімді Қазақстан Республикасы Табиғи ресурстар және қоршаған ортаны қорғау министрлігінің аумақтық департаментіне ұсынды. 3. Уәкілетті орган есептеулерді тексеріп, қоғамдық тыңдауларды жоспарлады, онда тұрғындар, МИБ/ПМИ, әкімдік өкілдері мен үкіметтік емес ұйымдар инвестицияның қай уақытта қайтарылатынын; желінің нақты қай бөліктері ауыстырылатынын; тарифті дәл осы пайызға неге көтеру қажет екенін сұрады. 4. Қарап шығу нәтижелері мен қоғамдық тыңдаулардағы пікірлерді ескере отырып, уәкілетті орган шешім қабылдайды, мысалы: тарифті су коммуналдық қызмет көрсетушінің сұрағанынан аз көлемде ішінара бекіту және желілерді жаңарту бойынша міндетті шараларды көрсету. Осылайша, сумен жабдықтау және санитария тарифі ресми түрде мемлекеттік органмен бекітіледі, ал су кәсіпорны тек экономикалық тұрғыдан негізделген нұсқасын ұсынады. |
сумен жабдықтау қызметтерінің тарифтері суды кәрізге ағызу қызметтерінің тарифтері |
3 |
Көпқабатты үйдің ауласында шлагбаум орнату заңды ма және көптеген меншік иелерінің келісімінсіз қойылса не істеу керек? |
Пәтер үйінің ауласына бөгет орнату екі шарт орындалған жағдайда заңды болып табылады: - кондоминиум иелерінің жалпы жиналысының кворуммен (иелердің 50%-дан астамы) қабылданып, хаттамада тіркелген шешімі бар; - құрылыс өрт қауіпсіздігі талаптарына сәйкес келуі және арнайы техниканың кедергісіз өтуін қамтамасыз етуі тиіс. Осы талаптар Қазақстан Республикасының «Тұрғын үй қатынастары туралы» Заңының 31 және 42-1-баптарымен, Пәтер иелерінің кондоминиумын басқару туралы шешімдер қабылдау ережелерімен (2015 жылғы 19 ақпандағы № 108 бұйрық) және Өрт қауіпсіздігі ережелерімен (2023 жылғы 1 ақпандағы Төтенше жағдайлар министрлігінің № 39 бұйрығы) белгіленген.. Тек кондоминиум аумағына іргелес жер учаскесіне орнатылған бөгде заңды болып есептеледі. Егер құрылыс ортақ меншікті жерде орналасса, бұл Қоғамдық абаттандыру ережелерін бұзу болып табылады және Қоғамдық абаттандыру ережелерін бұзғаны үшін ҚР Әкімшілік құқықбұзушылық туралы кодексінің 505-бабына сәйкес жауапкершілікке әкеледі. Егер бөгет қазірдің өзінде орнатылған болса және сіз, меншік иесі ретінде, шешім қабылдау процесіне қатыспаған немесе оған қарсы шыққан болсаңыз, алгоритм мынадай: 1. Жиналыстың шешімі бар-жоғын тексеріңіз МИБ/ҚС-ге, үй кеңесіне немесе басқару компаниясына келесі ақпаратты беруді сұрап жазбаша өтініш жіберіңіз: бөгде орнату туралы жалпы жиналыстың хаттамасының көшірмесін; қатысушылар тізімі мен дауыс беру нәтижелерін; орнату орны ретінде ғимаратқа іргелес қандай аумақ көрсетілгені туралы ақпаратты. Егер хаттама болмаса немесе кворум/дауыс беру талаптары сақталмаса, бұл бөгде құрылғы меншік иелерінің тиісті шешімісіз орнатылғанын дәлелдейді. 2. Өрт қауіпсіздігі мен қала құрылысы нормативтерінің сақталуын бағалау Егер бөгде өрт сөндіру көліктерінің, жедел жәрдем, полиция және басқа да төтенше қызметтердің өтуіне кедергі келтіретініне күмән туса, өрт қауіпсіздігі нормаларының сақталуын тексеруді сұрап Төтенше жағдайлар департаментіне (ТЖД) жүгінуге болады. Егер бөгде жол/өту жолы қоғамдық аумақтың құрамына кіретін болса, vakimat (қоғамдық жұмыстар, тұрғын үй және коммуналдық қызметтер департаменті) мекемесіне хабарласып, Қоғамдық жұмыстар ережелерінің және Қазақстан Республикасының Әкімшілік құқық бұзушылықтар туралы кодексінің 505-бабының ықтимал бұзылуын көрсетіңіз. Ғимарат ішіндегі сотқа дейінгі келісім - Мәселені жалпы жиналыста қайта көтеру (кедергіні алып тастау, жұмыс уақытын өзгерту, барлық меншік иелеріне кілттер/пульттер беру және т.б.). - Көпшілікке қолайлы шешімге келуге тырысыңыз (мысалы, тәулік бойы ашық болып, тек түнде ғана жабылатын бөгет және т.б.), сонымен бірге мамандандырылған көліктердің еркін өтуін қамтамасыз ету. Сотқа жүгіну Егер: бөгет жалпы жиналыстың шешімісіз орнатылған болса; немесе шешім рәсім бұзушылықпен қабылданған болса (кворум болмауы, хабарландырулардың жоқтығы, хаттамалардың бұзушылықпен жасалуы);немесе құрылым сіздің құқықтарыңызды бұзса (өтуді шектеу, автотұраққа қол жеткізуді шектеу, қауіпсіздік талаптарының бұзылуы салдарынан қауіп төндіру), сізде жиналыс шешіміне дау айту және/немесе сот арқылы бөгетті рұқсат етілмеген құрылым немесе қауіпсіздік пен жақсарту стандарттарын бұзатын құрылым ретінде демонтаждауды талап ету құқығы бар. Мұндай даулар тікелей тұрғын үй кешені қатысушылары арасындағы даулар ретінде жіктеліп, азаматтық іс жүргізудің жалпы ережелері бойынша Қазақстан Республикасының соттерінде қаралады. |
шлагбаумды орнату заңды ма көптеген меншік иелерінің келісімінсіз |
4 |
Өскемен қаласының «Халық қатысуы бюджеті» бағдарламасына қатысу үшін қалай және қайда өтініш беруге болады? |
Өскемен қаласының «Халықтық бюджетке қатысу» бағдарламасына өтінімдерді www.gov.kz мекенжайындағы қала әкімдігінің ресми сайты арқылы электрондық форматта жіберуге болады. Тәртіп: - www.gov.kz порталына кіріп, Өскемен қаласы әкімдігінің бетін ашыңыз; - «Қатысушылық бюджет» бөлімін таңдаңыз; - eGov порталы арқылы кіру (электрондық цифрлық қолтаңба немесе басқа қолжетімді аутентификация әдістерін пайдалана отырып); - Барлық міндетті өрістерді көрсетіп, электрондық жоба ұсынысы формасын толтырыңыз. - егер бар болса, нысанның қазіргі жағдайының фотосуретін, шешімнің эскизін және алдын ала сметасын тіркеңіз; - өтінішті жіберіп, жобаның қоғамдық дауыс беруге шығарылатыны туралы шешімді күтіңіз. Жоба ұсыныстарына қойылатын негізгі талаптар Халықтық қатысу бюджеті бағдарламасына жобаны енгізу үшін әдетте келесі талаптар қойылады: - Жоба жүзеге асырылатын орын қоғамдық қолжетімді болуы тиіс – ол аула, алаң, саябақ, жаяу жүргіншілер аймағы, балалар немесе спорт алаңы, көше жарығы және басқа да қоғамдық нысандар болуы мүмкін. - Жоба Өскемен қаласында жүзеге асырылуы тиіс және қала әкімдігінің құзыретіне кіруі керек (жаңарту, көгалдандыру, жарықтандыру, қоғамдық кеңістік құру және т.б.). - Жоба атауы қысқа әрі оның мәнін көрсетуі тиіс (мысалы, «Абай көшесі, 10-үй ауласындағы ойын алаңын жақсарту»). - Әр жобаға бір өтінім (әр өтінімде бір нақты жоба сипатталуы тиіс). - Жоба бір қаржылық жыл ішінде жүзеге асырылуы тиіс (мысалы, ойын алаңы, жарықтандыру, аула абаттандыру). - Жобаның құны «Халықтық қатысу бюджеті» аясындағы тиісті байқауға белгіленген шекті сомадан аспауы тиіс (нақты шекті сома жыл сайын әкімдікпен анықталып, хабарландыруда көрсетіледі). - Жоба тұрғындарға қатысты болуы тиіс – ол халықтың алдында тұрған нақты мәселені шешуі керек (ойын алаңының жоқтығы, жарықтың жеткіліксіздігі, жаяу жүргіншілер аймағының қолайсыздығы және т.б.). Өтінімде қандай ақпарат көрсетілуі керек Әдетте электрондық өтінімнен келесі ақпарат талап етіледі: - жобаның санаты (балалар ойын алаңы, спорт алаңы, абаттандыру, жарықтандыру, жаңарту және т.б.); - жобаның атауы (қысқа әрі айқын атау); - жобаның сипаттамасы (мәселе неде және жоба оны қалай шешеді); - орналасқан жері (дәл мекенжайы немесе аумақтың сипаттамасы); - жобаның болжамды құны (шамамен шығын сметасы); - тұрғындарға күтілетін әсер (кімдер пайда көреді және олардың өмір сапасы қалай жақсарады); - Жоба авторының толық аты-жөні және оның байланыс деректері (телефон, электрондық пошта). |
халық қатысатын бюджет өтініш беру жобалық ұсыныс талаптар |
5 |
Мемлекеттік бюджет есебінен үйдің шатырын жөндеуге бола ма? |
Пәтер үйінің шатырын жөндеу жұмыстары ғимараттың ортақ мүлігін жөндеу ретінде пәтер иелері есебінен төленеді. Жергілікті бюджет шатырды ірі жөндеуді қаржыландыра алады, егер: 1. Ғимарат елді мекеннің біртұтас сәулеттік келбетін қалыптастыру мақсатында фасад пен шатырды жөндеуге жататын тұрғын үй ғимараттарының бекітілген тізіміне енгізілген. Осы мақсатта тұрғын үй инспекциясы/уәкілетті орган: - ғимараттың техникалық тексерісін жүргізеді; - ортақ меншікке (соның ішінде шатырларға) ірі жөндеуді қажет ететін пәтер үйлерінің тізімін құрастырып, бекітеді; - ғимаратты осы тізімге енгізу бюджет есебінен жөндеу жұмыстарын жүргізудің негізі болып табылады. 2. Жөндеу жұмыстары мемлекеттік бюджет есебінен бюджеттік несие түрінде жүргізіледі. Бұл жағдайда жергілікті атқарушы орган несие алушы ретінде әрекет етеді, ал пәтер иелері бюджеттік қаражатты Тәртіпте белгіленген схемаға (ай сайынғы төлемдер арқылы) сәйкес қайтарады. Тұрғындардың іс жүзінде атқаруға тиісті әрекеттері Шатырды жөндеуді жергілікті бюджеттің қатысуымен жүргізу үшін келесі қадамдарды орындау қажет: 1. МИБ/ҚС/үй кеңесі атынан өкілетті органға (тұрғын үй инспекциясы, тұрғын үй және коммуналдық қызметтер басқармасы, сәулет және қала құрылысы бөлімі) мынадай өтінішпен жүгіну: - шатырға техникалық тексеру жүргізу; - ғимаратты біртұтас сәулеттік келбетті қамтамасыз ету немесе тұрғын үй қорын жаңарту бағдарламасы аясында фасад/шатырды ірі жөндеу жұмыстарына арналған ғимараттар тізіміне енгізуді қарастыру. 2. Қоса тіркеу: - меншік иелерінің жиналысының ірі жөндеу қажеттігі туралы шешімінің хаттамасы; - ақаулардың (судың ағулары, шатыр жабынының зақымдануы, тіреу конструкциясының зақымдануы және т.б.) фотосуреттері; - қажет болған жағдайда техникалық тексеру қорытындысы. Келесі, жергілікті билік: - қаржыландыру мүмкіндігі болса және қорытынды оң болса, ғимаратты тізімге қосады; - жобалау және сметалық құжаттаманы әзірлеуді, сондай-ақ жұмыстарды жергілікті бюджет есебінен (сәулеттік келбет) немесе бюджеттік несие/бірлесі қаржыландыру механизмі арқылы ұйымдастырады. Түсіну маңызды: Шатырдың нашар күйде болуы оны бюджет есебінен автоматты түрде жөндейді дегенді білдірмейді. Заң мен жергілікті әкімдіктің нормативтік актілеріндегі талаптар (бағдарламаның, тізімнің, қаржыландырудың болуы) орындалуы тиіс. Мысалы. Үй сәулеттік келбет бағдарламасына енгізілді Ескі көпқабатты тұрғын үйдің шатыры ағып тұр, ал фасады нашар күйде. МИБ ғимаратты тексеруді сұрап жергілікті билікке жүгінеді. Тұрғын үй инспекциясы тексеру жүргізіп, ірі жөндеу қажеттігін анықтайды.Ғимарат біркелкі сәулеттік келбет жасау мақсатында фасад пен шатырды ірі жөндеуге арналған ғимараттар тізіміне енгізіледі. Жергілікті билік органы жергілікті бюджет есебінен жобалау және сметалық құжаттаманы әзірлеуді ұйымдастырады және Ірі жөндеулер жүргізу тәртібіне сәйкес шатыр мен фасадты жөндеуді қаржыландырады. |
мемлекеттік (жергілікті) бюджет қаражаты есебінен шатырды жөндеуге бола ма |
6 |
Егер меншік иелері МИБ, ПМИ немесе ҚС төрағасының жұмысына қанағаттанбаса, не істеу керек? |
Егер меншік иелері МИБ, ПМИ төрағасының немесе PT-ның уәкілетті өкілінің жұмысына қанағаттанбаса, заң олардың өкілеттігін жалпы жиналыс арқылы мерзімінен бұрын тоқтатуға мүмкіндік береді. Алдымен меншік иелері бастамашыл топ құрады. Жиналыс шақыруға меншік иелерінің кемінде 10%-ы, үй кеңесі немесе аудитор, ал кейбір жағдайларда тұрғын үй инспекциясы құқылы. Күн тәртібі нақты болуы тиіс, мысалы: «МИБ (ПМИ, ҚС) төрағасының өкілеттігін мерзімінен бұрын тоқтату туралы» және «Жаңа төрағаны сайлау туралы». Иелер жиналыстың күні мен орны туралы алдын ала хабардар етілуі тиіс. Іс жүзінде және Ішкі істер министрлігі мен әкімдіктердің түсіндірмелеріне сәйкес, хабарлама кем дегенде 10 күн бұрын берілуі керек. Жиналыс жеке қатысу, қатыспай дауыс беру немесе аралас форматта өткізіледі. Ол кворум болған жағдайда заңды деп саналады — әдетте меншік иелерінің жалпы дауыс санының 50%-дан астамы. Төрағаның өкілеттігін тоқтату және жаңа төрағаны сайлау туралы шешім жиналысқа қатысқандардың көпшілік даусымен қабылданады, егер МИБ жарғысы немесе ҚС келісімінде басқа тәртіп көзделмесе. Нәтижелер хаттаманың стандартты формасында тіркелуі тиіс: онда күн тәртібі, қатысушылар саны, дауыс беру нәтижелері және жиналыс төрағасы мен хатшысының қолтаңбалары көрсетіледі. Шешім қабылданғаннан кейін оны жүзеге асыру қажет. МИБ-де жаңа төрағаны сайлау ресми түрде рәсімделеді, одан кейін құжаттарға және банк деректемелеріне қажетті өзгерістер енгізіледі. ҚС-де қарапайым серіктестік келісіміне өзгерістер енгізіліп, жаңа өкілдің сайлануы ресми түрде бекітіледі. ПМИ-де шешім жарғыға сәйкес іске асыру үшін директорлар кеңесіне жіберіледі. Жалпы жиналыстың шешімдері барлық меншік иелеріне міндетті, тіпті олар қатыспаған немесе қарсы дауыс берген жағдайда да. Егер төраға меншік иелерінің талаптарын елемей, жиналыс шақырмай, оның нәтижелерін мойындаудан бас тартып, құжаттарды, мөрлерді немесе қолжетімділікті беруді кешіктірсе, меншік иелерінің құқықтарын қорғау үшін екі заңды жолы бар. Біріншісі – кондоминиумды басқару тәртібін бұзу және жиналыс шешімдерін орындамау туралы акимдік тұрғын үй инспекциясына шағымдану. Екіншісі – сотқа жүгініп, төрағаның әрекеттерін немесе әрекетсіздігін заңсыз деп тануды, жиналыс шешімдерінің заңдылығын растауды және төрағаны құжаттар, мөрлер мен кіру құқығын беруге міндеттеуді талап ету. Бұл шаралар «Тұрғын үй қатынастары туралы» Заңның және кондоминиум мүлкін басқару ережелерінің нормаларына негізделген. Қысқартулар мен терминдердің түсіндірмесі МИБ (меншік иелерінің бірлестігі) – бір тұрғын үй ғимаратындағы пәтер мен -тік емес жайлардың иелері құрған коммерциялық емес ұйым (заңды тұлға), ол кондоминиум мүлкін «бір ғимарат – бір МИБ – бір шот» қағидаты бойынша басқару үшін құрылады. ҚС (қарапайым серіктестік) – заңды тұлға құрмай-ақ ғимаратты басқарудың бір түрі, сондай-ақ «бір ғимарат – бір ҚС – бір шот» қағидатына негізделген; меншік иелерінің мүдделерін олар таңдаған сенімді адам білдіреді. ПМИ (пәтер меншік иелерінің кооперативі) – пәтер үйлерін басқарудың бұрынғы түрі; өтпелі кезеңде ол әлі де кейбір ғимараттарда бар, бірақ жалпы алғанда оны МИБ немесе ҚС-мен алмастыру көзделген. Кондоминиум мүлкі – бірнеше пәтерлі ғимаратты біртұтас мүлік кешені ретінде (пәтерлер, тұрғын емес жайлар, ортақ мүлік және іргелес аумақ). Иелердің жалпы жиналысы – кондоминиум мүлкінің ең жоғары басқару органы, ол МИБ төрағасын, ПМИ төрағасын, ҚС өкілін және т.б. таңдау және ауыстыру туралы шешімдер қабылдайды. |
МИБ төрағасының жұмысына қанағаттанбайды ПИК төрағасының жұмысына қанағаттанбайды ҚС төрағасының жұмысына қанағаттанбайды |
7 |
Шалғай (екінші кезектегі) көшелерді қардан қашан тазалау керек? |
Қар тазалау жоғары санаттағы көшелерден басталып, тек содан кейін ғана техника «қосалқы» көшелер мен аулаларға ауысады. Бұл Тікелей үлгілік ережелерден туындайды: тазалау технологиялары мен әдістері ең алдымен ең маңызды көшелерде көлік ағынын қамтамасыз етуге бағытталған. Бірінші кезекте — негізгі және орталық көшелер, қоғамдық көлік маршруттары; содан кейін аудандық (жергілікті) көшелер, тұрғын үй және «алыстағы» көшелер; содан кейін квартал ішіндегі жолдар мен аула аумақтары. «Көше санаты» ұғымы көшелерді олардың маңызы мен көлік қозғалысының қарқындылығына қарай бөлуді білдіреді: 1. Негізгі/орталық көшелер - қаланың негізгі тасымал артериялары, - қоғамдық көлік маршруттары, әлеуметтік маңызы бар нысандарға (ауруханалар, мектептер және т.б.) кіреберіс жолдары. 2. Аудандық (жергілікті) маңызы бар көшелер - микроаудандардағы тұрғын үй көшелері, - негізгі жолдардың орталықтарынан "алыста", бірақ елді мекеннің көше мен жол желісінің бір бөлігі. 3. Квартал ішіндегі жолдар мен аула аймақтары – үйлерге, автотұрақтарға, аулаларға апаратын жолдар. Тұрғын аудандардағы орталық көшелерге қатаң мерзімдер белгіленген: - қар жауу аяқталғаннан кейін мұзды толық тазалау және алып тастау үшін 2 сағатқа дейін; - аудандық маңызы бар (аудан аралық) көшелерге (оған жиі «алыстағы» тұрғын аудандардың көшелері кіреді) – қар жауу аяқталғаннан кейін 4 сағатқа дейін. Басқаша айтқанда, қаланың көше-жол желісінің құрамына кіретін шалғай көшелер орталық көшелерге қарағанда кешірек тазалануы тиіс, бірақ қар жауу қарқыны қалыпты болған жағдайда стандарттарда белгіленген мерзімде (шамамен қар жауу аяқталғаннан кейін 4 сағат ішінде) тазалануы қажет. Егер «алыстағы» көшелер тазаланбаса, қайда жүгіну керек Егер сіздің ойыңызша, «қашықтағы» көшелер стандарттардың айтарлықтай бұзылуымен тазаланып жатса, қала/аудан әкімдігіне (тұрғын үй және коммуналдық қызметтер бөлімі, аумақтық басқару орталығы немесе басқа уәкілетті орган) мынадай жолдармен хабарласыңыз:e-Otinish порталы, мэр қабылдау бөлмесі немесе «109» қызметіне қоңырау шалу арқылы. Хабарламаңызда мына ақпаратты көрсету ұсынылады: көшенің нақты мекенжайы мен санатын (егер белгілі болса), қар жауу аяқталған күн мен уақытын, сондай-ақ жолдың нақты жағдайын (өтуге мүмкін еместігі, шұңқырлар, мұз). Мысалы. Қалада түнгі боран Қар жауу 05:00-де аяқталды. 05:00-ден 07:00-ге дейін муниципалдық техника негізгі көшелер мен автобус бағыттарында жұмыс істеп, қоғамдық көлік пен арнайы қызметтердің жүруін қамтамасыз етеді.07:00-ден 09:00-ге дейін техника аудандық көшелерге – қала шетінен шығу үшін тұрғындар пайдаланатын шалғай тұрғын аудандарының көшелеріне – ауысты. Күндіз аулалар мен квартал ішілік жолдар мердігерлер мен абаттандыру бағдарламасына қатысушылар тарапынан тазаланды. |
қардан тазарту мерзімі шалғайдағы (кіші) көшелер |
8 |
Мемлекеттік бюджет есебінен көп қабатты үйде лифтті ауыстыруға немесе жөндеуге бола ма? |
Пәтер үйлеріндегі лифттерді жөндеу және ауыстыру пәтер мен тұрғын емес үй-жайлардың иелері өз қаражаты есебінен төлейді, себебі лифт кондоминиумның ортақ меншігі болып саналады. Көпқабатты ғимараттағы лифтті мемлекеттік бюджет есебінен жөндеу немесе ауыстыру тек арнайы капиталдық жөндеу бағдарламалары аясында (жергілікті бюджет пен әкімдіктерге берілетін бюджеттік несиелер арқылы) ғана мүмкін, және заңнамада белгіленген тәртіппен меншік иелері бұл қаражатты міндетті түрде қайтаруы тиіс. Лифттерді ірі жөндеу немесе ауыстыру жергілікті бюджеттен қаржыландырылады. Мысалы. Ғимараттағы лифт тозығы жеткен және 25 жылдан асқан. 1. Тұрғындар МИБ немесе ҚС арқылы меншік иелерінің жалпы жиналысын шақырады: - лифтті ірі жөндеу немесе ауыстыру қажеттілігін шешу; - лифттерді жаңарту бағдарламасына (әкімдік арқылы) қатысуды қарастыру; - бюджеттік несиені өтеу үшін ай сайынғы жарналардың мөлшерін бекітеді. 2. Егер қаржыландыру мүмкіндігі болса, әкімдік ғимаратты/лифттерді бағдарлама объектілерінің тізіміне енгізіп, оператор – МИБ/ҚС – мердігер арасында үшжақты келісім-шарт жасасады. 3. Лифт жергілікті бюджет қаражаты/бюджеттік несиелер есебінен ауыстырылады, бірақ тұрғындар кейін осы қаражатты бағдарлама операторына (ай сайынғы төлемдер арқылы) біртіндеп қайтарады. Басқаша айтқанда, бұл мемлекет үшін тегін жөндеу емес, бюджеттік механизм арқылы бөліп төлеу жоспары. |
лифтті жөндеу немесе ауыстыру мемлекеттік бюджет қаражаты есебінен |
9 |
Аулада жылдамдықты шектейтін жол белгісін орнатуға қалай өтініш беруге болады? |
Қазақстан Республикасы ІІМ 2023 жылғы 30 маусымдағы № 534 бұйырығымен бекітілген Қазақстан Республикасының Жол жүрісі қағидаларының сәйкес, аулаларда, тұрғын аймақтарда және үй маңындағы аумақтарда көлік құралдарының қозғалыс жылдамдығы 20 км/сағ-тан аспауы тиіс. Сондықтан аулада 3.24 «Максималды жылдамдықты шектеу» жол белгісін қосымша орнату орынсыз, себебі шектеу заңмен белгіленген. Егер тұрғындар үй маңындағы аумақта жылдамдық режимінің үнемі бұзылатынын немесе авариялық жағдайлар туындайтынын есептесе, олар Өскемен қалалық полиция басқармасының Әкімшілік полиция бөліміне жазбаша өтінішпен жүгіне алады. «Өскемен қаласының ТКШ, жолаушылар көлігі және автомобиль жолдары бөлімі» атқарушы орган болып табылады, жол белгілері Өскемен қалалық полиция басқармасының Әкімшілік полиция бөлімінің нұсқамасы негізінде орнатылады. Тексеру нәтижелері бойынша полиция жол белгісін немесе жолдың жасанды бұдырларын орнату туралы нұсқама беруі мүмкін. Мысалы: Абай көшесіндегі №25 үйдің тұрғындары көлік жүргізушілері 20 км/сағ жылдамдықты жиі асыратындықтан, аулада жылдамдықты төмендету шараларын орнатуды сұрап, әкімшілік полицияға ұжымдық үндеу жолдады. Полиция аумақты тексергеннен кейін жылдамдықты шектейтін және тиісті ескерту белгілерін орнату туралы ұйғарым шығарды. |
Өтінім жіберу Тиісті белгіні орнату Жылдамдықты шектеу |
10 |
Қоқыс бірнеше күн бойы шығарылмаса не істеу керек? |
Қатты тұрмыстық қалдықтарды (ҚТҚ) шығару тұрғындармен немесе тұрғын үйді басқару органдарымен (ПИК, МИБ) жасалған шарт негізінде мамандандырылған ұйымдармен жүзеге асырылады. Егер қоқыс бірнеше күн бойы шығарылмаса, келесі шараларды қабылдау ұсынылады: 1. Қызмет көрсетуші ұйымға жүгіну Алдымен төмендегі ұйымдардың біріне хабарласу қажет:
Байланыс деректері әдетте кіреберістегі ақпараттық тақтада немесе төлем түбіртегінде көрсетіледі. 2. Ресми өтініш беру Егер мәселе шешілмесе, уәкілетті органдарға жүгіну қажет:
3. Қажетті ақпаратты көрсету Өтініш беру кезінде мыналарды көрсету ұсынылады:
4. Өтінішті қарау Өтініш заңнамада белгіленген мерзімде қаралады (әдетте 15 жұмыс күніне дейін). Нәтиже Қарау нәтижесінде бұзушылықты жою шаралары қабылданады (қоқысты шығару ұйымдастырылады), ал өтініш берушіге жауап жолданады. Мысал Тұрғындар қоқыстың үш күннен астам уақыт бойы шығарылмағанын анықтады. МИБ-ке жүгінгеннен кейін мәселе шешілмеген соң, eGov порталы арқылы өтініш берілді. Нәтижесінде қоқыс шығару ұйымдастырылды. Терминдерге түсініктеме Қатты тұрмыстық қалдықтар (ҚТҚ) — халықтың тұрмыс-тіршілігі барысында пайда болатын қалдықтар. МИБ (мүлік иелерінің бірлестігі) — көппәтерлі тұрғын үйді басқару нысаны. ПИК (пәтер иелері кооперативі) — тұрғын үйді басқару және күтіп ұстауды жүзеге асыратын ұйым. |
қоқыс шығарылмайды бірнеше күн не істеу керек |
11 |
Қатты тұрмыстық қалдықтарды (ҚТҚ) жинауға арналған контейнерлік (қоқыс) алаңды көшіру тәртібі қандай? |
Қатты тұрмыстық қалдықтарды (ҚТҚ) жинауға арналған контейнерлік (қоқыс) алаңды көшіру үшін тұрғындарға келесі іс-шараларды орындау ұсынылады: 1. Пәтерлердің (үй-жайлардың) мешік иелерінің жалпы жиналысын өткізу Жиналыста:
Сонымен қатар, алаңды көшіру көршілес аулалардың мүдделеріне әсер етуі мүмкін болғандықтан, жақын орналасқан үйлер тұрғындарының пікірін де ескерген жөн. 2. Контейнерлік алаңды орналастырудың жаңа орнын айқындау Тұрғындар контейнерлік (қоқыс) алаңды орналастыру үшін жаңа орынды ұсынуы және оны өтінішке қоса берілетін схемаға енгізуі қажет. Қосымша түрде таңдалғын орынды алдын ала ПИК-пен/МИБ-пен, ҚТҚ шығаруды жүзеге асыратын ұйыммен, жақын маңдағы үйлердің тұрғындарымен келісу ұсынылады. 3. ТҚШ бөліміне өтініш беру Шешім қабылданғыннан кейін тұрғындар ТКШ бөліміне өтініш жолдауы қажет. Өтінішке мыналарды қоса беру ұсынылады:
4. Өтінішті қарау Өтініш келіп түскеннен кейін ТКШ бөлімі ұсынылған материалдарды қарайды және қажет болған жағдайда мүдделі ұйымдар мен қызметтердің қатысуымен аумаққа көшпелі тексеру жүргізеді. Өтінішті қарау және аумақты тексеру нәтежелері бойынша заңнама талаптарын, санитариялық нормаларды, инженерлік желілердің болуын және орналастырудың өзге же шарттарын ескере отырып, контейнерлік алаңды көшіру мүмкіндігі немесе мүмкін еместігі туралы шешім қабылданады. Мысал Көппәтерлі тұрғын үйдің тұрғындары ҚТҚ жинауға арналған контейнерлік (қоқыс) алаң балалар ойын алаңына тым жақын орналасқандықтан, оны көшіру туралы шешім қабылдады. Меншік иелерінің жалпы жиналысында бұл мәселе талқыланып, тұрғындардың көпшілігі контейнерлік алаңды басқа орынға көшіруді қолдады. Жиналыс нәтижесінде хаттама рәсімделіп, жаңа орналастыру орнының схемасы дайындалады. Осы құжаттармен бірге ьұрғындар ТКШ бөлумуне өтініш долдады. Өтінішті қарау және аумақты тексеру нәтижелері бойынша мәселе қолданыстағы заңнамаға сәйкес қаралып, тиісті шешім қабылданды. Терминдерге түсініктеме Контейнерлік алаң —қатты тұмыстық қалдықтарды жинауға арналған контейнерлерді орналастыру үшін арнайы жабдықталған орын. Қатты тұрмыстық қалдықтар (ҚТҚ) —халықтың тұрмыс-тіршілігі нәтижесінде пайда болатын қалдықтар. МИБ (мүлік иелерінің бірлестігі) — көппәтерлі тұрғын үйді үй-жай меншік иелерінің басқару нысаны. ПИК (пәтер иелері кооперативі) —көппәтерлі тұрғын үйдің ортақ мүлкін басқаруды және күтіп ұстауды жүзеге асыратын ұйым. ТКШ бөлімі —тұрғын үй-коммуналдық шаруашылық саласындағы функцияларды жүзеге асыратын жергілікті атқарушы орган. |
онтейнерлік алаңды көшіру қоқыс алаңды көшіру контейнерлік алаң қоқыс алаңы қатты тұрмыстық қалдықтар (ҚТҚ) ҚТҚ жинау алаңы ҚТҚ алаңын көшіру |
12 |
Мен Өскемен қаласында ұрамын. Жлумен жабдықтау қызметтері үшін берешегім жиналып қалды, бірақ оны бірден төлей алмаймын. Берешекті бөліп төлеуге бола ма? |
Егер сіз Өскемен қаласындағы «Шығыс Жылу» АҚ-ның жылумен жабдықтау қызметтерін тұтынушы болсаңыз және берешекті біржолғы төлеммен төлей алмасаңыз, берешекті бөліп төлу туралы келісім жасасу үшін «Шығыс Жылу» АҚ-на жүгіне аласыз. Полный ответ Егер сіз Өскемен қаласындағы «Шығыс Жылу» АҚ-ның жылумен жабдықтау қызметтерін тұтынушы болсаңыз және берешекті бірдолғы төлеммен төлей алмасаңыз, берешекті бөліп төлеу туралы келісім жасасу үшін «Шығыс Жылу» АҚ-на жүгіне аласыз. Келісім жасау үшін әШығыс Жылу» АҚ-ның Дербес қызмет көрсету орталығына келесі мекенжай бойынша жүгіну қажет: Өскемен қаласы, М. Горький көшесі, 61, №105 кабинет. Жұмыс уақыты: дүйсенбі-жұма күндері, сағат 08:00-ден 17:00-ге дейін, түскі үзіліс 12:00-ден 13:00-ге дейін. Алдың ала кеңесті 560-566 Call-орталығының телефоны арқылы алуға болады. Жасалған келісімнің талаптары сақталған жағдайда «Шығыс Жылу» АҚ: • ыстық сумен жабдықтау мен жылумен жабдықтау қызметтерін тоқтатпайды; • берешекті өндіріп алу туралы талаппен сотқа жүгінбейді; • өсімпұл есептеуді тоқтата тұрады. Маңызды Берешекті бөліп төлеу туралы келісім жасау мүмкіндігін «Шығыс Жылу» АҚ әрбір жағдайда жеке қарайды. Келісімнің күшін сақтау үшін оның талаптарын сақтап, белгіленген төлемдерді уақытында енгізу қажет. Мысал Өскемен қаласының тұрғыны жылумен жабдықтау қызметтері үшін төлемді уақытында төлей алмай, берешек жинақтады. Ол «Шығыс Жылу» АҚ-на жүгініп, берешекті бөліп төлеу туралы келісім жасасты және келісіген төлем кестесіне сәйкес төлем жасай бастады. Соның нәтижесінде қызметтердің тоқтатылуына, берешектің сот арқылы өндіріп алынуына және өсімпұлдың одан әрі есептелуіне жол берілген жоқ. Терминдерге түсіндірме Берешекті бөліп төлеу туралы келісім — тұтынушы мен қызмет көрсетуші арасында жасалатын, берешекті өтеу тәртібі мен мерзімдері айқындалатын жазбаша құжат. Өсімпұл — коммуналдық қызметтер үшін төлемді кешектірген әрбір күн үшін есептелетін ақша сомасы. Бөліп төлеу — берешекті келісілген кезең ішінде бөліктермен төлеу тәсілі. |
Жылумен жабдықтау, «Шығыс Жылу» АҚ, қарызды өтеу, қаржылық қиындықтар, келісім, бөліп төлеу |
13 |
Мен Өскемен қаласындатұрамын. Ыстық су есептеуіш құралдарының көрсеткіштерін қалай тапсыруға болады? |
Егер сіз Өскемен қаласындағы «Шығыс Жылу» АҚ қызметтерін тұтынушы болсаңыз, ыстық су есептеуіш құралдарының көрсеткіштерін «Шығыс Жылу» мобильді қосымшасы, сайттағы жеке кабинет, WhatsApp және Telegram чат-боттары, тәулік бойы жұмыс істейтін автожауап бергіш, электрондық пошта немесе SMS-хабарлама арқылы жолдай аласыз. Төлемнің дұрыс есептелуі үшін көрсеткіштерді ай сайын 25-нен 30-на дейін тапсыру ұсынылады. Толық жауап Егер сіз Өскемен қаласындағы «Шығыс Жылу» АҚ қызметтерін тұтынушы болсаңыз, ыстық су есептеуіш құралдарының көрсеткіштерін келесі тәсілдердің бірі арқылы жолдай аласыз: 1. «Шығыс Жылу» мобильді қосымшасы. Қосымшаны Google Play немесе App Store арқылы жүктеп алып, жүйеге кіріп, пайдаланыңыз. 2. «Шығыс Жылу» АҚ сайтының жеке кабинеті. www.ukteplo.kz сайтындағы жеке кабинетке кіріп, «Көрсеткіштерді енгізу» бөліміне өтіңіз. 3. Чат-боттар: o WhatsApp — 8-775-221-25-57; o Telegram — UKTSbot. 4. Тәулік бойы жұмыс істейтін автожауап бергіш – 560-900. 5. Электрондық пошта - [email protected]. Хатта жеке шот нөмірін, мекенжайды және ыстық су көрсеткіштерін көрсету қажет. 6. СМС-хабарлама – 8-702-224-24-80. Төлемнің дұрыс есептелуі үшін көрмсеткіштерді ай сайын 25-нен 30-на дейін тапсыру ұсынылады. Маңызды Ыстық су есептеуіш құралының ағымдағы көрсеткіштерін дөңгелектемей, ұсынылған мерзімде – айдың 25-нен 30-на дейін жіберіңіз. Бұл тұтынылған ыстық судың нақты көлемі бойынша төлемді дұрыс есептеуге мүмкіндік береді. Мысал Өскемен қаласының тұрғыны айдың 27-сі күні ыстық су есептеуіш құралының көрсеткіштерін алып, оларды «Шығыс Жылу» модильді қосымшасы арқылы жолдады. Жіберілген көрсеткіштер ағымдағы есептік кезеңдегі ыстық сумен жабдықтау қызметі үшін төлемді есептеу кезінде ескерілді. Терминдерге түсіндірме Ыстық су есептеуіш құралы—пәтерде немесе тұрғын үйде орнатылғын, тұтынылған ыстық су көлемін өлщейтін есептеуіш кезінде пайдаланылады. Есептеуіш құралдың көрсеткіштері — ыстық сумен жабдықтау қызметі үшін төлемді есептеу мақсатында пайдаланылатын есептеуіш құралда көрсетілетін мәндер. Чат-бот — мессенджерде жұмыс істейтін, операторға жүгінбей-ақ көрсеткіштерді жолдауға және ақпарат алуға мүмкіндік беретін автоматтандырылған сервис. |
Ыстық су есептеуіш құралдары, көрсеткіштерді беру, моюильді қосымша, чат-бот, жеке кабинет, «Шығыс Жылу» АҚ |
2. Тұрғын үймен қамтамасыз ету және тұрғын үй қатынастары (кезек, жалға берілетін тұрғын үй, үлестік қатысу, ипотека, бағдарламалар)
№ |
Жиі қойылатын сұрақ |
Толық жауап |
Негізгі сөздер және хештегтер |
1 |
Мемлекеттен алынған тұрғын үйді тегін жекешелендіре аламын ба? |
Мемлекеттік тұрғын үйді (мемлекеттік немесе коммуналдық тұрғын үй қорынан пәтер/үй) тегін жекешелендіруге сіз азаматтардың жеңілдетілген санаттарының біріне жататын болсаңыз ғана болады: - Ұлы Отан соғысының ардагерлері-олар қайтыс болған кезде, Егер ардагерге тұрғын үй берілсе, тегін жекешелендіру құқығы отбасы мүшелеріне беріледі. - I және II топтағы мүгедек адамдар. - Чернобыль АЭС-на және басқа да радиациялық апаттар мен авариялардың зардаптарын жоюға қатысушылар, сондай-ақ ядролық сынақтар мен жаттығуларға қатысқан адамдар. - Семей сынақ полигонында ядролық сынақтардың салдарынан зардап шеккен ҚР азаматтары. - Арал өңіріндегі экологиялық апат салдарынан зардап шеккен ҚР азаматтары. -КСРО-ны қорғау кезінде; әскери қызмет міндеттерін атқару кезінде, оның ішінде Ауғанстанда және басқа да "ыстық нүктелерде"жарақат алу, контузия алу, мертігу немесе ауру салдарынан мүгедек болған әскери қызметшілер. - әскери қызметшілер, арнаулы мемлекеттік органдар мен ішкі істер органдарының қызметкерлері, олар: күнтізбелік есептеуде 20 және одан да көп жыл еңбек сіңірген, не 10 және одан да көп жыл еңбек сіңірген және жасына қарамастан бала кезінен мүгедек баланы қоса алғанда, мүгедек баланы асырауында ұстайды. — қызмет өткеру кезінде қаза тапқан (қайтыс болған) әскери қызметшілердің, арнаулы мемлекеттік органдар мен ішкі істер органдары қызметкерлерінің отбасы мүшелері-қаза тапқан адамның еңбек сіңірген жылдарына қарамастан. - саяси қуғын-сүргін құрбандары, сондай-ақ саяси қуғын-сүргіннен зардап шеккен және "жаппай саяси қуғын-сүргін құрбандарын оңалту туралы" ҚР Заңына сәйкес пенсион адамдар, егер олар зейнеткер болса немесе мүгедектігі болса. - ғарышкерлер мен ғарышкерлерге кандидаттар-олар қайтыс болған кезде тегін жекешелендіру құқығы мұрагерлерге өтеді. Маңызды: Тегін жекешелендіру құқығы дербес сатып алынған кез келген тұрғын үйге емес, мемлекеттік/коммуналдық тұрғын үй қорынан алынған тұрғын үйге (оның ішінде қызметтік немесе теңестірілген) қолданылады. Мысал 1. Коммуналдық пәтерде II топтағы мүгедектігі бар адам II топтағы мүгедектігі бар азамат әкімдік жалдау шарты бойынша берген коммуналдық пәтерде тұрады. Ол әкімдікке (ХҚКО немесе eGov арқылы) жекешелендіру туралы өтінішпен жүгінеді. Ол "I–II топтағы мүгедектер" санатына жататындықтан және тұрғын үй мемлекеттік қордан берілгендіктен, ол осы пәтерді тегін жекешелендіруге құқылы. Мысал 2. Қарапайым отбасы жеңілдіксіз Отбасы коммуналдық пәтерде кезек-кезек тұрады, бірақ ешкім аталған жеңілдік санаттарына жатпайды. Бұл жағдайда жекешелендіру мүмкін, бірақ тек қалдық құны бойынша, яғни тегін емес. |
тұрғын үйді тегін жекешелендіру жекешелендіруге бола ма |
2 |
Мемлекеттік тұрғын үй қорынан тұрғын үй алу кезегінде тұрған ата-ана қайтыс болған жағдайда оның отбасы мүшелері үшін осы кезектегі орын сақтала ма? |
Үш шарт бір уақытта орындалған жағдайда қайтыс болған ата-ананың отбасы тұрғын үй кезегін сақтайды: 1. Ата-ана мемлекеттік тұрғын үй қорынан (немесе жекеменшік қорындағы әкімдіктен) тұрғын үйге мұқтаж ретінде ресми түрде тіркелген. 2. Отбасы мүшелері ол тіркелген кезде бірге тізімге енгізілген (яғни кезек базасында бір отбасы ретінде көрсетілген). 3. Оларды тұрғын үйге мұқтаж деп танудың негіздері жойылмаған — мысалы, олар өздеріне жеке тұрғын үй алмаған, тұрғын үй жағдайлары нормативтік талаптардан аспаған және т.б. (мұқтаждық критерийлері «Тұрғын үй қатынастары туралы» Заңның 69-бабында анықталған). Бұл жағдайда кезектен тек қайтыс болған ата-ана ғана алынып тасталады, ал оның отбасы сол тіркеу күнімен кезекте қалады. Отбасы не істеуі керек: Күту тізіміндегі ата-ана қайтыс болғаннан кейін отбасыға мынадай кеңес беріледі: 1. Акимдіктің тұрғын үй бөліміне (немесе кезекті басқаратын басқа уәкілетті органға, егер тіркеулер сол жерде жүргізілсе, соның ішінде eGov/OtbasyBank арқылы) хабарласыңыз. 2. Төмендегі құжаттарды ұсыныңыз: өлім туралы куәлік; отбасы құрамын растайтын құжаттар; қазіргі тұрғын үй жағдайы туралы құжаттар (қажет болған жағдайда). 3. Тексеру: отбасы күту тізімінде қала береді; күту тізіміндегі адам туралы ақпарат өзгертілген (қайтыс болған адам тізімнен алынған, қалған отбасы мүшелері дұрыс көрсетілген). Дау туындаған немесе бүкіл отбасы кезектен заңсыз шығарылған жағдайда шешімге әкімшілік тәртіппен және/немесе сот арқылы «Тұрғын үй қатынастары туралы» Заңның 73-бабына сілтеме жасап шағымдануға болады. Мысал 1. Балалары бар ана күту тізімінде тұр, ана қайтыс болады Жалғызбасты ана екі баласымен бірге «жеке ата-аналы отбасы» ретінде тұрғын үй кезегінде тұрды. Үшеуі де кезектегі тізімде отбасы мүшелері ретінде көрсетілген. Ана қайтыс болды. Заң бойынша не болады: Кезектен тек ана ғана қайтыс болған өтініш беруші ретінде алынып тасталады. Балалар қайтыс болған өтініш берушінің отбасы мүшелері ретінде тіркелген күнмен бірдей кезекте қалады, егер олар әлі де талаптарға сай келсе (тұрғын үйі жоқ, алаң талаптары орындалған және т.б.). 2-мысал. Ата-ана жалғыз тіркелген, балалар отбасы құрамына енгізілмеген Әке жалғыз тіркелген, ересек балаларын отбасы мүшесі ретінде көрсетпеген. Әке қайтыс болды. Бұл жағдайда оның кезектегі орны автоматты түрде балаларға ауыспайды, себебі олар онымен бірге тіркелмеген. Егер олар талаптарға сай келсе, кезекке өздері тұруға мәжбүр болады. |
мемлекеттік тұрғын үй қорынан тұрғын үй алу кезегі ата-ананың қайтыс болуы жағдайында тұрғын үй алу кезегі кезек сақтала ма |
3 |
Жұмыс орнында қызметтік тұрғын үйді қалай алуға болады? |
1. Қызметтік тұрғын үй дегеніміз не және ол кімге керек ҚР "Тұрғын үй қатынастары туралы" Заңы бойынша қызметтік тұрғын үй-бұл ерекше құқықтық режимі бар тұрғын үй: - мемлекеттік мекеменің тұрғын үй қорынан беріледі - жұмыс сипаты бойынша жұмыс орнында тұруға тиіс қызметкерлердің, сондай-ақ Жұмыспен қамту бағдарламаларына қатысатын азаматтардың жекелеген санаттарының тұруына арналған. Маңызды: - қызметтік тұрғын үй әкімдік арқылы жалпы қалалық кезек бойынша берілмейді, - ол мекемеге бекітіліп беріледі және оның ішкі ережелері мен мемлекеттік қордан тұрғын үй берудің жалпы ережелері бойынша бөлінеді. 2. Қызметтік баспана алу үшін қайда баруға болады Мекеменің қызметтік тұрғын үй қоры бар-жоғын анықтаңыз. Барлық жұмыс берушілерде қызметтік тұрғын үй жоқ. Ол, әдетте, бар: - мемлекеттік органдар мен мекемелер; - бюджеттік ұйымдар (мектептер, ауруханалар және т. б.); - жекелеген мемлекеттік кәсіпорындар, әскери бөлімдер мен арнайы органдар. Өз мекемесіне хабарласыңыз. Әдетте бұл: - кадр қызметі, - тұрғын үй комиссиясы немесе тиісті құрылымдық бөлімше (әкімшілік-шаруашылық жұмыс бөлімі және т.б.). Өтініш пен құжаттарды тапсырыңыз. Іс жүзінде сұралады: - тұрғын үй комиссиясы басшысының / төрағасының атына өтініш; - отбасы мүшелерінің жеке куәліктерінің көшірмелері; - еңбек қатынастарын растау (жұмыс орнынан анықтама, қызметтік тізімнен үзінді); - жеке тұрғын үйдің болуы / болмауы туралы ақпарат (инфожүйелер арқылы алынады, бірақ кейде қосымша анықтамалар сұрайды); - қажет болған жағдайда-ерекше мәртебені растайтын құжаттар (әскери қызметші, мемлекеттік қызметші, әлеуметтік осал санат және т.б.). 3. Шешім қалай қабылданады Тәртіп мемлекеттік тұрғын үй қорынан тұрғын үй беру және пайдалану қағидаларымен бекітілген: Құжаттарды мекеменің тұрғын үй комиссиясы қарайды. Комиссия шешеді: - қызметкерді қызметтік тұрғын үйге мұқтаж деп тану; - оны мұқтаждар тізіміне қосу / кезек; - немесе бос үй-жайлар болса, дереу қызметтік тұрғын үймен қамтамасыз етіңіз. Шешім тұрғын үй комиссиясының хаттамасымен ресімделеді. Оң шешім қабылданған жағдайда, белгіленген мерзім ішінде қызметкер мен тұрғын үй беруші орган арасында қызметтік тұрғын үйді жалдау (қосымша жалдау) шарты жасалады. 4. Мемлекеттік қызметшілер мен әскери қызметшілерге арналған ерекшеліктер Жеке санаттар үшін арнайы ережелер қолданылады: - Мемлекеттік қызметшілер ротациялау (басқа елді мекенге ауыстыру) кезінде лауазымдық міндеттерін атқару кезеңінде қызметтік тұрғын үймен қамтамасыз етіледі не ол болмаған кезде ротациялық төлемдер алады. - Әскери қызметшілерге қызметтік тұрғын үй беру, есепке алу және тұрғын үй төлемдерін төлеу тәртібі ҚР Үкіметінің 12.02.2018 № 49 қаулысымен бекітілген қызметтік тұрғын үймен қамтамасыз етудің жекелеген Қағидаларымен реттеледі. Мысал 1. Ауылдық мектепте мұғалім Мұғалім ауыл мектебіне жұмыс істеуге көшеді, оның бұл ауылда баспанасы жоқ. 1. Ол мектеп әкімшілігіне / білім бөліміне қызметтік тұрғын үй беру туралы өтінішпен жүгінеді. 2. Ол тұрғын үйге мұқтаж жұмысшылар тізіміне енгізіліп, мәселені тұрғын үй комиссиясына шығарады. 3. Комиссия шешімінің нәтижелері бойынша оған қызметтік пәтер / үй беріледі, ал мектеп (немесе әкімдік, егер коммуналдық қорда тұрғын үй болса) онымен қызметтік тұрғын үйді жалдау шартын жасасады. Мысал 2. Мемлекеттік қызметші ротация бойынша басқа қалаға жіберілді "Б" корпусының мемлекеттік әкімшілік қызметшісі басқа өңірге ауыстырылды. 1. Мемлекеттік орган оны ротация бойынша жаңа өңірге жібереді және қызметтік тұрғын үймен қамтамасыз ету туралы мәселе қояды. 2. Ведомстволық тұрғын үй қоры болған жағдайда оған жұмыс кезеңінде жекешелендіру құқығынсыз қызметтік тұрғын үй беріледі. 3. Ол болмаған жағдайда оған тұрғын үй берудің орнына ротациялық төлемдер тағайындалуы мүмкін. |
қызметтік тұрғын үйді қалай алуға болады |
4 |
Тұрғын үйге мұқтаж ретінде есепке қою туралы өтініштен бас тартуға бола ма? |
Азамат тұрғын үйге мұқтаж адам ретінде тіркелуден заңды түрде бас тартылуы мүмкін, егер ол: - тұрғын үйге өтініш білдірушілердің Бірыңғай республикалық электрондық дерекқорына бұрыннан тіркелген (мысалы: Семейде күту тізіміне енгізілген болса, Өскеменде қайта тіркелмейді); - соңғы 5 жыл ішінде Қазақстан Республикасында тұрғын үйге ие болған немесе иелігінде тұрғын үй бар (мысалы: 2 жыл бұрын пәтер сатқан — бұл тұрғын үймен қамтамасыз етілген болып есептеледі); - аталған елді мекенде жылжымайтын мүлікке ие (мысалы, Өскеменде бөлмеге ие болса — осы қалада күту тізіміне енгізілмейді); - Қазақстанда жылжымайтын мүлікке ие, бірақ мемлекеттік кәсіпорыннан тұрғын үй алуға өтініш береді (мысалы, ұлттық компания қызметкері басқа қалада үйге ие болса — оған компания тұрғын үйі берілмейді); - мемлекеттік тұрғын үй қорынан немесе әкімдіктен жалға алынған тұрғын үйде тұрады (мысалы: әкімдік төлейтін жалға алынған пәтерде тұратын отбасы – олар күту тізіміне енгізілмейді); - жалған құжаттар немесе ақпарат ұсынған (мысалы: пәтердегі үлесін көрсетпеген немесе отбасы құрамының нақты жағдайын жасырып отырған); - бұрын мемлекеттік тұрғын үй қорынан тұрғын үй алып, оны жекешелендірген (мысалы: 2014 жылы әкімдіктен тұрғын үй алып, оны жекешелендірген — қайта жекешелендіруге болмайды); - басқа елді мекенде тек бір ғана апатты тұрғын үйі бар (мысалы, апатты үй Риддерде орналасқан — Өскеменде күту тізіміне қоймайды); - мемлекеттік ипотекалық несие немесе мемлекет мақұлдаған тұрғын үй бағдарламалары арқылы тұрғын үй сатып алған. (Мысалы: «7-20-25» бағдарламасы бойынша пәтер сатып алған — тұрақты тұрғын үй болып есептеледі) Бұл бас тарту жағдайлары Қазақ Республикасы Үкіметінің 381-қаулысымен бекітілген Тұрғын үйге мұқтаж азаматтарды тіркеу ережелерінде және «Тұрғын үй қатынастары туралы» Қазақ Республикасының Заңында көзделген. |
тұрғын үйге мұқтаждарды есепке қоюдан бас тарту |
5 |
Егер мен басқа елді мекенде кезекте тұрсам, Өскемен қаласында баспана ала аламын ба? |
Егер сіз басқа елді мекенде тұрғын үйге кезекте тұрсаңыз, Өскемен қаласында тұрғын үй алу мүмкін емес, өйткені қолданыстағы тұрғын үй заңнамасы бірнеше елді мекендерде бір мезгілде кезекте тұруға жол бермейді. Егер азамат көшіп кетсе және басқа қалада тұрғын үй алуға ниет білдірсе, алдымен жаңа тұрғылықты жерінде тұрақты тіркеуді ресімдеу керек, содан кейін бұрынғы қалада есептен шығару керек. Осыдан кейін ғана сайт арқылы Өскемен қаласына есепке қою туралы өтініш беруге болады orken.otbasybank.kz . Елді мекенді ауыстырған кезде кезек нөмірі сақталмайтынын ескеру қажет-құжаттар мен өтініш берілген күн негізінде жаңа кезек қалыптасады. Мысал. Өтініш беруші аудан орталығында кезекте тұрды, содан кейін Өскеменге көшті Азамат А. аудан әкімдігінде тұрғын үйге кезекте тұрды. Ол Өскемен қаласындағы тұрақты тұрғылықты жеріне көшіп, дәл осы жерде баспана алғысы келеді. Бұл жағдайда Өскемендегі пәтерді оның аудан орталығындағы кезегі негізінде беруге болмайды. Ол бұрынғы әкімдікте кезектен шығару туралы мәселені шешіп, жаңа тұрғылықты жері бойынша Өскемен қаласының әкімдігіне есепке қою туралы жаңа өтініш беруі керек. |
Өскемен қаласында тұрғын үй алу басқа елді мекенде тұрғын үйге кезекте тұрамын мен ала аламын ба |
6 |
Меншікті тұрғын үйі авариялық деп танылуына байланысты берілген уақытша жалдамалы тұрғын үйді жалдау шартын мемлекеттік мекеме қандай жағдайларда ұзартпауы мүмкін? |
Мемлекеттік мекеме уақытша жалдамалы тұрғын үйді жалдау шартының мерзімі аяқталған немесе Қазақстане Республикасының заңнамасында немесе жалдау шартында көзделген негіздер туындаған жағдайда оны жаңартпауға құқылы. Толық жауап Мемлекеттік мекеме уақытша жалдамалы тұрғын үйді жалдау шартын, егер оның қолданылу мерзімі аяқталса не Қазақстан Республикасының заңнамасында немесе жалдау шартында көзделген негіздер туындаса, ұзартпауы мүмкін. Егер азаматқа өзінің тұрғын үйінің авариялық деп танылуына байланысты уақытша жалдамалы тұрғын үй берілсе, тұру мемлекеттік мекемемен жасалған жалдау шарты негізінде жүзеге асырылады. Қазақстан Республикасының «Тұрғын үй қатынастары туралы» Заңына және Мемлекеттік тұрғын үй қорынан тұрғын үйді пайдалану жөніндегі үлгілік шартқа сәйкес, жалдау шарты шартта көрсетілген мерзім ішінде қолданылады. Осы мерзім аяқталғаннан кейін немесе заңнамада не шартта көзделген негіздер туындаған кезде шарт тоқтатылады. Егер оны ұзарту туралы шешім қабылданбаса, азамат тұрғын үй-жайды босатуға міндетті. Мұндай негіздерге мыналар жатады: 1. Шарттың қолданылу мерзімінің аяқталуы. 2. Қазақстан Республикасының заңнамасында немесе жалдау шартында көзделген мән-жайлардың туындауы, осыған байланысты уақытша тұрғын үйді одан әрі берудің қажеттілігі жойылады (мысалы, азаматқа авариялық тұрғын үйдің орнына басқа тұрғын үй берілуі). 3. Жалдау шартының талапьарын бұзу, егер бұл оның талаптарына және Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкес шартты оқтатуға негіз болып табылса. 4. Өзге де негіздер, Қазақстан Республикасының заңнамасында немесе жалдау шартында көзделген. Нәтиже Азаматқа оның үйі авариялық деп танылғаннан кейін уақытша жалдамалы тұрғын үй берілді. Кейін оған авариялық тұрғын үйдің орнына басқа тұрғын үй берілді. Уақытша жалдамалы тұрғын үйде одан әрі тұру үшін негіздер жойылғандықтан, жалдау шарты ұзартылмады. Шартты ұзартпау туралы шешіммен келіспеген жағдайда, азамат оны сот тәртібімен даулай алады. Мысал Азаматқа оның үйі авариялық деп танылғаннан кейін уақытша жалдамалы тұрғын үй берілді. Кейін оған авариялық тұрғын үйдің орнына басқа тұрғын үй берілді. Уақытша жалдамалы тұрғын үйде одан әрі тұру үшін негіздер жойылғандықтан, жалдау шарты ұзартылмады. Тағы бір мысал: азаматқа уақытша жалдамалы тұрғын үй бір жыл мерзімге берілді. Шарттың қолданылу мерзімі аяқталғаннан кейін мемлекеттік мекеме оны ұзарту туралы шешім қабылдамады, осыған байланысты шарт өз қолданысын тоқтатты және азаматқа тұрғын үй-жайды босату ұсынылды. Терминдерге түсіндірме Уақытша жалдамалы тұрғын үй — азаматқа жалдау шарты негізінде уақытша пайдалануға берілетін тұрғын үй-жай. Жалдау шарты — тұрғын үй-жайды пайдалану мерзімін, сондай-ақ тараптардың құқықтары мен міндеттерін айқындайтын шарт. Авариялық тұрғын үй — Қазақстан Республикасының заңнамасында белгіленген тәртіппен тұруға жарамсыз деп танылған тұрғын үй-жай. |
уақытша жалдамалы тұрғын үй; жалдау шарты; шартты ұзартпау; жалдау шартын тоқтату; авариялық тұрғын үй; мемлекеттік тұрғын үй; тұрғын үй-жайды пайдалану құқығын тоқтату; тұрғын үй қатынастары |
3. Мәдениет, спорт, туризм және мұрағаттар (мәдениет, өнер, спорт, туризм, архивтер, ономастика)
№ |
Жиі қойылатын сұрақ |
Толық жауап |
Негізгі сөздер және хештегтер |
1 |
Спортшы тұрғылықты жерін өзгерткен жағдайда оны басқа облысқа ауыстыруға бола ма? |
Спортшыны тұрғылықты жерін өзгертуіне байланысты басқа облысқа ауыстыруға болмайды, себебі бұл негіз қолданыстағы нормативтік құқықтық актілерде қарастырылмаған. Қазақстан Республикасы Мәдениет және спорт министрінің 2020 жылғы 4 қыркүйектегі № 240 бұйрығымен бекітілген «Спорттық резервті даярлау, спорттық жарыстарды ұйымдастыру және өткізу қағидаларының» 25-тармағына сәйкес, спортшының бір спорт ұйымынан екіншісіне ауысуы тек келесі жағдайларда жүзеге асырылады: 1. Әскери қызметке шақырылуына байланысты; 2. Білім беру ұйымының күндізгі бөлімінде оқуына байланысты; 3. Спорттық қызмет туралы шарттың қолданылу мерзімі аяқталған жағдайда; 4. Тараптардың келісімі бойынша спорттық қызмет туралы шарттың мерзімінен бұрын бұзылуы кезінде. Осылайша, спортшының тұрғылықты жерін өзгертуі оны басқа облысқа ауыстыруға заңды негіз болып табылмайды. Мысал: Егер спортшы отбасылық жағдайына байланысты Шығыс Қазақстан облысынан Астана қаласына қоныс аударса, ол автоматты түрде Астана қаласының спорт ұйымына ауыстырылмайды. Ауысу үшін жоғарыда аталған ресми негіздердің бірі болуы қажет. |
тұрғылықты жерін ауыстыру спортшыны басқа облысқа ауыстыру |
2 |
Жеке клубтың спорт секциясына қатысу үшін баланың биометриялық сәйкестендіруден өтуін талап ету заңды ма? |
Баланың биометриялық сәйкестендіруден өтуі туралы талап заңды, бірақ ата-анасының ерікті келісімі болған жағдайда ғана. Егер ата-аналар міндетті биометрия көрсетілген шартқа қол қоймаса-талап заңсыз. Егер қол қойылса, бұл келісім болып саналады, бірақ ата-аналар кез келген уақытта келісімді қайтарып алуға құқылы және клуб биометрияны жинауды/өңдеуді тоқтатуға міндетті. Алайда, бұл ретте, егер шартта көзделген болса, клуб қызмет көрсетуді тоқтата алады (бұл ресми түрде заңды болады). Егер клуб биометрияны келісімшартсыз талап етсе немесе балама ұсынбаса, ата-аналар құқық қорғау органдарына жүгінуге құқылы. Мысал: Ата-аналар баланы жеке спорт клубына тіркеді, онда тіркеу кезінде саусақ ізімен сәйкестендіруді ұсынды. Егер ата — аналар жазбаша келісім бермесе-клуб биометрияны талап етуге құқылы емес. Егер келісім берілсе, бірақ кейінірек алынып тасталса, клуб деректерді өңдеуді тоқтатуға міндетті және егер бұл шарт тікелей көрсетілсе, шартты бұзуы мүмкін. |
биометриялық сәйкестендіруді жүргізу талап заңды ма спорт бөлімі жеке клуб |
3 |
Шығыс Қазақстан облысында стрэнглифтинг және Со-Киокушинкай каратэ бойынша жарыстарды Қазақстанның ресми спорт жүйесі аясында өткізуге рұқсат етіле ме? |
Стрэнглифтинг және Со-Киокушинкай каратэ бойынша жарыстар ресми спорттық жарыстар болып табылмайды. «Дене шынықтыру және спорт туралы» Қазақстан Республикасының Заңының 34-бабының 2-тармағына сәйкес, Қазақстан Республикасының аумағында спорттық іс-шаралар спорт түрлері тізбесіне енгізілген спорт түрлері мен спорттық пәндер бойынша өткізіледі. «Стрэнглифтинг» және «Со-Киокушинкай каратэ» аталған тізімге енгізілмеген. Бұл келесіні білдіреді: 1. аталған бағыттар бойынша жарыстар ресми спорттық іс-шаралар ретінде танылмайды; 2. мұндай жарыстардың нәтижелері ресми спорттық статистикаға енгізілмейді, спорттық разрядтар мен атақтар берілмейді. Сонымен қатар, «Дене шынықтыру және спорт туралы» Заңның 7-бабына сәйкес, дене белсенділігін дамыту мен салауатты өмір салтын насихаттауға бағытталған дене шынықтыру-сауықтыру іс-шараларын өткізуге жол беріледі. Сондықтан стрэнглифтинг немесе Со-Киокушинкай каратэ бойынша жарыстарды келесі жағдайда өткізуге болады: 1. жеке, клубтық немесе әуесқой негізде; 2. қауіпсіздік және санитарлық нормаларды сақтай отырып; 3. ШҚО дене шынықтыру және спорт басқармасын алдын ала хабардар ету арқылы. Мысал: Жекпе-жек өнері клубы Со-Киокушинкай каратэ бойынша ашық турнирді дене шынықтыру-сауықтыру іс-шарасы ретінде өткізе алады, бірақ ол облыс немесе республика чемпионаты ретінде ресми мәртебеге ие болмайды. |
стрэнглифтинг Со-Киокушинкай каратэ жарыстарды өткізу рұқсат ресми спорт жүйесі |
4 |
Қазақстан Республикасының ұлттық құрамасының спортшысы бір жыл ішінде бірнеше жоғары спорттық нәтиже көрсетсе, бірнеше ай сайынғы ақшалай төлем ала ала ма? |
Қазақстан Республикасының ұлттық құрамасының спортшысы бір мезгілде бірнеше ай сайынғы ақшалай төлем ала алмайды. Егер ұлттық құраманың спортшысы бір күнтізбелік жыл ішінде бірнеше жоғары спорттық нәтижелерге қол жеткізсе, оның ішінде әртүрлі спорт түрлері бойынша да болса, ай сайынғы ақшалай қамтамасыз ету мынадай тәртіппен белгіленеді: -бір ғана ең жоғары спорттық нәтиже бойынша; -бір ғана спорт түрі бойынша, жетістіктер санына қарамастан. Төлем: -жергілікті атқарушы органдар (ЖАО) арқылы жүзеге асырылады; -спорттық дайындықты жалғастыру шартымен төленеді; -тиісті келесі спорттық жарыс өткізілгенге дейін жүзеге асырылады. Терминдерге түсіндірме Ай сайынғы ақшалай қамтамасыз ету — Қазақстан Республикасының ұлттық құрамаларының спортшылары мен олардың жаттықтырушыларына жоғары спорттық нәтижелері үшін төленетін тұрақты ақшалай төлем. ЖАО (жергілікті атқарушы органдар) — облыстардың, республикалық маңызы бар қалалардың және астананың әкімдіктері. Ұлттық құрама спортшысы — тиісті спорт түрі бойынша Қазақстан Республикасының ұлттық құрамасының құрамына ресми түрде енгізілген спортшы. Жоғары спорттық нәтиже — спорт саласындағы уәкілетті мемлекеттік орган белгілеген өлшемшарттарға сәйкес келетін нәтиже. Мысал: Спортшы бір жыл ішінде: -бокстан Азия чемпионатында 1-орын алды; -кикбоксингтен халықаралық турнирде 2-орын алды. Бұл жағдайда ай сайынғы ақшалай қамтамасыз ету тек бір ғана, неғұрлым жоғары нәтиже бойынша, яғни бокстан Азия чемпионатындағы нәтижеге байланысты тағайындалады. Екі төлем бір мезгілде тағайындалмайды. |
ұлттық құрама спортшысы бірнеше ай сайынғы ақшалай төлем ала ала ма |
5 |
Классикалық волейбол спорт түрі бойынша спорттық федерация құруға бола ма? |
«Классикалық волейбол» спорт түрі бойынша спорттық федерация құру Қазақстан Республикасының дене шынықтыру және спорт саласындағы заңнамасына сәйкес жүзеге асырылады. Спорттық федерация тиісті спорт түрін дамыту мақсатында коммерциялық емес ұйым ретінде құрылуы мүмкін. Алайда өз қызметін жүзеге асыру үшін ол аккредиттеу рәсімінен өтуі тиіс. Сонымен қатар, заңнамаға сәйкес бір облыс (республикалық маңызы бар қала, астана) аумағында әрбір спорт түрі бойынша тек бір ғана өңірлік спорттық федерация аккредиттеледі. Осыған байланысты: • егер өңірде «волейбол» спорт түрі бойынша аккредиттелген федерация болмаса — жаңа федерацияны құруға және оны аккредиттеуге болады; • егер мұндай федерация бұрыннан бар және аккредиттелген болса — осы спорт түрі бойынша жаңа федерацияны аккредиттеуге жол берілмейді. Мысал Өңірде волейбол федерациясы бұрыннан жұмыс істейді және аккредиттелген. Осыған байланысты классикалық волейбол бойынша жаңа федерацияны тіркеуге және аккредиттеуге бас тартылды. Терминдерге түсіндірме Спорттық федерация - бір немесе бірнеше спорт түрін дамыту мақсатында құрылатын коммерциялық емес ұйым (қоғамдық бірлестік немесе қауымдастық). Спорттық федерацияны аккредиттеу - уәкілетті орган тарапынан федерацияны ресми түрде тану рәсімі, ол белгілі бір аумақта тиісті спорт түрін дамытуға құқық береді. |
спорт федерациясы волейбол аккредиттеу федерация құру аймақтық федерация |
6 |
Туризм саласында қандай мемлекеттік қолдау шаралары бар? |
Туризм саласындағы кәсіпкерлік субъектілеріне мемлекеттік қолдау Қазақстан Республикасының «Туристік қызмет туралы» Заңы мен Қазақстан Республикасының Мәдениет және спорт министрлігінің бірқатар нормативтік құқықтық актілеріне сәйкес жүзеге асырылады. Қолдау түрлері мыналарды қамтиды: 1. Санитариялық-гигиеналық тораптарды (СГТ) ұстауға жұмсалған шығындардың бір бөлігін субсидиялау. Мемлекет туристерге қызмет көрсететін инфрақұрылым объектілерін ұстайтын кәсіпкерлердің шығындарының бір бөлігін өтейді. 2. Туристік нысандарды салу және реконструкциялау кезіндегі шығындардың бір бөлігін өтеу. Бұл қолдау түрі туристік инфрақұрылымды (қонақүйлер, кемпингтер, этноаулдар, демалыс базалары және т.б.) дамытуға инвестиция тартуды ынталандыруға бағытталған. 3. Жол бойындағы сервис нысандарын салу кезіндегі шығындардың бір бөлігін өтеу. Бұл қолдау түрі «А» және «В» санатындағы нысандарды — дәмханалар, мотельдер, техникалық қызмет көрсету станциялары, трасса бойындағы санитариялық-гигиеналық тораптарды қамтиды. 4. Туристік автобустарды сатып алу бойынша шығындарды өтеу. Мемлекет сегіз және одан да көп жолаушыға арналған автобустарды (жүргізуші орнын қоспағанда) сатып алу шығындарының бір бөлігін өтейді. Қолдау алу тәртібі: Өтінім Шығыс Қазақстан облысының туризм басқармасына қағаз түрінде немесе электронды форматта (пошта арқылы не қолма-қол) беріледі. Құжаттар топтамасы комиссиямен 10 жұмыс күні ішінде қаралады, шешім хаттама түрінде рәсімделіп, басқарманың интернет-ресурсында жарияланады. Нәтиже: Шығындардың бір бөлігін өтеу туралы оң шешім; Немесе уәжді бас тарту. Табысты мысал: «А» жеке кәсіпкері санитариялық-гигиеналық тораптарды ұстау шығындарын субсидиялау туралы өтінім беріп, фото және бейнематериалдарды ұсынған. Комиссияның қарауынан және Қазақстан Республикасының Туризм және спорт министрлігімен келісілгеннен кейін кәсіпкерге ай сайын 83 300 теңге мөлшерінде субсидия жыл соңына дейін тағайындалған. |
Туризм Субсидиялау Объектілерді салу |
7 |
Туроператорлық қызметті жүзеге асыруға лицензияны қалай алуға болады? |
Туроператорлық қызметті лицензияны Шығыс Қазақстан облысының туризм басқармасында алуға болады. Өтінім беру тәртібі: Қажетті құжаттар:
Қызмет көрсету мерзімдері:
Лицензиялық алым мөлшері:
Нәтижесі:
Шағымдану тәртібі:
Табысты мысал: |
Туризм Лицензия Туроператорлық қызмет |
8 |
Адамның тірі кезінде білім беру, денсаулық сақтау объектілерін немесе оның құрметіне басқа объектілерді атауға бола ма ? |
Объектілердің атауын көрнекті мемлекет және қоғам қайраткерлерінің, ғылым, мәдениет қайраткерлерінің және Қазақстан Республикасы мен әлемдік қоғамдастық алдында сіңірген еңбегі бар басқа да адамдардың атымен қайта атау, мемлекеттің тәуелсіздігін нығайтуға айрықша елеулі үлес қосқан батырлық пен батылдық танытқан тұлғалардың есімдерін беру жағдайларын қоспағанда, олар қайтыс болған күннен бастап бес жылдан кешіктірілмей жүзеге асырылады. |
Объектілерге атау беру |
9 |
Кәсіпкерлік объектілерінде маңдайшаны орналастыру қалай ресімделеді? |
Маңдайша тілі: мемлекеттік емес ұйымдардың маңдайшасы мемлекеттік (қазақ) тілде болуы тиіс. Қажет болған жағдайда орыс және басқа тілдерде қайталауға жол беріледі. Хабарлама тәртібі: хабарлама жоспарланған маңдайша орнатылғанға дейін кемінде 5 жұмыс күні бұрын жіберілуі тиіс. Нысанның орналасқан жеріне байланысты хабарлама келесіге беріледі: 1. Республикалық маңызы бар қаланың, астананың немесе облыс орталығының әкімдігі - егер объект осы қалаларда орналасқан болса ; 2. Аудан әкімдігі - егер объект аудан орталықтарында, ауылдарда немесе кенттерде орналасқан болса. Хабарламаға не қоса жолдау керек: маңдайшаның орналасқан жері туралы мәліметтері бар форма; маңдайшаның эскизі (графикалық сурет). Әкімдік жоюға міндетті жазбаша ескертулер бере алады. Егер әкімдік хабарламаны алған сәттен бастап 4 жұмыс күні ішінде жауап жібермесе, кәсіпкер маңдайшаны өзі көрсеткен мерзімде орналастыруға құқылы. Маңызды: ескертусіз немесе талаптарды бұза отырып, маңдайшаны орналастыру әкімшілік жауапкершілікке әкелуі мүмкін. |
Маңдайшаны орналастыру Хабарлама |
10 |
Ескерткіш немесе монумент орнату үшін не қажет? |
Ескерткіш немесе монумент орнату үшін әкімдікке (жергілікті атқарушы органға) ұсыныс беру керек. Қандай құжаттарды ұсыну керек: 1. Идеяның сипаттамасымен қол қойылған өтініш. 2. Жеке тұлғаның еңбегін немесе оқиғаның маңыздылығын растайтын құжаттар (мұрағат материалдары, жарияланымдар, марапаттар және т.б.). 3. Тұлғаны келісу-оның Республикалық ономастика комиссиясы бекіткен тарихи тұлғалар тізіміне кіретіндігін тексеру. Мысалы: егер кеншілерге немесе энергетиктерге ескерткіш орнату ұсынылса, онда бұл адамдардың аймақтың дамуына қосқан үлесін негіздеп, оны құжаттармен растау қажет. Орнату шарттары: 1. Ескерткіш көрнекті тұлға қайтыс болғаннан кейін кемінде 5 жыл өткен соң орнатылуы мүмкін (ерекшелік — каһармандық пен ерлік таныту, борышын орындау кезінде қаза болу, ел тәуелсіздігіне қомақты үлес қосу жағдайлары). 2. Ескерткіштер мемлекеттік меншіктегі жалпы пайдалану орындарында орналастырылады. Қарау тәртібі: 1. Ұсыныс әкімдікте қаралады, әрі қарай Мәдениет және ақпарат министрлігі (МАМ) жанындағы Тарих және мәдениет ескерткіштерін қорғау жөніндегі комиссияға жіберіледі. 2. Мақұлданған жағдайда ұсыныс ескерткіштерді орнату жөніндегі арнайы жоспарға енгізіліп, содан кейін жобаны іске асыру басталады. Жоба және орнату: ескерткіш жобасы мүсіншілер арасындағы шығармашылық байқау арқылы таңдалады-бұл ашықтықты қамтамасыз етеді және сыбайлас жемқорлық тәуекелдерін болдырмайды. |
Ескерткішті орнату Монумент орнату |
11 |
Өскемен қаласында концертті қайда өткізуге болады және рұқсат алу үшін қандай құжаттарды дайындау қажет? |
Үй-жайларды ұсыну үшін концерт өткізу жоспарланып отырған таңдалған ұйым директорының атына еркін нысанда хат жолдау қажет. Хатта мыналар көрсетіледі: - концерттің тақырыбы мен мақсаты (мысалы, қайырымдылық, жас орындаушылардың концерті және т. б.); - күні, уақыты және ұзақтығы; - орындаушылардың репертуары; - дыбыс/жарық жабдығы қажет пе; - формат-кіру тегін, коммерциялық / коммерциялық емес. - билеттерді сату және т. б; - жауапты тұлғаның байланыс деректері. Хатты қарағаннан кейін (15 жұмыс күні ішінде): мәдениет ұйымының әкімшілігі үй-жай беру туралы шешім қабылдайды; іс-шараны өткізу шарттары мен техникалық талаптарды көрсете отырып, жалдау шарты ресімделеді. Маңызды: Концерт "Мәдениет туралы" ҚР Заңының талаптарына сәйкес болуы және қоғамдық тәртіпті бұзбауы тиіс. Мысал Егер ұйымдастырушы қалалық мәдениет үйінде жас орындаушылардың концертін өткізуді жоспарласа, ол мәдениет үйінің директорына концерттің күні мен бағдарламасын көрсете отырып хат жолдайды. Директор залды ұсыну мүмкіндігін растайды, содан кейін жалдау шарты жасалады. Егер іс — шараға Ресейден немесе Қырғызстаннан келген музыканттар шақырылса-ұйымдастырушы концерт өткізілгенге дейін Облыстың ішкі саясат басқармасына хабарлайды. |
қалада концертті қайда өткізуге болады қандай құжаттар рұқсат алу |
12 |
Архивтік анықтаманы қалай алуға болады және ол үшін қандай құжаттар қажет? |
Архивтік анықтаманы мемлекеттік архивтен, ХҚКО арқылы немесе eGov.kz порталы арқылы онлайн тегін алуға болады. Қалай өтініш беруге болады? 1. (Ұлттық, облыстық, қалалық немесе аудандық) архивтің кенсесіне жүгіну; 2. ХҚКО («Азаматтарға арналған үкімет» МК) арқылы өтініш беру; 3. www.egov.kz электронды үкімет порталы арқылы ЭЦҚ пайдаланып өтініш беру; 4. Шетел азаматтары сұранысты электронды пошта арқылы немесе пошталық байланыс арқылы жібере алады. Қажетті құжаттар: 1. Жеке куәлік немесе цифрлық құжат; 2. Белгіленген үлгіде өтініш (Қазақстан Республикасының Мәдениет және спорт министрінің 2020 жылғы 29 мамырдағы №159 бұйрығының 1 қосымшасына сәйкес); 3. Сұралған мәліметтерді растайтын құжаттар немесе олардың көшірмелері; 4. Ноатриуспен куәландырылған сенімхат – өкіл арқылы өтініш берген жағдайда. Қызмет көрсету мерзімі: 11 жұмыс күніне дейін. Егер екі немесе одан көп ұйымның құжаттарын зерттеу немесе 5 жылдан астам кезеңнің құжаттарын зерделеу қажет болған жағдайда, мерзім 25 жұмыс күніне дейін ұзартылуы мүмкін (өтініш берушіні міндетті түрде хабардар ету арқылы). Қызметтің құны: Қызмет тегін көрсетіледі. Ескеру қажет: Нәтиже қағаз немесе электронды форматта беріледі. Егер жауаппен келіспеген жағдайда, өтініш беруші көрсетілетін қызметті берушіге, жоғары тұрған органдарға немесе сотқа шағымдануға құқылы. |
қалай алу архивтік анықтама қандай құжаттар |
13 |
Мемлекеттік архивтің оқу залында пайдаланушылардың жұмыс тәртібі қандай? |
Пайдаланушылардың мемлекеттік архивтің оқу залында жұмыс істеу тәртібі рұқсат беруді, құжаттарға қол жеткізуді және белгіленген жұмыс ережелерін сақтауды қамтиды. 1. Оқу залына кіру Оқу залында жұмыс істеу үшін пайдаланушы мыналарды ұсынады: * ұйымның немесе оқу орнының ресми хаты; * немесе жеке өтініш (тәуелсіз зерттеушілер үшін). Ұсынылған құжаттардың негізінде ұзарту мүмкіндігімен 1 жылға дейінгі мерзімге архив басшысының жазбаша рұқсаты беріледі. 2. Жұмыс істеу тәртібі Оқу залы демалыс және мереке күндерін қоспағанда, күн сайын сағат 08:00 — ден 16:00-ге дейін, үзіліс 12:00-ден 13:00-ге дейін жұмыс істейді. Айдың соңғы жұмасы-санитарлық күн. 3. Архивтік құжаттарға қол жеткізу Пайдаланушыларға архив қорларына, анықтамалық аппаратқа және басылымдарға тегін қолжетімділік беріледі. * Мемлекеттік құпиялар және заңмен қорғалатын өзге де құпияларды; * жеке деректер және азаматтардың жеке өмірі туралы мәліметтерді; * құжаттардың меншік иесі белгілеген қол жеткізу шарттарын; * қанағаттанарлықсыз жағдайдағы құжаттарды қамтитын құжаттарға қолжетімділік шектеледі. 4. Құжаттарды беру және көшіру * құжаттарды беру тапсырыс бойынша бір жұмыс күні ішінде жүзеге асырылады; * пайдалану саны мен мерзімі шектелуі мүмкін; * көшіру жазбаша өтініш бойынша ақылы негізде жүзеге асырылады (жылына 300 парақтан артық емес). 5. Пайдаланушының құқықтары мен міндеттері Пайдаланушы құжаттармен жұмыс істеуге, үзінді көшірмелер жасауға және көшірмелерге тапсырыс беруге құқылы. Пайдаланушы міндетті: * оқу залында жұмыс істеу ережелерін сақтау; * құжаттардың сақталуын қамтамасыз ету; * материалдарды пайдалану кезінде архивтік деректерді көрсету (қор, тізімдеме, іс, парақ). 6. Жауапкершілік Ережелерді бұзғаны үшін пайдаланушы оқу залына уақытша немесе үнемі кіре алмауы мүмкін. Құжаттарға залал келтіру заңнамаға сәйкес жауаптылыққа әкеп соғады. Мысалы Азамат ғылыми жұмысты дайындау үшін мемлекеттік архивке жүгінді. Жеке өтінішінің негізінде оған рұқсат ресімделді, содан кейін ол архивтік құжаттарға қол жеткізді және олармен белгіленген ережелерді сақтай отырып, оқу залында жұмыс істеді. Терминдерді түсіндіру Архивтің оқу залы- пайдаланушылардың архивтік құжаттармен жұмыс істеуіне арналған арнайы жабдықталған архив үй-жайы. Архивтік құжаттар- тарихи, ғылыми, әлеуметтік немесе өзге де құндылығы бар және архивте сақтауға жататын құжаттар. |
мұрағаттың оқу залы мемлекеттік мұрағат жұмыс тәртібі мұрағат құжаттарына рұқсат |
14 |
Жаттығу өткізу үшін жаттықтырушыға тек сертификаттың болуы жеткілікті ме, әлде арнайы білім қажет пе? |
Жоқ, курстардан, семинарлардан немесе өзге де оқыту бағдарламаларынан өткенін растайтын сертификаттың болуы, профильдік білімсіз, өздігінен жаттықтырушылық қызметті жүзеге асыру үшін жеткілікті негіз болып табылмайды. Жаттығу өткізу үшін жаттықтырушы Қазақстан Республикасының заңнамасында белгіленген біліктілік талаптарына сәйкес болуы тиіс. Жаттықтырушыға қандай талаптар қойылады? Біліктілік талаптарына сәйкес жаттықтырушы лауазымын келесі тұлғалар атқара алады: 1. «Дене шынықтыру және спорт» мамандығы бойынша жоғары немесе жоғары оқу орнынан кейінгі білімі бар тұлғалар; немесе 2. Техникалық және кәсіптік, орта білімнен кейінгі білімі бар, сондай ақ келесі спорттық атақтардың біріне ие тұлғалар: • «Қазақстан Республикасының спорт шебері»; • «Қазақстан Республикасының халықаралық дәрежедегі спорт шебері»; • «Қазақстан Республикасының еңбек сіңірген спорт шебері»; сондай-ақ дене шынықтыру және спорт саласындағы уәкілетті органда жаттықтырушылардың біліктілігін арттыру курстарынан өткен болуы тиіс. Көрсетілген талаптар сақталған жағдайда еңбек өтілі талап етілмейді. Мысал Азамат фитнес-дайындық бойынша қысқа мерзімді курстардан өтіп, сертификат алған, алайда дене шынықтыру және спорт саласында профильдік білімі жоқ. Мұндай жағдайда заңнамада белгіленген өзге де біліктілік талаптары сақталмаса, тек сертификаттың болуы жаттықтырушы лауазымын атқару үшін жеткіліксіз болып табылады. Терминдерге түсіндірме Жаттықтырушы — спортшыларды даярлауды және жаттығу процесін жүзеге асыратын дене шынықтыру және спорт саласының маманы. Профильдік білім — дене шынықтыру және спорт саласына байланысты мамандық бойынша алынған білім. Сертификат — оқудан, курстардан өткенін немесе біліктілікті арттырғанын растайтын құжат. Біліктілік талаптары — белгілі бір лауазымды атқару үшін қажетті білімге, кәсіби даярлыққа және біліктілікке қойылатын заңнамада белгіленген талаптар. |
жаттықтырушы жаттықтырушы сертификаты профильдік білім білімсіз жаттықтырушы болып жұмыс істеуге бола ма сертификат жеткілікті ме жаттықтырушыға қойылатын талаптар біліктілік талаптары |
15 |
Спорттық жарыстарды өткізу туралы ережені кім бекітеді? |
Спорттық жарыстарды өткізу туралы ережені тиісті спорттық жарыстарды тікелей ұйымдастыратын және өткізетін ұйым бекітеді. Қазақстан Республикасының дене шынықтыру және спорт саласындағы заңнамасына сәйкес спорттық жарыстардың ұйымдастырушылары мыналар болуы мүмкін: • дене шынықтыру және спорт саласындағы уәкілетті мемлекеттік орган — республикалық жарыстарды өткізген кезде; • жергілікті атқарушы органдар (әкімдіктер) — облыстық, қалалық, аудандық жарыстарды өткізген кезде; • аккредиттелген спорт федерациялары — тиісті спорт түрі бойынша ресми жарыстарды өткізген кезде; • өзге де дене шынықтыру-спорт ұйымдары — спорт мектептері, спорт клубтары, даярлау орталықтары және жарыстар өткізетін басқа ұйымдар. Бекітілген ережеде мыналар айқындалады: • жарыстың мақсаттары мен міндеттері; • өткізу мерзімі мен орны; • қатысу шарттары; • өтінім беру тәртібі; • жарыс бағдарламасы; • жеңімпаздарды айқындау және қатысушыларды марапаттау тәртібі. Нәтиже Спорттық жарыстарды өткізу туралы ережені тиісті жарыстың ұйымдастырушысы болып табылатын ұйым бекітеді. Мысал Аккредиттелген бокс федерациясы облыс чемпионатын өткізеді. Федерация жарыс туралы ережені әзірлеп, бекітеді, онда өткізу орны, қатысушылардың жас санаттары, өтінім беру мерзімдері және жеңімпаздарды айқындау тәртібі көрсетіледі. Терминдердің түсіндірмесі Жарысты ұйымдастырушы — спорттық жарыстарды өткізетін мемлекеттік орган, спорт федерациясы немесе өзге ұйым. Аккредиттелген спорт федерациясы — уәкілетті мемлекеттік орган ресми түрде таныған спорт федерациясы. Жергілікті атқарушы орган — облыс, қала немесе аудан әкімдігі. |
жарыс туралы ереже спорттық жарыстар жарысты ұйымдастырушы ережені бекіту спорт федерациясы әкімдік дене шынықтыру және спорт |
16 |
Балалар-жасөспірімдер спорт мектебіне қабылдау үшін қандай құжаттар қажет? |
Балалар-жасөспірімдер спорт мектебіне қабылдану үшін өтініш беріліп, баланың, ата-анасының (заңды өкілінің) жеке басын растайтын құжаттар, сондай-ақ спортпен шұғылдануға медициналық рұқсат ұсынылады. Спорт мектебінің кеңсесі арқылы қандай құжаттар тапсырылады Жеке жүгінген кезде мыналар ұсынылады: • ата-анасының немесе заңды өкілінің өтініші; • баланың туу туралы куәлігі немесе жеке куәлігі (бар болған жағдайда); • ата-анасының немесе заңды өкілінің жеке басын куәландыратын құжат; • спортпен шұғылдануға рұқсат туралы медициналық анықтама (027/у нысаны); • мүгедектік туралы анықтама — бар болған жағдайда. Портал арқылы қандай құжаттар тапсырылады Өтініш электрондық форматта берілген кезде мыналар ұсынылады: • ата-анасының немесе заңды өкілінің ЭЦҚ-сымен қол қойылған электрондық өтініш; • электрондық медициналық анықтама (027/у нысаны); • мүгедектік туралы электрондық анықтама — бар болған жағдайда. Өтініш беру кезінде көрсетілетін қосымша мәліметтер Құжаттарды тапсырған кезде мыналарды көрсету қажет: • тұрғылықты мекенжайы; • байланыс телефоны; • электрондық пошта мекенжайы. Жеке басын куәландыратын құжаттар туралы мәліметтер мемлекеттік ақпараттық жүйелерден автоматты түрде сұратылады. Өтінішті қалай беруге болады Өтінішті: • eGov порталы арқылы; • таңдалған спорт мектебінің қабылдау бөлімі (кеңсесі) арқылы беруге болады. Қабылдау мерзімі Спорттық-сауықтыру топтарына және бастапқы даярлықтың бірінші оқу жылындағы топтарға құжаттарды қабылдау оқу жылы ішінде жүзеге асырылады. Нәтиже Құжаттардың толық топтамасы ұсынылған, баланың жасы таңдалған спорт түрінің талаптарына сәйкес келген және медициналық қарсы көрсетілімдер болмаған жағдайда бала спорттық топқа қабылданады. Мысал Ата-ана eGov порталы арқылы өтініш беріп, медициналық анықтаманы және баланың туу туралы куәлігін қоса тіркеді. Құжаттар тексеріліп, медициналық қарсы көрсетілімдердің жоқтығы расталғаннан кейін бала спорттық топқа қабылданды. Терминдердің түсіндірмесі БЖСМ — балалар-жасөспірімдер спорт мектебі. eGov — Қазақстан Республикасының электрондық үкімет порталы. ЭЦҚ — электрондық цифрлық қолтаңба. 027/у нысаны — денсаулық жағдайы туралы медициналық анықтама. |
БЖСМ қабылдау қабылдау үшін құжаттар спорт мектебі өтініш ЭЦҚ туу туралы куәлік медициналық анықтама 027/у нысаны ата-ана спорттық топ |
17 |
Қазақстанда баланы шығармашылық үйірмеге қабылдауға арналған ваучерді қалай алуға болады? |
Баланы шығармашылық үйірмеге қабылдауға арналған ваучерді алу үшін ата-анасы немесе заңды өкілі келесі әрекеттерді орындауы қажет: 1. Мемлекеттік шығармашылық тапсырыс операторының ақпараттық жүйесі арқылы өтінім беру Баланы шығармашылық үйірмеге қабылдауға арналған ваучерді алуға өтінім баланың тұрғылықты жері бойынша мемлекеттік шығармашылық тапсырыс операторының ақпараттық жүйесі арқылы беріледі. Маңызды: Шығыс Қазақстан облысында мемлекеттік шығармашылық тапсырыс тиісті қалалар мен аудандар бойынша жергілікті атқарушы органдар анықтаған операторлар арқылы іске асырылады. 1. «Өскемен қаласының мәдениет және тілдерді дамыту бөлімі» ММ; 2. «Глубокое ауданының мәдениет және тілдерді дамыту бөлімі» ММ; 3. «Ұлан ауданының мәдениет, тілдерді дамыту, дене шынықтыру және спорт бөлімі» ММ; 4. ШҚО Күршім ауданының «Шабыт» КМҚК; 5. «Зайсан ауданының мәдениет, тілдерді дамыту, дене шынықтыру және спорт бөлімі» ММ; 6. «Алтай ауданының мәдениет, тілдерді дамыту, дене шынықтыру және спорт бөлімі» ММ; 7. «Тарбағатай ауданының мәдениет, тілдерді дамыту, дене шынықтыру және спорт бөлімі» ММ; 8. «Шемонаиха ауданының мәдениет, тілдерді дамыту, дене шынықтыру және спорт бөлімі» ММ; 9. «Риддер қаласының ішкі саясат, мәдениет, тілдерді дамыту және спорт бөлімі» ММ; 10. «ШҚО Катонқарағай ауданының ішкі саясат, мәдениет, тілдерді дамыту және спорт бөлімі » ММ. 2. Баланың тұрғылықты жері бойынша операторды анықтау Өтінім баланың тұрғылықты қаласы немесе ауданы бойынша бекітілген оператор арқылы беріледі. №1 оператор — «Өскемен қаласының мәдениет және тілдерді дамыту бөлімі» ММ Мекенжайы: Өскемен қ., Пермитин көшесі, 29 Телефон: +7 (7232) 26‒55‒36, бұл оператор арқылы Өскемен қаласында тұратын балалардың заңды өкілдері өтінім береді. №2 оператор — «Глубокое ауданының мәдениет және тілдерді дамыту бөлімі» ММ Мекенжайы: Глубокое ауданы, Попович көшесі, 3А Телефон: 8(723-31) 23-212, 87773032252, бұл оператор арқылы Глубокое ауданында тұратын балалардың заңды өкілдері өтінім береді; №3 оператор — «Ұлан ауданының мәдениет, тілдерді дамыту, дене шынықтыру және спорт бөлімі» ММ Мекенжайы: Ұлан ауданы, Қ.Қайсенов кенті, Абай алаңы, 5 Телефон: 8 (723-38)-77-262, 87051350769, бұл оператор арқылы Ұлан ауданында тұратын балалардың заңды өкілдері өтінім береді; №4 оператор — ШҚО Күршім ауданының «Шабыт» КМҚК Мекенжайы: Абылай хан көшесі, 86 Телефон: 87779953381, бұл оператор арқылы Күршім ауданында тұратын балалардың заңды өкілдері өтінім береді; №5 оператор — «Зайсан ауданының мәдениет, тілдерді дамыту, дене шынықтыру және спорт бөлімі» ММ Мекенжайы: Шаймардан көшесі, 14 Телефон: 8(72-340) 27-007, бұл оператор арқылы Зайсан ауданында тұратын балалардың заңды өкілдері өтінім береді; №6 оператор — «Алтай ауданының мәдениет, тілдерді дамыту, дене шынықтыру және спорт бөлімі» ММ Мекенжайы: Алтай ауданы, Тәуелсіздік көшесі, 18 Телефон: 87781587482, бұл оператор арқылы Алтай ауданында тұратын балалардың заңды өкілдері өтінім береді; №7 оператор — «Тарбағатай ауданының мәдениет, тілдерді дамыту, дене шынықтыру және спорт бөлімі» ММ Мекенжайы: Тарбағатай ауданы, Ақжар ауылы, Жамбыл көшесі, 17 Телефон: 87784124752, бұл оператор арқылы Тарбағатай ауданында тұратын балалардың заңды өкілдері өтінім береді; №8 оператор — «Шемонаиха ауданының мәдениет, тілдерді дамыту, дене шынықтыру және спорт бөлімі» ММ Мекенжайы: Шемонаиха ауданы, Шемонаиха қаласы, Астафьев көшесі, 61А Телефон: 8(72-332)33-0558, 87072288204, бұл оператор арқылы Шемонаиха ауданында тұратын балалардың заңды өкілдері өтінім береді; №9 оператор — «Риддер қаласының ішкі саясат, мәдениет, тілдерді дамыту және спорт бөлімі» ММ Мекенжайы: Риддер қ., Тәуелсіздік даңғылы, 3Б Телефон: +7 (72336) 210-57, бұл оператор арқылы Риддер қаласында тұратын балалардың заңды өкілдері өтінім береді; №10 оператор — «ШҚО Катонқарағай ауданының ішкі саясат, мәдениет, тілдерді дамыту және спорт бөлімі» ММ Мекенжайы: Катонқарағай ауданы, ______ көшесі Телефон: +7 (72-341) -213-55, бұл оператор арқылы Катонқарағай ауданында тұратын балалардың заңды өкілдері өтінім береді. 3. Шығармашылық үйірмені таңдау Жүйеге тіркелгеннен кейін келесі әрекеттерді орындау қажет: · баланың тұрғылықты жері бойынша қаланы немесе ауданды таңдау; · мемлекеттік шығармашылық тапсырысқа қатысатын қосымша білім беру ұйымын таңдау; · шығармашылық үйірменің бағытын таңдау (мысалы: вокал, домбыра, хореография, сурет салу, актерлік шеберлік және басқа да бағыттар). · Маңызды: Ваучер бала кезекке қойылған және мемлекеттік шығармашылық тапсырыс орналастырылған қала немесе аудан шегінде ғана беріледі. 4. Баланы кезекке қоюға өтінім беру Үйірмені таңдағаннан кейін ваучер алуға электронды өтінім беру керек және баланы кезекке қою қажет. 5. Ваучердің бөлінуін күту Ваучерлерді бөлу ақпараттық жүйе арқылы автоматты түрде мынадай ретпен жүзеге асырылады: · өтінім берудің кезек ретілігіне қарай; · бос орындар болған жағдайда; · қарастырылған бюджеттік қаржыландыру шегінде. 6. Баланы шығармашылық үйірмеге қабылдауды растау Шығармашылық үйірмеге арналған ваучерді алғаннан кейін ата-анасы немесе заңды өкілі баланың таңдалған ұйымға қабылданғанын растауы қажет. Нәтиже: Бала мемлекет есебінен шығармашылық үйірмеге тегін қатысу құқығына ие болады. Ваучерді кім ала алады? Шығармашылық үйірмеге арналған ваучер: · 4 жастан бастап 17 жасты қоса алғандағы балаларға; · кезек реттілігі бойынша; · бюджеттік қаржыландыру болған жағдайда беріледі. Қандай құжаттар мен мәліметтер қажет болады? Әртүрлі операторларда бұл үдеріс әртүрлі ме? Шығармашылық үйірмеге қабылдауға арналған ваучерді алуға өтінім беру кезінде мынадай мәліметтер мен құжаттар қажет болуы мүмкін: · баланың ЖСН-і (жеке сәйкестендіру нөмірі); · ата-анасының немесе заңды өкілінің ЖСН-і; · баланың және заңды өкілінің тегі, аты, әкесінің аты; · баланың туған күні; · байланыс телефон нөмірі; · электрондық пошта мекенжайы (болған жағдайда); · баланың тіркелген немесе тұрғылықты жерінің мекенжайы; · баланың туу туралы куәлігі — қажет болған жағдайда; · электрондық жүйеде дербес деректерді өңдеуге келісім беру. Шешімді кім қабылдайды? Шығармашылық үйірмелерге қабылдауға арналған ваучерлерді бөлу мемлекеттік шығармашылық тапсырыс операторының ақпараттық жүйесі арқылы төмендегідей сәйкес автоматты түрде жүзеге асырылады: · кезек реттілігіне; · бос орындардың болуына; · бюджеттік қаржыландырудың болуына. Мысал Ата-ана баланың тұрғылықты жері бойынша операторды анықтап, ақпараттық жүйеге тіркелді, вокал бойынша шығармашылық үйірмені таңдады, шығармашылық үйірмеге ваучер алуға өтінім берді, кезегін күтті және ваучерді алғаннан кейін баланың үйірмеге қабылданғанын растады. Осыдан кейін бала сабақтарға тегін қатысады. Қосымша ақпарат алу үшін қайда жүгіну керек? Баланы шығармашылық үйірмеге қабылдауға ваучер алу мәселелері бойынша мына мекенжайларға хабарласуға болады: · баланың тұрғылықты жері бойынша жергілікті атқарушы органның (әкімдіктің) мәдениет, тілдерді дамыту, дене шынықтыру және спорт бөліміне; · тиісті қала немесе аудан бойынша бекітілген мемлекеттік шығармашылық тапсырыс операторына; · баланың тұрғылықты жері бойынша қолданылатын мемлекеттік шығармашылық тапсырыс операторының ақпараттық жүйесі арқылы. Ағымдағы байланыс деректерін, мекенжайлары мен қабылдау кестесін тиісті қала немесе аудан әкімдігінің ресми интернет-ресурсынан нақтылау ұсынылады. Терминдер Мемлекеттік шығармашылық тапсырыс — бюджет қаражаты есебінен балаларға арналған шығармашылық үйірмелерді мемлекеттік қаржыландыру механизмі. Ваучер — баланың шығармашылық үйірмеге тегін қатысу құқығының электрондық растамасы. Мемлекеттік шығармашылық тапсырыс операторы — өтінімдерді қабылдау, кезек жүргізу, ваучерлерді бөлу және балалардың қатысуын есепке алу үшін жергілікті атқарушы орган анықтаған ұйым. ЖСН — жеке сәйкестендіру нөмірі. |
шығармашылық үйірмеге арналған ваучер ваучерді қалай алуға болады шығармашылық үйірмеге қабылдау мемлекеттік шығармашылық тапсырыс мемлекеттік шығармашылық тапсырыс операторы балаларға арналған шығармашылық үйірмелер балаларға арналған тегін үйірмелер ваучерге кезек балаларға қосымша білім беру |
18 |
Егер тұрғындар ауылдың, кенттің немесе ауылдық округтің атын өзгерткісі келсе, қайда баруға болады? |
Ауылдың, кенттің немесе ауылдық округтің атын өзгерту үшін тұрғындар тиісті ұсыныспен елді мекеннің орналасқан жері бойынша жергілікті атқарушы органға (әкімдікке) жүгінуі қажет. Өтініш келіп түскеннен кейін мәселе Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкес кезең кезеңімен қаралады: • жеке немесе заңды тұлғалардан ұсыныс қабылданады; • халықпен түсіндіру жұмыстары жүргізіледі; • күнтізбелік 30 күннен кешіктірмей жергілікті қоғамдастық жиналысын өткізу туралы хабарландыру жарияланады; • қайта атау жөніндегі материалдар БАҚ-та (бұқаралық ақпарат құралдарында), сондай-ақ әкімдіктер мен мәслихаттардың интернет-ресурстарында орналастырылады; • халықтың пікірін ескере отырып, жергілікті қоғамдастық жиналысы өткізіледі; • жиналыс хаттамасы ресімделеді және жарияланады; • материалдар аудандық, облыстық деңгейлерге және одан әрі — Қазақстан Республикасының Үкіметі жанындағы Республикалық ономастика комиссиясына жіберіледі. Қандай құжаттар қажет болуы мүмкін Атауды өзгерту негізіне байланысты қажет болуы мүмкін: • жазбаша ұсыныс (өтініш); • атын өзгерту қажеттілігінің негіздемесі; • мұрағаттық құжаттар немесе тарихи мәліметтер; • ғылыми, мұрағаттық немесе бейіндік ұйымдардың сараптамалық қорытындылары; • жергілікті қоғамдастық жиналысының хаттамасы. Кім шешім қабылдайды Соңғы шешім Республикалық ономастика комиссиясы мәселені қарағаннан және жергілікті өкілді және атқарушы органдардың тиісті нормативтік құқықтық актісін ресімдегеннен кейін қабылданады. Нәтижесі Белгіленген рәсім сақталған және оң қорытындылар болған кезде жаңа атау заңнамада белгіленген тәртіппен бекітіледі. Мысал Ауыл тұрғындары қолданыстағы атауды тарихи ескірген деп санайды және оның атын өзгертуге бастамашы болады. Бастамашыл топ әкімдікке өтініш жолдайды, халықпен талқылау жүргізіледі, жиналыс хаттамасы ресімделеді, содан кейін материалдар ономастикалық комиссияларға одан әрі қарауға жіберіледі. Терминдерді түсіндіру Әкімдік - жергілікті атқарушы орган. БАҚ - бұқаралық ақпарат құралдары. Ономастика - тiл бiлiмiнiң жалқы есiмдердi, олардың пайда болуы мен өзгеруiнiң тарихын зерттейтiн бөлiмi. Республикалық ономастикалық комиссия - Қазақстан Республикасы Үкіметінің жанындағы консультативтік-кеңесші орган. Қосымша ақпарат алу үшін қайда жүгіну керек? Толығырақ ақпарат алу үшін хабарласқан жөн: «Шығыс Қазақстан облысының мәдениет басқармасы» ММ, Мекен-жайы: Өскемен қаласы, Қазақстан көшесі 63 Телефон: 7 (7232) 701-167, 701-186. |
уылдың атауын өзгерту кенттің атауын өзгерту ауылдық округтің атауын өзгерту әкімдік жергілікті қоғамдастық |
19 |
Қазақ тілін онлайн қалай үйренуді бастауға болады және қазақ тілінде тегін оқу ресурстары қай жерде қолжетімді? |
Қазақ тілін онлайн үйренуді бастау үшін келесі қадамдарды орындау ұсынылады: 1. Қазақ тілін меңгеру деңгейіңізді анықтау Оқуды бастамас бұрын өз білім деңгейіңізді анықтап алыңыз: • A1 — бастапқы деңгей; • A2 — базалық деңгей; • B1–B2 — орта деңгей; • C1 — жоғары деңгей. Мысалы, егер бұрын қазақ тілін оқымаған болсаңыз, A1 деңгейінен бастағаныңыз жөн. 2. Қазақ тілін үйренуге арналған тегін онлайн-платформаны таңдау Қазақ тілін онлайн тегін үйрену үшін келесі ресми ресурстар қолжетімді: 1) Tilqural.kz Қазақ тілін үйренуге арналған мемлекеттік білім беру платформасы. Қолжетімді: • A1-ден C1 деңгейіне дейін оқыту; • интерактивті тапсырмалар; • грамматика; • сөздік; • оқу және жазу дағдыларына арналған жаттығулар. Мысал: қазақ тілін нөлден бастап үйреніп жүрген ересектерге қолайлы. 2) Abai Institute (Абай институты) Мемлекеттік халықаралық білім беру платформасы. Қолжетімді: • қазақ тілінің онлайн курстары; • мультимедиялық материалдар; • Қазақстанның мәдениеті мен тарихына қатысты материалдар; • бірнеше тілде оқыту. Мысал: шетел азаматтары мен бастауыш деңгейде үйренушілерге қолайлы. 3) Soyle.kz Қазақ тілін үйренуге арналған заманауи платформа. Қолжетімді: • ойын түріндегі жаттығулар; • сөйлесу диалогтері; • мобильді қосымша; • ауызекі сөйлеу тілін дамыту. Мысал: күнделікті тілдік тәжірибе жасауға қолайлы. 4) Tilalemi.kz Тіл саясаты мәселелеріне арналған ресми портал. Қолжетімді: • оқу құралдары; • сөздіктер; • кітаптар; • мультимедиялық материалдар. 5) Emle.kz Қазақ тілінің орфографиясы мен грамматикасына арналған ресми ресурс. Қолжетімді: • емле ережелері; • грамматикалық нормалар; • анықтамалық материалдар. 6) Kitap.kz Қазақ тіліндегі электронды кітапхана және аудиокітаптар платформасы. Қолжетімді: • көркем әдебиет; • ертегілер; • аудиокітаптар; • классикалық және заманауи әдеби шығармалар. Мысал: тыңдау арқылы үйренуді қалайтындарға қолайлы. 7) Termincom.kz Ресми терминологиялық база. Қолжетімді мүмкіндіктер: • мемлекеттік терминологиялық қор; • кәсіби және ғылыми лексика. Қазақ тілін іскерлік және кәсіби үйренуге қолайлы. 3. Оқыту курсын өтіп, білімді бекіту Жақсы нәтиже алу үшін келесі ұсыныстарды орындаған жөн: • күнделікті кемінде 20–30 минут оқу; • грамматика, оқу, тыңдалым және сөйлесу тәжірибесін қатар дамыту; • жаттығулар мен тесттерді орындау; • мобильді қосымшаларды пайдалану. Қандай құжаттар қажет? Қазақ тілін өз бетінше онлайн үйрену үшін құжат талап етілмейді. Мемлекеттік онлайн-курстарға тілдерді оқыту орталықтары арқылы тіркелу кезінде мына құжаттар қажет болуы мүмкін: • жеке куәлік; • байланыс деректері. Үйренуші (оқушы) қандай нәтиже алады? Оқыту нәтижесінде пайдаланушы: • мемлекеттік тілді меңгереді; • сөйлесу дағдыларын жақсартады; • грамматика мен емлені үйренеді; • кейбір курстарда оқудан өткені туралы сертификат ала алады. Қосымша ақпарат алу үшін қайда жүгіну керек? Қазақ тілін онлайн оқыту сұрақтары бойынша «Шығыс Қазақстан облысының мәдениет басқармасы» ММ хабарласуға болады, Мекен-жайы: Өскемен қаласы, Қазақстан көшесі 63 Телефон: 7 (7232) 701-167, 701-186. Терминдер Онлайн-оқыту — интернет арқылы электрондық білім беру ресурстарын пайдалана отырып қашықтан оқыту. Мемлекеттік тіл — Қазақстан Республикасында мемлекеттік мәртебеге ие қазақ тілі. A1, A2, B1, B2, C1 — тілді меңгерудің халықаралық деңгейлері, бастапқы деңгейден бастап жоғары деңгейге дейін. |
онлайн курс тегін оқыту мемлекеттік тіл оқыту орталықтары тегін оқыту ресурстары |
20 |
Іс-шара өткізу үшін сахналық алаңды, мәдениет үйін немесе концерт залын қалай жалға алуға болады? |
Концерт залын, мәдениет үйін немесе сахналық алаңды жалға алу үшін келесі әрекеттерді орындау қажет: 1. Іс-шара өткізілетін алаңды анықтау Мәдениет нысанын таңдау қажет:
Мысалы: концерт, конференция, фестиваль, шығармашылық кеш өткізу. 2. Алаңды жалға алу туралы өтініш беру Мәдениет нысанының теңгерімінде тұрған ұйымға не объект коммуналдық меншікте болған жағдайда облыстың коммуналдық мүлкін басқаруды жүзеге асыратын жергілікті атқарушы органға жүгіну қажет. Өтініш мәдениет нысаны орналасқан жер бойынша беріледі. Өтініште мынадай мәліметтерді көрсету ұсынылады:
3. Қажетті құжаттарды ұсыну Жалдау шартын жасау үшін төмендегі құжаттар талап етілуі мүмкін. Жеке тұлғалар үшін:
Заңды тұлғалар үшін:
Концерттер, фестивальдер, театр қойылымдары, шоу-бағдарламалар және әртістердің қатысуымен не сахналық жабдықтарды пайдалану арқылы өткізілетін өзге де іс-шаралар кезінде қосымша мынадай құжаттар сұратылуы мүмкін: · сценарийлік жоспар немесе іс-шара бағдарламасы - егер іс-шарада әртістердің өнер көрсетуі, шығармаларды көпшілік алдында орындау, театр қойылымы, концерттік бағдарлама немесе ресми рәсім қарастырылса; · орындаушылардың, жүргізушілердің немесе қатысушылардың тізімі - егер іс-шараға әртістер, музыкалық ұжымдар, спикерлер, жүргізушілер немесе өзге де шақырылған қатысушылар қатысса; · техникалық райдер - егер алаңды техникалық дайындауды талап ететін дыбыстық, жарық, мультимедиялық, сахналық немесе өзге де арнайы жабдықтарды пайдалану жоспарланса; · шетелдік әртістер қатысқан жағдайда ШҚО Ішкі саясат басқармасымен келісу талап етіледі. Аталған құжаттарды ұсыну қажеттілігі жалдау шартының талаптарына, мәдениет мекемесінің ішкі қағидаларына және объектінің техникалық мүмкіндіктеріне байланысты айқындалады. 4. Жалға алу шарттарын келісу Ұйыммен төмендегі мәселелер келісіледі:
Қоғамдық тәртіпті, өртке қарсы және терроризмге қарсы қауіпсіздікті қамтамасыз ету шаралары жалдау шартының талаптарына, мәдениет нысанының ішкі қағидаларына, сондай-ақ Қазақстан Республикасы заңнамасының талаптарына сәйкес іс-шараның форматына, қатысушылар санына және өткізу ерекшеліктеріне қарай айқындалады. 5. Шарт жасау Өтініш қаралғаннан кейін:
Шартқа қол қойылғаннан кейін төлем ресми банктік деректемелер бойынша жүргізіледі. Өтініш беруші қандай нәтиже алады? Белгіленген талаптар сақталған жағдайда өтініш беруші келісілген күн мен уақытта сахналық алаңды, мәдениет үйін немесе концерт залын іс-шара өткізу үшін пайдалану құқығын алады. Мысал Ұйымдастырушы 300 көрерменге арналған концерт өткізуді жоспарлайды. Ол үшін объект орналасқан жердегі мәдениет үйіне жүгініп, концерт залын жалға алу туралы өтініш береді, іс-шара бағдарламасын ұсынады, жалдау құнын келіседі және шарт жасалғаннан кейін концерт өткізу құқығын алады. Қосымша ақпарат алу үшін қайда жүгінуге болады? Сахналық алаңды, мәдениет үйін немесе концерт залын жалға алу мәселелері бойынша:
Өзекті байланыс деректерін тиісті әкімдіктің немесе мәдениет ұйымының ресми интернет-ресурсынан нақтылаған жөн. Терминдер Жалдау (мүліктік жалдау) — мүлікті ақы төлеу негізінде шарт бойынша уақытша иеленуге және пайдалануға беру. Жергілікті атқарушы орган — облыс, қала немесе аудан әкімдігі. БСН — заңды тұлғаның бизнес-сәйкестендіру нөмірі. Сахналық алаң — концерттер, спектакльдер, конференциялар және өзге де іс-шаралар өткізуге арналған жабдықталған үй-жай немесе кеңістік. |
сахналық алаңды жалға алу концерт залын жалға алу мәдениет үйін жалға алу іс-шара өткізу үшін залды қалай жалға алуға болады концерт өткізуге арналған алаңды жалға алу іс-шара өткізуге арналған үй-жайды жалға алу мәдениет үйі жалдау шарты іс-шара өткізу |
21 |
Қандай жастан бастап баланы спорт мектебіне жазуға болады? |
Балаларды спорт мектебіне жазу таңдалған спорт түрі үшін белгіленген минималды жастан басталады. Міндетті минималды жас Қазақстан Республикасы Мәдениет және спорт министрлігінің № 42 бұйрығымен анықталған. Мысалы: · конькимен сырғанау сырғанау - 4-5 жастан бастап; · спорттық гимнастика және көркем гимнастика, теннис, шайбалы хоккей - 5-8 жастан бастап; · жүзу, су поло, шахмат, шашки, тоғызқұмалақ, каратэ түрлері -7-9 жастан бастап. Белгіленген жасқа жетуден басқа, қабылдау үшін таңдалған спорт түрі бойынша жаттығулардың жүргізілуіне қарсы көрсетілімдердің болмауы туралы медициналық қорытынды мен спорт мектебінің қабылдау ережелерінде көзделген құжаттарды ұсыну қажет. Белгілі бір спорт түрлері бойынша қабылдау ережелері іріктеу немесе бақылау нормативтері бойынша шарттарды да қамтуы мүмкін. Мысал Ата-ана 6 жастағы баласын спорт мектебінің жүзу секциясына жазғысы келеді. Жүзу бойынша бастапқы даярлық тобына қабылдаудың минималды жасы 7 жасты құрайтындықтан, бала белгіленген жасқа жеткенде және қажетті құжаттарды ұсынғанда ғана қабылданады. Терминдер Алғашқы даярлық тобы — спорттық даярлықтың алғашқы кезеңі, ол кезеңде балалар белгіленген жастағы және заңнама талаптарына сәйкес келетін талаптарға сай қабылданады. Медициналық рұқсат — таңдалған спорт түрімен айналысуға қарсы көрсетілімдердің жоқтығы туралы медициналық қорытынды. Бақылау нормативтері — физикалық немесе арнайы даярлық деңгейіне қатысты талаптар, олар қабылдау ережелерінде кейбір спорт түрлері бойынша көзделуі мүмкін. |
спорт мектебі неше жастан баланы спорт мектебіне жазуға болады спорт мектебіне қабылдау жасы баланы спорт мектебіне жазу |
22 |
Мемлекеттік балалар-жасөспірімдер спорт мектебі спортшыларды спорттық киіммен және спорттық құрал-жабдықтармен қамтамасыз ете ме? |
Балалар-жасөспірімдер спорт мектептері қызметінің қағидаларына сәйкес мемлекеттік балалар-жасөспірімдер спорт мектебі спортшыларды және жаттықтырушы-оқытушылар құрамын спорттық киіммен, спорттық аяқ киіммен, спорттық құрал-жабдықтармен және спорттық жабдықтармен қамтамасыз етеді. Бұл ретте берілетін спорттық киімнің, спорттық аяқ киімнің, спорттық құрал-жабдықтар мен спорттық жабдықтардың көлемі мен тізбесі мекеменің қаржылық мүмкіндіктеріне және тиісті спорт түрінің ерекшеліктеріне байланысты айқындалады. Мысал Бала мемлекеттік балалар-жасөспірімдер спорт мектебіне қабылданғаннан кейін ата-анасына спорттық киім сатып алу қажеттігі туралы хабарланды. Ата-аналар спорт мектебінің әкімшілігіне жүгініп, спорттық киімнің, спорттық аяқ киімнің, спорттық құрал-жабдықтар мен спорттық жабдықтардың қайсысы спорт мектебі тарапынан берілетінін, ал қайсысын өз қаражаты есебінен сатып алу қажет екенін нақтылай алады. Терминдер Спорттық құрал-жабдықтар — оқу-жаттығу процесі мен спорттық іс-шараларды өткізу кезінде пайдаланылатын құралдар мен керек-жарақтар. Спорттық киім — тиісті спорт түрімен айналысуға арналған спорттық киім мен спорттық аяқ киім. Балалар-жасөспірімдер спорт мектебі — спорт резервін және жоғары дәрежелі спортшыларды даярлау жөніндегі оқу-жаттығу процесін жүзеге асыратын дене шынықтыру-спорт ұйымы |
балалар-жасөспірімдер спорт мектебі спорттық киім спорттық құрал-жабдықтар спорттық құрал-жабдықтармен қамтамасыз ету спорттық киіммен қамтамасыз ету |
4. Жер қойнауын пайдалану, экология және қалдықтарды басқару (табиғатты пайдалану, жер қойнауын пайдалану, экология, қалдықтар)
№ |
Жиі қойылатын сұрақ |
Толық жауап |
Негізгі сөздер және хештегтер | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
1 |
Тауарлық балықты табиғи резервуардағы торларда өсіруге бола ма, егер ол ерекше қорғалатын табиғи аумақтарға жатпаса? |
Иә, егер тоған ерекше қорғалатын табиғи аумақтар санатына жатпаса, табиғи су қоймасында балықты торлы немесе көлдік-тауарлық өсіруді ұйымдастыру мүмкін болады. Қазақстан Республикасының заңнамасы жалпыға ортақ пайдаланылатын табиғи су айдындарында аквамәдени қызметті жүргізуге рұқсат береді, бірақ белгіленген талаптар сақталған жағдайда ғана. Мұндай қызметті бастау үшін су айдыны аквамәдениет субъектісіне балық шаруашылығы су айдыны немесе су айдынының учаскесі ретінде ресми түрде бекітілуі керек. Осыдан кейін аквамәдениет субъектісі таңдалған балық түрлерін өсірудің экологиялық рұқсат етілгендігін растайтын биологиялық негіздемеге, сондай-ақ өсіру технологиясын, өндіріс көлемін және резервуарды қорғау шараларын қамтитын даму жоспарына ие болуға міндетті. Бұл құжаттар экономиканың экожүйеге әсерін бағалауға және су ресурстарын ұтымды пайдалануды қамтамасыз етуге мүмкіндік береді. Бұл тәсіл аквамәдениеттің дамуы мен табиғи ортаны сақтау арасындағы тепе-теңдікті қамтамасыз етеді. Мысалы: Кәсіпкер тор шаруашылығын табиғи көлге орналастыра алады, егер ол ұлттық саябақтың немесе қорықтың бөлігі болмаса, пайдалану құқығы алынған, биологиялық негіздеме жасалған, даму жоспары бекітілген жағдайда. Бұл құжаттарды рәсімдемей, су қоймасы ерекше қорғалатын табиғи аумақ мәртебесіне ие болмаса да, қызмет заңсыз болып саналады. |
тауарлық балық өсіру торларда өсіру ерекше қорғалатын табиғи аумақтарға жатпайды | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
2 |
Аквамәдениет үшін табиғи су қоймасын (тор немесе көл-тауарлық балық шаруашылығы) пайдалану үшін су сервитутына қалай рұқсат алуға немесе орнатуға болады? |
Пайдалану құқығын алу үшін келесілер қажет. 1. Резервтік балық шаруашылығы су айдындарының тізіміне су айдынын қосу Уәкілетті орган бассейндік су инспекциясымен келісілгеннен кейін резервтік су айдындарының тізімін қалыптастырады және жариялайды. Пайдалану тек осы тізімдегі су объектілеріне қатысты мүмкін. 2. Су айдынын пайдалану құқығын алу 2.1. Конкурстық тәртіп (негізгі әдіс) Шаруашылық қызмет құқығын алу үшін: Өтініш беруші конкурсқа қатысуға құжаттар тапсырады. Белгіленген кепілдік жарнасын енгізеді. Конкурста жеңеді. Көл-тауар немесе тор қызметін жүзеге асыруға уәкілетті органмен шарт жасасады. Су қоймасын бекіту мерзімі-10 жылдан 49 жылға дейін, паспорттау негізінде анықталады. 2.2. Конкурссыз ұсыну (ерекше жағдайлар) Жергілікті маңызы бар су айдындары конкурссыз бекітіледі, егер: олар толығымен бір меншік иесінің немесе жалға алушының жер учаскелерінде орналасқан; резервтік су қоймаларының тізіміне енгізілген; тиісті өтінім берілді. Егер тоған бірнеше меншік иелерінің учаскелерінде орналасса, қалғандарынан жазбаша бас тарту қажет. 3. Құқық алғаннан кейін міндетті әрекеттер Аквамәдениет субъектісі: 1 жыл ішінде биологиялық негіздемені әзірлеу және келісу; келісілгеннен кейін 1 ай ішінде даму жоспары бекітілсін; биологиялық негіздемеде көзделген аквашаруашылық объектілерін көбейтуге және (немесе) күтіп-ұстауға, өсіруге байланысты қызметті жүзеге асыруға; аквашаруашылықты су биологиялық ресурстарына және оларды қоршаған ортаға зиян келтіруге жол бермейтін тәсілдермен және әдістермен жүргізуді қамтамасыз етуге; уәкілетті орган бекіткен қағидаларға сәйкес биологиялық негіздемені әзірлеуді қамтамасыз етуге; уәкілетті органға әкімшілік деректерді мемлекеттік статистика саласындағы уәкілетті органмен келісу бойынша бекітілген аквашаруашылық саласындағы әкімшілік деректерді жинауға арналған нысандарға сәйкес ұсынуға; уәкілетті орган бекіткен қағидаларға сәйкес қарсы міндеттемелерді орындау бойынша ақпарат беруге; су объектілерінде аквашаруашылық объектілерінің бөгде немесе генетикалық модификацияланған түрлерін интродукциялауға жол бермеуге; ветеринариялық (ветеринариялық-санитариялық) талаптарды, сондай-ақ халықтың санитариялық-эпидемиологиялық саламаттылығы саласындағы қағидалар мен талаптарды сақтауға; уәкілетті орган айқындаған тәртіппен аквашаруашылықтың ақпараттық жүйесінде тіркелуге; Құрып кету қаупі төнген жабайы фауна мен флора түрлерімен халықаралық сауда туралы конвенцияның I және II қосымшаларына түрлері енгізілген жануарларды жасанды жолмен өсіру жөніндегі қызметті жүзеге асыруды бастағаны немесе тоқтатқаны туралы хабарламаны Қазақстан Республикасының жануарлар дүниесін қорғау, өсімін молайту және пайдалану саласындағы заңнамасына сәйкес жіберуге; Қазақстан Республикасының экология заңнамасының талаптарын сақтауға, сондай-ақ қоршаған ортаны қорғау жөніндегі шараларға жәрдемдесуге міндетті. 4. Жағалау аймағы мен су кеңістігін пайдалану Егер торларды, пирстерді, құрылыстарды немесе кірме жолдарды орналастыру қажет болса, қолданылады: су сервитуты-су айдынының бір бөлігін шектеулі пайдалану құқығы (Су кодексі бойынша); жер сервитуты немесе жағалау белдеуін жалға алу (Жер кодексі бойынша). Сервитутты аумағына және пайдалану түріне байланысты уәкілетті орган немесе ЖАО ресімдейді. 5. Шектеулер Егер су қоймасы болса, пайдалану мүмкін емес: шаруашылық қызметке тыйым салынған ерекше қорғалатын табиғи аумақтарға жатады; табиғатты қорғауға немесе санитарлық тыйымдарға ие; ауыз сумен қамтамасыз ету үшін қолданылады. |
рұқсат алу су сервитутын орнату аквамәдениет үшін пайдалану торлы балық шаруашылығы көл және тауарлық балық шаруашылығы | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
3 |
Қоршаған ортаға жағымсыз әсер ететін объектінің санаты қалай анықталады? |
Объектінің санаты оның қызметінің қоршаған ортаға қаншалықты әсер ететінін көрсетеді. Соған байланысты қандай экологиялық талаптар қолданылатыны анықталады (мысалы, рұқсат алу немесе қоршаған ортаға әсерді бағалау қажеттілігі). Қазақстан Республикасының Экологиялық кодексінің 12-бабына сәйкес, объектінің санаты: • әсер ету деңгейі жоғары объектілер үшін — уәкілетті мемлекеттік органмен (ШҚО бойынша Экология департаменті); • қауіптілігі төмен объектілер үшін — субъектінің (кәсіпкердің) өзі, мемлекетке хабарлау тәртібімен айқындалады. Санатты анықтау критерийлері Санатты белгілеу кезінде мыналар ескеріледі: • шығарындылардың (эмиссиялардың) көлемі мен түрі; • қолданылатын технологиялар; • өндірістің экологиялық қауіптілік деңгейі; • халықтың денсаулығына және қоршаған ортаға ықтимал әсері. Санаттардың түрлері Объектілер 4 санатқа бөлінеді: • I санат — елеулі әсер (мысалы, ірі өнеркәсіп кәсіпорындары); • II санат — орташа әсер; • III санат — шамалы әсер; • IV санат — ең төмен әсер. Мысал Ластаушы заттардың көп мөлшерде шығарындысы бар ірі зауыт I санатқа жатады, ал қоршаған ортаға әсері төмен шағын кәсіпорын III немесе IV санатқа жатуы мүмкін. Терминдерге түсініктеме Эмиссиялар — қоршаған ортаға ластаушы заттардың шығарылуы. Объектінің санаты — кәсіпорын қызметінің қоршаған ортаға әсер ету деңгейі. Уәкілетті орган — экология саласындағы мемлекеттік орган, объектінің санатын айқындайды. |
объектінің санаты қоршаған ортаға жағымсыз әсері ҚР Экологиялық кодексі | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
4 |
Қандай жағдайларда су ұңғымасын бұрғылауға және пайдалануға рұқсат қажет? |
Егер жер асты суларын алу арнайы суды пайдалануға қатысты болса, яғни бизнес үшін пайдаланылса немесе белгіленген көлемнен асып кетсе, су алу ұңғымасын пайдалануға рұқсат қажет. Рұқсат қажет болған кезде Арнайы су пайдалануға рұқсат қажет, егер: * жер асты сулары кәсіпкерлік немесе шаруашылық қызмет үшін пайдаланылады (көлік жуу, өндіріс, ауыл шаруашылығы және т. б.); • жер асты суларын (минералдардан басқа) алу көлемі тәулігіне 50 м3 асады; * минералды жер асты сулары қолданылады — кез келген көлемде; * су алу көлемі тәулігіне 1000 м3 асады (қосымша жоба мен мониторинг қажет). Рұқсат қажет болмаған кезде Рұқсат қажет емес, егер: * ұңғыма жеке тұрмыстық қажеттіліктер үшін қолданылады (үйді сумен жабдықтау, суару); * кәсіпкерлік қызмет жоқ; * су алу көлемі тәулігіне 50 м3 аспайды. Қосымша талаптар Рұқсатты ресімдеу кезінде: * жер асты суларының бекітілген қорларының болуы (көлемі асып кеткен жағдайда); * су деңгейін есепке алу аспаптарын орнату; * тәулігіне 1000 м3 артық қабылдау кезінде-су алу жобасы және мониторинг бағдарламасы. Маңызды Ұңғыманы бизнес үшін немесе белгіленген көлемнен асып кеткен жағдайда рұқсатсыз пайдалануға тыйым салынады. Нәтижесі Рұқсат болған жағдайда су алу ұңғымасын пайдалану заңды негіздерде жүзеге асырылады. Мысал Егер ұңғыма жеке үйді сумен қамтамасыз ету үшін пайдаланылса — рұқсат қажет емес. Егер су көлік жуу немесе басқа бизнес үшін пайдаланылса немесе көлемі тәулігіне 50 м3 — тен асса-арнайы су пайдалануды рәсімдеу қажет. Терминдерді түсіндіру Арнайы су пайдалану-рұқсат негізінде шаруашылық немесе кәсіпкерлік қызмет үшін су ресурстарын пайдалану. Су алу ұңғымасы - жер асты суларын өндіруге арналған құрылым. Жер асты сулары-жер бағанында орналасқан сулар. |
ұңғыманы бұрғылау су алу ұңғымасы ұңғымаға рұқсат жер асты сулары арнайы су пайдалану кәсіпкерлік қызмет ҚР Су кодексі | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
5 |
Жер учаскесі су қорғау аймағына кіретінін қалай білуге болады? |
Жер учаскесінің су қорғау аймағына немесе су қорғау белдеуіне түсетінін оның қоғамдық кадастрлық картада және мемлекеттік геоақпараттық жүйелерде орналасқан жерін тексеру арқылы білуге болады. Қазақстан Республикасы Су кодексінің 85-бабына сәйкес жергілікті атқарушы органдар су қорғау аймақтары мен белдеулерінің шекаралары туралы деректерді қалыптастыруды және өзектендіруді қамтамасыз етеді. Бұл мәліметтер орналастырылады: * Ұлттық кеңістіктік деректер инфрақұрылымының мемлекеттік геопорталында map.gov.kz * жылжымайтын мүліктің бірыңғай мемлекеттік кадастрының жария кадастрлық картасында map.gov4c.kz/egkn/ Қалай тексеруге болады Учаскенің су қорғау аймағына кіретінін анықтау үшін сізге: * қоғамдық кадастрлық картаны ашыңыз; * өзіңіздің жер учаскеңізді кадастрлық нөмір немесе мекен-жай бойынша табыңыз; * су қорғау аймақтары мен жолақтары бар қабаттарды көрсетуді қосыңыз; * көрсетілген аймақтармен учаске шекараларының қиылысын тексеріңіз. Қажет болса, сіз де жүгіне аласыз: * Белгіленген су қорғау аймақтары мен белдеулері туралы Кеңістіктік деректерді қалыптастыруды, жинауды, сақтауды және өзектендіруді қамтамасыз ететін облыстардың жергілікті атқарушы органы (облыс әкімдігі) Маңызды Егер жер учаскесі су қорғау аймағына немесе белдеуге түссе, онда оны пайдалану және салу бойынша шектеулер қолданылады. Нәтижесі Тексеру нәтижелері бойынша өтініш беруші су қорғау аймағына байланысты шектеулердің болуы немесе болмауы туралы ақпарат алады. Мысал Азамат өзенге жақын жерде құрылыс салуды жоспарлап отыр. Жұмысты бастамас бұрын ол қоғамдық кадастрлық картадағы учаскені тексереді және аумақтың бір бөлігі су қорғау белдеуіне түсетінін анықтайды. Осыған байланысты ол шектеулерді ескереді және келісу үшін уәкілетті органдарға жүгінеді. Терминдерді түсіндіру Су қорғау аймағы-пайдаланудың ерекше режимі қолданылатын су объектісіне іргелес аумақ. Су қорғау белдеуі-қатаң шектеулері бар су қорғау аймағының бөлігі (әдетте жағадан 35 метрге дейін). Жария кадастрлық карта-жер учаскелері және олардың шекаралары туралы мәліметтерді қамтитын онлайн-карта. Ұлттық кеңістіктік деректер инфрақұрылымы-аумақтар мен шектеулер туралы ақпараты бар мемлекеттік геодеректер жүйесі. |
су қорғау аймағы су қорғау белдеуі жер учаскесі жария кадастрлық карта учаскені тексеру шектеулер су объектісі аймақтардың шекаралары | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
6 |
Аң аулауға қандай мерзімдерде рұқсат етіледі және қолданыстағы аңшылық маусымының мерзімдерімен қайдан танысуға болады? |
Қазақстан Республикасы Ауыл шаруашылығы министрі міндетін атқарушының 2015 жылғы 27 ақпандағы № 18-03/157 бұйрығымен бекітілген Аң аулау қағидаларының 11-қосымшасына сәйкес аң аулау мерзімдері төмендегідей белгіленген:
Ескертпелер: • Қазақстан Республикасының Қызыл кітабына енгізілген түрлерді қоспағанда; • Солтүстік аймақ: Ақмола, Ақтөбе, Батыс Қазақстан, Қостанай, Павлодар, Солтүстік Қазақстан облыстары, Қарағанды облысының Осакаров, Бұқар жырау, Нұра, Қарқаралы, Абай аудандары, Шығыс Қазақстан облысының Күршім, Катонқарағай, Ұлан, Алтай, Глубокое, Шемонаиха, Үлкен Нарын, Марқакөл аудандары және Риддер қаласына қарасты жерлер, сондай-ақ Абай облысының Абай, Бесқарағай, Бородулиха, Жарма, Көкпекті, Жаңасемей аудандары және Семей қаласына қарасты жерлер. • *Оңтүстік аймақ: Алматы, Атырау, Жамбыл, Жетісу, Қызылорда, Маңғыстау, Түркістан, Ұлытау облыстары, Қарағанды облысының Шет, Ақтоғай аудандары, Шығыс Қазақстан облысының Тарбағатай, Зайсан аудандары, Абай облысының Ақсуат, Аягөз, Үржар, Мақаншы аудандары. |
Аң аулау, аң аулау мерзімдері, аңшылық маусымы, жануарлар түрлері. |
5. Кәсіпкерлік, өнеркәсіп және инвестиция (бизнес, нарықтар, өнеркәсіптік даму, баға белгілеу)
№ |
Жиі қойылатын сұрақ |
Толық жауап |
Негізгі сөздер және хештегтер |
1 |
5 млн. теңгеге дейін грант беру бойынша конкурсқа қалай қатысуға болады? |
Әлеуметтік, кәсіпкерлік субъектілері үшін мемлекеттік гранттар беру қағидаларына сәйкес грант беру жөніндегі конкурсқа әлеуметтік кәсіпкерлік субъектілерінің тізіліміне енгізілген кәсіпкерлер немесе «Бір ауыл – Бір өнім» бағдарламасының финалистері қатыса алады. |
Гранттар Финалисттар Конкурс |
2 |
Кен іздеушіліккелицензия қалай алуға болады? |
Құрылыс лицензиясын алу үшін Сізге: «Электрондық лицензиялау» порталына кіріңіз немесе тіркеліңіз. «Қызметті онлайн тапсырыс беру» батырмасын басқаннан кейін ашылған «Электрондық лицензиялау» порталының бетінде пайдалы қатты қазбалар саласындағы уәкілетті орган бекітетін нысан бойынша өтінімді толтырыныз. Өтініште келесі мәліметтер болуы тиіс: 1) өтініш иесінің тегі, аты және әкесінің аты (егер ол жеке басын куәландыратын құжатта көрсетілсе), тұрғылықты жері, өтініш иесінің жеке басын куәландыратын құжаттар туралы мәліметтер; 2) өтініш иесі пайдалануға беру үшін сұрап отырған кен іздеушілік учаскесін айқындайтын, бұрыш нүктелерінің географиялық координаттары бар және жалпы алаңы көрсетілген масштабтағы кен іздеушілік аумағына нұсқау. Өтінішке мынадай құжаттар қоса беріледі: 1) өтініш иесі бекіткен және кен іздеушілік кезінде пайдаланылуы жоспарланып отырған механикаландыру құралдары мен жабдықтың тізбесін, сондай-ақ кен іздеушілік учаскесінде жүргізілуі жоспарланып отырған кен іздеушілік жөніндегі жұмыстың түрлері мен тәсілдерінің сипаттамасын қамтитын құжат; 2) аумағына осы тармаққа сәйкес өтініш берілетін жер пайдаланушының немесе жер учаскесінің жеке меншік иесінің, сондай-ақ жер қойнауы учаскесін пайдаланушының келісімі; 3) егер өтініш беруші кен іздеушілікке арналған лицензия қолданысының алғашқы жылы ішінде механикаландыру құралдарын пайдалануға ниет білдірсе, кен іздеушілік жоспары. Өтінішке қоса берілетін құжаттардың көшірмелерін нотариат куәландыруға тиіс. Өтініш пен оған қоса берілетін құжаттар қазақ және орыс тілдерінде толтыруы тиіс. |
Лицензия Жер пайдалы қазбалар қойнау. |
3 |
Әлеуметтік кәсіпкерлік субъектісі (ӘКС) кім бола алады? |
Әлеуметтік кәсіпкерлік субъектілері болып егер олардың тіркелгеніне кемінде бір жыл өткен болса ірі кәсіпкерлік субъектілерінен басқа, тек жеке кәсіпкерлер мен заңды тұлғалар танылады. Міндетті шарт – әлеуметтік кәсіпкерліктің төрт санатының біріне сәйкес келуі. |
Әлеуметтік кәсіпкерлік Заңды тұлғалар |
4 |
Әлеуметтік кәсіпкерлік субъектілерінің тізіліміне ену үшін өтінішті қашан және қайда беру қажет? |
Өтініштерді қабылдау тоқсан сайын тиісті айдың 1-15 аралығында жүргізіледі. Құжаттар ШҚО кәсіпкерлік және өнеркәсіп басқармасында қабылданады, мекенжайы: Өскемен қ., М. Горький көшесі, 40, телефон: 8 (7232) 71-32-65. Қабылдау туралы ақпарат басқарманың ресми сайтында және Instagram, YouTube — @upiir_vko әлеуметтік желілерінде жарияланады. |
Субъектілерінің тізіліміне ену Өнеркәсіп. |
5 |
Қандай кәсіпкерлер әлеуметтік кәсіпкерлік субъектісі мәртебесін ала алады? |
1-санат: Қызметкерлердің кемінде 50%-ын (және кемінде 2 адамды) ТӘОТ қатарынан жұмысқа қабылдайды. 2-санат: ТӘОТ өндірген тауарлар мен қызметтердің өткізілуіне жәрдемдеседі. Бұл қызметтен түскен табыс жалпы табыстың кемінде 50%-ын құрауы тиіс. 3-санат: ТӘОТ үшін арнайы тауарлар немесе қызметтер өндіреді, оларға тең мүмкіндіктер береді. Табыстың 50%-дан астамы осы қызметтен түсуі шарт. 4-санат: Қызметі қоғамдық пайдалы мақсаттарға бағытталған: балаларға, қарттарға көмек, сауықтыру, психологиялық-педагогикалық қолдау, салауатты өмір салтын насихаттау және т.б. Бұл қызметтен түскен табыс жалпы табыстың кемінде 50%-ын құрауы қажет. |
Әлеуметтік кәсіпкерлік субъектісі Әлеуметтік осал топтар |
6 |
C5 «бизнес-иммигрант» санатындағы бастапқы визаны ұзарту үшін әкімдік өтінішхатын (ходатайствосын) қалай алуға болады? |
C5 визасын және оны ұзартуға өтінішхат алуға кімдер құқылы C5 «бизнес-иммигрант» визасы — Қазақстанда бизнес ашуды немесе дамытуды жоспарлаған шетел азаматтарына арналған виза. «Халықтың көші-қоны туралы» ҚР Заңына сәйкес, бизнес-иммигрант: - кәмелет жасқа толған болуы тиіс; - елге кірген күннен бастап 2 ай ішінде ЖШС (ТОО) немесе ЖК тіркеуі не қолданыстағы қазақстандық компанияның құрылтайшыларының қатарына кіруі тиіс; - жарғылық капитал енгізіп, қызметін бастауы қажет. Осы талаптар орындалғаннан кейін ғана шетелдік кәсіпкер C5 визасын ұзарту үшін әкімдіктен өтінішхат алуға жүгіне алады. Әкімдік өтінішхатын алу үшін негізгі талаптар Өтінішхат бастапқы бір реттік C5 визаны көп реттік визаға ұзарту үшін қажет. Әкімдікке мынадай құжаттар тапсырылады: 1. Облыстың кәсіпкерлік және өнеркәсіп басқармасы басшысының атына өтініш. 2. Шетел азаматының паспорты (салыстыру үшін түпнұсқасы). 3. Бастапқы C5 визасының немесе уақытша тұруға рұқсаттың (РВП) көшірмесі. 4. Бизнес-жоспар, оның ішінде: - қызметтің мақсаттары мен бағыттары, - жоспарланған инвестициялар, - даму перспективалары, - жоспарланған қызметкерлер саны. 5. Қазақстан Республикасында заңды тұлға ретінде тіркелгенін растайтын анықтама. 6. Өкілге сенімхат (егер құжаттарды ҚР азаматы тапсырса). Әкімдік жобаның шынайылығы мен экономикалық өміршеңдігін бағалайды. Оң шешім қабылданған жағдайда өтініш берушіге көші-қон қызметі үшін өтінішхат беріледі. Өтінішхат алынғаннан кейін не болады Одан кейін шетел азаматы ҚР ІІМ көші-қон қызметіне мына құжаттарды тапсырады: - өтініш-сауалнама; - паспорт және оның көшірмесі; - фотосурет; - әкімдіктің өтінішхаты; - медициналық сақтандыру; - соттылығы жоқ екені туралы анықтама (қажет болған жағдайда); - тұратын мекенжайын растау құжаты. Құжаттар 15 жұмыс күніне дейін қаралады. Оң шешім қабылданған жағдайда, әдетте 2 жылға дейінгі мерзімге көп реттік C5 визасы беріледі. Маңызды Егер бизнес-иммигрант міндеттемелерін орындамаса (компания тіркелмесе, капитал енгізілмесе, қызмет басталмаса), әкімдік бұл туралы көші-қон органдарына хабарлауға құқылы. Бұл визаны ұзартудан бас тартуға немесе елде болу мерзімін қысқартуға негіз болады. Мысал Илья — шетел азаматы, 90 күнге бір реттік C5 визасын алып, Қазақстанға кірді. 2 ай ішінде ол: - ЖШС жауапкершілігі шектеулі серіктестігі (LLP) тіркеді; - жарғылық капиталды қазақстандық банктегі есепшотқа енгізді; - бизнес-жоспар дайындады (инвестиция көлемі, даму жоспары, қанша қызметкер алатыны). Осы құжаттарды Шығыс Қазақстан облысының кәсіпкерлік және өнеркәсіп басқармасына тапсырып, C5 визасын ұзарту үшін өтінішхат сұрады. Әкімдік бизнес-жоспарды қарап, оң қорытынды жасап, өтінішхат берді. Сол құжатпен Илья көші-қон қызметіне жүгініп, 10–15 жұмыс күнінен кейін 2 жылға дейінгі мерзімге көп реттік C5 визасын алды. Назар аударатын жайттар - Құжаттарды визаның мерзімі аяқталмай тұрып алдын ала тапсыру қажет. - Компания қызметі нақты болуы тиіс: бухгалтерия, салық, есептілік жүргізілуі керек. - Әлсіз немесе толық емес бизнес-жоспар әкімдік тарапынан өтінішхат беруден бас тартуға негіз болуы мүмкін. |
әкімдік өтінішхатын алу С5 санатындағы бастапқы визаны ұзарту бизнес-иммигрант |
7 |
Шығыс Қазақстан облысы әкімдігінің қаулысына кен ізденушілік (старательдік) қызметке арналған жер учаскелерін енгізу қалай жүзеге асырылады? |
Толық жауап Өтініш қайда тапсырылады: Шығыс Қазақстан облысының Кәсіпкерлік және өнеркәсіп басқармасына. Мекенжайы: Өскемен қаласы, М. Горький көшесі, 40. Өтініш беру тәсілдері: - жеке өзі немесе өкілі арқылы; - пошта байланысы арқылы; - электронды түрде e-Otinish порталы арқылы. Өтініште міндетті түрде көрсетілуге тиіс мәліметтер: - өтініш берушінің аты-жөні / заңды тұлғаның атауы, байланыс деректері; - жер учаскесінің координаттары (WGS-84 жүйесінде); - орналасқан жері (ауданы, бағдарлық нүктелері); - жер учаскесінің алаңы (500 м²-ден 5 гектарға дейін); - пайдалану мақсаты — кен ізденушілік (старательдік) қызмет жүргізу. Ұсынылатын қосымша құжат: координаттары көрсетілген жер учаскесінің схемасы. Өтінішті қарау кезеңдері: 1. Өтінішті тіркеу. 2. Өтініштің Кодекстің 25-бабы, 19-бабының 3-тармағы және 269-бабының талаптарына сәйкестігін тексеру. 3. Мемлекеттік органдармен ведомствоаралық келісімдер жүргізу (қажет болған жағдайда). Шығыс Қазжерқойнауының өңіраралық департаменті, ШҚО экология департаменті, ШҚО жер қатынастары басқармасы. 4. Облыс әкімдігі жер учаскесін қаулымен бекіту немесе заңнама талаптарына сәйкес келмеген жағдайда бас тарту шешімдердің бірін қабылдайды: Әкімдік қаулысы қабылданғаннан кейін жер учаскесі кен ізденушілік (старательдік) қызметке рұқсат етілген аумақтар тізбесіне енгізілген болып есептеледі. Нормативтік талаптар Кодекстің 25-бабы — кен ізденушілікке тыйым салынған аумақтар Бұл бапта кен ізденушілік қызметке жол берілмейтін аумақтар көрсетілген. Атап айтқанда: - ерекше қорғалатын табиғи аумақтар (қорықтар, ұлттық парктер және т.б.); - қорғау аймақтары (тарихи-мәдени мұра объектілері, инженерлік құрылыстар маңы); - рекреациялық аумақтар (демалыс, курорт, туристік аймақтар); - санитариялық-қорғау аймақтары; - заңнамада тыйым салынған өзге де аумақтар. Егер жер учаскесі осы санаттардың біріне кірсе, онда кен ізденушілік қызметке жол берілмейді. Кодекстің 269-бабы — жер учаскесінің көлеміне қойылатын талаптар - ең аз көлемі — 500 м²; - ең көп көлемі — 5 гектар. Сонымен қатар жер учаскесінің шекаралары координаттар арқылы нақты белгіленуге және тыйым салынған аумақтармен қабаттаспауы тиіс. Кодекстің 19-бабының 3-тармағы — жер учаскесінің шекараларын белгілеу тәртібі Жер қойнауын пайдалану учаскесінің шекаралары: - нақты әрі дәл белгіленуі; - координаттармен бекітілуі; - басқа учаскелермен және шектеу аймақтарымен қиылыспауы тиіс. Мысал: Азамат Иванов Шығыс Қазақстан облысының Кәсіпкерлік және өнеркәсіп басқармасына келесі мәліметтермен өтініш береді: - жер учаскесінің координаттарын (мысалы, 49.1234 N, 82.5678 E) және алаңы 3 гектар екенін көрсетеді; - учаскенің орналасу схемасын және россыпты бағалы металдарды қолмен өндіру жоспарланғаны туралы түсіндірме жазады; - тексеру нәтижесінде учаскенің ерекше қорғалатын табиғи аумақта орналаспағаны және рұқсат етілген ең жоғары көлемнен аспайтыны анықталады → бұл жағдайда жер учаскесі әкімдік қаулысымен бекітіледі. |
кен ізденушілік қызметі Шығыс Қазақстан облысы әкімдігінің қаулысы өтініш беру құжаттар тізбесі жер учаскесін тізбеге енгізу тәртібі |
8 |
Жаңадан бастаған кәсіпкерлер мен өзін-өзі жұмыспен қамтыған азаматтар үшін қандай мемлекеттік қолдау қарастырылған? |
Ісін жаңа бастаған кәсіпкерлер мен өзін-өзі жұмыспен қамтыған азаматтар үшін мемлекеттік қолдаудың қаржылық және қаржылық емес шаралары көзделген. Қаржылық емес қолдау 1. «Бастау Бизнес» жобасы бойынша тегін оқыту «Бастау Бизнес» жобасы ісін жаңа бастаған кәсіпкерлерді даярлаудың негізгі бағдарламаларының бірі болып табылады. Оқыту Skills.enbek.kz платформасында тегін жүргізіледі және мыналарды қамтиды: • кәсіпкерлік негіздері; • бизнес-жоспарды әзірлеу; • қаржылық жоспарлау; • маркетинг және сату; • бизнесті жүргізудің құқықтық негіздері. Оқыту қорытындысы бойынша тестілеу өткізіледі. Сәтті өткен жағдайда 3 жыл бойы жарамды сертификат беріледі. Сертификаттың болуы гранттар алуды қоса алғанда, мемлекеттік қолдаудың жекелеген шараларына қатысу үшін міндетті шарт болып табылады. 2. Консультациялық және менторлық қолдау Ісін жаңа бастаған кәсіпкерлер «Атамекен» Ұлттық кәсіпкерлер палатасы арқылы бизнес ашу және жүргізу мәселелері бойынша кеңес ала алады. Менторлық практикалық ұсыныстарды алуға мүмкіндік береді: • бизнесті іске қосу; • клиенттерді іздеу; • сатуды ұйымдастыру; • бухгалтерлік есепті жүргізу; • бизнесті дамыту және масштабтау. Мысалы, «Атамекен» Кәсіпкерлер палатасы жанындағы Әйелдер кәсіпкерлігін дамыту орталықтарында ісін жаңа бастаған кәсіпкерлерге тәжірибелі тәлімгерлердің қолдауы ұсынылады. 3. Инфрақұрылымдық қолдау «Іскер аймақ» бағдарламасы аясында кәсіпкерлерге жеңілдікті шарттармен өндірістік үй-жайлар мен жұмыс алаңдарына кіруге мүмкіндік беріледі. Бұл үй-жайларды жалға алу және инженерлік коммуникацияларды қосу шығындарын азайтуға мүмкіндік береді. Қаржылық қолдау 1. Бизнесті іске қосуға арналған мемлекеттік гранттар Жекелеген әлеуметтік санаттарға жататын азаматтар өз ісін ашу немесе дамыту үшін қайтарымсыз мемлекеттік грант алуға үміткер бола алады. Қазіргі уақытта грант мөлшері 400 АЕК құрайды. Грант: • жабдықтарды сатып алу; • мүкәммал сатып алу; • ауыл шаруашылығы жануарларын сатып алу; • бизнес-жобаны іске асыру үшін қажетті тұқымдар мен өзге де ресурстарды сатып алу. Грант алу үшін «Бастау Бизнес» жобасы бойынша оқытудан өтіп, бизнес-жоспар дайындап, бағдарлама шарттарына сәйкес келу қажет. 2. Жеңілдікті кредит беру Шағын және шағын кәсiпкерлiк субъектiлерi үшiн жеңiлдiктi қаржыландыру бағдарламалары қол жетiмдi. Кредиттер екінші деңгейдегі банктер арқылы инвестициялық мақсаттарға және айналым қаражатын толықтыруға беріледі. Пайыздық мөлшерлеменің бір бөлігін мемлекет субсидиялайды. 3. Қарыздарға кепілдік беру Егер кәсіпкерде кредит алу үшін кепілдікті қамтамасыз ету жеткіліксіз болса, «Даму» қоры қарыз бойынша кепілдік бере алады. Ісін жаңа бастаған кәсіпкерлер үшін кепілдік мөлшері қолданыстағы қолдау бағдарламаларының шарттарына сәйкес кредит сомасының 85% дейін құрауы мүмкін. 4. Салық преференциялары Қызметтің жекелеген түрлері үшін арнайы салық режимдері көзделген. Өзін-өзі жұмыспен қамтыған азаматтар қызметін салық заңнамасында белгіленген тәртіппен E-Salyq Business қосымшасы арқылы жүзеге асыра алады. Жеке кәсіпкерлер үшін салық салудың және есептіліктің оңайлатылған тәртібі бар оңайлатылған декларация негізінде арнайы салық режимі қолжетімді. Қолдау алу үшін не істеу керек Егер Сіз өз ісіңізді ашуды жоспарласаңыз: 1. «Бастау Бизнес» бағдарламасы бойынша оқудан өту. 2. Бизнес-жоспар дайындау. 3. Портал арқылы қолдау бағдарламаларына қатысуға өтінім беру Business.enbek.kz. 4. Қажет болған жағдайда консультация алу үшін «Атамекен» Ұлттық кәсіпкерлер палатасына не «Даму» қорының өңірлік филиалына жүгіну. 5. Бизнестің қажеттіліктеріне байланысты тиісті қолдау шарасын таңдау. Мысал Азамат тұрмыстық техниканы жөндейтін шеберхана ашуды жоспарлап отыр. «Бастау Бизнес» жобасы бойынша оқудан өткеннен кейін бизнес-жоспар дайындап, құрал-жабдықтар сатып алуға мемлекеттік грант алып, кәсіпкерлік қызметті тіркеді. Терминдер Өзін-өзі жұмыспен қамтыған азамат - қызметін өз бетінше жүзеге асыратын және табыс алатын жеке тұлға. АЕК (айлық есептік көрсеткіш) - жәрдемақыларды, айыппұлдарды, салықтарды және басқа да міндетті төлемдерді есептеу үшін қолданылатын көрсеткіш. «Даму» қоры - кәсіпкерлікті қолдаудың мемлекеттік бағдарламаларын іске асыратын ұйым. ЭЦҚ (электрондық цифрлық қолтаңба) - электрондық форматта мемлекеттік көрсетілетін қызметтерді алу үшін пайдаланылатын жеке қолтаңбаның электрондық аналогы. Тәлімгерлік - тәжірибелі кәсіпкер немесе маман ісін жаңа бастаған кәсіпкерге практикалық көмек көрсететін тәлімгерлік нысаны. |
Атамекен E-Salyq Business государственная помощь бизнесу самозанятость предпринимательство кәсіпкерлерді мемлекеттік қолдау өзін-өзі жұмыспен қамтыған азаматтарды қолдау жеңілдетілген кредит беру Даму қоры қарыздарды кепілдендіру бизнеске мемлекеттік көмек , өзін-өзі жұмыспен қамту кәсіпкерлік |
9 |
Бизнесті ашу, жүргізу және дамыту мәселелері бойынша кеңес алу үшін қайда жүгінуге болады? |
Кәсіпкерлер мен өз ісін бастауды жоспарлап отырған азаматтар бизнесті ашу, жүргізу және дамыту мәселелері бойынша кеңес алу үшін келесі ұйымдарға жүгіне алады: ШҚО Кәсіпкерлер Палатасы Мекен-жайы: Өскемен қаласы, Әуезов даңғылы, 26/1 Телефон: 8 (7232) 74-21-22 Бизнесті ашу және жүргізу, мемлекеттік қолдау шараларын алу, кәсіпкерлердің құқықтарын қорғау, оқыту бағдарламаларына қатысу және бизнес-жобаларды сүйемелдеу мәселелері бойынша кеңес береді. "Шығыс Қазақстан облысының кәсіпкерлік және өнеркәсіп басқармасы" ММ Мекен-жайы: Өскемен қаласы, М. Горький көшесі, 40 Телефондар: 8 (7232) 71-32-64, 71-32-65, 71-32-41 Кәсіпкерлікті дамыту, бизнесті, әлеуметтік кәсіпкерлікті қолдаудың мемлекеттік бағдарламаларын іске асыру мәселелері бойынша консультациялар береді. «Даму» кәсіпкерлікті дамыту қоры» АҚ ШҚО бойынша филиалы Мекен-жайы: Өскемен қаласы, Жеңіс даңғылы, 6 Телефон: 8 (7232) 56-05-90 Кредиттер бойынша пайыздық мөлшерлемелерді субсидиялау, кредиттерге кепілдік беру және кәсіпкерлікті мемлекеттік қолдаудың басқа да құралдары мәселелері бойынша кеңес береді. «Аграрлық несие корпорациясы» АҚ ШҚО бойынша филиалы Мекен-жайы: Өскемен қаласы, Оралхан Бөкей көшесі, 25/1 Телефон: 8 (775) 007-68-16 Агроөнеркәсіптік кешендегі жобаларды қаржыландыру және ауылдық кәсіпкерлікті дамыту мәселелері бойынша консультациялар береді. Мемлекеттік кірістер органдары Қызметті тіркеу немесе жүзеге асыру орны бойынша. Жеке кәсіпкерді тіркеу, салық режимін таңдау, салық есептілігін ұсыну және салық міндеттемелерін орындау мәселелері бойынша кеңес береді. Сондай-ақ, аталған ұйымдарда гранттар алу, жеңілдетілген кредит беру, мемлекеттік қолдау бағдарламаларына қатысу және жұмыс істеп тұрған бизнесті дамыту мәселелері бойынша консультациялар алуға болады. Мысал Азамат азық-түлік өнімдерінің шағын өндірісін ашуды жоспарлап отыр. Мемлекеттік қолдау шаралары туралы ақпарат алу үшін ол ШҚО Кәсіпкерлер палатасына жүгінді, онда бизнесті тіркеу, қаржыландырудың ықтимал көздері және кәсіпкерлікті қолдаудың қолданыстағы бағдарламалары бойынша кеңес алды. Терминдерді түсіндіру Әлеуметтік кәсіпкерлік - әлеуметтік мәселелерді шешуге бағытталған және әлеуметтік кәсіпкерлік субъектілерінің тізіліміне енгізілген кәсіпкерлік қызмет. Субсидиялау - мемлекет кәсіпкерге кредит бойынша сыйақы төлеу жөніндегі шығыстарды ішінара өтейтін мемлекеттік қолдау нысаны. Кепілдік беру - несие алу кезінде кәсіпкердің қаржы ұйымы алдындағы міндеттемелерінің бір бөлігі бойынша кепілдік беру. |
кәсіпкерлік бизнес ашу мемлекеттік қолдау шаралары субсидиялау кепілдік беру "Даму" қоры Аграрлық кредиттік корпорация жеңілдікті кредиттеу |
10 |
"Ақ Ниет" бағдарламасына қалай қатысуға болады? |
"Ақ Ниет" бағдарламасына қатысу үшін екінші деңгейдегі банкке бизнес-жобамен және қажетті құжаттар топтамасымен жүгіну қажет. Банк өтініш берушінің кредит қабілеттілігін бағалауды жүргізеді және қаржыландыруды ұсыну мүмкіндігі туралы шешім қабылдайды. Жеңілдікті кредит беру жоба бағдарлама талаптарына және банктің оң шешіміне сәйкес болған кезде жүзеге асырылады. Кредит беру туралы оң шешім қабылданған жағдайда банк, "Даму" қоры және кәсіпкер арасында үш жақты шартқа қол қойылады. Қайда бару керек Бағдарламаға қатысу мәселелері бойынша кеңес алу үшін жүгінуге болады: "Шығыс Қазақстан облысының кәсіпкерлік және өнеркәсіп басқармасы" ММ Өскемен қаласы, М. Горький көшесі, 40 тел.: 8 (7232) 71-32-64, 71-32-65, 71-32-41 "Даму" кәсіпкерлікті дамыту қоры"АҚ Шығыс Қазақстан облысы бойынша филиалы" Өскемен қаласы, Жеңіс даңғылы, 6 тел.: 8 (7232) 56-05-90 Сондай-ақ, кеңес алу үшін кез-келген екінші деңгейдегі банкке хабарласуға болады. Мысал Кәсіпкер жол бойындағы жолақта қонақ үй ашуды жоспарлап отыр және жабдық сатып алуға қаражат қажет. Ол үшін екінші деңгейдегі банкке бизнес-жобамен жүгінеді. Жобаның оң бағасынан кейін "Ақ Ниет" бағдарламасы бойынша 12,6% жеңілдікті несие алады. Терминдерді түсіндіру Жеңілдетілген қаржыландыру - стандартты нарықтық шарттармен салыстырғанда тиімдірек шарттармен несие беру. Қаржы агенттігі - "Даму" кәсіпкерлікті дамыту қоры" акционерлік қоғамы. Қаржы институты - екінші деңгейлі банк, ислам банкі, лизингтік компания, ислам лизингтік компаниясы, краудфандинг. |
жеңілдікті қаржыландыру жеңілдікті несие "Даму" қоры бизнесті мемлекеттік қолдау кәсіпкерлік бизнесті дамыту кәсіпкерлерге несие беру |
11 |
Несиелер бойынша субсидиялауды немесе кепілдендіруді қалай алуға болады? |
Субсидиялау немесе кепілдік алу үшін қажетті құжаттар топтамасымен Екінші деңгейдегі банкке жүгіну қажет. Банк өтініш берушінің кредит қабілеттілігін бағалауды жүргізеді және қаржыландыруды ұсыну мүмкіндігі туралы шешім қабылдайды. Жоба мақұлданған жағдайда кәсіпкерге мемлекеттік қолдаудың мынадай шаралары ұсынылуы мүмкін: * кредит бойынша пайыздық мөлшерлеменің бір бөлігін субсидиялау; * кепілмен қамтамасыз ету жеткіліксіз болған кезде кредит бойынша кепілдік. Субсидиялау кәсіпкердің несие бойынша пайыздарды төлеу жөніндегі шығыстарын олардың мемлекет тарапынан ішінара өтемақысы есебінен төмендетуге мүмкіндік береді. Кепілдік меншікті кепіл мүлкі несие алу үшін жеткіліксіз болған жағдайларда беріледі. Мемлекеттік қолдау шараларын ұсыну Банктің оң шешімі болған кезде жүзеге асырылады. Қайда бару керек Бағдарламаға қатысу мәселелері бойынша кеңес алу үшін жүгінуге болады: "Шығыс Қазақстан облысының кәсіпкерлік және өнеркәсіп басқармасы" ММ Өскемен қаласы, М. Горький көшесі, 40 тел.: 8 (7232) 71-32-64, 71-32-65, 71-32-41 "Даму" кәсіпкерлікті дамыту қоры"АҚ Шығыс Қазақстан облысы бойынша филиалы" Өскемен қаласы, Жеңіс даңғылы, 6 тел.: 8 (7232) 56-05-90 Сондай-ақ, кеңес алу үшін кез-келген екінші деңгейдегі банкке хабарласуға болады. Мысал Кәсіпкер жиһаз өндірісін ашуды жоспарлап отыр және жабдық сатып алуға қаражат қажет. Ол үшін екінші деңгейдегі банкке бизнес-жобамен жүгінеді. Жоба оң бағаланғаннан кейін пайыздық мөлшерлеменің бір бөлігін субсидиялау немесе несие бойынша кепілдік түрінде мемлекеттік қолдау алады. Терминдерді түсіндіру Субсидиялау - мемлекет кәсіпкерге кредит бойынша пайыздарды төлеу жөніндегі шығыстарды ішінара өтейтін мемлекеттік қолдау нысаны. Кепілдік - кәсіпкердің банк алдындағы міндеттемелерінің бір бөлігін кепілгер өзінің кепілмен қамтамасыз етілуі жеткіліксіз болған кезде қамтамасыз ететін мемлекеттік қолдау нысаны. |
субсидиялау кепілдік "Даму" қоры бизнесті мемлекеттік қолдау кәсіпкерлік бизнесті дамыту кәсіпкерлерге кредит беру |
12 |
«Бір ауыл - бір өнім» жобасына қалай қатысуға болады және ол қандай мүмкіндіктер береді? |
«Бір ауыл - бір өнім» жобасына қатысу үшін кәсіпкер жарияланған іріктеу шеңберінде өтінім беріп, сараптамалық бағалау үшін өз өнімін ұсынуы қажет. Өтінімдерді қабылдаудың басталғаны туралы ақпаратты Шығыс Қазақстан облысының Кәсіпкерлер палатасы Instagram (palatavko) әлеуметтік желісіндегі ресми интернет-ресурста және бетінде жариялайды. Жоба жергілікті шикізаттан бәсекеге қабілетті өнім шығаратын жергілікті өндірушілерді анықтауға және қолдауға, сондай-ақ кәсіпкерлікті дамытуға және өңірлік брендтерді ілгерілетуге бағытталған. Жобаға жергілікті шикізаттан тауарлар өндіретін кәсіпкерлер, қолөнершілер, ауыл шаруашылығы тауарларын өндірушілер және өңірдің бірегей өнімдерін шығаратын шағын және орта кәсіпкерліктің өзге де субъектілері қатыса алады. Жобаға қатысу: • өнімнің сараптамалық бағасын алу; • бизнесті дамыту мәселелері бойынша консультациялық қолдау алу; • өңірлік және республикалық көрмелерге, жәрмеңкелерге және басқа да іс-шараларға қатысу; • өнімнің танымалдығын арттыру және өткізу нарығын кеңейту; • әлеуетті серіктестермен және сатып алушылармен іскерлік байланыстар орнату; • бизнесті дамыту үшін мемлекеттік грант алуға үміткер болу. Жобаның финалистері мемлекеттік грантты алуға арналған конкурстық іріктеуге қатыса алады. Гранттар беруге өтінімдерді қабылдаудың басталғаны туралы ақпаратты «Шығыс Қазақстан облысының кәсіпкерлік және өнеркәсіп басқармасы» ММ жариялайды. Конкурсқа қатысуға өтінім портал арқылы беріледі kezekte.kz. Жобаға қатысу грантты автоматты түрде алуға негіз болып табылмайтынын ескеру қажет. Грант беру туралы шешімді конкурстық комиссия белгіленген талаптарға сәйкес қабылдайды. Қайда жүгіну керек Жобаға қатысу, кәсіпкерлерді консультациялық қолдау және сүйемелдеу мәселелері бойынша: Шығыс Қазақстан облысының кәсіпкерлер палатасы Өскемен қ., пр. Әуезов көшесі, 26/1 тел.: 8 (7232) 74-21-22 Конкурс өткізу және мемлекеттік гранттар беру мәселелері бойынша: «Шығыс Қазақстан облысының кәсіпкерлік және өнеркәсіп басқармасы» ММ Өскемен қаласы, М. Горький көшесі, 40 тел.: 8 (7232) 71-32-64, 71-32-65, 71-32-41 Мысал Ауданнан келген кәсіпкер жергілікті шикізаттан табиғи өнім өндірумен айналысады. Өтінім беріліп, «Бір ауыл - бір өнім» жобасы шеңберінде іріктеуден өткеннен кейін оның өнімін сараптау комиссиясы одан әрі ілгерілету үшін ұсынды. Кәсіпкер консультациялық қолдау алып, көрмелерге қатысып, кейіннен мемлекеттік грант беру жөніндегі конкурсқа қатысуға өтінім берді. Терминдерді түсіндіру Мемлекеттік грант - кәсіпкерлік жобаны іске асыруға берілетін мемлекеттік қолдаудың өтеусіз және қайтарымсыз шарасы. «Бір ауыл - бір өнім» жобасының финалисті - өнімдері сараптамалық іріктеуден өткен және одан әрі ілгерілету және мемлекеттік қолдау шараларына қатысу үшін ұсынылған жобаға қатысушы. |
Бір ауыл - бір өнім жергілікті өндіруші мемлекеттік грант кәсіпкерлерді қолдау өнімді ілгерілету бизнесті дамыту өңірлік бренд қолөнер шебері ауыл шаруашылығы тауарын өндіруші , гранттар конкурсы |
6. Ауыл шаруашылығы және ветеринария (өсімдік шаруашылығы, мал шаруашылығы, ветеринария, балық шаруашылығы)
№ |
Жиі қойылатын сұрақ |
Толық жауап |
Негізгі сөздер және хештегтер |
1 |
Өскемен қаласында тұрғындардың өмірі мен қауіпсіздігіне қауіп төндіретін қаңғыбас иттер тобын көрген жағдайда қайда жүгіну керек? Халықтың өміріне қауіп төндіретін қаңғыбас иттердің тобын байқағанда қайда жүгіну керек? |
Өскемен қаласында агрессивті қаңғыбас иттер тобын байқасаңыз, сізге Шығыс Қазақстан облысының Ветеринария басқармасына қарасты «Өскемен-Вет» ШЖҚ КМК-не жүгіну қажет. Мекенжайы: ШҚО, Өскемен қаласы, Меновное ауылы, Максим Горький көшесі, 11А. Электрондық өтініш беру: eOtinish.kz порталы арқылы онлайн түрде. Өтініште міндетті түрде келесілерді көрсетіңіз: 1. Иттердің нақты орналасқан жері (көше, аудан, бағдар); 2. Жануарлардың саны мен мінез-құлқы (агрессивті, адамдарға шабуыл жасады ма және т.б.); 3. Адамдарға төнетін қауіп бар-жоғын (мысалы, мектеп, балабақша, аула маңында); 4. Кері байланыс үшін өзіңіздің байланыс деректеріңізді жазу керек. Мүмкін болса, фото немесе бейнематериалды қоса тіркеу ұсынылады. Егер белгіленген мерзімде шара қолданылмаса, азамат сол органның әрекетіне (немесе әрекетсіздігіне) шағымды «Өскемен-Вет» КМК-ге; не болмаса ШҚО Ветеринария басқармасына бере алады. Мәселе шешілмеген жағдайда, азамат әкімшілік сот тәртібімен сотқа жүгінуге құқылы. Мысал: Өскемен қаласының тұрғыны №43 мектеп маңында иттер тобын байқады. Ол eOtinish порталы арқылы «Өскемен-Вет» мекемесіне өтініш жіберіп, мекенжай мен фотосуреттерді қоса тіркеді. Егер иттерді ұстау жұмыстары уақытында жүргізілмесе немесе жауапта нақты мерзім көрсетілмесе, азамат бұл әрекетсіздікке шағым беруге, ал қажет болса — сотқа жүгінуге құқылы. Түсіндірме терминдер: Қаңғыбас (иесіз) жануарлар – иесі жоқ немесе иесінің бақылауынан тыс жүрген жануарлар. «Өскемен-Вет» ШЖҚ КММ – Шығыс Қазақстан облысының Ветеринария басқармасына қарасты коммуналдық кәсіпорын, Өскемен қаласы аумағында иесіз жануарларды ұстау және уақытша паналатумен айналысады. Шағым – азаматтың өз құқықтары мен заңды мүдделерін қорғау мақсатында мемлекеттік органның әрекетіне немесе әрекетсіздігіне қарсы жазбаша өтініші. |
қаңғыбас иттер тобы ұстап алу қайда жүгіну өмір мен қауіпсіздікке қатер |
2 |
Бруцеллезбен ауырған малдарды санитариялық союға жіберілуі міндетпе? |
Қазақстан Республикасының Денсаулық сақтау министрінің 2021 жылғы 12 қарашадағы № ҚР ДСМ-114 бұйрығымен бекітілген санитариялық қағидаларға сәйкес, бруцеллезбен ауыратындығы зертханалық жолмен расталған жануарлар санитариялық союға жатады. Сою мерзімі: – Диагноз қойылған сәттен бастап 15 күнтізбелік күннен кешіктірілмей жүзеге асырылады. Сою орны: – Санитариялық сою ет комбинатында немесе арнайы сою пунктінде, ветеринариялық бақылау жағдайында өткізіледі. Ауру жануарларды сою үшін арнайы санитариялық күн белгіленеді. Бұл күні тек індет жұқтырған жануарлар сойылады, ал барлық процесс ветеринариялық қызметтің бақылауымен өтеді. Әрекет тәртібі: 1. Бас мемлекеттік ветеринариялық-санитариялық инспектор жануар иесіне санитариялық союға жіберу туралы нұсқама (бұйрық) береді. 2. Союдан кейін барлық үй-жайлар, құрал-жабдықтар, көлік және құрал-саймандар толық дезинфекцияланады. 3. Барлық жұмыстар ветеринариялық қызметтің бақылауымен орындалады. Мысал: Егер ірі қара малының шаруашылығында бруцеллёз анықталса, ветеринария саласындағы уәкілетті орган оны оқшаулауға және санитарлық сойысқа жіберу туралы предписание береді. Иесі 15 күнтізбелік күн ішінде малды белгіленген күні санитарлық сойысқа өткізуге міндетті. Сойыс аяқталғаннан кейін үй-жайлар, құрал-жабдықтар және көлік міндетті түрде дезинфекциялануы тиіс. Түсіндірме терминдер: Бруцеллез – Brucella бактериялары қоздыратын, адам мен жануар үшін қауіпті жұқпалы ауру. Санитариялық сою – жұқпалы аурумен ауырған немесе ауруға күдікті жануарларды індеттің таралуын болдырмау үшін мәжбүрлі түрде сою. Санитариялық күн – ауру жануарларды союға арналған арнайы белгіленген күн, ветеринариялық бақылау жүргізіледі. |
Бруцелллезбен ауырған мал санитариялық сою міндетті ме |
3 |
Қаңғыбас иттерді аулауға рұқсат етілген бе? |
Қазақстанда қаңғыбас иттерді ұстау заңмен рұқсат етілген және реттелген. Негізгі ережелер 2021 жылғы 30 желтоқсандағы № 97-VII «Жануарларға жауапты қарау туралы» Қазақстан Республикасының Заңында және Шығыс Қазақстан облысының маслихаты бекіткен жануарларды ұстау, уақытша ұстау және өлтіру ережелерінде көрсетілген. Негізгі мақсаттары: халықтың қауіпсіздігін қамтамасыз ету, санитариялық және эпидемиологиялық қауіптің алдын алу, иесіз жануарлар санын реттеу. Ұсталған иттер уақытша жануарларды паналату орталықтарына (приюттарға) жеткізіледі. Егер қаңғыбас жануар адам өмірі мен денсаулығына нақты қауіп төндірсе (мысалы, агрессивті мінез көрсетсе, шабуыл жасаса, құтыруға күдік болса), ветеринариялық қызмет шұғыл шаралар қабылдай алады. Мұндай жағдайда тек жануарға ауыртпалық түсірмейтін, жылдам және адамгершілікке сай әдіспен эвтаназия жасауға рұқсат етіледі. Ауыр азап келтіретін тәсілдерге (тұншықтыру, улау, суға батыру, бірден өлімге әкелмейтін ату және т.б.) қатаң тыйым салынады. Мысал: Өскемен қаласының тұрғындары қаңғыбас иттер туралы «Өскемен-Вет» ШЖҚ КММ-ге хабарласа алады. Сондай өтініш түскен жағдайда арнайы ит ұстау бригадасы шығып, иттерді қауіпсіз тәсілдермен ұстап, уақытша паналату орнына жеткізеді. Егер ветеринариялық тексеру кезінде иттің агрессивті екені немесе адам өміріне қауіп төндіретіні анықталса, ветеринардың қорытындысы негізінде жануарға гуманды эвтаназия жасалуы мүмкін. |
қаңғыбас иттерді аулау руқсат етілген бе |
4 |
«Ауыл Аманаты» бағдарламасы бойынша микрокредит берудің негізгі шарттары қандай? |
"Ауыл Аманаты" бағдарламасы бойынша микрокредит алу үшін Қағидаларға № 1 қосымшаға сәйкес құжаттар тізбесімен сенім білдірілген өкілге (агентке) жүгіну қажет. Сенім білдірілген өкілдің (агенттің) микрокредит алуға үміткер ұсынған құжаттар мен мәліметтердің мазмұнын тексеру мерзімі құжаттар тіркелген күннен бастап 3 жұмыс күнін құрайды. Құжаттар мен олардағы мәліметтер микрокредит беру шарттарына сәйкес келмеген жағдайда сенім білдірілген өкіл (агент) қайтару себептерін көрсете отырып, микрокредит алуға арналған құжаттар топтамасын қайтарады. Құжаттар мен олардағы мәліметтер микрокредит беру шарттарына сәйкес келген жағдайда сенім білдірілген өкіл (агент) үміткердің құжаттары тіркелген күннен бастап 15 жұмыс күні ішінде ұсынылған жобаға бағалау жүргізеді және микрокредитті мақұлдау не беруден бас тарту туралы шешім қабылдайды. Қаржыландыру шартының талаптарына сәйкестігіне оң баға алған өтінімдер кредиттік комитеттің қарауына және шешіміне жіберіледі. Кредиттік комитеттің отырысы қарыз алушылардың құжаттарының дайындығына қарай өткізіледі. Кредиттік комитет микрокредит беру туралы шешім қабылдағаннан кейін микрокредит беру үшін іріктелген үміткер микрокредит беру туралы шартқа, Сенімгермен және сенім білдірілген өкілмен кепіл шартына қол қояды. Кепіл шартын уәкілетті органда тіркегеннен кейін сенім білдірілген өкіл 5 жұмыс күні ішінде микрокредит сомасын оның ағымдағы шотына аударады. Қарыз алушы қаражатты нысаналы мақсаты бойынша пайдалануға және сенім білдірілген өкілге микрокредитті алған күннен бастап 90 күнтізбелік күн ішінде микрокредиттің нысаналы пайдаланылғанын растайтын құжаттарды беруге міндетті. Микрокредитті нысаналы мақсаты бойынша пайдаланудың растайтын құжаттары мерзімінде ұсынылмаған жағдайда, микрокредит нысаналы мақсаты бойынша пайдаланылмаған болып есептеледі. Қарыз алушы қолма-қол ақшасыз есеп айырысу бойынша несие қаражатын пайдалануға міндетті. Толығырақ ақпаратты сенім білдірілген өкілдің (агенттің) ресми сайтында https://spkertis.kz/kz/auyl-amanaty сілтемесі бойынша алуға болды. Мысал: Ауыл тұрғыны ара шаруашылығын дамытуды жоспарлап отыр. Ол адвокатқа (агентке) ара ұяларын, аралар мен жабдықтарды сатып алуды қамтитын бизнес-жоспармен құжаттарды тапсырады. Жобаны тексергеннен және мақұлдағаннан кейін кредиттік комитет жылдық 2,5% - бен 5 жыл мерзімге 2,5 млн теңге мөлшерінде микрокредит береді. Қарыз алушы 90 күн ішінде жабдықты сатып алуды растайтын чектер мен шарттарды ұсынуға міндетті. Егер ол оның орнына, мысалы, автокөлік сатып алуға ақша жұмсаса, несие мақсатсыз пайдаланылған деп танылады. |
Несиешарты Ауыл Аманаты |
5 |
Көктемгі және күзгі дала жұмыстарына арналған дизель отынын алуға қалай өтінім беруге болады? |
1. Өтінім қайда беріледі? Өтінім gosagro.kz Дизель отынын бөлудің мемлекеттік ақпараттық жүйесінде (бұдан әрі – АЖ) беріледі. АЖ — бұл мемлекеттің көктемгі егіс (КЕЖ) және егін жинау жұмыстары (ЕЖЖ) кезеңінде ауыл шаруашылығы өнімін өндірушілер үшін отын көлемін қалыптастыратын және бөлетін онлайн-платформасы. 2. Өтінімді өалай беруге болады? Келесі жылғы дизель отынына өтінімдерді қабылдау ағымдағы жылғы 1 мен 30 желтоқсан аралығында жүзеге асырылады. 3. Өтінімде не көрсету керек? Отынның көлемін автоматты түрде есептеу үшін мыналарды көрсету керек: - танаптың кадастрлық нөмірін, - жер участкесінің алаңын, - егілуге/жинауға жоспарланатын дақылдың атауы немесе ауыл шаруашылығы жұмысының түрі (мысалы, жер жырту, алқаптарды өңдеу). 4. Дизель отынының көлемі қалай есептеледі? Көлемді есептеу: - танап туралы берілген мәліметтер, - учаскенің алаңы, - жұмыс немесе дақыл түрі, - ҚР Ауыл шаруашылығы министрлігі бекіткен 1 га үшін дизель отыны шығысының нормативтері негізінде жүргізіледі. Нормативтер өңірлердің топырақ-климаттық жағдайларын және аграрлық бейіндегі ғылыми ұйымдардың ұсынымдарын ескере отырып айқындалады. Олар өндірушілер есептік көрсеткіштерді көру үшін тікелей gosagro.kz жүйесінде орнастырылады. Мысал: Егер сізде 50 га жаздық бидай егілген егістік болса, сіз мыналарды енгізесіз: - кадастрлық нөмірі → жүйе учаскені анықтайды, - алаңы → 50 га, - дақылы → жаздық бидай. Жүйе алаңды нормативке автоматты түрде көбейтеді, мысалы: 50 га × 80 л/га = 4000 литр дизель отыны. (Норматив шартты түрде берілген, мысал үшін.) |
өтінімді қалай беруге болады дизель отынын алу көктемгі дала жұмыстары күзгі дала жұмыстары |
6 |
Ауыл шаруашылық малын идентификациялау және есепке алу тәртібі қандай және қолданыстағы заңнамада қандай талаптар белгіленген? |
Қазақстан Республикасының Ауыл шаруашылығы министрінің 2015 жылғы 30 қаңтардағы №7-1/68 бұйрығымен бекітілген «Ауыл шаруашылық малын идентификациялау ережелері» бойынша идентификация — заңмен белгіленген есепке алу рәсімі, оған кіреді: - әр малға арнайы құралдарды (білезік, чип, таңба және т.б.) пайдалана отырып жеке нөмір беру; - мал туралы ақпаратты мемлекеттік деректер базасына енгізу; - ветеринарлық төлқұжат рәсімдеу. 1) Жеке нөмір беру Идентификациялау тәсілі мал түріне байланысты болады. Ережелер: Білезік тағу Қолданылады: - Ірі қара мал (ІКС); - Ұсақ қара мал (ҰҚС); - Түйелер; - Маралдар; - Шошқалар мен өндірістік бағынышты шошқалар. Мысал: Фермадағы жаңа телеге жеке нөмір беріліп, пластикалық білезік іріктеледі. 2) Таңба қою немесе чиптеу (аттар мен біртұяқтыларға) - Таңба қою — 4 айдан бастап; - Чиптеу — туғаннан кейін 7 күннен бастап мүмкін. Мысал: Жеребеге электронды чип орнатылады, ол сканер арқылы оқылады. 3) Татуировка 9 айға дейін сатылатын шошқаларға қолданылады. 4) Электрондық идентификация Маралдар мен бізондарға, ауыл шаруашылық өндірісінде қолданылатындарға. 2. Деректерді мемлекеттік базаға енгізу Барлық ақпарат (түрі, жасы, жынысы, жеке нөмір, иесі және т.б.) Ауыл шаруашылық малын идентификациялау деректер базасына енгізіледі. Деректер базасын құру және жүргізу 2010 жылғы 2 маусымдағы №367 бұйрықпен бекітілген «Деректер базасын құру және жүргізу ережелерімен» реттеледі. 3. Ветеринарлық төлқұжат беру Ақпарат енгізілгеннен кейін мал иесіне ветеринарлық төлқұжат беріледі — малдың идентификацияланғанын растайтын ресми құжат. Мысал: Фермада жаңа телі туылды. Ережелерге сәйкес, телеге жеке нөмір беріледі (білезік тағу арқылы), деректер базаға енгізіледі, содан кейін иесіне бекітілген үлгідегі ветеринарлық төлқұжат беріледі. |
идентификациялау және есепке алу тәртібі ауыл шаруашылық малдары талаптар қолданыстағы заңнама |
7 |
Қазақстан Республикасында ауыл шаруашылығы жануарларына ветеринариялық паспорт қалай ресімделеді және осы рәсімге қатысты заңнама қандай талаптар қояды? |
Ветеринариялық паспорт деген не? Қазақстан Республикасының «Ветеринария туралы» заңының 1-бабы 10) тармақшасына сәйкес, ветеринариялық паспорт — уәкілетті органмен белгіленген нысан бойынша электрондық түрде берілетін құжат. Паспортта мына деректер қамтылады: - жануар иесі туралы ақпарат; - жануардың түрі, жынысы, жүнінің түсі; - туған күні; - жануардың жеке нөмірі. Паспорт ауыл шаруашылығы жануарларын есепке алу және олардың идентификациясын растау үшін қолданылады. Ветеринариялық паспортты кім береді? Ауыл шаруашылығы жануарларын идентификациялау қағидаларының (АШМ-нің № 7-1/68 бұйрығы) 3-тарауына сәйкес: ветеринариялық паспорттарды беру мемлекеттік қызметін жергілікті атқарушы органдар құрған ветеринариялық ұйымдар көрсетеді. Өтініш беру тәртібі Өтінішті беруге болады: - ветеринариялық ұйымға тікелей; - электрондық үкімет порталы eGov.kz арқылы. Портал арқылы жүгінген кезде: - өтініш беруші электрондық нысанды толтырады; - жануар туралы деректер ИСЖ (ауыл шаруашылығы жануарларын идентификациялау жүйесі) базасынан автоматты түрде алынады; - өтініш ЭЦҚ арқылы расталады. Өтінішті қарау тәртібі Ветеринариялық ұйым қызметкері: - өтінішті түскен күні тіркейді; - оны басшыға жолдайды; - басшы жауапты қызметкерді тағайындайды. Жауапты қызметкер 1 жұмыс күні ішінде: - деректердің толықтығын тексереді; - жануардың жеке нөмірін база деректерімен салыстырады. Бас тарту негіздері Мыналар бас тартуға себеп болуы мүмкін: - деректердің толық болмауы; - құжаттардың Перечень талаптарына (Қағидалардың 6-1-қосымшасы) сәйкес келмеуі; - жеке нөмірдің болмауы немесе қате енгізілуі. Бас тарту 6-2-қосымша нысаны бойынша ресімделеді. Ветеринариялық паспортты ресімдеу Өтініш талаптарға сай болған жағдайда: - паспорт бекітілген нысан бойынша (2-қосымша) электрондық түрде ресімделеді; - ветеринариялық ұйымның ЭЦҚ-мен куәландырылады; - деректер ИСЖ базасына енгізіледі. Берудің тәртібі: - жеке жүгінгенде — басылған нұсқасы беріледі; - портал арқылы — құжат өтініш берушінің «жеке кабинетіне» жіберіледі. Ерекше жағдайлар Иесінің таңдауы бойынша топтық паспорт ресімделуі мүмкін: - ұсақ мал отарына (ҰМО); - шошқаларға. Мысал Шаруа қожалығында құлынға паспорт алу қажет. Иесі eGov порталы арқылы өтініш береді. Жүйе құлынға орнатылған чип нөмірін ИСЖ базасынан автоматты түрде табады. Ветеринариялық ұйым деректерді тексеріп, электрондық ветеринариялық паспортты ресімдейді. Құжат иесінің «жеке кабинетіне» жіберіледі. |
ветеринариялық паспорт ауыл шаруашылығы жануарлары заң талаптары рәсім ресімдеу тәртібі |
8 |
Қазақстан Республикасында қандай ауыл шаруашылық және үй жануарлары міндетті түрде идентификациялануға тиіс, қолданыстағы заңнамаға сәйкес? |
Нормативтік негіз: Қазақстан Республикасының «Ветеринария туралы» заңының 32-бабы, 1-тармағына сәйкес барлық ауыл шаруашылық малдары міндетті идентификацияға жатады. Идентификация Министрлік белгілеген тәртіппен жүргізіледі. Қай малдар ауыл шаруашылыққа жатады? Ауыл шаруашылық малын идентификациялау ережелеріне (Ауыл шаруашылығы министрінің 2015 жылғы 30 қаңтардағы №7-1/68 бұйрығы) сәйкес, міндетті идентификацияға мыналар жатады: - Ірі қара мал (қой, сиыр, бұқа, теленоктар); - Ұсақ қара мал (қой, ешкі); - Аттар және басқа біртұяқтылар; - Түйелер; - Шошқалар; - Маралдар, бұғы, бізондар, ауыл шаруашылық өндірісінде қолданылатын; - Барлық түрдегі племелік малдар. Бұл мал түрлері иеліктің формасына және пайдалану мақсатына қарамастан идентификация объектісі болып табылады (жеке қосалқы шаруашылық, фермерлік шаруашылық, ауыл шаруашылық кәсіпорындар). Үй жануарлары (жеке): Иттер мен мысықтар ауыл шаруашылық малдарына жатпайды, сондықтан «Ветеринария туралы» заң шеңберінде міндетті идентификацияға кірмейді. Міндетті идентификация не үшін жүргізіледі? - Малдың шығу тегін қадағалау; - Қозғалысын бақылау; - Аурулардан қорғау; - Мал басын есепке алу; - Ветеринарлық қадағалау және профилактика жүргізу. Мысал: Фермада бірнеше қозы туылды. Заңнамаға сәйкес иесі: - Әр малға жеке білезік тағады; - Деректерді мемлекеттік идентификация базасына енгізеді; - Ветеринарлық төлқұжат алады. Идентификациясыз малдарды қозғауға, сатуға немесе племелік мақсатта пайдалануға болмайды. |
ауыл шаруашылық малдары идентификация міндетті қолданыстағы заңнама |
9 |
Тұқым шаруашылығын дамытуға арналған субсидияларды, сондай-ақ пестицидтер, биологиялық агенттер және тыңайтқыштардың (органикалықтан басқа) құнын өтеуге арналған субсидияларды онлайн қалай алуға өтінім беруге болады? |
Нормативтік негіз (НҚА) Тұқым шаруашылығын дамыту, пестицидтер, биоагенттер және тыңайтқыштар құны бойынша субсидиялар Қазақстан Республикасы Ауыл шаруашылығы министрінің 2020 жылғы 30 наурыздағы №107 бұйрығымен бекітілген Өсімдік шаруашылығы өнімінің шығымдылығын және сапасын арттыруды субсидиялау қағидаларына сәйкес жүзеге асырылады. Осы ережелермен реттеледі: өтінімдерді беру тәртібі, құжаттар тізімі, субсидияларды алу мерзімдері мен шарттары. Субсидиялар қандай шығындарды өтейді Субсидиялар ауыл шаруашылығы тауарын өндірушілердің келесі шығындарының бір бөлігін өтеуге бағытталған: - ауыл шаруашылығы дақылдарының тұқымдарын (элита және репродукциялық) сатып алу; - минералдық тыңайтқыштарды сатып алу (органикалық тыңайтқыштар субсидияланбайды); - пестицидтер мен биоагенттерді (энтомофагтарды) сатып алу — егер егістікте зиянкестердің экономикалық зияндылық шегінен артуы расталса. Өтінім қандай электрондық сервис арқылы беріледі Барлық өтінімдер тек онлайн түрде ГИСС – gosagro.kz порталы арқылы қабылданады. Жүйе құжаттарды автоматты түрде қабылдап, жергілікті атқарушы органға жолдайды. Өтінім беру мерзімдері Өтінімдер қабылдау кезеңі — ағымдағы жылдың 1 ақпанынан 1 желтоқсанына дейін. Тұқымдарды сатып алуға қатысты — ағымдағы жылы және өткен жылдың IV тоқсанында сатып алынған тұқымдар бойынша, жер учаскесі орналасқан жердегі органға өткізіледі. Онлайн өтінім беру тәртібі 1-қадам. ГИСС жүйесінде тіркелу (gosagro.kz) Ауыл шаруашылығы тауарын өндіруші жеке кабинет ашады және ЭЦҚ арқылы кіреді. 2-қадам. Құжаттарды тіркеу Жүйеге № 107 Қағидаларда белгіленген құжаттар жүктеледі: - тұқым, тыңайтқыш, пестицид сатып алуға арналған келісімшарттар; - шот-фактуралар; - накладнойлар; - қабылдау-тапсыру актілері; - төлем құжаттары; - зияндылық табалдырығынан асқанын растайтын құжаттар (пестицидтер мен биоагенттер үшін). 3-қадам. Электронды өтінімді толтыру Өтінімде төмендегі мәліметтер көрсетіледі: - сатып алынған өнім көлемі; - өнім түрлері; - шығындар сомасы; - шаруашылықтың реквизиттері. 4-қадам. Өтінімге ЭЦҚ қойып жіберу Өтінім ЭЦҚ арқылы расталған соң, ол жүйеде «Қарауда» статусымен тіркеледі. 5-қадам. Өтінімді қарау Ауыл шаруашылығы басқармасы 1 жұмыс күні ішінде өтінімді қабылдағанын растайды немесе уәжді бас тарту береді. Нәтижесі өтінім берушінің жеке кабинетіне жіберіледі. Мысал: Фермер жаздық бидай тұқымы мен тыңайтқыш сатып алды. Портал арқылы gosagro.kz ол өтінім жасайды, шарттарды, жүкқұжаттар мен төлем құжаттарын тіркейді, электрондық нысанды толтырады және өтінімге ЭЦҚ-мен қол қояды және оны көрсетілетін қызметті берушінің мекен-жайына жібереді. 1 жұмыс күні ішінде жеке кабинетте өтінімді растау туралы хабарлама немесе себептері көрсетілген тарту пайда болады. |
онлайн өтінім беру субсидия алу тұқым шаруашылығын дамыту пестицидтер құнын субсидиялау биоагенттер мен тыңайтқыштарға субсидия |
10 |
Мал шаруашылығын дамытуға арналған субсидияларға онлайн өтінімді қалай беруге болады және мұны қандай электрондық сервис арқылы жасауға болады? |
Асыл тұқымды мал шаруашылығын дамытуға, мал шаруашылығы өнімінің өнімділігі мен сапасын арттыруға арналған субсидияларды алуға мемлекеттік көрсетілетін қызмет нәтижелерін қабылдау және беру Субсидиялаудың мемлекеттік ақпараттық жүйесі (СМАЖ) арқылы жүзеге асырылады. Нормативтік негіз (НҚА) Өтінім беру тәртібі, құжаттар тізбесі және субсидия алу шарттары Қазақстан Республикасы Ауыл шаруашылығы министрінің 2019 жылғы 15 наурыздағы № 108 бұйрығымен бекітілген Асыл тұқымды мал шаруашылығын дамытуды, мал шаруашылығы өнімінің өнімділігін және сапасын арттыруды субсидиялау қағидаларымен белгіленген. Бұл Қағидалар қызмет алушыға қойылатын талаптарды, қоса берілуі тиіс құжаттарды және субсидия беру тетігін айқындайды. Өтінімдер қандай сервис арқылы беріледі Өтінімдер тек онлайн тәсілмен Субсидиялаудың мемлекеттік ақпараттық жүйесі (СМАЖ) – subsidy.plem.kz порталы арқылы беріледі. СМАЖ — бұл өтінімдерді автоматты түрде қабылдайтын, тіркейтін және жергілікті атқарушы органға жолдайтын бірыңғай жүйе. СМАЖ-да тіркелу Өтінім беру үшін ауыл шаруашылығы тауарын өндіруші порталдағы Жеке кабинетте электрондық цифрлық қолтаңбаны (ЭЦҚ) пайдалана отырып тіркеледі. Тіркелу кезінде көрсетіледі: Жеке тұлға / ЖК (Жеке кәсіпкер): ЖСН, Аты-жөні. Заңды тұлға: БСН, толық атауы, басшының Аты-жөні және ЖСН. Байланыс деректері: пошталық мекенжайы, телефон, электрондық пошта. Банктік деректемелер: ағымдағы шот нөмірі. Деректер өзгерген кезде оларды 1 жұмыс күні ішінде жаңарту қажет. Онлайн өтінім беру тәртібі 1-қадам. Порталда авторизациядан өту ЭЦҚ-ны пайдалана отырып СМАЖ-ға (subsidy.plem.kz) кіру. 2-қадам. Қызмет түрін таңдау Жеке кабинетте субсидиялау түрін — асыл тұқымды мал шаруашылығын дамытуды таңдау. 3-қадам. Өтінімнің электрондық нысанын толтыру Деректердің бір бөлігі автоматты түрде профильден қойылады. Қалған мәліметтер (көлемдер, шарттар, сомалар, күндер) қолмен енгізіледі. 4-қадам. Құжаттарды тіркеу № 108 Субсидиялау қағидаларымен белгіленген құжаттар, оның ішінде: - сатып алу-сату (сатып алу) шарттары, - шот-фактуралар, - қабылдау-тапсыру актілері, - төлем құжаттары, - мал басы, өнімділік туралы анықтамалар, ветеринариялық құжаттар (субсидия түріне байланысты) қоса беріледі. - СМАЖ құжаттар топтамасының толықтығы мен дұрыстығын автоматты түрде тексереді. 5-қадам. Деректерді тексеру және өтінімге қол қою Барлық бөлімдер толтырылғаннан кейін өтінім ЭЦҚ арқылы расталады. 6-қадам. Өтінімді тіркеу Қол қойылғаннан кейін жүйе өтінімге бірегей нөмір береді. 7-қадам. Статусты бақылау Жеке кабинеттегі «Менің өтінімдерім» бөлімінде қарау барысын бақылауға болады. 8-қадам. Нәтиже алу Қараудан кейін ауыл шаруашылығы тауарын өндірушіге өтінімнің мақұлданғаны немесе дәлелді бас тарту туралы хабарлама жіберіледі. Мысал Фермер Халыққа қызмет көрсету орталығында ЭЦҚ алады, subsidy.plem.kz порталына кіреді, СМАЖ-да тіркеледі, «Асыл тұқымды мал шаруашылығын субсидиялау» қызметін таңдайды, электрондық өтінімді толтырады, шарттарды, шот-фактураларды және актілерді тіркейді. ЭЦҚ арқылы қол қойылғаннан кейін өтінім тіркеледі, ал мәртебені жеке кабинеттен бақылауға болады. Белгіленген мерзімде уәкілетті орган өтінімді мақұлдау туралы шешім қабылдайды. |
онлайн өтінім беру субсидия алу мал шаруашылығын дамыту электрондық сервис |
11 |
Агроөнеркәсіп кешенін инвестициялау үшін субсидияларды қалай алуға болады? |
Агроөнеркәсіп кешенін инвестициялауға субсидиялар gosagro.kz порталындағы Субсидиялаудың мемлекеттік ақпараттық жүйесі (СМАЖ) арқылы жүзеге асырылады. Рәсім Қазақстан Республикасы Ауыл шаруашылығы министрінің м.а. 2018 жылғы 23 шілдедегі № 317 бұйрығымен бекітілген Инвестициялық салымдар кезінде агроөнеркәсіптік кешен субъектісі шеккен шығыстардың бір бөлігін өтеу бойынша субсидиялау қағидаларымен реттеледі. Өтінім беру мерзімдері 1. Өтінімдерді қабылдау ағымдағы жылдың 1 ақпанынан 15 желтоқсанына дейін жүзеге асырылады. 2. Жекелеген бағыттар бойынша (мысалы, жайылымдарды суландыру) – 1 сәуірден 1 қазанға дейін. Субсидия алуға өтінім беру тәртібі: 1. СМАЖ жүйесінде (gosagro.kz) тіркелу. 2. Инвестициялық жоба негізінде субсидиялар санатын таңдау. 3. Жеке кабинетте онлайн өтінімді толтыру. 4. Шығындар мен талаптарға сәйкестігін растайтын құжаттарды қоса беру. 5. Өтінімді қарау үшін жұмыс органына жіберу. Қолданбаны шолу Жұмыс органы ұсынылған ақпараттың толықтығы мен дұрыстығын 2 жұмыс күні ішінде тексереді. Қызмет нәтижесі: Қарау қорытындысы бойынша өтінім беруші алады: • субсидия тағайындау туралы хабарлама; • немесе дәлелді бас тарту. Мысал: Ауыл шаруашылығы тауарын өндіруші gosagro.kz порталы арқылы құрал-жабдық сатып алу шығындарын ішінара өтеу туралы өтініш берді. Құжаттарды тексергеннен кейін оған субсидия бар екендігі туралы хабарлама жіберілді. Терминдерді түсіндіру СМАЖ (Субсидиялаудың мемлекеттік ақпараттық жүйесі) – агроөнеркәсіп кешенін субсидиялауға өтінімдерді беруге арналған электрондық жүйе. Жұмыс органы — өтінімдерді қарайтын ауыл шаруашылығы саласындағы жергілікті атқарушы орган. Инвестициялар — агроөнеркәсіптік кешендегі машиналарды, құрал-жабдықтарды сатып алуға, құрылысқа, объектілерді жаңартуға жұмсалатын шығындар. |
субсидиялар агроөнеркәсіп кешені инвестиция СМАЖ gosagro.kz өтінім мемлекеттік қолдау құжаттарды тексеру |
12 |
Ауылшаруашылық жануарының жағдайы туралы не істеу керек және қайда хабарлау керек? |
Ауыл шаруашылығы жануары өлген жағдайда иесі дереу ветеринариялық станцияға хабарлауға және ветеринариялық маманның нұсқауларын орындауға міндетті. 1.Қайда хабарлау керек Жануарларды ұстау орны бойынша ветеринариялық станцияға (мемлекеттік ветеринариялық ұйымға). 2. Бірден не істеу керек • адамдар мен басқа жануарлардың мәйітке кіруін шектеу; • ветеринардың нұсқауынсыз қаңқаны жылжытуға немесе ашуға болмайды. · 3. Не тыйым салынған • қаңқаны өздігінен көму, лақтыру немесе кесу; • құлаған жануардың мясо қолданыңыз. 4. Ветеринарлық дәрігердің әрекеті • жануарды тексереді; • қажет болған жағдайда сынама алады; • істің себебін анықтайды (соның ішінде қауіпті инфекцияларды болдырмайды). 5. Есепке алу және ресімдеу Іс туралы мәліметтер "Ауыл шаруашылығы жануарларын бірдейлендіру" жүйесіне енгізіледі (жануар есептен шығарылады, себебі көрсетіледі). 6. Қайта өңдеу Ветеринариялық станцияның нұсқауы бойынша ғана жүргізіледі: • мал қорымына шығару; • жану; • мамандандырылған кәсіпорында қайта өңдеу. 7. Қосымша шаралар (қажет болған жағдайда) • орынды дезинфекциялау; • шектеулер немесе карантин енгізу; • қалған жануарларды тексеру және вакцинациялау. Маңызды Істі уақтылы хабарламау және өзін-өзі жою заңнаманы бұзу болып табылады. Бұл жануарлардың ауруларының таралуына әкелуі мүмкін. Нәтижесі Өлім фактісі ресми түрде тіркеледі, себебі анықталады, кәдеге жарату қауіпсіз және белгіленген тәртіппен жүзеге асырылады. Мысал Фермер құлаған сиырды тапты. Ол дереу ветстанцияға хабарлап, сайтқа кіруді шектеп, ұшаға қол тигізбеді. Ветеринар тексеріс жүргізіп, құжаттарды рәсімдеп, мал қорымына шығаруды ұйымдастырды. Терминдерді түсіндіру Іс -жануардың өлімі. Ветеринариялық станция -ветеринариялық бақылауды жүзеге асыратын мемлекеттік ұйым. Мал қорымы -құлаған жануарларды кәдеге жарату үшін арнайы жабдықталған орын. |
жануарлардың өлімі қайда хабарлау керек кәдеге жарату мал қорымы кәдеге жаратуға тыйым салу істі тіркеу |
13 |
Ауыл шаруашылығы жануарларын тасымалдау, өткізу немесе сою кезінде ветеринариялық анықтаманы (ветеринариялық ілеспе құжат) қалай алуға болады? |
Ветеринариялық анықтама (ветеринариялық ілеспе құжат) жануарларды тексеріп, олардың ветеринариялық мәртебесін тексергеннен кейін ветеринариялық станциямен (мемлекеттік ветеринариялық ұйым) ресімделеді. Қайда бару керек Жануарларды ұстау орны бойынша ветеринариялық станцияға (мемлекеттік ветеринариялық ұйымға). Қандай құжаттар қажет • жануарларға меншік құқығын растайтын құжаттар; • сәйкестендіру деректері (тегтер, чиптер); • ветеринариялық паспорт (бар болса); • вакцинация және емдеу туралы мәліметтер; • қажет болған жағдайда-зертханалық зерттеулердің нәтижелері. Ветеринарлық тексеру Мемлекеттік ветеринариялық дәрігер: • жануарларды тексереді; • олардың клиникалық жағдайын бағалайды; • қажет болған жағдайда қосымша зерттеулер тағайындайды. Құжатты ресімдеу Тексеруден кейін ветеринариялық ілеспе құжат (мақсатына қарай — тасымалдау, өткізу немесе сою) ресімделеді, онда мыналар көрсетіледі: • жануарлардың иесі және шыққан жері; • жануарлардың түрлері мен саны; • пайдалану мақсаты; • баратын жер. Қандай жағдайларда міндетті Ветеринариялық ілеспе құжат келесі жағдайларда міндетті болып табылады: • жануарларды тасымалдау (елді мекендер, аудандар, облыстар арасында); • жануарларды союға (союға)тапсыру; • жануарларды сату немесе басқа жолмен сату. Жарамдылық мерзімі Құжаттың қолданылу мерзімі шектеулі және жануарлардың түріне және тасымалдау жағдайларына байланысты. Маңызды Ветеринариялық ілеспе құжатсыз жануарларды тасымалдауға, сатуға және союға тыйым салынады. Союға ветеринарлық тексеруден өткен клиникалық сау жануарлар ғана қабылданады. Нәтижесі Құжат ресімделгеннен кейін иесі жануарларды союға заңды түрде тасымалдау, өткізу немесе тапсыру құқығын алады. Мысал Фермер мал сатуды жоспарлап отыр. Ол ветеринарлық станцияға жүгінеді, жануарларды тексеруге және құжаттармен қамтамасыз етеді. Тексеруден кейін ол жануарларды сата алатын ветеринариялық ілеспе құжат ресімделеді. Терминдерді түсіндіру Ветеринариялық ілеспе құжат (ВСД) — жануарлардың денсаулығын растайтын және оларды жылжытуға немесе өткізуге мүмкіндік беретін ресми құжат. Жануарларды сәйкестендіру-жануарда жеке нөмірдің болуы (тег, чип). Ветеринариялық станция-ветеринариялық бақылауды жүзеге асыратын мемлекеттік ұйым. |
ветеринариялық анықтама жануарларды тасымалдау жануарларды сату сою ветеринариялық станция жануарларға арналған құжаттар ветеринариялық тексеру, жануарларды сәйкестендіру |
14 |
Жануардан кене табылса не істеу керек? |
Жануардан кене табылған жағдайда: 1. Жануарды мұқият қарап шығу Кенелер көбінесе мына жерлерде кездеседі: · құлақтарында; · мойнында; · қарын тұсында; · қолтық аумағында; · шап тұсында; · аяқтарында, оның ішінде саусақтарының арасында. 2. Кенені абайлап алып тастау Кенені алу үшін: · пинцет; · кенені алуға арналған арнайы құрал қолданған жөн. Кенені алған кезде: · кенені теріге барынша жақын жерден ұстаңыз; · оны жайлап, тегіс қозғалыспен шығарыңыз; · кенені жаншып алмауға тырысыңыз. 3. Шаққан жерді өңдеу Кенені алғаннан кейін шаққан жерді хлоргексидинмен, сутегі асқын тотығымен немесе басқа антисептикалық құралмен өңдеу ұсынылады. 4. Жануардың жағдайын бақылау Келесі бірнеше апта ішінде жануардың жағдайын бақылау қажет. Төмендегі белгілер байқалса, ветеринариялық маманға жүгіну ұсынылады: · әлсіздік; · жемнен бас тарту; · дене қызуының көтерілуі; · зәр түсінің өзгеруі; · құсу; · тыныс алудың қиындауы; · жағдайының нашарлағанын көрсететін басқа белгілер. Ұсынылмайды: · кенені алу үшін май, бензин, спирт және басқа сұйықтықтарды қолдану; · кенені күйдіру; · кенені күрт жұлып алу; · кенені қолмен жаншу. Кенені зертханаға тапсыру қажет пе? Ветеринариялық маман, әсіресе кене арқылы таралатын инфекциялар жиі кездесетін өңірлерде, кенені зерттеуге жіберуді ұсынуы мүмкін. Алдын алу Кене шағуының алдын алу үшін қолдану жөніндегі нұсқаулыққа сәйкес жануарларды қорғайтын құралдарды тұрақты түрде пайдалану ұсынылады шоқтыққа тамызылатын тамшылар, кенеге қарсы қарғыбаулар, спрейлер кенеге қарсы таблеткалар. Қайда жүгінуге болады? Қажет болған жағдайда жануар иелері жануар орналасқан жердегі мемлекеттік немесе жеке ветеринариялық ұйымға жүгіне алады. Мысал Серуеннен кейін иттің иесі жануардың мойын тұсынан кенені байқайды. Арнайы құралдың көмегімен кене абайлап алынып, шаққан жері антисептикпен өңделеді. Келесі екі апта бойы иесі үй жануарының жағдайын бақылап жүреді. Бірнеше күннен кейін жануарда әлсіздік пен тәбеттің төмендеуі байқалып, иесі тексеру және қажетті көмек алу үшін ветеринариялық клиникаға жүгінеді. |
ветеринариялық көмек жануардағы кене кене табылды кенені алып тастау кенені қалай шығару керек кене шағуы кенеге қарсы қарғыбау кенеге қарсы тамшылар кенеге қарсы таблеткалар кене шаққаннан кейінгі жануар |
15 |
Жануардың құтыру ауруына шалдыққанын қандай белгілер арқылы түсініп қоюға болады? |
Жануарда құтыру ауруы барын келесі белгілер бойынша түсінуге болады: 1. Міңез-құлқының өзгеруі · жануар ешқандай себепсіз агрессивті болуы мүмкін; · немесе керісінше әдеттен тыс тыныш, жуас немесе шамадан тыс мейірімді болады; · жабайы жануарлар адамдардан қорқуын тоқтатуы мүмкін. 2. Агрессивті міңез-құлық · адамдарға, жануарларға немесе заттарға шабуыл жасау; · мазасыздықтың және қозғыштықтың артуы. 3. Қатты сілекей ағу · сілекейдің шамадан тыс көп бөлінуі; · ауыз маңында көбіктің пайда болуы; · жұтынудың қиындауы. 4. Дауысының өзгеруі · қырылдаған немесе ерекше үрген дыбыс; · әдеттегіден тыс мияулау, ұлу немесе басқа дыбыстар шығару. 5. Қозғалыс үйлесімінің бұзылуы · теңселіп жүру; · аяқтарының әлсіреуі; · қозғалысты үйлестірудің нашарлауы; · салдану. 6. Сыртқы келбетінің өзгеруі · үрпиіп кеткен жүн; · арықтап кету; · әлсіз, жабырқау күй. Қандай жануарларда құтыру кездеседі? Құтырумен үй жануарлары да, жабайы жануарлар да ауруы мүмкін, соның ішінде: · иттер; · мысықтар; · түлкілер; · қасқырлар; · жарқанаттар; · басқа да жабайы жануарлар. Құтыру ауруын күдіктенген жағдайда не істеу керек · жануарға жақындамау; · оны өз бетіңізше ұстауға тырыспау; · жануардың адамдармен және басқа жануарлармен байланысуына жол бермеу; · жағдай туралы ветеринарлық қызметке хабарлау . Егер жануар тістеп алса · жараны дереу сабынды сумен жуу; · жара шеттерін антисептикпен өңдеу; · мүмкіндігінше тезірек медициналық көмекке жүгіну. Уақытында медициналық көмекке жүгіну аурудың дамуын болдырмауға мүмкіндік береді. Тістегеннен кейін тез арада вакцина салдыру өте маңызды. Қайда жүгіну керек Құтыруға күдік туған жағдайда тұрғылықты жердегі мемлекеттік ветеринарлық ұйымға хабарлау қажет. Мысал Ауыл тұрғыны әдетте сақ жүретін түлкінің тұрғын үйлерге жақындап, адамдардан қорықпай, агрессия көрсетіп жүргенін және аузынан сілекей көп аққанын байқады. Мұндай жағдайда жануарға жақындауға немесе оны өз бетіңізше қууға болмайды. Бұл туралы ветеринарлық қызметке хабарлау қажет. Тағы бір мысал: бұрын жуас болған үй иті агрессивті бола бастады, тамақ ішпей қойды, аузынан сілекей көп ағып, жүрісі теңселіп кетті. Мұндай жағдайда жануарды адамдардан және басқа жануарлардан оқшаулап, дереу ветеринар маманға көрсету қажет. |
құтыру құтыру белгілері жануарлардағы құтыру құтыруға күдік агрессивті жануар жануар тістеуі жануардың сілекей ағуы |
16 |
Иттер мен мысықтарға қандай вакцинация жасау керек және оны қаншалықты жиі жасау қажет? |
Иттер мен мысықтарды қарақұрт пен негізгі жұқпалы ауруларға қарсы вакцинациялауды ұсынады. Егу тізімі мен кестесі жануардың түріне, жасына және денсаулығына байланысты. Иттерге мына ауруларға қарсы вакцинация жасау ұсынылады: • қырын ауруы; • жыртқыш жануарлар септицемиясы; • парвовирусты энтерит; • аденовирусты инфекция; • парагрип; • лептоспироз. Иттерді вакцинациялау кестесі: • бірінші вакцинация — 6–8 апталық кезінде; • қайта вакцинация — 3–4 аптадан кейін; • бешенствоға қарсы вакцинация — 3 айдан бастап; • одан әрі — әр жылы. Мысықтарға келесі ауруларға қарсы вакцина салу ұсынылады: • қорқынышты жансақтағы ауру (құтыру); • панлейкопения; • вирустық ринит-трахеит; • калицивироз. Мысықтарды вакциналау кестесі: • бірінші вакцинация — 8–9 апталық жаста; • ревакцинация — 3–4 аптадан кейін; • бешенствоға қарсы вакцинация — 3 айлық жастан бастап; • одан кейін — әр жыл сайын. Кейбір жағдайларда ветеринар дәрігер жануардың жасын, тұру жағдайын және эпизоотиялық жағдайды ескере отырып қосымша вакцинацияларды ұсынуы мүмкін. Маңызды Вакцинациядан бұрын жануар клиникалық тұрғыдан сау болуы керек. Егуге 10–14 күн қалғанда дегельминтизация жүргізу ұсынылады. Нақты егу кестесін ветеринарлық дәрігер анықтайды. Нәтиже Уақытында егу жануарды қауіпті инфекциялық аурулардан қорғауға, олардың таралу қауіпін төмендетуге және қоршаған ортаның қауіпсіздігін қамтамасыз етуге мүмкіндік береді. Мысал Иесі екі айлық күшікті сатып алды. 8 апталығында оған алғашқы кешенді егу жүргізілді, бір айдан кейін қайта егу және қалампал ауруына қарсы екпе жасалды. Болашақта егу жыл сайын ветеринар дәрігердің ұсынымдарына сәйкес жүргізіледі. Терминдерге түсініктеме • Вакцинация — инфекциялық ауруларға қарсы иммунитет қалыптастыру үшін вакцинаны енгізу. • Вакцина — белгілі бір аурулардан организмнің имундық қорғанысын қалыптастыруға арналған дәрі. • Ревакцинация — иммунитетті сақтау үшін вакцинаны қайталап енгізу. • Құтыру — жануарлар мен адамдарға өте қауіпті вирустық ауру. • Гельминтоздан тазарту — паразиттік (құрт) жұқпаларды алдын алу және емдеу. • Ветеринар дәрігер — жануарлардың ауруларын алдын алу, диагностикалау және емдеумен айналысатын маман. • Эпизоотиялық жағдай — белгілі бір аумақта жануарлардың инфекциялық ауруларының таралуы. |
Жануарларды вакцинациялау жануарларға егулер иттерге егулер мысықтарға егулер иттерді вакцинациялау мысықтарды вакцинациялау бешенствоға қарсы егу вакцинация кестесі міндетті егулер |
17 |
Қаза болған (өлі) жануар табылса не істеу керек? |
Құрбан (өлген) жануар табылған жағдайда оны дереу табылған жердегі мемлекеттік ветеринарлық мекемеге немесе 109 қызметіне хабарлау қажет. Хабарлама түскеннен кейін мамандар жануар қалдығын тексеру, жинау, тасымалдау және ветеринарлық-санитарлық талаптарға сәйкес жою жұмыстарын ұйымдастырады. Өз бетінше жануарды жерден қозғалысқа салу, ашу немесе жою ұсынылмайды, себебі бұл инфекциялық аурулардың таралуы мен қоршаған ортаның ластану қаупін туғызуы мүмкін. Қайда жүгіну керек • жануарды тапқан жердегі мемлекеттік ветеринарлық ұйымға (ветеринарлық станцияға); • 109 бірыңғай қызметі арқылы; • жергілікті атқарушы органға (әкімдікке). Маңызды Жерге құлаған жануарға тікелей тимеңіз және оны өзіңіз тасымалдауға немесе жоюға тырыспаңыз. Осыған қатысты мамандарға хабарласып, оларды қауіпсіз алып шығу және белгіленген талаптарға сәйкес жою жұмыстарын қамтамасыз етеді. Нәтиже Мамандар хабарланғаннан кейін жануардың өлігін жинауды, тасымалдауды және ветеринариялық-санитариялық талаптарға сәйкес жоюды ұйымдастырады. Мысал Егер сіз көшеде, аулада немесе қоғамдық орында өлі ит, мысық немесе басқа жануарды тапсаңыз, бұл туралы 109 қызметіне немесе мемлекеттік ветеринариялық ұйымға хабарлау және нақты мекен-жайын көрсету қажет. Хабарлама түскеннен кейін мамандар жануарды тасымалдау және жоюды ұйымдастырады. Терминдердің түсіндірмесі • Құлаған (өлген) жануар — ауру, жарақат, улану немесе басқа себептермен құрбан болған жануар. • Мемлекеттік ветеринариялық ұйым (ветеринариялық станция) — ветеринария саласында іс-шараларды жүзеге асыратын, оның ішінде биологиялық қалдықтармен жұмыс істейтін ұйым. • 109 қызметі — азаматтардың өмір сүру жағдайлары мен елді мекендердің жұмыс істеу мәселелері бойынша өтініштерін қабылдайтын біріңғай байланыс орталығы. • Ветеринариялық-санитариялық талаптар — жануарлардың ауруларын таралуының алдын алу және халық денсаулығын қорғауға бағытталған міндетті талаптар. |
құлаған жануар өлген жануар жануардың мәйіті құлаған жануар табылған кезде не істеу керек өлген жануар туралы қайда хабарлау керек ветеринариялық станция ветеринариялық қызмет 109-қызмет әкімдік |
7. Денсаулық сақтау (емханалар, ауруханалар, санитария, ана мен бала)
№ |
Жиі қойылатын сұрақ |
Толық жауап |
Негізгі сөздер және хештегтер |
1 |
1 жасқа дейінгі балаларға тегін тамақ кімге және қандай көрсеткіштермен беріледі? |
1 жасқа дейінгі балаларға тегін тамақ беру Бұйрыққа сәйкес қатаң түрде жүзеге асырылады. Абсолютті көрсеткіштер: - жасанды тамақтандыру: 1. медициналық: - емізетін ананың аурулары: - АИТВ-инфекциясы, туберкулездің белсенді түрі; - баланың аурулары: - расталған туа біткен лактаза жеткіліксіздігі, галактоземия, фенилкетонурия, «үйеңкі сиропы» ауруы; 2. әлеуметтік: асырап алынған балалар. Салыстырмалы көрсеткіштер: - жасанды тамақтандыру: 1. медициналық: бейінді маманның қорытындысы болған кезде дәрілік препараттарды (цитостатиктер, радиоактивті, қалқанша безінің, психотроптық, есірткі) қабылдаумен сүйемелденетін емізетін ананың аурулары: жедел психикалық аурулар (психоздар немесе босанғаннан кейінгі ауыр депрессиялар), туа біткен және жүре пайда болған жүрек ақаулары, жүрек-қантамыр жүйесінің декомпенсациясымен бірге жүретін жүрек аурулары, эндокриндік аурулардың ауыр түрлері, аллергиялық аурулардың ауыр түрлері; - жасанды және аралас тамақтандыру: медициналық: бейінді маманның қорытындысы болған кезде дәрілік препараттарды (цитостатиктер, радиоактивті, қалқанша безінің, психотроптық, есірткі) қабылдаумен сүйемелденетін емізетін ананың аурулары: қан жүйесі мен қан түзуші аппарат ауруларының ауыр түрлері, қатерлі онкологиялық аурулар, бүйрек жеткіліксіздігінің дамуымен бүйрек ауруларының ауыр түрлері, іріңді-септикалық аурулар, гипогалактияның бастапқы түрлері; 2. әлеуметтік: - көп жүктілік кезіндегі балалар; - білім беру ұйымдарында күндізгі оқу нысаны бойынша оқитын аналардың балалары, - ананы стационарлық емдеу |
Балаларға тегін тамағы |
2 |
Тегін дәрі-дәрмектер кімге алуға болады және оларды қайдан алуға болады? |
Денсаулық сақтау кодексіне сәйкес тегін медициналық көмектің кепілдік берілген көлемі шеңберінде дәрілік заттармен, медициналық мақсаттағы бұйымдармен, мамандандырылған дәрілік заттармен, иммунобиологиялық препараттармен қамтамасыз ету: 1) денсаулық сақтау ұйымдарының дәрілік формулярларына сәйкес стационарлық және стационарды алмастыратын жағдайларда жедел жәрдем, сондай-ақ мамандандырылған көмек, оның ішінде жоғары технологиялық медициналық қызметтер көрсету кезінде; 2) профилактикалық егулер жүргізілетін аурулардың тізбесіне сәйкес алғашқы медициналық-санитарлық көмек көрсету кезінде; 3) тіркелген жері бойынша медициналық ұйымда бекітілген тізбеге сәйкес амбулаториялық жағдайларда алғашқы медициналық-санитариялық және мамандандырылған көмек көрсету кезінде. |
Тегін дәрі-дәрмектер |
3 |
Емханалар мен ауруханаларда медициналық қызмет көрсету сапасына шағыммен қайда жүгінуге болады? |
Медициналық мекемелердегі емханалар мен ауруханалардағы медициналық қызмет көрсету сапасына «Пациенттің құқықтарын қолдау қызметі» бөліміне, бас дәрігерге, бас дәрігердің бақылау және сапа жөніндегі орынбасарына; облыстың денсаулық сақтау басқармасына, облыстың медициналық және фармацевтикалық бақылау комитетінің Департаментіне жүгінуге болады. Сіз қабылдауға жазыла аласыз немесе «е-Өтініш» жүйесінде өтініш бере аласыз. Шағым беру кезінде нақты фактілер мен жағдайларды, күндерді және т.б. көрсетуді ескеру қажет. Растайтын құжаттарды немесе дәлелдемелерді (бар болса) қоса беріңіз. Мәселені нақты және егжей-тегжейлі тұжырымдау қажет. Егер шағым пациенттің құқықтарының бұзылуына немесе көрсетілген қызметтердің сапасына байланысты болса, бұл ақпарат мәселені қарауды жеделдетуге және жағдайды жақсарту үшін шаралар қабылдауға көмектеседі. |
Медициналық қызмет көрсету сапасы Емхана Пациенттің құқықтары Қолдау қызметі Растайтын құжаттар |
4 |
Азаматтарды емханаға тіркеу тәртібі қандай және бұл процедурадан өту үшін қандай құжаттар қажет? |
Азамат тұрғылықты жері бойынша немесе таңдау бойынша емханаға тіркеле алады: жеке өзі емханада немесе портал арқылы онлайн eGov.kz. Емханаға тіркелу тәсілдері 1. Емханаға жеке өтініш Азамат тұрғылықты жері бойынша немесе өз таңдауы бойынша емханаға жүгіне алады. Жеке басын куәландыратын құжатты (жеке куәлік немесе паспорт) ұсыну қажет. Емхана қызметкерлері өтінімді ресімдейді және деректерді ақпараттық жүйеге енгізеді. 2. Портал арқылы Онлайн eGov.kz Азамат портал арқылы электрондық форматта өтініш бере алады eGov.kz. Іс-қимыл тәртібі: - Порталда кіру eGov.kz; - "МСАК көрсететін медициналық ұйымға тіркелу" қызметін таңдау; - Электрондық нысанды толтырып, өтінімді жолдау. Қызмет нәтижесі Өтінімді қарау қорытындысы бойынша азамат: бекіту туралы хабарлама (талон) немесе себептерін көрсете отырып, дәлелді бас тарту алады. Емхананы қаншалықты жиі ауыстыруға болады - Емхананы жоспарлы ауыстыру халықты тіркеу науқаны кезеңінде жылына бір рет жүзеге асырылады. Қазақстанда халықты тіркеу науқанының кезеңі жыл сайын 15 қыркүйектен 15 қарашаға дейін өткізіледі. - Науқаннан тыс уақытта тұрғылықты жерін ауыстыру, көшу, емхананы жабу кезінде не өзге де негізделген жағдайларда ауысуға жол беріледі. Бас тартудың ықтимал себептері Тіркеуден бас тарту мүмкін, оның ішінде: - бекітілген халықтың нормативтік санының артуы; - емхана аумағы бойынша қызмет көрсетілетін мекенжайдың болмауы; - өтінімде дұрыс емес немесе толық емес деректерді ұсыну. Бас тарту себебін міндетті түрде көрсете отырып, жазбаша немесе электрондық түрде беріледі. Емханаға тіркелу не береді Тіркелгеннен кейін азамат мыналарға құқық алады: - учаскелік дәрігердің (жалпы практика дәрігерінің)қызмет көрсетуі; - тар мамандарға жолдама алу; - ТМККК және МӘМС шеңберінде медициналық қызметтер алу. ТМККК-тегін медициналық көмектің кепілдік берілген көлемі; МӘМС-міндетті әлеуметтік медициналық сақтандыру. |
емханаға қалай тіркелуге болады қандай құжаттар қажет |
5 |
Төлеуші қайтыс болған жағдайда МӘМС жарналары туыстарына берілуге (мұрагерлікке) жата ма? |
МӘМС дегеніміз не МӘМС (міндетті әлеуметтік медициналық сақтандыру) — бұл Қазақстан Республикасында жұмыс істейтін медициналық көмекті бірлесіп қаржыландырудың мемлекеттік жүйесі. МӘМС жарналары жинақ болып табыла ма МӘМС жарналары жинақ болып табылмайды. МӘМС жүйесі азаматтың Жеке шотында қаражат жинауды көздемейді. Барлық жарналар мен аударымдар әлеуметтік медициналық сақтандыру қорында (ӘМСҚ) жинақталады және халыққа медициналық қызметтерді төлеуге жіберіледі. Жарналарды туыстарына беруге немесе қайтаруға бола ма Жарналарды туыстарына беру немесе қайтару мүмкін емес. МӘМС ортақ қағидатқа негізделгендіктен, жарналар: - жеке есепке алынбайды; - қайтып келмейді; - мұраға берілмейді; - төлеуші қайтыс болған жағдайда туыстарына төленбейді. Мысал А.Азаматша МӘМС жарналарын ай сайын төлейді. Зейнеткер Б. жарналарды өзі төлемейді-ол үшін мемлекет төлейді. Осыған қарамастан, А. және Б. МӘМС шеңберінде медициналық көмек алуға бірдей құқықтарға ие: дәрігерді қабылдау, диагностика, емдеу. Егер А. қайтыс болса, оның жарналары туыстарына қайтарылмайды, бірақ басқа сақтандырылған азаматтарға медициналық көмекті қаржыландыру үшін қолданыла береді. |
мұрагерлікке жата ма МӘМС жарналары төлеуші қайтыс болған жағдайда |
6 |
Мемлекет есебінен шетелде емделуге кімдер жіберіледі? |
Пациенттерді мемлекет есебінен шетелге емдеуге жіберу қажетті медициналық көмекті Қазақстан Республикасының медициналық ұйымдарында көрсету мүмкін болмаған жағдайларда жүзеге асырылады. Кімдер жіберілуі мүмкін Мынадай пациенттер: • Қазақстанда қажетті емді алу мүмкіндігі жоқ; Жіберу тәртібі Мәселені қарау үшін қажет:
Нәтиже Мысал Терминдерге түсіндірме Республикалық медициналық ұйымдар — пациенттің жағдайын бағалауға қажетті сараптамалық мүмкіндігі бар республикалық деңгейдегі мамандандырылған медициналық мекемелер. Денсаулық сақтау басқармасы (ДСБ) — өңірдегі денсаулық сақтау мәселелерін үйлестіретін және пациент құжаттарын жолдайтын жергілікті атқарушы орган. Денсаулық сақтау министрлігінің жұмыс органы — құжаттарды қарап, шетелге емдеуге жіберу туралы шешім қабылдайтын құрылымдық бөлімше. |
шетелде емделу емдеуге жолдау медициналық көмек |
7 |
Үйде қызмет көрсету үшін қандай медициналық көрсеткіштер болуы тиіс? |
Үйде медициналық қызмет көрсету өздігінен қозғалу және медициналық ұйымдарға бару мүмкіндігі шектеулі пациенттерге жүзеге асырылады. Кімдер үйде қызмет көрсетуге жатады Ұйымдастыру тәртібі
Нәтиже Мысал Терминдерге түсіндірме |
үйде қызмет көрсету медициналық көмек көрсеткіштер емхана пациент |
8 |
103 нөмірі бойынша қоңырау шалынғаннан кейін жедел жәрдем қанша уақыт ішінде келуі тиіс? |
Жедел медициналық жәрдемнің келу уақыты қоңырау шақыртуларының жеделдік санатына байланысты және 10-нан бастап 60 минутты құрайды. 103 нөміріне қоңырау келіп түскеннен кейін жедел медициналық жәрдем станциясының диспетчері қоңырауды қабылдап, науқастың жай-күйі туралы қажетті ақпаратты нақтылайды және 5 минут ішінде қоңырау шақырту жеделдігінің санатын айқындайды. Науқастың жай-күйінің ауырлығына байланысты қоңырау шақыртулары төрт санатқа бөлінеді: · 1 жеделдік санаты - өмірге тікелей қауіп төндіретін жағдай. Бригаданың келу уақыты – 10 минутқа дейін. · 2 жеделдік санаты – өмірге әлеуетті қауіп төндіретін жағдай. Бригаданың келу уақыты – 15 минутқа дейін. · 3 жеделдік санаты – денсаулыққа әлеуетті қауіп төндіретін жағдай . Бригаданың келу уақыты – 30 минутқа дейін. · 4 жеделдік санаты – өмірге немесе денсаулыққа тікелей қауіп төндірмейтін жіті ауру немесе созылмалы аурудың өршуі. Бригаданың келу уақыты – 60 минутқа дейін. 1-3 санаттағы қоңыраулар шақыртуларға жедел медициналық жәрдем бригадалары қызмет көрсетеді. Медициналық-санитариялық алғашқы көмек көрсету ұйымымен 4-санаттағы қоңырау шақыртулар жұмыс уақытында емханалардың мобильді бригадаларына берілуі мүмкін, келу уақытының нормативі сол қалпында 60 минутқа дейінгі уақытты құрайды. Келу уақытының нормативі 103 нөмірін терген сәттен бастап емес, бригадаға диспетчермен қоңырау шақыртулардың берілу сәтінен бастап есептелетіндігін ескеру қажет. Мысал Адамда кенет инсульт белгілері біліне бастады: тілдің күрмеленуі, қолдың әлсіреуі және бет ассиметриясы. Бұндай қоңырау 1 жеделдік санатына жатқызылады, сондықтан жедел медициналық жәрдем бригадасы диспетчердің қоңырау шақыртуды берген сәтінен бастап 10 минут ішінде келуі тиіс. Терминдерді түсіндіру Қоңырау шақырту жеделдігінің санаты – науқастың өмірі мен денсаулығына қауіп-қатер дәрежесі, ол медициналық көмектің көрсетілу тәртібі мен мерзімін қою үшін жедел медициналық жәрдем диспетчерімен айқындалады. Жедел медициналық жәрдем станциясы (ЖМЖС) – 103 нөмірі бойынша тәулік бойы қоңыраулардың қабылданылуын қамтамасыз ететін және халыққа жедел медициналық жәрдем көрсететін медициналық ұйым. |
жедел жәрдем жедел жәрдемнің келу уақыты жедел жәрдем шақыру қоңырау шақырту жеделдігінің санаттары жедел жәрдем келу нормативі жедел медициналық жәрдем |
8. Ішкі саясат, дін және әлеуметтік даму (ішкі саясат, дін, жастар, үкіметтік емес ұйымдар, коммуникациялар)
№ |
Жиі қойылатын сұрақ |
Толық жауап |
Негізгі сөздер және хештегтер |
1 |
Қазақстанда діни әдебиеттер мен басқа да діни материалдарды еркін таратуға болады ма? |
Діни әдебиетті, діни мазмұндағы өзге де ақпараттық материалдарды және діни заттарды тек белгілі жерлерде таратуға рұқсат етіледі: діни ғибадат үйлерінде (ғимараттарында) — мысалы, мешіттерде, шіркеулерде, храмдарда; діни білім беру ұйымдарында — медресселерде немесе семинарияларда; жергілікті атқарушы органдары (әкімдіктері) арнайы белгілеген тұрақты үй-жайларда. Бұл діни әдебиетті рұқсатсыз көшелерде, қоғамдық орындарда, үйлерде немесе ұйымдарда таратуға тыйым салынғанын білдіреді. Діни әдебиетті және діни мазмұндағы өзге де ақпараттық материалдарды, діни заттарды тарату үшін орналасатын жерін келісуге рұқсат алу үшін «Діни әдебиетті және діни мазмұндағы өзге де ақпараттық материалдарды, діни мақсаттағы заттарды тарату үшін арнайы тұрақты үй-жайлардың орналасатын жерін келісу» мемлекеттік қызметін алу қажет. Бұл қызмет жергілікті атқарушы органмен Қазақстан Республикасы Ақпарат және қоғамдық даму министрінің 2020 жылғы 31 наурыздағы № 97 бұйрығымен бекітілген Діни қызмет саласындағы мемлекеттік қызметтер көрсету қағидаларына сай көрсетіледі. Термин түсініктемесі Діни ғибадат үйлері (ғимараттары) Діни ұйымның діни жораларды, рәсімдерді және қызметтерді орындауға арнайы арналған ғимараты немесе құрылысы. Заңда діни қызмет (оның ішінде ғибадат ету, діни жоралар мен рәсімдер) «діни ғибадат үйлерінде (ғимараттарда)» діни бірлестіктер арқылы жүзеге асырылатыны қарастырылған. Діни (рухани) білім беру ұйымдары Діни ұйым құрамында жұмыс істейтін, мақсаты діни саладағы кадрларды оқыту және даярлау болып табылатын мекеме (мысалы, медреселер, семинариялар). Таратылатын әдебиет жағдайында мұндай ұйымдар діни әдебиеттерді тарататын орын бола алады. Жергілікті атқарушы органдар арнайы белгілеген тұрақты үй-жайлар Жергілікті атқарушы органдармен (әкімдіктермен) келісім бойынша діни әдебиетті және діни мазмұндағы өзге де ақпараттық материалдарды, діни маңызы бар заттарды таратуға арналған орын ретінде ресми белгіленген тұрақты орналасқан жер (сауда шатыры емес, көше емес) үй-жай. Бұл жерде «...жергілікті атқарушы органдар арнайы белгілеген стационарлық үй-жайларда» таратуға рұқсат етілгені көрсетілген. Діни мазмұндағы ақпараттық материалдар Діни мазмұнды қамтитын кез келген материалдар (баспа, электронды, дыбыстық, көрнекі және т.б.): ілімдер, рәсімдер, діни идеялар, уағыздар, діни белгілер және т.б. Қазақстан Республикасының заңнамасында діни әдебиетті және діни мазмұндағы өзге де ақпараттық материалдарды дайындауға, басып шығаруға және таратуға белгілі бір талаптарды, оның ішінде сараптама жүргізген кезде ғана рұқсат етілетіні белгіленген. Діни мақсаттағы заттар Құдайға құлшылық ету, діни жоралар, рәсімдер өткізу үшін қажетті заттар, сондай-ақ діни нышандар элементтері бар заттар, бұйымдар мен атрибуттар. Діни әдебиеттерді еркін тарату «Еркін» термині заңмен арнайы рұқсат етілген орындардан/жағдайлардан тыс мағынада қолданылады. Қазақстан Республикасының заңы діни әдебиеттерді және өзге де діни материалдарды кез келген жерде шектеусіз: көшеде, қоғамдық орындарда, үйде, ұйымдарда, келісімсіз таратуға жол бермейді. Түсініктемелерде көрсетілгендей, тізімделген орындарда «таратуға тек... рұқсат етілген». Мысал: Егер адам базарда немесе саябақта діни кітаптар таратса, бұл заң бұзушылық болып саналады. Бірақ дәл сол кітаптар мешіттерде, шіркеулерде, храмдарда және жергілікті атқарушы органдар белгілеген тұрақты үй-жайларда таратылса, бұл заңды. |
Діни әдебиет Тарату Шектеу Рұқсат етілген орындар |
2 |
Тіркеусіз миссионерлік қызметпен айналысуға бола ма? |
Тіркеусіз немесе қайта тіркеусіз миссионерлік қызметті жүзеге асыруға тыйым салынады. Бұзушылық үшін жауапкершілік қарастырылған: 1. Қазақстан Республикасының азаматтарына — 50 АЕК мөлшерінде айыппұл салу; 2. шетелдіктер мен азаматтығы жоқ адамдарға — Қазақстан Республикасының шегінен әкімшілік жолмен шығарып жібере отырып, 50 АЕК мөлшерінде айыппұл салу. Миссионерлік қызмет – Қазақстан Республикасы азаматтарының, шетелдіктердің, азаматтығы жоқ адамдардың дінге үндеу мақсатында Қазақстан Республикасының аумағында діни ілімді таратуға бағытталған қызметі (Анықтама «Діни қызмет және діни бірлестіктер туралы» Қазақстан Республикасының 2011 жылғы 11 қазандағы № 483-IV Заңының 1-бабында көрсетілген). Миссионерлік қызметті тіркеу үшін «Миссионерлік қызметті жүзеге асыратын адамдарды тіркеуді және қайта тіркеуді жүргізу» мемлекеттік қызметін алу қажет. Бұл қызмет жергілікті атқарушы органмен Қазақстан Республикасы Ақпарат және қоғамдық даму министрінің 2020 жылғы 31 наурыздағы № 97 бұйрығымен бекітілген Діни қызмет саласындағы мемлекеттік қызметтер көрсету қағидаларына сай көрсетіледі. Мысал: Егер адам миссионер ретінде тіркелмей, діни материалдарды тарата отырып үйлерді аралап немесе қоғамдық жиналыстар өткізсе, бұл заң бұзушылық болып саналады және айыппұл салынады. |
Миссионерлік қызмет Тіркеусіз Тыйым Айыппұл Жауапкершілік |
3 |
Мемлекеттік мекемелерде Қазақстан Республикасының Мемлекеттік туы мен Мемлекеттік елтаңбасының өлшемдеріне, түстеріне және безендірілуіне қандай талаптар қойылады? |
Қазақстан Республикасының Мемлекеттік туына қойылатын талаптар Пропорциялар Тудың биіктігі мен ұзындығының арақатынасы 1:2 болуы міндетті. Мысалы: егер ту биіктігі 1 метр болса, оның ұзындығы 2 метр болуы тиіс. Түстер Негізгі фон — көгілдір (аспан түстес). Күн бейнесі, қыран және ұлттық ою-өрнек — алтын түсті. СТ РК 988-2007 стандарты бойынша: көгілдір: Pantone 3125U алтын: Pantone 102U Безендіру және сапа талаптары Тудың барлық шеттері ұқыпты қайырылып, ені 0,3–1 см болатын тігіспен тігілген болуы қажет. Бейнелер баспа тәсілімен немесе кестелеу арқылы түсіріледі (екі жақты кестелеуге жол беріледі). Мемлекеттік органдарда орнатылатын ту стандарт талаптарына толық сәйкес болуы шарт. Қазақстан Республикасының Мемлекеттік елтаңбасына қойылатын талаптар Негізгі дизайн (қатаң белгіленген) Елтаңба дөңгелек пішінді. Ортасында — шаңырақ, одан тарайтын уықтар. Екі жағында — қанатты тұлпарлар. Жоғарғы бөлігінде — бес жұлдыз. Төменгі бөлігінде — «QAZAQSTAN» жазуы (латын графикасымен). Барлық элементтер — алтын түсті, Пайдалану ережелері - Елтаңбаны өзгертуге, пропорцияларын бұзуға, жеңілдетуге немесе ұйымның логотипі ретінде қолдануға қатаң тыйым салынады. - Ресми құжаттарда елтаңба жоғарғы және басым орында орналасуы тиіс — басқа нышандардан төмен орналасуына жол берілмейді. Жиі кездесетін қателіктер - Тудың пропорцияларының бұзылуы (1:2 сақталмауы). - Көгілдір немесе алтын түстерінің стандартты Pantone реңктеріне сәйкес келмеуі. - Сувенирлік немесе сапасыз туларды ресми мекемелерде қолдану (өрнектің бұрмалануы, тігістің сапасыз болуы). - Ту мен елтаңбаны коммерциялық логотиптерде немесе жарнамада пайдалану — заңмен тыйым салынған. - Елтаңбаны құжаттарда төменгі деңгейде немесе басқа белгілерден кейін орналастыру. Мемлекеттік мекемелер мен азаматтар ескеруі тиіс жайттар Сатып алу кезінде: - Тудың келесі талаптарға сәйкестігі тексерілуі тиіс: - пропорция — 1:2 - түстер — Pantone 3125U және Pantone 102U - Ту матасының сапасы - бейнелердің дәлдігі Орналастыру кезінде - Мемлекеттік органдарда туды дұрыс орнату және тиісті жарықтандыру талаптары сақталуы қажет. - Елтаңба тек бекітілген нысанда және басым орында орналастырылуы тиіс. - Мемлекеттік рәміздерді бұрмаланған немесе стандартқа сәйкес емес түрде қолдануға жол берілмейді. |
талаптар өлшем түс безендіру, Мемлекеттік ту Мемлекеттік елтаңба |
4 |
Діни іс-шараларды ғибадат үйлерінен тыс жерде өткізу үшін қандай құжаттар қажет? |
Діни бірлестік ғибадат үйлерінен тыс жерлерде діни іс - шараларды өткізу үшін жергілікті атқарушы органға (ЖАО) - "Шығыс Қазақстан облысының дін істері басқармасы"ММ-не алдын ала хабарлама беруге міндетті. Хабарламада мыналар көрсетіледі: - іс-шараның мақсаты; - діни бірлестіктің деректері (атауы, БСН, мекенжайы, байланыс деректері); - іс-шараны өткізу орны немесе бағыты; - күні, уақыты және қатысушылардың саны; - дыбыс күшейткіш техника мен көлік құралдарын пайдалану; - хабарлама берілген күн. Хабарламаға діни бірлестіктің басшысы не уәкілетті тұлға қол қояды және іс-шара өткізілетін күнге дейін 10 жұмыс күнінен кешіктірілмейтін мерзімде береді. Терминдерді түсіндіру: Ғибадат үйі (ғимарат) — ресми түрде ғибадат етуге арналған ғимарат (мешіт, шіркеу, ғибадатхана және т.б.). |
діни ғимараттар діни іс-шаралар хабарлама |
5 |
Діни оқытуды (оның ішінде онлайн) тиісті тіркеусіз жүргізуге рұқсат етіле ме? |
Діни оқытуды (оның ішінде онлайн) жүргізуге Қазақстан Республикасы заңнамасының талаптары сақталған жағдайда ғана жол беріледі. Егер мұндай оқыту дінді таратумен байланысты болса, ол миссионерлік қызметке жатады және міндетті тіркеуді қажет етеді. Тіркеуден қалай өтуге болады: Миссионерлік қызметті жүзеге асыру үшін "Миссионерлік қызметті жүзеге асыратын адамдарды тіркеуді және қайта тіркеуді жүргізу" мемлекеттік қызметін алуға өтініш беру қажет. Өтініш беріледі:
Уәкілетті орган кім: Уәкілетті орган жергілікті атқарушы орган болып табылады ("ШҚО дін істері басқармасы" ММ) Маңызды: Жауапкершілік Қазақстан Республикасының Әкімшілік құқық бұзушылық туралы Кодексінің 490 бабына сәйкес:
Мысал Азамат миссионер ретінде уәкілетті органда тіркеусіз интернет арқылы діни сабақтар жүргізеді. Мұндай әрекеттер заңсыз миссионерлік қызмет деп танылады және әкімшілік жауаптылыққа әкеп соғады. Терминдерді түсіндіру Миссионерлік қызмет — халық арасында діни ілімді таратуға бағытталған қызмет. Уәкілетті орган — миссионерлерді тіркеуді жүзеге асыратын жергілікті атқарушы орган («Шығыс Қазақстан облысы дін істері басқармасы» ММ). |
діни оқыту онлайн оқыту миссионерлік қызмет тіркеу жауапкершілік |
6 |
Ғибадат үйлерін, ғимараттарын (мешіт, ғибадатхана, ғибадат үйі және басқа да діни нысандар) салуға қалай рұқсат алуға болады? |
Ғибадат үйін (ғимаратын) салуға рұқсат алу үшін "Шығыс Қазақстан облысының дін істері басқармасы" ММ-не Ғибадат үйлерін (ғимараттарын) салу және олардың орналасатын жерін айқындау туралы шешім беру" мемлекеттік қызметін алуға өтініш беру қажет. Кім жүгіне алады Мемлекеттік қызметті алу үшін жүгінуге болады: • жеке тұлғалар • заңды тұлғалар Қалай өтініш беруге болады Өтініш электрондық форматта беріледі: • eGov порталы арқылы; • e-License порталы арқылы. Мемлекеттік қызмет электрондық форматта көрсетіледі. Мемлекеттік қызметті көрсету мерзімі— 22 (жиырма екі) жұмыс күн. "Шығыс Қазақстан облысының дін істері басқармасы" ММ не істейді Өтініш келіп түскеннен кейін мемлекеттік орган: • ұсынылған құжаттардың толықтығын тексереді; • құжаттардың заңнама талаптарына сәйкестігін қарайды; • құрылысты келісу, олардың орналасқан жерін анықтау немесе мемлекеттік қызметті көрсетуден уәжді бас тартуды береді. Маңызды Ғибадат үйін (ғимаратын) салуға "Шығыс Қазақстан облысының дін істері басқармасы" ММ-нің тиісті шешімін алғаннан кейін ғана жол беріледі. Осы шешімді алу жер учаскесін ресімдеуді, сәулет және құрылыс саласындағы өзге де рұқсат құжаттарын жобалауды және алуды алмастырмайды. Жауапкершілік Ғибадат үйінің (ғимаратының) құрылысын тиісті шешімсіз жүзеге асыру Қазақстан Республикасының заңнамасында көзделген жауаптылыққа әкеп соғады. Мысал Діни бірлестік мешіт салуды жоспарлап отыр. Рұқсат алу үшін ұйым eGov порталы немесе e-License мемлекеттік деректер базасы порталы арқылы "Шығыс Қазақстан облысының дін істері басқармасы"ММ-не өтініш береді. Ұсынылған құжаттарды қарағаннан кейін мемлекеттік орган құрылысты келісу және ғибадат үйінің (ғимаратының) орналасқан жерін айқындау туралы шешім қабылдайды. Терминдерді түсіндіру Ғибадат үйі (ғимараты) – құдайға құлшылық етуге, дұға оқылатын және діни жиналыстарға, діни тәу етуге (мінажат етуге) арналған орын;. "Шығыс Қазақстан облысының дін істері басқармасы" ММ — Шығыс Қазақстан облысының аумағында ғибадат үйлерін (ғимараттарын) салу және олардың орналасатын жерін айқындау туралы шешім беру мемлекеттік қызметін көрсететін мемлекеттік орган eGov — Қазақстан Республикасының электрондық үкімет порталы. e-License — "Е-лицензиялау" мемлекеттік деректер базасы. |
ғибадат үйін (ғимаратын) салуға рұқсат беру ғибадат үйін (ғимаратын) салу мешіт салу ғибадатхана салу ғибадат үйін салу, діни объект ғибадат ғимаратын салуға ғибадат ғимаратын салуға мемлекеттік қызмет діни бірлестік діни бірлестік нысанының құрылысы |
7 |
Егер Қазақстандағы діни ұйым немесе діни іс-шара қызметінің заңдылығы туралы сұрақтар туындаса, қайда жүгінуге болады? |
Егер Қазақстандағы діни ұйым қызметінің немесе діни іс-шараның заңдылығы туралы сұрақтар туындаса, азаматтар келесі мемлекеттік органдар мен қызметтерге жүгіне алады. 1. Дін істері комитеті және дін істері басқармасы Діни қызмет саласындағы мемлекеттік реттеуді Қазақстан Республикасы Мәдениет және ақпарат министрлігінің Дін істері комитеті жүзеге асырады. Жергілікті деңгейде діни қызмет мәселелерін облыстар, республикалық маңызы бар қалалар және Астана әкімдіктері жанындағы Дін істері басқармалары қарайды. Мысалы, Шығыс Қазақстан облысында "Шығыс Қазақстан облысының дін істері басқармасы"ММ-не жүгінуге болады. Сіз жүгіне аласыз: • "е-Өтініш" порталы арқылы (eotinish.kz) электрондық цифрлық қолтаңбаны (ЭЦҚ) пайдалана отырып, мемлекеттік органды таңдап, өтініштің электрондық нысанын толтыра отырып; -қолма-қол, мекен-жайға өтініш беру. Шығыс Қазақстан облысында "Шығыс Қазақстан облысының дін істері басқармасы" ММ-не Өскемен қаласы, Борис Керімбаев көшесі, 19 мекенжайы бойынша өтініш беруге болады. Өтініш мүмкін, егер: • діни ұйым қызметінің заңдылығына күмән бар; • діни іс-шараны өткізудің заңдылығы туралы сұрақтар туындайды; • діни әдебиеттерді немесе заңнаманы бұзуы мүмкін өзге де материалдарды тарату жүзеге асырылады; • діни ұйымды мемлекеттік тіркеуге байланысты мәселелер бар. 2. Кеңес беру қызметтері және сенім телефоны Ақпараттық-түсіндіру және консультативтік көмек алу үшін дін мәселелері жөніндегі республикалық ақпараттық-консультативтік орталыққа жүгінуге болады. Байланыс: • 114-бірыңғай тегін нөмір; • 8 (800) 080-51-14; • 8 (777) 000-01-14. 3. Құқық қорғау органдары ҚР заңнамасын бұзу белгілері болған жағдайда жүгінуге болады: • полиция органдарына — 102; • Қазақстан Республикасының прокуратура органдарына. Құқық қорғау органдарына жүгіну мүмкін, егер: • діни іс-шара қоғамдық тәртіпті бұза отырып өткізіледі; • діни әдебиеттер мен өзге де ақпараттық материалдарды заңсыз тарату жүзеге асырылады; • діни қызметке қатысуға мәжбүрлеу белгілері бар; • экстремистік, террористік немесе заңмен тыйым салынған өзге де қызметтің белгілері бар. 4. Жауапкершілік қандай? ҚР діни қызмет туралы заңнамасын бұзу, оның ішінде тіркелмеген діни бірлестіктің қызметі, заңнама талаптарын бұза отырып діни іс-шараларды жүргізу, сондай-ақ діни әдебиеттерді және діни мазмұндағы өзге де ақпараттық материалдарды заңсыз тарату "Әкімшілік құқық бұзушылық туралы" Қазақстан Республикасы Кодексінің 490-бабына сәйкес әкімшілік жауаптылыққа әкеп соғады. Жеке тұлғалар үшін 25-тен 200 айлық есептік көрсеткішке дейін айыппұл қарастырылған. Заңды тұлғалар үшін 50-ден 500 айлық есептік көрсеткішке дейін (АЕК) айыппұл қарастырылған. ҚР заңнамасында көзделген жағдайларда қызметті тоқтата тұру немесе тыйым салу, сондай-ақ құқық бұзушылық заттарын тәркілеу қолданылуы мүмкін Мысал Азамат діни әдебиеттің қоғамдық жерде таралғанын анықтап, мұндай қызметтің заңдылығын түсіндіру үшін дін істері басқармасына жүгінді. Заңнаманы бұзу белгілері болған кезде материалдар тексеру жүргізу үшін құқық қорғау органдарына жіберілуі мүмкін. Терминдер АЕК (айлық есептік көрсеткіш) - жыл сайын республикалық бюджет туралы заңда белгіленетін және айыппұлдар мен өзге де міндетті төлемдерді есептеу үшін қолданылатын көрсеткіш. Дін істері комитеті - Діни қызмет саласында мемлекеттік реттеуді жүзеге асыратын мемлекеттік орган. Дін істері басқармасы - Діни қызмет саласындағы мемлекеттік саясатты іске асыратын жергілікті атқарушы органның аумақтық бөлімшесі. Діни қызмет - діндарлардың діни қажеттіліктерін қанағаттандыруға бағытталған қызмет. |
діни ұйым қызметінің заңдылығы діни іс-шара қайда жүгіну керек діни ұйымның заңдылығын тексеру діни іс-шараны тексеру Дін істері комитеті дін істері басқармасы жедел желі 114 әкімшілік жауапкершілік діни қызмет |
8 |
Жеке үйдің иесі ретінде Қазақстан Республикасының Мемлекеттік Туын үйдің маңдайшасына орналастыра аламын ба және бұл ретте қандай талаптарды сақтау қажет? |
Иә, Қазақстан Республикасының Мемлекеттік Туын белгіленген талаптарды сақтай отырып, жеке үйге, оның ішінде үйдің маңдайшасына орналастыруға болады. Мемлекеттік Туды орналастыру кезінде мынадай талаптарды сақтау қажет: • Ту жер бетінен кемінде 3 метр биіктікте орналастырылуы тиіс; • Ту жерге, еденге, суға және басқа да беттерге тимеуі тиіс; • Ту ұлттық стандартқа сәйкес келуі тиіс; • Туды орналастыру кезінде оның полотнищесінің белгіленген орналасу тәртібі сақталуы қажет; • Ту тиісті жағдайда күтіп ұсталуы тиіс; • Мемлекеттік Туды жарнамалық мақсатта, сондай-ақ киім, төсек-орын жабдығы, перде, дастарқан, кілемше және басқа да жабын ретінде пайдалануға жол берілмейді. Жеке тұрғын үйге орналастырылған Туды түнгі уақытта жарықтандыру талап етілмейді. Егер үйдің сәулеттік немесе техникалық ерекшеліктеріне байланысты Туды ғимаратқа белгіленген талаптарды сақтай отырып тікелей орналастыру мүмкін болмаса, оны іргелес аумақтағы жеке флагштокқа орнатуға болады. Осылайша, Мемлекеттік Туды жеке үйдің маңдайшасына орналастыруға тыйым салынбаған. Ең бастысы — белгіленген биіктікті қамтамасыз ету және Туды орналастыруға, сыртқы келбетіне және пайдалануға қойылатын талаптарды сақтау. Түсіндіру алу үшін қайда жүгінуге болады? Мемлекеттік Туды орналастырудың нақты орны немесе тәсілі белгіленген талаптарға сәйкес келетінін нақтылау қажет болған жағдайда, тұрғылықты жері бойынша жергілікті атқарушы органдарға, сондай-ақ Шығыс Қазақстан облысының ішкі саясат басқармасына жүгінуге болады. Өтінішті «Е-Өтініш» порталы арқылы жолдауға немесе жеке өзі жүгінуге болады. Мекенжайы: Өскемен қаласы, М. Горький көшесі, 40. Кеңсе телефоны: 8 (7232) 71-32-22. Жауапкершілік Мемлекеттік рәміздер туралы заңнаманы бұза отырып, Мемлекеттік Туды пайдалану, орнату немесе орналастыру үшін әкімшілік жауапкершілік көзделген. Қазақстан Республикасының Әкімшілік құқық бұзушылық туралы кодексінің 418-бабының 1-1-бөлігіне сәйкес, белгіленген талаптарды бұзу айыппұл салуға әкеп соғады. Жеке тұлғалар үшін айыппұл мөлшері 50 АЕК құрайды. Қазақстан Республикасының Әкімшілік құқық бұзушылық туралы кодексінің 458-бабында Мемлекеттік Туды, Мемлекеттік Елтаңбаны пайдалану, сондай-ақ Қазақстан Республикасының Мемлекеттік Гимнін пайдалану және орындау тәртібін бұзғаны үшін жауапкершілік көзделген. Бұл ретте әкімшілік құқық бұзушылықты мемлекеттік рәміздерге қорлағаны үшін көзделген жауапкершіліктен ажырата білу қажет. Мұндай әрекет үшін Қазақстан Республикасының Қылмыстық кодексінің 372-бабына сәйкес қылмыстық жауапкершілік көзделген. Егер әрекеттерде Мемлекеттік Туды қасақана қорлау белгілері немесе өзге де қылмыстық құқық бұзушылық белгілері болса, жауапкершілік қылмыстық заңнамаға сәйкес айқындалады. Мысал: Азамат жеке үйінің маңдайшасына Қазақстан Республикасының Мемлекеттік Туын орнатуға шешім қабылдады. Егер орнатылатын орын Туды жер бетінен кемінде 3 метр биіктікте орналастыруға және оны орналастыруға қойылатын талаптардың сақталуын қамтамасыз етуге мүмкіндік берсе, мұндай пайдалануға жол беріледі. Егер азамат таңдалған орынның белгіленген талаптарға сәйкестігіне күмәнданса, түсіндірме алу үшін тұрғылықты жері бойынша жергілікті атқарушы органдарға, сондай-ақ ШҚО Ішкі саясат басқармасына жүгіне алады. Терминдер ҚР ӘҚБтК – Қазақстан Республикасының Әкімшілік құқық бұзушылық туралы кодексі. АЕК (айлық есептік көрсеткіш) – мемлекет белгілейтін, оның ішінде айыппұлдарды есептеу үшін пайдаланылатын шама. |
Қазақстан Республикасының Мемлекеттік Туы, мемлекеттік рәміздер, Мемлекеттік Туды орналастыру, жеке үй, флагшток, Туды орналастыруға қойылатын талаптар, Мемлекеттік Туды пайдалану |
9. Құрылыс, сәулет және қала құрылысы (МСҚБ да осында; бақылауды қосалқы санат ретінде қалдыру керек)
№ |
Жиі қойылатын сұрақ |
Толық жауап |
Негізгі сөздер және хештегтер |
1 |
Салынған нысанды пайдалануға берусіз пайдалануға бола ма? |
Салынған нысанды пайдалануға бермей пайдалануға болмайды. Салынған объектіні пайдалануға берусіз пайдалануға жол берілмейді. ҚР «Сәулет, қала құрылысы және құрылыс қызметі туралы» Заңының 73-бабының 7-тармағына сәйкес ғимаратты пайдалануды бастау үшін объектіні қабылдау актісін бекіту қажет. Іске қосу-реттеу жұмыстары 3кезеңінде пайдалануға рұқсат етілетін арнайы экономикалық аймақтардағы өнеркәсіптік объектілер үшін ерекшелік жасалды, бірақ өнімді объектіні ресми пайдалануға бергеннен кейін ғана сатуға болады. |
Құрылыс Пайдалануға беру |
2 |
Құрылысты рұқсат құжаттарынсыз жүзеге асыруға бола ма? |
Қолданыстағы ғимараттардың үй – жайларын (жекелеген бөліктерін) салу немесе өзгерту жөніндегі ойды іске асыру үшін рұқсат беру құжаттары-өтініш берушіге мыналарды қамтитын құжаттар талап етіледі: жергілікті атқарушы органның жерге тиісті құқық беру туралы шешімі; жергілікті атқарушы органның қолданыстағы ғимараттардың (құрылыстардың) үй-жайларын (жекелеген бөліктерін) реконструкциялауды, қайта жоспарлауды, қайта жабдықтауды жүргізуге арналған шешімі. |
Құрылыс |
3 |
Жеке тұрғын үй мен шаруашылық-тұрмыстық құрылыстарды пайдалануға беруді қалай жүзеге асыруға болады? |
Жеке тұрғын үй мен тұрмыстық ғимараттарды пайдалануға беру үшін сізге қажет: 1) жер учаскесіне құқық белгілейтін құжаттар мен техникалық шарттарды қоса бере отырып, «Электрондық үкімет» порталы арқылы «Құрылыс және реконструкциялау (қайта жоспарлау және қайта жабдықтау) жобаларын әзірлеу кезінде бастапқы материалдарды ұсыну» мемлекеттік көрсетілетін қызмет шеңберінде сәулет-жоспарлау тапсырмасын (АЖО) алуға құқылы. Мемлекеттік қызмет көрсету мерзімі - 9 жұмыс күні. 2) тиісті лицензиясы бар жобалау ұйымы арқылы эскиздік жобаны әзірлесін, содан кейін оны «Электрондық үкімет» порталы арқылы «Эскизді (эскиздік жобаны) келісу» «Мемлекеттік көрсетілетін қызмет шеңберінде келіссін. Мемлекеттік қызмет көрсету мерзімі - 10 жұмыс күні. 3) жеке тұрғын үй мен шаруашылық-тұрмыстық құрылыстардың құрылысын өз бетінше орындауға міндетті. 4) меншік иесінің «Жылжымайтын мүлікке құқықтарды мемлекеттік тіркеу» мемлекеттік көрсетілетін қызмет шеңберінде есепке алу және тіркеу үшін ХҚКО-ға енгізу актісін өз бетінше тапсырсын. Мемлекеттік қызмет көрсету мерзімі - 10 жұмыс күні. |
Пайдалануға беру Сәулет-жоспарлау тапсырмасы Эскиздік жоба |
4 |
Жеке тұрғын үй мен шаруашылық-тұрмыстық құрылыстарды бұзуды қалай жүзеге асыруға болады? |
Жеке тұрғын үйді және шаруашылық-тұрмыстық ғимараттарды бұзуды жүзеге асыру үшін Сізге: 1. Құқық белгілейтін құжаттарды қоса бере отырып, «Объектілерді кейіннен кәдеге жарату (ғимараттар мен құрылыстарды бұзу) жөніндегі жұмыстар кешенін жүргізуге шешім беру» мемлекеттік көрсетілетін қызметі бойынша «Электрондық үкімет» веб-порталы арқылы өтініш беру арқылы қала/аудан әкімдігінен бұзуға шешім алу; 2. Жеке тұрғын үй мен шаруашылық-тұрмыстық құрылыстарды өз бетінше бұзуды жүзеге асыру; 3. «Жылжымайтын мүлікке құқықтарды мемлекеттік тіркеу» мемлекеттік қызметі шеңберінде есепке алу және тіркеу үшін бұзу актісін ХҚКО-ға тапсыру. |
Үйді бұзу Ғимараттарды бұзу Бұзу шешімі |
5 |
Тұрғын үй құрылысына үлескерлердің қаражатын құрылыс салушы қандай жағдайларда заңды түрде тарта алады? |
Құрылыс салушы үлескерлерден қаражат тартуды екі шарттың біреуі орындалған жағдайда ғана жүзеге асыра алады: 1) Жергілікті атқарушы органның (әкімдіктің) рұқсатын алған кезде. Әкімдік рұқсатты мына талаптар орындалған жағдайда береді: - құрылыс салушы тұрғын үй объектісінің іргетасын толық аяқтаған болса; - жобалық-сметалық құжаттама, жер учаскесіне құқықты растайтын құжаттар және өзге де қажетті құжаттар толық жинақталып тапсырылса; - құрылыс салушы қаржылық орнықтылық талаптарына сәйкес келсе. 2) Бірыңғай оператор – «Қазақстан тұрғын үй компаниясы» АҚ-ның (ҚТҮК) кепілдігін алған кезде. ҚТҮК үлестік қатысу саласындағы Бірыңғай оператор болып табылады. Кепілдік төмендегі жағдайларда беріледі: - жоба бойынша құрылыс салушының қаржылық орнықтылығы тексеріліп, оң қорытынды алынған болса; - құрылыс салушы нысанды тіркеп, барлық қажетті құжаттарды тапсырған болса; - ҚТҮК кепілдік беру туралы шешім қабылдаған болса (Заңның 8-бабы). Мысал: Егер тұрғын үй құрылысы тоқтап қалса немесе созылса, ҚТҮК-ке көппәтерлі тұрғын үй құрылысын аяқтау міндеттемесі және кепілдік шарты бойынша үлескерлер алдындағы жауапкершілігі жүктеледі. Рұқсат немесе кепілдіксіз қаражат тартуға тыйым салынады Заңның 3-бабы үлескерлердің ақшасын рұқсаттамалық құжаттар алынбай тұрып тартуға тікелей тыйым салады. Салдары: - жасалған шарттар жарамсыз деп танылады; - мұндай қызмет заңсыз болып есептеледі; - үлескерлер салынған қаражатты жоғалту қаупіне ұшырайды. Жобаның заңдылығын қалай тексеруге болады Барлық рұқсат алған нысандар ресми homeportal.kz порталына енгізілген. Порталдан тексеруге болады: - әкімдіктің рұқсатының бар-жоғын; - ҚТҮК кепілдігінің бар-жоғын; Терминдердің түсіндірмесі: - Үлестік қатысу — көппәтерлі тұрғын үй құрылысының қаржыландырылуына азаматтардың қатысуы. - Бірыңғай оператор — үлескерлердің құқықтарын қорғауды қамтамасыз ететін ұлттық ұйым. Қазақстанда бұл — «Қазақстан тұрғын үй компаниясы» АҚ. - Әкімдіктің рұқсаты — құрылыс жобалық құжаттамаға сәйкес жүргізіліп жатқанын және құрылыс салушының халықтың қаражатын тартуға құқылы екенін растайтын құжат. - ҚТҮК кепілдігі — үлескерлердің инвестицияларының қауіпсіздігін қамтамасыз ететін қорғаныс тетігі. |
құрылыс салушы үлескерлердің қаражатын тарту тұрғын үй құрылысы |
6 |
Екі қабаттан аспайтын жеке тұрғын үй салу кезінде жобаны ведомстводан тыс сараптамадан өткізу талап етіле ме? |
Қазақстан Республикасының «Сәулет, қала құрылысы және құрылыс қызметі туралы» Заңының 60-бабының 2-тармағына сәйкес техникалық жағынан күрделі емес объектілер үшін жобалау-сметалық құжаттаманы әзірлемей және жобаларды міндетті сараптамадан өткізбей құрылыс салуға жол беріледі. Екі қабаттан аспайтын жеке тұрғын үйлер белгіленген критерийлерге сәйкес болған жағдайда техникалық жағынан күрделі емес объектілерге жатады, оның ішінде «Ғимараттар мен құрылыстарды техникалық және (немесе) технологиялық жағынан күрделі объектілерге жатқызудың жалпы тәртібін айқындау қағидаларына» (Қазақстан Республикасы Ұлттық экономика министрінің 2015 жылғы 28 ақпандағы №165 бұйрығы) сәйкес. Маңызды Егер объект өз сипаттамалары бойынша неғұрлым күрделі болып табылса (мысалы, қабаттылығы жоғары болса, күрделі конструктивтік шешімдері болса немесе жауапкершілік деңгейі жоғары болса), жобалық құжаттаманы әзірлеу және сараптамадан өткізу талап етіледі. Мысал Терминдерге түсіндірме Ведомстводан тыс сараптама — жобалық құжаттаманың заңнама талаптарына және құрылыс нормаларына сәйкестігін аккредиттелген ұйым жүргізетін сараптама. |
жоба сараптамасы жеке тұрғын үй екі қабат құрылыс техникалық жағынан күрделі емес объект |
7 |
Қандай жағдайларда нысанға жоспардан тыс тексеру жүргізіледі? |
Қазақстан Республикасының Кәсіпкерлік кодексінің 144-бабына сәйкес жоспардан тыс тексеру тек заңнамада белгіленген нақты негіздер болған кезде ғана жүргізіледі. Жоспардан тыс тексеру жүргізудің негіздері Нысанға жоспардан тыс тексеру мынадай жағдайларда тағайындалуы мүмкін:
Маңызды Мысал Терминдерге түсіндірме Жоспардан тыс тексеру — заңда белгіленген негіздер болған кезде жүргізілетін тексеру. Нұсқама — анықталған бұзушылықтарды жою туралы мемлекеттік органның орындалуы міндетті талабы. |
жоспардан тыс тексеру тексеру негіздері кәсіпкерлік кодекс нысанды тексеру шағым, нұсқама. |
8 |
Нысанды пайдалануға беру үшін қандай құжаттар қажет? |
Нысанды пайдалануға беру құрылыс аяқталғаннан кейін және орындалған жұмыстардың жобалық құжаттамаға сәйкестігі расталған соң жүзеге асырылады. Қазақстан Республикасының «Сәулет, қала құрылысы және құрылыс қызметі туралы» Заңының 75-бабына сәйкес нысанды пайдалануға берудің міндетті шарты – құрылыс сапасы мен белгіленген талаптарға сәйкестігін растайтын құжаттардың болуы. Қажетті құжаттардың тізбесі Нысанды пайдалануға беру үшін мынадай құжаттар қажет:
Рәсімдеу тәртібі Барлық құжаттарды алғаннан кейін тапсырыс беруші:
Маңызды Аталған құжаттардың кемінде біреуінің болмауы нысанды пайдалануға беруден бас тартуға негіз болып табылады. Мысал Терминдерге түсіндірме Авторлық қадағалау — жобаны әзірлеуші тарапынан құрылыс жұмыстарының жобалық шешімдерге сәйкестігін бақылау. Техникалық қадағалау — құрылыс жұмыстарының сапасын бақылау. Сәйкестік туралы декларация — мердігердің жұмыстардың белгіленген талаптарға сәйкес орындалғанын растайтын құжаты. |
пайдалануға беру құжаттар пайдалануға беру актісі құрылыс нысаны авторлық қадағалау техникалық қадағалау |
9 |
Су қоймасының жағасында пирстер, понтондар, көпірлер немесе басқа құрылыстар салуға бола ма және бұл үшін қандай келісімдер қажет? |
Су айдынының жағасында пирстер, понтондар, көпірлер және өзге де құрылыстар салуға заңнама талаптары сақталған және қажетті келісімдер алынған кезде жол беріледі. Қазақстан Республикасының Су кодексіне сәйкес су объектілеріне іргелес аумақ судың ластануы мен сарқылуын болдырмау үшін шаруашылық қызметтің арнайы режимі белгіленген су қорғау аймағы мен су қорғау белдеуіне жатады. Не салуға болады Су қорғау аймақтары шегінде құрылысқа жол беріледі * пирстер, айлақтар, көпірлер; * су көлігі объектілері; * балық аулауға және аквамәдениетке арналған құрылыстар; * Су шаруашылығы құрылыстары. Қандай келісімдер қажет Құрылыс үшін сізге қажет: * жобалық құжаттаманы әзірлеу; * су ресурстарын пайдалануды реттеу және қорғау жөніндегі бассейндік инспекциядан келісім алу; * егер құрылыс жер учаскесін пайдаланумен немесе құрылыстар салумен байланысты болса, сәулет, қала құрылысы және жер қатынастары органдарынан келісімдер алу; * экологиялық заңнаманың талаптарын сақтау. Маңызды Су қорғау аймағында және су қорғау белдеуінде өз бетінше құрылысқа тыйым салынады. Жағалау белдеуі (әдетте жағалаудан 35 метрге дейін) ерекше шектеулері бар аумаққа жатады, мұнда кез келген қызметке тиісті келісімдер болған кезде ғана жол беріледі. Нәтижесі Жоба және барлық қажетті келісімдер болған жағдайда Пирс, понтон немесе көпір салу заңды негізде жүзеге асырылады. Мысал Азамат балық аулау үшін ағаш көпір орнатуды жоспарлап отыр. Ол үшін ол жобаға тапсырыс береді, оны бассейндік инспекциямен келіседі және қажет болған жағдайда жер учаскесін пайдалану кезінде сәулет және жер қатынастары органдарында келісім алады. Осыдан кейін Құрылыс белгіленген тәртіппен жүзеге асырылады. Терминдерді түсіндіру Су қорғау аймағы - шаруашылық қызметі шектелген су объектісіне іргелес аумақ. Су қорғау белдеуі -қатаң шектеулері бар су қорғау аймағының бөлігі (әдетте жағадан 35 метрге дейін). Бассейндік инспекция -су ресурстарын пайдалануды және қорғауды реттейтін мемлекеттік орган. Су қоры -Қазақстан Республикасының барлық су объектілерінің жиынтығы. |
Пирс, понтон, көпір, су қоймасының жағасында құрылыс салу су қорғау аймағы су қорғау белдеуі құрылысты келісу бассейн инспекциясы |
10 |
Пәтерді, тұрғын үйді немесе тұрғын емес үй-жайды қайта жоспарлауды қалай заңдастыруға және жылжымайтын мүліктің техникалық паспортына өзгерістер енгізуге болады? |
Пәтерді, жеке тұрғын үйді немесе тұрғын емес үй-жайды қайта жоспарлауды және (немесе) қайта жабдықтауды заңдастыру үшін орындалған жұмыстардың көтергіш және қоршау конструкцияларына, инженерлік жүйелерге, ғимараттың қасбетіне, сондай-ақ көппәтерлі тұрғын үйдің ортақ мүлкіне әсер ету дәрежесін анықтау қажет. Заңдастыруға жататын өзгерістерге мыналар жатады: · пәтерді, жеке тұрғын үйді немесе тұрғын емес үй-жайды қайта жоспарлау; · ішкі қалқаларды ауыстыру, көшіру немесе бөлшектеу; · үй-жайлардың алаңын өзгерту; · бөлмелерді, балкондарды немесе лоджияларды біріктіру; · үй-жайларды қайта жабдықтау; · жылжымайтын мүлік объектісінің техникалық паспортында көрсетілмеген өзге де өзгерістер. 1. Қайта жоспарлауды ресімдеу тәртібін қалай анықтауға болады? Қайта жоспарлауды және (немесе) қайта жабдықтауды ресімдеу тәртібі орындалған немесе жоспарланып отырған жұмыстардың сипатына байланысты айқындалады. Егер қайта жоспарлау нәтижесінде: · көтергіш қабырғалар мен өзге де көтергіш конструкциялар; · сумен жабдықтау, жылыту, желдету жүйелері және басқа да инженерлік желілер; · ғимараттың қасбеті; · көппәтерлі тұрғын үйдің ортақ мүлкі өзгеріске ұшыраса немесе оларға әсер етсе, сәулет, қала құрылысы және құрылыс қызметі саласындағы рұқсат беру рәсімдерінен өту қажет. Егер жүргізілген өзгерістер жоғарыда көрсетілген элементтерге әсер етпесе, ресімдеу техникалық құжаттаманы дайындау және жылжымайтын мүлік объектісінің техникалық паспортына тиісті өзгерістер енгізу арқылы жүзеге асырылады. 2. Қайда жүгіну қажет? Рұқсат беру құжаттарын алу үшін «Құрылыс және реконструкциялау (қайта жоспарлау және қайта жабдықтау) жобаларын әзірлеу кезінде бастапқы материалдарды ұсыну» мемлекеттік қызметіне жүгіну қажет. Өтініш Мемлекеттік қала құрылысы кадастрының автоматтандырылған ақпараттық жүйесі (МҚК ААЖ) https://gov.ggk.kz арқылы беріледі. 3. Қандай құжаттарды ұсыну қажет? Өтінішке келесі құжаттар қоса ұсынылады: · өзгерістер кондоминиум объектісінің ортақ мүлкіне әсер ететін жағдайда, тұрғын үйдегі пәтерлер мен тұрғын емес үй-жайлар меншік иелерінің кемінде үштен екісінің жазбаша келісімінің электрондық көшірмесі немесе меншік иелері жиналысы хаттамасының электрондық көшірмесі; · өзгертілетін үй-жайдың техникалық паспортының электрондық көшірмесі (бар болған жағдайда); · инженерлік желілерге қосымша қосылу немесе қолданыстағы жүктемелерді ұлғайту қажет болған жағдайда сауалнама парағының электрондық көшірмесі; · егер жобада көршілес үй-жайлар иелерінің мүдделеріне әсер ететін өзгерістер көзделсе, олардың нотариат куәландырған келісімі. Көршілес меншік иелерінің мүдделері мынадай жағдайларда қозғалатын болып есептеледі: · ортақ қабырғаны немесе үй-жайлар арасындағы өзге де ортақ шекараны өзгерту; · санитариялық жағдайлардың нашарлауы; · экологиялық жағдайлардың нашарлауы; · өрт қауіпсіздігі талаптарының нашарлауы. Заңнамада көзделмеген өзге құжаттарды талап етуге жол берілмейді. 4. Өтініш қанша уақыт қаралады? Мемлекеттік қызмет көрсету мерзімі: 15 жұмыс күні. Өтінішті қарау нәтижесі бойынша өтініш берушіге: · қайта жоспарлауға (реконструкциялауға) рұқсат беру туралы шешім; · сәулет-жоспарлау тапсырмасы (СЖТ); · техникалық шарттар (қажет болған жағдайда) беріледі. 5. Рұқсат алғаннан кейін не істеу қажет? Бастапқы материалдарды алғаннан кейін: · лицензиясы бар жобалау ұйымына қайта жоспарлау немесе қайта жабдықтау жобасын әзірлеуге тапсырыс беру; · қажет болған жағдайда (егер көтергіш конструкцияларға әсер етсе) жобаны сараптамадан өткізу; · құрылыс жұмыстарын бекітілген жобаға сәйкес орындау; · жұмыстар аяқталғаннан кейін объектіні қабылдау актісін рәсімдеу; · жаңа техникалық паспортты арқылы немесе электрондық үкімет порталы арқылы алу; · жылжымайтын мүлік объектісінің тіркеу деректеріне өзгерістер енгізу үшін әділет органдарына жүгіну қажет. 6. Жүргізілген қайта жоспарлауды заңдастыруға бола ма? Егер қайта жоспарлау жұмыстары бұрын орындалған болса, меншік иесіне: · лицензиясы бар жобалау ұйымына жүгіну; · объектіні одан әрі пайдалануға болатындығы туралы техникалық қорытынды алу; · қажет болған жағдайда рұқсат беру құжаттарын рәсімдеу; · жаңа техникалық паспортқа тапсырыс беру; · жылжымайтын мүлік объектісі туралы мәліметтерге енгізілген өзгерістерді тіркеу қажет. Егер орындалған жұмыстар қауіпсіздік талаптарына немесе құрылыс нормаларына сәйкес келмесе, меншік иесіне анықталған бұзушылықтарды жою немесе үй-жайды бастапқы қалпына келтіру туралы нұсқама берілуі мүмкін. 7. Қандай жұмыстарды орындауға тыйым салынады? Ғимараттың қауіпсіздігін бұзуға немесе басқа адамдардың тұру жағдайларын нашарлатуға әкеп соғуы мүмкін қайта жоспарлау жұмыстарын жүргізуге жол берілмейді. Атап айтқанда, мыналарға тыйым салынады: · жобасыз және рұқсат беру құжаттарынсыз көтергіш қабырғаларды бұзу немесе зақымдау; · желдету арналарының құрылымын өзгерту немесе оларды жабу; · ғимарат қасбетін өз бетінше өзгерту; · инженерлік желілерге түсетін жүктемені белгіленген рұқсат етілген параметрлерден асыру; · құрылыс, санитариялық немесе өрт қауіпсіздігі талаптарын бұзатын өзге де жұмыстар жүргізу. 8. Қандай жауапкершілік көзделген? Жылжымайтын мүлік объектісін өз бетінше қайта жоспарлау немесе қайта жабдықтау Қазақстан Республикасының Әкімшілік құқық бұзушылық туралы кодексіне сәйкес әкімшілік жауапкершілікке әкеп соғуы мүмкін. Айыппұл салумен қатар, меншік иесіне: · анықталған бұзушылықтарды жою туралы; · үй-жайды бастапқы қалпына келтіру туралы; · орындалған жұмыстарды заңдастыру рәсімінен өткізу туралы нұсқама берілуі мүмкін. Егер жүргізілген жұмыстар ғимараттың қауіпсіздігіне қауіп төндірсе немесе басқа меншік иелерінің құқықтарын бұзса, заңнамада көзделген қосымша шаралар қолданылуы мүмкін. Мысалдар Мысал 1 Пәтер иесі ас үй мен қонақ бөлменің арасындағы көтергіш емес қалқаны бөлшектеген. Жүргізілген жұмыстар көтергіш конструкцияларға, инженерлік желілерге немесе ғимараттың ортақ мүлкіне әсер етпеген.Жұмыстар аяқталғаннан кейін меншік иесі техникалық құжаттаманы ресімдеп, жаңартылған техникалық паспорт алған және жылжымайтын мүлік объектісіне қатысты құжаттарға тиісті өзгерістерді енгізуді тіркеген. Мысал 2 Пәтер иесі көтергіш қабырғадағы есік ойығын кеңейткен. Мұндай өзгерістер көтергіш конструкцияларға әсер ететіндіктен, оларды ресімдеу үшін Мемлекеттік қала құрылысы кадастрының автоматтандырылған ақпараттық жүйесі (АИС ГГК) арқылы бастапқы материалдарды алу, жобалау құжаттамасын әзірлеу, қажетті келісулер мен сараптамалардан өту, сондай-ақ сәулет, қала құрылысы және құрылыс саласындағы заңнама талаптарына сәйкес рұқсат беру құжаттарын ресімдеу талап етіледі.Жұмыстар аяқталғаннан кейін объект пайдалануға қабылданып, техникалық және құқық белгілейтін құжаттарға тиісті өзгерістер енгізіледі. Терминдер Қайта жоспарлау — объектінің техникалық паспортына тиісті өзгерістер енгізе отырып, үй-жайдың конфигурациясын өзгерту. Қайта жабдықтау — үй-жайдың негізгі конструктивтік элементтерін сақтай отырып, оның инженерлік немесе функционалдық мақсатын өзгерту. Техникалық паспорт — жылжымайтын мүлік объектісінің сипаттамалары мен жоспарлануы туралы мәліметтерді қамтитын құжат. СЖТ (сәулет-жоспарлау тапсырмасы) — объектіні жобалауға қойылатын талаптарды қамтитын құжат. МҚК ААЖ (Мемлекеттік қала құрылысы кадастрының автоматтандырылған ақпараттық жүйесі) — сәулет, қала құрылысы және құрылыс салаларындағы мемлекеттік қызметтерді көрсетуге арналған ақпараттық жүйе. |
қайта жоспарлауды заңдастыру пәтерді қайта жоспарлау техникалық паспортқа өзгерістер енгізу үй-жайды қайта жабдықтау пәтерді реконструкциялау жылжымайтын мүліктің техникалық паспорты МҚК ААЖ сәулет-жоспарлау тапсырмасын (СЖТ) алу қайта жоспарлауды келісу рұқсатсыз қайта жоспарлау қайта жоспарлауды рәсімдеу |
11 |
МСҚБ органдарының жоспардан тыс тексеру жүргізуіне негіз болатын өтінішті қалай рәсімдеу қажет? |
МСҚБ органдарының жоспардан тыс тексеру жүргізуіне негіз болуы үшін өтініште Қазақстан Республикасы заңнамасы талаптарының болжамды бұзылуы туралы мәліметтер және оларды растайтын дәлелдемелер көрсетілуі тиіс. Өтініште құрылыс нысанының мекенжайын, бұзушылықтың сипаттамасын, құрылыс салушы туралы мәліметтерді (бар болған жағдайда), сондай-ақ фотосуреттерді, бейнежазбаларды немесе көрсетілген мән-жайларды растайтын өзге де материалдарды қоса беру ұсынылады. Толық жауап: МСҚБ органдарының жоспардан тыс тексеру жүргізуіне негіз болуы үшін өтініште Қазақстан Республикасы заңнамасы талаптарының болжамды бұзылуы туралы мәліметтер және оларды растайтын дәлелдемелер қамтылуға тиіс. Қазақстан Республикасы Кәсіпкерлік кодексінің 144-бабы 5-тармағының 3) тармақшасына сәйкес, Қазақстан Республикасы заңнамасы талаптарының бұзылғаны туралы жеке немесе заңды тұлғаның жеткілікті негіздермен және растайтын дәлелдемелермен берілген өтініші жоспардан тыс тексеру жүргізуге негіз болып табылады. Осыған байланысты өтініште мынадай мәліметтерді көрсету ұсынылады: • құрылыс нысанының мекенжайы және (бар болған жағдайда) атауы; • құрылыс салушы, мердігер немесе құрылысты жүзеге асыратын өзге тұлға туралы мәліметтер (бар болған жағдайда); • заңнама талаптарының болжамды бұзылуының нақты мән-жайлары; • бұзушылық анықталған күн немесе кезең; МСҚБ органынан оның құзыреті шегінде жоспардан тыс тексеру жүргізуді және тиісті шаралар қабылдауды сұрау. Өтінішке баяндалған мән-жайларды растайтын құжаттарды және өзге де материалдарды, мысалы фотосуреттерді, бейнежазбаларды, схемаларды, жоспарларды немесе басқа да дәлелдемелерді қоса беру ұсынылады. Маңызды Өтініште құрылыс нысанының және заңнама талаптарының болжамды бұзылуын айқындауға мүмкіндік беретін нақты мәліметтер болуы тиіс. Мұндай мәліметтер мен растайтын материалдар болмаған жағдайда, өтініш жоспардан тыс тексеру жүргізуге жеткілікті негіз болып табылмауы мүмкін. Мысал Көппәтерлі тұрғын үйдің тұрғындары құрылыс қалдықтарының құрылыс алаңының сыртында жиналып жатқанын байқап, соның салдарынан іргелес аумақтың ластанып жатқанын және жаяу жүргіншілердің жүруіне кедергі келтіріліп отырғанын анықтады. Осыған байланысты олар «e-Otinish» ақпараттық жүйесі арқылы жоспардан тыс тексеру жүргізуді сұрап өтініш жолдады. Өтініште МСҚБ органына құрылыс нысанының мекенжайы көрсетіліп, анықталған мән-жайлар сипатталды, құрылыс алаңының фотосуреттері қоса берілді және құрылыс жүргізу кезінде заңнама талаптарының сақталуын тексеру сұралды. Өтініш қаралғаннан кейін мемлекеттік сәулет-құрылыс бақылау органы жоспардан тыс тексеру жүргізу туралы шешім қабылдады. Терминдер МСҚБ органы (мемлекеттік сәулет-құрылыс бақылау басқармасы) — Қазақстан Республикасының заңнамасында белгіленген құзырет шегінде мемлекеттік сәулет-құрылыс бақылауын жүзеге асыратын мемлекеттік орган. Өтініш — жеке немесе заңды тұлғаның мемлекеттік органға қарау және тиісті шаралар қабылдау үшін жолдайтын арызы, шағымы немесе хабарламасы. Жоспардан тыс тексеру — заңнамада көзделген негіздер болған кезде мемлекеттік бақылау органы жүргізетін тексеру. Тексеру жүргізуге негіз — мемлекеттік органға тексеру іс-шараларын жүргізуге құқық беретін заңнамада көзделген мән-жайлар. Растайтын дәлелдемелер — өтініште баяндалған фактілерді растайтын құжаттар, материалдар және өзге де мәліметтер. «e-Otinish» ақпараттық жүйесі — жеке және заңды тұлғалардың өтініштерін беру және қарау үшін арналған Қазақстан Республикасының мемлекеттік ақпараттық жүйесі. |
МСҚБ, жоспардан тыс тексеру, өтініш, Қазақстан Республикасының Кәсіпкерлік кодексі, құрылыс нысаны, заңнама талаптарының бұзылуы, құрылыс салушы, мердігер, дәлелдемелер, фотосуреттер, бейнежазба, құрылыс, e-Otinish. |
10. Халықты әлеуметтік қорғау және жұмыспен қамту (жәрдемақылар, әлеуметтік бағдарламалар, жұмыспен қамту, еңбек қатынастары)
№ |
Жиі қойылатын сұрақ |
Толық жауап |
Негізгі сөздер және хештегтер |
1 |
Мүгедектігі бар адамдарға санаторий-курорттық емдеуді қалай алуға болады? |
«Мүгедектігі бар адамдарды және мүгедектігі бар балаларды санаторий-курорттық емдеумен қамтамасыз етуге құжаттарды ресімдеу» мемлекеттік көрсетілетін қызметі өтініш негізінде ХҚКО, тұрғылықты жеріне жұмыспен қамту бөлімдері арқылы «Жеке басты куәландыратын құжаттар туралы» Қазақстан Республикасының Заңына сәйкес ұсынылатын мүгедектігі бар адамның жеке басын куәландыратын құжатымен немесе мүгедектігі бар адамның жеке басын куәландыратын сандық құжаттар сервисі (сәйкестендіру үшін). |
Мүгедектігі бар адамдарға және мүгедектігі бар балаларға" санаторий-курорттық емдеу " Санаторий-курорттық емдеуді ұсыну |
2 |
Шығыс Қазақстан облысында мүгедектігі бар адамдар «Инватакси» қызметін қалай алады? |
«Инватакси» Қызметін алу үшін мүгедектік туралы анықтаманы, №026/у нысаны бойынша дәрігерлік-консультациялық комиссияның (ДКК) қорытындысын қоса бере отырып, Жұмыспен қамту және әлеуметтік бағдарламалар бөліміне өтініш беру қажет: Қызмет кімдерге көрсетіледі: 1. Өздігінен қозғала алмайтын мүгедектігі бар адамдарға; 2. Серіктес қажет ететін мүгедектігі бар балаларға; 3. Өзін-өзі күту қабілетін шектейтін ауыр психикалық бұзылыстары бар адамдарға. Қызмет тегін көрсетіледі және елді мекеннің шегінде немесе әлеуметтік маңызы бар нысандарға (аурухана, оңалту орталығы және т.б.) дейін жүзеге асырылады. Мысал: Өскемен қаласының ІІ топтағы мүгедектігі бар тұрғыны жұмыспен қамту және әлеуметтік бағдарламалар бөліміне өтініш пен құжаттарын тапсырады. Оны қызмет алушылар тізіміне енгізеді. Сапар қажет болған жағдайда ол инватакси диспетчерлік қызметіне бір тәулік бұрын хабарласады. Көлік үйіне келіп, оны емханаға және кері тегін жеткізеді. |
инватакси мүгедектігі бар адам қызметті қалай алу |
3 |
Қазақстанда арнайы әлеуметтік қызметтер кімге ұсынылады? |
Қазақстанда қиын өмірлік жағдайды өз бетінше еңсере алмайтын азаматтарға арнаулы әлеуметтік қызметтер (ҚҚҚ) көрсетіледі. Бұл ҚР Әлеуметтік кодексінің 131-бабында көзделген. АӘҚ алушылары болуы мүмкін: 1. I–II топтағы мүгедектігі бар адамдар; 2. отбасының қолдауы жоқ қарт адамдар; 3. мүгедектігі бар немесе ауыр сырқаттары бар балалар; 4. тұрмыстық зорлық-зомбылық пен адам саудасының құрбандары; 5. үйсіз және баспанасыз қалғандар; 6. бас бостандығынан айыру орындарынан босатылған адамдар. Қызметтер адамның жағдайына байланысты үйде, жартылай стационарда, стационарда, уақытша болу жағдайында көрсетілуі мүмкін. Мысал: Жалғыз тұратын және күтімді қажет ететін 82 жастағы қарт әйел үйде әлеуметтік қызмет ала алады - әлеуметтік қызметкердің келуі, тазалауға көмек, азық-түлік сатып алу, емханаға сүйемелдеу. |
арнайы әлеуметтік қызметтер кімге көрсетіледі |
4 |
Ауданында тіркелген мүгедектігі бар балаларды бюджеттік қаржыландыратын қалалық оңалту орталығына қабылдау тәртібі қандай? Баланы басқа елді мекендегі мекемеге орналастыруға бола ма? |
Қазіргі заңнамаға сәйкес, мемлекеттік оңалту орталықтарына тіркеу мүгедектігі бар баланың тіркелген жері бойынша жүзеге асырылады. Заңнамалық база: Оңалту орталықтарына тіркеу тәртібі реттеледі: - Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрінің 2020 жылғы 28 мамырдағы №197 бұйрығымен бекітілген «Медико-әлеуметтік мекемелерде арнайы әлеуметтік қызметтер көрсету құжаттарын рәсімдеу» мемлекеттік қызметін көрсету ережелерімен (әрі қарай – Ережелер); - МТСЗН РК 2023 жылғы 29 маусымдағы №263 бұйрығымен бекітілген жартылай стационарлық жағдайда арнайы әлеуметтік қызметтер көрсету стандарты. Қызметті кім ала алады? Қызмет алу құқығы 3-тен 18 жасқа дейінгі мүгедектігі бар балаларға беріледі, олардың: - психоневрологиялық бұзылыстары; - тірек-қимыл аппараты аурулары бар; - жарамды АОЖБ — жеке абилитация және оңалту бағдарламасы бар. Өтініш қалай тапсырылады? Мемлекеттік қызмет көрсетіледі: - тіркелген жердегі жұмыспен қамту және әлеуметтік бағдарламалар бөлімі арқылы; - ЦОН (Мемлекеттік корпорация) арқылы; - электрондық үкімет порталы eGov.kz арқылы. Өтініш заңды өкіл атынан бекітілген формада тапсырылады. Құжаттар пакеті: - жеке куәлік (немесе портал үшін ЭЦҚ); - Ережелердің Қосымшалары 5 және 6 бойынша медициналық карта; - АОЖБ (автоматты түрде «Е-Собес» ақпараттық жүйесі арқылы сұралады). Тіркелу орнының маңыздылығы: Ережелердің Қосымша 6-1, талаптар тізімінің 7-бабына сәйкес, өтініш тек қызмет алушының тіркелген жері бойынша қаралады. Бұл: - АОЖБ және арнайы әлеуметтік қызметтерге қажеттіліктер туралы деректер тек сол ауданның (немесе қаланың) мамандары үшін қолжетімді «Е-Собес» жүйесіне енгізіледі; - қызметтер белгілі бір аймақ бюджеті шеңберінде ұсынылады. Мысал: Ата-ана мүгедек баланы қалалық оңалту орталығына жазғысы келеді. Бірақ бала облыстың басқа ауданында тіркелген. Өтініш берілгенде жүйе автоматты түрде оны тіркелген жердегі бөлімге бағыттайды, қала құжаттарды қабылдай алмайды. Қалалық орталықта орын алу үшін баланы қалаға тіркеу қажет. Осыдан кейін өтініш қала жұмыспен қамту бөлімі арқылы қаралып, орталықты таңдау үшін әлеуметтік қызметтер порталында (aleumet.egov.kz) бағытталады. |
тәртіп мүгедек бала қалалық оңалту орталығы баланы орналастыру басқа елді мекен |
5 |
Мен III топтағы мүгедекпін. Бұрын техникалық құралдар мен жолдамалар алған. Өмір бойы мүгедектік анықталғаннан кейін сурдологтың тексеруі ғана қалды. Қазір маған қандай жеңілдіктер, техникалық оңалту құралдары мен қолдау шаралары қажет? |
Есту қабілеті бойынша мүгедектігі бар адамдарды қолдаудың жалпы жүйесі Есту қабілеті нашар адамдарды техникалық оңалту құралдарымен (ОТҚ) және әлеуметтік қызметтермен қамтамасыз ету АОЖБ (абилитациялау мен оңалтудың жеке бағдарламасы) негізінде жүргізіледі. АОЖБ-ны медициналық-әлеуметтік сараптама (МӘС) әзірлейді. Есту қабілеті төмен мүгедектігі бар азаматтар қандай көмек түрлерін ала алады Тізбесі АОЖБ-да әзірленген көмек түрлеріне байланысты. Әдетте, есту қабілеті нашар адамдарға келесі көмектер ұсынылады: Оңалтудың техникалық құралдары (ОТҚ) - есту аппараттары; - көп функциялы сигнал жүйесі; - МӘС ұсынымы бойынша мәтiндiк хабар беретін және хабарды қабылдайтын мобильді телефон және т.б. Мысал: Егер АОЖБ-да «есту аппаратымен қамтамасыз ету» көрсетілсе, онда ол ауыстыру мерзіміне сәйкес 4 жылдан ерте берілмейді. Әлеуметтік қызметтер (Әлеуметтік қызметтер порталы арқылы) 2021 жылдан бастап ОТҚ және әлеуметтік қызметтермен қамтамасыз ету Әлеуметтік қызметтер порталы https://aleumet.egov.kz/ арқылы жүзеге асырылады, онда қажетті жеткізушіні Өзіңіз таңдайсыз. Санаторий-курорттық емделу Тек дәрігер және ДКК (дәрігерлік-консультациялық комиссиясының) жолдамасында көрсетілген медициналық көрсетілімдер болған жағдайда беріледі. Санаторийлік-курорттық емделу күнтізбелік жылда бір реттен артық емес он төрт тәуліктен аспайтын мерзімге беріледі. Қажетті оңалту құралы мен қызметтерді қалай алуға болады 1) Медициналық-әлеуметтік сараптамадан (МӘС) өту Негіз — емханадағы дәрігерлік-консультациялық комиссиясының (ДКК) жолдамасы МӘС Сізге тиісті құралдар мен қызметтер көрсетілген АОЖБ әзірлейді. 2) Өтініш беру тәсілдері - ХҚКО (Халыққа қызмет көрсету орталығы) арқылы; - тұрғылықты мекен-жайы бойынша жұмыспен қамту және әлеуметтік бағдарламалар бөлімі арқылы; - eGov электрондық үкімет порталы арқылы; - ұялы байланыс абоненттік құрылғысы арқылы. Қажетті құжаттар: - жеке куәлік; - мүгедектік туралы анықтама; - АОЖБ Құжаттарды тапсырғаннан кейін - ХҚКО-да (Халыққа қызмет көрсету орталығы) қолхат беріледі - тұрғылықты мекен-жайы бойынша жұмыспен қамту және әлеуметтік бағдарламалар бөлімдерінде – тіркеу күні бар талон беріледі. Әрі қарай маман Сіздің өтінішіңізді Әлеуметтік қызметтер порталына жолдайды. Жергілікті атқарушы органдардың әлеуметтік көмегі Әлеуметтік көмек қалалар мен аудандар мәслихаттарының сессия шешімдерімен бекітілген «Әлеуметтік көмек көрсету, оның мөлшерлерін айқындау және мұқтаж азаматтардың жекелеген санаттарының тізбесін белгілеу қағидаларына» сәйкес көрсетіледі. Әлеуметтік көмектің мөлшерін әрбір нақты жағдайда арнайы комиссия айқындап, әлеуметтік көмек көрсету қажеттілігі туралы қорытындыда көрсетеді. Қағидаларға сәйкес әлеуметтік көмек қаржы жылы ішінде бір рет көрсетіледі. Құқықтық негізі: Әлеуметтік көмек көрсету қағидалары және мұқтаж азаматтардың жекелеген санаттарын айқындау Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2023 жылғы 30 маусымдағы № 523 «Әлеуметтік көмек көрсету, оның мөлшерлерін айқындау және мұқтаж азаматтардың жекелеген санаттарының тізбесін белгілеудің үлгілік қағидаларын бекіту туралы» қаулысына сәйкес әзірленіп, облыстың қала және аудан мәслихаттарының сессия шешімдерімен бекітілген. Әлеуметтік көмек алу үшін қажет құжаттар: Мұқтаж азаматтардың жекелеген санаттарына әлеуметтік көмек алу мақсатында өтініш беруші өзі немесе отбасы атынан әлеуметтік көмек көрсету жөніндегі уәкілетті органға өтінішпен бірге келесі құжаттарды ұсынады: 1.Жеке басын куәландыратын құжат (дара тұлғаны сәйкестендіру үшін); 2.Тұлғаның (отбасы мүшелерінің) табыстары туралы мәліметтер; 3.Мұқтаждық санатына жататын негіздерді растайтын құжат: жергілікті өкілді органдар белгілеген, ең төменгі күнкөріс деңгейіне қатысты белгіленген шектен аспайтын орташа жан басына шаққандағы табыстың бар екендігін растайтын құжат. Өмір бойы мүгедектік белгіленгеннен кейін не өзгерді Өмір бойғы мүгедектік ОТҚ және қызметтермен қамтамасыз етуді жоймайды. Тек Сізге жыл сайын МӘС-дан өтудің қажеті жоқтығын білдіреді. Маңызды: қамтамасыз ету мүгедектік мерзіміне емес, сіздің АОЖБ-да көрсетілген көмек түрлеріне байланысты. Егер онда ешқандай құрал болмаса, сіз дәрігерге барып, ДКК-дан өтіп, АОЖБ-ны қайта қарау мәселесін көтересіз. |
Есту қабілеті бойынша мүгедектігі бар адамдар есту аппараты санаторийлік жолдамалар есту қабілеті нашар адамдарға арналған құралдар жеңілдік түрлері оңалтудың техникалық құралдары көмек түрлері |
6 |
Қазақстан Республикасының оңтүстік өңірлерінен азаматтарды ерікті түрде көшіру қалай жүзеге асырылады? |
Қазақстан Республикасының еңбек күші артық өңірлерінен азаматтарды ерікті түрде көшіру жұмысқа орналастыру мақсатында жүзеге асырылады және Ерікті көшіру қағидаларымен реттеледі. Бағдарламаға жұмыссыз азаматтар мен жұмыс іздеуші тұлғалар қатыса алады. Көшу өңірлері (оңтүстік өңірлер) Алматы, Жамбыл, Маңғыстау, Түркістан, Қызылорда облыстары, Жетісу облысы, сондай-ақ Астана, Алматы және Шымкент қалалары. Қатысуға басым құқық берілетін азаматтар санаттары
Мемлекеттік қолдау шаралары Қоныс аударушыларға:
Мысал Түркістан облысынан жұмыссыз азамат солтүстік өңірге қоныс аудару бағдарламасына қатысты. Оған көшуге материалдық көмек төленіп, тұрғын үйді жалдау шығындары өтелді және тұрғын үй сатып алуға сертификат берілді. Терминдерге түсініктеме Еңбек күші артық өңірлер — жұмыс күші ұсынысы жоғары өңірлер. Экономикалық ұтқырлық сертификаты — қоныс аударушылардың тұрғын үй жағдайын жақсартуға арналған мемлекеттік қаржылай көмек. АЕК (айлық есептік көрсеткіш) — әлеуметтік төлемдер мен айыппұлдарды есептеу үшін қолданылатын көрсеткіш. |
азаматтарды көшіру оңтүстік өңірлер еңбек күші артық өңірлер мемлекеттік қолдау төлемдер тұрғын үйді жалдау сертификат АЕК |
7 |
Тұрғындардың әлеуметтік осал топтарына (ТӘОТ) кімдер жатады? |
Тұрғындардың әлеуметтік осал топтарына мыналар жатады: мүгедектігі бар адамдар, көпбалалы ата-аналар, жалғызбасты ата-аналар, зейнет жасындағы адамдар, жұмыссыздар, балалар үйінің түлектері, бас бостандығынан айыру орындарынан босатылғандар және т.б. Дәл тізбесі нормативтік-құқықтық актілермен айқындалады. |
Қолдауды қажет ететін азаматтар Әлеуметтік осал топтар |
8 |
Қандас мәртебесін қалай алуға болады және оған қандай құжаттар қажет? |
Қазақстан Республикасының азаматтығында болмаған және шетелде тұрақты тұратын этникалық қазаққа қандас мәртебесін алу үшін Қазақстан Республикасында тұрақты тұруға арналған міндетті алдын ала бағалаудан өтіп, өтініш пен қажетті құжаттарды тапсыру қажет. Қандас мәртебесі Қазақстан Республикасына қоныс аударған этникалық қазақтарға және олардың отбасы мүшелеріне заңнамада белгіленген тәртіппен беріледі. 1-кезең. Алдын ала бағалаудан өту Өтініш берер алдында Қазақстан Республикасында тұрақты тұруға арналған міндетті алдын ала бағалаудан (иммиграциялық әлеуетке критерийлік бағалау) өту қажет. Бағалау мыналарды қамтуы мүмкін: • тестілеу; • сауалнама жүргізу; • әңгімелесу. Бағалау нәтижесі бойынша өткені туралы хабарлама беріледі. 2-кезең. Өтініш беру Қандас мәртебесін алу туралы өтінішті төмендегі тәсілдер арқылы беруге болады: • migration.enbek.kz порталы арқылы; • eGov.kz порталы арқылы; • мемлекеттік қызметтердің мобильді қосымшалары арқылы; • Қазақстан Республикасының шетелдегі мекемелері арқылы; • «Азаматтарға арналған үкімет» мемлекеттік корпорациясы арқылы. Қандай құжаттар қажет? Қандас мәртебесін алу үшін келесі құжаттарды ұсыну қажет: 1. Еркін нысандағы өмірбаян; 2. Өтініш берушінің және отбасы мүшелерінің (бар болса) жеке басын куәландыратын құжаттарының көшірмелері, қазақ немесе орыс тіліне нотариат куәландырған аудармасымен бірге; 3. Қазақ ұлтына тиесілігін растайтын құжаттар (туу туралы куәлік, паспорт, азаматтығы жоқ адамның куәлігі немесе өзге де ресми құжаттар); 4. Міндетті алдын ала бағалаудан өткені туралы хабарлама. Өтініш қалай қаралады? • Өтінішті бастапқы тексеру — 1 жұмыс күні; • Ведомствоаралық тексеру — 20 жұмыс күніне дейін; • Комиссия ұсынымынан кейін түпкілікті шешім қабылдау — 1 жұмыс күні. Мемлекеттік қызмет көрсету мерзімі жалпы алғанда 30 жұмыс күніне дейін созылады. Қызмет тегін көрсетіледі. Қандай нәтиже беріледі? Оң шешім қабылданған жағдайда өтініш берушіге: • қандас мәртебесі беріледі; • қажет болған жағдайда ЖСН рәсімделеді; • растайтын құжат табысталады; • бейімдеу және кіріктірудің жеке жоспары бекітіледі; • өңірлік квотаға енгізілген жағдайда заңнамада көзделген тәртіппен әлеуметтік келісімшарт жасалады. Мысал Моңғолия азаматы, қазақ ұлтының өкілі, Қазақстанға тұрақты тұру үшін көшіп келуді жоспарлайды. Ол міндетті алдын ала бағалаудан өтіп, тиісті хабарлама алады, кейін migration.enbek.kz порталы арқылы өтініш беріп, паспортын, өмірбаянын және ұлтын растайтын құжаттарын қоса тапсырады. Тексеру нәтижесінде оған қандас мәртебесі беріледі. Терминдерге түсіндірме Қандас — бұрын Қазақстан Республикасының азаматтығында болмаған, тарихи отанына тұрақты тұру үшін қоныс аударған этникалық қазақ және оның отбасы мүшелері. Тұрақты тұруға арналған алдын ала бағалау — шетел азаматының немесе азаматтығы жоқ адамның Қазақстан Республикасына қоныс аударуға және тұруға дайындығын бағалау рәсімі (ресми атауы — иммиграциялық әлеуетке критерийлік бағалау). ЖСН (жеке сәйкестендіру нөмірі) — Қазақстан Республикасында жеке тұлғаны сәйкестендіру және мемлекеттік қызметтер алу үшін берілетін бірегей нөмір. «Азаматтарға арналған үкімет» мемлекеттік корпорациясы — Қазақстан Республикасындағы мемлекеттік қызметтердің бірыңғай операторы. Қандастарды қабылдаудың өңірлік квотасы — мемлекет белгілеген, қандастарды белгілі бір өңірлерге қоныстандыруға арналған және мемлекеттік қолдау шаралары қарастырылған орындар саны. |
қандас мәртебесі қандас мәртебесін алу қандасқа арналған құжаттар этникалық қазақ Қазақстанға қоныс аудару ЖСН алдын ала бағалау |
9 |
«Уба» шипажайында мемлекет есебінен сауықтыру қызметін алуға кімдердің құқығы бар және оны қалай алуға болады? |
Мемлекет есебінен «Уба» шипажайында қысқа мерзімді демалыс және сауықтыру қызметін алуға келесі санаттағы азаматтардың құқығы бар: • Ұлы Отан соғысының ардагерлері; • басқа мемлекеттердің аумағындағы жауынгерлік іс-қимыл ардагерлері; • жеңілдіктері бойынша Ұлы Отан соғысының ардагерлеріне теңестірілген ардагерлер; • еңбек ардагерлері; • жасына байланысты зейнеткерлер; • «Батыр ана» атағын алған аналар; • «Алтын алқа» және «Күміс алқа» алқаларымен наградталған аналар; • I, II және III топтағы мүгедектігі бар адамдар. Қысқа мерзімді демалыс және сауықтыру қызметі 12 тәуліктен аспайтын мерзімге ұсынылады. Қызметті қалай алуға болады? Жолдама алу үшін азамат немесе оның өкілі тұрақты тіркелген жері бойынша жұмыспен қамту және әлеуметтік бағдарламалар бөліміне жүгінуі қажет. Мүгедектігі бар адамдар өтінімді Әлеуметтік қызметтер порталы арқылы бере алады. Қандай құжаттар қажет? Жолдама алу үшін келесі құжаттарды ұсыну қажет: · Өтініш; · Жеке басын куәландыратын құжат; · Медициналық анықтама немесе емдеуші дәрігердің ұсынымы; · Жеңілдік мәртебесін растайтын құжаттар. Қызметті алу шарттары қандай? Шипажай-сауықтыру қызметтері келесі шарттар сақталған жағдайда ұсынылады: • Шығыс Қазақстан облысының аумағында тұрақты тіркеудің болуы; • жеңілдік санаттарының біріне жатуы; • медициналық қарсы көрсетілімдердің болмауы; • өздігінен жүріп-тұру және өзіне-өзі қызмет көрсету қабілетінің болуы. Мысал Шығыс Қазақстан облысында тұрақты тұратын зейнеткер дәрігердің ұсынымы бойынша шипажай-курорттық емдеуді қажет етеді. Ол тіркелген жері бойынша жұмыспен қамту және әлеуметтік бағдарламалар бөліміне жүгініп, жеке куәлігін, медициналық анықтамасын және зейнеткер куәлігін ұсынады. Өтініш кезектілік тәртібімен қаралғаннан кейін оған шипажай-сауықтыру еміне жолдама беріледі. |
шипажай жолдама қысқа мерзімді демалыс сауықтыру әлеуметтік қызметтер порталы мүгедектігі бар адамдар ардагерлер |
10 |
Жұмыс іздеуші тұлға (ЖІТ) ретінде қалай тіркелуге және жұмыссыз мәртебесін алуға болады? |
Жұмыс іздеуші тұлға (ЖІТ) ретінде тіркелу мемлекеттік цифрлық сервистер арқылы онлайн түрде жүзеге асырылады және кейін тиісті мәртебе беріледі. Өтініш беру тәсілдері • Enbek.kz порталы арқылы; • eGov.kz порталы арқылы; • мобильді қосымшалар арқылы (мысалы, Kaspi.kz). Тіркелу тәртібі 1. Жүйеде авторизациядан өту (ЭЦҚ немесе SMS арқылы); 2. Түйіндемені толтыру (жеке деректер, білімі, жұмыс тәжірибесі, дағдылары); 3. Электрондық өтініш беру; 4. Өтінішке қол қою (ЭЦҚ немесе растау арқылы). Мерзімі Жұмыс іздеуші тұлға (ЖІТ) мәртебесі 1–3 жұмыс күні ішінде беріледі. Бұдан кейін не болады • халықты жұмыспен қамту орталығы ұсынылған деректерді тексереді; • лайықты бос жұмыс орындарын ұсынады; • лайықты жұмыс болмаған жағдайда жұмыссыз мәртебесі берілуі мүмкін; • мемлекеттік қолдау шаралары ұсынылады (оқыту, субсидияланатын жұмыс орындары және т.б.). Кімдер тіркеле алады • Қазақстан Республикасының азаматтары; • қандастар; • Қазақстан Республикасында тұрақты тұратын шетелдіктер мен азаматтығы жоқ адамдар; • жұмысы мен табысы жоқ және жұмыс іздеп жүрген тұлғалар. Қажетті құжаттар • жеке куәлік (оның ішінде цифрлық форматта). Нәтиже Жұмыс іздеуші тұлға мәртебесін беру және кейіннен бос жұмыс орындарын ұсыну немесе жұмыссыз ретінде тіркеу жүзеге асырылады. Мысал Азамат Enbek.kz порталында тіркеліп, түйіндемесін толтырып, өтініш береді. Бірнеше күн ішінде оған ЖІТ мәртебесі беріледі және бос жұмыс орындары ұсынылады. Егер жұмыс табылмаса, оған жұмыссыз мәртебесі тағайындалады. Терминдерге түсіндірме ЖІТ (жұмыс іздеуші тұлға) — жұмыспен қамту жүйесінде жұмыс іздеу мақсатында тіркелген азамат. Жұмыссыз — ресми түрде жұмысы жоқ деп танылған және мемлекеттен қолдау шараларын алатын тұлға. |
ЖІТ жұмыссыз тіркелу жұмыс іздеу жұмыспен қамту орталығы жұмыссыз мәртебесі жұмысқа орналастыру |
11 |
Өзін-өзі күту қабілетінен айырылған қарт адамды тәулік бойы тұратын арнаулы әлеуметтік қызметтер көрсету орталығына қалай рәсімдеуге болады? |
Қарт адамды тәулік бойы тұратын арнаулы әлеуметтік қызметтер көрсету орталығына ресімдеу үшін "арнаулы әлеуметтік қызметтер көрсету орталықтарында арнаулы әлеуметтік қызметтер көрсетуге құжаттарды ресімдеу" мемлекеттік қызметін алу үшін тұрғылықты жері бойынша жұмыспен қамту және әлеуметтік бағдарламалар бөліміне, ХҚКО немесе портал арқылы жүгіну қажет eGov.kz. Толық жауап Егер қарт адам өзіне-өзі қызмет көрсету қабілетінен айырылып, тұрақты күтімді қажет етсе, оны тәулік бойы тұратын арнаулы әлеуметтік қызметтер көрсету орталығына орналастыру үшін «Арнаулы әлеуметтік қызметтер көрсету орталықтарында арнаулы әлеуметтік қызметтер көрсетуге құжаттарды ресімдеу» мемлекеттік қызметіне жүгіну қажет. Мемлекеттік қызметті алу үшін: • тұрғылықты жері бойынша жұмыспен қамту және әлеуметтік бағдарламалар бөліміне; • «Азаматтарға арналған үкімет» мемлекеттік корпорациясына (ХҚКО); • eGov.kz электрондық үкімет порталы арқылы жүгінуге болады. Өтінішке Арнаулы әлеуметтік қызметтер көрсету стандартына сәйкес мынадай құжаттар (мәліметтер) қоса беріледі: • өтініш (әрекетке қабілетсіз деп танылған адам үшін – заңды өкілінің өтініші); • жеке басын куәландыратын құжат; • амбулаториялық картадан немесе ауру тарихынан үзінді көшірмесі бар медициналық карта; • мүгедектіктің белгіленгенін растайтын құжаттар (мәліметтер) және оңалтудың және абилитациялаудың жеке бағдарламасы (ОАЖБ) – мүгедектігі белгіленген жағдайда; • адамды әрекетке қабілетсіз деп тану туралы сот шешімі – азамат әрекетке қабілетсіз деп танылған жағдайда; • зейнеткерлік жасқа жеткенін растайтын құжаттар (мәліметтер) – зейнеткерлік жастағы азаматтар үшін; • Ұлы Отан соғысының ардагері, жауынгерлік іс-қимылдар ардагері, жеңілдіктері бойынша Ұлы Отан соғысы ардагерлеріне теңестірілген ардагер немесе қаза тапқан әскери қызметшінің отбасы мүшесі мәртебесін растайтын құжаттар (мәліметтер) – тиісті мәртебесі болған жағдайда. Құжаттар қағаз түрінде тапсырылған кезде олардың көшірмелері түпнұсқаларымен бірге салыстырып тексеру үшін ұсынылады. Тексерілгеннен кейін медициналық картаны қоспағанда, түпнұсқалар өтініш берушіге қайтарылады. Құжаттар қабылданғаннан кейін арнаулы әлеуметтік қызметтерге қажеттілікті бағалау жүргізіледі. Бағалау нәтижелері ойынша азаматты тәулік бойы тұратын стационарлық үлгідегі арнаулы әлеуметтік қызметтер көрсету орталығына жіберу туралы шешім қабылданады. Мемлекеттік қызмет көрсету мерзімі – 14 жұмыс күніне дейін. Мысал Жасына және денсаулық жағдайына байланысты қарт адам өзіне-өзі қызмет көрсету қабілетін толық жоғалтқан және тұрақты күтімді қажет етеді. Оның қызы жұмыспен қамту және әлеуметтік бағдарламалар бөліміне өтінішпен және қажетті құжаттармен жүгінеді. Арнаулы әлеуметтік қызметтерге қажеттілікті бағалау жүргізілгеннен кейін азаматты тәулік бойы тұратын стационарлық үлгідегі арнаулы әлеуметтік қызметтер көрсету орталығына жіберу туралы шешім қабылданады. Терминдер Арнаулы әлеуметтік қызметтер – өмірлік қиын жағдайда жүрген адамдарға (отбасыларға) көрсетілетін, әлеуметтік мәселелерді еңсеруге, олардың өздігінен өмір сүру қабілетін арттыруға және қоғамға бейімделуіне бағытталған қызметтер кешені. ОАЖБ – мүгедектігі бар адамды оңалтудың және абилитациялаудың жеке бағдарламасы, онда қажетті оңалту іс-шараларының түрлері, көлемі және мерзімдері айқындалады. |
қарт адам; арнаулы әлеуметтік қызметтер көрсету орталығы; тәулік бойы тұру; арнаулы әлеуметтік қызметтер; ресімдеу; жұмыспен қамту және әлеуметтік бағдарламалар бөлімі; ХҚКО; eGov.kz; мемлекеттік қызмет |
11. Экономика, қаржы және мемлекеттік сатып алу (өңірлік экономика, бюджет, аналитика, қаржы, конкурстар, тендерлер, тапсырыс берушілер сұраулары)
№ |
Жиі қойылатын сұрақ |
Толық жауап |
Негізгі сөздер және хештегтер |
1 |
Қандай жағдайларда ауданның бірыңғай ұйымдастырушысы (құрылысқа байланысты емес) жұмыстар бойынша Мемлекеттік сатып алуды өз бетінше жүргізе алады? |
Ауданның бірыңғай ұйымдастырушысы құрылысқа байланысты емес жұмыстарды мемлекеттік сатып алуды дербес жүргізуге құқылы, егер: 1. лоттың сомасы республикалық бюджет туралы заңда тиісті қаржы жылына белгіленген 40 000 АЕК-тен аспайды; 2. мұндай жұмыстар көрсетілген Тізбенің 2.2 және 2.3-тармақтарына енгізілмеген (мұнда облыс деңгейінде немесе одан жоғары орталықтандырылған сатып алуға жататын жұмыс түрлері айқындалған). Мысал: Егер 2025 жылы 1 АЕК 3 932 теңгеге тең болса, онда 40 000 АЕК 157 280 000 теңгені құрайды. Бұл жағдайда ауданның бірыңғай ұйымдастырушысы, мысалы, инженерлік желілерге қызмет көрсету жұмыстарында, егер олардың құны осы шектен аспаса, сатып алуды дербес жүргізе алады. |
Заң Мемлекеттік сатып алу Бұйрық, сатып алу |
2 |
Егер әлеуетті өнім беруші конкурс қорытындысына шағым берсе, осы шағымды кім қарайды? |
Егер мемлекеттік сатып алу қорытындыларына шағым берілген жағдайда, оны өтініш берілген талаптар (дәлелдер) шегінде шағымдарды қарауға жауапты Тапсырыс берушінің, ұйымдастырушының, бірыңғай ұйымдастырушының құрылымдық бөлімшесі не лауазымды тұлғасы қарайды. Бұл құқық Мемлекеттік сатып алуды жүзеге асыру қағидаларының 590-тармағына сәйкес регламенттелген. |
Конкурс Мемлекеттік сатып алу Сатып алу Тендер Шағым Қорытындылар Өтініш |
3 |
Қате төленген сомаларды облыстық бюджеттен қалай қайтаруға болады? |
Қате төленген сомаларды облыстық бюджеттен қайтару келесі тәртіппен жүзеге асырылады: Қайда өтініш беру керек Өтінішті облыстық Қаржы басқармасына (төлемнің қабылданған орны бойынша) тапсыру қажет. Өтініште не көрсету керек Өтініште келесі мәліметтер болуы тиіс: - Қайтару себебі (қате төлем); - Қате төленген қаражаттың бюджет классификациясының коды (КБК); - Қайтарылатын соманы алу үшін банк шотының реквизиттері (IBAN); - Өтініш берушінің байланыс деректері. Қандай құжаттарды қоса беру керек - Төлемді растайтын түбіртек немесе төлем тапсырмасының көшірмесі; - Өтініш берушінің жеке куәлігінің көшірмесі; - Қажет болса — қате төлемді растайтын құжат (мысалы, мемлекеттік органнан хат). Қайтару қалай жүзеге асырылады Құжаттар тексерілгеннен кейін Қаржы басқармасы қорытынды дайындап, оны Мемлекеттік қазынашылық қызметке жібереді, ал қаражат қайтарымын жүзеге асырады. Қайтару Қазақстан Республикасы Қаржы министрінің 2025 жылғы 30 мамырдағы № 272 бұйрығымен бекітілген 2025 қаржы жылының бюджетін орындау және оның кассалық қызмет көрсету ережелеріне сәйкес жүзеге асырылады. Мысал: Егер сіз әкімшілік айыппұлды дұрыс емес КБК бойынша немесе қажетсіз қызметті төледіңіз деп ойласаңыз, көрсетілген тәртіпке сәйкес қайтару рәсімін өтініш беріп, орындауға болады. |
қате төленген сомаларды қайтару облыстық бюджет қате төленген сомалар |
4 |
Аурухана ғимаратын ағымдағы жөндеуге қатысты мемлекеттік сатып алуға өтінім берген кезде лицензияны қоса беру қажет пе? |
Иә, кейбір жағдайларда талап етіледі. Қазақстан Республикасы Қаржы Министрінің 2024 жылғы 9 қазандағы № 687 бұйрығымен бекітілген мемлекеттік сатып алуды жүзеге асыру қағидаларының 71-тармағына сәйкес, құрылысқа жатпайтын жұмыстарды, соның ішінде аурухана ғимаратын ағымдағы жөндеуді орындауға арналған сатып алуға қатысатын әлеуетті жеткізушілер материалдық және еңбек ресурстарының бар екенін растауы тиіс. Егер жеткізушінің құрылыс-монтаж жұмыстарына арналған лицензиясы болса, ол осы құжатты ресурстардың жеткіліктілігін растайтын құжат ретінде пайдалана алады. Бұл ретте лицензияның түрлері мен кіші түрлері орындалатын жұмыстардың сипатына сәйкес келуі қажет. Егер лицензия болмаса, мемлекеттік сатып алу қағидаларында көзделген басқа құжаттармен (мысалы, техника, персонал, машиналар мен механизмдер жалдау шарттары туралы мәліметтер және т.б.) ресурстарды растауға жол беріледі. Осылайша, лицензияны қоса беру барлық жеткізушілер үшін міндетті емес, бірақ мұндай лицензиясы бар және ресурс қамтамасыз етілуін дәл осы құжат арқылы растағысы келетіндер үшін міндетті болып табылады. Мысал: Егер жеткізушінің құрылыс-монтаждау жұмыстарына арналған лицензиясы болса (мысалы, металл конструкцияларды монтаждау), онда аурухана ғимаратын ағымдағы жөндеу жөніндегі сатып алуға қатысқанда бұл лицензия материалдық және еңбек ресурстарының бар екенін растай алады. Егер лицензия болмаса, бірақ персонал, жабдық және құралдарды жалға алу шарттары болса, өнім беруші осы ресурстарды растайтын құжаттарды ұсынып, сатып алуға қатысуға құқылы. |
лицензия мемлекеттік сатып алуға өтінім беру аурухана ғимаратын ағымдағы жөндеу |
5 |
Мен орыс тілі мен әдебиеті пәнінің мұғалімі мамандығы бойынша білім алғанмын. Қаладан аудан орталығына көшіп келдім. Мен жас маман ретінде тұрғын үй алу үшін несие рәсімдей аламын ба? Қандай шарттармен? Ал егер ала алмасам, оның себебі неде? |
Иә, ауылдық елді мекендерге жұмыс істеуге келген педагогтер «Дипломмен – ауылға!» мемлекеттік бағдарламасы аясында тұрғын үй несиесін ала алады. Бұл мақсатта аудан орталықтарында тұрғын үй сатып алуға 2 500 АЕК (2025 жылы – 9 830 000 теңге) және ауылдық елді мекендерде 2 000 АЕК (2025 жылы – 7 864 000 теңге) көлемінде бюджет несиесі 15 жыл мерзімге жылдық 1% сыйақы мөлшерлемесімен беріледі. Бюджеттік несие мен көтерме жәрдемақыны алу үшін негізгі шарт – ауылдық елді мекенде орналасқан ұйымдарда кемінде 3 жыл жұмыс істеу жөніндегі міндеттемені қабылдау болып табылады. «Дипломмен – ауылға!» жобасы аясында мемлекеттік қолдаудың осы түрлерін алу үшін үміткер қалаған ауылдық елді мекендегі сұранысқа ие мамандықтар тізбесіне сәйкес бос жұмыс орнына орналасуы қажет. Жұмысқа орналасқаннан кейін «Отбасы банк» АҚ порталы (https://otbasybank.kz/) арқылы келесі құжаттарды электрондық форматта тапсыру керек: Ережелердің 2-қосымшасына сәйкес нысан бойынша өтініш; Жеке басын куәландыратын құжат; Білім туралы дипломның көшірмесі; Жұмыс орнындағы кадр бөлімі растаған еңбек қызметін растайтын құжаттың көшірмесі; Некеде тұрған жағдайда неке қию туралы куәлік; Кредиттік бюродан алынған есеп. Әлеуметтік қолдау шараларын аудандық экономика және қаржы бөлімдері (немесе экономика және бюджет жоспарлау бөлімдері) жүзеге асырады. Тіркеу мекенжайы жұмыс орны орналасқан елді мекенмен сәйкес болуы тиіс. Әлеуметтік қолдау шараларын ұсынудан бас тарту келесі жағдайларда мүмкін: 1. Сіз ұсынған құжаттар мен олардағы мәліметтердің жалғандығы анықталған жағдайда; 2. Жақын туыстардан тұрғын үй сатып алу кезінде; 3. Соттың заңды күшіне енген шешімі (үкімі) негізінде белгілі бір қызмет түрлерін атқаруға тыйым салынған немесе мемлекеттік қызмет алу құқығынан айырылған жағдайда; 4. «Агроөнеркәсіптік кешенді және ауылдық аумақтарды мемлекеттік реттеу туралы» ҚР Заңының 18-бабының 8-тармағына сай келмеу жағдайында; 5. «Жеке деректер және оларды қорғау туралы» ҚР Заңының 8-бабына сәйкес жеке деректерге қол жеткізуге келісім берілмеген жағдайда; 6. Бұрын берілген несиелер бойынша өтелмеген мерзімі өткен берешек болған немесе соңғы 2 жылда 90 күннен астам кешіктірілген төлемдері бар жағдайда. Мемлекеттік қолдау шараларын алу шарттары жөнінде қосымша кеңес алу үшін жұмыс орны бойынша қалалық немесе аудандық экономика және қаржы бөліміне (немесе экономика және бюджет жоспарлау бөліміне) жүгінуге болады. Мысал: Орыс тілі мен әдебиеті пәнінің мұғалімі жоғары оқу орнын аяқтаған соң Өскемен қаласынан аудан орталығы – Қайсенов кентіне көшіп келіп, жергілікті мектепке жұмысқа орналасты. Еңбек шартын жасасқаннан және Қайсенов кентінде тұрғылықты мекенжай бойынша тіркелгеннен кейін ол «Дипломмен – ауылға!» бағдарламасы бойынша тұрғын үй несиесін алу үшін «Отбасы банк» порталы арқылы өтініш берді. Аудан әкімдігінің экономика және қаржы бөлімі арқылы оған 15 жыл мерзімге жылдық 1% мөлшерлемемен 9,83 млн теңге көлемінде несие мақұлданып, 100 АЕК көлемінде көтерме жәрдемақы төленді. |
тұрғын үй несиесі жас маман тұрғын үй несиесін алу шарттары |
6 |
Тапсырыс берушінің не мемлекеттік сатып алу кезінде конкурстық комиссияның әрекеттеріне немесе шешімдеріне шағымдануға бола ма? |
Тапсырыс берушінің не конкурстық комиссияның әрекеттеріне немесе шешімдеріне, егер олар «Мемлекеттік сатып алу туралы» Қазақстан Республикасы Заңының талаптарын және өнім берушінің құқығын бұзса, шағымдануға болады. Шағымдану құқығы «Мемлекеттік сатып алу туралы» Қазақстан Республикасы Заңының 25-бабында бекітілген. Шағым беріледі: - Мемлекеттік сатып алу веб-порталы арқылы; - Мемлекеттік сатып алу саласындағы уәкілетті органға. Шағым Қағидаларда белгіленген мерзімдерде, әдетте веб-порталда тиісті хаттама орналастырылған күннен бастап 3 жұмыс күні ішінде беріледі. Шағымдануға жатады, оның ішінде: - өтінімді заңды негізсіз қабылдамау; - басқа қатысушыны заңсыз қабылдау; - конкурстық құжаттама шарттарын бұзу. Шағымда мыналар болуы керек: - Тапсырыс беруші және (немесе) комиссия туралы мәліметтер; - сатып алу туралы ақпарат (нөмірі, заты); - бұзушылықтың нақты фактілері; - заңнама нормаларына сілтемелер; - растайтын құжаттар (бар болса). Маңызды: Уәкілетті органға шағым берген кезде шарт жасасу оны қарау аяқталғанға дейін тоқтатыла тұрады Мысал: Комиссия конкурстық құжаттамада көзделмеген талаптарды көрсете отырып, өнім берушінің өтінімін қабылдамады. Бұл жағдайда өнім беруші Комиссияның заңсыз шешімі ретінде мемлекеттік сатып алу веб-порталы арқылы шағым беруге құқылы. Негізгі терминдер: Әлеуетті өнім беруші - Мемлекеттік сатып алуға қатысуға үміткер тұлға. Тапсырыс беруші - тауарларды, жұмыстар мен көрсетілетін қызметтерді сатып алуды жүзеге асыратын мемлекеттік орган, мемлекеттік мекемелер, сондай-ақ мемлекеттік кәсіпорындар, заңды тұлғалар. Комиссия - өтінімдерге рұқсат беру және бағалау жөнінде шешім қабылдайтын алқалы орган. Мемлекеттік сатып алу Веб-порталы - сатып алуды жүргізудің және шағым берудің ақпараттық жүйесі. |
тапсырыс берушінің әрекеттеріне немесе шешімдеріне шағымдану мемлекеттік сатып алу |
7 |
Мемлекеттік сатып алуларда әлеуетті өнім берушінің өтінімі қандай жағдайларда қабылданбайды? |
Қазақстан Республикасының Мемлекеттік сатып алуды жүзеге асыру қағидаларының 206-тармағына сәйкес, әлеуетті өнім берушінің өтінімі, егер оның өзі немесе тартылған қосалқы мердігерлері (бірлесіп орындаушылары) белгіленген талаптарға сәйкес келмесе немесе конкурсқа қатысу шарттары бұзылса, қабылданбайды. Өтінімді қабылдамау негіздері Әлеуетті өнім берушінің өтінімі келесі жағдайларда қабылданбауы мүмкін: • міндетті құжаттар ұсынылмаған; • жалған мәліметтер ұсынылған; • біліктілік талаптарына сәйкес келмеу; • техникалық ерекшелікке сәйкес келмеу; • өтінімдегі мазмұнына әсер ететін қателер; • мемлекеттік сатып алу туралы заңнама талаптарын бұзу. Конкурс комиссиясының міндеттері Өтінімді қабылдамаған кезде комиссия: • қабылдамаудың нақты себептерін көрсетуге; • конкурс құжаттамасы мен заңнама нормаларына сілтеме жасауға міндетті. Маңызды Өтінімді негізсіз немесе құжаттамада көзделмеген себептермен қабылдамау – заң бұзушылық болып табылады және оған шағым жасауға болады. Мысал Әлеуетті өнім беруші конкурс құжаттамасында талап етілген жұмыс тәжірибесін растайтын құжатты қоса тіркемеген. Мұндай жағдайда өтінім заңды түрде қабылданбайды. Терминдерге түсініктеме Әлеуетті өнім беруші — мемлекеттік сатып алуға қатысуға үміткер тұлға. Конкурс құжаттамасы — сатып алуға қатысушыларға қойылатын талаптар мен шарттар. Конкурс комиссиясы — өтінімдерді қарайтын және бағалайтын орган. |
мемлекеттік сатып алу өтінімді қабылдамау әлеуетті өнім беруші конкурс конкурс құжаттамасы біліктілік талаптары |
12. Цифрландыру, ақпараттандыру және мемлекеттік қызметтерді көрсету (цифрлық қызметтер, мемлекеттік қызметтер, мұрағаттар, байланыс, электрондық қызметтер)
№ |
Жиі қойылатын сұрақ |
Толық жауап |
Негізгі сөздер және хештегтер |
1 |
Байланыс операторы абоненттің келісімінсіз интернет немесе ұялы байланыс үшін абоненттік төлемді көтере ала ма? |
Байланыс операторы интернет немесе ұялы байланыс үшін абоненттік төлемді арттыра алады, егер: 1. абонентті 30 күнтізбелік күн бұрын хабардар етсе (СМС, e-mail, сайт және т.б. арқылы); 2, Көтерілу тариф шарттарын өзгертпей, тек бағаға ғана қатысты (мысалы, минуттар, гигабайт, қызметтер саны); 3. шартта немесе жария офертада оператор тарифтерді өзгерте алады деп көрсетілген. Егер абонент жаңа талаптармен келіспесе, ол тарифтен бас тартуға немесе шартты бұзуға құқылы. Егер оператор: 1. 30 күн бұрын хабарламаса; 2. бір мезгілде тарифтің мазмұнын өзгертсе (мысалы, интернет-пакетті азайтып, бағаны көтерді); 3. шартта немесе жария офертта тарифті өзгерту құқығын көрсетпесе. Мұндай жағдайда абонент: ҚР Жасанды интеллект және цифрлық даму министрлігіне (ҚР ЖИжЦДМ); Бәсекелестікті қорғау және дамыту агенттігі (БҚжДА) шағымдана алады; Мысалы: Сіз «Лимитсіз 50 ГБ» тарифін айына 5 000 пайдаланасыз. Оператор бағаны 5 500-ге дейін көтеруді шешті. Заңды, егер: Сізге 30 күн бұрын хабарланған болса; тариф шарттары (50 ГБ, минут, СМС) өзгерген жоқ. Заңсыз, егер: хабарлама болмаса; баға көтерілген кезде интернет-пакетті немесе басқа да қызметтерді азайтты. |
абоненттік төлем интернет байланыс тарифті көтеру хабарлама байланыс операторы |
2 |
Интернет немесе ұялы байланыс қызметтері сапасыз көрсетілсе, қайда жүгінуге және қалай әрекет етуге болады? |
Егер байланыс және интернет желісіне қол жеткізу қызметтері сапасы бұзылған жағдайда (мысалы, төмен жылдамдық, байланыстың жиі үзілуі, желінің нашар жабылуы), азамат «Шығыс Қазақстан облысының цифрландыру және архивтер басқармасы» ММ шағымдануға құқылы. Өтініш мемлекеттік платформа арқылы электрондық түрде беріледі «e-Өтініш» (https://eotinish.kz). Өтінішті ресімдеу кезінде: 1. проблеманың сипаты (мысалы: интернеттің төмен жылдамдығы, байланыстың жиі үзілуі); 2. проблема байқалатын мекенжай (қала, елді мекен, көше, үй); 3. байланыс операторының атауы және абоненттік нөмірі; 4. проблеманың дәлелі (мысалы: Speedtest немесе ұқсас сервис арқылы интернет жылдамдығын өлшеу скриншоты); 4, Нөмірдің өтініш берушіге тіркелгенін растайтын құжаттар - бұл оператормен жасалған шарттың көшірмесі немесе жеке кабинеттен скриншот болуы мүмкін. Өтініш Қазақстан Республикасы Әкімшілік іс жүргізу кодексінің (бұдан әрі - ҚР АІЖК) 63-бабында белгіленген тәртіппен қаралады. Егер баяндалған фактілер расталса, «Шығыс Қазақстан облысының цифрландыру және архивтер басқармасы» ММ байланыс операторына сұраныс жібереді, сондай-ақ құжаттардың толық пакеті болған жағдайда техникалық тапсырманы заңнамаға сәйкес оператордың қызметін жоспардан тыс тексеруге бастамашылық ету үшін «Мемлекеттік радиожиілік қызметі» ШЖҚ РМК мекенжайына жібереді. Мысалы: Өскемен қаласының тұрғыны «е-Өтініш» арқылы «Шығыс Қазақстан облысының цифрландыру және архивтер басқармасы» ММ атына өтініш беріп, Назарбаева көшесі 120 мекенжайында «Қазақтелеком» АҚ операторынан интернеттің төмен жылдамдығы байқалатынын көрсетті. Өтінішке мыналар қоса берілген: қосылу жылдамдығын өлшеумен скриншот; роутердің абонент деректері бар фотосуреті; байланыс мекенжайы мен контактілері. Өтініш қарауға қабылданды, операторға сұрау салу жіберілді. Фактілер тексерілгеннен кейін өтініш берушіге түсініктемелермен және олқылықтарды жою үшін қабылданған шаралармен ресми жауап жіберілді. |
сапасыз интернет нашар байланыс өтініш шағым байланыс операторы |
3 |
Еңбек өтілін растау үшін архивтік анықтаманы қалай алуға болады? |
Еңбек өтілін растайтын архивтік анықтама алу үшін мемлекеттік архивке тиісті өтінішпен жүгіну қажет. Өтініш беруге болады: * ХҚКО арқылы; * «электрондық үкімет» веб-порталы арқылы; * мемлекеттік архивке жеке жүгінген кезде; * пошта байланысы арқылы. Өтініште растауға жататын жұмыс орны мен еңбек қызметі кезеңі туралы белгілі мәліметтерді көрсету қажет. Бар болған жағдайда, өтінішке еңбек қызметі туралы мәліметтерді қамтитын құжаттар қоса берілуі мүмкін, мысалы, еңбек кітапшасының, еңбек шартының, жұмысқа қабылдау немесе жұмыстан босату туралы бұйрықтың көшірмесі, жұмыс орнынан анықтама немесе архивтік мәліметтерді іздеуге көмектесетін өзге де құжаттар. Мемлекеттік қызмет көрсету мерзімі 11 жұмыс күніне дейін. Өтінішті қарау нәтижесінде өтініш берушіге еңбек қызметі туралы мәліметтерді растайтын архивтік анықтама немесе архивтік құжаттарда тиісті мәліметтердің жоқтығы туралы хабарлама беріледі. Егер өтініш беруші жұмыс істеген ұйымның құжаттары мемлекеттік сақтауға берілмесе немесе сақталмаса, архив тиісті мәліметтердің жоқтығы туралы хабарлама бере алады. Мысал ретінде Азаматқа зейнетақы тағайындау үшін еңбек өтілін растау қажет болды. Ол үшін ол ХҚКО арқылы архивтік анықтама алу үшін жүгінді және өтінішті қарау нәтижелері бойынша оның еңбек қызметін растайтын құжатты алды. Терминдерді түсіндіру Архивтік анықтама - мемлекеттік архив архивтік құжаттардың негізінде беретін және олардағы мәліметтерді растайтын ресми құжат. Мемлекеттік архив - архивтік құжаттарды сақтауды, есепке алуды және пайдалануды жүзеге асыратын ұйым. |
архивтік анықтама еңбек өтілі еңбек өтілін растау жұмыс өтілі мемлекеттік архив ХҚКО зейнетақы |
13. Жер қатынастары және жерді пайдалану (жер учаскелеріне, заңдастыруға, кадастрлық тіркеуге, билік етуге, жалға беруге байланысты барлық мәселелер)
№ |
Жиі қойылатын сұрақ |
Толық жауап |
Негізгі сөздер және хештегтер | |
1 |
Бос жер учаскелерін қайдан көруге болады? |
Мемлекеттік меншіктегі бос жер учаскелері туралы ақпаратты электрондық ресурстар арқылы ашық қолжетімділікте алуға болады. Жер учаскелерінің мәртебесі («берілген» немесе «бос») көрсетілген орналасу схемалары https://map.gov4c.kz/egkn / «Жылжымайтын мүліктің бірыңғай мемлекеттік кадастры» («ЖМБМК» АЖ) ақпараттық жүйесінде және https://vkomap.kz/ Шығыс Қазақстан облысының геопорталында орналастырылған. Жергілікті атқарушы органдар бос жер учаскелері және алдағы сауда-саттықтар (аукциондар) туралы мәліметтерді тоқсанына кемінде бір рет жариялауға және үнемі жаңартып отыруға міндетті. Мұндай ақпарат мемлекеттік мүлік тізілімінің веб-порталында, әкімдіктердің ресми интернет-ресурстарында, сондай-ақ халыққа қолжетімді жерлерде ақпараттық стенділерде орналастырылады. Бұл ресурстар азаматтар мен кәсіпкерлерге қол жетімді учаскелермен, олардың орналасқан жерімен, ауданымен және жер санатымен алдын-ала танысуға мүмкіндік береді, бұл жер беру рәсімдерінің ашықтығы мен ашықтығына ықпал етеді. Мысал: |
Бос жер учаскелері | |
2 |
Неліктен киоскіге жер уаскесін беруден бас тарта алады? |
Киоскіні орналастыруға жер учаскесін беруден бас тарту коммерциялық мақсатта жер берудің заңнамада белгіленген тәртібімен байланысты болуы мүмкін. Заңнама талаптарына сәйкес киоскілерді, павильондарды және басқа да шағын бизнес объектілерін орналастыруға арналған жер учаскелері тек сауда-саттық (аукцион) арқылы беріледі. Аукциондар «Мемлекеттік тізілім» веб-порталында (https://gosreestr.kz) электрондық форматта өткізіледі және барлық өтініш берушілердің ашықтығы мен тең қолжетімділігін қамтамасыз ететін автоматтандырылған рәсім болып табылады. Сондықтан аукционға қатысусыз учаске беру туралы өтініш белгіленген тәртіпке сәйкес келмейтін ретінде қабылданбауға жатады. Сонымен қатар, егер: таңдалған учаске қазірдің өзінде басқа адамның пайдалануында болса; учаске коммерциялық құрылысқа арналмаған жер санатына жататын болса; нысаналы мақсаты, санитарлық және қала құрылысы нормалары бойынша талаптар сақталмаған жағдайда бас тартуға болады, Мысал: Өтініш беруші әкімдікке қаланың орталық бөлігінде киоск орнатуға учаске беру туралы өтінішпен жүгінді. Қарау барысында бұл учаске тек аукцион арқылы өткізілетіні анықталды, өйткені ол коммерциялық мақсаттағы жерлерге жатады. Өтініш берушіге «Мемлекеттік тізілім» порталында алдағы электрондық сауда-саттыққа қатысу ұсынылды. |
Дүңгіршекке арналған жер учаскесі Неліктен олар бас тартуы мүмкін | |
3 |
Жайылым мен шөп шабу үшін жерді қалай алуға болады? |
Жайылымдар мен шөп шабуға арналған жер учаскелері өтініш берушінің пайдалану мақсаты мен санатына қарай беріледі. Ауыл шаруашылығы құрылымдары (шаруа және фермер қожалықтары) үшін жайылымға арналған жер учаскелері конкурстық негізде ұзақ мерзімді өтеулі жер пайдалануға беріледі. Конкурсқа қатысу үшін өтініш беруші учаскенің орналасқан жері бойынша әкімдікке оны конкурсқа шығару туралы өтініш береді немесе жарияланған конкурсқа қатысады. Конкурстар жер комиссиясымен өтінімдерді міндетті түрде қараумен, жер заңнамасында белгіленген тәртіппен өткізіледі. Жеке қосалқы шаруашылықтың малын жаю үшін жекелеген жайылымдық учаскелер жеке жер пайдалануға берілмейді. Мал жаю жергілікті атқарушы органдар әзірлейтін және халықтың жайылымдық жерлерді пайдалану тәртібі мен шекарасын айқындайтын Жайылымдарды басқару жөніндегі жоспарларға сәйкес жүзеге асырылады. Азаматтарға шөп шабу үшін жер учаскелері өтеусіз уақытша жер пайдалану құқығымен 5 жылға дейінгі мерзімге конкурс өткізбей беріледі. Шөп дайындау үшін учаске алу үшін азамат учаскенің орналасқан жері бойынша әкімдікке оның орналасу схемасын қоса бере отырып өтініш береді. Өтініш «Сауда-саттықты (аукциондарды) өткізуді талап етпейтін, мемлекет меншігіндегі жер учаскелеріне құқықтар алу» мемлекеттік қызмет көрсетілетін шеңберінде «Электрондық үкімет» порталы арқылы беріледі. Мысал: |
Жайылымға жер алу Шөп шабу үшін жер алу | |
4 |
Шаруа қожалығын жүргізу үшін жер учаскесін қалай алуға болады? |
Шаруа (фермер) қожалығын жүргізу үшін жер учаскелері конкурстық негізде ұзақ мерзімді өтеулі жер пайдалануға беріледі. Учаске алу үшін жарияланған конкурстарға қатысу не жердің орналасқан жері бойынша әкімдікке мүдделі учаскені конкурсқа шығару туралы өтініш (өтінішхат) беру қажет. Жер учаскелерін беру жөніндегі конкурстар Қазақстан Республикасының жер заңнамасында белгіленген тәртіппен өткізіледі. Өтініш берушілердің материалдарын жер комиссиясы қарайды, ол ұсынылған құжаттарды бағалайды және қатысушыларға жұмыс тәжірибесіне, ауыл шаруашылығы техникасының, өндірістік жоспардың, еңбек ресурстарының және басқа да өлшемшарттардың болуына байланысты балл береді. Жер комиссиясының отырыстары хаттамамен ресімделеді, оның негізінде конкурс жеңімпазына жер учаскесін беру туралы шешім қабылданады. Егер бірнеше қатысушы бірдей балл жинаған жағдайда, жеңімпаз комиссия мүшелерінің дауыс беруі арқылы анықталады. Мысал: Өтініш беруші әкімдікке шаруа қожалығын жүргізу үшін ауданы 200 гектар жер учаскесін беру туралы өтініш береді. Комиссия барлық қатысушылардың құжаттарын қарайды, олардың өндірістік мүмкіндіктері мен ауыл шаруашылығындағы жұмыс тәжірибесін бағалайды. Қарау қорытындысы бойынша ең көп балл жинаған өтініш берушіге 49 жыл мерзімге ұзақ мерзімді өтеулі жер пайдалануға учаске беріледі. |
Земельный участок для крестьянского хозяйства Қалай алуға болады | |
5 |
Жеке тұрғын үй салу үшін жалға берілген жер учаскесін жеке меншікке қалай алуға болады? |
Бұрын жеке тұрғын үй салу үшін жалға берілген жер учаскесі құрылыс аяқталғаннан және объект пайдалануға берілгеннен кейін жеке меншікке ресімделуі мүмкін. Ол үшін жалға алушы жер учаскесінің орналасқан жері бойынша әкімдікке учаскені жеке меншікке беру туралы өтінішпен жүгінеді. Өтінішке: тұрғын үйге құқық белгілейтін құжаттар (пайдалануға беру актісі, меншік құқығы туралы куәлік); жер учаскесін жалдау шарты немесе жер пайдалану құқығын растайтын өзге де құжат; жер учаскесінің кадастрлық жоспары (бар болса) қоса беріледі. Ұсынылған материалдарды тексергеннен кейін және жалдау шарттарын бұзушылық болмаса әкімдік учаскені жеке меншікке беру туралы шешім қабылдайды. Шешім негізінде жер учаскесіне жеке меншік құқығы туралы акт беріледі. Мысал: Өтініш беруші жеке тұрғын үй салу үшін 0,10 га жер учаскесін жалға алды. Құрылыс аяқталғаннан кейін және үйді пайдалануға беру актісі алынғаннан кейін ол «e-Otinish» жүйесі арқылы учаскені жеке меншікке беру туралы өтініш берді. Құжаттарды қарағаннан кейін әкімдік учаскені өтініш берушінің меншігіне беру туралы шешім қабылдады және оған жерге жеке меншік құқығына мемлекеттік акт берілді. |
Жалға берілген жер учаскесі Жеке меншікке алу Жеке тұрғын үй салу үшін | |
6 |
Бизнеске павильон орнату үшін жер учаскесін қалай жалға алуға болады? |
Павильондар, кискілер және өзге де шағын бизнес объектілерін орнатуды қоса алғанда, коммерциялық мақсаттар үшін жер учаскелерін беру сауда-саттықта (аукциондарда) жүзеге асырылады. Бұл Қазақстан Республикасының жер заңнамасында белгіленген негізгі және міндетті тәртіп. Аукциондар «Мемлекеттік тізілім» веб-порталында (https://gosreestr.kz) электрондық форматта өткізіледі және барлық өтініш берушілердің ашықтығы мен тең қолжетімділігін қамтамасыз ететін автоматтандырылған рәсім болып табылады. Жер учаскесін сауда-саттыққа шығару үшін өтініш беруші учаскенің орналасқан жері бойынша әкімдікке мүдделі аумақты аукционға шығарылатын учаскелер тізбесіне енгізу туралы өтініш береді. Бұл ретте өтініш беруші елді мекен шекаралары шегінде жария кадастрлық картада жер учаскесін бөлу схемасын дербес қалыптастыра алады. Аукционға қатысу үшін «Мемлекеттік тізілім» порталында тіркелу, лотты таңдау, электрондық өтінім беру және оған электрондық цифрлық қолтаңбамен (ЭЦҚ) қол қою қажет. Сауда-саттық қорытындысы бойынша жеңімпазға мәлімделген коммерциялық мақсаттарды іске асыру үшін жер учаскесі ұзақ мерзімді жалға беріледі. Жекелеген жағдайларда, егер өтініш беруші уәкілетті орган таныған инвестициялық жобаны іске асырса немесе учаске инвестициялық келісімшарт негізінде мемлекеттік заттай грант ретінде берілсе, жер учаскесі аукцион өткізбей берілуі мүмкін. Мұндай жағдайларда өтініш «Сауда-саттықты (аукциондарды) өткізуді талап етпейтін, мемлекет меншігіндегі жер учаскелеріне құқықтар алу» мемлекеттік көрсетілетін қызмет шеңберінде «Электрондық үкімет» порталы арқылы беріледі Мысал: Өтініш беруші тұрмыстық қызмет көрсету үшін павильон орнатуды жоспарлап отыр. Ол әкімдікке аукционға арналған учаскелер тізбесіне ауданы 0,03 га жер учаскесін қосу туралы өтінішпен жүгінеді. Сауда-саттық туралы ақпарат жарияланғаннан кейін өтініш беруші «Мемлекеттік тізілім» порталында тіркеледі, өтінім береді және электрондық аукционды ұтып алады. Әкімдік шешімінің негізінде оған учаске 5 жыл мерзімге ұзақ мерзімді жалға беріледі. |
Жалға берілетін жер учаскесі Павильон орнату үшін Бизнеске павильон орнату | |
7 |
Жария сервитут-ты қандай мақсатта орнатуға болады |
Жария сервитут жер учаскесін пайдалану халықтың қажеттіліктерін қанағаттандыру немесе инфрақұрылымның жұмыс істеуі үшін қажет болған кезде қоғамдық және мемлекеттік мүдделерді қамтамасыз ету мақсатында белгіленеді, бұл ретте меншік немесе жер пайдалану құқығы учаске иесінде сақталады. Қауымдық сервитуттар: ортақ пайдаланудағы объектiлерге, зираттарға, ғибадат объектiлерiне; коммуналдық, инженерлiк, электр және басқа да желiлерді салу, пайдалану және қызмет көрсету; магистральдық құбырларды орналастыру және пайдалану; байланыс желілерін салу және пайдалану; жер учаскесiнде межелік белгілер мен геодезиялық пункттерді және оларға кірме жолдарды орналастыру; су алу және суат; жер учаскесi арқылы мал айдап өту; аң аулау, балық аулау, жабайы өсiмдiктердi жинау; жағалау белдеуiне еркiн өту; мемлекеттiк органдардың шешiмiмен жер учаскесiн мәдени-көпшiлiк iс-шаралар өткiзу; қоғамдық және мемлекеттiк мүдделерге байланысты өзге де жағдайлар үшiн белгiленуi мүмкiн. Жария сервитут белгілеу туралы шешімді жергілікті атқарушы орган (әкімдік) немесе уәкілетті мемлекеттік орган учаскенің меншік иесін (жер пайдаланушысын) міндетті түрде хабардар ете отырып және мәліметтерді мемлекеттік жер кадастрына енгізе отырып қабылдайды. Мысал: Аудан әкімдігі көрші елді мекенді қосу үшін қажетті электр беру желісін тарту үшін ауыл шаруашылығы кәсіпорнының жер учаскесінің бір бөлігіне жария сервитут белгілеу туралы шешім қабылдады. Учаскенің меншік иесіне жер пайдалану құқығы сақталды, бұл ретте сервитут белдеуінде жерді алып қоймай ЭБЖ орналастыруға және пайдалануға жол беріледі. |
Жария сервитут Қандай мақсаттар үшін орнатуға болады | |
8 |
Қазақстанда қоныс аударушыларға ауыл шаруашылығын жүргізу үшін жер учаскелері беріледі ме және қандай шарттармен? |
Қазақстан Республикасының жер заңнамасына сәйкес ішкі көші-қон жөніндегі мемлекеттік бағдарлама шеңберінде Қазақстан Республикасының Үкіметі айқындаған өңірлерге қоныс аударушыларға шаруа немесе фермер қожалығын жүргізу үшін жер учаскелері беріледі. Мұндай учаскелер уақытша қысқа мерзімді өтеулі жер пайдалану (жалға алу) құқығымен бес жылға дейінгі мерзімге және конкурстан тыс тәртіппен беріледі, бұл қоныс аударушыларға аукциондарға немесе конкурстарға қатыспай ауыл шаруашылығы қызметіне кірісуге мүмкіндік береді. Берілетін жер учаскелерінің мөлшері өңірдің ерекшеліктерін ескере отырып белгіленеді. Мысалы, Шығыс Қазақстан облысында учаскелердің ауданы 0,9-дан 6,3 гектарға дейін болуы мүмкін. Жер учаскелері қоныс аударушыларға заңнамада көзделген бірқатар шектеулермен беріледі. Атап айтқанда, мұндай учаскелер: иеліктен шығаруға (сатуға немесе сыйға беруге); шаруашылық серіктестіктің жарғылық капиталына салым ретінде беруге; акционерлік қоғамның акцияларын төлеуге беруге; өндірістік кооперативке жарна ретінде беруге жатпайды. Көрсетілген шаралар қоныс аударушылардың өздері жерді тек ауыл шаруашылығын жүргізу үшін мақсатты пайдалануды қамтамасыз етуге және жер ресурстарының алыпсатарлығын болдырмауға бағытталған. Мысал: Қазақстанның оңтүстік өңірінен қоныс аударушылар отбасы қоныс аударудың мемлекеттік бағдарламасы бойынша Шығыс Қазақстан облысына қоныс аударды. Жаңа тұрғылықты жері бойынша тіркелгеннен кейін отбасы басшысы әкімдікке шаруа қожалығын жүргізу үшін ауданы 5 гектар жер учаскесін беру туралы өтінішпен жүгінді. Жер комиссиясының шешімі негізінде учаске тиімді пайдаланылған кезде одан әрі ұзарту құқығымен 5 жыл мерзімге уақытша өтеулі пайдалануға берілді. |
Қоныс аударушылар Ауыл шаруашылығын жүргізуге арналған жер учаскелері Қандай шарттарда | |
9 |
Қандай жағдайларда егістікті аз құнды ауылшаруашылық жерлеріне ауыстыруға болады? |
Егер: топырақ құнарлылығын жоғалтса, батпақты, тұзды немесе тасты; учаске төмен өнім береді және оны тиімді пайдалану мүмкін емес; жер улы заттармен ластанған және дақылдарды өсіруге жарамсыз болса егістікті аз құнды ауылшаруашылық жерлеріне (мысалы, жайылымға немесе тыңайған жерге) ауыстыруға болады. Ауыстыруды жүргізу үшін жер пайдаланушы аудан немесе қала әкімдігіне өтініш береді: негіздемесі бар түсіндірме жазба; учаскенің сипаттамасы және схемасы; жерді зерттеу актісі; топырақ пен суару жүйелерінің жай-күйі туралы деректер. Құжаттар тексергеннен және мамандардың қорытындыларын кейін әкімдік жерді ауыстыру туралы шешім қабылдайды. Мысал: Егер егістік жер тасты немесе батпақты аумақта болса және онда өнім өспесе, оны жайылымға ауыстыруға болады. |
Алқаптарды ауыстыру | |
10 |
Ауылшаруашылық жерлерін қосалқы жалға беруге рұқсат етілген бе және қолданыстағы заңнамада қандай шарттар мен талаптар қарастырылған? |
Қолданыстағы заңнамамен ауыл шаруашылығы мақсатындағы жер учаскелерін қосалқы жалға беруге тыйым салынады. Басқаша айтқанда, ауыл шаруашылығы өндірісінің мақсаттары үшін уақытша жер пайдалану құқығындағы жеке және заңды тұлғалардың жер учаскелері кейінгі жер пайдалануға (қосалқы жалға) берілмейді. Мұндай тәртіп Ауыл шаруашылығы жерлерін нысаналы және тиімді пайдалануды қамтамасыз етуге, олардың тиімсіз берілуіне жол бермеуге және белгіленген талаптар мен шектеулердің сақталуын бақылауды сақтауға бағытталған. Мысал Фермер А мемлекеттен 500 гектар егістік жерді жалға алады. Ол учаскенің жартысын осы жерді пайдалану үшін фермер В-ға бергісі келеді. Алайда, мұны қосалқы жалдау шарты бойынша жасауға болмайды, өйткені қолданыстағы заңнама ауылшаруашылық жерлерін қосалқы жалға беруге тікелей тыйым салады. Мұндай жағдайда жалғыз заңды нұсқа – бұл учаскені мемлекетке қайтару, содан кейін фермер Б конкурсқа жер учаскесін алу үшін өз бетінше қатыса алады. Не фермер А азаматтық-құқықтық мәміле (сатып алу-сату, сыйға тарту) негізінде жерді пайдалану құқығын иеліктен шығара алады. |
ауыл шаруашылығы мақсатындағы жерлерді қосалқы жалдау шарттары мен талаптары қолданыстағы заңнама | |
11 |
Жер пайдаланушы уақытша өтеулі жер пайдалану құқығын ұзартуға қашан өтініш беруі керек? |
Жер пайдаланушы уақытша өтеулі жер пайдалану құқығын ұзартуға өтінішті жалдау шартында белгіленген мерзімде, ал мұндай мерзім болмаған кезде — жалдау шартының қолданылу мерзімі аяқталғанға дейін үш айдан кешіктірмей беруге тиіс. Өтініш жер учаскесінің орналасқан жері бойынша әкімдікке беріледі. Шартты ұзартудың міндетті шарты жер учаскесі шекараларының өзгермеуі болып табылады. Шаруа немесе фермер қожалығын, сондай-ақ ауыл шаруашылығы өндірісін жүргізу үшін берілген ауыл шаруашылығы мақсатындағы жерлерге қатысты жерді пайдалану мониторингінің оң нәтижелерінің болуы қосымша талап етіледі. Мысал: Жер пайдаланушы жалдау шартының қолданылу кезеңінде өз міндеттемелерін тиісінше орындады, оның ішінде жер учаскесін нысаналы мақсаты бойынша пайдаланды және Қазақстан Республикасы Жер заңнамасының талаптарын сақтады. Бұл жағдайда жалдау шартын ұзарту үшін ол жалдау мерзімі аяқталғанға дейін үш айдан кешіктірмей жер учаскесінің орналасқан жері бойынша әкімдікке жазбаша өтініш беруге құқылы. |
Жер пайдаланушы өтінішті жалдау уақытша өтеулі жер пайдалану құқығын ұзарту | |
12 |
Егер мен ауыл шаруашылығы жерлерін беруге арналған конкурстың қорытындысы бойынша жер комиссиясының шешімімен келіспесем, қайда жүгінуге болады? |
Уақытша өтеулі жер пайдалану (жалға алу) құқығын беруге арналған конкурстың қорытындылары бойынша жер комиссиясының шешімімен келіспеген жағдайда, Сіз осы шешімге сот тәртібімен шағымдануға құқылысыз. Жер комиссиясының шешімі хаттамамен ресімделеді және тиісті мемлекеттік органның орналасқан жері бойынша әкімшілік сотта дау айтуға болады. Қазақстан Республикасы Жер кодексінің 43-1-бабына сәйкес:
Іс-қимыл тәртібі
Мысал Азамат ауыл шаруашылығы жерін алуға арналған конкурстың нәтижелерімен келіспеді (мысалы, бейнежазбаның болмауына немесе ұпайларды бағалауға келіспеушілікке байланысты) және комиссияның шешіміне шағымдану үшін әкімшілік сотқа жүгінді. Терминдерді түсіндіру Жер комиссиясы — әкімдік жанындағы жер учаскелерін беру жөнінде шешім қабылдайтын орган. Әкімшілік сот — азаматтар мен мемлекеттік органдар арасындағы дауларды қарайтын сот. |
жер комиссиясы шағымдану конкурс әкімшілік сот жерді жалға алу | |
13 |
Жер учаскесінің меншік иесі азаматтардың өзенге, көлге немесе басқа жалпы су объектісіне кіруін шектеуге құқылы ма? |
Қазақстан Республикасының Су кодексіне (ҚР СК) сәйкес азаматтардың ортақ су пайдалануға — өзендерді, көлдерді және басқа да ортақ пайдаланылатын су объектілерін жеке қажеттіліктері үшін еркін және тегін пайдалануға құқығы бар. Осыған байланысты ортақ пайдаланылатын су объектісінің жанында орналасқан жер учаскесінің меншік иесінің құқығы жоқ: * суға өтуге кедергі келтіретін қоршаулар, шлагбаумдар және өзге де қоршаулар орнату; * «өтуге тыйым салынған» тақтайшаларын заңды негізсіз орналастырыңыз; * азаматтардың өтуіне кедергі келтіретін күзет ұйымдастыру; * жағалау сызығына өту үшін ақы алыңыз. Ортақ су пайдалануды шектеуге немесе тыйым салуға мемлекеттік органдардың шешімі бойынша ғана мынадай жағдайларда жол беріледі: * мемлекеттің ұлттық қауіпсіздігі мен қорғанысын қамтамасыз ету; * халықтың денсаулығын сақтау; * қоршаған ортаны қорғау; * тарихи-мәдени мұра объектілерін қорғау; * су аз жылдар; * табиғи және техногендік сипаттағы төтенше жағдайлар. Енгізілген шектеулер немесе тыйымдар туралы ақпарат: * БАҚ-та жарияланған (бұқаралық ақпарат құралдары); * мемлекеттік органдардың ресми интернет-ресурстарында орналастырылған; * су объектілерінің жағасында арнайы ақпараттық белгілермен белгіленген. Ресми белгіленген шектеулер болмаған кезде азаматтарға ортақ пайдаланылатын су объектілеріне еркін қол жеткізу қамтамасыз етіледі. Мысал Көлдің жанындағы жер учаскесінің иесі қоршау орнатып, «Өтуге тыйым салынады» деген белгі қойып, жағаға өтуді жауып тастады. Уәкілетті мемлекеттік органның шешімі болмаған кезде мұндай әрекеттер су заңнамасының талаптарына қайшы келеді және азаматтар әкімдікке немесе уәкілетті органдарға жүгінуге құқылы. Терминдерді түсіндіру ҚР СК - Қазақстан Республикасының Су кодексі. Жалпы су пайдалану - азаматтардың су объектілерін жеке қажеттіліктері үшін тегін пайдалану құқығы. БАҚ - бұқаралық ақпарат құралдары. |
өзенге қол жеткізу көлге қол жеткізу су айдынына кіруді шектеу жер учаскесінің меншік иесі жалпы пайдаланылатын су объектісі жалпы су пайдалану | |
14 |
2022 жылы әкімшілік өзгерістер мен елді мекендердің атаулары өзгергеннен кейін жер учаскелерінің мекенжай деректері өзгерді. Жер учаскесіне арналған актіні қайта рәсімдеу қажет пе? |
Елді мекендердің, аудандардың атаулары немесе әкімшілік аумақтардың шекаралары өзгерген жағдайда бұрын берілген актілер өз күшін сақтайды және меншік иелері оларды ешқандай шектеусіз пайдалана алады. Жер учаскесіне арналған актіні қайта рәсімдеу, әдетте, мынадай жағдайларда талап етіледі: • жер учаскесін сату, сыйға тарту, айырбастау немесе кепілге қою кезінде; • жер учаскесіне құқықтарды қайта рәсімдеу кезінде; • жер учаскесінің шекараларын сәйкестендіру және ретке келтіру кезінде. Аталған жағдайлар туындағанға дейін бұрын берілген құжаттар заңды күшін сақтайды. Қазақстан Республикасы Жер кодексінің 43-бабының 11-1-тармағына сәйкес, елді мекендердің әкімшілік-аумақтық құрылысы, атауы немесе шекарасы өзгерген жағдайда жер учаскелеріне сәйкестендіру құжаттарын ауыстыру бюджет қаражаты есебінен жүзеге асырылады. Іс-қимыл тәртібі Жер учаскесіне арналған актіні қайта рәсімдеу үшін «Азаматтарға арналған үкімет» мемлекеттік корпорациясы» КЕАҚ-на өтініш беру қажет. Жер учаскесіне арналған актіні алғаннан кейін оны құқықтық кадастрда тіркеу қажет. Мысал Самар ауданының Самар ауылының (бұрынғы — Көкпекті ауданы) тұрғыны тұрғын үйді сатып алу-сату мәмілесін рәсімдеу үшін нотариусқа жүгінді. Нотариус әкімшілік-аумақтық өзгерістерден кейін туындаған мекенжай деректерінің сәйкессіздігіне байланысты мәмілені рәсімдеуден бас тартты. Жер учаскесінің құжаттары өзекті деректерге сәйкестендірілгеннен кейін мәмілені рәсімдеу мүмкін болды. Терминдерге түсіндірме жер учаскесіне сәйкестендіру құжаты – жер, құқықтық және қала құрылысы кадастрларын жүргізу мақсаттары үшін қажетті жер учаскесінің сәйкестендіру сипаттамаларын қамтитын құжат. |
жер актісі жер учаскесін қайта рәсімдеу әкімшілік-аумақтық өзгерістер сәйкестендіру құжаты жер учаскесінің мекенжайының өзгеруі | |
15 |
Жер учаскесінің нысаналы мақсатын қалай өзгертуге болады? |
Жер учаскесінің нысаналы мақсатын өзгерту үшін меншік иесі немесе жер пайдаланушы ХҚКО не eGov.kz. порталы арқылы өтінішпен жүгінуі қажет. Нысаналы мақсатын өзгертуге тек жер учаскесін болжамды пайдалануы елді мекеннің бас жоспарына, егжей-тегжейлі жоспарлау жобасына, құрылыс салу қағидаларына және заңнаманың басқа да талаптарына сәйкес келген кезде ғана жол беріледі. Өтінішті қарау кезінде уәкілетті органдар: • жаңа нысаналы мақсаттың қала құрылысы құжаттамасына сәйкестігін; • жер учаскесіне қойылған шектеулер мен ауыртпалықтардың болуын; • санитариялық, экологиялық және өзге де нормалардың сақталуын; • жер учаскесін сұратылған мақсат бойынша пайдалану мүмкіндігін тексереді. Жекелеген жағдайларда жер учаскесінің кадастрлық (бағалау) құнын өзгерту және заңнамаға сәйкес жер учаскесі құнының айырмасын төлеу талап етілуі мүмкін. Әкімдіктің оң шешімі қабылданғаннан кейін жер учаскесінің жаңа нысаналы мақсаты туралы мәліметтер мемлекеттік жер кадастрына және құқықтық кадастрға енгізіледі. Іс-қимыл тәртібі 1. Жер учаскесінің нысаналы мақсатын өзгертуге өтініш беру. 2. Қажетті құжаттарды ұсыну (жеке куәлік, жер учаскесіне құқық белгілейтін құжаттар және талап бойынша өзге де құжаттар). Құжаттардың өзекті тізбесін ХҚКО-да немесе eGov.kz. порталы арқылы өтініш берген кезде нақтылауға болады. 3. Өтініштің қаралуын күту. 4. Әкімдіктің шешімін алу. 5. Өзгерістерді құқықтық кадастрда тіркеу. Мысал Азамат жеке тұрғын үй құрылысы үшін жер учаскесіне иелік етеді және оны кәсіпкерлік қызмет объектісін орналастыру үшін пайдалануды жоспарлап отыр. Ол үшін ол учаскенің нысаналы мақсатын өзгерту туралы өтінішпен жүгінеді. Әкімдіктің оң шешімін алғаннан кейін жаңа нысаналы мақсаты туралы мәліметтер мемлекеттік кадастрларға енгізіледі. Терминдерге түсіндірме Жер учаскесінің нысаналы мақсаты – жер учаскесін пайдалану мақсаты мен шарттарын айқындайтын, заңнамада белгіленген рұқсат етілген пайдалану түрі. |
жер учаскесінің нысаналы мақсаты жердің нысаналы мақсатын өзгерту әкімдік жер учаскесі мемлекеттік жер кадастры құқықтық кадастр | |
16 |
Қандай жағдайларда жер учаскесі бөлінбейтін болып танылады? |
Жер учаскесінің бөлінуі немесе бөлінбеуі нысаналы мақсатын өзгертпей және заңнама талаптарын бұзбай оны бөлу мүмкіндігіне қарай айқындалады. Жер учаскесінің бөлінуін немесе бөлінбейтіндігін жер учаскесінің орналасқан жері бойынша қала немесе аудан әкімдігіне хабарласу арқылы анықтауға болады. Толық жауап Жер учаскесінің бөлінуі немесе бөлінбеуі нысаналы мақсатын өзгертпей және заңнама талаптарын бұзбай оны бөлу мүмкіндігіне қарай айқындалады. Жер учаскесінің бөлінуін немесе бөлінбейтіндігін жер учаскесінің орналасқан жері бойынша қала немесе аудан әкімдігіне хабарласу арқылы анықтауға болады. Қазақстан Республикасы Жер кодексінің 51-бабына сәйкес жер учаскесі бөлінетін және бөлінбейтін болуы мүмкін. Өзiнiң нысаналы мақсатын өзгертпей және өртке қарсы, санитарлық, экологиялық, құрылыстық және өзге де мiндеттi нормалар мен ережелердi бұзбай бөлiктерге бөлуге болатын, бөлiнгеннен кейiн әрқайсысы дербес жер учаскесiн құрайтын жер учаскесi бөлiнетiн жер учаскесi болады, бұлай болмаған жағдайда ол бөлiнбейтiн болып табылады. Егер жер учаскесін нысаналы мақсатын өзгертпей немесе көрсетілген талаптарды бұзбай бөлу мүмкін болмаса, жер учаскесі бөлінбейтін болып танылады. Жер учаскесiнiң бөлінетіндігі және бөлiнбейтiндiгi сәйкестендіру құжатында көрсетiледi. Егер жер учаскесінің бөлінуін анықтау немесе өзгерту қажет болса, мемлекеттік қызметті алу үшін жер учаскесінің орналасқан жері бойынша қала немесе аудан әкімдігіне жүгіну қажет. Мемлекеттік қызмет көрсету мерзімі 15 жұмыс күнін құрайды. Маңызды Мемлекеттік көрсетілетін қызметті алу үшін: ● «Жер учаскелерінің бөлінетіндігін және бөлінбейтіндігін айқындау» мемлекеттік көрсетілетін қызмет қағидаларымен белгіленген нысан бойынша өтініш; ● жер учаскесінің бөлінетін бөліктерінің және қолданыстағы құрылыстардың мөлшерін көрсете отырып, жер учаскесін бөлу схемасын; ● жер учаскесіне сәйкестендіру құжатының көшірмесін ұсыну қажет. Қарау нәтижелері бойынша учаскені бөлінетін деп айқындау туралы шешім немесе уәжді бас тарту беріледі. Мысал Жауапкершілігі шектеулі серіктестікке (ЖШС) қойма үй-жайларын орналастыруға арналған жер учаскесін бөлу мүмкіндігін анықтау қажет. Бұл үшін ЖШС жер учаскесі орналасқан орын бойынша әкімдікке өтініш және қажетті құжаттармен жүгінеді. Егер бөлгеннен кейін әрбір құрылған бөлік заңнама талаптарына сәйкес келсе, өзінің нысаналы мақсатын сақтап қалса және дербес жер учаскесі ретінде пайдаланылуы мүмкін болса, жер учаскесі бөлінеді деп тану туралы шешім қабылданады. Олай болмаған жағдайда, уәжді бас тарту беріледі. Жер учаскесі бөлінеді деп танылған жағдайда меншік иесі/жер пайдаланушы жобалау және іздестіру жұмыстарымен айналысатын, сондай-ақ жерге орналастыру жобаларын орындауды жүзеге асыратын жеке немесе заңды тұлғаға жерге орналастыру жобасын орындау үшін, бөлу жобасын орындау үшін жүгінуге құқылы. Терминдердің түсіндірмесі Бөлінетін жер учаскесі – нысаналы мақсатын өзгертпей және заңнама талаптарын бұзбай дербес жер учаскелеріне бөлуге болатын жер учаскесі. Бөлінбейтін жер учаскесі – нысаналы мақсатын өзгертпей немесе заңнама талаптарын бұзбай бөлінуі мүмкін емес жер учаскесі. Жер учаскесіне сәйкестендіру құжаты – жер, құқықтық және қала құрылысы кадастрларын жүргізу мақсаттары үшін қажетті жер учаскесінің сәйкестендіру сипаттамаларын қамтитын құжат. |
Жер учаскесі, бөлінетін жер учасксі, бөлінбейтін жер учаскесі, жер учаскесін бөлу, сәйкестендіру құжаты | |
14. Білім беру, қорғаншылық және тәрбиелеу (мектептер, балабақшалар, колледждер, қорғаншылық, интернаттар)
№ |
Жиі қойылатын сұрақ |
Толық жауап |
Негізгі сөздер және хештегтер |
1 |
Толық емес ай үшін балабақшаға барған кезде төлемді қайта есептеу жүргізіле ме? |
Ата-аналық төлем сомасын қайта есептеу Мемлекеттік мектепке дейінгі ұйымдарға және мемлекеттік білім беру тапсырысы орналастырылған жекеше мектепке дейінгі ұйымдарға дәлелді себептермен бармаған кезде жүргізілуге тиіс: - аурулар; - емдеу; - денсаулық сақтау ұйымдарында және өзге де ұйымдарда баланы сауықтыру, түзету және оңалту (көрсетілім, қорытынды бойынша анықтама беру кезінде). Жалпы кезең жылына екі айдан аспауы керек. Қайта есептеу үшін ата-анасының біреуінің немесе баланың заңды өкілінің жазбаша өтініші қажет. |
Төлемді қайта есептеу Балабақшаға бармау |
2 |
Мектеп асханаларында фаст-фуд пен газдалған сусындарды сатуға рұқсат етіле ме? |
Газдалған сусындар мен фаст-фуд (гамбургерлер, хот-догтар, пиццалар, наггетстер, чипсылар (чипсондар), дәмдеуіштер қосылған тұздалған сухариктерді мектеп асханаларында сатуға арналған тыйым салынады. |
Фаст-фуд Мектеп асханасы Тыйым салу. |
3 |
Мектептер 1-сыныпқа қабылданған кезде тестілеуді өткізе ала ма? |
Заңнамаға сәйкес тестілеуді өткізуге, 1 сыныпқа қабылдау кезінде әңгімелесуге тыйым салынады. |
Тестілеу 1 сынып. |
4 |
Мен көпбалалы ана ретінде балабақшадағы тамақты төлеуге міндеттімін бе? |
2021 жылдан бастап жеңілдік санатындағы балаларға тегін тамақтандыру қамтамасыз етіледі. Бұл санатқа мыналар жатады: - жетім балалар мен ата-анасының қамқорлығынсыз қалған балалар; - ерекше білім беру қажеттіліктері бар балалар және мүгедек балалар; - көпбалалы отбасылардан шыққан балалар; - атаулы әлеуметтік көмек (АӘК) алатын отбасылардан шыққан балалар; -табысы күнкөріс деңгейінен төмен отбасылардан шыққан балалар. 2025 жылдың шілде айында 2012 жылғы 12 наурыздағы Қазақстан Республикасының Үкіметі қаулысында № 320 өзгерістер енгізілді, ол көпбалалы отбасылардың балаларына арналған балабақшадағы тамақтандыру шығындарын өтеу мәселесіне қатысты. Енді тегін тамақтандыру құқығына ие көпбалалы отбасылардан шыққан балалар: - атаулы әлеуметтік көмек (АӘК) алатын балалар; - АӘК алмайтын, бірақ жан басына шаққандағы табысы күнкөріс деңгейінен төмен балалар. |
Балалардың балалар бақшасындағы тамағы Жеңілдіктер Көпбалалы отбасы |
5 |
Неліктен менің көп балалы отбасым мектеп формасына көмек ала алмады? |
«Көпбалалы отбасының» мәртебесі өзі бойынша көмек алу үшін негіз болмайды. Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2008 жылғы 25 қаңтардағы № 64 қаулысына және Қазақстан Республикасы Білім және ғылым министрінің 2020 жылғы 24 сәуірдегі № 158 бұйрығына сәйкес мектеп киімі (киім, аяқ киім және жазу құралдары) бойынша көмек келесі санаттағы балаларға беріледі: 1. Адресаттық әлеуметтік көмек (АӘК) алатын отбасылардың балалары; 2. АӘК алмайтын, бірақ жан басына шаққандағы табысы тұрмыс деңгейінен төмен отбасылардың балалары; 3. Жетім балалар және ата-анасының қамқорлығынсыз қалған балалар; 4. Төтенше жағдайлардан зардап шеккен отбасылардың балалары; 5. Мектептің қамқоршылық кеңесінің шешімімен мұқтаж деп танылған отбасылардың балалары (отбасының материалдық жағдайы бойынша акт негізінде). |
Мектеп формасына көмек Көпбалалы отбасы Атаулы әлеуметтік көмек Артықшылықтар |
6 |
Егер отбасы АӘК алмаса, бірақ мектеп формасына көмек қажет болса? |
Егер сіздің отбасыңыз атаулы әлеуметтік көмек алмаса (АӘК), бірақ іс жүзінде өмірлік қиын жағдайда болса (табысы төмен, көп балалы, баспанасыз, науқас және т.б.), сіз мектеп формасына көмек сұрай аласыз. Ол үшін қажет: 1. Білім беру ұйымына (мектепке) өтінішпен жүгіну. 2. Отбасының тұрғын үй-тұрмыстық жағдайларын тексеруден өту (мектеп жүзеге асырады). 3. Сіздің отбасыңызды мұқтаж деп тану туралы шешім қабылдайтын қамқоршылар кеңесінде істің қаралуын күтіңіз. Қажетті құжаттар: - Өтініш; - Жеке куәлік (немесе электрондық құжат); - Балалардың туу туралы куәліктері; - Отбасы құрамы мен табысын растайтын құжаттар (табыс, жәрдемақы, табыстың жоқтығы туралы анықтамалар және т.б.); - Қажет болған жағдайда-мектептің сұранысы бойынша өзге де құжаттар (мысалы, актілер, анықтамалар, қорытындылар). Қарау мерзімі: 1. 3 жұмыс күніне дейін - тұрғын үй-тұрмыстық жағдайларды тексеру; 2. 2 жұмыс күніне дейін - қамқоршылық кеңестің отырысы; 3. 3 жұмыс күніне дейін - көмек көрсету туралы хабарламаны немесе дәлелді бас тартуды ресімдеу. Бас тарту келесі жағдайларда мүмкін: - Құжаттардың толық емес немесе жарамсыз пакеті; - Дұрыс емес мәліметтер; - Отбасы белгіленген критерийлер бойынша мұқтаж деп танылмаған; - Дербес деректерді өңдеуге келісімнің болмауы. |
Мектеп формасына көмек Көпбалалы отбасы Атаулы әлеуметтік көмек Артықшылықтар |
7 |
Неліктен балабақшаларда тегін тамақтану үшін отбасының жан басына шаққандағы орташа табысын есептеген кезде әскери қызметшінің жұбайына берілетін тұрғын үй төлемдері есепке алынады, бірақ несие және ипотекалық шығындар есептен шығарылмайды? |
Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2012 жылғы 12 наурыздағы № 320 қаулысының 6 - тармағына сәйкес-балабақшаларда тегін тамақ беру үшін отбасының жан басына шаққандағы орташа табысын есептеу кезінде Қазақстан Республикасының қолданыстағы заңнамасымен отбасы мүшелері алатын табыстың барлық түрлері ескеріледі. Кірістердің құрамына: жұмыс орны бойынша жалақы және өзге де төлемдер; зейнетақылар, жәрдемақылар және өзге де әлеуметтік төлемдер; әскери қызметшілер мен олардың отбасыларына төлемдер, оның ішінде тұрғын үй өтемақылары кіреді, өйткені олар ақшалай қаражаттың бір бөлігі болып табылады және тұрақты сипатта болады. Отбасы шығыстары, оның ішінде: кредиттер, ипотека және өзге де борыштық міндеттемелер бойынша төлемдер; Коммуналдық төлемдер, жалдау ақысы және Қазақстан Республикасы Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрінің 2023 жылғы 26 мамырдағы № 181 бұйрығының 16-тармағына сәйкес басқа да ағымдағы шығыстар есепке алынбайды. Бұл кірістерді есептеу әдістемесі оларды бөлу немесе жұмсау емес, нақты алынған ақша негізінде отбасының жалпы материалдық жағдайын бағалауға бағытталғандығына байланысты. |
Отбасының жан басына шаққандағы орташа табысын есептеу Тегін тамақ беру Тұрғын үй төлемдері Несиелер мен ипотека бойынша шығыстар |
8 |
Қорғаншылық және қамқоршылық органдары ата-ананың немесе туысының баламен қарым-қатынас тәртібін қалай анықтайды? |
Баладан бөлек тұратын ата-ананың, сондай-ақ атасының, әжесінің, бауырларының немесе әпкелерінің баламен қарым-қатынас жасау тәртібін Қазақстан Республикасы Ағарту министрінің 2025 жылғы 31 наурыздағы № 53 бұйрығымен бекітілген Қағидаларға сәйкес қорғаншылық және қамқоршылық органы айқындайды. Дауды қарау үшін мүдделі тұлға баланың тұрғылықты жері бойынша қорғаншылық органына өтініш береді. Өтінішке: жеке басын куәландыратын құжаттың көшірмесі, өтініш берушінің тұрғылықты жерін растайтын құжаттар, психоневрологиялық және наркологиялық ұйымдардан анықтамалар, сондай-ақ соттылығының жоқтығы туралы анықтама қоса беріледі. Өтініш тіркелгеннен кейін қорғаншылық органы өтініш берушімен және бала нақты тұратын ата-анасымен әңгімелесу жүргізеді, қажет болған жағдайда баланың тұрғылықты жеріне барады, мамандардың қосымша мәліметтерін немесе қорытындыларын сұратады және қарым-қатынас жоспарланатын жағдайларды бағалайды. Қарым-қатынас тәртібін анықтаудағы негізгі критерий-баланың құқықтары мен мүдделерін қорғау. Қорғаншылық органы қарым-қатынастың нақты тәртібін белгілей отырып, шешім қабылдайды: кездесулердің жиілігі, қарым-қатынас күндері мен уақыты, Өткізілетін орны, басқа ата-ананың не үшінші тұлғалардың болу қажеттілігі, сондай-ақ баланың өтініш берушіде уақытша болу мүмкіндігі. Осылайша, қарым-қатынас тәртібін қамқоршылық органы әрбір жағдайда баланың өтініш берушімен шарттарын, қарым-қатынасын бағалау және № 53 бұйрықта көзделгендей баланың мүдделерін ең жақсы қамтамасыз ету қағидатын сақтау негізінде жеке айқындайды. Мысал: Бөлек тұратын әке қамқоршылық органына өтініш берді, өйткені анасы кездесулерге кедергі келтірді. Қамқоршылық органы екі тараппен де әңгімелесті, шарттарды бағалады, баланың жасы мен режимін ескеріп, кестені белгіледі: әр сенбі сайын сағат 10.00-ден 17.00-ге дейін әкесінің тұрғылықты жерінде. |
тәртіпті айқындау қорғаншылық және қамқоршылық органдары ата-анасының немесе туысының баламен қарым-қатынас жасау тәртібі |
9 |
Қазақстанда балабақшаға қалай тіркеу керек және баланы кезекке қалай қою керек? |
Баланы кезекке қою және оны балабақшаға қабылдау үшін порталда онлайн-өтініш беру қажет balabaqsha.snation.kz. Ата-анаға қажет: порталға кіру және ЭЦҚ көмегімен немесе eGov арқылы авторлану; қаланы немесе ауданды таңдаңыз; бала мен ата-ана туралы мәліметтерді толтырыңыз; таңдаулы балабақшаларды таңдаңыз; өтініш жіберу. Өтініш бергеннен кейін жүйе автоматты түрде балаға жас санаты бойынша кезек нөмірін береді. Таңдалған балабақшада бос орын пайда болған кезде, жүйе автоматты түрде қабылдау бағытын қалыптастырады. Ата-ана Жеке кабинетте немесе SMS арқылы хабарлама алады. Қабылдау үшін сізге қажет: бағытты жүктеу; көрсетілген мерзімде балабақшаға хабарласыңыз қажетті құжаттарды ұсыну (туу туралы куәлік, ата-ана куәлігі, 065/Е медициналық нысаны және т.б.). Құжаттарды тексергеннен кейін балабақшамен келісім-шарт жасалады және бала ресми түрде топқа қабылданады. Мысал: 2 жасқа толған баланың анасы оны Өскемен қаласындағы балабақшаға кезекке тұрғысы келеді. Ол порталға кіреді balabaqsha.snation.kz, ЭЦҚ арқылы авторизацияланады және үйдің жанында орналасқан бірнеше балабақшаны таңдайды. Өтініш жіберілгеннен кейін жүйе балаға автоматты түрде кезек нөмірін береді — мысалы, "2 жастан 3 жасқа дейінгі"жас санатындағы 152. Бірнеше айдан кейін таңдалған балабақшалардың бірінде бос орын пайда болады және жүйе бағытты қалыптастырады. Анасы хабарлама алады, жолдаманы жүктейді және оны балабақшаға туу туралы куәлікпен және 065/Е медициналық формасымен бірге әкеледі. |
балабақша кезек қалай тіркеуге болады |
10 |
Баланы білім беру ұйымының 1-сыныбына қалай тіркеуге болады? |
Баланы білім беру ұйымының 1-сыныбына қабылдау үшін сізге: Ата-анасынан немесе заңды өкілінен "Электрондық үкімет" порталы арқылы өтініш беру egov.kz немесе мектепте жеке. Келесі құжаттарды қоса беріңіз: - №052-2/у нысаны бойынша баланың денсаулық жағдайы туралы анықтама ("баланың денсаулық паспорты" деп те аталады) - №065/у нысаны бойынша профилактикалық егулер картасы - 3×4 см баланың сандық түсті фотосуреті Баланың таңдалған мектептің қызмет көрсету аймағына жататындығына немесе қабылдау ережелері шеңберінде өтініш берілгеніне көз жеткізіңіз. Қабылдау туралы шешім күтіңіз-мектеп бұйрық немесе қорытынды туралы хабарлама береді. Бұл ретте мектептер нормативтік актілерде көзделмеген қосымша құжаттарды талап етуге құқылы емес. Мысал: Егер бала 6 жасқа толса және бір мектеп аймағына жататын мекен-жайда тұрса, сіз: 1) кіріңіз egov.kz → "құжаттарды қабылдау және білім беру ұйымдарына қабылдау" бөлімі; 2) онлайн-өтінімді толтырыңыз, № 052-2/у анықтамасының және № 065/у картасының сканер-көшірмелерін тіркеңіз, 3×4 фотосуретті жүктеңіз. Мектеп құжаттарды қарайды және қабылдау туралы хабарлама жібереді. |
1-сыныбына қалай тіркеуге болады |
11 |
Балалардың қай санаттары үшін жазғы лагерьлерде демалу тегін немесе жеңілдікпен беріледі? |
Қала сыртындағы жазғы сауықтыру лагерлеріне тегін немесе Жеңілдікпен жолдамалар әлеуметтік осал санаттағы балаларға беріледі. Мұндай қолдау басым тәртіппен жетім балаларға, ата-анасының қамқорлығынсыз қалған балаларға, сондай-ақ аз қамтылған және көп балалы отбасылардан шыққан балаларға көрсетіледі. Жолдамаларды қаржыландыру Қазақстан Республикасының "Білім туралы" Заңына және ҚР Білім Министрінің бұйрығымен бекітілген балалардың демалысы мен сауығуын ұйымдастыру қағидаларына сәйкес жергілікті бюджет есебінен жүзеге асырылады. Тегін жолдама алу үшін ата-аналар бала оқитын мектеп әкімшілігіне жүгінуі керек. Сауықтыру ауысымдарының тізімдерін мектептер қалыптастырады және жазғы маусым басталар алдында бекіту үшін қалалық және аудандық білім бөлімдеріне жіберіледі. Жеңілдікке құқықты растау үшін отбасының әлеуметтік мәртебесі туралы құжаттарды ұсыну қажет: көп балалы болу туралы куәлік, атаулы әлеуметтік көмек алу туралы анықтама немесе қорғаншылық органдарының құжаттары. Мысал: Егер отбасы атаулы әлеуметтік көмек алып, үш баланы тәрбиелеп отырса, ата-аналар балалардың біріне тегін жолдама беру үшін мектепке өтініш бере алады. Мектеп баланы сауықтыру лагерінің тізіміне енгізеді және бұл тізімді білім бөліміне жібереді. Тізім бекітілгеннен кейін, бала жазғы ауысымға арналған лагерьде тегін орын алады. |
балалар санаттары тегін немесе жеңілдікпен жазғы лагерьлерде демалу |
12 |
Егер бұрын колледжді басқа мамандық бойынша бітірген болса, колледжде қайтадан тегін білім алуға бола ма? |
Колледжде басқа мамандық бойынша тегін білім алу мүмкін емес. "Білім туралы" Қазақстан Республикасы Заңының 8-бабының 2-тармағына сәйкес әрбір азамат әр деңгейдегі тегін білім алуға бір рет қана құқылы. Бұл дегеніміз, егер адам колледжде тегін техникалық және кәсіптік білім алған болса және оған біліктілік берілген болса, онда заңнама басқа мамандық бойынша колледжде тегін қайта оқуға жол бермейді. Мемлекет осы деңгейдегі білім алған кезде ғана оқу ақысын төлейді. Ерекшеліктерді тек Қазақстан Республикасы Президентінің жанындағы әскери, арнаулы оқу орындары мен білім беру ұйымдары құрайды, мұнда алдыңғы біліміне қарамастан тегін оқыту мүмкін болады. Мысал: Егер адам колледжді "Слесарь" мамандығы бойынша бітіріп, содан кейін "бағдарламашы" жаңа мамандығын алуға шешім қабылдаса, онда ол қайтадан тегін оқи алмайды. Алайда, егер ол бұрын колледжде ақылы негізде оқыған болса, онда тегін білім алу құқығы сақталады, өйткені ол әлі осы деңгейдегі тегін білім алған жоқ. |
колледжде басқа мамандық бойынша тегін білім беру |
13 |
"Әлеуметтік әмиян" жобасында 1-4 және 5-11 сынып оқушыларына тегін тамақтану ваучерлерін қалай алуға болады? |
1-4 сынып оқушыларына ваучерлер алу Ұсыну тәртібі Мемлекеттік мектептердің 1-4 сынып оқушыларына (отбасының табысына қарамастан) тегін ыстық тамақ беріледі. Ваучерлер автоматты түрде, өтініштерсіз және SMS-сіз жасалады. Деректерді кім қалыптастырады Мектеп оқушылардың тізімін қалыптастырады және оларды "Әлеуметтік әмиян" жүйесіне береді. Ата-ана eGov mobile қолданбасын → әлеуметтік әмиянды ашып, баласының ваучерін көре алады. Мысал: Бала 3-сыныпта оқиды-ваучер қосымшада автоматты түрде пайда болады, ата-ананың қатысуы қажет емес. 5-11 сынып оқушыларына ваучерлер алу Кімге тамақ беріледі ҚР БҒМ 31.10.2018 № 598 бұйрығымен бекітілген Білім алушыларды тамақпен қамтамасыз ету қағидаларының 5-тармағына сәйкес оқушылардың келесі санаттарына тегін тамақ беріледі: Жетім балалар мен ата-анасының қамқорлығынсыз қалған балалар. Ерекше білім беру қажеттіліктері бар балаларды тәрбиелеп отырған отбасылардан шыққан балалар. Мүгедек балалар. Өмірлік қиын жағдайға тап болған балалар, соның ішінде: аз қамтылған отбасыларда тұратын (жан басына шаққандағы орташа табыс кедейлік шегінен төмен), көмекке мұқтаж ретінде Балалардың құқықтарын қорғау органдарында есепте тұрған. Құжатпен расталған мәртебесі бар көп балалы отбасылардан шыққан балалар. Мемлекеттік атаулы әлеуметтік көмек алуға құқығы бар отбасылардан шыққан балалар (АӘК). Орта білім беру ұйымдарында уақытша тұратын балалар (мысалы, мектеп жанындағы интернаттарда). Ваучерді алу тәртібі 1. Ата — анаға дербес деректерді өңдеуге келісім сұратумен 1414 нөмірінен бір SMS келеді (бір SMS-барлық балаларға). 2. Келісімді растау үшін жауап жіберу керек: 2 * 1-келісім, 2 * 5-бас тарту (немесе хабарламаны елемеу). 3. Келісім расталғаннан кейін ваучерлер EGOV mobile-да "Әлеуметтік әмиян" бөлімінде "Іске қосу"күйінде пайда болады. 4. Ата-ана қандай ваучерді іске қосу керектігін өзі таңдайды. Мысал: Ата-ананың екі баласы бар (5 және 8 сыныптар). Бір SMS расталғаннан кейін жүйеде екі Ваучер де пайда болады және ата-ана қайсысын іске қосу керектігін шешеді. Терминдер: Ваучер-баланың тегін тамақтану құқығын растайтын электрондық сертификат. Әлеуметтік әмиян-әлеуметтік төлемдер мен ваучерлер көрсетілетін eGov Mobile қызметі. |
тегін тамақтану ваучерлерін қалай алуға болады әлеуметтік әмиян жобасы |
14 |
Колледждерге қабылдау қалай жүзеге асырылады? |
Колледждерге (техникалық және кәсіптік білім беру ұйымдары — ТжКБ) қабылдау белгіленген қағидаларға сәйкес конкурстық негізде жүзеге асырылады. Өтінішті қалай тапсыруға болады Оқуға түсу жүзеге асырылады: • eGov порталы арқылы; • таңдалған колледждің қабылдау комиссиясы арқылы. Қабылдау шарттары • 9 сынып базасында — аттестаттың орташа балы бойынша конкурс арқылы; • 11 сынып базасында — аттестаттың орташа балы бойынша конкурс арқылы; • жекелеген мамандықтар бойынша әңгімелесу немесе шығармашылық/кәсіби емтихандар өткізілуі мүмкін; • оқу мемлекеттік білім беру тапсырысы бойынша немесе ақылы негізде жүзеге асырылады. • конкурсқа өтініш беру кезінде талапкер төрт колледжге дейін және төрт мамандық пен біліктілікті (қажет болған жағдайда) таңдауға құқылы. • конкурс Бірыңғай республикалық жүйе арқылы жүзеге асырылады. Қабылдау мерзімдері Құжаттарды қабылдау Қазақстан Республикасы Білім және ғылым министрінің № 578 бұйрығына сәйкес 25 маусымнан бастап жүзеге асырылады. Қажетті құжаттар Оқуға түсу үшін келесі құжаттарды ұсыну қажет: • қабылдау туралы өтініш; • білімі туралы құжаттың түпнұсқасы (аттестат); • 3×4 көлеміндегі фотосурет; • № 075-У нысанындағы медициналық анықтама; • жеке басын сәйкестендіру үшін жеке басын куәландыратын құжат (оның ішінде цифрлық форматта); • бар болған жағдайда — жеңілдік санатын растайтын құжаттар(Қазақстан Республикасы Оқу-ағарту министрінің 2023 жылғы 15 тамыздағы № 261 бұйрығына сәйкес) ; • жекелеген санаттар үшін — қосымша құжаттар (мысалы, медициналық-әлеуметтік сараптама қорытындысы). Нәтиже Конкурс қорытындысы бойынша талапкер колледжге мемлекеттік білім беру тапсырысы бойынша немесе ақылы негізде оқуға қабылданады. Мысал 9-сынып түлегі eGov порталы арқылы өтініш береді, 4 колледжді және 4 мамандықты таңдайды, аттестаттың орташа балы бойынша конкурсқа қатысады және мемлекеттік білім беру тапсырысы бойынша колледжге қабылданады. Терминдерге түсіндірме ТжКБ — техникалық және кәсіптік білім беру. Мемлекеттік білім беру тапсырысы — бюджет қаражаты есебінен оқыту. |
колледждерге қабылдау ТжКБ оқуға түсу eGov конкурс аттестат грант |
15 |
Ата-анасының қамқорлығынсыз қалған баланың үстінен қорғаншылық немесе қамқоршылықты қалай рәсімдеуге болады? |
Балаға қорғаншылықты немесе қамқоршылықты ресімдеу мемлекеттік көрсетілетін қызмет шеңберінде өтініш берушінің тұрғылықты жері бойынша қорғаншылық және қамқоршылық органдары арқылы жүзеге асырылады. Өтініш беру тәсілдері:
Қорғаншылық немесе қамқоршылықты рәсімдеу шарттары Өтініш беруші:
Рәсім қалай жүргізіледі 1. Өтініш пен құжаттарды тапсыру; 2. Қорғаншылық және қамқоршылық органдарының тұрғын үй-тұрмыс жағдайларын тексеруі; 3. Қорғаншыны немесе қамқоршыны тағайындау туралы шешім қабылдау. Мерзімі Өтінішті қарау мерзімі - 19 жұмыс күніне дейін. Қажетті құжаттар ХҚКО («Азаматтарға арналған үкімет» мемлекеттік корпорациясы) арқылы өтініш берген кезде: • өтініш; • жеке басын куәландыратын құжат (немесе цифрлық құжат); • жұбайының нотариат куәландырған келісімі (неке болған жағдайда); • өтініш берушінің және жұбайының (неке болған жағдайда) қарсы көрсетілімдердің жоқтығын растайтын медициналық анықтамалары (№ 692 бұйрық); • неке қию туралы куәлік (АХАТ АЖ-да мәліметтер болмаған жағдайда); • баланың туу туралы куәлігі (АХАТ АЖ-да мәліметтер болмаған жағдайда); • ата-анасының қамқорлығының жоқтығын растайтын құжаттар (қайтыс болуы, құқықтарынан айырылуы, іздеуде болуы, бас тартуы және т.б.); • өтініш берушінің және (немесе) жұбайының табыстары туралы мәліметтер; • туыстықты растайтын құжаттар (болған жағдайда); • даярлықтан өткені туралы сертификат (жақын туыстарды қоспағанда); • тұрғын үйді пайдалану құқығын растайтын құжаттар (меншік болмаған жағдайда). Құжаттар салыстырып тексеру үшін түпнұсқада ұсынылады. eGov порталы арқылы өтініш берген кезде: • электрондық өтініш (ЭЦҚ арқылы қол қойылады немесе бір реттік парольмен расталады); • жұбайының келісімінің электрондық көшірмесі (неке болған жағдайда); • электрондық медициналық анықтамалар (оның ішінде психиатриялық және наркологиялық есепте тұру туралы); • неке қию және баланың тууы туралы құжаттардың электрондық көшірмелері (жүйеде мәліметтер болмаған жағдайда); • табыстар туралы электрондық мәліметтер; • ата-анасының қамқорлығының жоқтығын растайтын электрондық құжаттар; • тұрғын үйге қатысты электрондық құжаттар; • туыстықты растайтын электрондық құжаттар (болған жағдайда); • даярлықтан өткені туралы сертификаттың электрондық көшірмесі (жақын туыстарды қоспағанда). Нәтижесі Қорытынды бойынша келесі шешімдердің бірі қабылданады: • қорғаншылықты немесе қамқоршылықты белгілеу туралы шешім (бұйрық); немесе • негізделген бас тарту. Мысалы: Азамат eGov арқылы өтініш береді, құжаттарды ұсынады және тұрғын үй-тұрмыс жағдайларын тексеруден өтеді. Қарау нәтижесі бойынша қорғаншылық және қамқоршылық органы оны баланың қорғаншысы етіп тағайындау туралы шешім қабылдайды. Терминдерге түсіндірме Қорғаншылық - 14 жасқа дейінгі балаларды орналастыру нысаны. Қамқоршылық - 14 жастан 18 жасқа дейінгі балаларды орналастыру нысаны. Қорғаншылық және қамқоршылық органдары - баланы отбасына беру туралы шешім қабылдайтын мемлекеттік органдар. |
қорғаншылық қамқоршылық ата-анасының қамқорлығынсыз қалған бала қорғаншылық және қамқоршылық органдары қорғаншылықты рәсімдеу қорғаншылыққа арналған құжаттар қорғаншы |
16 |
Бала ұзақ уақыт балабақшаға келмеген жағдайда орнын уақытша сақтауға бола ма? |
Бала ұзақ уақыт балабақшаға келмеген жағдайда, дәлелді себептер болған әрі белгіленген талаптар сақталған кезде, оның орнын уақытша сақтауға болады. Қандай жағдайларда баланың орны сақталады Мектепке дейінгі ұйымдағы орын мынадай жағдайларда сақталады: * баланың ауруы, емделуі, сауықтырылуы, түзету немесе оңалту шараларынан денсаулық сақтау ұйымдарында не өзге ұйымдарда өтуі — медициналық анықтама немесе медициналық қорытынды ұсынылған жағдайда; * ата-аналардың бірінің (заңды өкілдің) еңбек демалысы немесе баланы сауықтыру — жыл ішінде 60 (алпыс) күнтізбелік күнге дейін жазбаша өтініш ұсынылған жағдайда; * елді мекенде төтенше жағдай, төтенше ахуал немесе карантин енгізілген кезде. Қандай құжаттар қажет Балабақшадағы орынды уақытша сақтау үшін мынадай құжаттар ұсынылады: * дәрігердің қолымен және медициналық ұйымның мөрімен расталған медициналық анықтама немесе медициналық қорытынды — баланың ауруы, емделуі, оңалтылуы немесе сауықтырылуы жағдайында; * ата-ананың (заңды өкілдің) жазбаша өтініші — еңбек демалысы немесе баланы сауықтыру жағдайында. Маңызды Егер бала күнтізбелік жыл ішінде дәлелді себептерсіз балабақшаға жиынтық түрде 40 (қырық) күннен артық келмесе, ол мектепке дейінгі ұйымнан шығарылуы, ал ваучердің күші жойылуы мүмкін. Нәтиже Дәлелді себептер мен растайтын құжаттар болған жағдайда, баланың балабақшадағы орны заңнамада белгіленген мерзімге сақталады. Мысал Бала медициналық ұйымда ұзақ уақыт ем қабылдап жатыр. Ата-ана балабақшаға медициналық анықтама ұсынады. Емделу кезеңінде баланың орны сақталады және сауығып шыққаннан кейін ол балабақшаға қайта қатысады. Терминдерге түсіндірме Мектепке дейінгі ұйым — балабақша немесе мектепке дейінгі тәрбие мен оқытуды жүзеге асыратын өзге де ұйым. Ваучер — баланың мектепке дейінгі ұйымдағы орны бекітілгенін растайтын электрондық құжат. Заңды өкіл — ата-ана, қорғаншы, қамқоршы немесе заңнамаға сәйкес баланың мүддесін білдіретін өзге тұлға. Төтенше жағдай (ТЖ) — авариялар, табиғи құбылыстар, індеттер немесе халықтың өмірі мен денсаулығына қауіп төндіретін өзге де жағдайлар салдарынан қалыптасқан ахуал. |
балабақшадағы орынды сақтау баланың ұзақ уақыт болмауы балабақшаға келмеу орынды уақытша сақтау балабақшадан шығару дәлелді себептер мектепке дейінгі ұйым |
17 |
Баланы кезектілікті жоғалтпай бір балабақшадан екіншісіне ауыстыруға бола ма? |
Баланы кезектілікті жоғалтпай бір балабақшадан екіншісіне ауыстыру ваучерлік қаржыландыру тетігі шеңберінде, таңдалған мектепке дейінгі ұйымда бос орын болған жағдайда жүзеге асырылады. Ауыстыруға өтінішті қалай беру керек Баланы ауыстыру үшін ата-анаға (заңды өкілге) «Balabaqsha SmartNation» ақпараттық жүйесі арқылы өтініш беру қажет. Баланы басқа балабақшаға ауыстыру шарттары Ауыстыру келесі талаптар сақталған жағдайда жүзеге асырылады: * таңдалған балабақшада бос орынның болуы; * баланың қазіргі мектепке дейінгі ұйымнан шығарылғанын растау; * ауыстыру баланың кезекте тұрған елді мекені, ауданы немесе қаласы шегінде жүзеге асырылуы. Баланың шығарылуы келесі жолдармен расталады: * ата-ана (заңды өкіл) қатысу табеліне қол қойған кезде; * не оған қол қоюдан дәлелді түрде бас тарту ұсынылған жағдайда. Өтінішті қарау мерзімі Баланың қазіргі мектепке дейінгі ұйымнан шығарылғаны расталғаннан кейін таңдалған балабақша ауыстыру туралы өтінішті 1 (бір) жұмыс күні ішінде қарауға міндетті. Ауыстыру үшін қандай құжаттар қажет Басқа балабақшаға қабылдау үшін төмендегі құжаттар ұсынылады: * № 065/у нысанындағы профилактикалық екпелер картасы; * № 052-2/у нысанындағы «Бала денсаулығы паспорты»; * № 027/у нысанындағы медициналық анықтама; * ерекше білім беру қажеттіліктері бар балалар үшін ПМПК (психологиялық-медициналық-педагогикалық кеңес) қорытындысы (болған жағдайда). Егер бос орын болмаса Таңдалған мектепке дейінгі ұйымда бос орын болмаған жағдайда бала өтінім негізінде «Balabaqsha SmartNation» жүйесінде қалыптастырылған күту парағына енгізілуі мүмкін. Нәтиже Бос орын болған, баланың шығуы расталған және қажетті құжаттар ұсынылған жағдайда бала кезектілікті жоғалтпай таңдалған мектепке дейінгі ұйымға қабылданады. Мысал Ата-ана баласын тұрғылықты жеріне жақын орналасқан балабақшаға ауыстырғысы келеді. «Balabaqsha SmartNation» жүйесі арқылы ауыстыруға өтініш беріледі, қазіргі балабақшадан шығуы расталады және бос орын болған жағдайда бала белгіленген мерзім ішінде жаңа мектепке дейінгі ұйымға кезектілікті жоғалтпай қабылданады. Терминдерге түсіндірме Ваучерлік тетік — мектепке дейінгі ұйымдарға орындарды кезектілікті сақтай отырып электрондық түрде бөлу жүйесі. Balabaqsha SmartNation — балаларды мектепке дейінгі ұйымдарға кезекке қою, бөлу және ауыстыруға арналған ақпараттық жүйе. ПМПК — психологиялық-медициналық-педагогикалық консультация. Мектепке дейінгі ұйым — балабақша немесе мектепке дейінгі тәрбие мен оқытуды жүзеге асыратын өзге де ұйым. |
баланы басқа балабақшаға ауыстыру кезекті жоғалтпай ауыстыру балабақша кезегі ваучерлік тетік мектепке дейінгі ұйымға ауыстыру бос орындар баланы ауыстыру балабақша |
18 |
«Білікті маман» өңірлік жобасы шеңберінде мемлекеттік білім беру гранты бойынша білім алған жоғары оқу орнының түлегі оқуын аяқтағаннан кейін міндетті түрде жұмыс істеуге тиіс пе? |
Қазақстан Республикасының «Білім туралы» Заңының 47-бабының 17 және 17-2-тармақтарына сәйкес, жергілікті бюджет қаражаты есебінен мемлекеттік білім беру тапсырысы шеңберінде, оның ішінде «Білікті маман» өңірлік жобасы бойынша білім алған түлектер алған мамандығы бойынша кемінде үш жыл жұмыс істеуге міндетті. 17-2. Осы баптың 17-тармағында көзделген жұмысты өтеу жөніндегі міндеттен босату жас мамандарды жеке-жеке бөлу жөніндегі комиссияның шешімімен мынадай санаттағы жас мамандарға: 1) жұбайы (зайыбы) тұратын, жұмыс істейтін немесе қызметін өткеретін елді мекенде бос орын болмаған жағдайдағы адамдарға; 2) бірінші немесе екінші топтағы мүгедектігі бар адамдарға; 3) резидентураға мемлекеттік білім беру тапсырысы негізінде, магистратураға, докторантураға түскен және оқуын аяқтаған адамдарға; 4) жүкті әйелдерге, үш жасқа дейінгі баласы (балалары) бар, сондай-ақ үш жасқа дейінгі баланы (балаларды) өзі тәрбиелеп жатқан адамдарға; 5) әскерге шақыру бойынша әскери қызметтің (әскери жиындарды қоспағанда) белгіленген мерзімін өткерген жағдайда азаматтарға; 6) әскери қызмет өткеру туралы келісімшарт жасасқан және оның талаптарын сақтаған жағдайларда азаматтарға; 7) мүгедектігі бар баланы (мүгедектігі бар балаларды) тәрбиелеп отырған анаға немесе әкеге, бала асырап алушыға, қорғаншыға (қамқоршыға) тағайындалатын және төленетін мемлекеттік жәрдемақыны алушылар болып табылатын адамдарға; 8) бірінші топтағы мүгедектігі бар адамға күтім жасауды жүзеге асыратын мемлекеттік жәрдемақыны алушылар болып табылатын адамдарға беріледі. Мысал «Білікті маман» бағдарламасы бойынша білім алған түлек мемлекеттік білім беру тапсырысы негізінде магистратураға түсті. Ол тиісті өтініш пен растайтын құжаттарды ұсына отырып, жас мамандарды дербес бөлу жөніндегі комиссияға міндетті жұмыспен өтеуден босату мәселесін қарау үшін жүгіне алады. Терминдерге түсіндірме ЖОО — жоғары оқу орны. Мемлекеттік білім беру тапсырысы — бюджет қаражаты есебінен мамандар даярлау. Жас мамандарды дербес бөлу жөніндегі комиссия — түлектерді бөлу және заңнамада көзделген жағдайларда міндетті жұмыспен өтеуден босату мәселелері бойынша шешім қабылдайтын комиссия |
міндетті жұмыспен өтеу; бюджет қаражаты есебінен білім алу; міндетті жұмыспен өтеуден босату; I–II топтағы мүгедектік; резидентура; магистратура; докторантура; жүктілік; үш жасқа дейінгі бала; мерзімді әскери қызмет; келісімшарт бойынша әскери қызмет; мүгедектігі бар балаға күтім жасау; I топтағы мүгедектігі бар адамға күтім жасау |
19 |
Шығыс Қазақстан облысы әкімінің білім беру грантын қалай алуға болады? |
Әкімнің білім беру грантын алу үшін қабылдау кезеңінде 5-10 тамыз аралығында — таңдалған өңірлік жоғары оқу орнының қабылдау комиссиясына өтініш пен қажетті құжаттардың толық топтамасын тапсыру қажет. Бұл ретте білім беру бағдарламаларының тиісті тобы бойынша ҰБТ-дан шекті балл жинау қажет (педагогикалық бағыттар бойынша - кемінде 75 балл; денсаулық сақтау саласындағы бағыттар бойынша - кемінде 70 балл; «Құқық» даярлау бағыты үшін кемінде - 75 балл, даярлықтың басқа бағыттары бойынша - кемінде 50 балл). Гранттар Қазақстан Республикасы Ғылым және жоғары білім министрінің міндетін атқарушының 2023 жылғы 25 тамыздағы № 443 бұйрығымен бекітілген жоғары немесе жоғары оқу орнынан кейінгі білім алуға ақы төлеу үшін білім беру грантын тағайындау қағидаларына сәйкес конкурс нәтижелері бойынша тағайындалады. Негізгі критерий — ҰБТ нәтижесі: балл неғұрлым жоғары болса, грант алу ықтималдығы соғұрлым жоғары болады. Баллдар тең болған жағдайда «Алтын белгі» иегерлеріне, олимпиадалар мен конкурстардың жеңімпаздарына, біліктілігі мен жұмыс өтілі расталған колледж түлектеріне, сондай-ақ жеңілдіктер қарастырылған санаттарға жататын тұлғаларға басымдық беріледі. ҰБТ баллдары бірдей болған жағдайда аттестаттың немесе дипломның орташа балы ескеріледі. Осы көрсеткіштер де тең болған жағдайда бейіндік пәндер бойынша балдар есепке алынады. Гранттарды бөлу кезінде азаматтардың жекелеген санаттарына арналған мемлекеттік квоталар да ескеріледі. Мысал 5-10 тамыз аралығында талапкер ақпараттық жүйе арқылы немесе таңдалған өңірлік жоғары оқу орнының қабылдау комиссиясына өтініш пен қажетті құжаттардың толық топтамасын тапсырады: өтініш; жалпы орта, техникалық және кәсіптік, орта білімнен кейінгі немесе жоғары білім туралы құжаттың түпнұсқасы; жеке басын куәландыратын құжат немесе жеке басын сәйкестендіру үшін цифрлық құжаттар сервисінен алынған электрондық құжат; өлшемі 3×4 см болатын 6 фотосурет; 075/у нысаны бойынша медициналық анықтама; ҰБТ сертификаты. Өтініш берген кезде талапкер білім беру бағдарламаларының 4 тобына дейін көрсете алады. Гранттар Қазақстан Республикасы Ғылым және жоғары білім министрінің міндетін атқарушының 2023 жылғы 25 тамыздағы № 443 бұйрығымен бекітілген жоғары немесе жоғары оқу орнынан кейінгі білім алуға ақы төлеу үшін білім беру грантын тағайындау қағидаларына сәйкес конкурс нәтижелері бойынша тағайындалады. Негізгі критерий — ҰБТ нәтижесі: балл неғұрлым жоғары болса, грант алу ықтималдығы соғұрлым жоғары болады. Терминдерге түсіндірме ЖОО — жоғары оқу орны. ҰБТ — ұлттық бірыңғай тестілеу. |
әкімнің білім беру гранты; Шығыс Қазақстан облысы әкімінің гранты; жергілікті бюджет қаражаты есебінен берілетін грант; 2026 жылғы білім беру гранты; ҰБТ; шекті балл |
15. Көлік, инфрақұрылым және жолаушылар тасымалы (автомобиль жолдары, қоғамдық көлік, байланыс)
№ |
Жиі қойылатын сұрақ |
Толық жауап |
Негізгі сөздер және хештегтер |
1 |
Ауданаралық автомобиль көлігімен қатынағанда мүгедектігі бар адамдарға қандай жеңілдіктер қарастырылған? |
Мүмкіндігі шектеулі тұлғаларға ауданаралық сапар кезінде берілетін жеңілдіктер Қазақстан Республикасының «Автомобиль көлігі туралы» 2003 жылғы 4 шілдедегі Заңымен, сондай-ақ 2022 жылғы 29 желтоқсандағы №174-VII Заңымен енгізілген өзгерістерді ескере отырып реттеледі. Осы заңның 20-бабының 1-тармағына енгізілген толықтыруларға сәйкес, I топтағы мүмкіндігі шектеулі тұлғалар әлеуметтік маңызды ауданаралық маршруттарда тегін жүріп өту құқығына ие. Әлеуметтік маңызды маршруттар деп мемлекет тарапынан бекітіліп, субсидияланатын, халыққа тасымалдауды қамтамасыз етуге арналған маршруттар түсініледі. 2025 жылғы 20 қараша жағдайы бойынша облыста келесі әлеуметтік маңызды ауданаралық маршруттар жұмыс істейді: 30 қалааралық/ауданаралық автобус маршруты: «Өскемен-Риддер», «Өскемен-Бірінші Май», «Өскемен-Предгорное», «Өскемен- Предгорное арқылы Уварово», «Өскемен-Күршім», «Өскемен-Үлкен Нарын», «Өскемен-Алтай кенті», «Өскемен-Касым Қайсенов кенті», «Өскемен-Белоусовка», «Өскемен-Зайсан», «Өскемен-Бобровка», «Өскемен-Шемонаиха арқылы Жоғарғы Убу», «Өскемен-Тарханка», «Өскемен-Көгілдір Бұғаз-Айна», «Өскемен-Украинка», «Өскемен-Катонқарағай-Берел», «Өскемен-Саратовка-Отрадное», «Өскемен-Жаңа Қанайка», «Өскемен-Самарское», «Өскемен-Тройницкое», «Өскемен-Глубокое», «Өскемен-Алтай», «Өскемен-Асу-Бұлақ», «Өскемен-Октябрьск», «Өскемен-Күмістау», «Өскемен-Шемонаиха арқылы Біріншімай», «Өскемен-Жаңа-Үлбі», «Өскемен-Ақжар», «Өскемен-Бозанбай-Сібі көлі», «Өскемен-Марқакөл», «Марқакөл-Зайсан». Мысал: Егер «Өскемен – Семей» ауданаралық маршруты әлеуметтік маңызы бар бағыт ретінде бекітілсе, I топтағы мүгедектігі бар адам бұл маршрутпен бос орын болған жағдайда және мүгедектік мәртебесін растау арқылы күн сайын тегін сапар жасай алады. |
ауданаралық автомобиль көлігімен қатынау мүгедектігі бар адамдарға жеңілдіктер |
2 |
Өскемен қаласында жеңілдікті көлік картасын қалай алуға болады? |
Жеңілдікті көлік картасын алу үшін келесі қадамдарды орындау қажет: 1. Ең жақын ONAY! қызмет көрсету орталығына бару. 2. Құжаттарды ұсыну: – жеке куәлік; – жеңілдікке құқығын растайтын құжат (мүгедектік куәлігі, зейнеткер куәлігі, оқу орнынан анықтама және т.б.). 3. Картаны алу үшін өтініш толтыру. 4. Картаны алу: жеңілдік санатындағы азаматтарға карта тегін беріледі. Мысал: I топтағы мүгедек «ONAY!» орталығына Шәкәрім даңғылы, 171 мекенжайы бойынша жүгінеді. Жеке куәлігін және мүгедектік анықтамасын көрсеткеннен кейін, ол қалалық қоғамдық көлікте тегін жүруге мүмкіндік беретін жеңілдік көлік картасын алады. |
жеңілдік көлік картасы Өскемен ONAY қалай алу |
3 |
Қоғамдық көлік салонының жағдайына кім жауап береді? |
Қоғамдық көлік салонының тазалығы мен санитариялық жағдайына тасымалдаушы жауап береді, яғни көлік құралын иеленетін немесе оны пайдаланатын ұйым немесе жеке кәсіпкер. Бұл талап Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау министрінің 2023 жылғы 5 сәуірдегі № 60 бұйрығымен бекітілген «Жолаушылар мен жүктерді тасымалдауға арналған көлік құралдарына қойылатын санитариялық-эпидемиологиялық талаптар» санитариялық қағидаларында белгіленген. Тасымалдаушы көлік салонын таза ұстауға, тұрақты түрде жинау мен дезинфекция жүргізуге, желдетудің, жылытудың және жарықтандырудың дұрыс жұмыс істеуін қамтамасыз етуге, сондай-ақ жолаушылар үшін жайлы жағдай қалыптастыруға міндетті. Салон таза болуы тиіс, қоқыс, жағымсыз иіс немесе ластану болмауы керек. Қажет болған жағдайда тасымалдаушы қоқыс жәшіктерін немесе пакеттерді қамтамасыз етеді және орындықтардың, сабау-ұстағыштардың және еденнің жағдайын бақылап отырады. Санитариялық нормалардың сақталуын санитариялық-эпидемиологиялық бақылау департаменттері, сондай-ақ жергілікті атқарушы органдар (әкімдіктер) қадағалайды. Санитариялық талаптарды бұзған жағдайда тасымалдаушы Қазақстан Республикасының Әкімшілік құқық бұзушылық туралы кодексіне сәйкес әкімшілік жауапкершілікке тартылуы мүмкін — мысалы, айыппұл салу немесе бұзушылықтарды жою туралы нұсқама беру. Мысал: Егер автобус маршрутқа қоқыспен, ластанған орындықтармен немесе бензин иісімен шықса, оған тасымалдаушы жауап береді, ал шағымды Санитариялық-эпидемиологиялық бақылау департаментіне жолдауға болады. |
қоғамдық көлік салонының жағдайы кім жауап береді |
4 |
Жолаушыны хабардар етпестен қалааралық рейстің уақытын кейінге шегеру заңды ма? |
Жолаушыға алдын ала хабар бермей қалааралық рейстің уақытын өзгерту заңсыз болып табылады. Қазақстан Республикасының 2003 жылғы 4 шілдедегі № 476-II «Автомобиль көлігі туралы» Заңына және ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің 2020 жылғы 26 қарашадағы № 753 бұйрығымен бекітілген «Жолаушыларды, багажды және жүкді автомобиль көлігімен тасымалдау қағидаларына» сәйкес, тасымалдаушы бекітілген қозғалыс кестесін сақтауға міндетті. Егер рейстің жөнелту уақыты өзгерсе, рейс кешіктірілсе немесе толықтай тоқтатылса, тасымалдаушы бұл туралы жолаушыны алдын ала кез келген қолжетімді тәсілмен хабардар етуге тиіс: телефон арқылы, SMS, электрондық пошта, касса арқылы немесе мобильдік қосымша арқылы. Жолаушыға хабар бермеу — тасымалдау қағидаларын бұзу болып саналады. Мұндай жағдайда жолаушы: – билетті толық құны бойынша қайтарып алуға; – немесе бос орындар болған жағдайда басқа рейспен жүруге құқылы. Мысал: Жолаушы «Алматы – Талдықорған» рейсіне 10:00-ге билет сатып алды, бірақ автобус 12:00-ге ауыстырылды және жолаушыға алдын ала хабар берілмеді. Бұл жағдайда ол толық ақшасын қайтаруды немесе өзіне қолайлы басқа рейсті таңдауды талап етуге құқылы. |
жолаушыны хабардар ету уақытты ауыстыру қалааралық рейс |
5 |
Жолаушыға тек оның итпен бірге жол жүруіне байланысты сапардан бас тартуға бола ма? |
Жолаушыға тек оның итпен бірге келе жатқаны үшін сапардан бас тартуға құқық берілмейді. Жануарларды қоғамдық және қалааралық көлікте тасымалдау тәртібі Қазақстан Республикасының «Автомобиль көлігі туралы» № 476-II Заңы, ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің 2020 жылғы 26 қарашадағы № 753 бұйрығымен бекітілген «Жолаушыларды, багажды және жүкді автомобиль көлігімен тасымалдау қағидалары», сондай-ақ санитариялық талаптармен реттеледі. Осы нормаларға сәйкес, жолаушы жануарды тасымалдау ережелерін сақтаған жағдайда итпен бірге сапарға шығуға құқылы. – Ұсақ иттер переноскада немесе жабық торда тасымалданады, бұл шу, иіс және салонды ластауды болдырмайды. – Ірі иттер тұмылдырықта, қысқа қарғыбауда және иесінің бақылауында, басқа жолаушыларға кедергі келтірмейтін жерде тасымалданады. Тасымалдаушы сапардан бас тарта алады тек мына жағдайларда: – ит агрессивті болып, жолаушыларға немесе жүргізушіге қауіп төндірсе; – иесі қауіпсіздік шараларын (тұмылдырық, переноска, қарғыбау) қамтамасыз етпесе; – санитариялық талаптар бұзылса (қатты иіс шығару, салонды ластау). Егер барлық талаптар орындалса, жануар тыныш және қауіпсіз болса, тасымалдаушының бас тартуы заңсыз болып табылады. Мысал: Жолаушы қалааралық автобусқа кішкентай итін жабық переноскада алып кірді. Жануар тыныш, санитариялық нормалар бұзылған жоқ. Жүргізушінің жолаушыны түсіруді талап етуі – заңсыз. |
сапардан бас тарту итпен келген жолаушы жолаушыны тасымалдаудан бас тартуға бола ма |
6 |
Тасымалдаушы жолаушыны оның келісімінсіз басқа орынға ауыстыруға құқылы ма? |
Тасымалдаушы жолаушыны оның келісімінсіз басқа орынға ауыстыруға құқылы емес, себебі билетте көрсетілген орын – тасымалдау шартының бөлігі болып табылады. Бұл Қазақстан Республикасының 2003 жылғы 4 шілдедегі № 476-II «Автомобиль көлігі туралы» Заңында және ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің 2020 жылғы 26 қарашадағы № 753 бұйрығымен бекітілген «Жолаушыларды, багажды және жүкді автомобиль көлігімен тасымалдау қағидаларында» көзделген. Тасымалдаушы жолаушыға билетте көрсетілген орынды беруге міндетті. Жолаушының келісімінсіз орын ауыстыру – тасымалдау шартын бұзу болып саналады. Ерекше жағдайлар тек заңда көрсетілген кезде ғана мүмкін. Мысалы, автобуста техникалық ақау пайда болып, жолаушыларды басқа көлікке көшіру қажет болғанда немесе қауіпсіздікті қамтамасыз ету мақсатында (осьтің артық жүктелуі, апаттық жағдай туындауы) орындарды қайта бөлу талап етілсе. Сондай-ақ жолаушы өзі келісім берген жағдайда орын ауыстыруға болады. Осының сыртында жолаушы орын ауыстырудан бас тартуға толық құқылы. Мысал: Жолаушы №5 орынға билет сатып алды. Водитель себеп түсіндірместен оны №20 орынға көшуін талап етеді. Жолаушы бас тартуға құқылы, өйткені келісімінсіз орын ауыстыру – тасымалдау шартын бұзу болып табылады. |
тасымалдаушы келісімсіз орын ауыстыру басқа орынға көшіру құқығы бар ма |
7 |
Автобус билеттерін қайтару ережелері қандай, қанша пайыз ұсталады және билетті қандай мерзімде қайтаруға болады? |
Автобус немесе шағын автобус жолға шықпай тұрып билетті кассаға қайтарған жағдайда, билет құнынан 3 пайыздан аспайтын сома ұсталып, қалған ақшасы жолаушыға қайтарылады. Мысал: билет бағасы 2 000 теңге болса, 60 теңгеге дейін ұсталады, жолаушыға 1 940 теңге қайтарылады. Егер билет сатып алынғаннан басқа кассада қайтарылса, билет құнынан 5 пайыздан аспайтын комиссия ұсталады. Мысал: билет бағасы 2 000 теңге болса, 100 теңгеге дейін ұсталады, жолаушыға 1 900 теңге қайтарылады. Автобусқа кешіккен жағдайда билет 3 тәуліктен кешіктірілмей қайтарылуы тиіс. Бұл жағдайда билет құнының 70%-ы өтеледі. Мысал: билет бағасы 2 000 теңге болса, жолаушы 1 400 теңге алады. 3 тәуліктен кейін билет қайтарылмайды. |
Автобус билеттерін қайтару Қайтару мерзімдері Билетті қайтару |
8 |
Автобус, шағын автобус немесе троллейбус маршрут кезінде бұзылған жағдайда жолаушыныңбилеті жарамды болып қала ма? |
Иә, қоғамдық көлік бұзылған жағдайда жолаушының билеті жарамды болып қала береді. Егер көлік техникалық себептерге байланысты бұзылса Тасымалдаушы міндетті: - істен шыққан көліктің орнына жарамды автобус, шағын автобус немесе троллейбус беруге; - немесе осы маршрут бойынша жүретін басқа көлікке жолаушыларды отырғызуды ұйымдастыруға. Осы жағдайда: - билет жарамды болып қалады; - қосымша төлем талап етілмейді; - тасымалдау шарты күшінде қалады, және тасымалдаушы жолаушыны межелі жерге жеткізуге міндетті. Егер маршрутта бірнеше тасымалдаушы жұмыс істесе - Билет оны сатқан тасымалдаушының көлігінде ғана жарамды. - Басқа тасымалдаушылар өзге компаниялардың билеттерін қабылдауға міндетті емес, өйткені олар бөлек шарттар және бөлек есеп жүйелері бойынша жұмыс істейді. Сондықтан билет бойынша ауысып отыру тек сол тасымалдаушының көлігінде мүмкін, немесе тасымалдаушылар арасында арнайы келісім болса ғана (бұл өте сирек кездеседі және міндетті талап болып саналмайды). Егер тасымалдаушы ауыстырылған көлік бермесе: Жолаушының құқығы бар: - билеттің құнын қайтаруға, немесе - орындалмаған тасымалдауға өтемақы алуға (тұтынушылардың құқықтарын қорғау туралы заңнама аясында). Мысал: Сіз «ГородТранс» компаниясының автобусымен бара жатырсыз. Маршрутта сондай-ақ «АвтоЛайн» компаниясы да жұмыс істейді. «ГородТранс» автобусы бұзылса, компания резервтік автобус жіберуге немесе сізді өздерінің басқа автобусына отырғызуға міндетті. «АвтоЛайн» автобусы басқа тасымалдаушының билетін қабылдауға міндетті емес. Сіздің билетіңіз сапар аяқталғанға дейін жарамды болып қалады. |
Билет автобус бұзылды не істеу керек маршрут бірнеше тасымалдаушы |
9 |
Жолаушыларды тасымалдау қызметін көрсету кезінде жүргізуші дұрыс емес (әдепсіз/некорректті) мінез-құлық танытса, қандай шаралар қабылдауға болады? |
Қазақстан Республикасының автомобиль көлігімен жолаушылар мен багажды тасымалдау қағидаларына сәйкес тасымалдаушы жолаушылардың қауіпсіздігін және тиісті деңгейде қызмет көрсетілуін қамтамасыз етуге міндетті. Егер жүргізуші дұрыс емес мінез-құлық танытса (әдепсіздік, міндеттерін орындаудан бас тарту, қызмет көрсету ережелерін бұзу), жолаушы келесі шараларды қолдана алады: 1. Бұзушылықты тіркеу Ұсынылады: • автобус нөмірін/маршрутын жазып алу; • күні, уақыты және орнын көрсету; • мүмкін болса фото немесе видео түсіру. 2. Тасымалдаушыға жүгіну Шағымды тасымалдаушы ұйымға беру (байланыс деректері әдетте көлікте немесе компания сайтында көрсетіледі). 3. Уәкілетті органдарға жүгіну • Егер жауап болмаса, өтініш беруге болады: • eGov порталы арқылы (e-Otinish сервисі); • әкімдікке ("Шығыс Қазақстан облысының Жолаушылар көлігі және автомобиль жолдары басқармасы"); • Азаматтарды қабылдау орталығы арқылы. Нәтиже: Шағымды қарау қорытындысы бойынша тасымалдаушыға немесе жүргізушіге қатысты шаралар қолданылады (тексеру жүргізу, тәртіптік жауапкершілік), өтініш берушіге жауап жіберіледі. Мысал: Жолаушы автобуста жүргізушінің дөрекі мінез-құлқына және аялдамада тоқтатудан бас тартуына тап болды. Ол автобус нөмірін тіркеп, eGov арқылы шағым жіберді. Тексеру нәтижесінде тасымалдаушыға ескерту берілді. Терминдерді түсіндіру: Тасымалдаушы — жолаушыларды тасымалдауды жүзеге асыратын заңды немесе жеке тұлға. Уәкілетті органдар — жергілікті атқарушы орган ("Шығыс Қазақстан облысының Жолаушылар көлігі және автомобиль жолдары басқармасы"). |
жүргізушінің некорректті мінез-құлқы шағым жолаушы тасымалдаушы автобус бұзушылық |
10 |
Шығыс Қазақстан облысында қысқы уақытта қар тазалау және жолдарды күтіп ұстау үшін кім жауапты? |
Мақала мәтіні Шығыс Қазақстан облысында автомобиль жолдарын қысқы уақытта күтіп ұстау (қардан тазалау, тайғаққа қарсы өңдеу, жол жүрісінің қауіпсіздігін қамтамасыз ету, мұзды кетіру) жолдардың санатына байланысты жүзеге асырылады. 1. Елді мекендер ішіндегі көшелер мен жолдар Жауапкершілікті қалалар мен аудандардың әкімдіктері тұрғын үй-коммуналдық шаруашылық, жолаушылар көлігі және автомобиль жолдары бөлімдері арқылы көтереді. Қысқы уақытта қар тазалау және тайғаққа қарсы өңдеу жұмыстарын арнайы ұйымдар орындайды. Мысал: егер үйдің алдындағы көше, тротуар, қоғамдық көлік аялдамасы тазаланбаса, ішкі аумақтағы жолды ішкі аула ішінде тазалау үшін қала/аудан әкімдігінің ТКШ бөліміне немесе 109 қызметіне жүгіну керек. 2. Облыстық және аудандық маңызы бар автомобиль жолдары Облыстық маңызы бар жолдарды күтіп ұстауға Шығыс Қазақстан облысының Жолаушылар көлігі және автомобиль жолдары басқармасы жауап береді, ал аудандық маңызы бар жолдар үшін — аудандар мен қалалардың тұрғын үй-коммуналдық шаруашылық, жолаушылар көлігі және автомобиль жолдары бөлімдері жауап береді. Қысқы күтіп ұстау жұмыстарын арнайы жол ұйымдары жүргізеді. Мысал: егер елді мекендерді немесе аудан орталығы мен ауылды байланыстыратын жол тазаланбаса, жолдарды күтіп ұстау жөніндегі тиісті органға хабарласу керек. 3. Республикалық маңызы бар автомобиль жолдары Жол жүрісінің қауіпсіздігін қамтамасыз ету және күтіп ұстауға «ҚазАвтоЖол» ҰК» АҚ жауап береді. Бұл санатқа автомобиль жолдары, халықаралық және республикааралық көлікті қамтамасыз ететін жолдар жатады. Мысал: егер республикалық маңызы бар автомобиль жолдарының учаскесі бойынша жүру қиын болса, «ҚазАвтоЖол» ҰК» АҚ байланыс орталығына 1403 нөмірі бойынша жүгіну қажет. |
қар тазалау қысқы жолдарды күтіп ұстау жолдарды тазарту ҚазАвтоЖол 109 қызметі жолдарды күтіп ұстау |
16. Абаттандыру, көгалдандыру және санитарлық қамтамасыз ету (көгалдандыру, абаттандыру, санитарлық тазарту, дезинфекциялау)
№ |
Жиі қойылатын сұрақ |
Толық жауап |
Негізгі сөздер және хештегтер |
1 |
Тұрғын үй ғимараттарының аулаларында ағаштарды кесуге рұқсат алу қажет пе және оны қайдан алуға болады? |
Тұрғын үй ауласында ағаштарды кесуге қатысты кез келген жұмыс (ПМИ/МИБ, басқару компаниясы, тұрғындардың өтініші бойынша) тек жергілікті атқарушы орган (әкімдік) берген рұқсатпен ғана жүргізілуі мүмкін. Заң және оған бағынышты нормативтік актілер төтенше немесе санитарлық ағаш кесу жағдайларында алдын ала рұқсатсыз ағаш кесуге шектеулі жағдайларда рұқсат береді, атап айтқанда: - апаттар мен төтенше жағдайларды жою кезінде, соның ішінде қоғамдық инфрақұрылымдар мен инженерлік желілерде; - адамның өмірі мен денсаулығына қауіп төндіретін; ғимараттарға, құрылыстарға, көлікке, жеке және заңды тұлғалардың мүлкіне зиян келтіруі мүмкін немесе зиян келтірген; апатты жағдайда (құрғақ бұтақтар, аурудан қатты зақымдалған және т.б.) ағаштарды санитарлық кесу. Мұндай жағдайларда мәжбүрлі ағаш кесу (қауіпті ағашты оперативті кесу) рұқсат етіледі, алайда: уәкілетті орган немесе мамандандырылған ұйым жасыл желектерге тексеру (зерттеу) актісін жасауы тиіс; Қосымша өтемақы ретінде ағаш отырғызу талап етілуі мүмкін, оның шығындары мүдделі тараптың (ПМИ/МИБ, меншік иесі, тапсырыс беруші және т.б.) есебінен жүргізіледі. Рұқсат алу үшін қайда және қалай жүгіну керек Уәкілетті орган: жергілікті атқарушы орган (қала немесе аудан әкімдігі), әдетте өңір құрылымына байланысты экология, тұрғын үй және коммуналдық қызметтер немесе табиғатты басқару бөлімі. Қоғамдық қызмет «Ағаштарды кесуге рұқсат беру» деп аталады және көрсетіледі: - онлайн режимде eGov порталында – www.egov.kz , eLicense порталында – www.elicense.kz - офлайн – Қоғамдық қызмет көрсету орталығы арқылы немесе әкімдік кеңсесіне тікелей (егер қоғамдық қызмет көрсету стандартымен қарастырылған болса). Мысал 1. Аулада ескі тал ағашы бар, оның бұтақтары ойын алаңына түсіп жатыр 1. Үй тұрғындары ПМИ/МИБ-ге немесе тікелей әкімдікке арыз-шағым түсіріп, ағашты тексеруді сұрайды. 2. Өкілетті органның маманы жергілікті жерге барып, ағашты тексереді және қауіп расталған жағдайда акті жасайды. 3. Жағдайына қарай ағаштың бұтақтарын қырқу (құрғақ бұтақтарды алу) немесе оны толығымен кесу шаралары қабылданады, рұқсат беріліп, кейінгі өтемақы отырғызуы жүргізіледі. 2-мысал. Басқару компаниясы автотұраққа орын босатуды қалайды 1. Басқару компаниясы пәтер үйінің ауласында автотұрақ орындарын жасау үшін бірнеше сау ағашты алуды жоспарлап отыр. 2. Мұндай ағаштарды кесу үшін «Ағаштарды кесуге рұқсат беру» мемлекеттік қызметі арқылы уәкілетті органнан рұқсат алу қажет. 3. Рұқсатсыз мұндай әрекеттер заңсыз кесу болып саналады, әкімшілік жауапкершілікке және өтемақы отырғызу міндеттемесіне әкеледі. |
рұқсат қажет пе ағаштарды кесуге рұқсат қайда өтініш беру |
2 |
«Халық қатысатын бюджет» бағдарламасы бойынша салынған балалар алаңын немесе спорт алаңын ұстауға кім жауап береді? |
«Халық қатысатын бюджет» бағдарламасы бойынша салынған балалар алаңын немесе спорт алаңын ұстау объектінің кімнің теңгеріміне немесе пайдалануына берілгеніне байланысты. Халық қатысатын бюджет бағдарламасы бойынша салынған балалар алаңдары мен спорт алаңдары құрылысы аяқталғаннан кейін: •жергілікті атқарушы органның немесе коммуналдық ұйымның балансында қалуға; • не мүлік иелерінің бірлестігіне (МИБ), жай серіктестікке немесе көп пәтерлі тұрғын үйді басқарудың өзге де нысанына пайдалануға берілуге тиіс. Кімнің жауап беретініне байланысты: • аумақты тазалау; • санитарлық жағдайы; • ағымдағы жөндеу; • жабдықты ұстау; • мүліктің сақталуы. Егер алаң МИБ немесе жай серіктестікке берілсе Егер алаң көп пәтерлі тұрғын үйдің басқару органына пайдалануға берілсе, оны күтіп ұстау пәтер иелерінің қаражаты есебінен жүзеге асырылады. Мұндай жағдайларда тұрғындар өз бетінше: • аумақты тазалау; • жабдықтарды жөндеу және қызмет көрсету; • вандализм салдарын жою; • алаңның қауіпсіз жай-күйін қамтамасыз етуді ұйымдастырады. Егер алаң пайдалануға берілмесе Егер объект МИБ-тың немесе жай серіктестіктің пайдалануына берілмесе және әкімдіктің немесе коммуналдық ұйымның балансында қалса, алаңды ұстауды тиісті қызмет көрсетуші ұйым өз құзыреті шегінде жүзеге асырады. Қайда жүгіну керек Балалар алаңын немесе спорт алаңын ұстау мәселелері бойынша: • МИБ немесе жай серіктестік; • аудан немесе қала әкімдігіне; • тұрғын үй-коммуналдық шаруашылық бөліміне; • аумаққа қызмет көрсететін коммуналдық ұйымға жүгінуге болады. Мысалы Көппәтерлі үйдің ауласында «Халық қатысатын бюджет» бағдарламасы бойынша балалар алаңы орнатылған. Жұмыстар аяқталғаннан кейін алаң МИБ-тің пайдалануына берілді. Алдағы уақытта үй тұрғындары ай сайынғы жарналар есебінен аумақты жинауды және ойын жабдықтарын жөндеуді қамтамасыз етеді. Басқа аулада алаң коммуналдық кәсіпорынның балансында қалды. Мұндай жағдайда объектіні күтіп ұстауды және қызмет көрсетуді қызмет көрсетуші ұйым қамтамасыз етеді. Терминдерді түсіндіру Халық қатысатын бюджет - тұрғындарға бюджет есебінен қаржыландырылатын абаттандыру жобаларын ұсынуға мүмкіндік беретін бағдарлама . Мүлiк иелерiнiң бiрлестiгi (МИБ) - пәтер иелерi құрған көп пәтерлi тұрғын үйдi басқару нысаны. Жай серіктестік (ЖТ) - тұрғын үй иелерінің көп пәтерлі тұрғын үйді бірлесіп басқару нысаны. Баланс ұстаушы - мүлiктi ұстауға және пайдалануға жауап беретiн ұйым немесе тұлға. |
халық қатысатын бюджет ХҚБ балалар алаңын спорт алаңын жай серіктестік баланс ұстаушы алаңды жөндеу алаңға қызмет көрсету көп пәтерлі тұрғын үй ауланы абаттандыру |
3 |
«Халық қатысатын бюджет» бағдарламасы бойынша салынған балалар алаңына кіруді шектеуге бола ма? |
«Халық қатысатын бюджет» бағдарламасы бойынша салынған балалар алаңына кіруді шектеуге болмайды, өйткені мұндай алаңдар жалпы пайдалануға арналған. Сонымен бiрге жекелеген жағдайларда алаң орналасқан жер учаскесi мүлiк меншiк иелерiнiң бiрлестiгiне (МИБ), жай серiктестiкке немесе көп пәтерлi тұрғын үйдi басқарудың өзге де нысанына пайдалануға берiлуi мүмкiн. Егер үйдің тұрғындары: • аумақты тазалау; • жабдықтарды ағымдағы жөндеу; • алаңды күтіп ұстау; • мүліктің сақталуы, олар алаңды пайдаланудың ақылға қонымды ережелерін белгілеуге құқылы: • балалардың қауіпсіздігін қамтамасыз ету; • қоғамдық тәртіпті сақтау; • мүліктің бүлінуін болдырмау; • тыныштық пен санитарлық нормаларды сақтауды, алаңды күтіп ұстауды және шығыстарды қамтамасыз етсе. Мысалы, мынадай ережелер белгіленуі мүмкін: • жануарларды серуендетуге тыйым салу туралы; • тазалықты сақтау туралы; • алаңды түнгі уақытта пайдалануды шектеу туралы; • ойын жабдықтарын ұқыпты пайдалану туралы. Бұл ретте басқа үйлердің тұрғындарына заңды негізсіз кіруге толық тыйым салу заңсыз деп танылуы мүмкін. Қазақстан Республикасының Жер кодексiнiң 64-бабына сәйкес жер пайдаланушылар жер учаскесiн оның нысаналы мақсатына сәйкес пайдалануға құқылы. Бұл ретте Қазақстан Республикасының Жер кодексінің 65-бабы жер учаскесін мақсаты бойынша пайдалануға және заңнама талаптарын сақтауға міндеттейді. Кіруді шектеу қашан заңсыз болуы мүмкін Кіруді шектеу заңсыз деп есептелуі мүмкін, егер: • алаң жалпы пайдалану аумағында орналасқан; • жер учаскесін пайдалану құқығын растайтын құжаттар жоқ; • қол жеткізу заңды негіздерсіз шектелсе; • қоғамдық объектіні басқа тұрғындардың пайдалануына кедергілер жасалса. Қайда жүгіну керек Егер балалар алаңына кіру заңсыз шектелген болса, төмендегідей хабарласуға болады: • аудан немесе қала әкімдігіне; • тұрғын үй-коммуналдық шаруашылық бөліміне; • жер қатынастары бөліміне; • полицияға - қақтығыс жағдайлары туындаған кезде. Мысалы Көппәтерлі үйдің ауласында «Халық қатысатын бюджет» бағдарламасы бойынша балалар алаңы орнатылды. Егер алаң ортақ пайдаланылатын аумақта болса, үй тұрғындарының көрші ауладағы балаларға оны пайдалануға тыйым салуға құқығы жоқ. Егер жер учаскесi МИБ-тың пайдалануына немесе үйдi басқарудың өзге де нысанына берiлсе, тұрғындар тәртiптi, қауiпсiздiктi және мүлiктiң сақталуын қамтамасыз ету үшiн алаңды пайдалану ережелерiн белгiлеуге құқылы. Терминдерді түсіндіру Халық қатысатын бюджет - тұрғындарға бюджет есебінен қаржыландырылатын абаттандыру жобаларын ұсынуға мүмкіндік беретін бағдарлама . Мүлiк иелерiнiң бiрлестiгi (МИБ) - пәтер иелерi құрған көп пәтерлi тұрғын үйдi басқару нысаны. Ортақ пайдалану аумағы - тұрғындардың еркін пайдалануына арналған аумақ. Жер пайдаланушы - жер учаскесiн пайдалану құқығымен берiлген тұлға немесе ұйым. |
халық қатысатын бюджет ХҚБ балалар алаңы қолжетімділікті шектеу ауладағы алаң алаңды пайдалану ережесі МИБ жалпы пайдалану ауланы абаттандыру үй тұрғындары жер учаскесі көппәтерлі тұрғын үй |
17 Төтенше жағдайлар, азаматтық қорғаныс және жұмылдыру дайындығы
№ |
Жиі қойылатын сұрақ |
Толық жауап |
Негізгі сөздер және хештегтер |
1 |
Тұрғын үйді, ауланы немесе шаруашылық құрылыстарды тасқын сулармен су басу қаупі төнген кезде қайда жүгінуге болады? |
Тұрғын үйді, ауланы немесе шаруашылық құрылыстарды тасқын сулармен су басу қаупі төнген кезде шұғыл қызметтердің бірыңғай нөмірі — 112-ге дереу қоңырау шалып, диспетчерге нақты мекенжайын, қауіптің сипатын, судың көтерілу деңгейін, балалардың, қарттардың, мүгедектігі бар адамдардың болуын және эвакуациялау қажеттілігін хабарлау қажет. 112 нөмірі Төтенше жағдайлар, азаматтардың өмірі мен денсаулығына төнетін қатер, авариялық-құтқару және эвакуациялық іс-шараларды жүргізу қажеттілігі туралы хабарламаларды қабылдауға және өңдеуге арналған. Шұғыл ден қою жүйесінің жұмыс істеуі "азаматтық қорғау туралы"Қазақстан Республикасының Заңына сәйкес жүзеге асырылады. Өтініш бергеннен кейін не болады? Хабарлама келіп түскеннен кейін ақпарат жағдайды бағалау, құтқару бөлімшелерінің кетуін ұйымдастыру, халықты эвакуациялауды жүргізу, су айдау не өзге де қорғау шараларын қабылдау үшін тиісті шұғыл қызметтерге беріледі. Нені білу маңызды? 112 нөміріне қоңырау шалу тегін және тәулік бойы, оның ішінде ұялы телефон шотында ақша қаражаты болмаған кезде жүзеге асырылуы мүмкін. Мысалы: Егер қатты жаңбырдың салдарынан су тез көтеріліп, үйге келе бастаса, тұрғын дереу 112 нөміріне қоңырау шалып, шұғыл қызметтер көмек пен қажет болған жағдайда эвакуациялауды ұйымдастыруы үшін ауланы немесе тұрғын үйді су басу мүмкіндігі туралы хабарлауы керек. Терминдерді түсіндіру: Су басу қаупі -аумақты сумен толтыру мүмкіндігі. Тұрғын үй -бұл адамдарға арналған ғимарат. Аула - үйге іргелес аумақ. Шаруашылық құрылыстар-қосалқы құрылыстар (сарай, гараж және т.б.). Тасқын сулар -өзендердің төгілуі немесе қатты жауын-шашын кезінде пайда болатын су. Жедел қызметтердің бірыңғай нөмірі 112 -төтенше жағдайларда көмек шақыруға арналған телефон. Жеке және заңды тұлғалардан хабарламаларды қабылдауды және өңдеуді қамтамасыз ету мақсатында әрекет етеді. |
112 су басу тұрғын үй аула шаруашылық құрылыстар тасқын сулар шұғыл қызметтер |
2 |
Мемлекеттік тұрғын үй қорынан тұрғын үй беруден бас тартуға не негіз болып табылады? |
Қазақстан Республикасы Өнеркәсіп және құрылыс министрінің міндетін атқарушының 2025 жылғы 4 қарашадағы № 473 бұйрығымен бекітілген төтенше жағдай салдарынан тұрғын үйсіз қалған азаматтарға тұрғын үй беру қағидаларына сәйкес мемлекеттік тұрғын үй қорынан тұрғын үй беруден бас тартуға негіз болып табылады: 1) осы Қағидалардың 4-тармағында көрсетілген құжаттардың болмауы; 2) ұсынылған құжаттардың дұрыс еместігінің анықталуы негіз болып табылады. Шешім қалай қабылданады? Бас тарту туралы шешімді ұсынылған құжаттарды қарау нәтижелері бойынша тұрғын үймен қамтамасыз ету жөніндегі комиссия қабылдайды және себептерін көрсете отырып, дәлелді жазбаша бас тарту түрінде ресімделеді. Мысалы: Егер өрттен зардап шеккен азамат тұрғын үй алуға өтініш берсе, бірақ басқа жылжымайтын мүліктің жоқтығы туралы анықтама бермесе немесе үйге ұсынылған құжаттардың жалған екендігі анықталса, онда комиссия оған мемлекеттік тұрғын үй қорынан тұрғын үй беруден бас тартуы мүмкін. Терминдерді түсіндіру: Тұрғын үй -белгіленген құрылыс, санитарлық, экологиялық, өртке қарсы және басқа да міндетті нормалар мен ережелерге сәйкес келетін, тұрақты тұруға арналған және пайдаланылатын жеке тұрғын үй бірлігі (жеке тұрғын үй, пәтер, жатақхана бөлмесі, модульдік (жылжымалы) тұрғын үй). Мемлекеттік тұрғын үй қоры -Қазақстан Республикасының заңнамасында көзделген жағдайларда және тәртіппен мемлекеттік меншіктегі және азаматтарға берілетін тұрғын үй-жайлар. Дұрыс емес мәліметтер -жалған, бұрмаланған, толық емес не шындыққа сәйкес келмейтін деректерді қамтитын құжаттар немесе ақпарат. Тұрғын үймен қамтамасыз ету жөніндегі Комиссия — зардап шеккен азаматтардың құжаттарын қарау және тұрғын үй беру не бас тарту туралы шешім қабылдау үшін жергілікті атқарушы орган құратын комиссия. Қазақстан Республикасы Өнеркәсіп және құрылыс министрінің міндетін атқарушының 2025 жылғы 4 қарашадағы № 473 бұйрығымен бекітілген төтенше жағдай салдарынан тұрғын үйсіз қалған азаматтарға тұрғын үй беру ережесі. |
тұрғын үй мемлекеттік тұрғын үй қоры бас тартуға негіз тұрғын үй беру зардап шеккен адам төтенше жағдай |
3 |
Төтенше жағдай салдарынан тұрғын үйсіз қалған жағдайда не істеу керек? |
Қазақстан Республикасы Өнеркәсіп және құрылыс министрінің міндетін атқарушының 2025 жылғы 4 қарашадағы № 473 бұйрығымен бекітілген төтенше жағдай нәтижесінде тұрғын үйсіз қалған азаматтарға тұрғын үй беру қағидаларына сәйкес төтенше жағдай туындағаннан кейін тұрғын үйсіз қалған азаматтар аумағында төтенше жағдай орын алған жергілікті атқарушы органға жүгінеді. Қандай құжаттарды ұсыну керек? 1) зардап шеккен азаматтың жеке басын куәландыратын құжаттың көшірмесі; 2) бекітілген нысан бойынша жылжымайтын мүлік иесінен (не сенімхат бойынша оның өкілінен) өтініш; 3) жылжымайтын мүлік объектісінің (тұрғын үйдің) кадастрлық паспорты; 4) жер учаскесіне сәйкестендіру құжаты (жер учаскесіне жеке меншік құқығын беретін акт); 5) жылжымайтын мүліктің жоқ (бар) екендігі туралы «Азаматтарға арналған үкімет» мемлекеттік корпорациясы берген анықтама. 6) зардап шеккен азаматтарда тұрғын үйге құқық белгілейтін құжаттар болмаған жағдайда «Қазақстан ғарыш сапары» ұлттық компаниясы» акционерлік қоғамының мәліметтері, сондай-ақ мына: әлеуметтік қорғау органдары; ішкі істер органдары, «Азаматтарға арналған үкімет» мемлекеттік корпорациясы; денсаулық сақтау және білім беру мекемелері мәліметтерінің; коммуналдық төлемдерді төлеу туралы мәліметтердің бірі көрсетілген тұрғын үйге иелік етуді растау болып табылады. Құжаттарды тапсырғаннан кейін не болады? Тұрғын үйсіз қалған және оны алуға мұқтаж азаматтардың тізімдерін қалыптастыру аяқталғаннан кейін күнтізбелік екі күн өткен соң аумағында табиғи және/немесе техногендік сипаттағы төтенше жағдай болған жергілікті атқарушы орган төтенше жағдай салдарынан тұрғын үйсіз қалған азаматтарды тұрғын үймен қамтамасыз ету жөнінде комиссия (бұдан әрі – тұрғын үймен қамтамасыз ету жөніндегі комиссия) құрады. Мәселе қандай мерзімде қаралады? Жергілікті атқарушы орган зардап шеккендердің тізімін қалыптастыру аяқталғаннан кейін 2 күнтізбелік күн ішінде комиссия құрайды. Тұрғын үймен қамтамасыз ету жөніндегі комиссия осы Қағидалардың 4-тармағында көрсетілген, ұсынылған құжаттардың және жергілікті атқарушы орган қоса берген төтенше жағдайдан зардап шеккен тұрғынжайдың жай-күйі туралы зерттеп-қарау жөніндегі қорытындының негізінде оларды одан әрі пайдаланудың мүмкін еместігі туралы ұсынымдарды көрсете отырып , 5 жұмыс күні ішінде мемлекеттік тұрғын үй қорынан тұрғын үй беру туралы шешім қабылдайды немесе жазбаша түрде дәлелді бас тартуды ұсынады. Қандай шешім қабылданады? Қарау қорытындысы бойынша комиссия мынадай шешімдердің бірін қабылдайды: * мемлекеттік тұрғын үй қорынан тұрғын үй беру туралы; * дәлелді жазбаша бас тарту туралы. Ережелер қандай объектілерге қолданылмайды? Ережелердің күші мыналарға қолданылмайды: * уақытша құрылыстар; * шаруашылық-тұрмыстық ғимараттар; * жылжымайтын мүлікке жатпайтын объектілер; * өз бетінше тұрғызылған (заңсыз) Нысандар. Мысалы: Егер су тасқыны салдарынан Өскемен қаласындағы Отбасы үйі қираған болса, онда тұрғын үй иесі қала әкімдігіне жеке куәлікпен және үйге қолжетімді құжаттармен (немесе оларды алмастыратын растаулармен) жүгінеді, содан кейін ол зардап шеккендер тізіміне енгізіледі, комиссия үйдің жай-күйін тексереді және мемлекеттік тұрғын үйден уақытша немесе жаңа тұрғын үй беру туралы шешім қабылдайды. себептерін түсіндіре отырып, тұрғын үй қорының немесе бас тарту туралы. Терминдерді түсіндіру: Төтенше жағдай-белгілі бір аумақтағы авария, өрт, қауіпті өндірістік факторлардың зиянды әсері, қауіпті табиғи құбылыс, апат, табиғи немесе өзге де зілзала нәтижесінде қалыптасқан, адам шығынына, адамдардың денсаулығына немесе қоршаған ортаға зиян келтіруге, елеулі материалдық залалға және адамдардың өмір сүру жағдайларының бұзылуына әкеп соғуы немесе әкеп соқтыруы мүмкін жағдай. Тұрғын үй -белгіленген құрылыс, санитарлық, экологиялық, өртке қарсы және басқа да міндетті нормалар мен ережелерге сәйкес келетін, тұрақты тұруға арналған және пайдаланылатын жеке тұрғын үй бірлігі (жеке тұрғын үй, пәтер, жатақхана бөлмесі, модульдік (жылжымалы) тұрғын үй). Жергілікті атқарушы орган (әкімдік) – өз құзыреті шегінде тиісті аумақта жергілікті мемлекеттік басқаруды және өзін-өзі басқаруды жүзеге асыратын, облыстың, республикалық маңызы бар қаланың және астананың, ауданның (облыстық маңызы бар қаланың) әкімі басқаратын алқалы атқарушы орган. "Азаматтарға арналған үкімет" мемлекеттік корпорациясы-мемлекеттік қызметтердің бірыңғай провайдері. "Қазақстан ғарыш сапары "ұлттық компаниясы" акционерлік қоғамы-ғарыш қызметі саласындағы салааралық бағдарламаларды іске асыратын жетекші қазақстандық компания. "Қазақстан ғарыш сапары" АҚ мәліметтері ТЖ басталғанға дейін нақты учаскеде тұрғын үйдің болуын және болуын визуалды және географиялық растау үшін пайдаланылады. |
зардап шеккен адам төтенше жағдай тұрғын үйсіз қалған азамат мемлекеттік тұрғын үй қоры тұрғын үймен қамтамасыз ету жөніндегі комиссия |
4 |
Төтенше жағдай (ТЖ) режимін енгізу туралы хабарлау қалай жүзеге асырылады? |
Төтенше жағдай режимін енгізу туралы хабарлау «Барлығыңыздың назарыңызға!» бірыңғай сигналы — сиреналардың үзік дыбысы арқылы жүзеге асырылады. Сигнал берілгеннен кейін бұқаралық ақпарат құралдары (радио, теледидар), сондай-ақ сиреналық-сөйлеу құрылғылары арқылы дауыстық ақпарат таратылады. Қосымша халыққа ақпарат мәтіндік форматта MassAlert халықты жедел құлақтандыру жүйесі арқылы жеткізіледі. Терминдерге түсіндірме Төтенше жағдай (ТЖ) - авария, өрт, қауіпті табиғи құбылыс, апат, дүлей зілзала немесе өзге де оқиға салдарынан белгілі бір аумақта туындаған, адам шығынына, адамдардың денсаулығына, қоршаған ортаға залал келтіруге, елеулі материалдық шығынға немесе халықтың тіршілік жағдайының бұзылуына әкеп соққан немесе әкеп соғуы мүмкін жағдай. Халықты құлақтандыру - халыққа төтенше жағдайлардың туындау қаупі немесе туындауы туралы сигналдар мен ақпаратты, сондай-ақ қалыптасқан жағдайда іс-қимыл тәртібін жеткізу . Сирена - төтенше жағдайлар кезінде халыққа ескерту сигналдарын беруге арналған техникалық дыбыстық құрылғы. Радио (радиохабар тарату) - радиотолқындар арқылы дыбыстық бағдарламалар мен өзге де ақпаратты бұқаралық қабылдауға тарату. Теледидар- бағдарламалар мен хабарламаларды бұқаралық таратуға арналған аудиовизуалды ақпаратты беру және қабылдау жүйесі. Қауіпсіздік шаралары - адамдардың өмірі мен денсаулығын қорғауға, төтенше жағдайлардың алдын алуға немесе олардың салдарын азайтуға бағытталған іс-қимылдар мен талаптардың жиынтығы . Халықты ақпараттандыру - азаматтарға төтенше жағдайлар, олардың туындау қаупі және қажетті қорғану шаралары туралы мәліметтер жеткізу. Хабар алғаннан кейін қандай әрекеттер жасау қажет? «Барлығыңыздың назарыңызға!» сигналы мен өзге де хабарламаларды алғаннан кейін: 1. Сабыр сақтап, дүрбелеңге берілмеу. 2. Ресми ақпарат пен нұсқаулар алу үшін радио, теледидарды қосу немесе MassAlert жүйесіндегі хабарламаларды тексеру. 3. Төтенше қызметтер мен жергілікті атқарушы органдардың нұсқауларын орындау. 4. Құжаттарды, дәрі-дәрмектерді, қажетті заттарды және су қорын дайындау. 5. Қажет болған жағдайда газды, электр қуатын және суды өшіру. 6. Эвакуацияға дайын болып, көрсетілген бағыттар бойынша қауіпсіз жерге бару. 7. Көршілерді, қарт адамдарды және көмек қажет ететін азаматтарды ескерту. Мысал Мысалы, елді мекенде қатты су тасқыны қаупі туындаған кезде «Барлығыңыздың назарыңызға!» сигналы беріліп, сиреналар қосылады. Одан кейін теледидар мен радио арқылы ықтимал су басу, эвакуация тәртібі және уақытша орналастыру пункттері туралы хабар таратылады. Сонымен қатар тұрғындарға қажетті іс-қимылдар мен қауіпсіздік шаралары көрсетілген мәтіндік хабарламалар MassAlert жүйесі арқылы жіберіледі. |
төтенше жағдай халықты құлақтандыру сиреналар бұқаралық ақпарат құралдары теледидар сиреналық-сөйлеу құрылғылары жедел құлақтандыру қауіпсіздік шаралары халықты ақпараттандыру |
5 |
Су тасқыны кезінде қауіпсіздік шаралары мен іс-қимылдар туралы жергілікті халықты ақпараттандыру қалай жүргізіледі? |
Су тасқыны жағдайында қауіпсіздік шаралары мен іс-қимылдар туралы жергілікті халықты ақпараттандыру әртүрлі ақпарат жеткізу арналары арқылы жүйелі негізде жүзеге асырылады. Осы мақсатта бұқаралық ақпарат құралдарында (теледидар, радио, баспа басылымдары) сөз сөйлеулер ұйымдастырылады, сондай-ақ LED-экрандарда ақпараттық материалдар көрсетіледі. Интернет-ресурстар мен әлеуметтік желілер белсенді қолданылады. Қосымша халықты дауыс күшейткіш құрылғылар және «Darmen» мобильді қосымшасы арқылы құлақтандыру жүргізіледі. Аулаларды аралау және рейдтік іс-шаралар ұйымдастырылып, су тасқыны кезеңіндегі іс-қимылдар бойынша жадынамалар мен ұсынымдар таратылады. Сонымен қатар облыс аумағында MassAlert халықты жедел құлақтандыру жүйесі жұмыс істейді . Мысал Мысалы, су тасқыны қаупі туындаған кезде елді мекен тұрғындарына Darmen мобильді қосымшасы және MassAlert жүйесі арқылы алдын ала хабарламалар жіберіледі, теледидар мен радио арқылы ықтимал су басу туралы ақпарат таратылады, ал қызмет өкілдері аулаларды аралап, жадынамалар таратып, дауыс күшейткіштер арқылы эвакуация тәртібі мен қауіпсіздік шараларын түсіндіреді. Терминдерге түсіндірме Су тасқыны - өзендегі су деңгейі мен су шығынының қысқа мерзімді көтерілуі. Бұқаралық ақпарат құралдары (БАҚ ) - мерзімді баспасөз басылымы, теле-, радиоарна, кинодокументалистика, аудиовизуалды жазба және бұқаралық ақпаратты мерзімді немесе үздіксіз жария таратудың өзге де нысаны. LED-экран - мәтіндерді, бейнелерді және бейнематериалдарды көрсетуге арналған жарықдиодтар (LED — Light Emitting Diode) негізінде жұмыс істейтін электрондық ақпарат көрсету құрылғысы. Интернет-ресурс - интернет желісінде жұмыс істейтін электрондық ақпараттық ресурс, оны жүргізу және (немесе) пайдалану технологиясы . «Darmen» мобильді қосымшасы - халықты төтенше жағдайлар (соның ішінде су тасқындары, дауылды ескертулер және өзге де қауіптер) туралы ескертуге және Қазақстан Республикасы ТЖМ уәкілетті қызметтерінен жедел ақпарат жеткізуге арналған ақпараттық-хабарлау мобильді қосымшасы. MassAlert - төтенше жағдайлар (соның ішінде су тасқындары, өрттер, қауіптер және эвакуация) туралы шұғыл хабарламаларды әртүрлі байланыс арналары (сиреналар, SMS, мобильді желілер, цифрлық және өзге де ақпараттандыру құралдары) арқылы жедел жеткізуге арналған халықты жаппай құлақтандырудың автоматтандырылған жүйесі. |
қауіпсіздік шаралары су тасқыны бұқаралық ақпарат құралдары мобильді қосымша жедел құлақтандыру жүйесі |
18 Жалпы сұрақтар және әртүрлі
№ |
Жиі қойылатын сұрақ |
Толық жауап |
Негізгі сөздер және хештегтер |
1 |
Өтінішімнің жауабына әкім неге қол қоймады? |
Егер мәселені қарау оның құзыретіне жататын болса немесе мемлекеттік органның ішкі актілерінде тиісті өкілеттіктер берілсе, өтінішке мемлекеттік органның уәкілетті лауазымды адамы қол қоюы мүмкін. Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкес өтiнiштердi мемлекеттiк орган өз құзыретi шегiнде қарайды және жауаптарға қол қою мыналарға жүктеле алады: • мемлекеттік орган басшысының орынбасары; • аппарат басшысы; • дербес құрылымдық бөлімшенің басшысы; • тиісті өкілеттігі бар басқа лауазымды тұлға. Бұл жағдайда заңды күшіне қол қоюшының ұстанымы емес, жауапқа қол қоюға құқығы бар. Жауапқа уәкілетті лауазымды тұлғаның қол қоюы шешімнің заңдылығына немесе міндеттілігіне әсер етпейді. Нәтиже Өтініш беруші мемлекеттік органның уәкілетті лауазымды адамы қол қойған ресми жауап алады. Мысал Аула аумағын абаттандыру мәселесі бойынша әкімдікке азамат хабарласты. Бұл мәселе тиісті басқарманың құзырына жатады және жауапқа өз құзыреті шегінде әкімдіктің тұрғын үй-коммуналдық шаруашылығын қадағалайтын орынбасары қол қойды. Шарттарды түсіндіру Өтініштерді қарауға және жауаптарға қол қоюға уәкілетті лауазымды тұлға уәкілетті лауазымды тұлға болып табылады. Құзырет – бұл мемлекеттік органның немесе лауазымды тұлғаның заңмен бекітілген өкілеттік аясы. ҚР ӘПРК — Қазақстан Республикасының Әкімшілік Рәсімдік-Процестік Кодексі. |
жауапқа әкім қол қойған жоқ жауапқа кім қол қояды уәкілетті тұлға өтініштерді қарау әкімдік ҚР ӘПРК |
2 |
Менің өтінішімді қарау мерзімі неге ұзартылды? |
Өтінішті қарау мерзімі заңды және дәлелді шешім қабылдау үшін өтініштің мән-жайын зерделеу үшін қосымша уақыт қажет болған жағдайларда ұзартылады. ҚР ӘРПК сәйкес өтінішті қарау мерзімі келесі жағдайларда қажет болған жағдайда ұзартылуы мүмкін: • қосымша құжаттарды немесе ақпаратты сұрату; • басқа мемлекеттік органдардан немесе ұйымдардан ақпарат алу; • көрсетілген фактілерді тексеру; • орынға баруды ұйымдастыру; • қосымша материалдар мен жағдайларды зерттеу. Мемлекеттік орган өтініш берушіні ұзарту себептерін көрсете отырып, қарау мерзімін ұзарту туралы хабарлайды. Ұзарту өтінішті қараудан бас тарту болып табылмайды, бірақ мәселені толық және объективті қарауды қамтамасыз ету үшін қажет. Нәтиже Өтініш барлық қажетті құжаттарды, мәліметтерді және нақты жағдайларды ескере отырып қаралады. Мысал Тұрғын үйдің апатты жағдайына байланысты азамат арызданған. Шағымды тексеру үшін техникалық байқаудан өту және учаскеге бару қажет болды, тиісінше, шағымды қарау мерзімі ұзартылды, бұл туралы арыз берушіге хабарланды. Терминдерге түсінік беру ҚР ӘРПК — Қазақстан Республикасының Әкімшілік рәсімдік-процестік кодексі. Мерзімді ұзарту — заңда көзделген жағдайларда шағымды қарау мерзімін ұзарту. |
өтініштің мерзімін ұзартты өтініштің қарау мерзімі мерзімін ұзарту ҚР ӘПРК |
3 |
Неліктен менің өтінішім басқа мемлекеттік органға жіберілді? |
Өтініште көрсетілген мәселелер ол берілген мемлекеттік органның құзыретіне кірмейтін болса, өтініш басқа мемлекеттік органға жіберіледі. Қазақстан Республикасының Әкімшілік рәсімдік-процестік кодексіне (ҚР ӘРПК) сәйкес мемлекеттік орган өзінің құзыретіне жататын мәселелерді ғана қарауға міндетті. Тіркеу немесе қарау кезінде мәселенің басқа мемлекеттік органның құзыретіне жататыны анықталса, шағым: • құзыретті мемлекеттік органға жіберіледі; • өтініш берушіге жолдама туралы хабарланады; • қосымша тексеруді уәкілетті орган жүргізеді. Өтінішті жолдау оны қараудан бас тарту болып табылмайды, керісінше мәселені уәкілетті органның қарауын қамтамасыз етеді. Нәтиже Өтініш мәселенің мәні бойынша шешім қабылдауға уәкілетті мемлекеттік органға беріледі. Мысал Азамат әкімдікке зейнетақыны қайта есептеуге байланысты өтініш білдірді. Бұл мәселе халықты әлеуметтік қорғау саласындағы уәкілетті органның құзыретіне жататындықтан, сұрау салу тиісті органға жолданды, бұл туралы өтініш берушіге хабарланды. Шарттарды түсіндіру Құзырет – мемлекеттік органның заңмен бекітілген өкілеттік аясы. ҚР ӘПРК — Қазақстан Республикасының Әкімшілік Рәсімдік-Процестік Кодексі. |
басқа мемлекеттік орган құзыреті ҚР ӘПРК Өтінішті қайта бағыттау құзыреті шегінде жолдау |